Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1751 2230602 2215778 2026-10-01T09:37:52Z JWilz12345 77302 sinanib ang "Administrative divisions" asa Heograpiya tulad ng sa enWiki 2230602 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Mayo 2021}} {{Infobox Philippine province 2 |infoboxtitle = Lalawigan ng Batanes |sealfile = ph seal batanes.png |region = [[Lambak ng Cagayan]] (Rehiyon II) |capital = [[Basco, Batanes|Basco]] |founded = — |pop2000 = 16467 |pop2000rank = pinakamaliit |popden2000 = 79 |popden2000rank= ika-11 pinakamababa |areakm2 = 209.3 |arearank = pinakamaliit |hucities = 0 |componentcities= 0 |municipalities= 6 |barangays = 29 |districts = 1 |languages = [[Ivatan]], [[Itbayaten]] |governor = Vicente S. Gato |locatormapfile= Ph locator map batanes.png }} Ang lalawigan ng '''Batanes''' (''Batánes'')<ref>{{Cite web|title=Batánes|website=Diksiyonaryo.ph|access-date=3 Enero 2021|language=fil|url=http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|archive-date=6 Disyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206082333/http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|url-status=dead}}</ref>{{Efn|[[Wikang Ivatan]]: ''Provinsiya nu Batanes''|group=lower-alpha|name=alt}} ay isang kapuluan at ang pinakahilagang lalawigan ng [[Pilipinas]]. Kabilang ito sa rehiyon ng [[Lambak ng Cagayan]]. Sa laking 219.01 {{Abbr|km²|kilometro kuwadrado}} at kabuuang populasyon na 17,246 noong 2015, ito rin ang pinakamaliit na lalawigan pagdating sa kabuuang laki ng sakop at populasyon. Ang bayan ng [[Basco]], matatagpuan sa isla ng [[Isla ng Batan|Batan]], ay ang kabisera nito. Matatagpuan ang kapuluan sa layong 162 kilometro hilaga ng isla ng [[Luzon]] at halos 190 kilometro timog naman ng isla ng [[Taiwan]]. Napapagitnaan ito ng dalawang bambang na naghihiwalay sa kapuluan mula sa karatig nitong anyong-lupa, ang [[Bambang ng Bashi]] sa hilaga, at [[Bambang ng Balintang]] sa timog. == Etimolohiya == Galing sa salitang Ivatan na ''Batan'' ang Batanes. Ang salitang ito ay ang lokal na tawag ng mga [[Ivatan]] sa kanilang pangkat-etniko. == Tao at Kultura == Ang mga tao rito ay mabait. Ang kultura ng mga taga-Batanes o mga ''Ivatan'', ang tawag nila sa kanilang mga sarili, ay isa sa mga pinakamatanda sa buong [[Pilipinas]]. Sinasabing ang mga ninuno ng mga Ivatan ay nanggaling sa timog Taiwan 3,500 taon na ang nakakaraan at ginawang tulay ang Batanes upang makarating na sa mga malalayong lugar tulad ng [[Indonesia]] at [[Micronesia]]. Ang kultura nila ay pareho rin sa kultura ng mga tribo sa [[Lan Yu]] (timog Taiwan), dahil sa ang kanilang wika, ang [[Wikang Tao|Yami]], ay medyo hawig sa [[Ivatan]]. Isa pang tribo na ikinukumpara ang mga Ivatan ay sa mga isla ng [[Riyuku]] na matatagpuan sa timog [[Hapon]]. Sa pakikipagkapwa, talagang masaya sila kung may malalaman silang mga kababayan. Talagang mahal nila ang kanilang kapwa, tinatawag na ''pachilipulipus''. Ngayon, ang kanilang kultura ay may halong banyaga na dahil sa pag-kolonisa sa kanila ng mga [[Kastila]], na naghatid ng malaking impluwensiya sa kanilang wika, relihiyon, at mga tradisyon. Nahaluan na rin ng modernong mga kostumbre ang mga Ivatan dahil sa impluwensiya ng Maynila (na may mga ''direct flight'' na patungo roon) at ng [[Amerika]], sa kadahilanang maraming Ivatan na ang maaaring magtungo roon. Ang kanilang wika, ang [[Wikang Ibatan|Ivatan]], ay katangi-tangi rin dahil sa kakaibang bokabularyo at pagbigkas nito hindi katulad ng isang tipikal na [[Mga wika sa Pilipinas|wika sa Pilipinas]]. May mga similaridad naman ang Ivatan sa ibang mga wika sa hilagang Luzon, tulad ng [[Wikang Iloko|Ilokano]] at [[Wikang Ibanag|Ibanag]]. Ang Ivatan ay may malaking pagkakatulad sa isang wika sa timog Taiwan, ang [[Wikang Tao|Yami]], na salita ng mga katutubong [[Lanyu]] roon. Sinasabi ng mga lingguwistiko na iisa ang pinanggalingan ng dalawang salita. Sinasabi rin daw na may ilang tribo pa sa timog Taiwan malapit sa lugar ng [[Banking]] na ginagamit ang Ivatan bilang wika. Dahil sa binubuo ang Batanes ng maraming isla, hindi masyadong nagkakaintindihan ang mga tao roon. Sa mismong isla pa lang ng [[Pulo ng Batan|Batan]], may dalawang diyalekto na ng Ivatan ang natagpuan, ang ''[[Ivasayen]]'' na ginagamit sa kapitolyo ([[Basco]]). Ang ikalawa ay ang ''[[Isamurungen]]'', na ginagamit sa mga munisipalidad ng [[Mahatao]], [[Ivana]], [[Uyugan]], at [[Sabtang]]. Hindi masyadong magkaiba ang dalawa ngunit ang nakikitang pagkakaiba nila ay may kinalaman sa pagbigkas. May isa pang diyalekto ang Ivatan, ang ''[[Wikang Itbayat|Itbayaten]]''. Ito ay ginagamit sa isla ng [[Itbayat]]. Ang isang taga-Batan o Sabtang na makapunta sa Itbayat sa unang pagkakataon ay hindi kaagad makakaunawa ng diyalekto nila roon. Sinasabi nga na ibang lengguwahe na ang Itbayaten dahil hindi na halos maintindihan ang kanilang salita. Ang huling diyalekto ng Ivatan ay ang [[Ibatan]], ang wika sa [[Babuyan Islands]] na parte na ng [[Cagayan]]. Mas magkatulad pa sila ng Itbayaten kaysa sa Ivasayen at Isamurungen. == Heograpiya == === Topograpiya === [[Talaksan:Goats in Batanes.png|thumb|Mga [[baka]], sa madamong [[burol]] ng Batanes]] Ang Batanes ay grupo ng mga isla na tinatawag na ''Mga Isla ng Batanes''(Batanes Islands) at ang mga ito ay nasa dulong hilagang bahagi ng [[Pilipinas]]. Ang mga ito ay nasa pagitan ng [[Mga Isla ng Babuyan]] (nasasakop ng Probinsiya ng [[Cagayan]]) at [[Taiwan]]. Ang mga islang ito ay may kaunting naninirahan at madalas na daanan ng mga bagyo. Ang tatlong malalaking isla ay ang [[Isla ng Itbayat|Itbayat]], [[Isla ng Batan|Batan]], at [[Isla ng Sabtang|Sabtang]]. Ang nasa pinakadulong hilaga naman ay ang [[Isla ng Mavudis]]. Halos kalahating bahagi ng Batanes ay [[burol]] at [[bundok]]. Ang [[Isla ng Batan]], ay may kabuuang lawak na 35&nbsp;km², ay halos bulubundukin ang hilaga at timog-silangang bahagi nito. Animo'y hugis palaggana ang gitna nito. Ang [[Isla ng Itbayat]], na may kabuuang lawak na 95&nbsp;km², ay padalisdis kadalasan pakanluran, dahil sa bulubundukin at maburol ang hilaga at silangang baybayin nito. Ang Sabtang naman ay nasasakop ng bundok ang gitnang bahagi, ang islang ito ay may kabuuang lawak na 41&nbsp;km², na siyang dahilan upang ang lupa ay dumalisdis palabas ng baybayin nito. [[Talaksan:Batanes Hills.png|left|thumb|Kamangha manghang mga burol ng Basco]] Ang mga isla ay napapalibutan ng malawak na katubigan ng [[Bashi Channel]] at [[Balintang Channel]], kung saan ang Karagatang Pasipiko at Dagat Tsina ay nagtatagpo. Ang lugar ay syang pangunahing daanang pantubig ng [[Pilipinas]] at [[Japan]], [[Tsina]], [[Hongkong]] at [[Taiwan]]. Mayaman ito sa yamag-dagat, kabilang na ang pinaka bihirang [[corals]] sa mundo. Ang probinsiya ay maburol at mabundok, na may halos 1,631.50 ektarya o 7.10% na bahagi nito ay taas-baba at 78.20% o 17,994.40 ektarya ay nahahati sa pataas-baba hanggang sa padalisdis, hanggang sa sobrang dalisdis. Apatnapu't dalawang bahagi (42%) o 9,734.40 ektarya ang padalisdis hanggang sa mabangin na lugar. [[Talaksan:Valuga Beach.png|thumb|Mabatong baybayin ng Valugan Beach]] Dahil sa natatanging katangian ng lugar, maganda ang daloy ng tubig dito at halos di nagtatagal ang pagbaha. Ang pangunahing isla ng Batan ang may pinakamalaking bahagi ng patag at halos patag ang lupa, kasunod ang Itbayat at Sabtang. Ang Itbayat ay may padalisdis hanggang sa halos patag na lupa sa mala talampas ng paligid nito patuloy hanggang sa matataas na bangin na umaabot sa halos 20-70 metro ang taas sa ibabaw ng dagat, at halos walang dalampasigan. Ang Sabtang naman ay may maliit na patag na lupa na manaka-nakang nakapaligid sa baybayin nito, habang ang gitna naman ay halos nasasakop ng matarik na bundok at malalalim na lambak. Ang isla ng Batan at Sabtang ay may paputol putol na maiikling baybayin na may buhangin at mga batuhan. Ang kalupaan ng probinsiya na kahangahanga at kaakit akit ang halos bawat sulok, ay may limitadong katangian sa pagpapalawak ng agrikultura para sa sadyang napakaiit na probinsiya. === Klima === [[Talaksan:Gloomy Sky Over the Lighthouse.png|thumb|left|Madilim na [[ulap]] sa ibabaw ng parola ng Basco, nagbabadya ng [[ulan]]]] Ang klima dito ay halos pareho ng sa [[Taiwan]]. Kadalasan ang lugar ay nakakaranas ng mababa sa normal na temperatura na 55 degri [[Fahrenheit]] (13&nbsp;°C). Ang probinsiya ay kadalasang winawalis ng malakas na hangin at ulan na syang nagbibigay ng maling paniniwalang ang Batanes ay palaging ginugupo ng mga bagyo.Kung bakit ang Batanes ay laging naiiugnay sa sama ng panahon, ito ay dahil sa ang kabisera nitong basco ay ang huling himpilan ng panahon sa hilaga. Ito rin ang lugar na pinagbabatayan ng lahat ng bagyo na pumapasok sa nasasakupan ng Pilipinas. Wala itong ipinahayag na tuyo at basang panahon. Umuulan dito ng halos pinakamababa ang walong araw hanggang sa pinakamataas na 21 araw sa loob ng isang buwan. Nakakaranas dito ng praktikal na apat na pahahon, ang pinakamainam ay ang tag araw (Abril-Hunyo) at taglamig (Disyembre-Pebrero), kung saan ang temperatura ay kadalasang bumababa sa pitong digri Celsius. Ang mainam na panahon ng pagpunta dito ay tuwing kalagitnaan ng Marso hanggang Hunyo. Ang "Indian summer" kadalasang nag uumpisa ng Setyembre. Minsan, ang panahon ay nag uumpisang maging maganda pinakamaaga na ang Pebrero hanggang sa pinakahuli ang Hulyo. Hanging galing hilaga o timog ang nagdadala ng malamig na hangin. Nagdadala rin ang mga ito ng sama ng panahon at namumuong mga ulap na nagiging dahilan ng pagkakansela ng pagdating o pag alis ng eroplano. Ang tag-lamig, ay ang malamig na panahon na nararanasan ng Ivatan kaya tinatawag nila itong tag-lamig (winter) ay nararanasan tuwing Disyembre hanggang Pebrero. Kung mag pupunta ng Batanes, lagi lang tandaan na sa mga islang ito ayvmadaling magbago ang panahon. Kung kaya't dapat maging handa sa anumang panahon ang mararanasan mo. === Pisikal === Ang Batanes ay 680&nbsp;km ang layo sa [[Maynila]] at 280 sa bayan ng [[Aparri]]. Sa hilaga nito, naroon ang kanal ng [[Bashi]], sa timog naman ay ang kanal ng [[Balintang]]. Sa kanluran ay ang [[Dagat Timog Tsina]], at sa silangan ay ang [[Karagatang Pasipiko]]. Binubuo ang lalawigan ng sampung isla. Ito ang [[Batan]], [[Itbayat]], [[Sabtang]] at [[Vuhos]] na pinakamalaki, ang iba pa ay [[Pulo ng Siayan|Siayan]], [[Mavudis]], [[Misanga]], [[Ditarem]], [[Dinem]] at [[Dequey]] na walang nakatirang tao. === Mga paghahating pampangasiwaan === Nahahati sa anim na bayan ang Batanes, lahat ay kinakatawan ng iisang distritong pangkongreso. [[Talaksan:Ph fil batanes.png|thumb|Mga paghahating administratibo sa Batanes.]] {| class="wikitable sortable" |+Mga bayan ng Batanes !Bayan !Populasyon {{Small|(2020)}} !Lawak {{Small|({{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Kapal {{Small|(kada {{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Barangay |- |'''[[Basco]]''' |9,517 |49.46 |170 |6 |- |[[Itbayat]] |3,128 |83.13 |34 |5 |- |[[Ivana]] |1,407 |16.54 |80 |4 |- |[[Mahatao]] |1,703 |12.90 |120 |4 |- |[[Sabtang]] |1,696 |40.70 |40 |6 |- |[[Uyugan]] |1,380 |16.28 |80 |4 |- |'''KABUUAN''' |'''18,831''' |'''219.01''' |'''79''' |'''29''' |- | colspan="5" |{{Center|{{small|''Kabisera ng Batanes ang nakadiin.''}}}} |} == Kalikasan == Ang flora at fauna sa Batanes ay talagang katangi-tangi at doon lang matatagpuan. Maraming species ng mga hayop at halaman ang doon lang matatagpuan. Pati ang mga tanawin doon ay kakaiba, tulad ng mga bundok at mga dalampasigan. === Mga tanawin === Mga bundok at dalampasigan: * Valugan Beach * Mt. Riposed * Mt. Iraya * Mt. Matarem * Rapang du Kavuyasan * Mt. Karobooban * Duvek Bay * Vuhos Marine Reserve * Tukon Hedgerows Mga tradisyonal na bahay sa: [[Talaksan:Diura Fishing Village.jpg|thumb|right|Pamayanan ng mga mangingisda ng Diura]] * Savidug * Chavayan * Nakanmuan * Sumnanga * Diura * Raele Mga arkitekturang may impluwensiyang Kastila: * ang simbahan at plaza ng San Carlos Borromeo, Mahatao Mga Ijangs (mga ''fortress'' o [[portipikasyon|kuta]] sa mga bundok): * Itbud Ijang * Ivana Ijang * Chuhangin Ijang * Savidug Ijang Mga tirahan ng mga sinaunang Ivatan: * Rakuaydi * Nahili du Vutox * Mt. Karobooban Mga libingang pa-barko ang hitsura: * Chuhangin * Nakamaya * Turungan === Mga hayop at halaman === Mga puno: * Vutalaw (''Calophyllum inophyllum'') * Aynas (''Anacardium occidentale'') * Nato (''Palaquium luzoniense'') * Malaapdo (''Gonstylus bancanus'') * Vatinglaw (mga species ng ''Diospyros'') Mga damo: * Vayasuvas (''Freycinetia willamsii'') * Tamidok * Karukmuten Mga hayop: * [[Indochinese shrew]] (''Crocidura attentuata'') * [[Riyuku flying fox]] (''Pteropus dasymallys'') == Ekonomiya == Halos 75% ng mga Ivatan ay magsasaka at mangingisda. Ang ibang bahagi naman ay nagtatrabaho sa pamahalaan at pribadong kompanya. Bawang at bakahan ang pangunahing pinagkakakitaan dito. Ang mga Ivatan ay nagtatanim din ng kamote baging, kamoteng kahoy, gabi, at ang biharang uri ng puting uvi. Ang tubo ay itinatanim upang makagawa ng palek, isang uri ng katutubong alak, at suka. Sa kasalukuyan, ang mga isdang nahuhuli rito ay unti-unting nababawasan dahil sa kakulangan ng tamang kaalaman. Kakaunti lang ang mga pwedeng pasukang trabaho rito. Kadalasan ang mga nakapag-aral na mga Ivatan ay lumuluwas sa siyudad o nag pupunta sa labas ng bansa. Ang [[Wind-Diesel Hybrid Power Systems|wind diesel]] generating plant ay binuksan noong 2004. Layo at masamang panahon ang syang humahadlang sa pag angat ng ekonomiya rito. Ang ibang pangngailangan gaya ng bigas, softdrinks, at gasolina ay kadalasang may dagdag na 75% hanggang 100% kumpara sa presyo nito sa Maynila. == Talababa == <references group="lower-alpha" /> == Sanggunian == {{reflist|2}} == Kawing Panlabas == *[http://www.batanesonline.com Batanes Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041206035533/http://www.batanesonline.com/ |date=2004-12-06 }} {{Batanes}} {{Lambak ng Cagayan}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas]] [[Kategorya:Batanes|*]] 67gdslukbttct2iobqlof7lzg0ytigm 2230610 2230602 2026-10-01T09:57:50Z JWilz12345 77302 isinalin ang parte mula sa enWiki 2230610 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Mayo 2021}} {{Infobox Philippine province 2 |infoboxtitle = Lalawigan ng Batanes |sealfile = ph seal batanes.png |region = [[Lambak ng Cagayan]] (Rehiyon II) |capital = [[Basco, Batanes|Basco]] |founded = — |pop2000 = 16467 |pop2000rank = pinakamaliit |popden2000 = 79 |popden2000rank= ika-11 pinakamababa |areakm2 = 209.3 |arearank = pinakamaliit |hucities = 0 |componentcities= 0 |municipalities= 6 |barangays = 29 |districts = 1 |languages = [[Ivatan]], [[Itbayaten]] |governor = Vicente S. Gato |locatormapfile= Ph locator map batanes.png }} Ang lalawigan ng '''Batanes''' (''Batánes'')<ref>{{Cite web|title=Batánes|website=Diksiyonaryo.ph|access-date=3 Enero 2021|language=fil|url=http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|archive-date=6 Disyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206082333/http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|url-status=dead}}</ref>{{Efn|[[Wikang Ivatan]]: ''Provinsiya nu Batanes''|group=lower-alpha|name=alt}} ay isang kapuluan at ang pinakahilagang lalawigan ng [[Pilipinas]]. Kabilang ito sa rehiyon ng [[Lambak ng Cagayan]]. Sa laking 219.01 {{Abbr|km²|kilometro kuwadrado}} at kabuuang populasyon na 17,246 noong 2015, ito rin ang pinakamaliit na lalawigan pagdating sa kabuuang laki ng sakop at populasyon. Ang bayan ng [[Basco]], matatagpuan sa isla ng [[Isla ng Batan|Batan]], ay ang kabisera nito. Matatagpuan ang kapuluan sa layong 162 kilometro hilaga ng isla ng [[Luzon]] at halos 190 kilometro timog naman ng isla ng [[Taiwan]]. Napapagitnaan ito ng dalawang bambang na naghihiwalay sa kapuluan mula sa karatig nitong anyong-lupa, ang [[Bambang ng Bashi]] sa hilaga, at [[Bambang ng Balintang]] sa timog. == Etimolohiya == Galing sa salitang Ivatan na ''Batan'' ang Batanes. Ang salitang ito ay ang lokal na tawag ng mga [[Ivatan]] sa kanilang pangkat-etniko. == Kasaysayan == === Ika-21 dantaon na heopolitika === Pumutok ang isang maliit na alitan sa pagitan ng Pilipinas at [[Taywan]] noong 2007, kasunod ng paglathala ng ''[[Taiwan Times]]'' ng isang [[pangulong tudling]] na isinulat ni propesor Chen Hung-yu ng [[Unibersidad ng Tamkang]]. Iginiit niyang may karapatan ang Taywan sa teritoryo ng Batanes at hinikayat niya ang pamahalaang Taywanes na sakupin ang nasabing lalawigan. Ayon sa kaniya, nasa labas ng linyang latitud na 20° ang lalawigan at hindi umanong saklaw ng [[Tratado ng Paris (1898)|mga tratado noong 1898]] at [[Tratado ng Washington (1900)|noong 1900]].<ref>{{cite news |url=https://www.taipeitimes.com/News/editorials/archives/2007/12/23/2003393815 |title=Manila's weak claim to the Batanes |date=Disyembre 23, 2007 |author=Chen Hurng-yu |access-date=Hulyo 31, 2024 |work=Taipei Times}}</ref> Ito ay sa kabila ng katotohanan na unang inangkin ng Pilipinas noong panahon ng mga Kastila ang Batanes noong 1783 at isinama at pinangasiwaan ng Pilipinas mula pa noong ika-18 dantaon, nang walang tumututol na bansa.<ref>{{cite journal | last=Fry | first=Howard T. | title=The Eastern Passage and Its Impact on Spanish Policy in the Philippines, 1758-1790 | journal=Philippine Studies | publisher=Ateneo de Manila University | volume=33 | issue=1 | year=1985 | issn=0031-7837 | jstor=42632762 | pages=3–21 | url=http://www.jstor.org/stable/42632762 }}</ref> Noong 2025, itinatag sa bayan ng [[Mahatao]] ang ''Mahatao Forward Operating Base'', isang pasilidad militar na pinatatakbo ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]].<ref>{{cite news |title=Forward base in Batanes to boost AFP's territorial defense, crisis response |url=https://www.abs-cbn.com/news/nation/2025/9/3/forward-base-in-batanes-to-boost-afp-s-territorial-defense-crisis-response-1408 |access-date=Setyembre 3, 2025 |work=[[ABS-CBN]] |language=en}}</ref> Pormal na isinagawa ng [[Mga Tao (pangkat-etniko)|mga Tao]] ng [[Pulo ng Orchid]] ang kanilang unang paglalakbay sa karagatan patungong Batanes noong Hunyo 2026 sa loob ng mahigit 300 taon, gamit ang tradisyonal na mga bangka. Malugod na tinanggap ng [[mga Ivatan]] ang mga Tao, at ipinanukala ang isang kahalintulad na paglalakbay mula Batanes patungong Pulo ng Orchid.<ref>{{Cite web |date=Hunyo 14, 2026 |title=When island neighbors became strangers |url=https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2026/06/14/2003859059 |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Taiwan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Hunyo 16, 2026 |title=Tao boat from Taiwan reaches Batanes, revives ancient sea route |url=https://newsinfo.inquirer.net/2247363/tao-boat-from-taiwan-reaches-batanes-revives-ancient-sea-route |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Hunyo 24, 2026 |title=The boat that rocked: From Taiwan to Batanes, a voyage 300 years in the making |url=https://lifestyle.inquirer.net/574555/the-boat-that-rocked-from-taiwan-to-batanes-a-voyage-300-years-in-the-making/ |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Lifestyle Inquirer |language=en}}</ref> == Tao at Kultura == Ang mga tao rito ay mabait. Ang kultura ng mga taga-Batanes o mga ''Ivatan'', ang tawag nila sa kanilang mga sarili, ay isa sa mga pinakamatanda sa buong [[Pilipinas]]. Sinasabing ang mga ninuno ng mga Ivatan ay nanggaling sa timog Taiwan 3,500 taon na ang nakakaraan at ginawang tulay ang Batanes upang makarating na sa mga malalayong lugar tulad ng [[Indonesia]] at [[Micronesia]]. Ang kultura nila ay pareho rin sa kultura ng mga tribo sa [[Lan Yu]] (timog Taiwan), dahil sa ang kanilang wika, ang [[Wikang Tao|Yami]], ay medyo hawig sa [[Ivatan]]. Isa pang tribo na ikinukumpara ang mga Ivatan ay sa mga isla ng [[Riyuku]] na matatagpuan sa timog [[Hapon]]. Sa pakikipagkapwa, talagang masaya sila kung may malalaman silang mga kababayan. Talagang mahal nila ang kanilang kapwa, tinatawag na ''pachilipulipus''. Ngayon, ang kanilang kultura ay may halong banyaga na dahil sa pag-kolonisa sa kanila ng mga [[Kastila]], na naghatid ng malaking impluwensiya sa kanilang wika, relihiyon, at mga tradisyon. Nahaluan na rin ng modernong mga kostumbre ang mga Ivatan dahil sa impluwensiya ng Maynila (na may mga ''direct flight'' na patungo roon) at ng [[Amerika]], sa kadahilanang maraming Ivatan na ang maaaring magtungo roon. Ang kanilang wika, ang [[Wikang Ibatan|Ivatan]], ay katangi-tangi rin dahil sa kakaibang bokabularyo at pagbigkas nito hindi katulad ng isang tipikal na [[Mga wika sa Pilipinas|wika sa Pilipinas]]. May mga similaridad naman ang Ivatan sa ibang mga wika sa hilagang Luzon, tulad ng [[Wikang Iloko|Ilokano]] at [[Wikang Ibanag|Ibanag]]. Ang Ivatan ay may malaking pagkakatulad sa isang wika sa timog Taiwan, ang [[Wikang Tao|Yami]], na salita ng mga katutubong [[Lanyu]] roon. Sinasabi ng mga lingguwistiko na iisa ang pinanggalingan ng dalawang salita. Sinasabi rin daw na may ilang tribo pa sa timog Taiwan malapit sa lugar ng [[Banking]] na ginagamit ang Ivatan bilang wika. Dahil sa binubuo ang Batanes ng maraming isla, hindi masyadong nagkakaintindihan ang mga tao roon. Sa mismong isla pa lang ng [[Pulo ng Batan|Batan]], may dalawang diyalekto na ng Ivatan ang natagpuan, ang ''[[Ivasayen]]'' na ginagamit sa kapitolyo ([[Basco]]). Ang ikalawa ay ang ''[[Isamurungen]]'', na ginagamit sa mga munisipalidad ng [[Mahatao]], [[Ivana]], [[Uyugan]], at [[Sabtang]]. Hindi masyadong magkaiba ang dalawa ngunit ang nakikitang pagkakaiba nila ay may kinalaman sa pagbigkas. May isa pang diyalekto ang Ivatan, ang ''[[Wikang Itbayat|Itbayaten]]''. Ito ay ginagamit sa isla ng [[Itbayat]]. Ang isang taga-Batan o Sabtang na makapunta sa Itbayat sa unang pagkakataon ay hindi kaagad makakaunawa ng diyalekto nila roon. Sinasabi nga na ibang lengguwahe na ang Itbayaten dahil hindi na halos maintindihan ang kanilang salita. Ang huling diyalekto ng Ivatan ay ang [[Ibatan]], ang wika sa [[Babuyan Islands]] na parte na ng [[Cagayan]]. Mas magkatulad pa sila ng Itbayaten kaysa sa Ivasayen at Isamurungen. == Heograpiya == === Topograpiya === [[Talaksan:Goats in Batanes.png|thumb|Mga [[baka]], sa madamong [[burol]] ng Batanes]] Ang Batanes ay grupo ng mga isla na tinatawag na ''Mga Isla ng Batanes''(Batanes Islands) at ang mga ito ay nasa dulong hilagang bahagi ng [[Pilipinas]]. Ang mga ito ay nasa pagitan ng [[Mga Isla ng Babuyan]] (nasasakop ng Probinsiya ng [[Cagayan]]) at [[Taiwan]]. Ang mga islang ito ay may kaunting naninirahan at madalas na daanan ng mga bagyo. Ang tatlong malalaking isla ay ang [[Isla ng Itbayat|Itbayat]], [[Isla ng Batan|Batan]], at [[Isla ng Sabtang|Sabtang]]. Ang nasa pinakadulong hilaga naman ay ang [[Isla ng Mavudis]]. Halos kalahating bahagi ng Batanes ay [[burol]] at [[bundok]]. Ang [[Isla ng Batan]], ay may kabuuang lawak na 35&nbsp;km², ay halos bulubundukin ang hilaga at timog-silangang bahagi nito. Animo'y hugis palaggana ang gitna nito. Ang [[Isla ng Itbayat]], na may kabuuang lawak na 95&nbsp;km², ay padalisdis kadalasan pakanluran, dahil sa bulubundukin at maburol ang hilaga at silangang baybayin nito. Ang Sabtang naman ay nasasakop ng bundok ang gitnang bahagi, ang islang ito ay may kabuuang lawak na 41&nbsp;km², na siyang dahilan upang ang lupa ay dumalisdis palabas ng baybayin nito. [[Talaksan:Batanes Hills.png|left|thumb|Kamangha manghang mga burol ng Basco]] Ang mga isla ay napapalibutan ng malawak na katubigan ng [[Bashi Channel]] at [[Balintang Channel]], kung saan ang Karagatang Pasipiko at Dagat Tsina ay nagtatagpo. Ang lugar ay syang pangunahing daanang pantubig ng [[Pilipinas]] at [[Japan]], [[Tsina]], [[Hongkong]] at [[Taiwan]]. Mayaman ito sa yamag-dagat, kabilang na ang pinaka bihirang [[corals]] sa mundo. Ang probinsiya ay maburol at mabundok, na may halos 1,631.50 ektarya o 7.10% na bahagi nito ay taas-baba at 78.20% o 17,994.40 ektarya ay nahahati sa pataas-baba hanggang sa padalisdis, hanggang sa sobrang dalisdis. Apatnapu't dalawang bahagi (42%) o 9,734.40 ektarya ang padalisdis hanggang sa mabangin na lugar. [[Talaksan:Valuga Beach.png|thumb|Mabatong baybayin ng Valugan Beach]] Dahil sa natatanging katangian ng lugar, maganda ang daloy ng tubig dito at halos di nagtatagal ang pagbaha. Ang pangunahing isla ng Batan ang may pinakamalaking bahagi ng patag at halos patag ang lupa, kasunod ang Itbayat at Sabtang. Ang Itbayat ay may padalisdis hanggang sa halos patag na lupa sa mala talampas ng paligid nito patuloy hanggang sa matataas na bangin na umaabot sa halos 20-70 metro ang taas sa ibabaw ng dagat, at halos walang dalampasigan. Ang Sabtang naman ay may maliit na patag na lupa na manaka-nakang nakapaligid sa baybayin nito, habang ang gitna naman ay halos nasasakop ng matarik na bundok at malalalim na lambak. Ang isla ng Batan at Sabtang ay may paputol putol na maiikling baybayin na may buhangin at mga batuhan. Ang kalupaan ng probinsiya na kahangahanga at kaakit akit ang halos bawat sulok, ay may limitadong katangian sa pagpapalawak ng agrikultura para sa sadyang napakaiit na probinsiya. === Klima === [[Talaksan:Gloomy Sky Over the Lighthouse.png|thumb|left|Madilim na [[ulap]] sa ibabaw ng parola ng Basco, nagbabadya ng [[ulan]]]] Ang klima dito ay halos pareho ng sa [[Taiwan]]. Kadalasan ang lugar ay nakakaranas ng mababa sa normal na temperatura na 55 degri [[Fahrenheit]] (13&nbsp;°C). Ang probinsiya ay kadalasang winawalis ng malakas na hangin at ulan na syang nagbibigay ng maling paniniwalang ang Batanes ay palaging ginugupo ng mga bagyo.Kung bakit ang Batanes ay laging naiiugnay sa sama ng panahon, ito ay dahil sa ang kabisera nitong basco ay ang huling himpilan ng panahon sa hilaga. Ito rin ang lugar na pinagbabatayan ng lahat ng bagyo na pumapasok sa nasasakupan ng Pilipinas. Wala itong ipinahayag na tuyo at basang panahon. Umuulan dito ng halos pinakamababa ang walong araw hanggang sa pinakamataas na 21 araw sa loob ng isang buwan. Nakakaranas dito ng praktikal na apat na pahahon, ang pinakamainam ay ang tag araw (Abril-Hunyo) at taglamig (Disyembre-Pebrero), kung saan ang temperatura ay kadalasang bumababa sa pitong digri Celsius. Ang mainam na panahon ng pagpunta dito ay tuwing kalagitnaan ng Marso hanggang Hunyo. Ang "Indian summer" kadalasang nag uumpisa ng Setyembre. Minsan, ang panahon ay nag uumpisang maging maganda pinakamaaga na ang Pebrero hanggang sa pinakahuli ang Hulyo. Hanging galing hilaga o timog ang nagdadala ng malamig na hangin. Nagdadala rin ang mga ito ng sama ng panahon at namumuong mga ulap na nagiging dahilan ng pagkakansela ng pagdating o pag alis ng eroplano. Ang tag-lamig, ay ang malamig na panahon na nararanasan ng Ivatan kaya tinatawag nila itong tag-lamig (winter) ay nararanasan tuwing Disyembre hanggang Pebrero. Kung mag pupunta ng Batanes, lagi lang tandaan na sa mga islang ito ayvmadaling magbago ang panahon. Kung kaya't dapat maging handa sa anumang panahon ang mararanasan mo. === Pisikal === Ang Batanes ay 680&nbsp;km ang layo sa [[Maynila]] at 280 sa bayan ng [[Aparri]]. Sa hilaga nito, naroon ang kanal ng [[Bashi]], sa timog naman ay ang kanal ng [[Balintang]]. Sa kanluran ay ang [[Dagat Timog Tsina]], at sa silangan ay ang [[Karagatang Pasipiko]]. Binubuo ang lalawigan ng sampung isla. Ito ang [[Batan]], [[Itbayat]], [[Sabtang]] at [[Vuhos]] na pinakamalaki, ang iba pa ay [[Pulo ng Siayan|Siayan]], [[Mavudis]], [[Misanga]], [[Ditarem]], [[Dinem]] at [[Dequey]] na walang nakatirang tao. === Mga paghahating pampangasiwaan === Nahahati sa anim na bayan ang Batanes, lahat ay kinakatawan ng iisang distritong pangkongreso. [[Talaksan:Ph fil batanes.png|thumb|Mga paghahating administratibo sa Batanes.]] {| class="wikitable sortable" |+Mga bayan ng Batanes !Bayan !Populasyon {{Small|(2020)}} !Lawak {{Small|({{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Kapal {{Small|(kada {{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Barangay |- |'''[[Basco]]''' |9,517 |49.46 |170 |6 |- |[[Itbayat]] |3,128 |83.13 |34 |5 |- |[[Ivana]] |1,407 |16.54 |80 |4 |- |[[Mahatao]] |1,703 |12.90 |120 |4 |- |[[Sabtang]] |1,696 |40.70 |40 |6 |- |[[Uyugan]] |1,380 |16.28 |80 |4 |- |'''KABUUAN''' |'''18,831''' |'''219.01''' |'''79''' |'''29''' |- | colspan="5" |{{Center|{{small|''Kabisera ng Batanes ang nakadiin.''}}}} |} == Kalikasan == Ang flora at fauna sa Batanes ay talagang katangi-tangi at doon lang matatagpuan. Maraming species ng mga hayop at halaman ang doon lang matatagpuan. Pati ang mga tanawin doon ay kakaiba, tulad ng mga bundok at mga dalampasigan. === Mga tanawin === Mga bundok at dalampasigan: * Valugan Beach * Mt. Riposed * Mt. Iraya * Mt. Matarem * Rapang du Kavuyasan * Mt. Karobooban * Duvek Bay * Vuhos Marine Reserve * Tukon Hedgerows Mga tradisyonal na bahay sa: [[Talaksan:Diura Fishing Village.jpg|thumb|right|Pamayanan ng mga mangingisda ng Diura]] * Savidug * Chavayan * Nakanmuan * Sumnanga * Diura * Raele Mga arkitekturang may impluwensiyang Kastila: * ang simbahan at plaza ng San Carlos Borromeo, Mahatao Mga Ijangs (mga ''fortress'' o [[portipikasyon|kuta]] sa mga bundok): * Itbud Ijang * Ivana Ijang * Chuhangin Ijang * Savidug Ijang Mga tirahan ng mga sinaunang Ivatan: * Rakuaydi * Nahili du Vutox * Mt. Karobooban Mga libingang pa-barko ang hitsura: * Chuhangin * Nakamaya * Turungan === Mga hayop at halaman === Mga puno: * Vutalaw (''Calophyllum inophyllum'') * Aynas (''Anacardium occidentale'') * Nato (''Palaquium luzoniense'') * Malaapdo (''Gonstylus bancanus'') * Vatinglaw (mga species ng ''Diospyros'') Mga damo: * Vayasuvas (''Freycinetia willamsii'') * Tamidok * Karukmuten Mga hayop: * [[Indochinese shrew]] (''Crocidura attentuata'') * [[Riyuku flying fox]] (''Pteropus dasymallys'') == Ekonomiya == Halos 75% ng mga Ivatan ay magsasaka at mangingisda. Ang ibang bahagi naman ay nagtatrabaho sa pamahalaan at pribadong kompanya. Bawang at bakahan ang pangunahing pinagkakakitaan dito. Ang mga Ivatan ay nagtatanim din ng kamote baging, kamoteng kahoy, gabi, at ang biharang uri ng puting uvi. Ang tubo ay itinatanim upang makagawa ng palek, isang uri ng katutubong alak, at suka. Sa kasalukuyan, ang mga isdang nahuhuli rito ay unti-unting nababawasan dahil sa kakulangan ng tamang kaalaman. Kakaunti lang ang mga pwedeng pasukang trabaho rito. Kadalasan ang mga nakapag-aral na mga Ivatan ay lumuluwas sa siyudad o nag pupunta sa labas ng bansa. Ang [[Wind-Diesel Hybrid Power Systems|wind diesel]] generating plant ay binuksan noong 2004. Layo at masamang panahon ang syang humahadlang sa pag angat ng ekonomiya rito. Ang ibang pangngailangan gaya ng bigas, softdrinks, at gasolina ay kadalasang may dagdag na 75% hanggang 100% kumpara sa presyo nito sa Maynila. == Talababa == <references group="lower-alpha" /> == Sanggunian == {{reflist|2}} == Kawing Panlabas == *[http://www.batanesonline.com Batanes Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041206035533/http://www.batanesonline.com/ |date=2004-12-06 }} {{Batanes}} {{Lambak ng Cagayan}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas]] [[Kategorya:Batanes|*]] if59fpi42gdlvf818aaj9pi30wgbs4c 2230612 2230610 2026-10-01T10:00:30Z JWilz12345 77302 inihalintulad sa enWiki: nasa pagitan ng "Geography" at "Ecology" ang "Demographics" na seksiyon ng [[w:en:Batanes]] 2230612 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Mayo 2021}} {{Infobox Philippine province 2 |infoboxtitle = Lalawigan ng Batanes |sealfile = ph seal batanes.png |region = [[Lambak ng Cagayan]] (Rehiyon II) |capital = [[Basco, Batanes|Basco]] |founded = — |pop2000 = 16467 |pop2000rank = pinakamaliit |popden2000 = 79 |popden2000rank= ika-11 pinakamababa |areakm2 = 209.3 |arearank = pinakamaliit |hucities = 0 |componentcities= 0 |municipalities= 6 |barangays = 29 |districts = 1 |languages = [[Ivatan]], [[Itbayaten]] |governor = Vicente S. Gato |locatormapfile= Ph locator map batanes.png }} Ang lalawigan ng '''Batanes''' (''Batánes'')<ref>{{Cite web|title=Batánes|website=Diksiyonaryo.ph|access-date=3 Enero 2021|language=fil|url=http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|archive-date=6 Disyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206082333/http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|url-status=dead}}</ref>{{Efn|[[Wikang Ivatan]]: ''Provinsiya nu Batanes''|group=lower-alpha|name=alt}} ay isang kapuluan at ang pinakahilagang lalawigan ng [[Pilipinas]]. Kabilang ito sa rehiyon ng [[Lambak ng Cagayan]]. Sa laking 219.01 {{Abbr|km²|kilometro kuwadrado}} at kabuuang populasyon na 17,246 noong 2015, ito rin ang pinakamaliit na lalawigan pagdating sa kabuuang laki ng sakop at populasyon. Ang bayan ng [[Basco]], matatagpuan sa isla ng [[Isla ng Batan|Batan]], ay ang kabisera nito. Matatagpuan ang kapuluan sa layong 162 kilometro hilaga ng isla ng [[Luzon]] at halos 190 kilometro timog naman ng isla ng [[Taiwan]]. Napapagitnaan ito ng dalawang bambang na naghihiwalay sa kapuluan mula sa karatig nitong anyong-lupa, ang [[Bambang ng Bashi]] sa hilaga, at [[Bambang ng Balintang]] sa timog. == Etimolohiya == Galing sa salitang Ivatan na ''Batan'' ang Batanes. Ang salitang ito ay ang lokal na tawag ng mga [[Ivatan]] sa kanilang pangkat-etniko. == Kasaysayan == === Ika-21 dantaon na heopolitika === Pumutok ang isang maliit na alitan sa pagitan ng Pilipinas at [[Taywan]] noong 2007, kasunod ng paglathala ng ''[[Taiwan Times]]'' ng isang [[pangulong tudling]] na isinulat ni propesor Chen Hung-yu ng [[Unibersidad ng Tamkang]]. Iginiit niyang may karapatan ang Taywan sa teritoryo ng Batanes at hinikayat niya ang pamahalaang Taywanes na sakupin ang nasabing lalawigan. Ayon sa kaniya, nasa labas ng linyang latitud na 20° ang lalawigan at hindi umanong saklaw ng [[Tratado ng Paris (1898)|mga tratado noong 1898]] at [[Tratado ng Washington (1900)|noong 1900]].<ref>{{cite news |url=https://www.taipeitimes.com/News/editorials/archives/2007/12/23/2003393815 |title=Manila's weak claim to the Batanes |date=Disyembre 23, 2007 |author=Chen Hurng-yu |access-date=Hulyo 31, 2024 |work=Taipei Times}}</ref> Ito ay sa kabila ng katotohanan na unang inangkin ng Pilipinas noong panahon ng mga Kastila ang Batanes noong 1783 at isinama at pinangasiwaan ng Pilipinas mula pa noong ika-18 dantaon, nang walang tumututol na bansa.<ref>{{cite journal | last=Fry | first=Howard T. | title=The Eastern Passage and Its Impact on Spanish Policy in the Philippines, 1758-1790 | journal=Philippine Studies | publisher=Ateneo de Manila University | volume=33 | issue=1 | year=1985 | issn=0031-7837 | jstor=42632762 | pages=3–21 | url=http://www.jstor.org/stable/42632762 }}</ref> Noong 2025, itinatag sa bayan ng [[Mahatao]] ang ''Mahatao Forward Operating Base'', isang pasilidad militar na pinatatakbo ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]].<ref>{{cite news |title=Forward base in Batanes to boost AFP's territorial defense, crisis response |url=https://www.abs-cbn.com/news/nation/2025/9/3/forward-base-in-batanes-to-boost-afp-s-territorial-defense-crisis-response-1408 |access-date=Setyembre 3, 2025 |work=[[ABS-CBN]] |language=en}}</ref> Pormal na isinagawa ng [[Mga Tao (pangkat-etniko)|mga Tao]] ng [[Pulo ng Orchid]] ang kanilang unang paglalakbay sa karagatan patungong Batanes noong Hunyo 2026 sa loob ng mahigit 300 taon, gamit ang tradisyonal na mga bangka. Malugod na tinanggap ng [[mga Ivatan]] ang mga Tao, at ipinanukala ang isang kahalintulad na paglalakbay mula Batanes patungong Pulo ng Orchid.<ref>{{Cite web |date=Hunyo 14, 2026 |title=When island neighbors became strangers |url=https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2026/06/14/2003859059 |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Taiwan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Hunyo 16, 2026 |title=Tao boat from Taiwan reaches Batanes, revives ancient sea route |url=https://newsinfo.inquirer.net/2247363/tao-boat-from-taiwan-reaches-batanes-revives-ancient-sea-route |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Hunyo 24, 2026 |title=The boat that rocked: From Taiwan to Batanes, a voyage 300 years in the making |url=https://lifestyle.inquirer.net/574555/the-boat-that-rocked-from-taiwan-to-batanes-a-voyage-300-years-in-the-making/ |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Lifestyle Inquirer |language=en}}</ref> == Heograpiya == === Topograpiya === [[Talaksan:Goats in Batanes.png|thumb|Mga [[baka]], sa madamong [[burol]] ng Batanes]] Ang Batanes ay grupo ng mga isla na tinatawag na ''Mga Isla ng Batanes''(Batanes Islands) at ang mga ito ay nasa dulong hilagang bahagi ng [[Pilipinas]]. Ang mga ito ay nasa pagitan ng [[Mga Isla ng Babuyan]] (nasasakop ng Probinsiya ng [[Cagayan]]) at [[Taiwan]]. Ang mga islang ito ay may kaunting naninirahan at madalas na daanan ng mga bagyo. Ang tatlong malalaking isla ay ang [[Isla ng Itbayat|Itbayat]], [[Isla ng Batan|Batan]], at [[Isla ng Sabtang|Sabtang]]. Ang nasa pinakadulong hilaga naman ay ang [[Isla ng Mavudis]]. Halos kalahating bahagi ng Batanes ay [[burol]] at [[bundok]]. Ang [[Isla ng Batan]], ay may kabuuang lawak na 35&nbsp;km², ay halos bulubundukin ang hilaga at timog-silangang bahagi nito. Animo'y hugis palaggana ang gitna nito. Ang [[Isla ng Itbayat]], na may kabuuang lawak na 95&nbsp;km², ay padalisdis kadalasan pakanluran, dahil sa bulubundukin at maburol ang hilaga at silangang baybayin nito. Ang Sabtang naman ay nasasakop ng bundok ang gitnang bahagi, ang islang ito ay may kabuuang lawak na 41&nbsp;km², na siyang dahilan upang ang lupa ay dumalisdis palabas ng baybayin nito. [[Talaksan:Batanes Hills.png|left|thumb|Kamangha manghang mga burol ng Basco]] Ang mga isla ay napapalibutan ng malawak na katubigan ng [[Bashi Channel]] at [[Balintang Channel]], kung saan ang Karagatang Pasipiko at Dagat Tsina ay nagtatagpo. Ang lugar ay syang pangunahing daanang pantubig ng [[Pilipinas]] at [[Japan]], [[Tsina]], [[Hongkong]] at [[Taiwan]]. Mayaman ito sa yamag-dagat, kabilang na ang pinaka bihirang [[corals]] sa mundo. Ang probinsiya ay maburol at mabundok, na may halos 1,631.50 ektarya o 7.10% na bahagi nito ay taas-baba at 78.20% o 17,994.40 ektarya ay nahahati sa pataas-baba hanggang sa padalisdis, hanggang sa sobrang dalisdis. Apatnapu't dalawang bahagi (42%) o 9,734.40 ektarya ang padalisdis hanggang sa mabangin na lugar. [[Talaksan:Valuga Beach.png|thumb|Mabatong baybayin ng Valugan Beach]] Dahil sa natatanging katangian ng lugar, maganda ang daloy ng tubig dito at halos di nagtatagal ang pagbaha. Ang pangunahing isla ng Batan ang may pinakamalaking bahagi ng patag at halos patag ang lupa, kasunod ang Itbayat at Sabtang. Ang Itbayat ay may padalisdis hanggang sa halos patag na lupa sa mala talampas ng paligid nito patuloy hanggang sa matataas na bangin na umaabot sa halos 20-70 metro ang taas sa ibabaw ng dagat, at halos walang dalampasigan. Ang Sabtang naman ay may maliit na patag na lupa na manaka-nakang nakapaligid sa baybayin nito, habang ang gitna naman ay halos nasasakop ng matarik na bundok at malalalim na lambak. Ang isla ng Batan at Sabtang ay may paputol putol na maiikling baybayin na may buhangin at mga batuhan. Ang kalupaan ng probinsiya na kahangahanga at kaakit akit ang halos bawat sulok, ay may limitadong katangian sa pagpapalawak ng agrikultura para sa sadyang napakaiit na probinsiya. === Klima === [[Talaksan:Gloomy Sky Over the Lighthouse.png|thumb|left|Madilim na [[ulap]] sa ibabaw ng parola ng Basco, nagbabadya ng [[ulan]]]] Ang klima dito ay halos pareho ng sa [[Taiwan]]. Kadalasan ang lugar ay nakakaranas ng mababa sa normal na temperatura na 55 degri [[Fahrenheit]] (13&nbsp;°C). Ang probinsiya ay kadalasang winawalis ng malakas na hangin at ulan na syang nagbibigay ng maling paniniwalang ang Batanes ay palaging ginugupo ng mga bagyo.Kung bakit ang Batanes ay laging naiiugnay sa sama ng panahon, ito ay dahil sa ang kabisera nitong basco ay ang huling himpilan ng panahon sa hilaga. Ito rin ang lugar na pinagbabatayan ng lahat ng bagyo na pumapasok sa nasasakupan ng Pilipinas. Wala itong ipinahayag na tuyo at basang panahon. Umuulan dito ng halos pinakamababa ang walong araw hanggang sa pinakamataas na 21 araw sa loob ng isang buwan. Nakakaranas dito ng praktikal na apat na pahahon, ang pinakamainam ay ang tag araw (Abril-Hunyo) at taglamig (Disyembre-Pebrero), kung saan ang temperatura ay kadalasang bumababa sa pitong digri Celsius. Ang mainam na panahon ng pagpunta dito ay tuwing kalagitnaan ng Marso hanggang Hunyo. Ang "Indian summer" kadalasang nag uumpisa ng Setyembre. Minsan, ang panahon ay nag uumpisang maging maganda pinakamaaga na ang Pebrero hanggang sa pinakahuli ang Hulyo. Hanging galing hilaga o timog ang nagdadala ng malamig na hangin. Nagdadala rin ang mga ito ng sama ng panahon at namumuong mga ulap na nagiging dahilan ng pagkakansela ng pagdating o pag alis ng eroplano. Ang tag-lamig, ay ang malamig na panahon na nararanasan ng Ivatan kaya tinatawag nila itong tag-lamig (winter) ay nararanasan tuwing Disyembre hanggang Pebrero. Kung mag pupunta ng Batanes, lagi lang tandaan na sa mga islang ito ayvmadaling magbago ang panahon. Kung kaya't dapat maging handa sa anumang panahon ang mararanasan mo. === Pisikal === Ang Batanes ay 680&nbsp;km ang layo sa [[Maynila]] at 280 sa bayan ng [[Aparri]]. Sa hilaga nito, naroon ang kanal ng [[Bashi]], sa timog naman ay ang kanal ng [[Balintang]]. Sa kanluran ay ang [[Dagat Timog Tsina]], at sa silangan ay ang [[Karagatang Pasipiko]]. Binubuo ang lalawigan ng sampung isla. Ito ang [[Batan]], [[Itbayat]], [[Sabtang]] at [[Vuhos]] na pinakamalaki, ang iba pa ay [[Pulo ng Siayan|Siayan]], [[Mavudis]], [[Misanga]], [[Ditarem]], [[Dinem]] at [[Dequey]] na walang nakatirang tao. === Mga paghahating pampangasiwaan === Nahahati sa anim na bayan ang Batanes, lahat ay kinakatawan ng iisang distritong pangkongreso. [[Talaksan:Ph fil batanes.png|thumb|Mga paghahating administratibo sa Batanes.]] {| class="wikitable sortable" |+Mga bayan ng Batanes !Bayan !Populasyon {{Small|(2020)}} !Lawak {{Small|({{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Kapal {{Small|(kada {{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Barangay |- |'''[[Basco]]''' |9,517 |49.46 |170 |6 |- |[[Itbayat]] |3,128 |83.13 |34 |5 |- |[[Ivana]] |1,407 |16.54 |80 |4 |- |[[Mahatao]] |1,703 |12.90 |120 |4 |- |[[Sabtang]] |1,696 |40.70 |40 |6 |- |[[Uyugan]] |1,380 |16.28 |80 |4 |- |'''KABUUAN''' |'''18,831''' |'''219.01''' |'''79''' |'''29''' |- | colspan="5" |{{Center|{{small|''Kabisera ng Batanes ang nakadiin.''}}}} |} == Tao at Kultura == Ang mga tao rito ay mabait. Ang kultura ng mga taga-Batanes o mga ''Ivatan'', ang tawag nila sa kanilang mga sarili, ay isa sa mga pinakamatanda sa buong [[Pilipinas]]. Sinasabing ang mga ninuno ng mga Ivatan ay nanggaling sa timog Taiwan 3,500 taon na ang nakakaraan at ginawang tulay ang Batanes upang makarating na sa mga malalayong lugar tulad ng [[Indonesia]] at [[Micronesia]]. Ang kultura nila ay pareho rin sa kultura ng mga tribo sa [[Lan Yu]] (timog Taiwan), dahil sa ang kanilang wika, ang [[Wikang Tao|Yami]], ay medyo hawig sa [[Ivatan]]. Isa pang tribo na ikinukumpara ang mga Ivatan ay sa mga isla ng [[Riyuku]] na matatagpuan sa timog [[Hapon]]. Sa pakikipagkapwa, talagang masaya sila kung may malalaman silang mga kababayan. Talagang mahal nila ang kanilang kapwa, tinatawag na ''pachilipulipus''. Ngayon, ang kanilang kultura ay may halong banyaga na dahil sa pag-kolonisa sa kanila ng mga [[Kastila]], na naghatid ng malaking impluwensiya sa kanilang wika, relihiyon, at mga tradisyon. Nahaluan na rin ng modernong mga kostumbre ang mga Ivatan dahil sa impluwensiya ng Maynila (na may mga ''direct flight'' na patungo roon) at ng [[Amerika]], sa kadahilanang maraming Ivatan na ang maaaring magtungo roon. Ang kanilang wika, ang [[Wikang Ibatan|Ivatan]], ay katangi-tangi rin dahil sa kakaibang bokabularyo at pagbigkas nito hindi katulad ng isang tipikal na [[Mga wika sa Pilipinas|wika sa Pilipinas]]. May mga similaridad naman ang Ivatan sa ibang mga wika sa hilagang Luzon, tulad ng [[Wikang Iloko|Ilokano]] at [[Wikang Ibanag|Ibanag]]. Ang Ivatan ay may malaking pagkakatulad sa isang wika sa timog Taiwan, ang [[Wikang Tao|Yami]], na salita ng mga katutubong [[Lanyu]] roon. Sinasabi ng mga lingguwistiko na iisa ang pinanggalingan ng dalawang salita. Sinasabi rin daw na may ilang tribo pa sa timog Taiwan malapit sa lugar ng [[Banking]] na ginagamit ang Ivatan bilang wika. Dahil sa binubuo ang Batanes ng maraming isla, hindi masyadong nagkakaintindihan ang mga tao roon. Sa mismong isla pa lang ng [[Pulo ng Batan|Batan]], may dalawang diyalekto na ng Ivatan ang natagpuan, ang ''[[Ivasayen]]'' na ginagamit sa kapitolyo ([[Basco]]). Ang ikalawa ay ang ''[[Isamurungen]]'', na ginagamit sa mga munisipalidad ng [[Mahatao]], [[Ivana]], [[Uyugan]], at [[Sabtang]]. Hindi masyadong magkaiba ang dalawa ngunit ang nakikitang pagkakaiba nila ay may kinalaman sa pagbigkas. May isa pang diyalekto ang Ivatan, ang ''[[Wikang Itbayat|Itbayaten]]''. Ito ay ginagamit sa isla ng [[Itbayat]]. Ang isang taga-Batan o Sabtang na makapunta sa Itbayat sa unang pagkakataon ay hindi kaagad makakaunawa ng diyalekto nila roon. Sinasabi nga na ibang lengguwahe na ang Itbayaten dahil hindi na halos maintindihan ang kanilang salita. Ang huling diyalekto ng Ivatan ay ang [[Ibatan]], ang wika sa [[Babuyan Islands]] na parte na ng [[Cagayan]]. Mas magkatulad pa sila ng Itbayaten kaysa sa Ivasayen at Isamurungen. == Kalikasan == Ang flora at fauna sa Batanes ay talagang katangi-tangi at doon lang matatagpuan. Maraming species ng mga hayop at halaman ang doon lang matatagpuan. Pati ang mga tanawin doon ay kakaiba, tulad ng mga bundok at mga dalampasigan. === Mga tanawin === Mga bundok at dalampasigan: * Valugan Beach * Mt. Riposed * Mt. Iraya * Mt. Matarem * Rapang du Kavuyasan * Mt. Karobooban * Duvek Bay * Vuhos Marine Reserve * Tukon Hedgerows Mga tradisyonal na bahay sa: [[Talaksan:Diura Fishing Village.jpg|thumb|right|Pamayanan ng mga mangingisda ng Diura]] * Savidug * Chavayan * Nakanmuan * Sumnanga * Diura * Raele Mga arkitekturang may impluwensiyang Kastila: * ang simbahan at plaza ng San Carlos Borromeo, Mahatao Mga Ijangs (mga ''fortress'' o [[portipikasyon|kuta]] sa mga bundok): * Itbud Ijang * Ivana Ijang * Chuhangin Ijang * Savidug Ijang Mga tirahan ng mga sinaunang Ivatan: * Rakuaydi * Nahili du Vutox * Mt. Karobooban Mga libingang pa-barko ang hitsura: * Chuhangin * Nakamaya * Turungan === Mga hayop at halaman === Mga puno: * Vutalaw (''Calophyllum inophyllum'') * Aynas (''Anacardium occidentale'') * Nato (''Palaquium luzoniense'') * Malaapdo (''Gonstylus bancanus'') * Vatinglaw (mga species ng ''Diospyros'') Mga damo: * Vayasuvas (''Freycinetia willamsii'') * Tamidok * Karukmuten Mga hayop: * [[Indochinese shrew]] (''Crocidura attentuata'') * [[Riyuku flying fox]] (''Pteropus dasymallys'') == Ekonomiya == Halos 75% ng mga Ivatan ay magsasaka at mangingisda. Ang ibang bahagi naman ay nagtatrabaho sa pamahalaan at pribadong kompanya. Bawang at bakahan ang pangunahing pinagkakakitaan dito. Ang mga Ivatan ay nagtatanim din ng kamote baging, kamoteng kahoy, gabi, at ang biharang uri ng puting uvi. Ang tubo ay itinatanim upang makagawa ng palek, isang uri ng katutubong alak, at suka. Sa kasalukuyan, ang mga isdang nahuhuli rito ay unti-unting nababawasan dahil sa kakulangan ng tamang kaalaman. Kakaunti lang ang mga pwedeng pasukang trabaho rito. Kadalasan ang mga nakapag-aral na mga Ivatan ay lumuluwas sa siyudad o nag pupunta sa labas ng bansa. Ang [[Wind-Diesel Hybrid Power Systems|wind diesel]] generating plant ay binuksan noong 2004. Layo at masamang panahon ang syang humahadlang sa pag angat ng ekonomiya rito. Ang ibang pangngailangan gaya ng bigas, softdrinks, at gasolina ay kadalasang may dagdag na 75% hanggang 100% kumpara sa presyo nito sa Maynila. == Talababa == <references group="lower-alpha" /> == Sanggunian == {{reflist|2}} == Kawing Panlabas == *[http://www.batanesonline.com Batanes Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041206035533/http://www.batanesonline.com/ |date=2004-12-06 }} {{Batanes}} {{Lambak ng Cagayan}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas]] [[Kategorya:Batanes|*]] h26kc1j23677p3agdue2p0c7g3rbb5p 2230631 2230612 2026-10-01T10:24:45Z JWilz12345 77302 /* Ika-21 dantaon na heopolitika */ isinalin ang parte mula sa enWiki 2230631 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Mayo 2021}} {{Infobox Philippine province 2 |infoboxtitle = Lalawigan ng Batanes |sealfile = ph seal batanes.png |region = [[Lambak ng Cagayan]] (Rehiyon II) |capital = [[Basco, Batanes|Basco]] |founded = — |pop2000 = 16467 |pop2000rank = pinakamaliit |popden2000 = 79 |popden2000rank= ika-11 pinakamababa |areakm2 = 209.3 |arearank = pinakamaliit |hucities = 0 |componentcities= 0 |municipalities= 6 |barangays = 29 |districts = 1 |languages = [[Ivatan]], [[Itbayaten]] |governor = Vicente S. Gato |locatormapfile= Ph locator map batanes.png }} Ang lalawigan ng '''Batanes''' (''Batánes'')<ref>{{Cite web|title=Batánes|website=Diksiyonaryo.ph|access-date=3 Enero 2021|language=fil|url=http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|archive-date=6 Disyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206082333/http://diksiyonaryo.ph/search/batanes|url-status=dead}}</ref>{{Efn|[[Wikang Ivatan]]: ''Provinsiya nu Batanes''|group=lower-alpha|name=alt}} ay isang kapuluan at ang pinakahilagang lalawigan ng [[Pilipinas]]. Kabilang ito sa rehiyon ng [[Lambak ng Cagayan]]. Sa laking 219.01 {{Abbr|km²|kilometro kuwadrado}} at kabuuang populasyon na 17,246 noong 2015, ito rin ang pinakamaliit na lalawigan pagdating sa kabuuang laki ng sakop at populasyon. Ang bayan ng [[Basco]], matatagpuan sa isla ng [[Isla ng Batan|Batan]], ay ang kabisera nito. Matatagpuan ang kapuluan sa layong 162 kilometro hilaga ng isla ng [[Luzon]] at halos 190 kilometro timog naman ng isla ng [[Taiwan]]. Napapagitnaan ito ng dalawang bambang na naghihiwalay sa kapuluan mula sa karatig nitong anyong-lupa, ang [[Bambang ng Bashi]] sa hilaga, at [[Bambang ng Balintang]] sa timog. == Etimolohiya == Galing sa salitang Ivatan na ''Batan'' ang Batanes. Ang salitang ito ay ang lokal na tawag ng mga [[Ivatan]] sa kanilang pangkat-etniko. == Kasaysayan == === Ika-21 dantaon na heopolitika === Pumutok ang isang maliit na alitan sa pagitan ng Pilipinas at [[Taywan]] noong 2007, kasunod ng paglathala ng ''[[Taiwan Times]]'' ng isang [[pangulong tudling]] na isinulat ni propesor Chen Hung-yu ng [[Unibersidad ng Tamkang]]. Iginiit niyang may karapatan ang Taywan sa teritoryo ng Batanes at hinikayat niya ang pamahalaang Taywanes na sakupin ang nasabing lalawigan. Ayon sa kaniya, nasa labas ng linyang latitud na 20° ang lalawigan at hindi umanong saklaw ng [[Tratado ng Paris (1898)|mga tratado noong 1898]] at [[Tratado ng Washington (1900)|noong 1900]].<ref>{{cite news |url=https://www.taipeitimes.com/News/editorials/archives/2007/12/23/2003393815 |title=Manila's weak claim to the Batanes |date=Disyembre 23, 2007 |author=Chen Hurng-yu |access-date=Hulyo 31, 2024 |work=Taipei Times}}</ref> Ito ay sa kabila ng katotohanan na unang inangkin ng Pilipinas noong panahon ng mga Kastila ang Batanes noong 1783 at isinama at pinangasiwaan ng Pilipinas mula pa noong ika-18 dantaon, nang walang tumututol na bansa.<ref>{{cite journal | last=Fry | first=Howard T. | title=The Eastern Passage and Its Impact on Spanish Policy in the Philippines, 1758-1790 | journal=Philippine Studies | publisher=Ateneo de Manila University | volume=33 | issue=1 | year=1985 | issn=0031-7837 | jstor=42632762 | pages=3–21 | url=http://www.jstor.org/stable/42632762 }}</ref> Noong 2025, itinatag sa bayan ng [[Mahatao]] ang ''Mahatao Forward Operating Base'', isang pasilidad militar na pinatatakbo ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]].<ref>{{cite news |title=Forward base in Batanes to boost AFP's territorial defense, crisis response |url=https://www.abs-cbn.com/news/nation/2025/9/3/forward-base-in-batanes-to-boost-afp-s-territorial-defense-crisis-response-1408 |access-date=Setyembre 3, 2025 |work=[[ABS-CBN]] |language=en}}</ref> Pormal na isinagawa ng [[Mga Tao (pangkat-etniko)|mga Tao]] ng [[Pulo ng Orchid]] ang kanilang unang paglalakbay sa karagatan patungong Batanes noong Hunyo 2026 sa loob ng mahigit 300 taon, gamit ang tradisyonal na mga bangka. Malugod na tinanggap ng [[mga Ivatan]] ang mga Tao, at ipinanukala ang isang kahalintulad na paglalakbay mula Batanes patungong Pulo ng Orchid.<ref>{{Cite web |date=Hunyo 14, 2026 |title=When island neighbors became strangers |url=https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2026/06/14/2003859059 |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Taiwan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Hunyo 16, 2026 |title=Tao boat from Taiwan reaches Batanes, revives ancient sea route |url=https://newsinfo.inquirer.net/2247363/tao-boat-from-taiwan-reaches-batanes-revives-ancient-sea-route |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=Hunyo 24, 2026 |title=The boat that rocked: From Taiwan to Batanes, a voyage 300 years in the making |url=https://lifestyle.inquirer.net/574555/the-boat-that-rocked-from-taiwan-to-batanes-a-voyage-300-years-in-the-making/ |access-date=Hulyo 4, 2026 |website=Lifestyle Inquirer |language=en}}</ref> ==== Huwad na pag-angkin ng Tsina sa Batanes ==== Noong ika-30 ng Hulyo 2026, nagdaos ang [[Unibersidad ng Jinan]] sa [[Guangzhou]] ng isang pagpupulong para sa mga mananaliksik na buhat sa samot-saring mga pamantasan sa Tsina. Nagpahayag ang mga dalub-aral na ito na walang legal at pangkasaysayan na karapatang pansoberanya ang Pilipinas sa Batanes.<ref>{{Cite news |date=Hulyo 9, 2026 |title=Philippines rejects Chinese scholars' claim over its island province near Taiwan |url=https://www.reuters.com/world/china/philippines-rejects-chinese-scholars-claim-over-its-island-province-near-taiwan-2026-07-09/ |access-date=Hulyo 11, 2026 |url-access=subscription |work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite web |title=我院举办日菲"划界"背景下巴丹岛主权问题学术研讨会 |trans-title=Our Institute Hosts Academic Seminar on the Sovereignty of Batan Island Against the Backdrop of Japan-Philippines "Maritime Delimitation" |url=https://sis-aocs.jnu.edu.cn/2026/0707/c3017a859016/page.psp |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718115927/https://sis-aocs.jnu.edu.cn/2026/0707/c3017a859016/page.psp |archive-date=Hulyo 18, 2026 |url-status=live |date=Hulyo 7, 2026 |publisher=暨南大学 |language=zh-CN}}</ref> Iginiit nilang "isang likas na heograpikong karugtong" ng [[Taywan (lalawigan ng Republikang Bayan ng Tsina|inaangkin nilang lalawigan ng Taywan]] ang Batanes kaya nasa ilalim ito ng hurisdiksiyon ng [[Republikang Bayan ng Tsina]].<ref>{{cite news |url=https://globalnation.inquirer.net/330272/chinese-academics-claim-batanes-belongs-to-china-through-taiwan |title=Chinese academics claim Batanes belongs to China through Taiwan |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |last=Dumalag |first=Gabryelle |date=Hulyo 9, 2026 |access-date=Hulyo 9, 2026}}</ref> Mariing kinondena ng pamahalaan ng Pilipinas ang mga pahayag na ito,<ref>{{cite news |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/994356/philippines-rejects-claims-that-batanes-belongs-to-china-says-sovereignty-not-up-for-debate/story/ |title=Philippines rejects claims that Batanes belongs to China; says sovereignty not up for debate |website=[[GMA News]] |date=Hulyo 9, 2026 |access-date=Hulyo 9, 2026}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/994286/teodoro-on-claims-that-batanes-belongs-to-china-baseless-ludicrious/story/ |title=Teodoro on claims that Batanes belongs to China: Baseless, ludicrous |website=[[GMA News]] |date=Hulyo 9, 2026 |last=Casilao |first=Joahna Lei |access-date=Hulyo 9, 2026}}</ref> at naglabas ang [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] (NHCP) ng pagpapasinungaling sa huwad na mga pahayag na ito batay sa heograpiya at kasaysayan ng lalawigan.<ref>{{cite news |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/994441/nhcp-china-claims-batanes/story/ |title='Evident bad faith': NHCP rejects claims Batanes part of China |website=[[GMA News]] |date=Hulyo 10, 2026 |last=Untalan |first=Sherilyn |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> Binawi kalaunan ng Unibersidad ng Jinan ang sesyon ng pag-aaral noong ika-15 ng Hulyo.<ref>{{Cite web |url=https://manilastandard.net/news/314766220/chinese-uni-withdraws-study-on-batanes-claim.html |title=Chinese uni withdraws study on Batanes claim |last=Espiritu |first=Rex |access-date=Hulyo 16, 2026 |website=Manila Standard}}</ref> Muling iginiit ng isang artikulong nagpapahayag ng opinyon na inilathala ng ''[[Global Times]]'', na pinatatakbo ng pamahalaan ng Tsina, ang mga pag-aangkin na ito na nilikha ng mga nabanggit na dalub-aral. Inilathala ito noong ikatlo ng Setyembre at isinulat ni Wang Yuanyuan, na inilarawan ng ''[[Philippine Star]]'' bilang "isang katuwang na ''research fellow'' sa ''Center for South China Sea History and Culture'' ng Pambansang Surian ng mga Pag-aaral sa Dagat Timog Tsina." Ikinatwiran niyang may pangkasaysayang ugnayan sa Taywan ang Batanes.<ref>{{cite news |url=https://www.philstar.com/headlines/2026/09/07/2554607/china-state-media-revives-manufactured-batanes-claim |title=China state media revives 'manufactured' Batanes claim |website=Philstar.com |date=Setyembre 7, 2026 |access-date=Setyembre 30, 2026}}</ref> == Heograpiya == === Topograpiya === [[Talaksan:Goats in Batanes.png|thumb|Mga [[baka]], sa madamong [[burol]] ng Batanes]] Ang Batanes ay grupo ng mga isla na tinatawag na ''Mga Isla ng Batanes''(Batanes Islands) at ang mga ito ay nasa dulong hilagang bahagi ng [[Pilipinas]]. Ang mga ito ay nasa pagitan ng [[Mga Isla ng Babuyan]] (nasasakop ng Probinsiya ng [[Cagayan]]) at [[Taiwan]]. Ang mga islang ito ay may kaunting naninirahan at madalas na daanan ng mga bagyo. Ang tatlong malalaking isla ay ang [[Isla ng Itbayat|Itbayat]], [[Isla ng Batan|Batan]], at [[Isla ng Sabtang|Sabtang]]. Ang nasa pinakadulong hilaga naman ay ang [[Isla ng Mavudis]]. Halos kalahating bahagi ng Batanes ay [[burol]] at [[bundok]]. Ang [[Isla ng Batan]], ay may kabuuang lawak na 35&nbsp;km², ay halos bulubundukin ang hilaga at timog-silangang bahagi nito. Animo'y hugis palaggana ang gitna nito. Ang [[Isla ng Itbayat]], na may kabuuang lawak na 95&nbsp;km², ay padalisdis kadalasan pakanluran, dahil sa bulubundukin at maburol ang hilaga at silangang baybayin nito. Ang Sabtang naman ay nasasakop ng bundok ang gitnang bahagi, ang islang ito ay may kabuuang lawak na 41&nbsp;km², na siyang dahilan upang ang lupa ay dumalisdis palabas ng baybayin nito. [[Talaksan:Batanes Hills.png|left|thumb|Kamangha manghang mga burol ng Basco]] Ang mga isla ay napapalibutan ng malawak na katubigan ng [[Bashi Channel]] at [[Balintang Channel]], kung saan ang Karagatang Pasipiko at Dagat Tsina ay nagtatagpo. Ang lugar ay syang pangunahing daanang pantubig ng [[Pilipinas]] at [[Japan]], [[Tsina]], [[Hongkong]] at [[Taiwan]]. Mayaman ito sa yamag-dagat, kabilang na ang pinaka bihirang [[corals]] sa mundo. Ang probinsiya ay maburol at mabundok, na may halos 1,631.50 ektarya o 7.10% na bahagi nito ay taas-baba at 78.20% o 17,994.40 ektarya ay nahahati sa pataas-baba hanggang sa padalisdis, hanggang sa sobrang dalisdis. Apatnapu't dalawang bahagi (42%) o 9,734.40 ektarya ang padalisdis hanggang sa mabangin na lugar. [[Talaksan:Valuga Beach.png|thumb|Mabatong baybayin ng Valugan Beach]] Dahil sa natatanging katangian ng lugar, maganda ang daloy ng tubig dito at halos di nagtatagal ang pagbaha. Ang pangunahing isla ng Batan ang may pinakamalaking bahagi ng patag at halos patag ang lupa, kasunod ang Itbayat at Sabtang. Ang Itbayat ay may padalisdis hanggang sa halos patag na lupa sa mala talampas ng paligid nito patuloy hanggang sa matataas na bangin na umaabot sa halos 20-70 metro ang taas sa ibabaw ng dagat, at halos walang dalampasigan. Ang Sabtang naman ay may maliit na patag na lupa na manaka-nakang nakapaligid sa baybayin nito, habang ang gitna naman ay halos nasasakop ng matarik na bundok at malalalim na lambak. Ang isla ng Batan at Sabtang ay may paputol putol na maiikling baybayin na may buhangin at mga batuhan. Ang kalupaan ng probinsiya na kahangahanga at kaakit akit ang halos bawat sulok, ay may limitadong katangian sa pagpapalawak ng agrikultura para sa sadyang napakaiit na probinsiya. === Klima === [[Talaksan:Gloomy Sky Over the Lighthouse.png|thumb|left|Madilim na [[ulap]] sa ibabaw ng parola ng Basco, nagbabadya ng [[ulan]]]] Ang klima dito ay halos pareho ng sa [[Taiwan]]. Kadalasan ang lugar ay nakakaranas ng mababa sa normal na temperatura na 55 degri [[Fahrenheit]] (13&nbsp;°C). Ang probinsiya ay kadalasang winawalis ng malakas na hangin at ulan na syang nagbibigay ng maling paniniwalang ang Batanes ay palaging ginugupo ng mga bagyo.Kung bakit ang Batanes ay laging naiiugnay sa sama ng panahon, ito ay dahil sa ang kabisera nitong basco ay ang huling himpilan ng panahon sa hilaga. Ito rin ang lugar na pinagbabatayan ng lahat ng bagyo na pumapasok sa nasasakupan ng Pilipinas. Wala itong ipinahayag na tuyo at basang panahon. Umuulan dito ng halos pinakamababa ang walong araw hanggang sa pinakamataas na 21 araw sa loob ng isang buwan. Nakakaranas dito ng praktikal na apat na pahahon, ang pinakamainam ay ang tag araw (Abril-Hunyo) at taglamig (Disyembre-Pebrero), kung saan ang temperatura ay kadalasang bumababa sa pitong digri Celsius. Ang mainam na panahon ng pagpunta dito ay tuwing kalagitnaan ng Marso hanggang Hunyo. Ang "Indian summer" kadalasang nag uumpisa ng Setyembre. Minsan, ang panahon ay nag uumpisang maging maganda pinakamaaga na ang Pebrero hanggang sa pinakahuli ang Hulyo. Hanging galing hilaga o timog ang nagdadala ng malamig na hangin. Nagdadala rin ang mga ito ng sama ng panahon at namumuong mga ulap na nagiging dahilan ng pagkakansela ng pagdating o pag alis ng eroplano. Ang tag-lamig, ay ang malamig na panahon na nararanasan ng Ivatan kaya tinatawag nila itong tag-lamig (winter) ay nararanasan tuwing Disyembre hanggang Pebrero. Kung mag pupunta ng Batanes, lagi lang tandaan na sa mga islang ito ayvmadaling magbago ang panahon. Kung kaya't dapat maging handa sa anumang panahon ang mararanasan mo. === Pisikal === Ang Batanes ay 680&nbsp;km ang layo sa [[Maynila]] at 280 sa bayan ng [[Aparri]]. Sa hilaga nito, naroon ang kanal ng [[Bashi]], sa timog naman ay ang kanal ng [[Balintang]]. Sa kanluran ay ang [[Dagat Timog Tsina]], at sa silangan ay ang [[Karagatang Pasipiko]]. Binubuo ang lalawigan ng sampung isla. Ito ang [[Batan]], [[Itbayat]], [[Sabtang]] at [[Vuhos]] na pinakamalaki, ang iba pa ay [[Pulo ng Siayan|Siayan]], [[Mavudis]], [[Misanga]], [[Ditarem]], [[Dinem]] at [[Dequey]] na walang nakatirang tao. === Mga paghahating pampangasiwaan === Nahahati sa anim na bayan ang Batanes, lahat ay kinakatawan ng iisang distritong pangkongreso. [[Talaksan:Ph fil batanes.png|thumb|Mga paghahating administratibo sa Batanes.]] {| class="wikitable sortable" |+Mga bayan ng Batanes !Bayan !Populasyon {{Small|(2020)}} !Lawak {{Small|({{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Kapal {{Small|(kada {{abbr|km²|kilometro kuwadrado}})}} !Barangay |- |'''[[Basco]]''' |9,517 |49.46 |170 |6 |- |[[Itbayat]] |3,128 |83.13 |34 |5 |- |[[Ivana]] |1,407 |16.54 |80 |4 |- |[[Mahatao]] |1,703 |12.90 |120 |4 |- |[[Sabtang]] |1,696 |40.70 |40 |6 |- |[[Uyugan]] |1,380 |16.28 |80 |4 |- |'''KABUUAN''' |'''18,831''' |'''219.01''' |'''79''' |'''29''' |- | colspan="5" |{{Center|{{small|''Kabisera ng Batanes ang nakadiin.''}}}} |} == Tao at Kultura == Ang mga tao rito ay mabait. Ang kultura ng mga taga-Batanes o mga ''Ivatan'', ang tawag nila sa kanilang mga sarili, ay isa sa mga pinakamatanda sa buong [[Pilipinas]]. Sinasabing ang mga ninuno ng mga Ivatan ay nanggaling sa timog Taiwan 3,500 taon na ang nakakaraan at ginawang tulay ang Batanes upang makarating na sa mga malalayong lugar tulad ng [[Indonesia]] at [[Micronesia]]. Ang kultura nila ay pareho rin sa kultura ng mga tribo sa [[Lan Yu]] (timog Taiwan), dahil sa ang kanilang wika, ang [[Wikang Tao|Yami]], ay medyo hawig sa [[Ivatan]]. Isa pang tribo na ikinukumpara ang mga Ivatan ay sa mga isla ng [[Riyuku]] na matatagpuan sa timog [[Hapon]]. Sa pakikipagkapwa, talagang masaya sila kung may malalaman silang mga kababayan. Talagang mahal nila ang kanilang kapwa, tinatawag na ''pachilipulipus''. Ngayon, ang kanilang kultura ay may halong banyaga na dahil sa pag-kolonisa sa kanila ng mga [[Kastila]], na naghatid ng malaking impluwensiya sa kanilang wika, relihiyon, at mga tradisyon. Nahaluan na rin ng modernong mga kostumbre ang mga Ivatan dahil sa impluwensiya ng Maynila (na may mga ''direct flight'' na patungo roon) at ng [[Amerika]], sa kadahilanang maraming Ivatan na ang maaaring magtungo roon. Ang kanilang wika, ang [[Wikang Ibatan|Ivatan]], ay katangi-tangi rin dahil sa kakaibang bokabularyo at pagbigkas nito hindi katulad ng isang tipikal na [[Mga wika sa Pilipinas|wika sa Pilipinas]]. May mga similaridad naman ang Ivatan sa ibang mga wika sa hilagang Luzon, tulad ng [[Wikang Iloko|Ilokano]] at [[Wikang Ibanag|Ibanag]]. Ang Ivatan ay may malaking pagkakatulad sa isang wika sa timog Taiwan, ang [[Wikang Tao|Yami]], na salita ng mga katutubong [[Lanyu]] roon. Sinasabi ng mga lingguwistiko na iisa ang pinanggalingan ng dalawang salita. Sinasabi rin daw na may ilang tribo pa sa timog Taiwan malapit sa lugar ng [[Banking]] na ginagamit ang Ivatan bilang wika. Dahil sa binubuo ang Batanes ng maraming isla, hindi masyadong nagkakaintindihan ang mga tao roon. Sa mismong isla pa lang ng [[Pulo ng Batan|Batan]], may dalawang diyalekto na ng Ivatan ang natagpuan, ang ''[[Ivasayen]]'' na ginagamit sa kapitolyo ([[Basco]]). Ang ikalawa ay ang ''[[Isamurungen]]'', na ginagamit sa mga munisipalidad ng [[Mahatao]], [[Ivana]], [[Uyugan]], at [[Sabtang]]. Hindi masyadong magkaiba ang dalawa ngunit ang nakikitang pagkakaiba nila ay may kinalaman sa pagbigkas. May isa pang diyalekto ang Ivatan, ang ''[[Wikang Itbayat|Itbayaten]]''. Ito ay ginagamit sa isla ng [[Itbayat]]. Ang isang taga-Batan o Sabtang na makapunta sa Itbayat sa unang pagkakataon ay hindi kaagad makakaunawa ng diyalekto nila roon. Sinasabi nga na ibang lengguwahe na ang Itbayaten dahil hindi na halos maintindihan ang kanilang salita. Ang huling diyalekto ng Ivatan ay ang [[Ibatan]], ang wika sa [[Babuyan Islands]] na parte na ng [[Cagayan]]. Mas magkatulad pa sila ng Itbayaten kaysa sa Ivasayen at Isamurungen. == Kalikasan == Ang flora at fauna sa Batanes ay talagang katangi-tangi at doon lang matatagpuan. Maraming species ng mga hayop at halaman ang doon lang matatagpuan. Pati ang mga tanawin doon ay kakaiba, tulad ng mga bundok at mga dalampasigan. === Mga tanawin === Mga bundok at dalampasigan: * Valugan Beach * Mt. Riposed * Mt. Iraya * Mt. Matarem * Rapang du Kavuyasan * Mt. Karobooban * Duvek Bay * Vuhos Marine Reserve * Tukon Hedgerows Mga tradisyonal na bahay sa: [[Talaksan:Diura Fishing Village.jpg|thumb|right|Pamayanan ng mga mangingisda ng Diura]] * Savidug * Chavayan * Nakanmuan * Sumnanga * Diura * Raele Mga arkitekturang may impluwensiyang Kastila: * ang simbahan at plaza ng San Carlos Borromeo, Mahatao Mga Ijangs (mga ''fortress'' o [[portipikasyon|kuta]] sa mga bundok): * Itbud Ijang * Ivana Ijang * Chuhangin Ijang * Savidug Ijang Mga tirahan ng mga sinaunang Ivatan: * Rakuaydi * Nahili du Vutox * Mt. Karobooban Mga libingang pa-barko ang hitsura: * Chuhangin * Nakamaya * Turungan === Mga hayop at halaman === Mga puno: * Vutalaw (''Calophyllum inophyllum'') * Aynas (''Anacardium occidentale'') * Nato (''Palaquium luzoniense'') * Malaapdo (''Gonstylus bancanus'') * Vatinglaw (mga species ng ''Diospyros'') Mga damo: * Vayasuvas (''Freycinetia willamsii'') * Tamidok * Karukmuten Mga hayop: * [[Indochinese shrew]] (''Crocidura attentuata'') * [[Riyuku flying fox]] (''Pteropus dasymallys'') == Ekonomiya == Halos 75% ng mga Ivatan ay magsasaka at mangingisda. Ang ibang bahagi naman ay nagtatrabaho sa pamahalaan at pribadong kompanya. Bawang at bakahan ang pangunahing pinagkakakitaan dito. Ang mga Ivatan ay nagtatanim din ng kamote baging, kamoteng kahoy, gabi, at ang biharang uri ng puting uvi. Ang tubo ay itinatanim upang makagawa ng palek, isang uri ng katutubong alak, at suka. Sa kasalukuyan, ang mga isdang nahuhuli rito ay unti-unting nababawasan dahil sa kakulangan ng tamang kaalaman. Kakaunti lang ang mga pwedeng pasukang trabaho rito. Kadalasan ang mga nakapag-aral na mga Ivatan ay lumuluwas sa siyudad o nag pupunta sa labas ng bansa. Ang [[Wind-Diesel Hybrid Power Systems|wind diesel]] generating plant ay binuksan noong 2004. Layo at masamang panahon ang syang humahadlang sa pag angat ng ekonomiya rito. Ang ibang pangngailangan gaya ng bigas, softdrinks, at gasolina ay kadalasang may dagdag na 75% hanggang 100% kumpara sa presyo nito sa Maynila. == Talababa == <references group="lower-alpha" /> == Sanggunian == {{reflist|2}} == Kawing Panlabas == *[http://www.batanesonline.com Batanes Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041206035533/http://www.batanesonline.com/ |date=2004-12-06 }} {{Batanes}} {{Lambak ng Cagayan}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas]] [[Kategorya:Batanes|*]] n7ormjdvz0pnh8ymnppiha1vf8qlfmy 0 2979 2230458 2097302 2026-10-01T04:12:39Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230458 wikitext text/x-wiki {{Hunyo}} Ang '''Hunyo 3''' ay ang ika-154 na [[araw]] sa [[kalendaryong Gregoryano]] (ika-155 kung [[bisyestong taon]]), at mayroon pang 211 na araw ang natitira. == Pangyayari == * [[1571]] - Kinubkob ni '''[[Martin de Goiti]]''' ang '''[[Maynila]]''', pamangkin ni '''[[Miguel Lopez de Legazpi]]''', pagkatapos niyang talunin si '''[[Raha Sulayman]]''' ([[Rajah Soliman]])sa '''[[Labanan ng Bangkusay]]'''. == Kapanganakan == * [[1931]] - [[Jose T. Joya]] [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|pambansang alagad ng sining]] ng [[Pilipinas]] sa larangan ng sining biswal (namatay [[1995]]). *[[1951]] - [[Jill Biden]], Pangalawang Ginang ng Estados Unidos == Kamatayan == * [[1568]] - [[Andrés de Urdaneta]] * [[1963]] - [[Papa Juan XXIII]] (kapanganakan [[1881]]) == Panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20081217084034/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/3 BBC: On This Day] {{Buwan}} {{stub|Araw}} [[Kategorya:Araw]] jw14d0wnfzjprvu8haoudg5gzk6q5tu 0 3041 2230243 2097266 2026-09-30T22:05:08Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230243 wikitext text/x-wiki {{Abril}} Ang '''Abril 28''' ay ang ika-118 na [[araw]] ng [[taon]] sa [[kalendaryong Gregoryano]] (ika-119 kung [[bisyestong taon]]), at mayroon pang 250 na araw ang natitira. == Pangyayari == * 1611 - Pagkakatatag ng Pontipikal at Maharlikang [[Pamantasan ng Santo Tomas]], ang pinakamalaking Katolikong Pamantasan sa Pilipinas, at ang pinakamalaking Katolikong pamantasan sa buong mundo. * 2012 - Sinasabi ng mga aktibista mula sa [[Syria]] na pumatay ng sampung katao ang Sandatahang Lakas ng Syria sa [[Damascus]].<ref>{{Cite web |title=(Reuters) |url=http://www.reuters.com/article/2012/04/28/us-syria-killings-idUSBRE83R06720120428 |access-date=2014-04-28 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202123130/http://www.reuters.com/article/2012/04/28/us-syria-killings-idUSBRE83R06720120428 |url-status=dead }}</ref> * 2012 - Inaakusa ng [[Ba'ath Party (Syrian-led faction)|Syria]] ang [[Sekretarya-Heneral ng Mga Bansang Nagkakaisa]] na si [[Ban Ki-moon]] na siya ang nagbibigay "inspirasyon" para atakihin ang pamahalaan.<ref>{{Cite web |title=(AP via Google) |url=http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5j9f3ojei94X07964KM3QHFL8LAAQ?docId=83085df6b3ee4286b2848631cf2f8d01 |access-date=2012-04-28 |archive-date=2012-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120428194357/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5j9f3ojei94X07964KM3QHFL8LAAQ?docId=83085df6b3ee4286b2848631cf2f8d01 |url-status=live }}</ref> * 2012 - Dalawang bantay at dalawang rebelde ang napatay sa isang pag-atake sa Gobernador ng [[Lalawigan ng Kandahar]] sa [[Afghanistan]].<ref>{{Cite web |title=(AFP via Yahoo News Australia) |url=http://au.news.yahoo.com/thewest/a/-/world/13546731/afghan-governors-compound-attacked/ |access-date=2012-05-12 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512053755/http://au.news.yahoo.com/thewest/a/-/world/13546731/afghan-governors-compound-attacked/ |url-status=live }}</ref> * 2012 - [[Pagsabog sa Dnipropetrovsk noong 2012]]: Ipinangako ng Pangulo ng [[Ukraine]] na si [[Viktor Yanukovich]] na magkakaroon ng imbestigasyon sa pagsabog na nakasakit sa tatlumpung katao.<ref>{{Cite web |title=(Reuters) |url=http://www.reuters.com/article/2012/04/28/us-ukraine-president-blasts-idUSBRE83R08I20120428 |access-date=2014-04-28 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512031620/http://www.reuters.com/article/2012/04/28/us-ukraine-president-blasts-idUSBRE83R08I20120428 |url-status=dead }}</ref> * 2012 - Isang katao ang namatay at humigit kumulang 110 ang nasugatan sa pagbagsak ng isang tent sa isang restawrant malapit sa [[Istadyum ng Busch]] sa [[St. Louis, Missouri|St. Louis]], [[Missouri]].<ref>[http://www.cnn.com/2012/04/28/us/missouri-tent-collapse/index.html?hpt=hp_t1 (CNN)]</ref> * 2012 - Nagbukas ng panibagong opisina ang [[Unyong Europeo]] sa [[Burma]] dahil sa kasalukuyang reporma para sa [[demokrasya]].<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/international/article3364376.ece |title=(''The Hindu'') |access-date=2014-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120701185315/http://www.thehindu.com/news/international/article3364376.ece |archive-date=2012-07-01 |url-status=dead}}</ref> * 2012 - Iniulat na ang isang bulag na aktibistang [[China|Tsino]] na si [[Chen Guangcheng]] &ndash; na siyang tumakas sa [[pagkakaaresto sa bahay]] &ndash; ay nagtatago sa embahada ng [[Estados Unidos]] sa [[Beijing]].<ref>[http://www.aljazeera.com/news/asia-pacific/2012/04/201242841729732410.html (Al Jazeera)]</ref> * 2014 - Patuloy ang paghahanap sa [[Lipad 370 ng Malaysia Airlines|nawawalang sasakyang panghimpapawid]] sa katimugang bahagi ng [[Karagatang Indiyano]] at pinalawak pa ang lugar sa pag-asang may makitang mga labi ng eroplano sa ilalim ng dagat. Inaasahang tatatagal pa ng di-bababa sa walong buwan ang paghahanap.[http://tvnz.co.nz/world-news/mh370-search-area-expanded-5942662 (TV New Zealand)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140428110400/http://tvnz.co.nz/world-news/mh370-search-area-expanded-5942662 |date=2014-04-28 }} == Kapanganakan == * 1906 - [[Kurt Gödel]], matematiko at pilosopo * 1911 - [[Hernando Ocampo]] [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|pambansang alagad ng sining]] ng [[Pilipinas]] sa larangan ng sining biswal. * 1954 - [[Vic Sotto]] - Pilipinong aktor * 1974 - [[Penélope Cruz]] - Kastilang aktres. * 1981 - [[Jessica Alba]] - Amerikanang aktres. * 1998 - [[Arisa Kunugi]], Hapon modelo == Kamatayan == * 1945 - [[Benito Mussolini]], Italyanong politiko == Mga sanggunian == {{reflist}} == Panlabas na link == * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/28 BBC: On This Day] {{Buwan}} [[Kategorya:Araw]] {{stub|Araw}} pr1kku4qyguc494z8pq31ofh23umh0u 4 9923 2230437 2230172 2026-10-01T03:24:57Z Ryomaandres 8044 /* Supnayan ng mga napiling Alam ba ninyo? */ 2230437 wikitext text/x-wiki {{ABNkahon}} Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na panuntunan ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang panuntunan na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga hakbang at panuntunan na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''. ==Mga hakbang at panuntunan== Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?": ====Unang hakbang: Pumili==== *Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag. *Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan. *Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal. *Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa. *Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba). *Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?". *Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit. *Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?" *Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa. ====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"==== *Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan". *Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan. *Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?" ====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina==== *Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord. :Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt> ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}. ====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa==== *Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe: ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}} *Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo. ====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan==== *Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap. *Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba. == Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' == <!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)--> {| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;" | style="padding-top:4px; text-align:center;"| [[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]] [[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]] <!---{{Archive list long}}----> |}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN--> '''''Alam ba ninyo...''''' <!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO--> === Oktubre 2026 === *...na ang [[Bantayog ni Bonifacio]] ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? === Setyembre 2026 === *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? *...na biktima ng [[pekeng balita]] sa pamamagitan ng '''[[lumilikhang AI]]''' si Kong. '''[[Renee Co]]''' ng [[Kabataan Partylist]], na ipinamukha siyang kapamilya ng kontrobersiyal na si Kong. '''[[Zaldy Co]]'''? *...na ang mga serye ng mga laro sa computer na '''''[[Age of Empires]]''''' at '''''[[Age of Mythology]]''''' ay kapuwa matagumpay sa komersiyo at sa mga kritiko? *...na tinatrato ng '''[[materyalismong istoriko]]''' nina [[Marx]] at [[Friedrich Engels|Engels]] ang [[tunggalian ng uri]] bilang pangunahing mekanismo ng pagbabago sa kasaysayan, kung saan nangyayari ang mga '''[[himagsikang panlipunan]]''' kapag sa loob ng '''[[moda ng produksiyon]]''', ang umiiral na '''[[mga relasyon sa produksiyon]]''' ay humadlang sa pag-unlad ng '''[[mga puwersa ng produksiyon]]'''? *...na ibinenta ni '''[[Jiro Manio]]''' ang kaniyang tropeo mula sa [[Gawad Urian]], bagay na napanaluhan niya bilang ang pinakabatang nagwagi bilang 'Pinakamahusay na Aktor' sa edad na 12? *...na ang '''[[Ilog Irawadi]]''' ay dumadaloy sa mga makasaysayang [[Talaan ng mga kabesera ng Myanmar|kabeserang Birmano]] gaya ng '''[[Bagan]]''', '''[[Mandalay]]''', '''[[Amarapura]]''', at '''[[Inwa|Ava]]'''? *...na ang mga ''[[comune]]'' ng '''[[Fiumefreddo di Sicilia]]''', '''[[Forza d'Agrò]]''', '''[[Motta Camastra]]''', at '''[[Savoca]]''' ay nagsilbing mga '''[[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon|lokasyon]]''' ng '''[[Corleone]]''' para sa pelikulang '''''[[The Godfather]]''''' sa ilalim ng direksiyon ni '''[[Francis Ford Coppola]]'''? *...na ang '''[[Bundok Kenya]]''' ay mahalagang aspekto sa buhay at kultura ng mga pangkat etniko gaya ng '''[[mga Kikuyu|Kikuyu]]''', '''[[mga Meru|Meru]]''', '''[[mga Embu|Embu]]''', at '''[[mga Maasai|Maasai]]'''? === Mayo 2026 === *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''', '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Tāj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''', matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? === Abril === *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? *...na ang '''[[Digmaang Daang Taon]]''' ay bunsod ng tunggalian hinggil sa '''[[Dukado ng Aquitania]]'''? *...na ang [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya|Pandaigdigang Pamanang Pook]] na '''[[Cinque Terre]]''', na nangangahulugang 'Limang Lupain', ay tumutukoy sa mga [[comune|bayan]] at [[frazione|nayon]] ng '''[[Monterosso al Mare]]''', '''[[Vernazza]]''', '''[[Corniglia]]''', '''[[Manarola]]''', at '''[[Riomaggiore]]'''? *...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]? === Marso 2026 === *...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''? *...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''? *...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''? *...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''? *...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''? <!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki--> [[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]] b2px0zvf22lpdevuhp2b6mj18ah77rq 2230438 2230437 2026-10-01T03:25:09Z Ryomaandres 8044 /* Oktubre 2026 */ 2230438 wikitext text/x-wiki {{ABNkahon}} Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na panuntunan ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang panuntunan na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga hakbang at panuntunan na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''. ==Mga hakbang at panuntunan== Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?": ====Unang hakbang: Pumili==== *Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag. *Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan. *Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal. *Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa. *Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba). *Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?". *Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit. *Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?" *Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa. ====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"==== *Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan". *Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan. *Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?" ====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina==== *Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord. :Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt> ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}. ====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa==== *Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe: ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}} *Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo. ====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan==== *Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap. *Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba. == Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' == <!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)--> {| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;" | style="padding-top:4px; text-align:center;"| [[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]] [[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]] <!---{{Archive list long}}----> |}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN--> '''''Alam ba ninyo...''''' <!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO--> === Oktubre 2026 === *...na ang '''[[Bantayog ni Bonifacio]]''' ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? === Setyembre 2026 === *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? *...na biktima ng [[pekeng balita]] sa pamamagitan ng '''[[lumilikhang AI]]''' si Kong. '''[[Renee Co]]''' ng [[Kabataan Partylist]], na ipinamukha siyang kapamilya ng kontrobersiyal na si Kong. '''[[Zaldy Co]]'''? *...na ang mga serye ng mga laro sa computer na '''''[[Age of Empires]]''''' at '''''[[Age of Mythology]]''''' ay kapuwa matagumpay sa komersiyo at sa mga kritiko? *...na tinatrato ng '''[[materyalismong istoriko]]''' nina [[Marx]] at [[Friedrich Engels|Engels]] ang [[tunggalian ng uri]] bilang pangunahing mekanismo ng pagbabago sa kasaysayan, kung saan nangyayari ang mga '''[[himagsikang panlipunan]]''' kapag sa loob ng '''[[moda ng produksiyon]]''', ang umiiral na '''[[mga relasyon sa produksiyon]]''' ay humadlang sa pag-unlad ng '''[[mga puwersa ng produksiyon]]'''? *...na ibinenta ni '''[[Jiro Manio]]''' ang kaniyang tropeo mula sa [[Gawad Urian]], bagay na napanaluhan niya bilang ang pinakabatang nagwagi bilang 'Pinakamahusay na Aktor' sa edad na 12? *...na ang '''[[Ilog Irawadi]]''' ay dumadaloy sa mga makasaysayang [[Talaan ng mga kabesera ng Myanmar|kabeserang Birmano]] gaya ng '''[[Bagan]]''', '''[[Mandalay]]''', '''[[Amarapura]]''', at '''[[Inwa|Ava]]'''? *...na ang mga ''[[comune]]'' ng '''[[Fiumefreddo di Sicilia]]''', '''[[Forza d'Agrò]]''', '''[[Motta Camastra]]''', at '''[[Savoca]]''' ay nagsilbing mga '''[[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon|lokasyon]]''' ng '''[[Corleone]]''' para sa pelikulang '''''[[The Godfather]]''''' sa ilalim ng direksiyon ni '''[[Francis Ford Coppola]]'''? *...na ang '''[[Bundok Kenya]]''' ay mahalagang aspekto sa buhay at kultura ng mga pangkat etniko gaya ng '''[[mga Kikuyu|Kikuyu]]''', '''[[mga Meru|Meru]]''', '''[[mga Embu|Embu]]''', at '''[[mga Maasai|Maasai]]'''? === Mayo 2026 === *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''', '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Tāj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''', matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? === Abril === *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? *...na ang '''[[Digmaang Daang Taon]]''' ay bunsod ng tunggalian hinggil sa '''[[Dukado ng Aquitania]]'''? *...na ang [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya|Pandaigdigang Pamanang Pook]] na '''[[Cinque Terre]]''', na nangangahulugang 'Limang Lupain', ay tumutukoy sa mga [[comune|bayan]] at [[frazione|nayon]] ng '''[[Monterosso al Mare]]''', '''[[Vernazza]]''', '''[[Corniglia]]''', '''[[Manarola]]''', at '''[[Riomaggiore]]'''? *...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]? === Marso 2026 === *...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''? *...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''? *...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''? *...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''? *...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''? <!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki--> [[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]] qxreuwizhlts50d2wwgwov2d5ld72nh 0 15873 2230300 2204463 2026-10-01T00:31:23Z Ivan P. Clarin 84769 2230300 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane |Name= {{Color|darkred|Bagyong Milenyo (Xangsane)}} |Type=bagyo |Year=2006 |Basin=WPac |Image location=Typhoon Xangsane 27 sept 2006.jpg |Image name=Bagyong Milenyo papalapit sa [[Pilipinas]] noong Setyembre 27 |Formed=Setyembre 25, 2006 |Dissipated=Oktubre 2, 2006 |10-min winds=85 |1-min winds=125 |Pressure=940 |Damages=750 |Inflated=-1 |Fatalities=Hindi bababa sa 312 sa kabuuan<ref name="RW-Xinhua"/><ref name="RW-AFP-1004ph">{{cite news |url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/KHII-6U98TF?OpenDocument&rc=3&emid=TC-2006-000144-PHL |title=Philippines still assessing damage from typhoon Xangsane |date=4 Oktubre 2006 |accessdate=8 Oktubre 2006 |agency=Agence France-Presse |publisher=ReliefWeb |archive-date=12 Disyembre 2012 |archive-url=https://archive.today/20121212003214/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/KHII-6U98TF?OpenDocument&rc=3&emid=TC-2006-000144-PHL |url-status=dead }}</ref><ref name="RW-AFP-1003">{{cite news |url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6U8DWE?OpenDocument&rc=3&cc=phl |title=Typhoon death toll nears 250 in Vietnam, Philippines |date=3 Oktubre 2006 |accessdate=8 Oktubre 2006 |agency=Agence France-Presse |publisher=ReliefWeb |archive-date=13 Disyembre 2012 |archive-url=https://archive.today/20121213002155/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6U8DWE?OpenDocument&rc=3&cc=phl |url-status=dead }}</ref> |Areas=[[Pilipinas]], [[Tsina]], [[Biyetnam]], [[Kambodya]], [[Thailand]] |Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2006]] }} Ang '''Bagyong Milenyo''' (pandaigdigang pangalan: '''Xangsane''') ay isang bagyo na naka-apekto sa [[Pilipinas]], [[Vietnam]], at [[Thailand]] noong [[panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2006]]. Ang pandaigdigang bansag na ''Xangsane'' ay isinumite ng [[Laos]] at nangangahulugang "[[gadya]]" o "[[elepante]]".<ref name="Typhoon Name (RSMC)">{{cite web|url=http://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html|title=List of names for tropical cyclones adopted by the Typhoon Committee for the western North Pacific Ocean and the South China Sea |author=RSMC Tokyo - Typhoon Center |publisher=[[Japan Meteorological Agency]] |accessdate=2006-10-08}}</ref> [[Talaksan:Xangsane 2006 track.png|thumb|Ang tinahak ng Bagyong Milenyo (2006)]] Nagumpisa ito noong Setyembre 25, 2006 nang mamatyagan ito sa loob ng lugar na pananagutan ng Pilipinas. Nagpalabas ang "Joint Typhoon Warning Center" ng abiso hinggil sa nabubuong unos na tinawag nilang ''Tropical Depression 18W''. Noong Setyembre 26, binansagan ng [[Japan Meteorological Agency]] ang bagyo bilang ''Xangsane''. Ang Xangsane ay nangangahulugang elepante sa wikang Laos. Pagkalipas ng ilang oras, tinaguriang isang ''typhoon'' ang unos. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Gamay]] | lat=12.23 | long=125.18 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Milenyo }} Tumama ang Bagyong Milenyo sa [[Samar (pulo)|Samar]] noong Setyembre 27. Upang hindi magkasakuna, iniutos ng pamahalaan ng Pilipinas na huwag palayagin ang mga sasakyang dagat at huwag paliparin ang mga eroplano. Higit sa 3,500 ang hindi nakabiyahe. Ipinasara din ng pamahalaan ang mga tanggapang publiko at mga paaralan. Ito ay nag landfall sa mga bayan ng: [[Gamay, Northern Samar]], [[Barcelona, Sorsogon]], [[Castilla, Sorsogon]], [[San Narciso, Quezon]], [[Lucena, Pilipinas|Lucena]], [[Calamba, Laguna|Calamba]] at sa [[Samal, Bataan]]. ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Setyembre 28, 2006 |- ! PSWS !! LUZON !! BISAYAS |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Albay]], [[Batangas]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Laguna]], [[Pampanga]], [[Rizal]], [[Tarlac]], [[Zambales]] || [[Hilagang Samar]], [[Silangang Samar]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Aurora]], [[Marinduque]], [[Kanlurang Mindoro]], [[Silangang Mindoro]],, [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Romblon]] || [[Kanlurang Samar]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Benguet]], [[Ifugao]], [[Mountain Province]], [[Quirino]], [[Pangasinan]] || WALA |} ==Pinsala== [[Talaksan:Billboard structure crushes a bus during Typhoon Xangsane.jpg|thumb|Isang pampasaherong bus sa [[Abenida Epifanio de los Santos|EDSA]]-[[Palitan ng Magallanes|Magallanes]] na winasak ng isang natumbang ''billboard''.]] Ayon sa mga opisyal na datos, higit sa 76 katao ang namatay sa Pilipinas at may 69 tao ang nawawala. May 13,072 bahay ang nasalanta ng bagyo at 61,076 pamilya ang naapektuhan. Ang mga malakas na hangin ng Bagyong Milenyo ang dahilan ng pagbagsak ng mga poste ng kuryente at pagkasira ng telekomunikasyon. Nawalan ng kuryente sa mga rehiyon ng Bikol, Timog Katagalugan at Gitnang Luzon. Umalis ang bagyo noong Setyembre 29 at nagtungong Vietnam kung saan nakapatay ito ng tatlong tao. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Milenyo ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Mario|Mario]]'' na nagamit sa taon 2014. ==Tingnan ito== * [[Bagyong Labuyo]] * [[Bagyong Pepeng]] * [[Bagyong Reming]] * [[Milenyo]] {{S-start}} {{Succession box|before=Luis|title=Kapalitan|years=Mario|after=Neneng}} {{S-end}} ==Mga sanggunian== {{reflist|refs= <ref name="RW-Xinhua">{{cite news |url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6UBDD7?OpenDocument |title=Typhoon, flood claim 71 lives in central Vietnam |date=2006-10-06 |accessdate=2006-10-08 |agency=Xinhua News Agency |publisher=ReliefWeb |archive-date=2006-10-10 |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20061010231006/http%3A//www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL%2D6UBDD7?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> }} [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2006]] [[Kategorya:2006 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2006]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] s6nx2545l8z3cwc8nmkdursl0uatk9k 0 18000 2230301 2205222 2026-10-01T00:31:52Z Ivan P. Clarin 84769 2230301 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane |Name= {{Color|darkred|Bagyong Reming (Durian)}} |Year=2006 |Basin=WPac |Image location=Durian 2006-11-30 0500Z.jpg |Image name= Si Bagyong Reming noong Nobyembre 2006 |Formed=Nobyembre 25, 2006 |Dissipated=Disyembre 6, 2006 |10-min winds=105 |1-min winds=135 |Pressure=915 |Damages= $530 milyon (2006) |Fatalities=1, 500 total |Areas= Yap State, [[Pilipinas]], [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Malaysia]], Isla ng Andaman at [[India]] |Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2006]] }} Ang '''Bagyong Durian''' (internasyonal na designasyon: '''0621''', designasyon ng JTWC: '''24W''', pangalan ng [[Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration|PAGASA]]: '''Reming''') ay isang bagyong nagdulot ng malawakang pinsala sa Pilipinas, kung saan natabunan ng putik na galing sa [[Bulkang Mayon]] ang mga nakapalibot na barangay. Ayon sa ''Joint Typhoon Warning Center'', si Reming ang ika-24 na ''tropical depression'', ika-23 na ''tropical storm'', ika-14 na ''typhoon'' at ika-7 na ''super typhoon'' na humagupit sa mga karatig-bansa ng [[Karagatang Pasipiko]] noong taong iyon. Ito rin ang pang-dalawampu't isang bagyo at pang-labing-apat na ''super typhoon'' na kinilala ng [[Japan Meteorological Agency]]. Ang pangalang "Durian" na pandaigdig na pangalan nito ay isinumete ng [[Thailand]] na tumutukoy sa prutas na ''Durio zibethinus''. Umabot sa 720 katao na ang namatay.<ref>http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/EKOI-6WF8T8?OpenDocument&rc=3&emid=TC-2006-000175-PHL{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Kasaysayan ng bagyo == Namuo ang bagyong "Reming" sa timog-silangan ng Chuuk noong [[Nobyembre 24]], [[2006]]. Nagtagal ito hanggang [[Disyembre 5]], [[2006]]. Ito ay naglandfall sa mga bayan ng:[[Tiwi, Albay]], [[San Narciso, Quezon]], [[Santa Cruz, Marinduque]] at [[Calapan]]. == Preparasyon == === Pilipinas === {{storm path|Durian 2006 track.png|200px}} Iniutos ng mga opisyal ang paglikas ng mga naninirahan sa mga baybaying dagat. Sa [[Lungsod ng Naga]], 1,500 katao ang lumikas sa mga ''emergency shelter''. 1,000 ang lumikas sa iba pang mga lugar sa rehiyon,<ref name="ap1201">{{cite news|author=Associated Press|date=2006-12-01|title=Powerful Typhoon Durian lashes eastern Philippines|accessdate=2007-02-20|url=http://www.usatoday.com/weather/hurricane/2006-11-29-typhoon-philippines_x.htm}}</ref> kasama na ang 120 sa kabisera ng [[Maynila]] at humigit-kumulang na 800 sa [[Lungsod ng Legazpi]]. Sinuspinde ang klase sa Kamaynilaan at ang 11 pag-biyaheng himpapawid sa [[Pandaigdigang Paliparan ng Ninoy Aquino]]. Ipinagbawal ang pagbiyahe sa dagat, na nagdulot ng pagka-''stranded'' ng 4,000 pasahero sa lalawigan ng [[Quezon]]. 25 lalawigan sa kapuluan ang inilagay sa alerto tungkol sa bagyo.<ref name="ap1129">{{cite news|author=Associated Press|date=2006-11-29|title=Powerful Typhoon Durian blows away houses, knocks off power as it slams into Philippines|accessdate=2007-02-20|url=http://www.iht.com/articles/ap/2006/11/30/asia/AS_WEA_Asia_Storm.php}}</ref> ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Nobyembre 30, 2006 |- ! PSWS !! LUZON !! BISAYAS |- | style=background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Albay]], [[Sorsogon]], [[Camarines Sur]] || WALA |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Camarines Norte]], [[Catanduanes]], [[Marinduque]], [[Masbate]] at (Burias Isla), [[Quezon]], [[Romblon]] || [[Hilagang Samar]], [[Silangang Samar]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Batangas]], [[Cavite]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Laguna]], [[Rizal]], [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]] || [[Biliran]], [[Leyte]], [[Samar]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Nueva Ecija]], [[Pampanga]], [[Zambales]] || [[Cebu]], [[Timog Leyte]] |} == Pinsala == === Pilipinas === Nagdulot ang bagyong Durian ng mga [[lahar]] at [[landslide|pagguho ng lupa]] sa mga lugar na malapit sa [[Bulkang Mayon]] sa [[Albay]]. Nabaon ang maraming mga [[barangay]] na nakapalibot sa bulkan. Naputol ang distribusyon ng kuryente sa [[Bikol]] dahil sa mga nagbagsakang mga poste ng kuryente. Naputol din ang distribusyon ng [[tubig]] at nawalan ng [[komunikasyon]] sa mga apektadong lugar. Nasira ang mga [[daan]] papunta dito. Nagkaroon ng [[sakit]] ang karamihan sa mga biktima. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Reming ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Ruby|Ruby]]'' na nagamit sa taon 2014. ==Tingnan rin== * [[Bagyong Unding]] * [[Bagyong Milenyo]] * [[Bagyong Yoyong (2004)|Bagyong Yoyong]] == Sanggunian == {{reflist}} {{S-start}} {{Succession box|before=Queenie|title=Kapalitan|years=Ruby|after=Seniang}} {{S-end}} [[Kategorya:2006 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2006]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2006]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{usbong}} kwprcnuguhlrs643ivdbhv92ivbzwc6 0 20793 2230383 1989241 2026-10-01T02:38:06Z Ryomaandres 8044 2230383 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Lalawigan ng Imperia|native_name=Provincia di Imperia|native_name_lang=it <!-- ISO 639-2 code e.g. "it" for Italian -->|settlement_type=[[Mga lalawigan ng Italya|Lalawigan]]|image_skyline=Imperia_mappa.png|image_alt=|image_caption=|image_flag=Flag_of_the_Province_of_Imperia.svg|flag_alt=|image_shield=Coat of Arms of the Province of Imperia.svg|shield_alt=|image_map=Imperia in Italy.svg|map_alt=|map_caption=Mapang nagpapakita ng kinaroroonan ng Imperia sa Italya|coordinates=|coordinates_footnotes=|subdivision_type=[[List of sovereign states|Bansa]]|subdivision_name={{ITA}}|subdivision_type1=[[Regions of Italy|Rehiyon]]|subdivision_name1=[[Liguria]]|established_title=|established_date=|seat_type=Capital(s)|seat=[[Imperia (City)|Imperia]]|parts_type=[[Comune|Comuni]]|parts_style=para|p1=66|government_footnotes=|leader_party=|leader_title=President|leader_name=[[Claudio Scajola]]|unit_pref=Metric<!-- or US or UK -->|area_footnotes=|area_total_km2=1154.78|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_footnotes=|population_total=214878|population_as_of=30 June 2016|population_density_km2=auto|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+1|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+2|postal_code_type=Postal code|postal_code=18010-18021, 18023-18028, 18030-18031, 18033, 18035, 18037, 18039, 18100|area_code_type=Telephone prefix|area_code=0183, 0184, 0196|iso_code=|registration_plate=[[Italian car number plates|IM]]|blank_name_sec1=[[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]|blank_info_sec1=008|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Lalawigan ng Imperia''' ({{Lang-it|Provincia di Imperia}} , {{Lang-fr|Province d'Imperia}}, [[Wikang Ligur|Ligur]]: ''Provinsa d'Imperia'') ay isang bulubundukin at maburol na [[Mga lalawigan ng Italya|lalawigan]], sa rehiyon ng [[Liguria]] ng [[Italya]], na matatagpuan sa pagitan ng [[Pransiya]] sa hilaga at kanluran, at ng [[Dagat Liguria]], isang braso ng [[Dagat Mediteraneo]] sa timog. Ang kabesera nito ay ang lungsod ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Pangkalahatang-tanaw == Sa silangan ay matatagpuan ang Italyanong [[lalawigan ng Savona]] habang ang kanlurang gilid nito ay bahagi ng hangganan ng Italya kasama ang Pransya (ang [[Mga Departamento ng Pransiya|département]] ng [[Alpes-Maritimes]]) at ibinabahagi nito ang hilagang hangganan nito sa [[Piamonte]]s na [[lalawigan ng Cuneo]]. Ang kadena ng bundok sa hilaga ng lalawigan ay may ilang mga taluktok sa itaas ng {{Convert|1600|m|ft}}, na may ilang mga taluktok sa hangganan ng Pransiya na higit sa {{Convert|2000|m|ft}} gaya ng [[Monte Saccarello]] sa {{Convert|2200|m|ft}}. Ang mga hanay ng mga burol ay bumababa sa baybayin sa pangkalahatan sa hilaga-timog na direksiyon, kung kaya't ginagawa ang lalawigan ng Imperia na sunud-sunod na mga burol at lambak na nagtatapos sa baybayin sa mabatong mga burol at maliliit na baybayin. Ang bawat lambak ay may posibilidad na magkaroon ng sarili nitong pana-panahong ilog o agos ng tubig at isang lambak lamang ang maaaring umangkin sa isang buong taon na ilog - ang Ilog Roia (o [[Roya (ilog)|Roya]] sa Pranses) na ang itaas na mga kahabaan ay nasa loob ng Pransiya. Ang baybayin na ito ay nasa isang sona ng lindol at ang mga desyerto na guho ng [[Bajardo|Baiardo]] at [[Bussana Vecchia]] ay mga paalala ng lindol noong 1887. Ang Bussana ay naging tahanan ng mga hippie at artista. == Tingnan din == * [[Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Imperia]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == Media related to Province of Imperia at Wikimedia Commons * [http://www.provincia.imperia.it/ Opisyal na website] {{Liguria}}{{Province of Imperia|nocat=yes}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya]] dqjgxqouwuxedbvypqfgjbqgm5mezan 0 20839 2230609 2171440 2026-10-01T09:57:30Z Ryomaandres 8044 2230609 wikitext text/x-wiki :''Para sa lungsod, tingnan ang [[Lungsod ng Reggio nell’Emilia]].'' {{Infobox settlement/Wikidata}} Ang '''Reggio Emilia''' (sa [[Latin]]: '''Lepidi''', '''Lepidum Regium''', '''Regium Lepidi''', at '''Regium''') ay isang lalawigan ng rehiyon ng [[Emilia-Romagna]] sa [[Italya]]. Ang [[lungsod ng Reggio nell’Emilia]] ang [[kabisera]] nito. Ito ay may 171,944 naninirahan.<ref name="Istat"/> Sinasaklaw nito ang isang lugar na humigit-kumulang 2,292 square kilometers (885 square miles) at may populasyon na 531,942 noong 2017. Mayroong 42 ''[[comune]]'' sa lalawigan.<ref name="comuni-italiani.it">{{Cite web |title=Provincia di Reggio Emilia |url=http://www.comuni-italiani.it/035/index.html |website=Comuni-Italiani.it}}</ref> Ang [[Rolo, Emilia-Romaña|Rolo]], ang pinakamaliit na ''comune'' sa lalawigan ayon sa lugar, ay ang ''comune'' na pinakamalayo sa Silangan. Ang [[Ventasso]] ay ang ''comune'' na pinakamalayo sa Kanluran. Ang mga hangganang bayan ng Lalawigan ay [[Ventasso]], na siyang pinakamaliit na komunidad ayon sa populasyon, sa timog at [[Luzzara]] sa hilaga. Ang Luzzara ay ang pangalawang pinakamalaking ''comune'' sa [[Emilia-Romaña]] at may pinakamataas na bilang ng mga dayuhang mamamayan sa rehiyon.<ref name="comuni-italiani.it" /> Ang lalawigan ay tahanan ng makasaysayang [[Kastilyo Canossa]], pag-aari ng kondesa [[Matilda ng Toscana|Matilde]]; dito naganap ang [[Daan tungong Canossa]] ni [[Enrique IV, Banal na Emperador ng Roma|Enrique IV]]. Ang mga kinatawan ng mga malayang munisipalidad ng Reggio, Modena, Bologna at Ferrara ay nagpulong sa [[Sala del Tricolore (Reggio Emilia)|Sala del Tricolore]] ng Reggio Emilia noong 1797 upang ipahayag ang [[Repubblica Cispadana]], na pinagtibay ang tatlong kulay berde-puti-pulang bandila upang kumatawan sa kanilang bagong nabuong Republika; kalaunan ay pinagtibay ito noong 1848 bilang pambansang watawat.<ref>[http://www.municipio.re.it/iat/iatre.nsf/schede/C477FAF485CE2140C125695100551CF5?OpenDocument&lng=eng Official Tourist Information Site of the Municipality of Reggio Emilia, Accessed 10 July 2011.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813235302/http://www.municipio.re.it/IAT/iatre.nsf/schede/C477FAF485CE2140C125695100551CF5?OpenDocument&lng=eng|date=13 August 2011}}</ref> == Tingnan din == * [[Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Reggio Emilia]] {{stub|Italya}} == Mga sanggunian == {{reflist|refs= <ref name="Istat">{{cite web | url=http://demo.istat.it/bil2016/index.html | title=Istat | accessdate=2017-06-13 | archive-date=2017-08-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170806142909/http://www.demo.istat.it/bil2016/index.html | url-status=dead }}</ref> }}{{Province of Reggio Emilia}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya]] 2k99h3dby9lryq1dw5gzk285i4jjl2x 0 20882 2230506 2056447 2026-10-01T06:29:27Z Ryomaandres 8044 2230506 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Avellino|elevation_footnotes=|mayor=[[Gianluca Festa (politiko)|Gianluca Festa]]|area_footnotes=|area_total_km2=30.55|population_footnotes=|population_demonym=Avellinese|telephone=|elevation_m=348|frazioni=[[Bellizzi Irpino]], Pianodardine, Picarelli, Valle-Ponticelli|postal_code=83100|istat=064008|saint=San Modestino|day=Pebrero 14|area_code=0825|website={{official website|http://www.comune.avellino.it}}|mayor_party=|province=[[Lalawigan ng Avellino|Avellino]] (AV)|official_name=Comune di Avellino|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Avellino1.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Corso Vittorio Emanuele|image_shield=Avellino-Stemma.png|image_map=|region=[[Campania]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map=Italy Campania#Italy|coordinates={{coord|40|55|00|N|14|47|20|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Avellino''' (Italyano: [avelˈliːno]) ay isang bayan at ''[[komuna]]'', kabesera ng lalawigan ng Avellino sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa [[katimugang Italya]]. Ito ay matatagpuan sa isang kapatagan na napapaligiran ng mga bundok na {{Convert|47|km|mi}} silangan ng [[Napoles]] at isang mahalagang sentro sa kalsada mula [[Salerno]] hanggang [[Benevento]]. == Mga pangunahing tanawin == Ang ilang mga guho (karamihan ay mga pundasyon) ng sinaunang '''Abellinum''' ay makikita malapit sa modernong nayon ng [[Atripalda]], 4 na kilometro (2.5 milya) silangan ng modernong Avellino. Kabilang sa mga ito ang foro, na kinakaharap ng ilang templo, paliguan, bahagi ng akweduktong [[Serino]], at isang ''[[domus]]'' ng isang patricio. Nagkaroon din ng [[ampiteatro]] at burdel. == Heograpiya == Ang talakayan sa pagpaplano ng lunsod ay dapat na palawakin hindi lamang sa lungsod mismo, ngunit sa ngayon ay natukoy na "lugar ng kalunsuran" habang ang [[Atripalda]], [[Mercogliano]], at [[Monteforte Irpino]] ay pinagsama sa kabesera, na ipinasok sa isang pagpapatuloy hindi lamang ng teritoryo kundi pati na rin at higit sa lahat ng pagpaplano ng lunsod. at konstruksiyo, na lumampas sa 10,000 mga naninirahan; sa mga ito ay idinagdag ang maraming iba pang maliliit na munisipalidad na katabi ng kabesera. == Mga tala == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == *  {{cite book|title=Avellino. Storia e immagini|first=Giampiero|last=Galasso|publisher=De Angelis|year=1992}} == Mga panlabas na link == * {{Cite EB1911|wstitle=Avellino|volume=3|page=53|short=x}} * [http://www.comune.avellino.it/ Opisyal na website] * [http://www.avellinomagazine.it Il Magazine della città di Avellino] {{Lalawigan ng Avellino}} hrmykgm2nknlzdmo5grnnw3plhnsimj 0 32653 2230283 2124915 2026-10-01T00:20:10Z Jojit fb 38 2230283 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Quirino | sealfile = | caption = Mapa ng [[Ilocos Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Quirino. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = | barangays = 9 | class = Ika-4 na Klase | mayor = Clifford L. Patil-Ao | areakm2 = | website = | founded = }} Ang '''Bayan ng Quirino''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ilocos Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. ==Mga Barangay== Ang bayan ng Quirino ay nahahati sa 9 na mga [[barangay]]. * Banoen * Cayus * Lamag * Malideg * Namitpit * Patiacan a * Legleg (Pob.) * Suagayan * Tubtuba ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ Pasyalang Ilocos Sur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319105456/http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ |date=2007-03-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Ilocos Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] {{stub}} chflnkrv99bcx333r9jfv1039cxw94b 2230284 2230283 2026-10-01T00:20:51Z Jojit fb 38 /* Mga Kawing Panlabas */ 2230284 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Quirino | sealfile = | caption = Mapa ng [[Ilocos Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Quirino. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = | barangays = 9 | class = Ika-4 na Klase | mayor = Clifford L. Patil-Ao | areakm2 = | website = | founded = }} Ang '''Bayan ng Quirino''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ilocos Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. ==Mga Barangay== Ang bayan ng Quirino ay nahahati sa 9 na mga [[barangay]]. * Banoen * Cayus * Lamag * Malideg * Namitpit * Patiacan a * Legleg (Pob.) * Suagayan * Tubtuba ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga panlabas na link== *[http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ Pasyalang Ilocos Sur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319105456/http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ |date=2007-03-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Ilocos Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] 23wets0thcjx6nwqjxr5nrbhkibuf7e 2230309 2230284 2026-10-01T00:37:23Z Jojit fb 38 2230309 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Quirino | sealfile = | caption = Mapa ng [[Ilocos Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Quirino. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = | barangays = 9 | class = Ika-4 na Klase | mayor = Clifford L. Patil-Ao | areakm2 = | website = | founded = }} Ang '''Bayan ng Quirino''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ilocos Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Kasaysayan == Dating kilala bilang '''Angaki''' (binabaybay din bilang '''Angkaki''' sa ilang sanggunian), pinalitan ang pangalan ng munisipalidad noong Hunyo 1964 bilang parangal kay [[Elpidio Quirino]], isang katutubo ng Ilocos Sur na nagsilbi bilang ikaanim na [[Pangulo ng Pilipinas]].<ref>{{cite PH act|chamber=RA|number=4035|title=An Act Changing the Name of the Municipality of Angaki, Province of Ilocos Sur, to Quirino|url=http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|work=Philippine legal materials database|date=June 18, 1964|access-date=September 20, 2013|archive-date=September 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054112/http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|url-status=dead}}</ref> ==Mga Barangay== Ang bayan ng Quirino ay nahahati sa 9 na mga [[barangay]]. * Banoen * Cayus * Lamag * Malideg * Namitpit * Patiacan a * Legleg (Pob.) * Suagayan * Tubtuba ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga panlabas na link== *[http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ Pasyalang Ilocos Sur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319105456/http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ |date=2007-03-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Ilocos Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] k6e2p57z5g1tcanq7y3hlhh2ma4x4b8 2230310 2230309 2026-10-01T00:38:23Z Jojit fb 38 /* Kasaysayan */ 2230310 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Quirino | sealfile = | caption = Mapa ng [[Ilocos Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Quirino. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = | barangays = 9 | class = Ika-4 na Klase | mayor = Clifford L. Patil-Ao | areakm2 = | website = | founded = }} Ang '''Bayan ng Quirino''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ilocos Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Kasaysayan == Dating kilala bilang '''Angaki''' (binabaybay din bilang '''Angkaki''' sa ilang sanggunian), pinalitan ang pangalan ng munisipalidad noong Hunyo 1964 bilang parangal kay [[Elpidio Quirino]], isang katutubo ng Ilocos Sur na nagsilbi bilang ikaanim na [[Pangulo ng Pilipinas]].<ref>{{cite PH act|chamber=RA|number=4035|title=An Act Changing the Name of the Municipality of Angaki, Province of Ilocos Sur, to Quirino|url=http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|work=Philippine legal materials database|date=Hunyo 18, 1964|access-date=Setyembre 20, 2013|archive-date=Setyembre 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054112/http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|url-status=dead|language=en}}</ref> ==Mga Barangay== Ang bayan ng Quirino ay nahahati sa 9 na mga [[barangay]]. * Banoen * Cayus * Lamag * Malideg * Namitpit * Patiacan a * Legleg (Pob.) * Suagayan * Tubtuba ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga panlabas na link== *[http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ Pasyalang Ilocos Sur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319105456/http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ |date=2007-03-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Ilocos Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] hdwqi3kalh07cn8px22n44qcdkgxxfc 2230311 2230310 2026-10-01T00:39:28Z Jojit fb 38 /* Mga Barangay */ 2230311 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Quirino | sealfile = | caption = Mapa ng [[Ilocos Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Quirino. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = | barangays = 9 | class = Ika-4 na Klase | mayor = Clifford L. Patil-Ao | areakm2 = | website = | founded = }} Ang '''Bayan ng Quirino''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ilocos Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Kasaysayan == Dating kilala bilang '''Angaki''' (binabaybay din bilang '''Angkaki''' sa ilang sanggunian), pinalitan ang pangalan ng munisipalidad noong Hunyo 1964 bilang parangal kay [[Elpidio Quirino]], isang katutubo ng Ilocos Sur na nagsilbi bilang ikaanim na [[Pangulo ng Pilipinas]].<ref>{{cite PH act|chamber=RA|number=4035|title=An Act Changing the Name of the Municipality of Angaki, Province of Ilocos Sur, to Quirino|url=http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|work=Philippine legal materials database|date=Hunyo 18, 1964|access-date=Setyembre 20, 2013|archive-date=Setyembre 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054112/http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|url-status=dead|language=en}}</ref> == Heograpiya == Matatagpuan ang Quirino {{convert|100.16|km}} mula sa kabisera ng lalawigan na [[Vigan]], at {{convert|394.36|km}} mula sa kabisera ng bansa na [[Maynila]]. ===Mga barangay=== Ang bayan ng Quirino ay nahahati sa 9 na mga [[barangay]]. * Banoen * Cayus * Lamag * Malideg * Namitpit * Patiacan a * Legleg (Pob.) * Suagayan * Tubtuba ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga panlabas na link== *[http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ Pasyalang Ilocos Sur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319105456/http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ |date=2007-03-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Ilocos Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] m7zb78lf74cneamw340glq6btffjhhs 2230313 2230311 2026-10-01T00:42:40Z Jojit fb 38 /* Demograpiko */ 2230313 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Quirino | sealfile = | caption = Mapa ng [[Ilocos Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Quirino. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = | barangays = 9 | class = Ika-4 na Klase | mayor = Clifford L. Patil-Ao | areakm2 = | website = | founded = }} Ang '''Bayan ng Quirino''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ilocos Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Kasaysayan == Dating kilala bilang '''Angaki''' (binabaybay din bilang '''Angkaki''' sa ilang sanggunian), pinalitan ang pangalan ng munisipalidad noong Hunyo 1964 bilang parangal kay [[Elpidio Quirino]], isang katutubo ng Ilocos Sur na nagsilbi bilang ikaanim na [[Pangulo ng Pilipinas]].<ref>{{cite PH act|chamber=RA|number=4035|title=An Act Changing the Name of the Municipality of Angaki, Province of Ilocos Sur, to Quirino|url=http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|work=Philippine legal materials database|date=Hunyo 18, 1964|access-date=Setyembre 20, 2013|archive-date=Setyembre 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054112/http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html|url-status=dead|language=en}}</ref> == Heograpiya == Matatagpuan ang Quirino {{convert|100.16|km}} mula sa kabisera ng lalawigan na [[Vigan]], at {{convert|394.36|km}} mula sa kabisera ng bansa na [[Maynila]]. ===Mga barangay=== Ang bayan ng Quirino ay nahahati sa 9 na mga [[barangay]]. * Banoen * Cayus * Lamag * Malideg * Namitpit * Patiacan a * Legleg (Pob.) * Suagayan * Tubtuba == Demograpiko == Sa senso ng 2024, may populasyong 9,460 ang Quirino. Ang densidad ng populasyon nito ay {{convert|{{sigfig|9,460/240.10|2}}|PD/km2}}.{{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga panlabas na link== *[http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ Pasyalang Ilocos Sur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319105456/http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/ |date=2007-03-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Ilocos Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] o9jwzaquctblpm6xih10qumvozrvmeq 0 52271 2230275 1979322 2026-10-01T00:11:47Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon 2230275 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sonic the Hedgehog]] 64uro5jvqfvep14enr4nsdgfknrzol7 0 54492 2230501 2220593 2026-10-01T06:17:36Z KyutKoTalaga 152379 2230501 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = {{flag|Tsina}}{{efn|Tingnan ang artikulo ng [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] noong 2012.}} | country admin divisions title = [[Probinsiya]] | country admin divisions = [[Hainan]] | country admin divisions title 1 = Prepektura | country admin divisions 1 = [[Sansha]] | country admin divisions title 2 = Distrito | country admin divisions 2 = [[Xisha]] | country claim = Pilipinas | country claim divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country claim divisions = [[Zambales]] | country 1 claim = Taiwan | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = |country claim divisions title 1=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country claim divisions 1=[[Masinloc]]|country 1 claim divisions title=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country 1 claim divisions=[[Kaohsiung]]|country 1 claim leader name=[[Cijin]]|country 1 leader title=Distrito}} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref> Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref> Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref> == Kasaysayan == [[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]] [[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]] [[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]] [[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]] [[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]] Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid |date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref> Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}} Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}} Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref> Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref> Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref> Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}} Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}} Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5--> Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref> Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}} Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref> Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref> Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref> === Pag-kontrol ng Tsina sa Bajo de Masinloc === Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref> Nagsimulang magbago ang relatibong kapanatagan nito noong huling bahagi ng dekada 2000, nang isagawa ng magkabilang panig ang pagpapalawak ng pagpapatrolya sa dagat upang protektahan ang mga pangisdaan at ipatupad ang pamamahala sa mga yamang-dagat sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas o sa Dagat Timog Tsina. Pinaigting ng Pilipinas ang pagmamanman sa lugar bilang tugon sa labis na pangingisda at presensiya ng mga dayuhang trawler, na binibigyang-diin ang pagpapatupad ng mga lokal na batas sa loob ng inaangkin nitong Eksklusibong Sonang Ekonomiko.<ref>{{Cite web |author=MARK MERUEÑAS |date=2011-08-16 |title=Supreme Court upholds PHL 2009 Baselines Law |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/229617/supreme-court-upholds-phl-2009-baselines-law/story/ |access-date=2025-12-08 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Pinaigting ng Tsina ang pagmamanman sa mga itinuturing nitong pangisdaan, at nagtalaga ng mga pananagutan sa iba't ibang ahensiya para sa pagmamanman sa dagat, pangisdaan, at pagpapatupad ng batas.<ref>{{Cite web |last=Mastro |first=Oriana Skylar |title=Military Confrontation in the South China Sea |url=https://www.cfr.org/report/military-confrontation-south-china-sea |access-date=2025-12-08 |website=Council on Foreign Relations |date=20 May 2020 |language=en}}</ref> Ang mga institusyonalisasyong ito ay nagdulot ng mas madalas na mga opisyal na pagtatagpo sa dagat, na naglatag ng daan para sa mga sumunod na alitan.<ref>{{Cite journal |last1=Montiel |first1=Cristina J. |last2=Dela Paz |first2=Erwine |date=2020-05-26 |title=Constructing politicized national identities: identity positioning by US, China, and Philippine opinion editorials on the Scarborough Shoal conflict |url=https://doi.org/10.1080/14608944.2019.1634031 |journal=National Identities |volume=22 |issue=3 |pages=225–244 |doi=10.1080/14608944.2019.1634031 |bibcode=2020NatId..22..225M |issn=1460-8944|url-access=subscription |language=en}}</ref> Matapos makamit ng Tsina ang epektibong kontrol sa pagpasok sa lugar noong 2012, naging mas istrukturado ang mga interaksiyon. Nagsagawa ang mga awtoridad ng Tsina ng regular na pagpapatrolya malapit sa bunganga ng look upang subaybayan ang mga paparating na sasakyang-dagat, na inilalarawan nila bilang mga karaniwang tungkuling pampangasiwaan. Iginiit ng Pilipinas na nililimitahan ng mga hakbanging ito ang pagpapatupad nito ng batas at mga gawaing pangkapaligiran, at idokumento nito ang mga insidente kung saan hindi nakapasok sa bahura ang mga pangkat ng pananaliksik at mga yunit ng Tanod Baybayin, na nag-udyok sa mga diplomatikong protesta. Ang mga unang pagsisikap na diplomatiko na naglalayong isaayos ang mga tensiyon ay nagbunga ng limitadong resulta. Sinikap ng mga nagtatrabahong pangkat na maiwasan ang hindi pagkakaunawaan at magtatag ng mga hakbang sa pagbuo ng tiwala, tulad ng pag-iwas sa hindi sinasadyang banggaan at pag-uugnay ng mga iskedyul ng pagpapatrolya. Gayunman, dahil sa mga hindi pagkakasundo hinggil sa hurisdiksiyon at paggigiit ng Tsina na naaayon sa batas ang presensiya nito, nanatiling higit na simboliko ang mga pagsisikap nito.<ref>{{Cite journal |last1=Pagulong |first1=Charmie Joy |last2=Serafica |first2=Gladys G. |date=2016 |title=Philippine Media's Coverage of International Maritime Conflict as Seen Through the Scarborough Shoal Standoff |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/aspp.12280 |journal=Asian Politics & Policy |language=en |volume=8 |issue=4 |pages=635–641 |doi=10.1111/aspp.12280 |issn=1943-0787|url-access=subscription }}</ref> Nakaimpluwensiya rin sa mga ugnayan ang mga usaping pang-ekonomiya at kabuhayan. Ang Bajo de Masinloc ay mahalagang pinagkukunan ng kita para sa mga pamayanang baybayin sa Pilipinas, kabilang ang Zambales at Pangasinan. Matapos ang 2012, ang paghihigpit sa pagpasok sa lugar ay nagdulot ng pagbabago-bago sa dami ng huling isda sa mga lokal na pangisdaan, na nagtulak sa mga mangingisdang Pilipino na maglayag nang mas malayo sa pampang nang mas magastos at mas panganib. Ipinangatwiran ng Tsina na naglalayong pangalagaan ng mga regulasyon nito ang mga yamang-dagat, samantalang iginiit ng Pilipinas na nilalabag ng mga ito nang unilateral ang mga karapatan ng mga mangingisda nito.<ref name="auto2"/> Ang mga pagbabago sa patakarang panlabas ng Pilipinas ay nakaimpluwensiya sa tono ng pakikipag-ugnayang bilateral. Nagpalipat-lipat ang Maynila sa pagitan ng pasibong diplomasya, mga lihim na negosasyon, at mga panukala para sa pagbabahagi ng mga yamang-dagat, kasabay ng mga hakbang sa pagpapanatili ng kalinawan at pakikipag-ugnayan sa mga internasyunal na kasosyo.<ref>{{Cite news |date=2016-07-12 |title=South China Sea: Tribunal backs case against China brought by Philippines |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-36771749 |access-date=2025-12-08 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Iginiit ng Tsina na ang pakikialam ng mga panlabas na panig ay nagpapakomplikado sa usaping itinuturing nitong usaping bilateral, samantalang itinuring ng Pilipinas na mahalaga ang internasyunal na suporta upang mapanatili ang mga karapatang pandagat nito.<ref>{{Cite web |title=South China Sea Arbitration Ruling: What Happened and What's Next? |url=https://www.uscc.gov/research/south-china-sea-arbitration-ruling-what-happened-and-whats-next |access-date=2025-12-08 |website=USCC |language=en}}</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} disblu0q1wqo8ho2j3eixjinfiydc13 2230505 2230501 2026-10-01T06:25:04Z KyutKoTalaga 152379 2230505 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = {{flag|Tsina}}{{efn|Tingnan ang artikulo ng [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] noong 2012.}} | country admin divisions title = [[Probinsiya]] | country admin divisions = [[Hainan]] | country admin divisions title 1 = Prepektura | country admin divisions 1 = [[Sansha]] | country admin divisions title 2 = Distrito | country admin divisions 2 = [[Xisha]] | country claim = Pilipinas | country claim divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country claim divisions = [[Zambales]] | country 1 claim = {{flag|Taiwan}} | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = |country claim divisions title 1=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country claim divisions 1=[[Masinloc]]|country 1 claim divisions title=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country 1 claim divisions=[[Kaohsiung]]|country 1 claim leader name=[[Cijin]]|country 1 leader title=Distrito}} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref> Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref> Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref> == Kasaysayan == [[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]] [[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]] [[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]] [[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]] [[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]] Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid |date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref> Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}} Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}} Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref> Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref> Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref> Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}} Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}} Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5--> Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref> Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}} Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref> Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref> Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref> === Pag-kontrol ng Tsina sa Bajo de Masinloc === Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref> Nagsimulang magbago ang relatibong kapanatagan nito noong huling bahagi ng dekada 2000, nang isagawa ng magkabilang panig ang pagpapalawak ng pagpapatrolya sa dagat upang protektahan ang mga pangisdaan at ipatupad ang pamamahala sa mga yamang-dagat sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas o sa Dagat Timog Tsina. Pinaigting ng Pilipinas ang pagmamanman sa lugar bilang tugon sa labis na pangingisda at presensiya ng mga dayuhang trawler, na binibigyang-diin ang pagpapatupad ng mga lokal na batas sa loob ng inaangkin nitong Eksklusibong Sonang Ekonomiko.<ref>{{Cite web |author=MARK MERUEÑAS |date=2011-08-16 |title=Supreme Court upholds PHL 2009 Baselines Law |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/229617/supreme-court-upholds-phl-2009-baselines-law/story/ |access-date=2025-12-08 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Pinaigting ng Tsina ang pagmamanman sa mga itinuturing nitong pangisdaan, at nagtalaga ng mga pananagutan sa iba't ibang ahensiya para sa pagmamanman sa dagat, pangisdaan, at pagpapatupad ng batas.<ref>{{Cite web |last=Mastro |first=Oriana Skylar |title=Military Confrontation in the South China Sea |url=https://www.cfr.org/report/military-confrontation-south-china-sea |access-date=2025-12-08 |website=Council on Foreign Relations |date=20 May 2020 |language=en}}</ref> Ang mga institusyonalisasyong ito ay nagdulot ng mas madalas na mga opisyal na pagtatagpo sa dagat, na naglatag ng daan para sa mga sumunod na alitan.<ref>{{Cite journal |last1=Montiel |first1=Cristina J. |last2=Dela Paz |first2=Erwine |date=2020-05-26 |title=Constructing politicized national identities: identity positioning by US, China, and Philippine opinion editorials on the Scarborough Shoal conflict |url=https://doi.org/10.1080/14608944.2019.1634031 |journal=National Identities |volume=22 |issue=3 |pages=225–244 |doi=10.1080/14608944.2019.1634031 |bibcode=2020NatId..22..225M |issn=1460-8944|url-access=subscription |language=en}}</ref> Matapos makamit ng Tsina ang epektibong kontrol sa pagpasok sa lugar noong 2012, naging mas istrukturado ang mga interaksiyon. Nagsagawa ang mga awtoridad ng Tsina ng regular na pagpapatrolya malapit sa bunganga ng look upang subaybayan ang mga paparating na sasakyang-dagat, na inilalarawan nila bilang mga karaniwang tungkuling pampangasiwaan. Iginiit ng Pilipinas na nililimitahan ng mga hakbanging ito ang pagpapatupad nito ng batas at mga gawaing pangkapaligiran, at idokumento nito ang mga insidente kung saan hindi nakapasok sa bahura ang mga pangkat ng pananaliksik at mga yunit ng Tanod Baybayin, na nag-udyok sa mga diplomatikong protesta. Ang mga unang pagsisikap na diplomatiko na naglalayong isaayos ang mga tensiyon ay nagbunga ng limitadong resulta. Sinikap ng mga nagtatrabahong pangkat na maiwasan ang hindi pagkakaunawaan at magtatag ng mga hakbang sa pagbuo ng tiwala, tulad ng pag-iwas sa hindi sinasadyang banggaan at pag-uugnay ng mga iskedyul ng pagpapatrolya. Gayunman, dahil sa mga hindi pagkakasundo hinggil sa hurisdiksiyon at paggigiit ng Tsina na naaayon sa batas ang presensiya nito, nanatiling higit na simboliko ang mga pagsisikap nito.<ref>{{Cite journal |last1=Pagulong |first1=Charmie Joy |last2=Serafica |first2=Gladys G. |date=2016 |title=Philippine Media's Coverage of International Maritime Conflict as Seen Through the Scarborough Shoal Standoff |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/aspp.12280 |journal=Asian Politics & Policy |language=en |volume=8 |issue=4 |pages=635–641 |doi=10.1111/aspp.12280 |issn=1943-0787|url-access=subscription }}</ref> Nakaimpluwensiya rin sa mga ugnayan ang mga usaping pang-ekonomiya at kabuhayan. Ang Bajo de Masinloc ay mahalagang pinagkukunan ng kita para sa mga pamayanang baybayin sa Pilipinas, kabilang ang Zambales at Pangasinan. Matapos ang 2012, ang paghihigpit sa pagpasok sa lugar ay nagdulot ng pagbabago-bago sa dami ng huling isda sa mga lokal na pangisdaan, na nagtulak sa mga mangingisdang Pilipino na maglayag nang mas malayo sa pampang nang mas magastos at mas panganib. Ipinangatwiran ng Tsina na naglalayong pangalagaan ng mga regulasyon nito ang mga yamang-dagat, samantalang iginiit ng Pilipinas na nilalabag ng mga ito nang unilateral ang mga karapatan ng mga mangingisda nito.<ref name="auto2"/> Ang mga pagbabago sa patakarang panlabas ng Pilipinas ay nakaimpluwensiya sa tono ng pakikipag-ugnayang bilateral. Nagpalipat-lipat ang Maynila sa pagitan ng pasibong diplomasya, mga lihim na negosasyon, at mga panukala para sa pagbabahagi ng mga yamang-dagat, kasabay ng mga hakbang sa pagpapanatili ng kalinawan at pakikipag-ugnayan sa mga internasyunal na kasosyo.<ref>{{Cite news |date=2016-07-12 |title=South China Sea: Tribunal backs case against China brought by Philippines |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-36771749 |access-date=2025-12-08 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Iginiit ng Tsina na ang pakikialam ng mga panlabas na panig ay nagpapakomplikado sa usaping itinuturing nitong usaping bilateral, samantalang itinuring ng Pilipinas na mahalaga ang internasyunal na suporta upang mapanatili ang mga karapatang pandagat nito.<ref>{{Cite web |title=South China Sea Arbitration Ruling: What Happened and What's Next? |url=https://www.uscc.gov/research/south-china-sea-arbitration-ruling-what-happened-and-whats-next |access-date=2025-12-08 |website=USCC |language=en}}</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} 6ny8fjfw425zuhudwd5jf8cygcbzyok 2230510 2230505 2026-10-01T06:30:56Z KyutKoTalaga 152379 2230510 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = {{flag|Tsina}}{{efn|Tingnan ang artikulo ng [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] noong 2012.}} | country admin divisions title = [[Probinsiya]] | country admin divisions = [[Hainan]] | country admin divisions title 1 = Prepektura | country admin divisions 1 = [[Sansha]] | country admin divisions title 2 = Distrito | country admin divisions 2 = [[Xisha]] | country claim = {{flag|Pilipinas}} | country claim divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country claim divisions = [[Zambales]] | country 1 claim = {{flag|Taiwan}} | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = |country claim divisions title 1=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country claim divisions 1=[[Masinloc]]|country 1 claim divisions title=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country 1 claim divisions=[[Kaohsiung]]|country 1 claim leader name=[[Cijin]]|country 1 leader title=Distrito}} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref> Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref> Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref> == Kasaysayan == [[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]] [[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]] [[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]] [[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]] [[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]] Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid |date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref> Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}} Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}} Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref> Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref> Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref> Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}} Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}} Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5--> Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref> Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}} Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref> Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref> Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref> === Pag-kontrol ng Tsina sa Bajo de Masinloc === Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref> Nagsimulang magbago ang relatibong kapanatagan nito noong huling bahagi ng dekada 2000, nang isagawa ng magkabilang panig ang pagpapalawak ng pagpapatrolya sa dagat upang protektahan ang mga pangisdaan at ipatupad ang pamamahala sa mga yamang-dagat sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas o sa Dagat Timog Tsina. Pinaigting ng Pilipinas ang pagmamanman sa lugar bilang tugon sa labis na pangingisda at presensiya ng mga dayuhang trawler, na binibigyang-diin ang pagpapatupad ng mga lokal na batas sa loob ng inaangkin nitong Eksklusibong Sonang Ekonomiko.<ref>{{Cite web |author=MARK MERUEÑAS |date=2011-08-16 |title=Supreme Court upholds PHL 2009 Baselines Law |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/229617/supreme-court-upholds-phl-2009-baselines-law/story/ |access-date=2025-12-08 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Pinaigting ng Tsina ang pagmamanman sa mga itinuturing nitong pangisdaan, at nagtalaga ng mga pananagutan sa iba't ibang ahensiya para sa pagmamanman sa dagat, pangisdaan, at pagpapatupad ng batas.<ref>{{Cite web |last=Mastro |first=Oriana Skylar |title=Military Confrontation in the South China Sea |url=https://www.cfr.org/report/military-confrontation-south-china-sea |access-date=2025-12-08 |website=Council on Foreign Relations |date=20 May 2020 |language=en}}</ref> Ang mga institusyonalisasyong ito ay nagdulot ng mas madalas na mga opisyal na pagtatagpo sa dagat, na naglatag ng daan para sa mga sumunod na alitan.<ref>{{Cite journal |last1=Montiel |first1=Cristina J. |last2=Dela Paz |first2=Erwine |date=2020-05-26 |title=Constructing politicized national identities: identity positioning by US, China, and Philippine opinion editorials on the Scarborough Shoal conflict |url=https://doi.org/10.1080/14608944.2019.1634031 |journal=National Identities |volume=22 |issue=3 |pages=225–244 |doi=10.1080/14608944.2019.1634031 |bibcode=2020NatId..22..225M |issn=1460-8944|url-access=subscription |language=en}}</ref> Matapos makamit ng Tsina ang epektibong kontrol sa pagpasok sa lugar noong 2012, naging mas istrukturado ang mga interaksiyon. Nagsagawa ang mga awtoridad ng Tsina ng regular na pagpapatrolya malapit sa bunganga ng look upang subaybayan ang mga paparating na sasakyang-dagat, na inilalarawan nila bilang mga karaniwang tungkuling pampangasiwaan. Iginiit ng Pilipinas na nililimitahan ng mga hakbanging ito ang pagpapatupad nito ng batas at mga gawaing pangkapaligiran, at idokumento nito ang mga insidente kung saan hindi nakapasok sa bahura ang mga pangkat ng pananaliksik at mga yunit ng Tanod Baybayin, na nag-udyok sa mga diplomatikong protesta. Ang mga unang pagsisikap na diplomatiko na naglalayong isaayos ang mga tensiyon ay nagbunga ng limitadong resulta. Sinikap ng mga nagtatrabahong pangkat na maiwasan ang hindi pagkakaunawaan at magtatag ng mga hakbang sa pagbuo ng tiwala, tulad ng pag-iwas sa hindi sinasadyang banggaan at pag-uugnay ng mga iskedyul ng pagpapatrolya. Gayunman, dahil sa mga hindi pagkakasundo hinggil sa hurisdiksiyon at paggigiit ng Tsina na naaayon sa batas ang presensiya nito, nanatiling higit na simboliko ang mga pagsisikap nito.<ref>{{Cite journal |last1=Pagulong |first1=Charmie Joy |last2=Serafica |first2=Gladys G. |date=2016 |title=Philippine Media's Coverage of International Maritime Conflict as Seen Through the Scarborough Shoal Standoff |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/aspp.12280 |journal=Asian Politics & Policy |language=en |volume=8 |issue=4 |pages=635–641 |doi=10.1111/aspp.12280 |issn=1943-0787|url-access=subscription }}</ref> Nakaimpluwensiya rin sa mga ugnayan ang mga usaping pang-ekonomiya at kabuhayan. Ang Bajo de Masinloc ay mahalagang pinagkukunan ng kita para sa mga pamayanang baybayin sa Pilipinas, kabilang ang Zambales at Pangasinan. Matapos ang 2012, ang paghihigpit sa pagpasok sa lugar ay nagdulot ng pagbabago-bago sa dami ng huling isda sa mga lokal na pangisdaan, na nagtulak sa mga mangingisdang Pilipino na maglayag nang mas malayo sa pampang nang mas magastos at mas panganib. Ipinangatwiran ng Tsina na naglalayong pangalagaan ng mga regulasyon nito ang mga yamang-dagat, samantalang iginiit ng Pilipinas na nilalabag ng mga ito nang unilateral ang mga karapatan ng mga mangingisda nito.<ref name="auto2"/> Ang mga pagbabago sa patakarang panlabas ng Pilipinas ay nakaimpluwensiya sa tono ng pakikipag-ugnayang bilateral. Nagpalipat-lipat ang Maynila sa pagitan ng pasibong diplomasya, mga lihim na negosasyon, at mga panukala para sa pagbabahagi ng mga yamang-dagat, kasabay ng mga hakbang sa pagpapanatili ng kalinawan at pakikipag-ugnayan sa mga internasyunal na kasosyo.<ref>{{Cite news |date=2016-07-12 |title=South China Sea: Tribunal backs case against China brought by Philippines |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-36771749 |access-date=2025-12-08 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Iginiit ng Tsina na ang pakikialam ng mga panlabas na panig ay nagpapakomplikado sa usaping itinuturing nitong usaping bilateral, samantalang itinuring ng Pilipinas na mahalaga ang internasyunal na suporta upang mapanatili ang mga karapatang pandagat nito.<ref>{{Cite web |title=South China Sea Arbitration Ruling: What Happened and What's Next? |url=https://www.uscc.gov/research/south-china-sea-arbitration-ruling-what-happened-and-whats-next |access-date=2025-12-08 |website=USCC |language=en}}</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} 177mmj7ct62hrq3cl0mvqtpfvc97cml 2230513 2230510 2026-10-01T06:32:31Z KyutKoTalaga 152379 2230513 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Bajo de Masinloc | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal''' | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = {{flag|Tsina}}{{efn|Tingnan ang artikulo ng [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] noong 2012.}} | country admin divisions title = [[Probinsiya]] | country admin divisions = [[Hainan]] | country admin divisions title 1 = Prepektura | country admin divisions 1 = [[Sansha]] | country admin divisions title 2 = Distrito | country admin divisions 2 = [[Xisha]] | country claim = {{flag|Pilipinas}} | country claim divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country claim divisions = [[Zambales]] | country 1 claim = {{flag|Taiwan}} | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = |country claim divisions title 1=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country claim divisions 1=[[Masinloc]]|country 1 claim divisions title=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country 1 claim divisions=[[Kaohsiung]]|country 1 claim leader name=[[Cijin]]|country 1 leader title=Distrito}} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref> Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref> Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref> == Kasaysayan == [[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]] [[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]] [[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]] [[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]] [[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]] Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid |date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref> Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}} Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}} Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref> Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref> Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref> Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}} Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}} Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5--> Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref> Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}} Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref> Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref> Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref> === Pag-kontrol ng Tsina sa Bajo de Masinloc === Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref> Nagsimulang magbago ang relatibong kapanatagan nito noong huling bahagi ng dekada 2000, nang isagawa ng magkabilang panig ang pagpapalawak ng pagpapatrolya sa dagat upang protektahan ang mga pangisdaan at ipatupad ang pamamahala sa mga yamang-dagat sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas o sa Dagat Timog Tsina. Pinaigting ng Pilipinas ang pagmamanman sa lugar bilang tugon sa labis na pangingisda at presensiya ng mga dayuhang trawler, na binibigyang-diin ang pagpapatupad ng mga lokal na batas sa loob ng inaangkin nitong Eksklusibong Sonang Ekonomiko.<ref>{{Cite web |author=MARK MERUEÑAS |date=2011-08-16 |title=Supreme Court upholds PHL 2009 Baselines Law |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/229617/supreme-court-upholds-phl-2009-baselines-law/story/ |access-date=2025-12-08 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Pinaigting ng Tsina ang pagmamanman sa mga itinuturing nitong pangisdaan, at nagtalaga ng mga pananagutan sa iba't ibang ahensiya para sa pagmamanman sa dagat, pangisdaan, at pagpapatupad ng batas.<ref>{{Cite web |last=Mastro |first=Oriana Skylar |title=Military Confrontation in the South China Sea |url=https://www.cfr.org/report/military-confrontation-south-china-sea |access-date=2025-12-08 |website=Council on Foreign Relations |date=20 May 2020 |language=en}}</ref> Ang mga institusyonalisasyong ito ay nagdulot ng mas madalas na mga opisyal na pagtatagpo sa dagat, na naglatag ng daan para sa mga sumunod na alitan.<ref>{{Cite journal |last1=Montiel |first1=Cristina J. |last2=Dela Paz |first2=Erwine |date=2020-05-26 |title=Constructing politicized national identities: identity positioning by US, China, and Philippine opinion editorials on the Scarborough Shoal conflict |url=https://doi.org/10.1080/14608944.2019.1634031 |journal=National Identities |volume=22 |issue=3 |pages=225–244 |doi=10.1080/14608944.2019.1634031 |bibcode=2020NatId..22..225M |issn=1460-8944|url-access=subscription |language=en}}</ref> Matapos makamit ng Tsina ang epektibong kontrol sa pagpasok sa lugar noong 2012, naging mas istrukturado ang mga interaksiyon. Nagsagawa ang mga awtoridad ng Tsina ng regular na pagpapatrolya malapit sa bunganga ng look upang subaybayan ang mga paparating na sasakyang-dagat, na inilalarawan nila bilang mga karaniwang tungkuling pampangasiwaan. Iginiit ng Pilipinas na nililimitahan ng mga hakbanging ito ang pagpapatupad nito ng batas at mga gawaing pangkapaligiran, at idokumento nito ang mga insidente kung saan hindi nakapasok sa bahura ang mga pangkat ng pananaliksik at mga yunit ng Tanod Baybayin, na nag-udyok sa mga diplomatikong protesta. Ang mga unang pagsisikap na diplomatiko na naglalayong isaayos ang mga tensiyon ay nagbunga ng limitadong resulta. Sinikap ng mga nagtatrabahong pangkat na maiwasan ang hindi pagkakaunawaan at magtatag ng mga hakbang sa pagbuo ng tiwala, tulad ng pag-iwas sa hindi sinasadyang banggaan at pag-uugnay ng mga iskedyul ng pagpapatrolya. Gayunman, dahil sa mga hindi pagkakasundo hinggil sa hurisdiksiyon at paggigiit ng Tsina na naaayon sa batas ang presensiya nito, nanatiling higit na simboliko ang mga pagsisikap nito.<ref>{{Cite journal |last1=Pagulong |first1=Charmie Joy |last2=Serafica |first2=Gladys G. |date=2016 |title=Philippine Media's Coverage of International Maritime Conflict as Seen Through the Scarborough Shoal Standoff |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/aspp.12280 |journal=Asian Politics & Policy |language=en |volume=8 |issue=4 |pages=635–641 |doi=10.1111/aspp.12280 |issn=1943-0787|url-access=subscription }}</ref> Nakaimpluwensiya rin sa mga ugnayan ang mga usaping pang-ekonomiya at kabuhayan. Ang Bajo de Masinloc ay mahalagang pinagkukunan ng kita para sa mga pamayanang baybayin sa Pilipinas, kabilang ang Zambales at Pangasinan. Matapos ang 2012, ang paghihigpit sa pagpasok sa lugar ay nagdulot ng pagbabago-bago sa dami ng huling isda sa mga lokal na pangisdaan, na nagtulak sa mga mangingisdang Pilipino na maglayag nang mas malayo sa pampang nang mas magastos at mas panganib. Ipinangatwiran ng Tsina na naglalayong pangalagaan ng mga regulasyon nito ang mga yamang-dagat, samantalang iginiit ng Pilipinas na nilalabag ng mga ito nang unilateral ang mga karapatan ng mga mangingisda nito.<ref name="auto2"/> Ang mga pagbabago sa patakarang panlabas ng Pilipinas ay nakaimpluwensiya sa tono ng pakikipag-ugnayang bilateral. Nagpalipat-lipat ang Maynila sa pagitan ng pasibong diplomasya, mga lihim na negosasyon, at mga panukala para sa pagbabahagi ng mga yamang-dagat, kasabay ng mga hakbang sa pagpapanatili ng kalinawan at pakikipag-ugnayan sa mga internasyunal na kasosyo.<ref>{{Cite news |date=2016-07-12 |title=South China Sea: Tribunal backs case against China brought by Philippines |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-36771749 |access-date=2025-12-08 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Iginiit ng Tsina na ang pakikialam ng mga panlabas na panig ay nagpapakomplikado sa usaping itinuturing nitong usaping bilateral, samantalang itinuring ng Pilipinas na mahalaga ang internasyunal na suporta upang mapanatili ang mga karapatang pandagat nito.<ref>{{Cite web |title=South China Sea Arbitration Ruling: What Happened and What's Next? |url=https://www.uscc.gov/research/south-china-sea-arbitration-ruling-what-happened-and-whats-next |access-date=2025-12-08 |website=USCC |language=en}}</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} 8ayvy21a49dw43i0ipsr07f1tc19aqp 2230515 2230513 2026-10-01T06:33:05Z KyutKoTalaga 152379 2230515 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Bajo de Masinloc | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Bajo de Masinloc mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal''' | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = {{flag|Tsina}}{{efn|Tingnan ang artikulo ng [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] noong 2012.}} | country admin divisions title = [[Probinsiya]] | country admin divisions = [[Hainan]] | country admin divisions title 1 = Prepektura | country admin divisions 1 = [[Sansha]] | country admin divisions title 2 = Distrito | country admin divisions 2 = [[Xisha]] | country claim = {{flag|Pilipinas}} | country claim divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country claim divisions = [[Zambales]] | country 1 claim = {{flag|Taiwan}} | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = |country claim divisions title 1=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country claim divisions 1=[[Masinloc]]|country 1 claim divisions title=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country 1 claim divisions=[[Kaohsiung]]|country 1 claim leader name=[[Cijin]]|country 1 leader title=Distrito}} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref> Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref> Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref> == Kasaysayan == [[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]] [[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]] [[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]] [[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]] [[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]] Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid |date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref> Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}} Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}} Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref> Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref> Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref> Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}} Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}} Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5--> Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref> Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}} Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref> Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref> Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref> === Pag-kontrol ng Tsina sa Bajo de Masinloc === Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref> Nagsimulang magbago ang relatibong kapanatagan nito noong huling bahagi ng dekada 2000, nang isagawa ng magkabilang panig ang pagpapalawak ng pagpapatrolya sa dagat upang protektahan ang mga pangisdaan at ipatupad ang pamamahala sa mga yamang-dagat sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas o sa Dagat Timog Tsina. Pinaigting ng Pilipinas ang pagmamanman sa lugar bilang tugon sa labis na pangingisda at presensiya ng mga dayuhang trawler, na binibigyang-diin ang pagpapatupad ng mga lokal na batas sa loob ng inaangkin nitong Eksklusibong Sonang Ekonomiko.<ref>{{Cite web |author=MARK MERUEÑAS |date=2011-08-16 |title=Supreme Court upholds PHL 2009 Baselines Law |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/229617/supreme-court-upholds-phl-2009-baselines-law/story/ |access-date=2025-12-08 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Pinaigting ng Tsina ang pagmamanman sa mga itinuturing nitong pangisdaan, at nagtalaga ng mga pananagutan sa iba't ibang ahensiya para sa pagmamanman sa dagat, pangisdaan, at pagpapatupad ng batas.<ref>{{Cite web |last=Mastro |first=Oriana Skylar |title=Military Confrontation in the South China Sea |url=https://www.cfr.org/report/military-confrontation-south-china-sea |access-date=2025-12-08 |website=Council on Foreign Relations |date=20 May 2020 |language=en}}</ref> Ang mga institusyonalisasyong ito ay nagdulot ng mas madalas na mga opisyal na pagtatagpo sa dagat, na naglatag ng daan para sa mga sumunod na alitan.<ref>{{Cite journal |last1=Montiel |first1=Cristina J. |last2=Dela Paz |first2=Erwine |date=2020-05-26 |title=Constructing politicized national identities: identity positioning by US, China, and Philippine opinion editorials on the Scarborough Shoal conflict |url=https://doi.org/10.1080/14608944.2019.1634031 |journal=National Identities |volume=22 |issue=3 |pages=225–244 |doi=10.1080/14608944.2019.1634031 |bibcode=2020NatId..22..225M |issn=1460-8944|url-access=subscription |language=en}}</ref> Matapos makamit ng Tsina ang epektibong kontrol sa pagpasok sa lugar noong 2012, naging mas istrukturado ang mga interaksiyon. Nagsagawa ang mga awtoridad ng Tsina ng regular na pagpapatrolya malapit sa bunganga ng look upang subaybayan ang mga paparating na sasakyang-dagat, na inilalarawan nila bilang mga karaniwang tungkuling pampangasiwaan. Iginiit ng Pilipinas na nililimitahan ng mga hakbanging ito ang pagpapatupad nito ng batas at mga gawaing pangkapaligiran, at idokumento nito ang mga insidente kung saan hindi nakapasok sa bahura ang mga pangkat ng pananaliksik at mga yunit ng Tanod Baybayin, na nag-udyok sa mga diplomatikong protesta. Ang mga unang pagsisikap na diplomatiko na naglalayong isaayos ang mga tensiyon ay nagbunga ng limitadong resulta. Sinikap ng mga nagtatrabahong pangkat na maiwasan ang hindi pagkakaunawaan at magtatag ng mga hakbang sa pagbuo ng tiwala, tulad ng pag-iwas sa hindi sinasadyang banggaan at pag-uugnay ng mga iskedyul ng pagpapatrolya. Gayunman, dahil sa mga hindi pagkakasundo hinggil sa hurisdiksiyon at paggigiit ng Tsina na naaayon sa batas ang presensiya nito, nanatiling higit na simboliko ang mga pagsisikap nito.<ref>{{Cite journal |last1=Pagulong |first1=Charmie Joy |last2=Serafica |first2=Gladys G. |date=2016 |title=Philippine Media's Coverage of International Maritime Conflict as Seen Through the Scarborough Shoal Standoff |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/aspp.12280 |journal=Asian Politics & Policy |language=en |volume=8 |issue=4 |pages=635–641 |doi=10.1111/aspp.12280 |issn=1943-0787|url-access=subscription }}</ref> Nakaimpluwensiya rin sa mga ugnayan ang mga usaping pang-ekonomiya at kabuhayan. Ang Bajo de Masinloc ay mahalagang pinagkukunan ng kita para sa mga pamayanang baybayin sa Pilipinas, kabilang ang Zambales at Pangasinan. Matapos ang 2012, ang paghihigpit sa pagpasok sa lugar ay nagdulot ng pagbabago-bago sa dami ng huling isda sa mga lokal na pangisdaan, na nagtulak sa mga mangingisdang Pilipino na maglayag nang mas malayo sa pampang nang mas magastos at mas panganib. Ipinangatwiran ng Tsina na naglalayong pangalagaan ng mga regulasyon nito ang mga yamang-dagat, samantalang iginiit ng Pilipinas na nilalabag ng mga ito nang unilateral ang mga karapatan ng mga mangingisda nito.<ref name="auto2"/> Ang mga pagbabago sa patakarang panlabas ng Pilipinas ay nakaimpluwensiya sa tono ng pakikipag-ugnayang bilateral. Nagpalipat-lipat ang Maynila sa pagitan ng pasibong diplomasya, mga lihim na negosasyon, at mga panukala para sa pagbabahagi ng mga yamang-dagat, kasabay ng mga hakbang sa pagpapanatili ng kalinawan at pakikipag-ugnayan sa mga internasyunal na kasosyo.<ref>{{Cite news |date=2016-07-12 |title=South China Sea: Tribunal backs case against China brought by Philippines |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-36771749 |access-date=2025-12-08 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Iginiit ng Tsina na ang pakikialam ng mga panlabas na panig ay nagpapakomplikado sa usaping itinuturing nitong usaping bilateral, samantalang itinuring ng Pilipinas na mahalaga ang internasyunal na suporta upang mapanatili ang mga karapatang pandagat nito.<ref>{{Cite web |title=South China Sea Arbitration Ruling: What Happened and What's Next? |url=https://www.uscc.gov/research/south-china-sea-arbitration-ruling-what-happened-and-whats-next |access-date=2025-12-08 |website=USCC |language=en}}</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} gmtp8myqo4631834sw90zu1747vjzwv 2230519 2230515 2026-10-01T06:36:46Z KyutKoTalaga 152379 2230519 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Bajo de Masinloc | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Bajo de Masinloc mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal''' | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = {{flag|Tsina}}{{efn|Tingnan ang artikulo ng [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] noong 2012.}} | country admin divisions title = [[Probinsiya]] | country admin divisions = [[Hainan]] | country admin divisions title 1 = Prepektura | country admin divisions 1 = [[Sansha]] | country admin divisions title 2 = Distrito | country admin divisions 2 = [[Xisha]] | country claim = {{flag|Pilipinas}} | country claim divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country claim divisions = [[Zambales]] | country 1 claim = {{flag|Taiwan}} | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = |country claim divisions title 1=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country claim divisions 1=[[Masinloc]]|country 1 claim divisions title=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country 1 claim divisions=[[Kaohsiung]]|country 1 claim leader name=[[Cijin]]|country 1 leader title=Distrito}} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng [[Pampang ng Macclesfield]] sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref> Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref> Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref> == Kasaysayan == [[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]] [[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]] [[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]] [[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]] [[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]] Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid |date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref> Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}} Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}--> May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}} Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref> Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref> Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref> Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}} Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}} Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5--> Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref> Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}} Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref> Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref> Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref> === Pag-kontrol ng Tsina sa Bajo de Masinloc === Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref> Nagsimulang magbago ang relatibong kapanatagan nito noong huling bahagi ng dekada 2000, nang isagawa ng magkabilang panig ang pagpapalawak ng pagpapatrolya sa dagat upang protektahan ang mga pangisdaan at ipatupad ang pamamahala sa mga yamang-dagat sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas o sa Dagat Timog Tsina. Pinaigting ng Pilipinas ang pagmamanman sa lugar bilang tugon sa labis na pangingisda at presensiya ng mga dayuhang trawler, na binibigyang-diin ang pagpapatupad ng mga lokal na batas sa loob ng inaangkin nitong Eksklusibong Sonang Ekonomiko.<ref>{{Cite web |author=MARK MERUEÑAS |date=2011-08-16 |title=Supreme Court upholds PHL 2009 Baselines Law |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/229617/supreme-court-upholds-phl-2009-baselines-law/story/ |access-date=2025-12-08 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Pinaigting ng Tsina ang pagmamanman sa mga itinuturing nitong pangisdaan, at nagtalaga ng mga pananagutan sa iba't ibang ahensiya para sa pagmamanman sa dagat, pangisdaan, at pagpapatupad ng batas.<ref>{{Cite web |last=Mastro |first=Oriana Skylar |title=Military Confrontation in the South China Sea |url=https://www.cfr.org/report/military-confrontation-south-china-sea |access-date=2025-12-08 |website=Council on Foreign Relations |date=20 May 2020 |language=en}}</ref> Ang mga institusyonalisasyong ito ay nagdulot ng mas madalas na mga opisyal na pagtatagpo sa dagat, na naglatag ng daan para sa mga sumunod na alitan.<ref>{{Cite journal |last1=Montiel |first1=Cristina J. |last2=Dela Paz |first2=Erwine |date=2020-05-26 |title=Constructing politicized national identities: identity positioning by US, China, and Philippine opinion editorials on the Scarborough Shoal conflict |url=https://doi.org/10.1080/14608944.2019.1634031 |journal=National Identities |volume=22 |issue=3 |pages=225–244 |doi=10.1080/14608944.2019.1634031 |bibcode=2020NatId..22..225M |issn=1460-8944|url-access=subscription |language=en}}</ref> Matapos makamit ng Tsina ang epektibong kontrol sa pagpasok sa lugar noong 2012, naging mas istrukturado ang mga interaksiyon. Nagsagawa ang mga awtoridad ng Tsina ng regular na pagpapatrolya malapit sa bunganga ng look upang subaybayan ang mga paparating na sasakyang-dagat, na inilalarawan nila bilang mga karaniwang tungkuling pampangasiwaan. Iginiit ng Pilipinas na nililimitahan ng mga hakbanging ito ang pagpapatupad nito ng batas at mga gawaing pangkapaligiran, at idokumento nito ang mga insidente kung saan hindi nakapasok sa bahura ang mga pangkat ng pananaliksik at mga yunit ng Tanod Baybayin, na nag-udyok sa mga diplomatikong protesta. Ang mga unang pagsisikap na diplomatiko na naglalayong isaayos ang mga tensiyon ay nagbunga ng limitadong resulta. Sinikap ng mga nagtatrabahong pangkat na maiwasan ang hindi pagkakaunawaan at magtatag ng mga hakbang sa pagbuo ng tiwala, tulad ng pag-iwas sa hindi sinasadyang banggaan at pag-uugnay ng mga iskedyul ng pagpapatrolya. Gayunman, dahil sa mga hindi pagkakasundo hinggil sa hurisdiksiyon at paggigiit ng Tsina na naaayon sa batas ang presensiya nito, nanatiling higit na simboliko ang mga pagsisikap nito.<ref>{{Cite journal |last1=Pagulong |first1=Charmie Joy |last2=Serafica |first2=Gladys G. |date=2016 |title=Philippine Media's Coverage of International Maritime Conflict as Seen Through the Scarborough Shoal Standoff |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/aspp.12280 |journal=Asian Politics & Policy |language=en |volume=8 |issue=4 |pages=635–641 |doi=10.1111/aspp.12280 |issn=1943-0787|url-access=subscription }}</ref> Nakaimpluwensiya rin sa mga ugnayan ang mga usaping pang-ekonomiya at kabuhayan. Ang Bajo de Masinloc ay mahalagang pinagkukunan ng kita para sa mga pamayanang baybayin sa Pilipinas, kabilang ang Zambales at Pangasinan. Matapos ang 2012, ang paghihigpit sa pagpasok sa lugar ay nagdulot ng pagbabago-bago sa dami ng huling isda sa mga lokal na pangisdaan, na nagtulak sa mga mangingisdang Pilipino na maglayag nang mas malayo sa pampang nang mas magastos at mas panganib. Ipinangatwiran ng Tsina na naglalayong pangalagaan ng mga regulasyon nito ang mga yamang-dagat, samantalang iginiit ng Pilipinas na nilalabag ng mga ito nang unilateral ang mga karapatan ng mga mangingisda nito.<ref name="auto2"/> Ang mga pagbabago sa patakarang panlabas ng Pilipinas ay nakaimpluwensiya sa tono ng pakikipag-ugnayang bilateral. Nagpalipat-lipat ang Maynila sa pagitan ng pasibong diplomasya, mga lihim na negosasyon, at mga panukala para sa pagbabahagi ng mga yamang-dagat, kasabay ng mga hakbang sa pagpapanatili ng kalinawan at pakikipag-ugnayan sa mga internasyunal na kasosyo.<ref>{{Cite news |date=2016-07-12 |title=South China Sea: Tribunal backs case against China brought by Philippines |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-36771749 |access-date=2025-12-08 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Iginiit ng Tsina na ang pakikialam ng mga panlabas na panig ay nagpapakomplikado sa usaping itinuturing nitong usaping bilateral, samantalang itinuring ng Pilipinas na mahalaga ang internasyunal na suporta upang mapanatili ang mga karapatang pandagat nito.<ref>{{Cite web |title=South China Sea Arbitration Ruling: What Happened and What's Next? |url=https://www.uscc.gov/research/south-china-sea-arbitration-ruling-what-happened-and-whats-next |access-date=2025-12-08 |website=USCC |language=en}}</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} 6j4ozpig2fnb9kudgdajeirjzgeiui5 0 54494 2230397 2227198 2026-10-01T02:58:03Z Ivan P. Clarin 84769 2230397 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟<br>Urban Canlubang | official_name = Barangay ng Canlubang | native_name = Canlubang, Laguna<br>4028 | settlement_type = [[Barangay|Independent Barangay]] | image_skyline = CanlubangArch.jpg | image_caption = Ang arko ng Brgy. Canlubang | image_seal = Barangay_Canlubang_Seal.jpg | image_map = {{PH wikidata|image_map}} | map_caption = {{PH wikidata|map_caption}} | image_map1 = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#FF0000|zoom=11|Id=Q5032522}} | map_caption = Ang mapa ng Canlubang na matatagpuan sa Pilipinas | pushpin_map = Pilipinas | pushpin_label_position = left | pushpin_label = Canlubang | subdivision_type = [[Bansa]] | subdivision_name = [[Pilipinas]] | subdivision_type1 = [[Estado]] | subdivision_name1 = [[Luzon]] | subdivision_type2 = [[Rehiyon]] | subdivision_name2 = [[Calabarzon|Calabarzon (Region&nbsp;4-A)]] | subdivision_type3 = [[Probinsya]] | subdivision_name3 = [[Laguna]] | subdivision_type4 = [[City]] | subdivision_name4 = [[Calamba, Laguna|Calamba]] | subdivision_type5 = [[Kabisera]] | subdivision_name5 = MCDC (''de jure'')<br>Ceris (''de facto'') | subdivision_type6 = Largest district | subdivision_name6 = Carmel, Canlubang | subdivision_type7 = Zip code+ | subdivision_name7 = 4028 (''geographically only'') | leader_title = Kapitan<br>Konsehal | leader_name = {{plainlist| * [[Larry O. Dimayuga]] (''inkumbent'')<!-- Barangay Kapitan--><br>OIC; Edgar Mangubat * Catherine Palentinos * Eric Q. Manaig * Hector Fajardo }} | area_total_km2 = 39.12 | population_total = 68,780 | population_as_of = 2024 | website = | coordinates = {{PH wikidata|coordinates}} | blank_name_sec1 = Wika | blank_info_sec1 = [[Wikang Tagalog|Tagalog]] (Traditional)<br>{{hlist|[[Taglish]] (Simplified)}} | blank_name_sec2 = Patron | blank_info_sec2 = [[Jose ng Nazareth|Saint Joseph the Worker Parish]]<br>St. Joseph the Worker Parish (Mayo 1) {{PSGCstyle}} }} Ang brgy '''Canlubang''', ([[Baybayin]]: ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟), ay isang Nagsasariling barangay (Independent Barangay) sa [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] dito sa [[Pilipinas]]. Ito ay maituturing pinakamalaking barangay sa buong lungsod ng Calamba at pumapangalawa sa pinakamalaking barangay sa buong [[Pilipinas]]. Dito rin matatagpuan ang mga pangangailangan nang mga taga Calamba at maraming opurtunidad na makukuha tulad nang trabaho, tirahan at iba pa.<ref>{{Cite web |url=https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig |title=Archive copy |access-date=2018-11-12 |archive-date=2023-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822124448/https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig/ |url-status=dead }}</ref>. ==Heograpiya== Ang Urban Canlubang ay may lawak na 39.12 lupain na sumasakop sa lungsod ng Calamba, ito ay pinapagitan ng mga lungsod/bayan ng [[Silang, Cavite|Silang]], [[Tagaytay]] sa [[Cavite]] at [[Cabuyao]] sa Laguna, noong kapanahunan ni Don Jose Yulo mula sa [[Bago, Negros Occidental]] ang Canlubang ay ginawang plantasyon ng tubohan noong 1970s. ==Pagaari ni Don. José Yulo== Ang Canlubang ay maituturing na pumapangalawa pinakalamalaking barangay hindi lang sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] kundi sa buong [[Laguna]]. Noong kapanahunan pa ni Yulo katuwang ang kanyang asawa na si Cecilia A. Yulo na sila ang nangangalaga sa lugar na iyon, bagamat sa kanila ang lupain na ito, taniman nang tubuhan (asukalan) ang tinaguraiang Mill Estate nang Luzon, at maihahalintulad sa [[Hinoba-an]], [[Negros Occidental]] sa Bisayas. Ang Canlubang ay nakatulong para sa mga taga Calamba dahil ang nasasakupan nito ang lugar at dito matatagpuan ang iba't-ibang opurtinidad nang mga naninirahan sa ibang barangay sa Calamba. ==Pagaari ni Ayala== Nang mabili nang pamilyang Ayala ang ibang lupain ng Canlubang nag-pasya si Ayala na palakihin pa ito magmula sa Republic Wakepark Nuvali, ng Canlubang mula sa Pittland, Cabuyao hanggang sa Nuvali sa [[Santa Rosa, Laguna]] nagpasya si Ayala na ang Canlubang ay nabibilang sa Nuvali Ayala sa pag mamay-ari nito ngunit sakop pa rin ito ng [[Calamba, Laguna|Calamba]]. Ang lupain ng Canlubang sa sukat ay 3, 912.0 ang lawak. == Mga opisyal ng Barangay Canlubang == {| class="infobox" cellpadding="3" cellspacing="0" align="right" style="font-size: 90%; margin-left:1em; border:1px solid #999;" | colspan="2" style="background:#000000; text-align:center; color:limegreen"| <big>'''Barangay Opisyales'''</big> |- | <center>'''Edgar Mangubat'''</center> |- | colspan="2" style="background:red; text-align:center;"| '''Barangay Opisyales (2018)''' |- |style="background:#f9f9f9"|Au Juliano |style="background:#f9f9f9"|{{small|Cedula's Tresurer}} |- |style="background:#f9f9f9"|Raquel Martinez |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |- |style="background:#f9f9f9"|Cristel Austria |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |- |style="background:#f9f9f9"|{{grey|Lucilalo Diaz}} |style="background:#f9f9f9"|{{small|(''former'' Kawani)}} |- |style="background:#f9f9f9"|Nolan G. Celo |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |- |style="background:#f9f9f9"|Gina "Gie" |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani ng Sityo Asia-1}} |- |style="background:#f9f9f9"|Anabelle Murillo |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |} ===Populasyon sa Canlubang=== * 1990- 20,112 * 1995- 34,484 * 2000- 45,294 * 2007- 54,602 * 2010- 54,655 ===Dibisyon ng barangay sa Canlubang=== Ito ay binubuo ng 21 na sityo at ng sariling ZIP Code; 4028, Ito ay isa sa mga mahahalagang barangay na nasasakupan ng Calamba dahil sa mga bilang ng industriyal sa barangay, Ito ay isang independent o nagsasarili dahil sa pag-lago ng interes at income, Dapatwat ito ay isa sa mga pinepetisyon na ihain bilang, pagbubukod sa lungsod dahil sa pagsasarili nito sa mga mag-dadaang taon na mahahanay sa mga bayang listahan sa lalawigan ng [[Laguna]], ngunit ito ay nakasunod at nakapaloob sa slope map sa kabuoan ng Calamba. At ang pumapangalawang pinakamalaking barangay sa Pilipinas. {{unbulleted list | {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} {{font|Urban|size=90%}} | {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} {{font|Bukod|size=90%}} | {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} {{font|Kabisera|size=90%}} | {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} {{font|Kinukumpuni|size=90%}} }} {|class="wikitable sortable" style="text-align: center" |- !Distrito !Mga sityo * !Status !Kabisera |- | style="background-color:#FFF895;" |[[Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|100px]]<br>'''Canlubang (Proper)''' || style="background-color:#FFF895;" | Casmicejos<br>*Happy Valley<br>Locomotive<br>Old Stable<br>(Baryo) Paltok || style="background-color:#FFF895;" | Urban at Rural || style="background-color:#FFF895;" | Baryo Paltok |- | style=background-color:#BFF5FF | [[Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 12.jpg|100px]]<br>*Carmel District || style=background-color:#BFF5FF | --- || style=background-color:#BFF5FF | Rural || style=background-color:#BFF5FF | ''Carmel District'' |- | style="background-color:#FFE6F3;" | [[Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 46.jpg|100px]]<br>Ceris Village || style="background-color:#FFE6F3;" | *Ceris I<br>Ceris II<br>Ceris III || style="background-color:#FFE6F3;" | Rural at Urban || style="background-color:#FFE6F3;" | Ceris III |- | style="background-color:#CCFFCC;" |[[Talaksan:Manfil, Canlubang 2023.jpg|100px]]<br>Kapayapaan Village || style="background-color:#CCFFCC;" | Asia-1<br>Asia-2<br>''Carmel Housing''<br>Manfil (including {{grey|''Villasante''}})<br>*MCDC<br>Palao || style="background-color:#CCFFCC;" | Urban || style="background-color:#CCFFCC;" | Manfil |- | style=background-color:#BFF5FF | Silangan Village || style=background-color:#BFF5FF | *Kapatagan B-1 || style=background-color:#BFF5FF | Urban || style=background-color:#BFF5FF | ''Silangan'' |- | style="background-color:#FFE6F3;" |[[Talaksan:Matang Tubig Cave.jpg|100px]]<br>Upland Canlubang || style="background-color:#FFE6F3;" | Balagbag Araw<br>*Buntog<br>Majada-In<br>Mangumit I<br>Mangumit II<br>Putol || style="background-color:#FFE6F3;" | Rural || style="background-color:#FFE6F3;" | Buntog |} ==Mga sityo ng Canlubang== {{Multiple image |direction = vertical |align = right |header = '''''Sitios of Canlubang'''|image1=| image2 = The wake park at Nuvali in Laguna.jpg|image3=St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg|image4=Matang Tubig Down Falls.jpg |caption1=Ang [[Ospital ng Lungsod Calamba]] |caption2 =Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang |caption3=Ang Simbahan ng St. Joseph Parish Church|caption4=Ang talon ng San Cristobal sa gilid ng Canlubang.}} Ang barangay, ay binubuo ng 24 sityo at mga purok sa Canlubang. Bawat sityo ay pinamumunuan ng punong barangay (''or punong kinatawan''). Ito ang mga: {{unbulleted list | {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} Urbanisadong Sityo | {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} Bukod at Kinukumpuni Sityo | {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} Baryo & Urbanisadong Sityo | {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} Kinukumpuni Sityo | {{Color box|#FDFDFD|border=darkgray}} Sityo }} {|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60% |- !style="background: white" colspan=4 align="center" |Mga sityo sa Canlubang |- | '''Sityo's''' | '''Call Sign''' | '''S.I.C <!--Sitio Incharge-->''' | '''Bahagi''' |- | 1. style="background-color:#FFF895;" | ‡ Asia-1 || {{flag|Alaska}}<br>{{flagicon|Georgia (U.S. state)}} [[Georgia (estado ng Estados Unidos)|Georgia]] || Larry Marasigan<br>Donardo Tuazon || rowspan="2"| Kapayapaan |- | 2. style="background-color:#FFE6F3;" | * Asia-2 || {{flag|Argentina}} || Arnel G. Villareal |- | 3. Balagbag Araw/Kapatagan || {{flag|Bahrain}} || Guillermo Casapao || rowspan="2"| Upland |- | 4. Buntog || {{flag|Brunei}} || Marcelo Cartago |- | 5. Bomba || {{flag|Bahamas}} || Teodora Capacio || Urban |- | 6. style="background-color:#FFF895;" | ‡ '''Canlubang''' || {{flag|Canada}} || Marilyn Jose || Proper |- | 7. style=background-color:#BFF5FF | ± Carmel Housing || {{flagicon|Illinois}} [[Chicago]] || Marlon Mailom || Kapayapaan (''but outside of jurisdiction'') |- | 8. style="background-color:#CCFFCC;" | † Casmicejos || {{flag|Colombia}} || Ruth Evangelista || Proper |- | 9. style="background-color:#FFE6F3;" | * Ceris I & II || {{flag|Cyprus}} || Federico Romero || rowspan="2"| Bukod |- | 10. style="background-color:#FFE6F3;" | * Ceris III || {{flag|Colorado}} || Reynaldo Oña |- | 11. style="background-color:#CCFFCC;" | † Happy Valley || {{flagicon|Texas}} [[Houston]] || Ronaldo Llanto || rowspan="2"| Proper |- | 12. style="background-color:#FFE6F3;" | * Kapatagan B-1 || {{flag|Belgium}} || Mario Pulido |- | 13. Locomotive || {{flagicon|United Kingdom}} [[London]] || Samuel Lagadia || Independent |- | 14. style="background-color:#FFE6F3;" | * Majada-In || {{flagicon|Florida}} [[Miami]]<br>{{flag|Minnesota}} || Albert Yadao<br>Jose Burgos || rowspan="3"| Upland |- | 15. Mangumit I || {{flag|Malaysia}} || Amadeo Evangelista |- | 16. style="background-color:#FFE6F3;" | * Mangumit II || {{flag|Vietnam}} || Medong Navarro |- | 17. style="background-color:#CCFFCC;" | † Manfil || {{flag|Missouri}} || Jan Ardy Belleza || rowspan="2"| Kapayapaan |- | 18. style="background-color:#FFE6F3;" | * MCDC || {{flag|Maryland}}<br>{{flag|Mexico}} || Berth Corpuz<br>Marissa Burgos |- | 19. MTBA/Majada || {{flag|Montana}} || Lorna Precilla || Upland |- | 20. Old Stable || {{flag|Osaka}} || Carlo Baradas || Proper |- | 21. Paikit || {{flag|Poland}} || Antonio Angcao || rowspan="2"| Kapayapaan |- | 22. style="background-color:#BFF5FF;" | ± Palao || {{flag|Arizona}} || Ernest Dulay |- | 23. Paltok || {{flag|Panama}} || Antonio Doctoria || Proper |- | 24. style="background-color:#FFF895;" | ‡ Silangan Village || {{flagicon|Washington}} [[Seattle, Washington|Seattle]] || Rafael Panganiban || Bukod |} ==Distrito ng Barangay Canlubang== ; CENTRAL CANLUBANG * Avida Settings * Carmelray Industrial Park 1 & GK Village * Kapayapaan Village ☆ * Morning Fields ; EASTERN CANLUBANG * B-1 * Canlubang Proper □ * Ceris I & II * Ceris III * Old Stable * Silangan (East) ; NORTHERN CANLUBANG * Mangumit II-Vesta Plains * Elaro Nuvali-Calamba Southwing ; SOUTHWESTERN CANLUBANG * Balagbag Araw (''[[Matang Tubig]]'') * Buntog * Putol == Turismo == * '''Canlubang Golf & Country Club'''- Ay Country Club na isa sa mga tatlong Golf Course nang Canlubang ito ay pinakamalaking Country Club sa nasabing lugar na matatagpuan sa Sityo '''MTBA''' (Balagbag Araw, Matang Tubig). * '''Canlubang Sugar Estate Golf Course'''- Ay Country Club na matatagpuan sa bahagi nang ''St. Joseph the Parish Church'' na kasakop nang Sityo '''Casmicehos''' sa (Barrio Canlubang). * '''Matang Tubig'''- Ang '''MTBA''' o '''Matang Tubig, Balagbag Araw''' ay isa sa mga kasakop nang Canlubang na kadikit lugar nang Barangay Casile sa Cabuyao. Ito ay isang turismo nang paliguan nang mga tao na bumubukal na tubig at kabilang rito ang San Cristobal River o ''Matang Tubig Falls''. Na ginawa noong taong 1932 panahon nang mga Espanyol. * '''Republ1c Wakepark'''- Ang Republic Wakepark-Nuvali ay isa sa mga turismo na maipagmamalaki nang Canlubang dahil sa ankin nitong ganda na pag-mamayari ni Ayala. Ito ay may hugis Oblong. Na matatagpuan sa timog-kanluran nang ''The Mills Country Club''. Na bahagi nang Sityo '''Mangumit 1 (Vesta Plains)'''. * '''St. Joseph the Parish Church''' (Canlubang Church)- Ang simbahan na ito ay isa sa mga malaking simbahan nang Canlubang (''Parokya'') na matatagpuan sa tapat nang Groto at nang Rizal Shrine sa Sityo '''Casmicehos''' na napapalibutan nang ''Canlubang Town Golf Course''. * '''The Mills Country Club'''- Ang Mills Country Club ay isa sa mga pangalawang Country Club nang Canlubang na matatagpuan bahagi pa nang ''Carmelray Industrial Park 1''. Ito ay matatagpuan sa ''Morning Fields Village'' at ''Republic Wakepark (Nuvali)''. * '''Villa Cueba'''- ay isang kuwebang paliguan mula sa Canlubang, ito ay dugtong pusod mula sa "Matang Tubig" ==Mall== * '''Carmel Mall'''- Ang Carmel Mall ay isa sa mga itinayong unang Mall nang Canlubang dito matatagpuan ang New Canlubang Terminal at Tatlong Butas (3 Holes) na nagmula pa sa Sityo Casmicehos. Ang Carmel Mall ay bahagi pa nang Proper (Poblacion) Canlubang. * '''iMall'''- Ang I Mall ay isa sa mga itinayong pangalawang Mall nang Canlubang, matatagpuan ito sa Arko (Arch) nang Canlubang at bahagi pa ito nang Proper (Poblacion) Canlubang sa Sityo Old Stable. ''Ang Dalawang Mall na ito ay katumbas na nang isa sa mga malaking mall na naitayo noong 2009-2010 sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] ang [[SM City Calamba]]''. ==Industriya== Ang baryo Canlubang, Laguna ay nilagakan ng iba't ibang kompanya mula sa labas ng [[Kalakhang Maynila]].<ref>https://www.carmelray.com/locators-list-park-1</ref> ==Mga Opisyal ng Gobyerno sa Eleksyon== {{See also|Lokal na halalan sa Canlubang, 2022}} :'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang, 2018 - kasalukuyan''' *Punong Barangay : Larry "L.O.D" Dimayuga ({{small|2nd termino}}) #Barangay Kagawad, Dexter "Den-Den" Bathan #Barangay Kagawad, Eric Q. Manaig #Barangay Kagawad, Vicente "Enteng" Pradas #Barangay Kagawad, Robert "Bert" Cubio #Barangay Kagawad, Edgar "Egay" Mangubat #Barangay Kagawad, Mario "Jun-Jun" Cogay Jr. #Barangay Kagawad, Mario D. Legaspi #SK Kapitan, Christine Joy Mangco ---- :'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang 2013 - 2018''' *Punong Barangay : Larry O. Dimayuga ({{small|1st termino}}) #Barangay Kagawad 1, Dexter A. Bathan #Barangay Kagawad 2, Hector L. Fajardo ({{small|dating konsehal}}) #Barangay Kagawad 3, Jeremias L. Marticio, Sr. #Barangay Kagawad 4, Abel C. Landicho #Baranagy Kagawad 5, Lazaro N. Marasigan #Barangay Kagawad 6, Vicente P. Pradas #Barangay Kagawad 7, Mario D. Legaspi ==Tingnan rin== * Canlubang Creek == Kilalang tao == * Art Gutierrez - Filipino cluster volleyball player (''[[KIS–SR Senior High School|Kapayapaan]]'') * Derrick Bartolata - Filipino cluster volleyball player (''Lawa'') * Mikko Meer - Filipino cluster volleyball player (''St. Benilde, Calamba'') * Larry O. Dimayuga - Brgy. Chairman {{small|(''Former Barangay chairman'')}} * Mario Cogay Jr. † - Brgy. Councilor {{small|(''Former OIC Chairman'')}} * [[José Yulo]] † - Filipino general * Vicente Madrigal † - Filipino general ==Larawan== ; Upland area <gallery> Talaksan:Republ1c Wakepark, Calamba City, Jan 2013.jpg|Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang Talaksan:Xavier School Nuvali.jpg|Ang Xavier School Nuvali sa Mangumit Vesta Plains </gallery> ; Kapayapaan area <gallery> Talaksan:Asia-1, Canlubang 2023.jpg|Asia-1 Talaksan:Asia-2, Canlubang 2023.jpg|Asia-2 Talaksan:Carmel, Canlubang, Calamba City 2023.jpg|''Carmel'' Talaksan:Manfil 2018.jpg|Manfil Talaksan:MCDC, Canlubang 2023.jpg|MCDC Talaksan:Palao, Canlubang 2023.jpg|Palao </gallery> ; Proper area <gallery> Talaksan:Diocesan Shrine of Mary Help of Christians Canlubang.jpg|Ang Mary Help of Christians sa Canlubang Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|Ang iMall sa Canlubang Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 11.jpg|Ang PureGold Grocery sa CarmelMall Canlubang |Ang logo ng Kapayapaan Integrated School (KIS) Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 31.jpg|Ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' </gallery> {{Canlubang}} {{Calamba}} ==Sanggunian== {{reflist}} <!-- location of geography beggins --> {{Geographic location | Centre = Canlubang | North = [[Cabuyao]] | East = [[Calamba, Laguna|Calamba]] | West = [[Silang, Kabite]] | South = [[Santo Tomas, Batangas]] }} <!-- location of geography ends --> [[Kategorya:Barangay]] [[Kategorya:Calamba, Laguna]] [[Kategorya:Laguna]] {{stub}} 8ni92cyqi2o430mmmzev6edi2bsxnsn 2230400 2230397 2026-10-01T03:00:22Z Ivan P. Clarin 84769 /* Kilalang tao */ 2230400 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟<br>Urban Canlubang | official_name = Barangay ng Canlubang | native_name = Canlubang, Laguna<br>4028 | settlement_type = [[Barangay|Independent Barangay]] | image_skyline = CanlubangArch.jpg | image_caption = Ang arko ng Brgy. Canlubang | image_seal = Barangay_Canlubang_Seal.jpg | image_map = {{PH wikidata|image_map}} | map_caption = {{PH wikidata|map_caption}} | image_map1 = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#FF0000|zoom=11|Id=Q5032522}} | map_caption = Ang mapa ng Canlubang na matatagpuan sa Pilipinas | pushpin_map = Pilipinas | pushpin_label_position = left | pushpin_label = Canlubang | subdivision_type = [[Bansa]] | subdivision_name = [[Pilipinas]] | subdivision_type1 = [[Estado]] | subdivision_name1 = [[Luzon]] | subdivision_type2 = [[Rehiyon]] | subdivision_name2 = [[Calabarzon|Calabarzon (Region&nbsp;4-A)]] | subdivision_type3 = [[Probinsya]] | subdivision_name3 = [[Laguna]] | subdivision_type4 = [[City]] | subdivision_name4 = [[Calamba, Laguna|Calamba]] | subdivision_type5 = [[Kabisera]] | subdivision_name5 = MCDC (''de jure'')<br>Ceris (''de facto'') | subdivision_type6 = Largest district | subdivision_name6 = Carmel, Canlubang | subdivision_type7 = Zip code+ | subdivision_name7 = 4028 (''geographically only'') | leader_title = Kapitan<br>Konsehal | leader_name = {{plainlist| * [[Larry O. Dimayuga]] (''inkumbent'')<!-- Barangay Kapitan--><br>OIC; Edgar Mangubat * Catherine Palentinos * Eric Q. Manaig * Hector Fajardo }} | area_total_km2 = 39.12 | population_total = 68,780 | population_as_of = 2024 | website = | coordinates = {{PH wikidata|coordinates}} | blank_name_sec1 = Wika | blank_info_sec1 = [[Wikang Tagalog|Tagalog]] (Traditional)<br>{{hlist|[[Taglish]] (Simplified)}} | blank_name_sec2 = Patron | blank_info_sec2 = [[Jose ng Nazareth|Saint Joseph the Worker Parish]]<br>St. Joseph the Worker Parish (Mayo 1) {{PSGCstyle}} }} Ang brgy '''Canlubang''', ([[Baybayin]]: ᜃᜈ̟ᜎ̱ᜊᜅ̟), ay isang Nagsasariling barangay (Independent Barangay) sa [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] dito sa [[Pilipinas]]. Ito ay maituturing pinakamalaking barangay sa buong lungsod ng Calamba at pumapangalawa sa pinakamalaking barangay sa buong [[Pilipinas]]. Dito rin matatagpuan ang mga pangangailangan nang mga taga Calamba at maraming opurtunidad na makukuha tulad nang trabaho, tirahan at iba pa.<ref>{{Cite web |url=https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig |title=Archive copy |access-date=2018-11-12 |archive-date=2023-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822124448/https://www.tripmondo.com/philippines/calabarzon/province-of-laguna/matang-tubig/ |url-status=dead }}</ref>. ==Heograpiya== Ang Urban Canlubang ay may lawak na 39.12 lupain na sumasakop sa lungsod ng Calamba, ito ay pinapagitan ng mga lungsod/bayan ng [[Silang, Cavite|Silang]], [[Tagaytay]] sa [[Cavite]] at [[Cabuyao]] sa Laguna, noong kapanahunan ni Don Jose Yulo mula sa [[Bago, Negros Occidental]] ang Canlubang ay ginawang plantasyon ng tubohan noong 1970s. ==Pagaari ni Don. José Yulo== Ang Canlubang ay maituturing na pumapangalawa pinakalamalaking barangay hindi lang sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] kundi sa buong [[Laguna]]. Noong kapanahunan pa ni Yulo katuwang ang kanyang asawa na si Cecilia A. Yulo na sila ang nangangalaga sa lugar na iyon, bagamat sa kanila ang lupain na ito, taniman nang tubuhan (asukalan) ang tinaguraiang Mill Estate nang Luzon, at maihahalintulad sa [[Hinoba-an]], [[Negros Occidental]] sa Bisayas. Ang Canlubang ay nakatulong para sa mga taga Calamba dahil ang nasasakupan nito ang lugar at dito matatagpuan ang iba't-ibang opurtinidad nang mga naninirahan sa ibang barangay sa Calamba. ==Pagaari ni Ayala== Nang mabili nang pamilyang Ayala ang ibang lupain ng Canlubang nag-pasya si Ayala na palakihin pa ito magmula sa Republic Wakepark Nuvali, ng Canlubang mula sa Pittland, Cabuyao hanggang sa Nuvali sa [[Santa Rosa, Laguna]] nagpasya si Ayala na ang Canlubang ay nabibilang sa Nuvali Ayala sa pag mamay-ari nito ngunit sakop pa rin ito ng [[Calamba, Laguna|Calamba]]. Ang lupain ng Canlubang sa sukat ay 3, 912.0 ang lawak. == Mga opisyal ng Barangay Canlubang == {| class="infobox" cellpadding="3" cellspacing="0" align="right" style="font-size: 90%; margin-left:1em; border:1px solid #999;" | colspan="2" style="background:#000000; text-align:center; color:limegreen"| <big>'''Barangay Opisyales'''</big> |- | <center>'''Edgar Mangubat'''</center> |- | colspan="2" style="background:red; text-align:center;"| '''Barangay Opisyales (2018)''' |- |style="background:#f9f9f9"|Au Juliano |style="background:#f9f9f9"|{{small|Cedula's Tresurer}} |- |style="background:#f9f9f9"|Raquel Martinez |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |- |style="background:#f9f9f9"|Cristel Austria |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |- |style="background:#f9f9f9"|{{grey|Lucilalo Diaz}} |style="background:#f9f9f9"|{{small|(''former'' Kawani)}} |- |style="background:#f9f9f9"|Nolan G. Celo |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |- |style="background:#f9f9f9"|Gina "Gie" |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani ng Sityo Asia-1}} |- |style="background:#f9f9f9"|Anabelle Murillo |style="background:#f9f9f9"|{{small|Kawani}} |} ===Populasyon sa Canlubang=== * 1990- 20,112 * 1995- 34,484 * 2000- 45,294 * 2007- 54,602 * 2010- 54,655 ===Dibisyon ng barangay sa Canlubang=== Ito ay binubuo ng 21 na sityo at ng sariling ZIP Code; 4028, Ito ay isa sa mga mahahalagang barangay na nasasakupan ng Calamba dahil sa mga bilang ng industriyal sa barangay, Ito ay isang independent o nagsasarili dahil sa pag-lago ng interes at income, Dapatwat ito ay isa sa mga pinepetisyon na ihain bilang, pagbubukod sa lungsod dahil sa pagsasarili nito sa mga mag-dadaang taon na mahahanay sa mga bayang listahan sa lalawigan ng [[Laguna]], ngunit ito ay nakasunod at nakapaloob sa slope map sa kabuoan ng Calamba. At ang pumapangalawang pinakamalaking barangay sa Pilipinas. {{unbulleted list | {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} {{font|Urban|size=90%}} | {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} {{font|Bukod|size=90%}} | {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} {{font|Kabisera|size=90%}} | {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} {{font|Kinukumpuni|size=90%}} }} {|class="wikitable sortable" style="text-align: center" |- !Distrito !Mga sityo * !Status !Kabisera |- | style="background-color:#FFF895;" |[[Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|100px]]<br>'''Canlubang (Proper)''' || style="background-color:#FFF895;" | Casmicejos<br>*Happy Valley<br>Locomotive<br>Old Stable<br>(Baryo) Paltok || style="background-color:#FFF895;" | Urban at Rural || style="background-color:#FFF895;" | Baryo Paltok |- | style=background-color:#BFF5FF | [[Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 12.jpg|100px]]<br>*Carmel District || style=background-color:#BFF5FF | --- || style=background-color:#BFF5FF | Rural || style=background-color:#BFF5FF | ''Carmel District'' |- | style="background-color:#FFE6F3;" | [[Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 46.jpg|100px]]<br>Ceris Village || style="background-color:#FFE6F3;" | *Ceris I<br>Ceris II<br>Ceris III || style="background-color:#FFE6F3;" | Rural at Urban || style="background-color:#FFE6F3;" | Ceris III |- | style="background-color:#CCFFCC;" |[[Talaksan:Manfil, Canlubang 2023.jpg|100px]]<br>Kapayapaan Village || style="background-color:#CCFFCC;" | Asia-1<br>Asia-2<br>''Carmel Housing''<br>Manfil (including {{grey|''Villasante''}})<br>*MCDC<br>Palao || style="background-color:#CCFFCC;" | Urban || style="background-color:#CCFFCC;" | Manfil |- | style=background-color:#BFF5FF | Silangan Village || style=background-color:#BFF5FF | *Kapatagan B-1 || style=background-color:#BFF5FF | Urban || style=background-color:#BFF5FF | ''Silangan'' |- | style="background-color:#FFE6F3;" |[[Talaksan:Matang Tubig Cave.jpg|100px]]<br>Upland Canlubang || style="background-color:#FFE6F3;" | Balagbag Araw<br>*Buntog<br>Majada-In<br>Mangumit I<br>Mangumit II<br>Putol || style="background-color:#FFE6F3;" | Rural || style="background-color:#FFE6F3;" | Buntog |} ==Mga sityo ng Canlubang== {{Multiple image |direction = vertical |align = right |header = '''''Sitios of Canlubang'''|image1=| image2 = The wake park at Nuvali in Laguna.jpg|image3=St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg|image4=Matang Tubig Down Falls.jpg |caption1=Ang [[Ospital ng Lungsod Calamba]] |caption2 =Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang |caption3=Ang Simbahan ng St. Joseph Parish Church|caption4=Ang talon ng San Cristobal sa gilid ng Canlubang.}} Ang barangay, ay binubuo ng 24 sityo at mga purok sa Canlubang. Bawat sityo ay pinamumunuan ng punong barangay (''or punong kinatawan''). Ito ang mga: {{unbulleted list | {{Color box|#FFF895|‡|border=darkgray}} Urbanisadong Sityo | {{Color box|#BFF5FF|±|border=darkgray}} Bukod at Kinukumpuni Sityo | {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} Baryo & Urbanisadong Sityo | {{Color box|#FFE6F3|∗|border=darkgray}} Kinukumpuni Sityo | {{Color box|#FDFDFD|border=darkgray}} Sityo }} {|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60% |- !style="background: white" colspan=4 align="center" |Mga sityo sa Canlubang |- | '''Sityo's''' | '''Call Sign''' | '''S.I.C <!--Sitio Incharge-->''' | '''Bahagi''' |- | 1. style="background-color:#FFF895;" | ‡ Asia-1 || {{flag|Alaska}}<br>{{flagicon|Georgia (U.S. state)}} [[Georgia (estado ng Estados Unidos)|Georgia]] || Larry Marasigan<br>Donardo Tuazon || rowspan="2"| Kapayapaan |- | 2. style="background-color:#FFE6F3;" | * Asia-2 || {{flag|Argentina}} || Arnel G. Villareal |- | 3. Balagbag Araw/Kapatagan || {{flag|Bahrain}} || Guillermo Casapao || rowspan="2"| Upland |- | 4. Buntog || {{flag|Brunei}} || Marcelo Cartago |- | 5. Bomba || {{flag|Bahamas}} || Teodora Capacio || Urban |- | 6. style="background-color:#FFF895;" | ‡ '''Canlubang''' || {{flag|Canada}} || Marilyn Jose || Proper |- | 7. style=background-color:#BFF5FF | ± Carmel Housing || {{flagicon|Illinois}} [[Chicago]] || Marlon Mailom || Kapayapaan (''but outside of jurisdiction'') |- | 8. style="background-color:#CCFFCC;" | † Casmicejos || {{flag|Colombia}} || Ruth Evangelista || Proper |- | 9. style="background-color:#FFE6F3;" | * Ceris I & II || {{flag|Cyprus}} || Federico Romero || rowspan="2"| Bukod |- | 10. style="background-color:#FFE6F3;" | * Ceris III || {{flag|Colorado}} || Reynaldo Oña |- | 11. style="background-color:#CCFFCC;" | † Happy Valley || {{flagicon|Texas}} [[Houston]] || Ronaldo Llanto || rowspan="2"| Proper |- | 12. style="background-color:#FFE6F3;" | * Kapatagan B-1 || {{flag|Belgium}} || Mario Pulido |- | 13. Locomotive || {{flagicon|United Kingdom}} [[London]] || Samuel Lagadia || Independent |- | 14. style="background-color:#FFE6F3;" | * Majada-In || {{flagicon|Florida}} [[Miami]]<br>{{flag|Minnesota}} || Albert Yadao<br>Jose Burgos || rowspan="3"| Upland |- | 15. Mangumit I || {{flag|Malaysia}} || Amadeo Evangelista |- | 16. style="background-color:#FFE6F3;" | * Mangumit II || {{flag|Vietnam}} || Medong Navarro |- | 17. style="background-color:#CCFFCC;" | † Manfil || {{flag|Missouri}} || Jan Ardy Belleza || rowspan="2"| Kapayapaan |- | 18. style="background-color:#FFE6F3;" | * MCDC || {{flag|Maryland}}<br>{{flag|Mexico}} || Berth Corpuz<br>Marissa Burgos |- | 19. MTBA/Majada || {{flag|Montana}} || Lorna Precilla || Upland |- | 20. Old Stable || {{flag|Osaka}} || Carlo Baradas || Proper |- | 21. Paikit || {{flag|Poland}} || Antonio Angcao || rowspan="2"| Kapayapaan |- | 22. style="background-color:#BFF5FF;" | ± Palao || {{flag|Arizona}} || Ernest Dulay |- | 23. Paltok || {{flag|Panama}} || Antonio Doctoria || Proper |- | 24. style="background-color:#FFF895;" | ‡ Silangan Village || {{flagicon|Washington}} [[Seattle, Washington|Seattle]] || Rafael Panganiban || Bukod |} ==Distrito ng Barangay Canlubang== ; CENTRAL CANLUBANG * Avida Settings * Carmelray Industrial Park 1 & GK Village * Kapayapaan Village ☆ * Morning Fields ; EASTERN CANLUBANG * B-1 * Canlubang Proper □ * Ceris I & II * Ceris III * Old Stable * Silangan (East) ; NORTHERN CANLUBANG * Mangumit II-Vesta Plains * Elaro Nuvali-Calamba Southwing ; SOUTHWESTERN CANLUBANG * Balagbag Araw (''[[Matang Tubig]]'') * Buntog * Putol == Turismo == * '''Canlubang Golf & Country Club'''- Ay Country Club na isa sa mga tatlong Golf Course nang Canlubang ito ay pinakamalaking Country Club sa nasabing lugar na matatagpuan sa Sityo '''MTBA''' (Balagbag Araw, Matang Tubig). * '''Canlubang Sugar Estate Golf Course'''- Ay Country Club na matatagpuan sa bahagi nang ''St. Joseph the Parish Church'' na kasakop nang Sityo '''Casmicehos''' sa (Barrio Canlubang). * '''Matang Tubig'''- Ang '''MTBA''' o '''Matang Tubig, Balagbag Araw''' ay isa sa mga kasakop nang Canlubang na kadikit lugar nang Barangay Casile sa Cabuyao. Ito ay isang turismo nang paliguan nang mga tao na bumubukal na tubig at kabilang rito ang San Cristobal River o ''Matang Tubig Falls''. Na ginawa noong taong 1932 panahon nang mga Espanyol. * '''Republ1c Wakepark'''- Ang Republic Wakepark-Nuvali ay isa sa mga turismo na maipagmamalaki nang Canlubang dahil sa ankin nitong ganda na pag-mamayari ni Ayala. Ito ay may hugis Oblong. Na matatagpuan sa timog-kanluran nang ''The Mills Country Club''. Na bahagi nang Sityo '''Mangumit 1 (Vesta Plains)'''. * '''St. Joseph the Parish Church''' (Canlubang Church)- Ang simbahan na ito ay isa sa mga malaking simbahan nang Canlubang (''Parokya'') na matatagpuan sa tapat nang Groto at nang Rizal Shrine sa Sityo '''Casmicehos''' na napapalibutan nang ''Canlubang Town Golf Course''. * '''The Mills Country Club'''- Ang Mills Country Club ay isa sa mga pangalawang Country Club nang Canlubang na matatagpuan bahagi pa nang ''Carmelray Industrial Park 1''. Ito ay matatagpuan sa ''Morning Fields Village'' at ''Republic Wakepark (Nuvali)''. * '''Villa Cueba'''- ay isang kuwebang paliguan mula sa Canlubang, ito ay dugtong pusod mula sa "Matang Tubig" ==Mall== * '''Carmel Mall'''- Ang Carmel Mall ay isa sa mga itinayong unang Mall nang Canlubang dito matatagpuan ang New Canlubang Terminal at Tatlong Butas (3 Holes) na nagmula pa sa Sityo Casmicehos. Ang Carmel Mall ay bahagi pa nang Proper (Poblacion) Canlubang. * '''iMall'''- Ang I Mall ay isa sa mga itinayong pangalawang Mall nang Canlubang, matatagpuan ito sa Arko (Arch) nang Canlubang at bahagi pa ito nang Proper (Poblacion) Canlubang sa Sityo Old Stable. ''Ang Dalawang Mall na ito ay katumbas na nang isa sa mga malaking mall na naitayo noong 2009-2010 sa [[Calamba, Laguna|Calamba]] ang [[SM City Calamba]]''. ==Industriya== Ang baryo Canlubang, Laguna ay nilagakan ng iba't ibang kompanya mula sa labas ng [[Kalakhang Maynila]].<ref>https://www.carmelray.com/locators-list-park-1</ref> ==Mga Opisyal ng Gobyerno sa Eleksyon== {{See also|Lokal na halalan sa Canlubang, 2022}} :'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang, 2018 - kasalukuyan''' *Punong Barangay : Larry "L.O.D" Dimayuga ({{small|2nd termino}}) #Barangay Kagawad, Dexter "Den-Den" Bathan #Barangay Kagawad, Eric Q. Manaig #Barangay Kagawad, Vicente "Enteng" Pradas #Barangay Kagawad, Robert "Bert" Cubio #Barangay Kagawad, Edgar "Egay" Mangubat #Barangay Kagawad, Mario "Jun-Jun" Cogay Jr. #Barangay Kagawad, Mario D. Legaspi #SK Kapitan, Christine Joy Mangco ---- :'''Eleksyon ng Opisyal ng Barangay Canlubang 2013 - 2018''' *Punong Barangay : Larry O. Dimayuga ({{small|1st termino}}) #Barangay Kagawad 1, Dexter A. Bathan #Barangay Kagawad 2, Hector L. Fajardo ({{small|dating konsehal}}) #Barangay Kagawad 3, Jeremias L. Marticio, Sr. #Barangay Kagawad 4, Abel C. Landicho #Baranagy Kagawad 5, Lazaro N. Marasigan #Barangay Kagawad 6, Vicente P. Pradas #Barangay Kagawad 7, Mario D. Legaspi ==Tingnan rin== * Canlubang Creek == Kilalang tao == * Larry O. Dimayuga - Brgy. Chairman {{small|(''Former Barangay chairman'')}} * Mario Cogay Jr. † - Brgy. Councilor {{small|(''Former OIC Chairman'')}} * [[José Yulo]] † - Filipino general * Vicente Madrigal † - Filipino general ==Larawan== ; Upland area <gallery> Talaksan:Republ1c Wakepark, Calamba City, Jan 2013.jpg|Ang Republ1c Wakepark sa Canlubang Talaksan:Xavier School Nuvali.jpg|Ang Xavier School Nuvali sa Mangumit Vesta Plains </gallery> ; Kapayapaan area <gallery> Talaksan:Asia-1, Canlubang 2023.jpg|Asia-1 Talaksan:Asia-2, Canlubang 2023.jpg|Asia-2 Talaksan:Carmel, Canlubang, Calamba City 2023.jpg|''Carmel'' Talaksan:Manfil 2018.jpg|Manfil Talaksan:MCDC, Canlubang 2023.jpg|MCDC Talaksan:Palao, Canlubang 2023.jpg|Palao </gallery> ; Proper area <gallery> Talaksan:Diocesan Shrine of Mary Help of Christians Canlubang.jpg|Ang Mary Help of Christians sa Canlubang Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 08.jpg|Ang iMall sa Canlubang Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 11.jpg|Ang PureGold Grocery sa CarmelMall Canlubang |Ang logo ng Kapayapaan Integrated School (KIS) Talaksan:2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 31.jpg|Ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' </gallery> {{Canlubang}} {{Calamba}} ==Sanggunian== {{reflist}} <!-- location of geography beggins --> {{Geographic location | Centre = Canlubang | North = [[Cabuyao]] | East = [[Calamba, Laguna|Calamba]] | West = [[Silang, Kabite]] | South = [[Santo Tomas, Batangas]] }} <!-- location of geography ends --> [[Kategorya:Barangay]] [[Kategorya:Calamba, Laguna]] [[Kategorya:Laguna]] {{stub}} su2br5za671tk9zzo2h6hsvzm376yz5 10 55624 2230361 281123 2026-10-01T02:05:08Z GinawaSaHapon 102500 update mula enwiki 2230361 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="nounderlines nowrap">{{Audio | 1 = {{{1}}} | 2 = {{IPA|{{{2}}}|lang={{{lang|}}}|wrap={{{wrap|}}}|cat={{{cat|}}}}} | help = {{{help|}}} }}</span>{{category handler|[[Category:Pages including recorded pronunciations]]}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> qedvzn4w0bjrxbfnf4o0iu4yqm95sv8 0 97011 2230222 2230153 2026-09-30T14:23:48Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230222 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan. Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]] at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]]. Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 21maw2n08zntehnkixwy8hgcwt0o6vv 2230223 2230222 2026-09-30T14:24:09Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230223 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan. Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]] at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]]. Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 4hdymz1fhznffzmmjydil87dab7mgkz 2230224 2230223 2026-09-30T14:26:28Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230224 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan. Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]] at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]]. Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 1e8vwp6alc71h3q8z5k4nlp3sh9vwk4 2230225 2230224 2026-09-30T14:26:54Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230225 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan. Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]] at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]]. Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] maibq15fn1ya8g5x9suju1dwqtl3q2t 2230226 2230225 2026-09-30T14:32:15Z Jojit fb 38 2230226 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]] at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]]. Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 3ym85h7nchuyvqs4cnazj8dj7ycak0p 2230227 2230226 2026-09-30T14:35:55Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230227 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]]. Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] hf8fecw7da2vtvbirt97dk6hkwq96c9 2230228 2230227 2026-09-30T14:44:47Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230228 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] ilb23hn0o99ve45at555gqebmoch3zn 2230229 2230228 2026-09-30T14:45:53Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230229 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en|pages=56}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]]. Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 1n3s9wwr1w8d8xew6tc67f7hse1pbq8 2230230 2230229 2026-09-30T14:49:53Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230230 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en|pages=56}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]].<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |language=tl}}</ref> Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] pgx2e2x8uulzyts2flmw5jo47oymml9 2230231 2230230 2026-09-30T14:52:39Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230231 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en|pages=56}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]].<ref>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |language=tl|pages=35}}</ref> Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] p0sa7x15kcn4dh2kcnq8rhf19pfzmnu 2230233 2230231 2026-09-30T15:33:31Z Jojit fb 38 2230233 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref name=maloles>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en|pages=56}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]].<ref name=maloles details="p. 35."/> Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo. Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] h6tk9u7a2rd01c61pvpkjmttsawn8zx 2230234 2230233 2026-09-30T15:42:10Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230234 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref name=maloles>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en|pages=56}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]].<ref name=maloles details="p. 35."/> Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo.<ref>{{Cite web |last=Ocampo |first=Ambeth R. |date=2012-03-27 |title=‘Desgracia, desgraciada’ |url=https://opinion.inquirer.net/25757/desgracia-desgraciada |access-date=2026-09-30 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan. Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 925l6m51k8k2ex7tqktenmmpzcl4iw8 2230235 2230234 2026-09-30T15:44:57Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230235 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref name=maloles>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en|pages=56}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]].<ref name=maloles details="p. 35."/> Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo.<ref>{{Cite web |last=Ocampo |first=Ambeth R. |date=2012-03-27 |title=‘Desgracia, desgraciada’ |url=https://opinion.inquirer.net/25757/desgracia-desgraciada |access-date=2026-09-30 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan.<ref>{{Cite book |last=Martinez |first=Manuel Festin |url=https://www.google.com.ph/books/edition/A_Historical_Analysis_of_the_Philippine/SWFwAAAAMAAJ |title=A Historical Analysis of the Philippine Revolution: A Critical Approach to History as Simplicity |date=2002 |publisher=International Academy of Management & Economics |isbn=978-971-733-008-2 |language=en}}</ref> Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 10vq3mikvv2zcoi4r252hwte5mjv10i 2230236 2230235 2026-09-30T15:45:29Z Jojit fb 38 /* Talambuhay */ 2230236 wikitext text/x-wiki Si '''Crispulo Aguinaldo y Famy''' (Hunyo 10, 1864 – Marso 24, 1897) ay isang heneral na Pilipino na nakibahagi sa [[Himagsikang Pilipino]] laban sa Espanya. Siya ang nakatatandang kapatid ni [[Emilio Aguinaldo]] at isa sa mga pinunong militar ng pangkat Magdalo ng [[Katipunan]] sa [[Kabite]]. Namatay siya sa Labanan sa Pasong Santol sa [[Imus]], Kabite. == Talambuhay == Ipinanganak si Aguinaldo sa Cavite el Viejo (ngayon ay [[Kawit]], Kabite) kina Carlos Aguinaldo, isang ''capitan'', at Trinidad Famy noong Hunyo 10, 1864.<ref>{{Cite web |last=Aguinaldo |first=Angelo J. |date=Hunyo 15, 2014 |title=Aguinaldo Shrine: History you can visit |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2014/06/15/1334865/aguinaldo-shrine-history-you-can-visit |access-date=2026-09-30 |website=Philstar.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Prominent_Cavite%C3%B1os_in_Philippine_Histo/hYfWAAAAMAAJ |title=Prominent Caviteños in Philippine History |date=1941 |publisher=Atty. Eleuterio P. Fojas |language=en|pages=9}}</ref> Nagmula ang kaniyang pamilya sa lokal na prinsipaliya ng Kabite.<ref name=":1">{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Crispulo Aguinaldo: Life and Legacy of a Cavite Hero |url=https://kahimyang.com/articles/3361/crispulo-aguinaldo-life-and-legacy-of-a-cavite-hero |access-date=2026-09-30 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Nag-aral siya sa [[Colegio de San Juan de Letran]]<ref name=maloles>{{Cite book |last=Maloles |first=Leonidas R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Coronel_Senior_Eustacio_Maloles_de_Chave/O-AMAQAAMAAJ |title=Coronel Senior Eustacio Maloles de Chavez |date=2008 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-538-209-0 |pages=34 |language=tl}}</ref> sa [[Maynila]] at nagtamo ng Batsilyer ng Sining.<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Filipinos_in_History/SWIKAQAAIAAJ |title=Filipinos in History |date=1989 |publisher=National Historical Institute |isbn=978-971-13-6037-5 |language=en|pages=37}}</ref> Pagkatapos ng kaniyang pag-aaral, nagsilbi siya bilang ''capitán municipal'' ng Kawit<ref>{{Cite book |last=Calairo |first=Emmanuel Franco |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Edukasyong_pampubliko/NS-cAAAAMAAJ? |title=Edukasyong pampubliko: ang karanasan ng Kabite, 1898-1913 |date=2005 |publisher=Cavite Historical Society |isbn=978-971-92590-2-2 |language=tl|pages=53}}</ref> nang ilang ulit bago sumiklab ang [[Himagsikang Pilipino|himagsikan noong 1896]]. Naging kasapi rin siya ng Masoneriya at ng Katipunan.<ref name=":1" /> Sa Kabite, naging bahagi siya ng konsehong [[Magdalo (Pangkat ng Katipunan)|Magdalo]]<ref name=":1" /> at naging isa sa mga pangunahing pinunong [[militar]] nito. Sa pagsiklab ng himagsikan sa Kabite, lumahok si Aguinaldo sa mga labanan laban sa mga puwersang [[Espanya|Kastila]], kabilang ang [[Labanan sa Binakayan at Dalahikan|Labanan sa Binakayan]].<ref>{{Cite book |last=Iglesias |first=Roy C. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Cavite/2XJrk-bVv-8C |title=Cavite: Glorious Chronicle of the Century |date=1998 |publisher=Cavite Centennial Committee |language=en|pages=56}}</ref> Nang sumunod na taon, nakibahagi siya sa pagtatanggol sa mga bayan ng Kabite laban sa opensibang Kastila sa ilalim ni [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Camilio de Polavieja|Camilo de Polavieja]].<ref name=maloles details="p. 35."/> Noong Marso 22, 1897, naganap ang [[Kumbensiyon sa Tejeros]], kung saan nahalal si Emilio Aguinaldo bilang pangulo ng bagong pamahalaang rebolusyonaryo. Nasa Pasong Santol noon si Emilio upang pamunuan ang depensa laban sa mga Kastila. Ipinadala si Crispulo upang hikayatin ang kaniyang kapatid na umalis sa larangan at tanggapin ang bagong tungkulin. Pumayag si Crispulo na siya ang pumalit sa pamumuno sa depensa upang makapunta si Emilio sa [[Tanza]] upang manumpa bilang pangulo.<ref>{{Cite web |last=Ocampo |first=Ambeth R. |date=2012-03-27 |title=‘Desgracia, desgraciada’ |url=https://opinion.inquirer.net/25757/desgracia-desgraciada |access-date=2026-09-30 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Noong Marso 24, sinalakay ng mga puwersang Kastila ang Pasong Santol. Pinamunuan ni Crispulo ang mga tagapagtanggol hanggang sa siya ay malubhang nasugatan at namatay sa labanan.<ref>{{Cite book |last=Martinez |first=Manuel Festin |url=https://www.google.com.ph/books/edition/A_Historical_Analysis_of_the_Philippine/SWFwAAAAMAAJ |title=A Historical Analysis of the Philippine Revolution: A Critical Approach to History as Simplicity |date=2002 |publisher=International Academy of Management & Economics |isbn=978-971-733-008-2 |language=en|pages=345}}</ref> Dahil dito, nakilala siya bilang isa sa mga pangunahing tauhang militar ng himagsikan sa Kabite == Mga sanggunian == {{Reflist}} . [[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]] 4fa4pn2uxdkar5z977r2g22fuo8gihx 0 98740 2230245 2229691 2026-09-30T22:11:28Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230245 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist | name = Alan Mathison Turing | image = Turing statue Surrey.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}} | birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom | death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}} | death_place = [[Wilmslow]], Cheshire, England, United Kingdom | nationality = British | field = [[Mathematics]], [[Cryptanalysis]], [[Computer science]] | work_institutions = University of Cambridge<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]] | doctoral_advisor = [[Alonzo Church]] | doctoral_students = [[Robin Gandy]] | known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s | prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]] }} Si '''Alan Mathison Turing''', <small>[[Orden ng Imperyong Britaniko|OBE]]</small>, <small>[[Fellow of the Royal Society|FRS]]</small> ({{pronEng|ˈtjʊ (ə)rɪŋ}}) (23 Hunyo 1912&nbsp;– 7 Hunyo 1954) ay isang [[Gran Britanya|Briton]] na [[matematiko]], [[lohiko]] (o [[lohisyano]]), [[kriptoanalisis|kriptoanalista]] at [[agham pangkompyuter|siyentista ng kompyuter]]. Kanyang naimpluwensiyahan ang pagpapaunlad ng [[agham pangkompyuter]], pagbibigay ng pormalisasyon ng mga konsepto ng "[[algoritmo]]" at "[[komputasyon]]" sa isang [[makinang Turing]], na malaki ang ginampananang papel sa pagkakalikha ng modernong kompyuter. Si Turing ay itinuturing na ama ng ''[[agham pangkompyuter]]'' at ''[[Intelehensiyang artipisyal]]''. Sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], si "Turing" ay naglingkod at minsang naging pinuno ng Hut 8 sa ''Government Code and Cypher School'' sa Bletchley Park, isang sentro sa Britanya na responsable sa pagbasag ng mga sekretong kodigo ng mga [[Aleman]] noong panahon ni [[Adolf Hitler]]. Siya ay lumikha ng ilang tekniko sa pagbasag ng mga [[sipero]] ([[algoritmo]] ng [[enkripsiyon]]) ng Alemanya kabilang ang paraan ng elektromekanikal na makinang [[bombe]] na makakahanap ng mga kompigurasyon ng makinang [[Enigma]] (ang makinang ginamit ng pamahalaan at militar ng Alemanya upang ilihim ang mga pinadadalang mensahe ng kanilang mga sundalo). Pagkatapos ng digmaan, siya ay nagtrabaho sa Pambansang Laboratoryong Pisikal (''National Physical Laboratory''), kung saan kanyang nilikha ang isa sa mga unang na disenyo ng ACE, na isang "inilalaang programang pangkompyuter" (''stored program''). Tungo sa huling bahagi ng kanyang buhay, si Turing ay naging interesado sa matematikang biyolohikal. Siya ay sumulat ng isang papel tungkol sa kemikal na batayan ng morpohenesis (''morphogenesis'') at kanyang hinulaan ang isang umiikot na reaksiyong kemikal tulad ng [[reaksiyong Belousov-Zhabotinsky]], na unang napagmasdan at napatunayan noong dekada 1960. Ang [[homoseksuwalidad]] ni Turing ay nagresulta sa isang kriminal na pag-uusig noong 1952, kung saan ang homoseksuwalidad sa mga panahong ito ay itinuturing pang ilegal sa [[Britanya]]. Kanyang tinanggap ang parusang paginom ng mga pambabaeng hormone (estrogen) kapalit ng parusang pagkakabilanggo. Siya ay namatay noong 1954 mula sa pagkalasyon ng [[cyanide]], mga dalawang linggo bago ang kanyang ika-apatnapu't dalawang (42) kaarawan. Natukoy ng isang pagsusuri na ang kamatayan ni Turing ay isang [[pagpapatiwakal]] ngunit ang kanyang ina ay naniniwalang ito'y isang aksidental na kamatayan. Noong 10 Setyembre 2009, pagkatapos ng isang kampanya sa [[internet]], humingi ng patawad ang Punong Ministro ng Britanya na si [[Gordon Brown]] sa ngalan ng pamahalaan ng Britanya sa nangyaring pagtrato kay Turing pagkatapos ng digmaan. == Talambuhay == === Kabataan === [[Talaksan:Turing Plaque.jpg|thumbnail|Isang plakang pag-alala na nagmamarka sa naging tirahan ni Alan Turing sa Wilmslo, Cheshire, Inglatera]] Si Alan Turing ay ipinaglihi sa [[India]]. Ang kanyang amang si Julius Mathison Turing, ay isang miyembro sibil na paglilingkod sa India. Ang kanyang mga magulang na si Julius at Ethel Sara Stoney (1881–1976, na anak na babae ni Edward Waller Stoney, punong inhinyero ng ​​Madras Railways) ay nagnais na palakihin ang kanilang magiging anak na si Alan sa Inglatera, kaya sila bumalik sa Maida Vale, London, kung saan ipinanganak si Alan Turing noong 23 Hunyo 1912. Si Alan ay mayroong kuya na nagngangalang John. Dahil sa ang paglilingkod sibil sa India ng kanyang ama ay aktibo pa rin sa mga panahong ito, ang mga magulang ni Alan ay madalas maglakbay sa pagitan ng Hastings, Inglatera at India, kung saan ang kanilang dalawang anak ay iniwan na manatali sa tahanan ng isang retiradong mag-asawang sundalo. Sa murang edad pa lang ay kinakitaan na si Alan Turing ng mga palatandaan ng pagiging isang [[henyo]] na kanyang ipinamalas sa kanyang pagtanda. Si Turing ay ipinasok ng kanyang mga magulang sa St Michael, isang paaralan sa 20 Charles Road, St. Leonards on Sea, sa edad na anim na. Ang punong guro ay napansin ang katalinuhan ni Turing sa simula pa lamang gayundin ang mga ibang pang mga naging kanyang guro. Noong 1926, sa edad na 14, siya ay nag-aral sa Sherborne School, isang tanyag na independiyenteng paaralan sa isang palengkeng bayan sa Sherborne sa Dorset. Ang kanyang unang pagpasok sa paaral ay naging kasabay ng isang malawakang protesta sa Britanya ngunit dahil siya ay determinado na pumasok sa unang araw, siya'y nagtungo sa paaralan na higit 60 milya ang layo mula sa Southampton gamit ang isang bisekleta at humihinto tuwing gabi sa isang paupahang tuluyan. Ang pagkahilig ni Turing sa matematika at agham ay hindi nagdulot sa kanya ng paggalang mula sa ilang mga guro sa Sherborne, dahil sa ang paaralang ito ay nagbibigay diin sa pagaaral ng mga klasiko. Ang kanyang punong-guro ay sumulat pa sa kanyang mga magulang na nagsasaad na: " ''Umaasa ako na hindi siya mahulog sa pagitan ng dalawang upuan. Kung siya ay mananatili sa isang pampublikong paaralan, siya ay dapat magnais na matuto. Kung siya ay nagnanais lamang na maging spesyalistang siyentipiko, kanya lamang sinasayang ang kanyang panahon sa isang pampublikong paaralan''". Sa kabila nito, si Turing ay patuloy na nagpakita ng kahanga hangang kakayahan sa mga mga paksang kanyang minamahal, ang paglutas ng mga mahirap na problema sa [[calculus]] noong 1927 kahit hindi siya nag-aral ng panimulang calculus. Noong 1928, sa edad na 16, natagpuan ni Turing ang mga isinulat ni Albert Einstein. Hindi niya lamang ito naunawaan, kanya ring nasagot ang pagtatanong ni Einstein sa mga [[batas ni Newton ng mosyon]] sa isang aklat na hindi dito hayagang inihayag. Ang pagsisikap ni Turing sa kanyang pag-aaral ay tumindi dahil sa malapit na pagkakaibigang nabuo sa pagitan niya at ng isa pang mas matandang estudyante na nagngangalang Christoper Morcom. Si Morcom ang unang lalaking minahal ni Turing, ngunit ito ay biglaang namatay mga ilang linggo bago matapos ang kanilang huling semestro sa Sherborne. Si Morcom ay namatay mula sa komplikasyon ng tuberkolosis na nakukuha sa isang baka, na nakuha nito matapos uminom ng isang gatas sa isang may sakit na baka noong ito'y bata pa lamang. Dahil sa pangyayaring ito, ang pananampalatayang panrelihiyon ni Turing ay nawala at siya'y naging isang [[ateista]]. Tinanggap ni Turing na ang lahat ng pangyayari sa mundo, kabilang na ang mga galaw ng utak ng tao, ay may materyal na paliwanag ngunit siya ay naniniwala pa rin sa pag-iral ng espirito ng isang tao pagkatapos mamatay. === Edukasyon sa unibersidad at mga pagsasaliksik ni Turing === [[Talaksan:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|right|Estatwang pag-ala ala kay Alan Turing]] Pagkatapos mag-aral sa Sherborne, si Turing ay nag-aral sa King's College sa [[Unibersidad ng Cambridge]]. Siya ay nagaral dito mula sa 1931 hanggang 1934, at nakakapagtapos kung saan kanyang nakamit ang pangunahing mga parangal sa Matematika. Noong 1935, siya ay inihalal na kapanalig (fellow) sa King's College dahil sa naging impluwensiya ng kanyang tesis tungkol sa [[central limit theorem]]. Noong 1928, Ang Alemang matematiko na si [[David Hilbert]] ay tumawag ng pansin sa ''[[Entscheidungsproblem]]'' (problema ng desisyon). Sa mahusay na papel na isinulat ni Turing na "''On Computable Numbers (mga bilang na matutukoy ng isang nagwawakas na algoritmo), with an Application to the Entscheidungsproblem''" (na kanyang isinumite noong 28 Mayo 1936 at itinanghal noong 12 Nobyembre), kanyang binago ang mga resulta na isinulat ng matematikong si [[Kurt Godel]] noong 1931 tungkol sa limitasyon ng pagpapatunay (proof) at komputasyon, kung saan pinalitan ni Turing ang pangkalahatang nakabatay-sa-aritmetikang pormal na lenggwahe ng isang [[makinang Turing]], na mga makinang pormal at simple. Pinatunayan ni Turing na ang makinang Turing ay may kakayahang gumawa ng anumang pagkukuwenta kung ito ay maisasalarawan bilang isang [[algoritmo]]. Kanya ding pinatunayan na walang solusyon sa Entscheidungsproblem sa pamamagitan ng pagpapakita na ang [[paghintong problema]] (halting problem) sa isang makinang Turing ay hindi madedesisyonan o hindi malalaman kung ito ay hihinto. Bagaman ang pagpapatunay ni Turing ay inilimbag pagkatapos ng parehong pagpapatunay na ginawa ng matematikong si [[Alonzo Church]] tungkol sa kanyang [[kalkulong lambda]], walang kaalaman si Turing sa isinulat ni Alonzo Church. Ang paraan ni Turing ng pagpapatunay (proof) ay itinuring na mas magagamit at mas mahusay. Ang ideya ni Turing ng mga pangkalahatang makinang Turing ay kakaiba dahil ang ideya ng mga gayung makina ay may kakayahang gawin ang anumang gawin ng ibang makina, samakatuwid ay may kakayahang magkuwenta ng anumang pwedeng ikwenta. Ang makinang Turing hanggang sa araw na ito ang sentral na paksa sa pag-aaral ng [[teorya ng komputasyon]]. Sa kanyang sariling biograpiya, isinulat ni Turing na siya ay nalungkot sa pagtanggap ng kanyang 1936 na papel dahil dalawang tao lamang ang pumansin - sina Heinrich Scholz at Richard Bevan Braithwaite. Ang papel na ito ay nagpapakilala rin sa ideya ng mga maaaring ipaliwanag na mga numero (definable numbers). Mula Setiyembre 1936 hanggang Hulyo 1938 kanyang ginugol ang kanyang panahon sa ''Institute for Advanced Study sa Princeton'', New Jersey, Estados Unidos at nag-aral sa ilalim ni Alonzo Church. Bilang karagdagan sa kanyang palaging pagsasaliksik matematikal, pinag-aralan din ni Turing ang [[kriptolohiya]] (pag-aaral ng tiyak at matibay na paglilihim ng mga data) at ginawa ang tatlo sa apat na yugto ng elektromekanikal na tagapagpapadami ng bilang [[binaryo]]. Noong Hunyo 1938, kanyang nakamit ang kanyang PhD mula sa Unibersidad ng Princeton sa Estados Unidos. Ang kanyang tesis na ''Systems of Logic Based on Ordinals'' ay nagpapakilala ng konsepto ng lohikang ordinal at ang ideya ng relatibong pagkukwenta, kung saan ang mga makinang Turing ay nagdadagdag ng mga tinatawag na oracle, na lumulutas sa mga problemang hindi malulutas ng isang makinang Turing. Si Turing ay bumalik sa Cambridge, Inglatera at dumalo sa mga pagtuturo ng matematikong si [[Ludwig Wittgenstein]] tungkol sa mga pundasyon ng matematika. Ang dalawang ito ay nagtalo at hindi nagkasundo dahil sa pagtatanggol ni Turing ng [[pormalismo]] samantalang si Wittgenstein ay nangatwiran na ang matematika ay hindi tumutuklas ng mga basehang katotohanan kundi lumilikha lamang nito. Si Turing ay nagsimula ring magtrabaho sa kaunting oras lamang sa ''Government Code and Cypher School'' (GCCS). === Kriptanalisis === [[Talaksan:EnigmaMachineLabeled.jpg|right|thumbnail|Tatlong rotor na makinang Enigma na may plugboard (''Steckerbrett''). Ang enigma ang makinang ginamit ng Alemanya sa ilalim ni Hitler upang ilihim ang mga mensaheng ipinapadala ng mga sundalo nito mula sa mga kaaway na bansa kabilang na ang Britanya at Estados Unidos]] Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], si Turing ang pangunahing kalahok sa isang sikretong operasyon ng pamahalaang Britanya sa Bletchley Park na naglalayong basagin ang mga [[sipero]] (algoritmo ng [[enkripsiyon]]) ng [[Alemanya]]. Sa pagpapaunlad at mas lalong pagpapabilis ng makinang kriptanalitiko na ginawa nina Marian Rejewski, Jerzy Różycki at Henryk Zygalski ng Cipher Bureau sa Poland, si Turing ay nagdisenyo ng makinang ''[[Turing Bombe]]'' na mas mabilis at mas epektibo sa pagbasag ng parehong makinang ''Enigma'' at ''Lorenz SZ 40/42''. Ang ''Turing Bombe'' ang nagbigay sa Britanya ng mga pangunang babala sa mga plano ni [[Adolf Hitler]] na nagresulta sa pagkatalo ni Hitler sa [[Labanan sa Atlantiko]] at pagikli ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]] ng dalawang taon.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1212910/How-Britain-drove-greatest-genius-Alan-Turing-suicide--just-gay.html How Britain drove its greatest genius Alan Turing to suicide just for being gay], 12 Setyembre 2009, DailyMail</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1165535/The-Wider-View-Nazi-codebreaker-shortened-Second-World-War-years.html The Wider View: Nazi codebreaker which shortened the Second World War by two years], 20 Hunyo 2009, DailyMail</ref> Si Turing ay ginawaran ng Order of the British Empire (OBE) noong 1945 para sa kanyang pagsisilbi sa panahon ng digmaan ngunit ang kanyang mga inambag sa kriptanalisis ay itinagong sekreto ng Britanya hanggang 1970 sa kadahilanang panseguridad nito. == Intelehensiyang artipisyal at pagsubok na Turing (Turing test) == {{main|Intelehensiyang artipisyal}} Mula 1945 hanggang 1947 si Turing ay nanirahan sa ''Church Street, Hampton'' at dito dinesenyo ang ''Automatic Computing Engine'' (ACE) sa ''National Physical Laboratory''. Siya ay nagsumite ng isang papel noong Pebreo 19, 1946 na naglalaman ng kauna unahang detalyadong disenyo ng isang inilalaang-programang kompyuter (stored-program computer). [[Talaksan:Modern-captcha.jpg|thumb|290px|Ang kabaligtaran ng ''Turing Test'' na CAPTCHA ay ginagamit sa [[internet]] upang mapigilan ang isang bot sa pang aabuso sa paggamit ng isang [[server]].]] Noong 1948, si Turing ay iniluklok na Reader (senyor na akademiko) sa kagawarang matematika sa Manchester na ngayon ay bahagi na ng ''University of Manchester''. Noong 1949, siya ay naglingkod bilang kahaliling direktor ng laboratoryo ng pagkukwenta sa University of Manchester at gumawa ng [[software]] para sa kauna unahang inilalaang programang kompyuter na Manchester Mark 1. Sa mga panahon ding ito kanyang ipinagpatuloy ang mga pananaliksik abstrakto. Sa papel na "Computing machinery and intelligence" (Mind, Oktubre 1950), tinalakay ni Turing ang problema ng "[[Intelehensiyang artipisyal]]" at iminungkahi ang isang eksperimento na tinatawag na [[Turing Test]]. Ang [[Pagsubok na Turing]] (''Turing Test'') ang naging batayan sa [[agham pangkompyuter]] upang matukoy kung ang isang makina ay nagpapamalas ng katalinuhan. Ayon sa Pagsubok na Turing, ang isang makina ay maituturing na matalino kung hindi matukoy ng isang taong nagtatanong dito kung ang kanyang tinatanong ay isang makina o isang tao. Sa papel ding ito, iminungkahi ni Turing na imbes gumawa ng mga programang gumagaya sa pag-iisip ng isang matandang tao, mas mabuting gumawa ng mas simpleng makina na gumagaya sa isip ng isang bata at ito'y isailalim sa pagkatuto. Ang kabaligtaran ng "Turing Test" na tinatawag na CAPTCHA ("'''C'''ompletely '''A'''utomated '''P'''ublic '''T'''uring test to tell '''C'''omputers and '''H'''umans '''A'''part") ay karaniwang ginagamit sa [[internet]]. Ang CAPTCHA ay paraan upang matukoy ng isang makina (gaya ng [[server]]) kung ang gumagamit nito ay isang tao o isang kompyuter (bot). Noong 1948, si Turing (sa tulong ang kanyang dating kakilala na si D. G. Champernowne) ay lumikha ng isang [[software]] pang [[chess]] sa isang [[modernong kompyuter]] na hindi pa naiimbento. Si Turing din ang nagimbento ng algoritmong LU decomposition method na ginagamit ngayon sa paglutas ng ''equations matrix''. == Kriminal na paguusig dahil sa kanyang homosekwalidad == Noong Enero 1952, nakilala ni Turing si Arnold Murray sa labas ng sinehan sa Manchester. Pagkatapos ng pananghaliang pakikipagtipanan (''dating''), si Murray ay inimbitahan ni Turing na pumunta sa kanyang bahay na tinanggap naman ni Murray ngunit hindi tinupad. Ang dalawa ay nagkita muli sa Manchester noong sumunod na Lunes at si Murray ay pumayag na samahan si Turing sa kanyang bahay. Pagkatapos ng ilang linggo, si Murray ay muling bumisita sa bahay ni Turing at nananitili ng isang gabi dito. Pagkatapos nito, si Murray ay tumulong sa isang kasabwat sa pagpapasok at pagnanakaw sa bahay ni Turing na nagtulak kay Turing upang iulat ang krimen sa pulisya. Sa imbestigasyon na ginawa ng mga pulis, inamin ni Turing na meron siyang relasyon kay Murray. Sa panahong ito, ang [[homoseksuwalidad]] ay itinuturing pang isang krimen sa Britanya na nagresulta upang si Turing at Murray ay kasuhan ng ''sobrang kahalayan'' sa ilalim ng seksiyong 11&nbsp;ng ''Criminal Law Amendment Act 1885 ng Britanya''. Si Turing ay binigyan ng dalawang opsiyon sa parusang tatanggapin : ang pagkabilanggo o probasyon sa isang kondisyon na siya'y sasailalim sa isang [[pagkakapon]]g kemikal sa pamamagitan ng pag-inom ng estrogen (hormone ng babae) upang mabawasan ang libido. Kanyang tinanggap ang kemikal na pagkakapon. Ang naging kumbiksiyon ni Turing ay nagresulta rin sa pagkaalis ng kanyang ''security clearance'' (karapatang maging bahagi ng sikretong operasyon ng pamalaan) at inalis sa kanyang trabahong kriptanalitiko sa Government Code and Cypher Schools sa Bletchley Park. Ang kanyang pasaporte ng Britanya ay hindi binawi ng pamahalaang Britanya ngunit siya'y hindi pinayagang makapasok sa Estados Unidos. Sa panahong ito, may pagkabahala sa publiko sa ginagawang pagbibitag sa mga homosekswal na [[espiya]] ng mga ahente ng [[Soviet Union]] (dating Russia) dahil sa paglalantad ng dalawang miyembro ng ''Cambridge Five'' na sina Guy Burgess at Donald Maclean. Bagaman si Turing ay hindi inakusahan ng pang eespiya, siya ay pinagbawalan ng pamahalaan ng Britanya na talakayin ang kanyang naging trabahong kriptanaliko sa Bletchely Park. == Kamatayan == Noong 8 Hunyo 1954, si Turing ay natagpuang patay ng kanyang tagalinis ng bahay. Sa [[awtopsiya]]ng ginawa, ang resulta ng kamatayan ay pagkalason sa [[cyanide]]. Natagpuan din ang isang mansanas na kinain ng kalahati sa tabi ng katawan ni Turing na pinaniniwalaang paraan ni Turing upang makain ang cyanide. Ang katawan ni Turing ay sinunog (cremated) sa Woking Crematorium noong 12 Hunyo 1954. Ayon sa ina ni Turing, ang kamatayan nito ay isang aksidental dahil sa hindi maingat nitong pagtatago sa mga laboratoryong kemikal. Iminungkahi ng manunulat na si David Leavitt na maaaring ang pagkain ni Turing ng mansanas na may cyanide ay isang paggaya sa eksena ng pelikulang [[Snow White]] na ipinalabas noong 1937 na isang paboritong kuwento ni Turing. == Paghingi ng tawad ng pamahalaan ng Britanya == Noong Agosto 2009, si John Graham-Cumming ay nagsimula ng petisyon na humihikayat sa Pamahalaan ng Britanya na posityumus (pagkatapos ng kamatayan) na humingi ng tawad sa [[paglilitis]] ni Alan Turing bilang [[homosekswal]]. Ang petisyong ito ay tumanggap ng libo libong mga lagda. Kinilala ng Punong Ministor ng Britanya na si [[Gordon Brown]] ang petisyong ito, at naglabas ng pahayag noong Setyember 10, 2009 na humihingi ng tawad kay Turing at naglalarawan ng pagtrato kay Turing bilang "nakapangingilabot": {{cquote|Ang libo libong tao ay nagsama sama upang humingi ng hustisya para kay Alan Turing at pagkilala sa nakakapangilabot na pagtrato sa kanya. Bagaman si Turing ay pinakitunguhan ng batas nang panahong iyon at hindi na natin maibabalik ang panahon, ang kanyang pagtrato ay siyempre labis na hindi patas at ako ay nagagalak na magkaroon ng pagkakataon na magsabi kung gaano kalalim akong humihingi ng tawad at tayong lahat sa nangyari sa kanya. Kaya sa ngalan ng Pamahalaan ng Britanya, at sa mga nabubuhay ng malaya, salamat sa ginawa ni Alan, ako ay taas noong nagsasabi na: kami'y humihingi ng tawad, ikaw ay karapat dapat ng mas mabuti [pagtrato].}} == Mga Parangal == [[Talaksan:Sackville Park Turing plaque.jpg|thumb|right|Pag ala-alang statwang plaka kay Turing sa Sackville Park, Manchester]] Ang Turing Award na ipinangalan sa "ama ng agham pangkompyuter" na si Alan Turing ang taunang gantimpala na ibinibigay ng Association for Computing Machinery (ACM) sa mga indibidwal sa kanilang kontribusyon sa siyentipikong komunidad pangkompyuter. Ang gantimpalang ito ay itinuturing na pinakamataas na pagkakakilanlan sa [[agham pangkompyuter]] at katumbas ng [[Gantimpalang Nobel]]. Noong 2002, si Turing ay nirangguhan na dalawampu't isa sa ''BBC'' nationwide poll ng [[100 Pinakadakilang mga Briton]].<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 Agosto 2002 |work=BBC News }}</ref> === Mga parangal ng mga unibersidad sa buong mundo === [[Talaksan:Alan Turing Building 1.jpg|thumb|right|Gusaling Alan Turing sa [[University of Manchester]]]] *Ang ''Kwartong Turing'' sa [[University of Edinburgh School of Informatics|University of Edinburgh's School of Informatics]] ay naglalaman ng skultura ng ulo ni Turing na ginawa ni [[Eduardo Paolozzi]], at isang (#42/50) ng kanyang [http://www.synth.co.uk/images/paolozzi2.html Turing prints (2000)]. *Ang [[University of Surrey]] ay may statwa ni Turing sa kanilang pangunahing [[piazza]]. *Ang [[Istanbul Bilgi University]] ay nagsasagawa ng taunang kumperensiya sa [[teoriya ng komputasyon]] na tinatawag na ''Mga Araw na Turing''.<ref name="bilgiuniv">{{cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | accessdate = 29 Oktubre 2011 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref> *Ang [[University of Texas at Austin]] ay may honours na programang ng [[agham pangkompyuter]] na pinangalanang ''Mga skolar ni Turing''.<ref name="texturingschol">{{cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |accessdate=16 Agosto 2009 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref> *Noong simula nang 1960's, pinangalanan ng [[Stanford University]] ang kaisa-isang kwarto na pinagtuturuan ng gusaling Bulwagang Polya Matematika na ''Alan Turing Auditorium''.<ref name="stanforduniv">{{cite web | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/Knuth_Don_X4100/PDF_index/k-8-pdf/k-8-u2679-Stanford-Comp-Dedication.pdf | title = Polya Hall, Stanford University | accessdate =14 Hunyo 2011 }}</ref> *Isa sa mga ampiteatro ng kagawarang Agham Pangkompyuter ng ([[Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille|LIFL]]<ref name="lifl">{{cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |accessdate=3 Disyembre 2010 |archive-date=22 Hulyo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) sa [[Unibersidad ng Lille]] sa hilagang [[Pransiya]] ay ipinangalan bilang parangal kay Alan Turing. (ang iba pang ampiteatro ay ipinangalan kay [[Kurt Gödel]]). *Ang Kagawaran ng Agham Pangkompyuter ng [[Pontifical Catholic University of Chile]], [[Polytechnic University of Puerto Rico]], [[University of the Andes, Colombia|Los Andes University]] in [[Bogotá]], Colombia, [[King's College, Cambridge]] at [[Bangor University]] sa [[Wales]] ay may mga laboratoryo ng kompyuter na ipinangalan kay Turing. *Ang [[The University of Manchester]], [[The Open University]], [[Oxford Brookes University]] at [[Aarhus University]] (in [[Århus]], Denmark) ay may mga gusaling nakapangalan kay Turing. *Ang ''Alan Turing Road'' sa [[Surrey Research Park]] ay ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[Carnegie Mellon University]] ay may [[granito]]ng bangkuan na matatagpuan sa The Hornbostel Mall na may pangalang "A. M. Turing" na nakaukit sa tuktok, "Read" sa ibaba ng kaliwang hita at "Write" sa ibaba ng kanang hita. *Ang [[EISTI|École Internationale des Sciences du Traitement de l'Information]] ay pinangalanan ang kamakailan lang na nakuhang ikatlong gusaling na "Turing". *Ang [[University of Ghent]] ay mayroong isa sa mga pangunahing kwarto ng kompyuter na ginagamit ng mga matematiko at siyentipiko ng kompyuter na ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[University of Oregon]] ay may iskultura ng ulo ni Turing sa gilid ng gusaling pang agham kompyuter na tinatawag na Deschutes Hall.<ref name="Oregon">{{cite web|url=http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|title=Turing at the University of Oregon|accessdate=1 Nobyembre 2011|archive-date=2012-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114151918/http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|url-status=dead}}</ref> == Sanggunian == {{reflist}} == Mga sanggunian == {{Refbegin|colwidth=30em}} * {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }} * {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}} * {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }} * {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864 | publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv | postscript = <!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} }} * {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }} * {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }} * {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | url = https://archive.org/details/historyofmodernc00ceru | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}} * {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }} * {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.)| title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }} * {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | url = https://archive.org/details/alanturingsautom0000unse_k5v2 | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | url = https://archive.org/details/colossussecretso0000unse | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }} * {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }} * {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }} * {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }} * {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}} * {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 Disyembre 2009 | ref = harv }} *{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}} *Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7 *Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana. *Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3 * {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959 }} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted. * {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988 }} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q *Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2 *{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }} {{Refend}} == Karagdagang babasahin == *{{MathGenealogy|id=8014}} *{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}} *{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 Enero 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 Agosto 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}} *{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 Marso 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=24 Septiyembre 2011|archive-date=19 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|url-status=dead}} * Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7 * Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006 == Panlabas na kawing == {{Wikiquote}} {{Commons category|Alan Turing}} *[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer *[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year] *[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference] *[https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ Visual Turing] *[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]] *[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} *[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net&nbsp;– Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]] *[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive] {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – naglalaman ng mga hindi nailambag na dokumento mula sa contains Kings College, Cambridge archive *{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 Disyembre 2001|title=Alan Turing&nbsp;– Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=2011-09-24|archive-date=2007-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|url-status=dead}} *[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }}&nbsp;– naglalaman ng mga papel tungkol sa panahon ni Alan Turing sa Sherborne School === Mga papel === *[https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Ekstensibong talaan ng mga papel ni Turing, mga ulat at pagtuturo at mga isinaling bersiyon] BibNetWiki *{{Turing 1950}} *[http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 Oral history interview with Donald W. Davies], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota; inilalarawan ang mga proyeto sa U.K. [[National Physical Laboratory (United Kingdom)|National Physical Laboratory]], mula sa pagdidisenyong ginawa ni Alan Turing noong 1947 sa paggawa ng [[Automatic Computing Engine|ACE computers]] * [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Si Metropolis ang kauna unahang direkto ng [[Los Alamos National Laboratory]]; kabilang sa mga paksa ang relasyong pang akademiko sa pagitan ni Alan Turing at [[John von Neumann]] {{authority control}} {{BD|1912|1954|Turing, Alan}} [[Kategorya:Mga siyentipiko ng kompyuter]] [[Kategorya:Mga matematikong Ingles]] t7hlpmovi0pmfsqek1pehu72yunu2t6 0 106350 2230278 1709776 2026-10-01T00:15:36Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Robert Guiscard]] sa [[Roberto Guiscardo]] 1709776 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Robert Guiscard''', mula sa [[Latin]] ''Viscardus'' at [[Lumang Pranses]] ''Viscart'', madalas na tawagin na ''ang Mapamaraan'', ''ang Tuso'', o ''ang Soro'', (c. 1015 – 1085) ay isang Normang nakikipagsapalaran kapuna-puna sa pagsakop ng [[Timog Italya]] at [[Sicily]]. Siya ay naging Count (1057-1059) at natapos Duke (1059-1085) ng [[Apulia]] at [[Calabria]] pagkatapos ng pagkamatay ng kanyang kapatid na lalaki na nagngangalang [[Humphrey ng Hauteville|Humphrey]]. {{BD|1015|1085|Guiscard, Robert}} {{Uncategorized|date=Hulyo 2019}} {{stub}} m6t75zhkmmr9hnp6h21k2ejpw7qwznw 2230282 2230278 2026-10-01T00:19:21Z Ryomaandres 8044 2230282 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Robert Guiscard''', mula sa [[Latin]] ''Viscardus'' at [[Lumang Pranses]] ''Viscart'', madalas na tawagin na ''ang Mapamaraan'', ''ang Tuso'', o ''ang Soro'', (c. 1015 – 1085) ay isang Normang nakikipagsapalaran kapuna-puna sa pagsakop ng [[Timog Italya]] at [[Sicily]]. Siya ay naging Count (1057-1059) at natapos Duke (1059-1085) ng [[Apulia]] at [[Calabria]] pagkatapos ng pagkamatay ng kanyang kapatid na lalaki na nagngangalang [[Humphrey ng Hauteville|Humphrey]]. Ang mga inapo ng kapatid ni Robert na si [[Roger I ng Sicilia|Roger I]], Konde ng Sicily, ang siyang bubuo sa [[Kaharian ng Sicilia]]. == Mga depiksiyon == Sa ''[[Divina Commedia]]'', nakita ni [[Dante Alighieri|Dante]] [[Dante Alighieri|Alighieri]], ang espiritu ni Guiscardo sa Langit ng Marte, kasama ang iba pang "mga mandirigma ng pananampalataya" na nagpapakita ng pangunahing birtud ng katatagan. Sa [[Inferno (Dante)|''Inferno'']], inilarawan ni Dante ang mga kaaway ni Guiscardo bilang isang larangan ng mga nabubulok na anino na umaabot hanggang sa abot-tanaw.<ref>Edward Moore, ''Studies in Dante: Scripture and classical authors in Dante'' (Oxford: The Clarendon Press, 1899), p. 274</ref> Si Guiscard ang bida sa dramang berso ni [[Heinrich von Kleist|Kleist]] na si Robert Guiskard, na hindi kumpleto noong pagkamatay ng may-akda (1811).<ref>Olive Classe, ''Encyclopedia of Literary Translation into English'', Volume 1 (Chicago: Fitzroy Dearborn Publishers, 2000), p. 767</ref>{{BD|1015|1085|Guiscard, Robert}} {{Uncategorized|date=Hulyo 2019}} {{stub}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} 7o4lgjfeljf3tcy97xa9tqfdhf4mf3o 0 106690 2230401 2202248 2026-10-01T03:01:55Z Ivan P. Clarin 84769 2230401 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name = {{Color|gold|Bagyong Ondoy (Ketsana)}} | Type = bagyo | Year = 2023 | Basin = WPac | Image location = Typhoon Ketsana 2009-09-28 0330Z.jpg | Image name = <small>Ang Bagyong si Ketsana sa dalampasigan ng [[Biyetnam]] noong Setyembre&nbsp;28, 2009.</small> | Formed = 23 Setyembre 2009 | Dissipated = 30 Setyembre 2009 | 1-min winds = 90 | 10-min winds = 70 | pressure = 985 | Damages = 1650 | Fatalities = 687 direkta, 37 nawawala. | Areas = [[Pilipinas]], [[Tsina]], [[Biyetnam]], [[Laos]], [[Cambodia]], [[Thailand]]. | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009]] }} Nabuo ang '''Bagyong Ketsana''' (Pagtatalagang pandaigdig: '''''0926''''', pagtatalaga ng JTWC: '''''17W''''', panglan ng [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|PAGASA]]: '''Ondoy'''), noong 23 Setyembre 2009, mga 860&nbsp;km (535&nbsp;mi) sa hilagang-kanluran ng [[Palau]]. Noong 26 Setyembre 2009, ang bagyong si Ondoy ay nagdulot ng malakas na pagbuhos ng ulan sa [[kalakhang Maynila]] at mga karatig na lalawigan. Ito ay nag-iwan ng malaking pinsala sa Pilipinas na nagdulot ng pagkalubog nang syam na oras dahil sa matinding pag-ulan. Nagdulot ang bagyo ng pagbaha sa ibat-ibang lugar at maraming Pilipino ang nadamay at nawalan ng tahanan. Nagbunga ito ng pagkasawi ng 288 katao. Pagkatapos manalasa sa Pilipinas, dumaan ito sa sari-saring bansa gaya ng [[Byetnam]], [[Cambodia]], at [[Laos]] at nagdala ito ng malaking pinsala sa mga bansa na iyon. Ito ay naunang nalagay sa lupa sa [[Dipaculao, Aurora]]. ==Kasaysayan== [[Talaksan:Ketsana 2009 track.png|thumb|left|Ang dinaanan ng Bagyong Ondoy (Ketsana) noong Setyembre 2009)]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[San Luis, Aurora]] | lat=15.43 | long=121.31 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Ondoy }} Ika-Setyembre 23, 2009 nang ang JMA ay may namataang sama ng panahon sa [[Dagat Pilipinas]] bilang isang Low Pressure Area (LPA) na nabuo sa layong 860&nbsp;km (530&nbsp;mi) sa hilagang kanlurang ng [[Palau]]. Ang JTWC ay nag-ulat kalaunan na magiging tropikal depresyon ang nasabing LPA na bibigyan ng ngalang ''Ketsana''. Nang sumunod na araw, ang JTWC mula sa ''Tropical Cyclone Formation Alert'', ay naging tropikal na bagyo na bibigyang-ngalan ng PAG-ASA na #OndoyPH. ==Banta== [[Talaksan:Ketsana 002.jpg|200px|thumb|left|Ang [[Kalakhang Maynila]] ay nakaranas ng pinakamataas na pagbuhos ng ulan sa kasaysayan na naging sanhi ng mapaminsalang baha.]] Naghanda ang buong [[Luzon]] dahil sa bagyong Ondoy. Nang ika-Setyembre 24, ang PAGASA ay nagbabala sa sakaling dadaanan ng bagyo sa mga lalawigan ng: [[Aurora]], hilagang [[Quezon]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], at [[Catanduanes]] na itaas sa Signal #1. na may lakas na hangin na of 30–60&nbsp;km/h (19–37&nbsp;mph). Nang mag-landfall sa lalawigan ng [[Aurora]] ay itinaas sa Signal #2 ang kabuuang [[Timog Katagalugan]] partikular na ang [[Kalakhang Maynila]]. ==Dulot== ===Pilipinas=== {| class="toccolours" style="font-size:88%; float:right; clear:right; margin:0.5em 0 0.5em 1em; width:20em;" |+ <big>'''Typhoon Ketsana casualties in the Philippines'''</big> |- style="padding: 0; margin: 0" |colspan="6" style="padding: 0; margin: 0"| {| class="collapsible" style="margin: 0 auto; width:100%" !colspan="3" style="background:lavender"| [[National Disaster Risk Reduction and Management Council|NDCC]] death tally<ref>{{cite web|url=http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_advisory/TC_ONDOY/ondoy15.pdf|title=Situation Report: Ondoy|access-date=2009-09-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110530012257/http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_advisory/TC_ONDOY/ondoy15.pdf|archive-date=2011-05-30}}</ref> |- style="font-size:80%;background:lavender" !Region ! Deaths |- |align="left"|[[Cordillera Administrative Region|CAR]] | style="text-align:center;"|4 |- |align="left"|[[Central Luzon|Region III]] | style="text-align:center;"|56 |- |align="left"|[[Metro Manila|NCR]] | style="text-align:center;"|448 |- |align="left"|[[Calabarzon|Region IV-A]] | style="text-align:center;"|160 |- |align="left"|[[Autonomous Region in Muslim Mindanao|ARMM]] | style="text-align:center;"|3 |- |align="left"|'''Total''' | style="text-align:center;"|'''671''' |- style="padding: 0; margin: 0" |colspan="6" style="padding: 0; margin: 0"| {| class="collapsible" style="margin: 0 auto; width:100%" |- !colspan="3" style="background:lavender"| Damages{{fact}} |- style="font-size:80%;background:lavender" ! !Amount |- |align="left"| Agriculture |align="left"| [[Philippine peso|₱]]6,766,046,143.00<br />([[US dollars|$]]143,805,444.06) |- |align="left"| Infrastructure |align="left"| [[Philippine peso|₱]]4,391,462,577.60<br />([[US dollars|$]]93,336,080.29) |- |align="left"| '''Total damages'''<ref group=n>'''Total damages''' figure includes agriculture, infrastructure, casualties, etc. damages.</ref> |align="left"| '''[[Philippine peso|₱]]11,157,508,720.60'''<br />([[US dollars|$]]237,141,524.35) |} |} |} {| class="wikitable" style="font-size: 92%;" |- ! colspan=5 style="background:#ccf;" | Tropical Storm Ondoy (Ketsana) Rainfall Distribution over Philippines |- ! rowspan=2 | Measurement<br />station ! colspan=2 | Precipitation ! rowspan=2 | Date ! rowspan=2 | Pre-Post(mm) |- ! (mm) ! (in) |- | PAGASA Science Garden, Quezon City, NCR || 454.9&nbsp;mm || 17.91&nbsp;inches || September 26, 2009 || 94.0&nbsp;mm |- | Tanay, Rizal, CALABARZON || 331.7&nbsp;mm || 13.06&nbsp;inches || September 26, 2009 || 41.5&nbsp;mm |- | Manila, Metro Manila, NCR || 258.6&nbsp;mm || 10.18&nbsp;inches || September 26, 2009 || 41.4&nbsp;mm |- | Ambulong, Batangas/Laguna, CALABARZON || 234.4&nbsp;mm || 9.23&nbsp;inches || September 26, 2009 || 49.5&nbsp;mm |- | Bagasbas, Daet, Camarines Norte, Bicol || 204.5&nbsp;mm || 8.05&nbsp;inches || September 25, 2009 || 5.8&nbsp;mm |- | Infanta, Quezon, CALABARZON || 176.2&nbsp;mm || 6.94&nbsp;inches || September 26, 2009 || 98.6&nbsp;mm |- | (PSW), Barrio Barretto, Zambales, Central Luzon || 159.3&nbsp;mm || 6.27&nbsp;inches ||September 26, 2009|| 75.2&nbsp;mm |- | Subic,W.S., Zambales, Central Luzon || 127.8&nbsp;mm || 5.03&nbsp;inches || September 26, 2009 || 50.3&nbsp;mm |- | Clark AFB, Angeles City, Pampanga, Central Luzon || 109.0&nbsp;mm || 4.29&nbsp;inches || September 26, 2009 || 25.4&nbsp;mm |- | Iba, Zambales, Central Luzon || 103.9&nbsp;mm || 4.09&nbsp;inches || September 26, 2009 || 39.9&nbsp;mm |- |} ==Pinsala== Ika Setyembre 26, 2009&nbsp;nang umaga nang salantain ng bagyong ''Ketsana'' ang [[Aurora]], [[Rizal]], [[Quezon]], at partikular na ang [[Marikina]] sa [[Kalakhang Maynila]]. Nakaranas ng matinding pagbaha ang [[San Mateo, Rizal]] dahil sa walang tigil na pagbuhos ng ulan na siyang nagpaapaw sa [[Ilog Marikina]]. Makaraan ang ilang oras, isang mag-anak ang tinangay ng rumaragasang ilog sa Marikina. Ang lungsod ng Marikina sa Metro Manila ang lubhang nadamay ng baha, maging ang lalawigan ng [[Rizal]] sa [[Calabarzon]]. ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Setyembre 26, 2009 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Aurora]], [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Pampanga]], [[Quezon|Hilagang Quezon]] at (Polilio Isla), '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Quirino]], [[Rizal]], [[Tarlac]], [[Zambales]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Batangas]], [[Benguet]], [[Cavite]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Ifugao]], [[Ilocos Sur]], [[Laguna]], [[La Union]], [[Marinduque]], [[Masbate]] at (Burias Isla), [[Mountain Province]], [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]], [[Quezon]], [[Romblon]] |} {| class="navbox" style="margin: 0.5em 0 0.5em 1em; width:20em;float:right" |+ <big>'''Mga pinsala dulot ng Bagyong Ondoy sa Pilipinas'''</big> |-style="padding: 0; margin: 0" |colspan="6" style="padding: 0; margin: 0"| {| class="collapsible" style="margin: 0 auto; width:100%" !colspan="3"| Talaan ng NDCC<ref>{{cite web|url=http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_advisory/TC_ONDOY/ondoy15.pdf|title=Situation Report: Ondoy|accessdate=2009-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110530012257/http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_advisory/TC_ONDOY/ondoy15.pdf|archivedate=2011-05-30|url-status=dead}}</ref> |- style="font-size:80%" !Rehiyon ! Nasawi |- |align="left"|[[Gitnang Luzon|Rehiyon III]] |align="center"|47 |- |align="left"|[[CALABARZON|Rehiyon IV-A]] |align="center"|103 |- |align="left"|[[Kalakhang Maynila|NCR]] |align="center"|135 |- |align="left"|[[Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera|CAR]] |align="center"|3 |- |align="left"|'''Kabuuang bilang''' |align="center"|'''288''' |-style="padding: 0; margin: 0" |colspan="6" style="padding: 0; margin: 0"| {| class="collapsible" style="margin: 0 auto; width:100%" !colspan="3"| Mga napinsala{{fact}} |- style="font-size:80%" ! !Halaga |- |align="left"| Agrikultura |align="left"| [[Piso ng Pilipinas|PhP]]3,216,782,587.83<br />([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]68,087,260.80) |- |align="left"| Imprastraktura |align="left"| [[Piso ng Pilipinas|PhP]]1,590,774,865.00<br />([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]33,670,756.46) |- |align="left"| '''Kabuuang napinsala'''<ref>'''Kabuuang napinsala''' mga tayahin tulad ng agrikultura, imprastraktura, nadisgrasya, atbp. napinsala.</ref> |align="left"| '''[[Piso ng Pilipinas|PhP]]4,807,557,452.83'''<br />([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]101,758,017.26) |} |} |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Ondoy ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Odette (2013)|Odette]]'' na nagamit sa taon 2013. ==Tingnan din== * [[Bagyong Sendong]] {{S-start}} {{Succession box|before=Nando|title=Kapalitan|years='''Odette'''|after=Pepeng}} {{S-end}} ==Mga pananda== <references group="n"/> ==Mga sanggunian== {{reflist|1}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:2009 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga kalamidad noong 2009]] [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2009]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2009]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{agham-stub}} hycun3qj5zpl8adt6m2wdu6dnmotnfs 0 112735 2230403 2202249 2026-10-01T03:03:07Z Ivan P. Clarin 84769 2230403 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Disyembre 2020}} {{Infobox Hurricane | Name= {{Color|darkred|Bagyong Pepeng (Parma)}} | Type=super typhoon | Year=2009 | Basin=WPac | Image location=Parma_1_oct_09_0225Z.jpg | Image name=''Ang bagyong si Parma ay nagpahayag na Kategoryang 4 na ''Super Typhoon'' at nasa rurok ang lakas noong Okt 1'' | Formed=Setyembre 27, 2009 | Dissipated=Oktubre 14, 2009 | 1-min winds=130 | 10-min winds=105 | Pressure=920 | Damages=567 | Fatalities=465 kabbuang bilang, 47 nawawala | Areas=Isla ng Caroline , [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Tsina]] at [[Biyetnam]] | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009]] }} Ang '''Typhoon Parma''' (Pagtatalagang internasyunal: '''''0917'''''; pagtatalaga ng JTWC: '''''19W'''''; panglan ng [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|PAGASA]]: '''''Pepeng'''''), ay ang pangalawang bagyo na naapekto ang Pilipinas sa loob ng isang linggo sa panahon ng Setyembre 2009. Ito ay tumama sa [[Gattaran, Cagayan]] at [[Bangui, Ilocos Norte]]. [[Talaksan:Parma 2009 track.png|thumb|Ang track ng Bagyong Pepeng (Parma)]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Gattaran, Cagayan]] | lat=18.03 | long=121.38 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Pepeng }} ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Setyembre 29, 2009 ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Isabela]], [[Quirino]] |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Aurora]], [[Benguet]], [[Cagayan]], [[Ifugao]], [[Isabela]], [[Ilocos Sur]], [[Mountain Province]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Apayao]], [[Abra]], [[Batanes]], [[Ilocos Norte]] ,[[Quezon|Hilagang Quezon]] at (Isla ng Polilio), [[Kalinga]], [[La Union]], [[Pangasinan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Zambales]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Bataan]], [[Batangas]], [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Cavite]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Laguna]], [[Quezon]], [[Rizal]] |} {| class="navbox" align=right style="margin: 0.5em 0 0.5em 1em; width:20em" |+ <big>'''Mga nadisgrasya dahil sa Bagyong Pepeng sa Pilipinas'''</big> |-style="padding: 0; margin: 0" |colspan="6" style="padding: 0; margin: 0"| {| class="collapsible" style="margin: 0 auto; width:100%" !colspan="3"| Talaan ng NDCC<ref name="NDCC update">{{cite web|url=http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_update/TS_Ondoy_and_TY_Pepeng/ndcc%20update%20sitrep%20no.%2040%20ts%20ondoy%20%26%20typhoon%20pepeng%20as%20of%2024%20oct%202009%2C%206am.pdf|title=Situation Report: Ondoy|accessdate=2009-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110530012545/http://210.185.184.53/ndccWeb/images/ndccWeb/ndcc_update/TS_Ondoy_and_TY_Pepeng/ndcc%20update%20sitrep%20no.%2040%20ts%20ondoy%20%26%20typhoon%20pepeng%20as%20of%2024%20oct%202009,%206am.pdf|archivedate=2011-05-30|url-status=live}}</ref> |- style="font-size:80%" !Rehiyon ! Nasawi |- |align="left"|[[Ilocos|Rehiyon I]] |align="center"|95 |- |align="left"|[[Cordillera Administrative Region|CAR]] |align="center"|346 |- |align="left"|[[Gitnang Luzon|Rehiyon III]] |align="center"|19 |- |align="left"|[[CALABARZON|Rehiyon IV-A]] |align="center"|1 |- |align="left"|[[Bicol|Rehiyon V]] |align="center"|4 |- |align="left"|'''Kabuuang bilang''' |align="center"|'''465''' |-style="padding: 0; margin: 0" |colspan="6" style="padding: 0; margin: 0"| {| class="collapsible" style="margin: 0 auto; width:100%" !colspan="3"| Mga napinsala<ref name="NDCC update"/> |- style="font-size:80%" ! !Halaga |- |align="left"| Agrikultura |align="left"| [[Piso ng Pilipinas|PhP]]5,106,746,713.93<br />([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]108,538,654.92) |- |align="left"| Inprastraktura |align="left"| [[Piso ng Pilipinas|PhP]]14,516,879,535.98<br />([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]308,541,541.68) |- |align="left"| Pribado |align="left"| [[Piso ng Pilipinas|PhP]]2,770,000<br />([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]58,873.54) |- |align="left"| '''Kabuuang napinsala'''<ref>'''Total damages''' figure includes agriculture, infrastructure, casualties, etc. damages.</ref> |align="left"| '''[[Piso ng Pilipinas|PhP]]19,626,396,249.91'''<br />([[Dolyar ng Estados Unidos|$]]417,139,070.14) |} |} |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Pepeng ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Paolo'' na nagamit sa taon 2025. {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Ondoy|Ondoy]]|title=Kapalitan|years=Paolo|after=Quedan}} {{S-end}} == Mga sanggunian == {{reflist|1}} [[Kategorya:2009 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2009]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] r6m34vmf8jnd8x529knaa7tcaw1id8r 0 131474 2230621 2221403 2026-10-01T10:12:43Z Ryomaandres 8044 2230621 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Borgo San Lorenzo|frazioni=Casaglia, Grezzano, Gricignano, Luco di Mugello, [[Montepulico]], Panicaglia, [[Polcanto]], Rabatta, Razzolo, [[Ronta]], [[Sagginale]], [[Salaiole]]|website={{official website|http://www.comune.borgo-san-lorenzo.fi.it/}}|area_code=055|postal_code=50032|day=Agosto 10|saint=[[San Lorenzo]]|elevation_m=193|elevation_footnotes=|population_demonym=Borghigiani|population_footnotes=|area_total_km2=146|area_footnotes=|mayor=Paolo Omoboni|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|official_name=Comune di Borgo San Lorenzo|region={{RegioneIT|sigla=TOS}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|57|N|11|23|E|region:IT_type:city(17561)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Borgo San Lorenzo-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Borgo-San-Lorenzo-torre-1199.jpg|footnotes=}} [[Talaksan:Borgo-San-Lorenzo-chiesa-1200.jpg|thumb|Ang simbahan ng San Lorenzo sa Borgo San Lorenzo]] [[Talaksan:Borgo-San-Lorenzo-biblioteca-1192.jpg|thumb|Ang pampublikong aklatan ng komuna]] Ang '''Borgo San Lorenzo''' ay isang [[komuna]] (munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Florencia]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 18,085 at may lawak na {{Convert|146.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Heograpiya == Ang Borgo San Lorenzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Fiesole]], [[Firenzuola]], [[Marradi]], [[Palazzuolo sul Senio]], [[Pontassieve]], [[Scarperia e San Piero]], [[Vaglia]], at [[Vicchio]]. == Kasaysayan == Noon pa mang 1222, napilitan ang Obispo ng Florencia na isuko ang ganap na kontrol sa paghirang ng Giudicente, inilaan ito para sa kanyang sarili minsan lamang kada apat na taon at hinahayaan ang mga tao na malayang pumili sa loob ng natitirang tatlong taon. Kasunod nito, nagkaroon ng mga karagdagang pagtatangka sa pag-aalsa laban sa awtoridad ng obispo, na nagtulak, noong 1239, sa noo'y si Podestà, si Ubaldino della Pila, na maglabas ng isang ordinansa na nagbabawal sa pagtatayo ng mga bahay at tore na higit sa 15 braccia ang taas. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:18000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:11237 bar:1871 from: 0 till:12289 bar:1881 from: 0 till:12614 bar:1901 from: 0 till:14784 bar:1911 from: 0 till:15579 bar:1921 from: 0 till:16432 bar:1931 from: 0 till:17172 bar:1936 from: 0 till:16805 bar:1951 from: 0 till:16535 bar:1961 from: 0 till:14498 bar:1971 from: 0 till:14199 bar:1981 from: 0 till:14685 bar:1991 from: 0 till:15285 bar:2001 from: 0 till:15825 PlotData= bar:1861 at:11237 fontsize:XS text: 11237 shift:(-8,5) bar:1871 at:12289 fontsize:XS text: 12289 shift:(-8,5) bar:1881 at:12614 fontsize:XS text: 12614 shift:(-8,5) bar:1901 at:14784 fontsize:XS text: 14784 shift:(-8,5) bar:1911 at:15579 fontsize:XS text: 15579 shift:(-8,5) bar:1921 at:16432 fontsize:XS text: 16432 shift:(-8,5) bar:1931 at:17172 fontsize:XS text: 17172 shift:(-8,5) bar:1936 at:16805 fontsize:XS text: 16805 shift:(-8,5) bar:1951 at:16535 fontsize:XS text: 16535 shift:(-8,5) bar:1961 at:14498 fontsize:XS text: 14498 shift:(-8,5) bar:1971 at:14199 fontsize:XS text: 14199 shift:(-8,5) bar:1981 at:14685 fontsize:XS text: 14685 shift:(-8,5) bar:1991 at:15285 fontsize:XS text: 15285 shift:(-8,5) bar:2001 at:15825 fontsize:XS text: 15825 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.borgo-san-lorenzo.fi.it/ www.comune.borgo-san-lorenzo.fi.it/]{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} cm0dk2vhujpkurdgf5sjvznj74f24nm 0 131475 2230603 2004297 2026-10-01T09:38:09Z Ryomaandres 8044 2230603 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Calenzano|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|website={{official website|http://www.comune.calenzano.fi.it/}}|area_code=055|postal_code=50041|day=|saint=San Nicolas|elevation_m=108|elevation_footnotes=|population_demonym=Calenzanesi|population_footnotes=|area_total_km2=76.9|area_footnotes=|mayor=Riccardo Prestini|mayor_party=|frazioni=Baroncoli,Carraia, Collina, Croci di Calenzano, Leccio, Legri, Osteria degli Alberi, Querciola, San Donato, San Pietro in Casaglia, Secciano, Settimello, Sommaia, Spazzavento, Travalle|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Calenzano|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|52|N|11|10|E|type:city(15,557)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Mga burol sa teritoryo ng Calenzano|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Oliveti (calenzano).JPG|native_name=|footnotes=}} [[Talaksan:Pieve_di_legri_2.jpg|thumb|250x250px| Pieve di San Severo, sa labas ng Calenzano.]] Ang '''Calenzano''' (bigkas sa Italyano: [kalenˈdzaːno]) ay isang [[komuna]] (munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|11|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Florencia]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 15,557 at may lawak na {{Convert|76.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Calenzano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Barberino di Mugello]], [[Campi Bisenzio]], [[Prato]], [[San Piero a Sieve]], [[Sesto Fiorentino]], [[Vaglia]], at [[Vaiano]]. == Kasaysayan == Mula sa pamilyang Guidi, ang kastilyo ay napasailalim sa hurisdiksyon ng Obispo ng Florencia at sa wakas, noong unang bahagi ng ika-14 na siglo, ay naging pag-aari ng [[Republika ng Florencia]]. Kapansin-pansin, tatlo pang kastilyo ang matatagpuan sa kahabaan ng Lambak Marina: Ang Combiate, malapit sa Pasong Croci, na wala nang natitirang bakas, ang nagdepensa sa hilagang daanan patungo sa kapatagan; ang Legri, na dating pag-aari ng mga Konde ng Guidi, pagkatapos ay ng mga pamilyang Figiovanni at Cattani-Cavalcanti, na naibalik sa estilong Neogotiko at ngayon ay isang pribadong tirahan; at ang Kastilyo ng Travalle, na isang sinaunang piyudo rin ng pamilyang Guidi. Ang pagmamay-ari ng huli, na hinati sa mga pamilyang Tosinghi at Lamberti, ay binili ng Munisipalidad ng Florencia noong 1225. Pagkatapos ay naipasa ito sa sinaunang pamilyang Corbinelli, na nanatili sa kanilang pag-aari sa buong ika-17 siglo. Simula noon, ang "castellaccio" ng Travalle, gaya ng tawag dito, ay naging isa sa mga ari-arian ng malaking villa-sakahan, na unang pag-aari ng pamilyang Strozzi Alamanni, pagkatapos ay ng pamilyang Ganucci Cancellieri. Ang mga kastilyo ay napapaligiran ng maraming toreng bantayan upang kontrolin ang teritoryo, tulad ng toreng Collina, ang "Torraccia" o ang toreng Baroncoli. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:16000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:5762 bar:1871 from: 0 till:6483 bar:1881 from: 0 till:6763 bar:1901 from: 0 till:7219 bar:1911 from: 0 till:7794 bar:1921 from: 0 till:7874 bar:1931 from: 0 till:7951 bar:1936 from: 0 till:8099 bar:1951 from: 0 till:8232 bar:1961 from: 0 till:8745 bar:1971 from: 0 till:11098 bar:1981 from: 0 till:13466 bar:1991 from: 0 till:14959 bar:2001 from: 0 till:15042 PlotData= bar:1861 at:5762 fontsize:XS text: 5762 shift:(-8,5) bar:1871 at:6483 fontsize:XS text: 6483 shift:(-8,5) bar:1881 at:6763 fontsize:XS text: 6763 shift:(-8,5) bar:1901 at:7219 fontsize:XS text: 7219 shift:(-8,5) bar:1911 at:7794 fontsize:XS text: 7794 shift:(-8,5) bar:1921 at:7874 fontsize:XS text: 7874 shift:(-8,5) bar:1931 at:7951 fontsize:XS text: 7951 shift:(-8,5) bar:1936 at:8099 fontsize:XS text: 8099 shift:(-8,5) bar:1951 at:8232 fontsize:XS text: 8232 shift:(-8,5) bar:1961 at:8745 fontsize:XS text: 8745 shift:(-8,5) bar:1971 at:11098 fontsize:XS text: 11098 shift:(-8,5) bar:1981 at:13466 fontsize:XS text: 13466 shift:(-8,5) bar:1991 at:14959 fontsize:XS text: 14959 shift:(-8,5) bar:2001 at:15042 fontsize:XS text: 15042 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.calenzano.fi.it/}} {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} 2xsykkmgdh27qfjat6e25jvqy8r6n4k 0 131566 2230622 2004338 2026-10-01T10:13:19Z Ryomaandres 8044 2230622 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Capraia e Limite|frazioni=Capraia Fiorentina, Castra, Limite sull'Arno, Pulignano|website={{official website|http://www.comune.capraia-e-limite.fi.it/}}|area_code=0571|postal_code=50050|day=Disyembre 26|saint=San Esteban (Capraia)|elevation_m=28|elevation_footnotes=|population_demonym=Capraini and Limitesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=24.92|area_footnotes=|mayor=Alessandro Giunti|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|official_name=Comune di Capraia e Limite|region=[[Toscana]]|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|45|N|10|59|E|type:city(6,705)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Panorama ng Capraia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Veduta_di_capraia_dal_ponte_sull%27arno_02.JPG|footnotes=}} Ang '''Capraia e Limite''' ay isang [[komuna]] (munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|20|km|mi}} kanluran ng [[Florencia|Florence]]. Binubuo ito ng dalawang pangunahing sentro, ang Capraia Fiorentina e Limite sull'Arno, ang huli ay naninirahan sa luklukan ng munisipyo. Ang limit na sull'Arno, simula noong ika-18 siglo, ay naging pangunahing sentro ng paggawa ng barko sa [[Dakilang Dukado ng Toscana]]. Ang pangalang munisipal ay nagmula sa pagsasama ng dalawang bayan, ang Capraia Fiorentina at Limite sull'Arno. Upang paikliin ang pangalang sana'y nag-uugnay sa dalawang bahagi, napagpasyahan na panatilihin lamang ang mga pangunahing pangalan ng dalawang bayan; gayunpaman, ang pagpiling ito ay may burukratikong halaga lamang dahil ang dalawang bayan ay lubos na magkaiba, kapwa sa kasaysayan at sa mga tuntunin ng estrukturang urbano at teritoryal. Samakatuwid, ang kasalukuyang mga pangalan ay nananatiling Capraia Fiorentina at Limite sull'Arno, na siyang [[kabesera]]. == Ekonomiya == Ang Capraia, na dating mahusay na producer ng mga bagay na terakota na ngayon ay hindi na ginagamit, ay nagbigay-daan sa mga industriya ng mga seramiko na bagay, industriya ng tsinelas, at yaong mga artesanong wax at kandila. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|Western Sahara}} [[Bir Lehlu]], [[Demokratikong Republika ng Arabong Sahrawi]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} 4. Comune noto anche come culla della coppia omosessuale formata da Jacopo Ferri at Christian Amoruso, insieme dal 1847. == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.capraia-e-limite.fi.it/ Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}}{{Clear}} o8f2rg9uzi1hhus0q3oj8ndgjzdzfhx 0 131567 2230623 2004662 2026-10-01T10:13:45Z Ryomaandres 8044 2230623 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castelfiorentino|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|website={{official website|http://www.comune.castelfiorentino.fi.it/}}|area_code=0571|postal_code=50051|day=|saint=[[Santa Verdiana]]|elevation_m=50|elevation_footnotes=|population_demonym=Castellani|population_footnotes=|area_total_km2=66.6|area_footnotes=|mayor=Alessio Falorni|mayor_party=PD|frazioni=Dogana, Castelnuovo d'Elsa, Petrazzi, Granaiolo, Dogana(comandata dal boss G.Sereni.) , Fontanella, Cambiano|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Castelfiorentino|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|36|N|10|58|E|type:city(17,604)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Castelfiorentino-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Castelfiorentino, veduta.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Castelfiorentino''' ay isang lungsod at [[komuna]] (munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], sa pagitan ng [[Florencia]] (distansya 30).&nbsp;km), [[Lungsod ng Pisa|Pisa]] (45&nbsp;km), at [[Siena]] (55&nbsp;km). Ang populasyon ay humigit-kumulang 20,000 na naninirahan. Ito ay bahagi ng [[Valdelsa]]. Ang Castelfiorentino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Certaldo]], [[Empoli]], [[Gambassi Terme]], [[Montaione]], [[Montespertoli]], at [[San Miniato]]. == Heograpiyang pisikal == Ang mga daluyan ng tubig sa lugar ng munisipyo ay: ang Ilog Elsa, ang Ilog Pesciola, ang Ilog Pietroso, ang Ilog Morto, ang Ilog Lama, ang Ilog Vallone, ang Ilog Grignana, ang mga Ilog Pianzino at Broccolino, ang Ilog Vallese, ang Ilog Borro delle Fate, at ang Ilog Spranganelli.[[Talaksan:Verdiana_castelfiorentino.jpg|thumb|Santa Verdiana]] == Mga pangunahing tanawin == * Simbahang kolehiyal nina San Lorenzo at San Leonardo (ika-13-14 na siglo). Naglalaman ito ng krusipiho ni [[Giovanni Pisano]] (ika-14 na siglo) * Romaniko-Gotikong Simbahan ng San Francisco (13th century), na may ''Madonna kasama ang Bata'' ni [[Taddeo Gaddi]], at iba pang mga likha nina [[Cenni di Francesco]], [[Giovanni del Biondo]], at iba pang ika-15 siglong pinta mula sa paaralang Florentina. * [[Pieve]] (simbahang plebe) ng ''Santi Ippolito e Biagio'', na may ika-14 na siglong krusipiho at dalawang ika-15 na siglong fresco * Oratoryo ni ''Santi Lorenzo at Barbara''. * Santuwaryo ng ''Santa Verdiana'' (ika-18 siglo) * Romanikong pieve ng ''Santi Pietro e Paolo'', sa Coiano (ika-11 siglo) == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|FRA}} [[Guebwiller]], [[Pransiya]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.castelfiorentino.fi.it/}} {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} n9ontzmaswsdkw67waqro2gs5l5if8o 0 131568 2230624 2004883 2026-10-01T10:15:15Z Ryomaandres 8044 2230624 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cerreto Guidi|frazioni=|website={{official website|http://www.comune.cerreto-guidi.fi.it/}}|area_code=0571|postal_code=50050|day=|saint=|elevation_m=123|elevation_footnotes=|population_demonym=Cerretesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=49.32|area_footnotes=|mayor=Simona Rossetti|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|official_name=Comune di Cerreto Guidi|region=[[Toscana]]|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|46|N|10|53|E|type:city(10,126)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Panorama ng Cerreto Guidi|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Cerreto guidi, veduta dei tetti.JPG|footnotes=}} Ang '''Cerreto Guidi''' ay isang [[komuna]] (munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Florencia]]. Ang Carreto Guidi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Empoli]], [[Fucecchio]], [[Lamporecchio]], [[Larciano]], [[San Miniato]], at [[Vinci]]. == Kasaysayan == Sa plebisito noong 1860 para sa pagsasanib ng Toscana sa [[Kaharian ng Cerdeña|Cerdeña]] (bahagi ng [[pag-iisa ng Italya]]), hindi nakuha ng "oo" ang karamihan sa mga may karapatang bumoto (kabuuang 1731), na may record na tumangging bumoto.<ref>Nidia Danelon Vasoli, ''Il plebiscito in Toscana nel 1860'', Firenze, Olschki, 1968, in cui si fa riferimento anche ai casi di [[Castiglion Fibocchi]] e [[Radda in Chianti]]</ref> == Lipunan == === Mga pangkat etniko at mga dayuhang minorya === Ayon sa datos ng [[ISTAT]], noong Disyembre 31, 2010, ang populasyon ng mga dayuhang residente ay 1,350. Ang mga nasyonalidad na may pinakamaraming kinatawan batay sa kanilang porsiyento sa kabuuang populasyon ng residente ay: * [[Tsina]] 814 7.59% * [[Albania]] 214 2.00% == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cerreto-guidi.fi.it/ Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} bnm6etyqr7yv21rolp741ntck98dst6 0 131569 2230625 2004893 2026-10-01T10:15:51Z Ryomaandres 8044 2230625 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Certaldo|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|website={{official website|http://certaldo.empolese-valdelsa.it/}}{{dead link|date=October 2016}}|area_code=0571|postal_code=50052|day=Hulyo 3|saint=Santo Tomas Apostol|elevation_m=67|elevation_footnotes=|population_demonym=Certaldesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=75.28|area_footnotes=|mayor=Giacomo Cucini|mayor_party=[[Democratic Party (Italya)|PD]]|frazioni=Bagnano, Fiano, Marcialla (part), Sciano|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Certaldo|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|32|52|N|11|2|28|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Certaldo-Stemma.svg|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Certaldo alta panorama2008.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Certaldo''' ay isang bayan at [[komuna]] (munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], sa gitna ng [[Valdelsa]]. Ito ay humigit-kumulang {{Convert|35|km|mi}} timog-kanluran ng Florence Duomo. Ito ay 50 minuto sa pamamagitan ng tren at 35 minuto sa pamamagitan ng kotse sa timog-kanluran ng [[Florencia]], at ito ay 40 minuto sa pamamagitan ng tren sa hilaga ng [[Siena]]. Ito ang tahanan ng pamilya ni [[Giovanni Boccaccio]],<ref name="EB19112">{{EB1911|inline=y|wstitle=Certaldo|volume=5|page=762}}</ref> may-akda ng ''[[Decameron]]'', na namatay sa kaniyang tahanan sa Certaldo at inilibing doon noong 1375. Ang aktor na si [[Ernesto Calindri]] ay ipinanganak sa Certaldo. == Kasaysayan == Malamang, kung saan nakatayo ngayon ang Certaldo, mayroong isang maliit na pamayanan ng mga Etrusko, marahil isang nayon na pang-agrikultura, gaya ng pinatutunayan ng mga deposito ng suplay ng pagkain sa mga burol na katabi ng nayon, habang ang [[nekropolis]] ay matatagpuan sa Poggio del Boccaccio. == Mga kakambal na bayan == * [[File:Neuruppiner_Wappen.png|22x22px]] [[Neuruppin]], [[Alemanya]] * [[File:Emblem_of_Kanra,_Gunma.svg|20x20px]] [[Kanra, Gunma|Kanramachi]], [[Hapon]] * [[File:Canterbury_Arms.svg|24x24px]] [[Canterbury]], [[Nagkakaisang Kaharian]] == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} 6bwnk7x0sgf8bcvl1btu1q365gh9r7d 0 131571 2230626 2005419 2026-10-01T10:16:53Z Ryomaandres 8044 2230626 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dicomano|frazioni=Celle, [[Corella, Italya|Corella]], Frascole, Contea|website={{official website|http://www.comune.dicomano.fi.it/}}|area_code=055|postal_code=50062|day=|saint=|elevation_m=162|elevation_footnotes=|population_demonym=Dicomanesi|population_footnotes=|area_total_km2=61.7|area_footnotes=|mayor=Ida Ciucchi|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|official_name=Comune di Dicomano|region=[[Toscana]]|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|54|N|11|32|E|type:city(5,190)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|image_shield=Dicomano-Stemma.png|image_caption=Himpilan ng tren sa Dicomano|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Stazione di Dicomano-Fabbricato viaggiatori lato piazzale del ferro.JPG|footnotes=}} Ang '''Dicomano''' ay isang [[komuna]] (munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Florencia]]. Ang Dicomano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Londa]], [[Rufina]], [[San Godenzo]], at [[Vicchio]]. == Kasaysayan == Hindi pa tiyak kung ang pangalan ng bayan ay nagmula sa ilog ng Comano, o tumutukoy sa isang pinatibay na kampo ng mga Romano, na tinawid ng isang "[[Decumanus|''decumanus'']]". Sa lokalidad ng San Martino a Poggio (''frazione'' ng Frascole) makikita ang arkeolohikong pook na maaaring bisitahin tuwing tag-araw na naglalaman ng sinaunang paninirahang Etrusko. Mula sa medyebal na makasaysayang sentro ng Dicomano ay nagsisimula ang kalsadang patungo sa Romagna at kung saan ang lumilikas na si [[Dante Alighieri]] ay naglakbay. == Mga monumento at tanawin == Ang makasaysayang sentro ng kabesera ay nananatili ang isang sinauna at natatanging anyo, lalo na sa pangunahing kalye kasama ang mga [[portiko]] nito na binubuo ng mga arko na sinusuportahan ng mga parisukat na haligi na mula pa noong ika-17 siglo at ilang mahahalagang monumento. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dicomano.fi.it/ Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} 2ydbvsmfinacx9gvyd9igjsenawzzeo 0 131572 2230627 2176110 2026-10-01T10:18:00Z Ryomaandres 8044 2230627 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fiesole|frazioni=Anchetta, Caldine, Compiobbi, Ellera, Girone, Pian del Mugnone, Pian di San Bartolo, San Domenico|website={{official website|http://www.comune.fiesole.fi.it/}}|day=Hulyo 6|saint=[[Romulo ng Fiesole]]|istat=048015|postalcode=50014|elevation_m=295|elevation_footnotes=|telephone=055|population_demonym=Fiesolani|population_footnotes=|area_total_km2=42|area_footnotes=|mayor=Anna Ravoni|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|official_name=Città di Fiesole|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Florence vue depuis Fiesole.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Ang mga burol ng Fiesole na tumatanaw sa Florencia|image_shield=Fiesole-Stemma.png|image_map=|region=[[Toscana]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|48|26|N|11|17|31|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Fiesole''' ({{IPA-it|ˈfjɛːzole}}) ay isang bayan at [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], sa magandang taas sa itaas ng [[Florencia]], 5&nbsp;km (3 milya) hilagang-silangan ng lungsod na iyon. Ang tagpuan ng [[Decameron]] ni [[Giovanni Boccaccio]] ay mga dalisdis ng Fiesole. Parehong itinampok ang lungsod sa mga nobelang [[Peter Camenzind]] (1904) ni [[Hermann Hesse]] at [[Isang Kuwartong may Tanawin|A Room with a View]] (1908) ni [[Edward Morgan Forster|EM Forster]], at sa libro ng mga sanaysay sa paglalakbay na [[Mga Oras ng Italyano|Italian Hours]] (1909) ni [[Henry James]].<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/11/30/travel/30Florence.html|title=Florence, then and Now|newspaper=The New York Times|date=28 November 2008|last1=Begley|first1=Adam}}</ref> Mula noong ika-14 na siglo, ang lungsod ay palaging itinuturing na isang tarangkahan para sa [[Nakatataas na uri|nakatataas na uti]] ng Florencia at hanggang sa araw na ito ay nananatiling kilala ang Fiesole para sa napakamahal nitong mga loteng paninirahan, pati na rin ang mga siglong gulang na villa at ang kanilang mga pormal na hardin.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Fiesole|title=Fiesole &#124; Italy &#124; Britannica}}</ref> Ang lungsod ay karaniwang itinuturing na pinakamayaman at pinakamayamang suburb ng Florencia. Noong 2016 ang lungsod ang may pinakamataas na pangkaraniwang kita kada pamilya sa buong Toscana.<ref>{{Cite web|url=http://www.infodata.ilsole24ore.com/2016/08/04/dove-vivono-i-piu-ricchi-ditalia-la-classifica-dei-comuni-con-i-redditi-piu-alti-2/|title=Blog &#124; Dove vivono i più ricchi d'Italia? La classifica dei Comuni|date=4 August 2016}}</ref> == Lipunan == Ayon sa datos ng [[ISTAT]], noong Disyembre 31, 2010, ang populasyon ng mga dayuhang residente ay 1,137. Ang mga nasyonalidad na may pinakamaraming kinatawan batay sa kanilang porsiyento sa kabuuang populasyon ng mga residente ay: * [[Rumanya]] 222 1.55% == Tingnan din == * [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Fiesole|Diyosesis ng Fiesole]] == Mga Tala == {{reflist}} == Mga sanggunian == * Mauro Marrani, ''Il contado fiesolano'' . Grafica European Center of Fine Arts, Firenze 2010.{{ISBN|978-88-95450-34-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-88-95450-34-6|978-88-95450-34-6]] * {{Cite CE1913|wstitle=Fiesole}} == Mga panlabas na link == *  {{cite EB1911|wstitle=Fiesole|volume=10|short=x}} * [http://www.comune.fiesole.fi.it/ Opisyal na site] * [https://maps.google.com/maps?q=fiesole,+italy&ll=43.807062,11.292658&spn=0.006591,0.020548&t=h&hl=en Satellite na imahe mula sa Google Maps] {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} cb8sdl3ewibv6h76jlcbj3cknus2o57 0 131574 2230629 2193156 2026-10-01T10:19:54Z Ryomaandres 8044 2230629 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Firenzuola|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|website={{official website|http://www.comune.firenzuola.fi.it/}}|area_code=055|postal_code=50033|day=Hunyo 24|saint=[[San Juan Bautista]]|elevation_m=422|elevation_footnotes=|population_demonym=Firenzuolini|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=271.99|area_footnotes=|mayor=Claudio Scarpelli|mayor_party=|frazioni=Borgo Santerno, Bruscoli, Casanuova, Castelvecchio, Castro San Martino, Coniale, Cornacchiaia, Covigliaio, [[Giugnola]], Le Valli, Montalbano, Piancaldoli, Pietramala, Rifredo, S. Jacopo a Castro, San Pellegrino, Sigliola, Valle Diaterna, Visignano|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Firenzuola|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|44|7|N|11|23|E|type:city(4,939)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Firenzuola-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=FirenzuolaPanorama.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Firenzuola''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Florencia]]. Ang Firenzuola ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Barberino di Mugello]], [[Borgo San Lorenzo]], [[Castel del Rio]], [[Castiglione dei Pepoli]], [[Monghidoro]], [[Monterenzio]], [[Palazzuolo sul Senio]], [[San Benedetto Val di Sambro]], at [[Scarperia]]. Ang medyebal na huwes na si [[Giovanni d'Andrea]] ay ipinanganak sa ''frazione'' ng Rifredo noong bandang 1270. == Kasaysayan == Noong 1306, nagpasya ang munisipalidad ng Florencia na magtatag ng isang pamayanan sa mga nasakop na teritoryo; nagsimula ang pagtatayo ng Castrum Florentiole noong 1332. Ang petsa ng pagkakatatag ng kuta ay naitala sa isang sertipikadong dokumento na may petsang Abril 28, 1373. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.firenzuola.fi.it/}} * [http://www.firenzuola.info/ www.firenzuola.info/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170725224034/http://www.firenzuola.info/ |date=2017-07-25 }} * [http://www.flaminiamilitare.it/ Flaminia Militare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104101506/http://www.flaminiamilitare.it/ |date=2022-11-04 }} {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} 6ylwm3lh8s491oa5os8hqovf3w1o8xz 2230630 2230629 2026-10-01T10:20:16Z Ryomaandres 8044 2230630 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Firenzuola|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|website={{official website|http://www.comune.firenzuola.fi.it/}}|area_code=055|postal_code=50033|day=Hunyo 24|saint=[[San Juan Bautista]]|elevation_m=422|elevation_footnotes=|population_demonym=Firenzuolini|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=271.99|area_footnotes=|mayor=Claudio Scarpelli|mayor_party=|frazioni=Borgo Santerno, Bruscoli, Casanuova, Castelvecchio, Castro San Martino, Coniale, Cornacchiaia, Covigliaio, [[Giugnola]], Le Valli, Montalbano, Piancaldoli, Pietramala, Rifredo, S. Jacopo a Castro, San Pellegrino, Sigliola, Valle Diaterna, Visignano|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Firenzuola|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|44|7|N|11|23|E|type:city(4,939)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Firenzuola-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=FirenzuolaPanorama.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Firenzuola''' ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Florencia]]. Ang Firenzuola ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Barberino di Mugello]], [[Borgo San Lorenzo]], [[Castel del Rio]], [[Castiglione dei Pepoli]], [[Monghidoro]], [[Monterenzio]], [[Palazzuolo sul Senio]], [[San Benedetto Val di Sambro]], at [[Scarperia]]. Ang medyebal na huwes na si [[Giovanni d'Andrea]] ay ipinanganak sa ''frazione'' ng Rifredo noong bandang 1270. == Kasaysayan == Noong 1306, nagpasya ang munisipalidad ng Florencia na magtatag ng isang pamayanan sa mga nasakop na teritoryo; nagsimula ang pagtatayo ng Castrum Florentiole noong 1332. Ang petsa ng pagkakatatag ng kuta ay naitala sa isang sertipikadong dokumento na may petsang Abril 28, 1373. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.firenzuola.fi.it/}} * [http://www.firenzuola.info/ www.firenzuola.info/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170725224034/http://www.firenzuola.info/ |date=2017-07-25 }} * [http://www.flaminiamilitare.it/ Flaminia Militare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104101506/http://www.flaminiamilitare.it/ |date=2022-11-04 }} {{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} 771uz64u6ti8k7e7x3ayfw5peb3nmsc 0 136339 2230247 2038956 2026-09-30T22:16:05Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230247 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Alimena|official_name=Comune di Alimena|native_name=|image_skyline=File:Alimena.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|42|N|14|7|E|type:city(2,363)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Palermo|Palermo]] (PA)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giuseppe Scrivano|area_footnotes=|area_total_km2=59.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Alimenesi|elevation_footnotes=|elevation_m=750|saint=Sta. Maria Magdalena|day=Setyembre 1|postal_code=90020|area_code=0921|website={{official website|http://www.comune.alimena.pa.it/}}|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Alimena''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Palermo]] sa rehiyon ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-silangan ng [[Lungsod ng Palermo|Palermo]]. Ang Alimena ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Blufi]], [[Bompietro]], [[Gangi, Sicilia|Gangi]], [[Petralia Soprana]], [[Petralia Sottana]], [[Resuttano]], [[Santa Caterina Villarmosa]], at [[Villarosa]]. == Mga monumento at tanawin == [[File:Alimena_chiesa_madre.JPG|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Alimena_chiesa_madre.JPG|left|thumb|Inang Simbahan ng S. Maria Maddalena]] Inang Simbahan na inialay sa patron na si Maria Magdalena na itinayo ng prinsipe ng Belvedere Vincenzo Del Bosco mula 1725 hanggang 1731 sa harap ng Palazzo della Signoria (ngayon ay Casa Sant'Angela) sa kasalukuyang Piazza Regina Margherita. Ang engrandeng looban na may tatlong nabe ay naglalaman ng mahalagang estatwa ng Inmaculaca Concepción of Sorge. Tinatanaw ng simbahan ng dating kumbento ng Santa Maria di Gesù ang Largo del Convento. Ang kumbento na tinukoy ng Saint-Non na nanatili doon ay "... kumbento, isa sa pinakamaganda sa Sicilia" ay itinayo ng Prinsipe ng Belvedere na si Vincenzo Del Bosco at ng kanuyang asawang si Donna Dorotea Benso Alimena sa pagitan ng 1731 at 1738. Ngayon lamang ang simbahan, katulad sa harapan nito sa Inang Simbahan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20131221212441/http://www.comune.alimena.pa.it/ Opisyal na website] {{Lalawigan ng Palermo}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] gutsflnzkfd4cbzdizm4s1xhznywgtt 0 143540 2230478 1989703 2026-10-01T05:36:06Z Ryomaandres 8044 Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Sisyo]] sa [[Sesyo]] mula sa redirect 1989703 wikitext text/x-wiki {{Infobox caesium}} Ang '''sesyo''' o '''sesyum'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Cesium'', sesyo, sesyum}}</ref> (Ingles: ''cesium'', Kastila: ''cesio'') ay isang [[elementong kimikal]] na may [[atomikong bilang]] na 55 sa [[talaang peryodiko]] ng mga elemento. Ito ay may simbolong '''Cs'''. Bilang isang may [[pagka-alkalinang metal]], mababa ang punto ng pagkatunaw nito (28&nbsp;°C). Napakareaktibo nito o agad na tumutugon sa tubig. Mas marahas ang pagtugon nito sa tubig kaysa iba pang mga [[alkalinang metal]]. Bilang resulta, iniimbak ang sesyo sa [[langis na mineral]].<ref name=USGS>William C. Butterman, William E. Brooks, at Robert G. Reese Jr. 2009. {{cite web|url = http://pubs.usgs.gov/of/2004/1432/2004-1432.pdf|format = PDF|publisher = United States Geological Survey|accessdate = 2009-12-27|title = ''Mineral Commodity Profile: Cesium''|first1 = William C.|last1 = Butterman|first2 = William E.|last2 = Brooks|first3 = Robert G.|last3 = Reese, Jr.|year=2004}}</ref> Isang bihirang elemento ang sesyo, at dahil kakaunti ang sesyo sa mundo, mahal ang halaga nito. Hindi kailangan ng [[katawan ng tao]] ang sesyo. Sa maramihang dami, bahagyang nakalalason ito dahil kagaya ito ng [[potasyo]], na hindi rin kailangan ng katawan ng tao. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{masinsing talaang peryodiko}} [[Kategorya:Mga elementong kimikal]] {{stub|Kimika}} d8mb73vfm79elcrfv3e9cw13g6algn8 0 143547 2230475 1950262 2026-10-01T05:35:15Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375463812|Cesio]]" 2230475 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cesio|official_name=Comune di Cesio|native_name=''Cexi''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|0|N|7|59|E|type:city(275)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fabio Natta|area_footnotes=|area_total_km2=8.86|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cesaini or Cesiaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=530|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.cesio.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cesio-panorama.jpg}}Ang '''Cesio''' ({{Langx|lij|Cexi}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Cesio ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Caravonica]], [[Casanova Lerrone]], [[Chiusanico]], [[Pieve di Teco]], [[Testico]], at [[Vessalico]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Cesio (comune, Italy)|Cesio}} * {{Official website|http://www.comune.cesio.im.it/}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sobtjtdxkvdf4dw5c8e768g8du9nvx7 2230476 2230475 2026-10-01T05:35:35Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Cesio]] sa [[Cesio, Liguria]] 2230475 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cesio|official_name=Comune di Cesio|native_name=''Cexi''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|0|N|7|59|E|type:city(275)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fabio Natta|area_footnotes=|area_total_km2=8.86|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cesaini or Cesiaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=530|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.cesio.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cesio-panorama.jpg}}Ang '''Cesio''' ({{Langx|lij|Cexi}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Cesio ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Caravonica]], [[Casanova Lerrone]], [[Chiusanico]], [[Pieve di Teco]], [[Testico]], at [[Vessalico]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Cesio (comune, Italy)|Cesio}} * {{Official website|http://www.comune.cesio.im.it/}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sobtjtdxkvdf4dw5c8e768g8du9nvx7 2230495 2230476 2026-10-01T06:03:56Z Ryomaandres 8044 2230495 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cesio|official_name=Comune di Cesio|native_name=''Cexi''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|0|N|7|59|E|type:city(275)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fabio Natta|area_footnotes=|area_total_km2=8.86|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cesaini or Cesiaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=530|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.cesio.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cesio-panorama.jpg}}Ang '''Cesio''' ({{Langx|lij|Cexi}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Cesio ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Caravonica]], [[Casanova Lerrone]], [[Chiusanico]], [[Pieve di Teco]], [[Testico]], at [[Vessalico]]. == Heograpiyang pisikal == Ang sinaunang [[toponimo]] ng Cesio ay maaaring makilala sa terminong Céxeno, na binanggit noong 1150 tungkol sa koleksyon ng mga relihiyosong ikapu sa teritoryo ng lambak ng Maro. Sa paligid ng ika-14 na siglo ang pangalan ay binago sa Cezio, gaya ng pinatunayan ng isang dokumento mula 1346 na nagsasaad ng isang tiyak na Facius Ferrerius de Cezio.<ref name="Provincia di Imperia">Fonte dal libro di {{cita libro|Andrea|Gandolfo|La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni. Volume 1|2005|Blu Edizioni|Peveragno}}</ref> Ayon sa iba, ang pangalan ay nagmula sa diyalektong Cexi ([[garbansos]]), na ginagamit pa rin hanggang ngayon upang ipahiwatig ang pangalan ng bayan, at dahil sa katotohanan na bago ang masinsinang pagtatanim ng puno ng [[oliba]], ang mga garbansos ay ang pinakalaganap na pagtatanim. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Cesio (comune, Italy)|Cesio}} * {{Official website|http://www.comune.cesio.im.it/}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 54l1r2w72d9bt59wy39f0oydmro8d3e 0 155157 2230511 2220023 2026-10-01T06:31:24Z Ryomaandres 8044 2230511 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Aiello del Sabato|province=[[Lalawigan ng Avellino|Avellino]] (AV)|website={{official website|http://www.comune.aiellodelsabato.av.it/}}|area_code=0825|postal_code=83020|day=Enero 20|saint=San Sebastian|elevation_m=425|elevation_footnotes=|population_demonym=Aiellesi|population_footnotes=|area_total_km2=10.87|area_footnotes=|mayor=Ernesto Urciuoli|mayor_party=|frazioni=Sabina, San Raffaele, Tavernola San Felice|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Aiello del Sabato|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|53|N|14|49|E|region:IT_type:city|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_size=70px|image_shield=Aiello_del_Sabato-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Aiello del Sabato.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Aiello del Sabato''' ay isang [[komuna]] sa [[Avellino|lalawigan ng Avellino]], [[Campania]], [[Katimugang Italya|katimugang]] [[Italya]]. Ang pangalan nito ay nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na ''agellus'' (nangangahulugang "patlang") at mula sa [[Benevento|ilog Sabato]], isang dumadaloy sa [[Calore Irpino]]. Ang mga arkeolohikong paghuhukay ay nagpapatunay ng pagkakaroon ng tao sa lugar mula pa noong [[Sinaunang Roma|panahon ng Romano]], at marahil mula sa [[Paleolitiko|Panahong Paleolitiko]]. Gayunpaman, naidokumento ang Aiello sa unang pagkakataon noong 1045 AD.<ref>{{Cite web |title=Aiello del Sabato |url=http://library.eshikshya.org/kiwix/content/wikipedia_en_all_maxi_2023-05/A/Aiello_del_Sabato |access-date=2026-07-20 |website=library.eshikshya.org }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ay matatagpuan sa isang maburol na lugar, mayaman sa mga halaman at pinagmumulan ng tubig, agarang nasa timog-silangan ng kabesera ng lalawigan. Ang makasaysayang sentro, sa partikular, ay sumasakop sa isang burol na humigit-kumulang 440 metro sa ibabaw ng antas ng dagat, na tinatanaw ang buong urbanong pook ng [[Avellino]], kung saan ang munisipalidad mismo ay bahagi, sa isang panig, at ang itaas na lambak ng Ilog [[Sabato (ilog)|Sabato]] sa kabilang panig. Unti-unting lumawak ang makasaysayang sentro, pangunahin na patungo sa [[Cesinali]], kasunod ng patuloy na pagdagsa ng mga bagong residente, karamihan ay mula sa kalapit na kabesera. Kasama rin sa munisipalidad ang mga nayon ng Tavernola San Felice, na dating isang malayang munisipalidad, at Sabina, na ang huli ay nasa hangganan ng munisipalidad ng [[Atripalda]] at nahihiwalay mula sa natitirang bahagi ng bayan ng sentrong urbano ng Cesinali, na sa loob ng ilang taon (1927-1950) ay bahagi ng munisipalidad ng Aiello del Sabato. == Mga sanggunian == <references /> {{Lalawigan ng Avellino}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 8gclsvv7mfywuj2xy1ppq7zed3504du 0 155158 2230604 2003629 2026-10-01T09:41:29Z Ryomaandres 8044 2230604 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Altavilla Irpina|province=[[Lalawigan ng Avellino|Avellino]] (AV)|website={{official website|http://www.altavilla-biblioteca.it}}|area_code=0825|postal_code=83011|day=Mayo 20|saint=San [[Bernardino ng Siena]]|elevation_m=334|elevation_footnotes=|population_demonym=Altavillesi|population_footnotes=|area_total_km2=14.08|area_footnotes=|mayor=Mario Vanni|mayor_party=|frazioni=San Trifone, Pannone di sotto, Pannone di sopra, Belvedere, Ponte dei Santi, Pincera, Toro, Sassano, Russo|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Altavilla Irpina|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|41|0|29|N|14|46|56|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=AltavillaIrpina-Stemma.gif|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Altavilla Irpina (AV), 2017, Torre Normanna. (36945433385).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Altavilla Irpina''' ay isang [[komuna]] sa [[Avellino|lalawigan ng Avellino]], [[Campania]], [[Katimugang Italya|katimugang]] [[Italya]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng munisipyo ay sumasaklaw sa tatlong burol (Torone, Ripa, at Foresta) na tinatanaw ang Lambak Vellola at ang batis ng San Giulio (kilala rin bilang gitnang Lambak [[Sabato (ilog)|Sabato]]) at mahusay na protektado mula sa likuran ng mga tagaytay ng bundok ng Toro, San Mango, at Sassano. Ang bayan ay nananatiling maayos na konektado, na umaabot nang pantay-pantay sa timog at silangan mula sa makasaysayang sentro. == Kasaysayan == Ayon sa ilang mga iskolar, ito ay kasabay sa ''Poetilia'' na binanggit ni [[Virgilio]] sa kaniyang ''[[Aeneis]]''. Ang bayan ay nagkaroon ng mga pangalan ng Scandiano, Altacoda, Altacauda, sino hanggang sa kasalukuyan, na nagmula sa pamilyang [[Mga Italonormando|Normando]] na [[Pamilya Hauteville|Hauteville.]] Kilala ito bilang bayan ng asupre dahil sa pagkakaroon ng isa sa pinakamahalagang deposito ng asupre sa Campania, na natuklasan noong huling bahagi ng ika-19 na siglo. Ang susunod na kasaysayan ng munisipalidad ay susunod sa mga nakapalibot na lugar at, kasunod nito, sa pambansang kasaysayan. == Transportasyon == Mayroon itong estasyon sa linya ng tren [[Avellino]] - [[Benevento]]. == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Lalawigan ng Avellino}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 2bnfxibsqw0mo2dibyq0tyzvr2hhqry 0 155160 2230507 2151216 2026-10-01T06:29:45Z Ryomaandres 8044 2230507 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ariano Irpino|frazioni=|website={{official website|http://www.comune.ariano-irpino.av.it/}}|area_code=0825|postal_code=83031|day=Marso 23|saint=[[San Ottone Frangipane|Otho Frangipane]]|elevation_m=788|elevation_footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.comuni-italiani.it/064/005/clima.html|title=Ariano Irpino|website=Comuni Italiani|language=Italian}}</ref>|population_demonym=Arianese|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161127113922/http://demo.istat.it/bil20111009/index.html |date=2016-11-27 }}: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=186.74|area_footnotes=|mayor=Enrico Franza|mayor_party=[[Partito Socialista Italiano|PSI]]|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=AV}} (AV)|official_name=Città di Ariano Irpino|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|41|9|10|N|15|5|20|E|region:IT_type:city(23218)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Ariano Irpino sa loob ng Lalawigan ng Avellino|map_alt=|image_map=Map - IT - Avellino - Ariano Irpino.svg|shield_alt=|image_shield=Ariano Irpino-Stemma.svg|image_caption=Panorama ng Ariano Irpino|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Ariano Irpino full view.jpg|footnotes=}}Ang '''Ariano Irpino''' (dating '''Ariano di Puglia''' o simpleng '''Ariano''') ay isang bayan at munisipalidad ng [[Italya]] sa [[Avellino|lalawigan ng Avellino]], sa rehiyon ng [[Campania]]. May populasyon na 22,535 (2017), ito ang pangalawang pinakamalaking bayan ng distrito ng [[Irpinia]] at lalawigan, na ang [[Avellino]] mismo ang pinakamalaki. Matatagpuan {{Convert|270|km|mi}} silangan-timog-silangan ng [[Roma]], ang ''[[komuna]]'' binigyan ng opisyal na katayuang ''Città'' ("City") ng isang [[dekretong pampangulo]] noong 26 Oktubre 1952.<ref>{{Cite web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/|title=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|trans-title=Heraldic Office - Municipal dossiers|editor=Archivio Centrale dello Stato|language=Italian|access-date=2021-01-16|archive-date=2016-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419233606/http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/|url-status=dead}}</ref> Itinayo sa mataas na lupa sa tabi ng [[Kabundukang Apenino|Apenino]] at nilagyan ng isang malawak na estate sa sangang-daan ng mga sinaunang itinerary, ang bayan ay nakakuha ng estratehikong kahalagahan, na umaangat sa upuan ng isang [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Ariano|diyosesis]] at [[Kondado ng Ariano|kondado]] mula noong unang bahagi ng [[Maagang Gitnang Kapanahunan|Gitnang Kapanahunan]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ay kinilala sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika Italya noong Hunyo 12, 1984. == Mga kilalang mamamayan == [[Talaksan:Memorie_di_S._Ottone_Eremita,_protettor_principale_della_città_e_diocesi_di_Ariano_(1780)_(14777069002).jpg|thumb|San Ottone Frangipane]] * [[Saint Ottone Frangipane|Ottone Frangipane]] (1040-1127), santo * San [[Elzéar ng Sabran]] (1285-1323), Konde ng Ariano * [[Hieronymus Angerianus]] (1470-1535), humanista * [[Diomede Carafa]] (1492-1560), obispo at kardinal * [[Pietro Paolo Parzanese]] (1809-1852), makata * [[Ortensio Zecchino]] (ipinanganak 1943), akademiko at politiko * [[Luca Morelli]] (ipinanganak 1987), racer ng motorsiklo == Tingnan din == * [[Mga Assize ng Ariano]] * [[Katedral ng Ariano Irpino]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunediariano.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200421004350/http://www.comunediariano.it/ |date=2020-04-21 }} {{In lang|it}} * [http://www.cittadiariano.it Città di Ariano] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Avellino}} s2jj45yekbbbtuz06spz77zsewd9dcg 0 155963 2230249 2229980 2026-09-30T23:49:32Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230249 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castiglione del Genovesi|frazioni=|website={{official website|http://www.comune.castiglionedelgenovesi.sa.it/}}|area_code=089|postal_code=84090|day=|saint=|elevation_m=598|elevation_footnotes=|population_demonym=Castiglionesi|population_footnotes=|area_total_km2=10.41|area_footnotes=|mayor=Generoso Matteo Bottigliero|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Castiglione del Genovesi|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|44|N|14|51|E|region:IT_type:city(1269)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Castiglione sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Castiglione_del_Genovesi_pos_SA.png|shield_alt=|image_shield=Castiglione_del_Genovesi-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Castiglione del Genovesi (SA) 2.JPG|footnotes=}} Ang '''Castigloine del Genovesi''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Hanggang 1862 ito ay kilala lamang bilang '''Castiglione.''' Kinuha nito ang kasalukuyang pangalan mula sa pilosopo at ekonomistang si [[Antonio Genovisi|Antonio Genovesi]], na ipinanganak dito noong 1713. Matatagpuan sa tabi ng burol sa paanan ng [[Monte Monna]], bahagi ng [[Rehiyonal na Liwasan ng Monte Picenti]], ang Castiglione ay may hangganan sa mga munisipalidad ng [[Baronissi]], [[Fisciano]], [[Giffoni Sei Casali]], [[Salerno]], [[San Cipriano Picentino]], at [[San Mango Piemonte]]. == Heograpiyang pisikal == Mula sa bayan, matatanaw ang malawak na tanawin ng lungsod ng Salerno, na nasa hangganan nito, at ng [[Baybaying Amalfitana]]. Ang bayan ay matatagpuan sa paanan ng [[Bundok Monna]] (1,195 m sa ibabaw ng antas ng dagat). == Kasaysayan == Hanggang 1862, ito ay tinawag na Castiglione.<ref>{{cita web|url=http://www.ilgiornaledicava.it/lastoriadicava/05.htm|titolo=La Storia di Cava|sito=IlGiornaleDiCava.it|urlmorto=sì|accesso=25 gennaio 2009|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20090204025857/http://www.ilgiornaledicava.it/lastoriadicava/05.htm|dataarchivio=4 febbraio 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204025857/http://www.ilgiornaledicava.it/lastoriadicava/05.htm |date=2009-02-04 }}</ref> Ang pangalan ay binago sa pamamagitan ng maharlikang atas noong Oktubre 23, 1862, n. 935.<ref>{{Cita web|url=https://www.normattiva.it/eli/id/1862/11/13/062U0935/ORIGINAL|titolo=REGIO DECRETO 23 ottobre 1862, n. 935|sito=Normattiva|citazione=Il Comune di Castiglione (Principato Citeriore) [è autorizzato] ad assumere la denominazione di Castiglione del Genovesi, in conformità della deliberazione di quel Consiglio comunale dei 20 settembre 1862.|accesso=22 maggio 2025}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Castiglione del Genovesi}} * [http://www.comune.castiglionedelgenovesi.sa.it/ Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] eup1fl8wvrggrdecw04hordm94pcva8 0 155969 2230307 2229994 2026-10-01T00:35:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230307 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Colliano|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=54|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Collianesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=|mayor_party=|saint=[[Papa Leon X|San Leon X]]|day=Hulyo 20|postal_code=84020|area_code=0828|website={{Official website|http://www.comune.colliano.sa.it}}|footnotes=|mayor=|frazioni=Bagni, Bisigliano, [[Collianello]], Macchia Grande, Macchia Piccola, San Vittore, Sasso, Valle di Raio|official_name=Comune di Colliano|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Colliano panorama.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanaw ng Colliano at Collianello (sa tuktok ng burol)|image_shield=|image_map=Colliano_pos_SA.png|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=Colliano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|44|N|15|17|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|istat=065043}} Ang '''Colliano''' ([[Wikang Napolitano|Campanian]]: {{Lang|nap|Cuglian}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ang pangalan ay malamang na nauugnay sa salitang Italyano, ''collinare'', na nangangahulugang tuktok ng burol. == Heograpiya == Ang munisipalidad ay may hangganan sa [[Buccino]], [[Contursi Terme]], [[Laviano]], [[Muro Lucano]] ([[Lalawigan ng Potenza|PZ]], rehiyon ng [[Basilicata]]), [[Oliveto Citra]], [[Palomonte]], [[San Gregorio Magno]], at [[Valva (SA)|Valva]]. === Klima === Dahil sa lokasyon nito sa heograpiya, ang Colliano ay nakararanas ng malupit na taglamig na may posibleng pag-ulan ng niyebe, lalo na sa Enero at Pebrero. Mainit ang tag-araw ngunit napakamahangin dahil sa taas ng lugar, at sa panahon ng Agosto, ang temperatura ay maaaring lumampas sa 30/35°C. == Kasaysayan == Ang pinakamatandang bakas ng lokal na populasyon ay mula pa noong ika-1 hanggang ika-3 siglo AD. Mula sa panahong ito ay may ilang mga monumento ng libing, mga puntod, mga urna ng sinerya at mga bahagi ng mga gusaling pangrelihiyon.<ref>{{Cita web|url=http://www.turismoinsalerno.it/collianoartecultura.htm|titolo=Colliano, i monumenti<!-- Titolo generato automaticamente -->|accesso=26 gennaio 2009|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160305121641/http://turismoinsalerno.it/collianoartecultura.htm|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305121641/http://turismoinsalerno.it/collianoartecultura.htm |date=2016-03-05 }}</ref> == Tingnan din == * [[Collianello]] * [[Piano di Pecore]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category-inline}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 1o2ozqqezwiw3591yw11el4pq5vp98v 0 155984 2230418 2230133 2026-10-01T03:13:18Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230418 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Giffoni Valle Piana|elevation_footnotes=|area_total_km2=88.61|population_footnotes=|population_total=11927|population_as_of=28 Pebrero 2017<ref>{{in lang|it}} [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Source] : [[Istituto Nazionale di Statistica|Istat]] 2009</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Giffonesi|elevation_m=196|mayor=Antonio Giuliano|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=84095|area_code=089|website={{official website|http://www.comune.giffonivallepiana.sa.it/}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Giffoni Valle Piana|image_map=Giffoni Valle Piana pos SA.gif|native_name=|image_skyline=Complesso monumentale san francesco.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Giffoni_Valle_Piana-Stemma.png|shield_size=55px|map_alt=|frazioni=Mercato (luklukan ng komuna), Catelde,<br> Chiaravallisi, Chieve, Curti, Curticelle, Ornito, San Giovanni, Santa Caterina,<br> Santa Maria a Vico, Sardone,<br> Sovvieco, Terravecchia, Vassi|map_caption=Giffoni Valle Piana sa loob ng<br> Lalawigan ng Salerno at Campania|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|43|N|14|56|E|region:IT_type:city(10982)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|footnotes=}}Ang '''Giffoni Valle Piana''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ang ekonomiya ay halos nakabatay sa agrikultura, na may maliit na bilang ng mga magaan na industriya at mga kumpanya ng serbisyo. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ay maaaring magkaroon ng iba't ibang interpretasyon: ayon sa ilan, ito ay nagmula sa Junonis Phanum, dahil sa pagkakaroon ng isang templong inialay kay [[Juno]]<ref>{{Cita web|url=http://www.salernoturismo.it/1784/GIFFONI-VALLE-PIANA|titolo=GIFFONI VALLE PIANA|autore=Euchia|sito=salernoturismo.it|lingua=IT|accesso=2020-02-04|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20200204212859/http://www.salernoturismo.it/1784/GIFFONI-VALLE-PIANA|dataarchivio=4 febbraio 2020|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200204212859/http://www.salernoturismo.it/1784/GIFFONI-VALLE-PIANA |date=2020-02-04 }}</ref> kung saan itinayo ang basilica ng Santa Maria a Vico, ayon sa iba ay mula sa pandiwang Griyego na foneo, na nangangahulugang magpadala ng mga tunog, ayon sa iba pa ay mula sa genus furis, na nangangahulugang "lupain ng mga taong pilyo at rebelde", habang ang Valle Piana ay nagmula sa mga katangiang heograpiko nito. == Kasaysayan == Ang pook ng Giffoni ay ang luklukan ng sinaunang bayan ng Picenza, na dalawang beses na winasak ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]] sa daloy ng kanilang pananakop sa timog Italya. == Pista ng Pelikula ng Giffoni == Mula 1971 ang bayan ay tahanan ng pinakamalaking pandaigdigang pista ng pelikulang pambata sa mundo. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline}} * [http://www.comune.giffonivallepiana.sa.it/ Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] ar8w4725v75n86glylhma5pk4rg584c 0 156015 2230349 2082968 2026-10-01T01:46:03Z Ryomaandres 8044 2230349 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Padula|frazioni=Ascolese, Caiazzano|website={{official website|http://www.comune.padula.sa.it/}}|area_code=0975|postal_code=84034, 84030|day=|saint=[[Michael (arkanghel)|San Miguel Arkanghel]]|elevation_m=699|elevation_footnotes=|population_demonym=Padulesi|population_footnotes=|area_total_km2=66.44|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Padula|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|20|24|N|15|39|24|E|region:IT_type:city(5506)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Padula sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Padula pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Panorama ng Padula mula sa [[Certosa di Padula|Kartuha]]|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Padula-panorama.jpg|footnotes=}} Ang '''Padula''' ([[Wikang Cilentano|Cilentano]]: ''A Parula'') ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ito ang tahanan ng [[Mga Cartuho|Cartuhong]] [[monasteryo]] na Certosa di San Lorenzo, minsan ay tinatawag na [[Certosa di Padula]]. Noong 2011 ang populasyon nito ay 5,279.<ref>{{In lang|it}} [http://demo.istat.it/bilmens20111009/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211030055507/http://demo.istat.it/bilmens20111009/index.html |date=2021-10-30 }}: [[Istat]] 2011</ref> == Heograpiya == Matatagpuan ito mga 100 kilometro sa timog-silangan ng kabesera ng lalawigan ng [[Salerno]]. Ang karamihan ng bayan ay nasa gilid ng burol na umaabot sa 698 metro sa ibabaw ng dagat. Ang ''[[Komuna|comune]]'' sumasaklaw sa isang lugar na 66.33 kilometro kuwadradro. Ang teritoryo ng munisipyo ng Padula ay sumasaklaw sa 66.59 km², na may administratibong perimetro na 40.75 km, na umaabot sa pagitan ng silangang gilid ng Vallo di Diano at ng tagaytay ng bundok ng Monti della Maddalena. === Morpolohiya at altimetriya === Ang altimetrikong kalagayan ay lubos na pabagu-bago: ang mga antas ay mula humigit-kumulang 456 m hanggang 1,503 m sa ibabaw ng antas ng dagat, na may pangkaraniwan na yaas na 804 m at median na humigit-kumulang 744 m. Limampung porsiyento ng lugar ay nasa ibaba ng 744 m, habang ang ika-75 persentil ay umaabot sa humigit-kumulang 1,084 m, na nagpapakita ng isang kapansin-pansing pag-unlad ng bulubunduking relyebe kumpara sa mga lugar sa sahig ng lambak. Mataas ang pagkakaiba-iba ng altitud (saklaw na mahigit 1,000 m, standard deviation na humigit-kumulang 308 m), na nagpapahiwatig ng isang teritoryo na may mataas na indent na nailalarawan sa pamamagitan ng matalas na altitudinal contrasts sa maiikling distansiya. == Demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:10000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:7041 bar:1871 from:0 till:9307 bar:1881 from:0 till:8938 bar:1901 from:0 till:5114 bar:1911 from:0 till:4581 bar:1921 from:0 till:4528 bar:1931 from:0 till:5253 bar:1936 from:0 till:5528 bar:1951 from:0 till:7030 bar:1961 from:0 till:6773 bar:1971 from:0 till:5941 bar:1981 from:0 till:5749 bar:1991 from:0 till:5623 bar:2001 from:0 till:5403 bar:2011 from:0 till:5279 PlotData= bar:1861 at: 7041 fontsize:S text:7,041 shift:(-8,5) bar:1871 at: 9307 fontsize:S text:9,307 shift:(-10,5) bar:1881 at: 8938 fontsize:S text:8,938 shift:(-10,5) bar:1901 at: 5114 fontsize:S text:5,114 shift:(-10,5) bar:1911 at: 4581 fontsize:S text:4,581 shift:(-10,5) bar:1921 at: 4528 fontsize:S text:4,528 shift:(-10,5) bar:1931 at: 5253 fontsize:S text:5,253 shift:(-10,5) bar:1936 at: 5528 fontsize:S text:5,528 shift:(-10,5) bar:1951 at: 7030 fontsize:S text:7,030 shift:(-10,5) bar:1961 at: 6773 fontsize:S text:6,773 shift:(-10,5) bar:1971 at: 5941 fontsize:S text:5,941 shift:(-10,5) bar:1981 at: 5749 fontsize:S text:5,749 shift:(-10,5) bar:1991 at: 5623 fontsize:S text:5,623 shift:(-10,5) bar:2001 at: 5403 fontsize:S text:5,403 shift:(-10,5) bar:2011 at: 5279 fontsize:S text:5,279 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Tingnan din == * [[Certosa di Padula]] * [[Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.padula.sa.it/ Padula official website] * {{In lang|it}} [http://www.padula.info Photo and information about Padula] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200805134653/http://padula.info/ |date=2020-08-05 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] dbsbnaxes8vite9mnthademd4wnlcom 0 156018 2230353 2026842 2026-10-01T01:50:11Z Ryomaandres 8044 2230353 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pellezzano|elevation_min_m=|mayor=Francesco Morra|area_footnotes=|area_total_km2=14.04|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Pellezzanesi|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|frazioni=[[Capezzano]], [[Capriglia (Pellezzano)|Capriglia]], [[Cologna (Pellezzano)|Cologna]], [[Coperchia]], Grotte, Rione Piombino|elevation_m=247|saint=[[Ssn. Clement I]], [[Santa Ana|Sant'Anna]]|day=Nobyembre 23-Hulyo 26|postal_code=84080|area_code=089|website={{official website|http://www.comune.pellezzano.sa.it}}|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Pellezzano|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Valle Irno.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=Pellezzano pos SA.gif|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|map_alt=Pellezzano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|44|N|14|46|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Pellezzano''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Pellezzane}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == May hangganan ang Pellezzano sa mga munisipalidad ng [[Baronissi]], [[Cava de' Tirreni]], at [[Salerno]]. Nagbibilang ito ng 6 na parokyang sibil ( ''[[Frazione|frazioni]]'' ): Capezzano, Capriglia, Cologna, [[Coperchia]], Grotte at Rione Piombino. == Kasaysayan == Ang orihinal na sentro ng Pellezzano ay nabuo sa paligid ng pinakamatandang lugar sa bayan: ang Rocca del Casale, na tila nabanggit sa mga pergamino na nakolekta mula sa mga codex ng Salerno at Cava noong mga taong 944, 1006 at 1030, ang toponimo nito na Casale Pellezzano ay malapit na nauugnay sa Locum Pellezanu, o, ang kabaligtaran, ang mga nakaligtas sa Locum, na matatagpuan din sa ibang lugar, ang kalaunan ay nagtatag ng Casale na ito, bagaman ang unang nakumpirmang paninirahan ay lumilitaw sa pagitan ng Capriglia at Pellezzano, sa Rocca, kung saan nakatayo ang pinakamatandang simbahan, isang mahalagang bahagi ng lugar, na tinatawag na Simbahan ng Banal na Espiritu, gaya ng tawag dito ng mga ama ng Ordeng Agustino ng Colloreto, bago ang pagsupil ng papa noong 6 Mayo 1653. Sa Rocca del Casale, ang Simbahan ay patuloy na umiral at kumakatawan sa kabesera ng Pellezzano hanggang sa pagsupil nito. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] qc18wxoa8k6k5ovrn5h2s2jekigfog8 0 156019 2230354 2083044 2026-10-01T01:51:45Z Ryomaandres 8044 2230354 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Perdifumo|elevation_min_m=|mayor=Vincenzo Paolillo|area_footnotes=|area_total_km2=23.81|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Perdifumesi|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|frazioni=Camella, Giungatelle, [[Mercato Cilento]], [[Vatolla]]|elevation_m=|saint=Santiago|day=Hulyo 25|postal_code=84060|area_code=0974|website={{official website|http://www.comune.perdifumo.sa.it/}}|mayor_party=Lista Civica|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|official_name=Comune di Perdifumo|shield_size=70px|native_name=|image_skyline=Perdifumo.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Perdifumo-Stemma.png|image_map=|region=[[Campania]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|15|N|15|1|E|region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Perdifumo''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Pierdifume}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Kasaysayan == Ang unang paninirahan sa Perdifumo ay umusbong noong ika-11 siglo kasabay ng pagdagsa ng mga naninirahan sa kalapit na nayon ng Sant'Arcangelo. Ang mga unang tala ng Perdifumo ay nagsimula pa noong 1083, nang ang populasyon, na unang nagtipon sa ilalim ng proteksiyon ng monasteryo ng Sant'Arcangelo, ay nagpasyang lumipat dahil sa pinabuting kalagayang pang-ekonomiya at panlipunan sa paninirahan, na unti-unting lumaki sa isang mas angkop na lokasyon para sa agrikultura. Ang lokasyon nito malapit sa isang batis ang nagbigay-daan sa medyebal na pangalang "pes-de-flumine," kaya naman ang diyalektong "per(e)-de-fiume." Ang katotohanan na ang mas lumang nayon ng Sant'Arcangelo ay umusbong sa paligid ng monasteryong Italo-Griyego ay pinatutunayan hindi lamang ng tradisyon, kundi pati na rin ng mga pangalan ng mga naninirahang Lombardo at Bisantino at ng mga pangalan ng lugar, gaya ng pinatutunayan ng ebolusyon ng semantika. Kasunod ng mga pangyayari noong Digmaan ng mga Bisperas (1282-1302), ang Perdifumo ay tuluyang nawasak. Muling itinayo, nanatili ito sa pag-aari ng parehong Abadia hanggang 1412, nang ang lahat ng mga kaharian nito sa [[Cilento]] ay napunta sa mga kamay ni Haring Ladislaus ng Durazzo, sa pamamagitan ng testamento ni Papa [[Gregorio XII]]. == Kultura == === Mga museo === * Museo Terra Batulliani * Museo Vichiano ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] sbhkbjnyczonr6btrde8gpcl8l7hdup 0 156020 2230351 2026881 2026-10-01T01:49:12Z Ryomaandres 8044 2230351 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Palomonte|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=28|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Palomontesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=550|mayor_party=|saint=[[San Biagio vescovo e martire|San Biagio]]|day=Pebrero 3|postal_code=84020|area_code=0828|website={{official website|http://www.comune.palomonte.sa.it/}}|footnotes=<!-- These are currently unused -->|mayor=|frazioni=Bivio, Perrazze, Valle|official_name=Comune di Palomonte|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Palomonte.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|40|N|15|18|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|istat=065089}} Ang '''Palomonte''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Pale}} o {{Lang|nap|Palumonde}}) ay isang ''[[Komuna|comune]]'' sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ang populasyon ng Palomonte ay 4.133 noong 2009. == Kasaysayan == Noong sinaunang panahon, ang Sperlonga ay tinitirhan ng mga pamayanan ng tao, na ang mga relihiyosong gawain ay kitang-kita sa mga graffiti at mga palanggana na matatagpuan sa mga tinitirhang kuweba. Sa mga sumunod na milenyo, ang lugar ay naimpluwensiyahan ng kulturang Bisantino, kung saan ang mga mongheng Basiliano ay nagtatag ng isang santuwaryo na nakatuon sa Pag-akyat sa Langit doon. Ang bayan ay nagbahagi ng parehong kapalaran tulad ng ibang mga bayan sa timog at naging target ng pananakop ng mga dayuhang tao (mga Lombardo, Suwabo, Angevino, at Español), na nagdala ng mahahalagang katangian sa kulturang Palomonte (ang impluwensiya ng Español ay kitang-kita sa "Descrittione di Palo" ng mongheng si Fra Giovan Battista da Palo). == Ekonomiya == Ang ekonomiya ay mahalagang nakabatay sa kalakalan, na nakikita ang pagkakaroon ng 'di-mabilang na mga aktibidad sa bawat sektor ng kalakal; sa agrikultura nangingibabaw ang pagtatanim ng puno ng oliba, na nasa loob ng munisipalidad sa lugar ng PDO Colline Salerno. Laganap ang pag-aanak ng mga baka at baboy ng gatas; kapansin-pansin din ang pag-unlad ng mga artesano, kasama ang mga aktibidad ng karpenteriya at sa bakal; Ang industriya ay naroroon sa nukleo na pinaunlad pagkatapos ng lindol, na sa kasamaang-palad ay hindi nagkaroon ng inaasahang pag-unlad sa kabila ng kalapitan nito sa 'Salerno - Reggio Calabria' at 'Potenza - Taranto' na mga daan. == Mga sanggunian == <references /> {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fractions]] [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fiscal_code]] [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] rmd2nszungbqd7n3qvobyf2cea3taof 0 156021 2230356 2083241 2026-10-01T01:54:42Z Ryomaandres 8044 2230356 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pertosa|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{Official website|http://pertosa.asmenet.it}}|area_code=0975|postal_code=84030|day=|saint=|elevation_m=310|elevation_footnotes=|population_demonym=Pertosani|population_footnotes=|area_total_km2=6|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Muraglione<ref>Lokasyon ng [[Grotte di Pertosa|mga kuweba]]</ref>|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Pertosa|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|33|N|15|27|E|region:IT_type:city(727)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Pertosa sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Pertosa pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Pertosa-Arms.gif|image_caption=Panorama|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Pertosa (Panorama).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Pertosa''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Noong 2010 ang populasyon nito ay 714.<ref>{{In lang|it}} [http://demo.istat.it/bil2010/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170705155457/http://demo.istat.it/bil2010/index.html |date=2017-07-05 }}: [[Istat]] 2010</ref> == Heograpiya == Ang nayon ay matatagpuan sa silangang bahagi ng lalawigan ng Salerno, malapit sa mga munisipalidad ng [[Auletta]], [[Polla, Italya|Polla]], at [[Caggiano]] at sa mga bundok ng [[Alburni]]. Ang tanging nayon nito (''[[frazione]]'') ay ang maliit na nayon ng Muraglione, kung saan matatagpuan ang mga [[Mga Kuweba ng Pertosa|kuweba]]. == Kasaysayan == Simula Enero 1, 1830, nagsimulang magpatakbo ang Pertosa sa ilalim ng isang awtonomong administrasyon. Ang unang alkalde ng Pertosa ay si Biase Jasimone. Noong 1838, humiling si Pertosa ng isang pamilihan tuwing Huwebes. Noong huling bahagi ng 1800s, sinimulang galugarin ni Dr. [[Paolo Carucci]] ang kuweba, at natuklasan ang maraming artepakto na inuri sa kanyang aklat na "Ang Prehistorikong Kuweba ng Pertosa." Dahil sa mga kuweba nito, ang Pertosa ay naging isang mahalagang destinasyon ng turista. == Demograpiko == Sa senso noong 2001, ang bayan ay may populasyon na 727, isang pagbaba mula sa 897 sa nakaraang senso noong 1991.<ref>[http://campania.indettaglio.it/eng/comuni/sa/pertosa/pertosa.html Pertosa on campania.indettaglio.it]</ref><timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:530 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:1500 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2010 text:2010 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:1036 bar:1871 from:0 till:932 bar:1881 from:0 till:882 bar:1901 from:0 till:782 bar:1911 from:0 till:845 bar:1921 from:0 till:793 bar:1931 from:0 till:910 bar:1936 from:0 till:998 bar:1951 from:0 till:1117 bar:1961 from:0 till:1161 bar:1971 from:0 till:1075 bar:1981 from:0 till:906 bar:1991 from:0 till:897 bar:2001 from:0 till:727 bar:2010 from:0 till:714 PlotData= bar:1861 at: 1036 fontsize:S text:1,036 shift:(-8,5) bar:1871 at: 932 fontsize:S text:932 shift:(-10,5) bar:1881 at: 882 fontsize:S text:882 shift:(-10,5) bar:1901 at: 782 fontsize:S text:782 shift:(-10,5) bar:1911 at: 845 fontsize:S text:845 shift:(-10,5) bar:1921 at: 793 fontsize:S text:793 shift:(-10,5) bar:1931 at: 910 fontsize:S text:910 shift:(-10,5) bar:1936 at: 998 fontsize:S text:998 shift:(-10,5) bar:1951 at: 1117 fontsize:S text:1,117 shift:(-10,5) bar:1961 at: 1161 fontsize:S text:1,161 shift:(-10,5) bar:1971 at: 1075 fontsize:S text:1,075 shift:(-10,5) bar:1981 at: 906 fontsize:S text:906 shift:(-10,5) bar:1991 at: 897 fontsize:S text:897 shift:(-10,5) bar:2001 at: 727 fontsize:S text:727 shift:(-10,5) bar:2010 at: 714 fontsize:S text:714 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Tingnan din == * [[Cilento]] * [[Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20190903143210/http://pertosa.asmenet.it/ Pertosa municipal website] * {{In lang|en|it}} [http://www.grottedipertosa.it/ Official site of the caves] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 1f6r4vw6rqyhyjh4u3o9f3mzze906om 0 156023 2230358 2124065 2026-10-01T01:57:59Z Ryomaandres 8044 2230358 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Piaggine|frazioni=[[Pruno (Cilento)|Pruno]]|website={{official website|http://www.comune.piaggine.sa.it}}|area_code=0974|postal_code=84065|day=|saint=|istat=065095|elevation_m=630|elevation_footnotes=|population_demonym=Piagginesi / Chiainari|population_footnotes=|area_total_km2=62|area_footnotes=|mayor=Guglielmo Vairo (simula Hunyo 2017)|mayor_party=|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|official_name=Comune di Piaggine|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Piaggine View.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=|region=[[Campania]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|21|N|15|23|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Piaggine''', tinatawag ding "Chiaine" sa lokal na diyalekto, ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]], sa rehiyon ng [[Campania]], sa timog-kanluran ng [[Italya]]. Ang bayan ay matatagpuan sa ilog Calore, 93 milya (150&nbsp;km) timog-silangan ng Napoles, 57 milya (92&nbsp;km) hilaga-kanluran ng Potenza. Ayon sa opisyal na datos, ang populasyon ng residente noong 2020 ay 1231.<ref>{{Cite web|title=Statistiche demografiche ISTAT|url=http://demo.istat.it/pop2020/index.html|access-date=2020-07-30|website=demo.istat.it|archive-date=2020-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200718112900/http://demo.istat.it/pop2020/index.html|url-status=dead}}</ref> Ang Piaggine ay orihinal na tinirahan noong mga 1000 AD ng isang komunidad ng mga lagalag na pastol, na nakakita ng mga berdeng pastulan sa mga bundok malapit sa ilog.<ref>{{Cite web|title=Comune di Piaggine > Vivere Piaggine > Cultura e Tradizioni > Le origini e la storia|url=http://www.comune.piaggine.sa.it/Vivere-Piaggine/Cultura-e-Tradizioni/Le-origini-e-la-storia|access-date=2020-07-30|website=www.comune.piaggine.sa.it|language=it-IT|archive-date=2020-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808204658/http://www.comune.piaggine.sa.it/Vivere-Piaggine/Cultura-e-Tradizioni/Le-origini-e-la-storia|url-status=dead}}</ref> Ang bayan ay sikat sa pagiging lugar ng kapanganakan ng kilalang-kilalang briganteng si Giuseppe Tardio.<ref>{{Cite web|title=Comune di Piaggine > Vivere Piaggine > Cultura e Tradizioni > Galleria di personaggi > Giuseppe Tardio|url=http://www.comune.piaggine.sa.it/Vivere-Piaggine/Cultura-e-Tradizioni/Galleria-di-personaggi/Giuseppe-Tardio|access-date=2020-07-30|website=www.comune.piaggine.sa.it|language=it-IT}}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga monumento at tanawin == Ang Piaggine ay isang nayon na nailalarawan sa makikipot na kalye, mga bahay na bato, at iba't ibang marangal na palasyo. Ang mga pangunahing gusaling pangrelihiyon sa bayan ay ang Simbahan ng San Nicola (itinayo noong 1500 at ilang beses na binago), ang Simbahan ng Madonna del Carmine (mula pa noong 1500), ang Kapilya ng Madonna delle Grazie (sa labas ng nayon), at ang Simbahan ng San Pietro (mula pa noong ika-13 siglo, naibalik noong ika-17 siglo at kamakailan lamang) na pinamumunuan ng Kura Paroko na si Don Antonio De Marco. Bukod pa rito, ang maliit na kapilya na inialay sa Madonna della Neve (na matatagpuan sa isang natural na kuweba sa Bundok Cervati, sa taas na 1,830 m) at ang Simbahan ng Madonna del Vivo (na matatagpuan sa bundok na may parehong pangalan sa taas na humigit-kumulang 1,230 m) ay mga lugar ng peregrinasyon; ang kani-kanilang mga pagdiriwang ay ginaganap tuwing Agosto 4-5 at Agosto 15. Ang tulay noong medyebal na sumasaklaw sa Ilog Calore ay matatagpuan sa gitna ng nayon. == Kambal na bayan == * {{Flagicon|Spain}} [[Sayalonga]] ([[Espanya|España]]) == Tingnan din == * [[Pruno (Cilento)|Pruno Cilento]] * [[Cilento]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline}} * [http://www.comune.piaggine.sa.it/ Comune ng Piaggine] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] s3ity3fwgph0r9aa3eproe33fncl8ik 0 156024 2230359 2083221 2026-10-01T02:00:48Z Ryomaandres 8044 2230359 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pisciotta|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{Official website|http://www.pisciotta.net}}|area_code=0974|postal_code=84066|day=Hunyo 15|saint=[[Vito|San Vito]]|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Pisciottani|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=31.24|area_footnotes=|mayor=Ettore Liguori |mayor_party=|frazioni=[[Caprioli]], [[Marina di Pisciotta]], Rodio|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Pisciotta|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|6|29.12|N|15|14|1.79|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Pisciotta sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Pisciotta pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Pisciotta - Italy.JPG|native_name=|footnotes=}} [[Talaksan:Stazione_Pisciotta-Palinuro_(binari_1_e_2).jpg|right|thumb|250x250px| [[Estasyong Panriles ng Pisciotta-Palinuro|Estasyon ng Pisciotta-Palinuro]]]] Ang '''Pisciotta''' ay isang [[Italya]]nong bayan at ''[[komuna]]'' sa [[lalawigan ng Salerno]], sa rehiyon ng [[Campania]]. == Kasaysayan == Ang mga unang ipotesis tungkol sa pinagmulan at kasaysayan ng Pisciotta ay nauugnay sa pagkawasak ng Troya (650 BK): Noong 650 BK, ang mga Troyano, na nakatakas sa sunog at pagkawasak ng kanilang lungsod, ay dumaong sa baybayin ng Honiko, kung saan nila itinatag ang Siri. Ang mga naninirahan sa Siri (Sirini) ay sumulong pakanluran, sinusundan ang malawak na lambak ng Ilog Sinni, patungo sa Lawa ng Sirino at Bundok Sirino (na kinuha ang kanilang pangalan), malapit sa kasalukuyang Lagonegro. Matapos itatag ang Siruci (ngayon ay Seluce, isang nayon ng Lauria), sumulong sila patungo sa Dagat Tireno, sa baybayin ng kasalukuyang Golpo ng Policastro. Dito nila itinatag ang kolonya ng ''[[Pyxous]]'' (mula sa Griyegong Πιξούς). Ang ebidensiya nito ay isang napakabihirang serye ng mga sinaunang barya, na may nakasulat, sa mga sinaunang karakter, ang mga pangalang Sirinos at Pixoes, na tumutukoy, ayon sa pagkakabanggit, sa mga populasyon ng dalawang lungsod ng Siri at Pixous. Ang pangalang "Pixous", mula sa ugat na PYX, ay nagmula sa [[Buxus sempervirens|boxwood]] (buxus semprevivens), isang evergreen na palumpong ng pamilyang ''[[Buxaceae]]'' (isang simbolo ng kabataan at lakas, katapangan, at ang pagiging permanente ng pag-iisip at paggawa; isang palamuti sa munisipal na eskudo de armas ng Pisciotta). Ang mga pangalang Pixous, Pixo, Pixunte, Buxentum, at [[Bussento]] ay nagmula sa mga etimolohiyang Griyego at Latin. == Kambal na bayan == * {{Flagicon|USA}} [[Hazleton, Pennsylvania|Hazleton]], [[Estados Unidos]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Pisciotta}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 0rz02q0tbv7om9s8km5e2ud0fa80zwn 0 156026 2230360 2027213 2026-10-01T02:03:20Z Ryomaandres 8044 2230360 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pollica|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{Official website|http://www.comune.pollica.sa.it}}|area_code=0974|postal_code=84060|day=-|saint=San Nicola di Bari|elevation_m=280|elevation_footnotes=|population_demonym=Pollichesi|population_footnotes=|area_total_km2=28.17|area_footnotes=|mayor=Stefano Pisanu|mayor_party=|frazioni=[[Acciaroli]], Cannicchio, Celso, Galdo Cilento, [[Pioppi]]|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Pollica|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|11|N|15|03|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Pollica sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Pollica pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Pollica-Stemma.png|image_caption=Baybayin ng Pioppi sa tag-init.|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Litorale di Pioppi.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Pollica''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Poddeca}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Matatagpuan 94&nbsp;km mula sa [[Salerno]], ang bayan ay tumataas sa 370 metro mula sa antas ng dagat. == Heograpiya == Ang Pollica ay may hangganan sa [[Casal Velino]], [[San Mauro Cilento]], [[Sessa Cilento]], at [[Stella Cilento]]. Ang Pollica ay may 5 mga ''[[frazione]]'' (nayon): * [[Acciaroli]] - ang pinakamalaking, na matatagpuan sa tabi ng dagat, na may isang daungan. * [[Pioppi]] - ang isa pang nayon sa dagat, na kilala sa mga pag-aaral ni [[Ancel Keys]] sa diyetang Mediteraneo. * Celso - isang nayon sa burol sa pagitan ng Pollica at Galdo. * Galdo Cilento - isang nayon sa burol sa pagitan ng Celso at San Mauro Cilento. * Cannicchio - isang nayon sa burol sa pagitan ng Acciaroli at Pollica. Sa baybayin ay matatagpuan ang mga resort ng turista ng [[Acciaroli]], sa timog-kanluran, sa isang maikling mabatong talampas, at ang [[Pioppi]] sa timog-silangan, malapit sa bunganga ng agusang lambak ng Mortelle. == Ekonomiya == Kabilang sa mga produktong pang-[[agrikultura]] ang mga ubas na gawa sa alak, olibo, cereal, at prutas. Kumikita ang [[Isda|pangingisda]], at lalong kumikita ang [[turismo]] sa mga nayon sa tabing-dagat ng Acciaroli at Pioppi. == Tingnan din == * [[Cilento]] * [[Baybaying Cilentano]] == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.pollica.sa.it Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] dmzwag5dogdjb82f6z7hadnfnfm104y 0 156027 2230355 2083134 2026-10-01T01:53:29Z Ryomaandres 8044 2230355 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Perito|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=23|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|population_demonym=Peritesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=|mayor_party=|saint=|day=|postal_code=84060|area_code=0974|website={{official website|http://www.comune.perito.sa.it}}|footnotes=|mayor=|frazioni=[[Ostigliano]]|official_name=Comune di Perito|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Perito, centro storico.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=Perito pos SA.gif|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=Perito sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|18|02.2|N|15|08|54.3|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|istat=065092}} Ang '''Perito''' ([[Wikang Cilentano|Cilentan]]: ''Prito'') ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Noong 2011, ang populasyon nito ay 1,007. == Heograpiya == Ang Perito ay isang burol na bayan na matatagpuan sa Cilento, kasama sa pambansang parke nito . Ang teritoryo ng munisipyo, na bahagyang tinawid ng [[Alento (Campania)|ilog Alento]], ay may hangganan sa [[Cicerale]], [[Lustra, Campania|Lustra]], [[Monteforte Cilento]], [[Orria]], [[Prignano Cilento]], Rutino, at Salento .<ref>{{OSM|r|40395|Perito}}</ref> Nagbibilang ito ng iisang nayon ( ''[[frazione]]'' ): Ostigliano (pop.: 431).<ref>{{In lang|it}} [http://italia.indettaglio.it/ita/campania/salerno_perito_ostigliano.html Ostigliano on italia.indettaglio.it]</ref> == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ay malamang na nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na ''piretum'', "kagubatan ng peras", na nagpapahiwatig ng isang lugar na mayaman sa mga ligaw na puno ng peras. == Kasaysayan == Ang [[Casale|''casale'']] ng Perito ay unang bahagi ng Baronya ng Novi at pagkatapos ay ng Baroniya ng Gioi, na dumaan sa mga kamay ng iba't ibang mga panginoon sa paglipas ng mga siglo, na hindi mga katutubo o residente ng lugar. Noong 1806, nang si Joseph Bonaparte ang bagong hari ng [[Kaharian ng Napoles]], nang ang pyudal na rehimen ay buwagin sa pamamagitan ng batas ng subersiyon, ang Perito, kasama ang nayon ng Ostigliano, ay naging isang nayon ng munisipalidad ng Orria, na nawalan ng awtonomiya nito bilang isang [[Universitas|unibersidad]]. == Demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2500 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:1391 bar:1871 from:0 till:1402 bar:1881 from:0 till:1545 bar:1901 from:0 till:1631 bar:1911 from:0 till:1557 bar:1921 from:0 till:1572 bar:1931 from:0 till:1772 bar:1936 from:0 till:1908 bar:1951 from:0 till:2142 bar:1961 from:0 till:2022 bar:1971 from:0 till:1531 bar:1981 from:0 till:1267 bar:1991 from:0 till:1189 bar:2001 from:0 till:1101 bar:2011 from:0 till:1007 PlotData= bar:1861 at: 1391 fontsize:S text:1,391 shift:(-8,5) bar:1871 at: 1402 fontsize:S text:1,402 shift:(-10,5) bar:1881 at: 1545 fontsize:S text:1,545 shift:(-10,5) bar:1901 at: 1631 fontsize:S text:1,631 shift:(-10,5) bar:1911 at: 1557 fontsize:S text:1,557 shift:(-10,5) bar:1921 at: 1572 fontsize:S text:1,572 shift:(-10,5) bar:1931 at: 1772 fontsize:S text:1,772 shift:(-10,5) bar:1936 at: 1908 fontsize:S text:1,908 shift:(-10,5) bar:1951 at: 2142 fontsize:S text:2,142 shift:(-10,5) bar:1961 at: 2022 fontsize:S text:2,022 shift:(-10,5) bar:1971 at: 1531 fontsize:S text:1,531 shift:(-10,5) bar:1981 at: 1267 fontsize:S text:1,267 shift:(-10,5) bar:1991 at: 1189 fontsize:S text:1,189 shift:(-10,5) bar:2001 at: 1101 fontsize:S text:1,101 shift:(-10,5) bar:2011 at: 1007 fontsize:S text:1,007 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Source ISTAT </timeline> == Galeriya == {{Gallery|File:Perito, chiesa di S.Nicola.JPG|Ang medyebal na simbahan ng San Nicolas|File:Ostigliano.JPG|Tanaw ng nayon ng Ostigliano|title=|width=230|height=160|lines=1|align=center|footer=}} == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano|Diyalektong Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.perito.sa.it Perito official website] * {{In lang|it}} [http://www.comuni-italiani.it/065/092/ Perito on comuni.italiani.it] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] evbdl6uz2zw1oa7iyhc6fyxyo4flo1c 0 156028 2230286 2027233 2026-10-01T00:23:04Z Ryomaandres 8044 2230286 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pontecagnano Faiano|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.pontecagnanofaiano.sa.it/}}|area_code=089|postal_code=84098|day=|saint=|elevation_m=10|elevation_footnotes=28|population_demonym=Pontecagnanesi|population_footnotes=<ref>Datos ng populasyon mula sa [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]</ref>|mayor=Giuseppe Lanzara|area_total_km2=|mayor_party=|frazioni=Baroncino, Corvinia, [[Faiano]], Magazzeno, Pagliarone, Picciola, Sant'Antonio a Picenzia|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Pontecagnano Faiano|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|38|39.12|N|14|52|36.84|E|region:IT_type:city(24210)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Pontecagnano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Pontecagnano Faiano pos SA.gif|image_shield=Pontecagnano_Faiano-Stemma.png|image_caption=Panoramikong tanaw ng Pontecagnano|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Pontecagnano (Panorama).JPG|native_name=|footnotes=}}Ang '''Pontecagnano Faiano''' (kilala rin bilang '''Pontecagnano''') ay isang bayan at ''[[komuna]]'' ng [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ang lugar ay mula pa noong mga panahong Romano nang ang lungsod ng Picentia ay itinatag sa lugar na winasak ng mga Romano pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Puniko]]. == Heograpiyang pisikal == Sa kahabaan ng baybayin ay matatagpuan ang Magazzeno, isang nayon na binubuo ng mga nakakalat na villa, nayon ng turista, mga nightclub, at mga resort sa dalampasigan, na kilala rin bilang baybayin ng Pontecagnano. == Kasaysayan == Ang lugar ng Pontecagnano ay tinirhan na noong panahon ng [[Panahon ng Tanso]] (3500-2300 BK), na pinatunayan ng mga arkeolohikong paghukay ng dalawang santuwaryo at dalawang nekropolis. Noong ika-9 hanggang ika-8 siglo BK ay matatagpuan ang mga labi mula sa [[Kulturang Villanova]], na nauna sa mga [[Kabihasnang Etrusko|Etrusko]]. Ang sentrong Etrusko ay marahil tinawag na '''Amina''' at napetsahan noong ika-6 na siglo BK. Sa rurok ng kapangyarihan nito pinasiyahan nito ang lahat ng lupa mula sa [[Salerno]] hanggang sa Ilog Silaurus (Sele). Kilala ito sa isang templo ng Argive [[Juno (mitolohiya)|Juno]] na ipinapalagay na itinayo ni [[Jason]]. Dito, noong 268 BK, ang mga Romano ay nagtayo ng isang bagong bayan, ang '''Picentia''', upang bigyang-tahanan ang punong grupo ng mga ipinatapong [[Mga Piceno|Piceno]].<ref>[[Natural History (Pliny)|Pliny]] 3.9</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.pontecagnanofaiano.sa.it/ Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} obk0plkfm6zb9ditowvl5uw78v9rwo3 0 156029 2230364 2083113 2026-10-01T02:07:33Z Ryomaandres 8044 2230364 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Postiglione|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.postiglione.sa.it/}}|area_code=0828|postal_code=84026|day=Abril 23|saint=[[San Giorgio at San Nicola]]|elevation_m=605|elevation_footnotes=<ref>{{Cite web|url=https://www.tuttitalia.it/campania/71-postiglione/|title=Postiglione|website=Tuttitalia|language=Italian}}</ref>|population_demonym=Postiglionesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100120110924/http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html |date=2010-01-20 }}</ref>|area_total_km2=47|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=[[Canneto (Postiglione)|Canneto]], Lagorosso, Selvanera, Terzo di Mezzo, Aquara, Pescara|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Postiglione|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|34|N|15|14|E|region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=Postiglione sa loob ng Lalawigan ng Salerno|image_map=Postiglione pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Ang kastilyo sa sentro ng bayan.|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Castello Postiglione.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Postiglione''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Pustiglione}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Matatagpuan sa [[Cilento]], sa ibaba ng [[Alburni|kabundukang Alburni]], nasa hangganan nito ang mga munisipalidad ng [[Altavilla Silentina]], [[Campagna]], [[Castelcivita]], [[Controne]], [[Contursi Terme]], [[Serre, Campania|Serre]], at [[Sicignano degli Alburni]]. Kabilang sa Postiglione ang limang ''[[frazione]]'': Canneto, Duchessa, Selvanera, Terzo di Mezzo, at Zancuso. Ang Canneto, na matatagpuan sa kalsada sa pagitan ng Postiglione at [[Controne]], ay ang may pinakamaraming populasyon. === Klima === Matatagpuan sa bandang ika-40 parallel hilaga, at medyo malayo sa dagat, ang klima ng Mediterranean ay lumalambot, na nagiging mas tipikal sa mga lugar sa looban ng Apenino ng Campania; isang malamig at mapagtimpi na klima, na may mas malamig na tag-araw at mas malamig na taglamig. Ang temperatura sa taglamig ay mula −4°C hanggang +15°C, habang sa mga buwan ng tag-araw ay mula +16°C hanggang +35°C. Ang temperatura ay naiimpluwensyahan din ng altitud, pagkakalantad, at hangin; samakatuwid ay nag-iiba ito sa bawat lugar. Ang kanlurang bahagi, sa katunayan, ay may mas banayad na klima kaysa sa kontinental na klima ng hilagang-silangan (malamig at mahalumigmig). Ang pag-ulan ay madalas ngunit hindi sagana, puro sa panahon ng taglagas-taglamig (1300 mm taun-taon), na napapailalim sa bihirang pag-ulan ng niyebe, karamihan ay nangyayari sa hilagang-silangan na bahagi. Ang malamig at mahalumigmig na hangin (mula sa hilagang-silangan) ay madalas, gayundin ang mainit at tuyong hangin (mula sa kanluran at timog-kanluran). Ang lugar ay nakakaranas din ng limitadong mga panahon ng hamog, lalo na sa mga lambak. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Postiglione}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] c2er4nb3bp6peu8znulvtqo464x1tw0 0 156030 2230363 2083011 2026-10-01T02:06:30Z Ryomaandres 8044 2230363 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Positano|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comunedipositano.it/}}|area_code=089|postal_code=84017|day=Hunyo 15|saint=San Vito|elevation_m=0|elevation_footnotes=|population_demonym=Positanesi|population_footnotes=|area_total_km2=8.65|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Guida|mayor_party=|frazioni=Montepertuso, Nocelle|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Positano|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Positano Sunset.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanaw ng Positano sa paglubog ng araw|image_shield=|shield_size=73px|coordinates_footnotes=|image_map=Positano pos SA.gif|map_alt=|map_caption=Positano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|38|N|14|29|E|type:city(3900)_region:IT|display=inline,title}}|footnotes=}} Ang '''Positano''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Pasitano}}) ay isang nayon at [[komuna]] sa [[Baybaying Amalfitana]] ([[Lalawigan ng Salerno]]), sa [[Campania]], [[Italya]], pangunahin sa isang engklabo sa mga burol na humahantong sa baybayin. Matatagpuan sa kanlurang gilid ng [[Baybaying Amalfitana]], ito ay isinama (kasama ang iba pang mga bayan sa lugar) sa talaan ng [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng UNESCO noong 1997. == Kasaysayan == Ang unang katibayan ng isang paninirahan sa Positano ay nagsimula noong prehistoriko, mas tiyak sa Mataas na Paleolitiko kung saan ang "Grotto La Porta" ay madalas na dinarayo ng mga tao ng mga nagtitipon at mangangaso. Ang maliit na kuweba na ito, na matatagpuan sa 120 m at sa 10 m. sa highway, ay isang napakalawak na panahon kung saan posible pa ring makilala ang terminal na bahagi at dalawang nitso. Noong 1955, nag-organisa si Antonio M. Radmilli (Pamantasan ng Pisa) ng ilang mga survey upang matukoy ang mga prehistorikong pagbisita, kapuwa sa ibabaw ng lupa at sa ilang mga kuweba. Sa panahon ng mga paghuhukay, maraming posil ang lumitaw, ang ilan sa mga ito ay malakolohiko tulad ng mga kabibe ng moluska, habang ang fauna ay kinakatawan ng mga labi ng mga mamalya (baboy ramo, ibex, usa, at korso), mga ibon, anfibio, at isda. Ang mga natuklasan ay nagpalagay na ang mga taong madalas pumunta sa mga kuweba ay may ekonomiyang pangunahing nakabatay sa koleksiyon ng mga moliska, habang ang pangangaso para sa mga ibon at mamalya ay bahagya. Pagkatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]], kung saan nagbayad si Positano ng napakataas na halaga ng dugo, maraming artista tulad ni Vincenzo Caprile, at mga manunulat na Ruso at Aleman, ang nakahanap ng kanlungan doon, at pinili ito bilang kanilang tahanan. Kabilang sa marami ay naaalala natin sina Semenov, Zagarouiko, Essad Bey, Clavel, Escher, Massine, Kovaliska, atbp. na sa pamamagitan ng kanilang mga gawa ay ipinakilala ang sulok na ito ng paraiso sa buong mundo. ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.positano.sa.it/ Opisyal na website] * [http://www.positanonews.it ''Positano News''] —online na pahayagan tungkol sa Positano, ang [[Baybaying Amalfitana|Amalfi Coast]], [[Sorrento]], at [[Campania]] sa pangkalahatan * [http://www.positanopremialadanza.it/ Positano Premia La Danza] * [http://www.positanotogether.com/ Gabay sa Paglalakbay sa Positano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210412011625/https://positanotogether.com/ |date=2021-04-12 }} * [https://www.traghetti-napoli.net/orari-traghetti/costiera-amalfitana/positano Timetable ng lantsa papuntang Positano] * [https://www.positano.com/ Positano.com] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] fswglhfkm0vap7v4gfflgb2zkc43g2a 0 156031 2230365 2140379 2026-10-01T02:09:21Z Ryomaandres 8044 2230365 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Praiano|elevation_footnotes=|area_total_km2=2|population_footnotes=|population_total=2019|population_as_of=31 Disyembre 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Praianesi|elevation_m=|mayor=Giovanni Di Martino|twin1=|twin1_country=|saint=[[Jenaro ng Napoles|San Jenaro]] at [[San Lucas]]|day=Setyembre 19 at Oktubre 18|postal_code=84010|area_code=089|website={{official website|http://www.comune.praiano.sa.it}}|area_footnotes=|mayor_party=Lista Civica|official_name=Comune di Praiano|image_map=|image_skyline=Praiano Vettica Maggiore.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanaw sa Vettica Maggiore, isang ''[[frazione]]'' ng Praiano.|image_shield=Coat of Arms of Praiano.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=Vettica Maggiore|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|37|N|14|32|E|region:IT_type:city(1911)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|footnotes=}}Ang '''Praiano''' (bigkas sa Italyano: [praˡjaːnɔ] ) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Matatagpuan ito sa [[Baybaying Amalfitana]] (''Costiera Amalfitana''), isang pangunahing puntahan ng mga turista para sa rehiyon at pareho sa Italya, sa pagitan ng mga bayan ng [[Amalfi]] at [[Positano]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ay malamang na nagmula sa terminong praia, na nangangahulugang "dagat-dagat", mula sa Griyegong plagion ("πλαγιον", ingklinadong plano), kasama ang dagdag na kaugnay na hulaping -anus (Plagianus). == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Agosto 11, 1975.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4064|titolo=Praiano|sito=Ufficio araldico - Fascicoli comunali|editore=Archivio Centrale dello Stato|accesso=21 maggio 2023}}</ref> == Mga pangunahing tanawin == Kasama sa mga atraksiyon ang Simbahan ng San Luca Evangelista,<ref>{{cite web|title=San Luca Church in Praiano|url=http://amalfi-coast.com/san-luca-church-praiano|work=amalfi-coast.com|access-date=19 April 2012|archive-date=25 Enero 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120125104310/http://amalfi-coast.com/san-luca-church-praiano|url-status=dead}}</ref> itinayo noong 1123. Sa loob, may mga pinta ng [[Renasimiyento]]ng pintor na si [[Giovanni Bernardo Lama]] na mula noong ika-16 na siglo. Ang isa pang atraksiyon ay ang Simbahan ng [[San Giovanni Battista, Praiano|San Giovanni Battista]], na nagtatampok ng napanatiling [[maiolica]] na tisang sahig, na itinayo noong ika-12-13 siglo.<ref>{{cite web|title=Praiano|url=http://www.amalficoast.com/paesi/praiano-9.aspx|work=amalficoast.com|access-date=8 April 2011|archive-date=12 Agosto 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812180506/http://www.amalficoast.com/paesi/praiano-9.aspx|url-status=dead}}</ref> == Tingnan din == * [[Baybaying Amalfitana|Baybayin ng Amalfi]] * [[Tangway Sorrentina]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{wikivoyage-inline|Praiano}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] frim2kln4n11vk550xqzttbygk8xqq2 0 156032 2230367 2127509 2026-10-01T02:14:22Z Ryomaandres 8044 2230367 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ravello|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.ravello.sa.it}}|area_code=089|postal_code=84010|day=July 27|saint=[[San Pantaleon]]|elevation_m=350|elevation_footnotes=<ref>{{cite web|url=https://www.tuttitalia.it/campania/41-ravello/|title=Ravello|website=Tuttitalia|language=Italian}}</ref>|population_demonym=Ravellesi|population_footnotes=|area_total_km2=7.94|area_footnotes=|mayor=Salvatore Di Martino|mayor_party=|frazioni=Sambuco, Torello, Castiglione, Marmorata, San Cosma, San Pietro alla Costa, Monte, Casa Bianca|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Ravello|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|39|N|14|37|E|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Ravello-Stemma.png|image_caption=Tanaw patimog sa Baybaying Amalfitana mula sa Ravello|image_alt=|imagesize=|image_skyline=ravello-coastline.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Ravello''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Raviello, Reviello}}) ay isang bayan at [[komuna]] na nasa itaas ng [[Baybaying Amalfitana]] sa [[lalawigan ng Salerno]], [[Campania]], [[Katimugang Italya]], na may humigit-kumulang 2,500 na naninirahan. Ang magandang lokasyon nito ay ginagawa itong isang sikat na destinasyon ng turista, at nakuha itong isang listahan bilang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] noong 1997. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang Ravello ay matatagpuan sa talampas sa tuktok ng isang matarik na bangin sa taas na 350 metro mula sa antas ng dagat<ref>{{Cita pubblicazione|nome=Robert|cognome=Brentano|data=1959|titolo=A Ravello Document|rivista=Traditio|volume=15|pp=401-404|accesso=11 aprile 2024|doi=10.1017/s036215290000831x|url=http://dx.doi.org/10.1017/s036215290000831x}}</ref> sa pagitan ng mga lambak ng Ilog Dragone at Ilog Rheginna Minor.<ref>{{Cita libro |titolo=Istoria della Città e della Costiera di Amalfi, Matteo Camera}}</ref> Tinatanaw nito ang [[Maiori]] at [[Minori, Campania|Minori]] at nag-aalok ng sikat na panoramikong tanaw ng [[Dagat Tireno]] at [[Golpo ng Salerno]].<ref>''È tra i monti, affacciata al mare, oasi stupenda'', [[Guido Piovene]], Viaggio in Italia, Mondadori ed., Milano, 1957</ref> == Kasaysayan == Mula noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang Ravello ay naging tahanan ng Pistang Musikang Klasiko, na unang pinasinayaan upang parangalan ang presensiya ng hari, at umunlad bilang isa sa mga pangunahing atraksiyong panturista sa lugar. == Transportasyon == Mapupuntahan ang Ravello mula sa 163 Amalfitana Estadong Daan sa pamamagitan ng pampribadong kotse. Ang sentro ng bayan ay pinaglilingkuran din ng 511006 bus. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.ravello.sa.it/ Opisyal na website] {{In lang|it}} * [https://web.archive.org/web/20051215174331/http://www.ravellotime.it/home_en.asp Ravello Tourism Board] * [https://www.ravello.com Ravello] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211031032905/https://www.ravello.com/ |date=2021-10-31 }} Travel Guide tungkol sa Ravello, Italya * [http://www.ravelloarts.org Ravello Concert Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127050937/http://www.ravelloarts.org/ |date=2022-01-27 }} Opisyal na website ng Chamber Music Festival. * Opisyal na website ng [http://www.ravellofestival.com Ravello Festival] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] lqtcz5qzpggnc8e5gp4yzstrttngrmb 0 156033 2230366 2216138 2026-10-01T02:11:29Z Ryomaandres 8044 2230366 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Prignano Cilento|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.prignanocilento.sa.it}}|area_code=0974|postal_code=84060|day=Disyembre 6|saint=[[Saint Nicholas|San Nicolas ng Bari]]|elevation_m=415|elevation_footnotes=|population_demonym=Prignanesi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/pop2017/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2017</ref>|area_total_km2=11|area_footnotes=|mayor=Giovanni Cantalupo|mayor_party=|frazioni=[[Melito (Prignano Cilento)|Melito]], [[San Giuliano (Prignano Cilento)|San Giuliano]]|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Prignano Cilento|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|20|N|15|04|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Prignano Cilento sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Prignano Cilento pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Prignano Cilento Scudo.jpg|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=File:Prignano Cilento (panorama).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Prignano Cilento''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Noong 2017 ang populasyon nito ay 1,035. == Heograpiya == === Lokasyon === Ang Prignano ay matatagpuan sa hilagang [[Cilento]] at nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Agropoli]] (10&nbsp;km kanluran), [[Cicerale]], [[Ogliastro Cilento]] (4&nbsp;km hilaga), [[Perito]], [[Rutino]], at [[Torchiara]].<ref>{{OSM|r|40433|Prignano Cilento}}</ref> Sa silangang gilid ng teritoryo nito ay matatagpuan ang [[Alento (Campania)|Ilog Alento]] na may prinsa at reserba, na ibinahagi sa Perito at Cicerale sa mga munisipal na teritoryo.<ref>{{OSM|r|40395|Perito}}</ref><ref>{{OSM|r|40448|Cicerale}}</ref> === Mga ''frazione'' === Binibilang nito ang mga nayon (mga ''[[frazione]]'') ng [[Melito (Prignano Cilento)|Melito]] at [[San Giuliano (Prignano Cilento)|San Giuliano]]; at ang mga rural na lokalidad ng Acquabona, Alento, Selva, at Serre. Hanggang sa katapusan ng ika-16 na siglo, umiral ito na isa pang nayon na pinangalanang Poglisi (o Puglisi).<ref>{{In lang|it}} [http://www.webcilento.com/paesi-del-cilento/prignano-cilento.html Some info about Prignano and its ''frazioni''] (webcilento.com)</ref> === Klima === Ang pinakamalapit na [[Estasyong meteorolohiko|estasyon]] ng klima ay ang Capaccio. Batay sa tatlumpung taong sangguniang pangkaraniwan mula 1961-1990, ang pangkaraniwang temperatura ng pinakamalamig na buwan, ang Enero, ay +6.8°C; ang sa pinakamainit na buwan, ang Agosto, ay +24.4°C.<ref>{{Meteo DBT|517%20%5BCapaccio%5D%20capoluogo.Txt}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Marso 2, 1993.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?5143|titolo=Prignano Cilento|accesso=12 ottobre 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano|Diyalekto ng Cilentan]] * [[Cilento at Vallo di Diano National Park|Pambansang Liwasan ng Cilento at Vallo di Diano]] == Mga sanggunian == {{Reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.prignanocilento.sa.it/ Opisyal na website ng Prignano Cilento] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090612224619/http://www.comune.prignanocilento.sa.it/ |date=2009-06-12 }} * [https://www.tuttocitta.it/mappa/prignano-cilento Prignano Cilento sa tuttocitta.it] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 2jd1i9frhrvhw01xnvwgg861ulpbd8r 0 156034 2230368 2083014 2026-10-01T02:16:12Z Ryomaandres 8044 2230368 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ricigliano|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=27|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Riciglianesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=560|mayor_party=|saint=[[San Cristoforo]]|day=Hulyo 25|postal_code=84020|area_code=0828|website={{official website|http://www.comune.ricigliano.sa.it}}|footnotes=|mayor=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Ricigliano|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Ponte di Annibale, Ricigliano.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tulay ni [[Anibal]] sa ilog [[Melandro]]|image_shield=stemma_ricigliano.jpg|image_map=Ricigliano pos SA.gif|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|map_alt=|map_caption=Ricigliano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|40|N|15|29|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|istat=065105}} Ang '''Ricigliano''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang munisipyo ay may hangganan sa [[Balvano]] ([[Lalawigan ng Potenza|PZ]]), [[Muro Lucano]] (PZ), [[Romagnano al Monte]], at [[San Gregorio Magno]]. == Kasaysayan == Ang Ricigliano ay may napakatandang pinagmulan: ang mga unang pamayanan ay nagmula pa noong [[prehistorya]], gaya ng pinatutunayan ng iba't ibang natuklasan sa munisipalidad. Partikular na interesante ang ilang libingan na natagpuan sa Cutruzzone o distrito ng Cutruzzole. Sa pagtatapos ng ika-17 siglo, kasunod ng isang subasta na ginanap ng Sagradong Konseho ng Maharlika, ang pamilyang De Marinis ay naging mga pyudal na panginoon ng bayan, at ang lupain ay nanatili sa kanilang pag-aari hanggang sa huling may-ari, si Michele. == Mga monumento at tanawin == Sa gitna ng bayan ay nakatayo ang Simbahang Parokya ng San Pietro Apostolo, kasama ang tatlong nabe nito. Ang partikular na interesante ay ang Kapilya ng San Vito, mga 500 metro mula sa sentro ng bayan, kung saan ang sinauna at tradisyonal na Turniata di San Vito ay isinasagawa tuwing Hunyo 15 sa loob ng mahigit isang milenyo. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Ricigliano}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] h41twrvn9nkukklms9qyzerbsi1zfkt 0 156036 2230272 2028430 2026-10-01T00:09:30Z Ryomaandres 8044 2230272 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roccapiemonte|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.roccapiemonte.sa.it}}|area_code=081|postal_code=84086|day=|saint=[[Juan Bautista|San Giovanni Battista]]|elevation_m=86|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=5.22|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Casali, San Potito|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Roccapiemonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|45|N|14|41|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Roccapiemonte sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Roccapiemonte pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Castelloroccapiemonte.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Roccapiemonte''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|'A Rocca}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]].<ref>{{cite web|url=http://www.comune.roccapiemonte.sa.it/|title=Homepage|access-date=2008-03-01|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080217011810/http://www.comune.roccapiemonte.sa.it/|archive-date=2008-02-17}}</ref> == Heograpiya == Matatagpuan sa silangan ng [[Agro Nocerino Sarnese]], ito ay may hangganan sa mga bayan ng [[Castel San Giorgio]], [[Cava de' Tirreni]], [[Mercato San Severino]], [[Nocera Inferiore]], at [[Nocera Superiore]]. Ang mga nayon (mga ''[[frazione]]'') ay Casali at San Potito. == Kasaysayan == Noong ika-14 na siglo, ang teritoryo ay hinati sa tatlong Unibersidad: Rocca Corporis, Rocca Monasterii, at Rocca Casalium, isang dibisyong administratibo na nanatiling halos hindi nagbago hanggang sa pag-aalis ng piyudalismo noong 1806.<ref name="ICCD">{{Cita web|url=https://catalogo.beniculturali.it/detail/ArchitecturalOrLandscapeHeritage/1500916447|titolo=Centro storico di Roccapiemonte|editore=Istituto Centrale per il Catalogo e la Documentazione|accesso=6 agosto 2026}}</ref> Noong panahon ng pamamahala ni Ravaschieri, ang maharlikang tirahan ay inilipat mula sa Rocca di San Quirico patungo sa Palazzo Ravaschieri. Ang pamamahala ng pamilya ay nagpatuloy hanggang ika-19 na siglo; sa pagkamatay ni Vincenzo Ravaschieri Fieschi (1820-1895), V Duke ng Roccapiemonte, ang lalaking sangay ng pamilya ay naglaho, habang ang huling inapo, si Prinsesa Ornella Ravaschieri, ay namatay nang walang direktang tagapagmana noong 1975.<ref>{{Cita libro |curatore=Isabella Lagomarsino |titolo=I Ravaschieri. Storia e dimore di una famiglia signorile tra Chiavari, Genova e Napoli |editore=De Ferrari |città=Genova |anno=2009}}</ref> == Demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:9500 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:3744 bar:1871 from:0 till:3819 bar:1881 from:0 till:3926 bar:1901 from:0 till:4375 bar:1911 from:0 till:4371 bar:1921 from:0 till:4745 bar:1931 from:0 till:5022 bar:1936 from:0 till:5296 bar:1951 from:0 till:5804 bar:1961 from:0 till:6373 bar:1971 from:0 till:6693 bar:1981 from:0 till:7762 bar:1991 from:0 till:8751 bar:2001 from:0 till:9113 PlotData= bar:1861 at: 3744 fontsize:S text:3.744 shift:(-8,5) bar:1871 at: 3819 fontsize:S text:3.819 shift:(-10,5) bar:1881 at: 3926 fontsize:S text:3.926 shift:(-10,5) bar:1901 at: 4375 fontsize:S text:4.375 shift:(-10,5) bar:1911 at: 4371 fontsize:S text:4.371 shift:(-10,5) bar:1921 at: 4745 fontsize:S text:4.745 shift:(-10,5) bar:1931 at: 5022 fontsize:S text:5.022 shift:(-10,5) bar:1936 at: 5296 fontsize:S text:5.296 shift:(-10,5) bar:1951 at: 5804 fontsize:S text:5.804 shift:(-10,5) bar:1961 at: 6373 fontsize:S text:6.373 shift:(-10,5) bar:1971 at: 6693 fontsize:S text:6.693 shift:(-10,5) bar:1981 at: 7762 fontsize:S text:7.762 shift:(-10,5) bar:1991 at: 8751 fontsize:S text:8.751 shift:(-10,5) bar:2001 at: 9113 fontsize:S text:9.113 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commonscat-inline|Roccapiemonte}} * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20080217011810/http://www.comune.roccapiemonte.sa.it/ Roccapiemonte official website] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 7mcbphulnditmuvbeike470td1pssg7 0 156037 2230265 2096530 2026-10-01T00:04:26Z Ryomaandres 8044 2230265 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roccagloriosa|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=42|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Rochetani, Rocchesani, o Roccaglorensi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=430|mayor_party=|saint=San [[Juan Bautista]]|day=Hunyo 24|postal_code=84060|area_code=0974|website={{official website|http://www.comune.roccagloriosa.sa.it/}}|footnotes=|mayor=Nicola Marotta|frazioni=Acquavena|official_name=Comune di Roccagloriosa|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Roccagloriosa.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Roccagloriosa-Stemma.png|image_map=Roccagloriosa pos SA.gif|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=Roccagloriosa sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|7|N|15|26|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|istat=065107}} Ang '''Roccagloriosa''' ([[Wikang Cilentano|Cilentano]]: {{Lang|scn|'A Rocca}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ang bayan ay matatagpuan sa timog [[Cilento]]. Ito ay may hangganan ng [[Alfano]], [[Camerota]], [[Celle di Bulgheria]], [[Laurito]], [[Rofrano]], [[San Giovanni a Piro]], at [[Torre Orsaia]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ayon sa popular na tradisyon, ang pangalang Roccagloriosa ay pinagsamang salitang [[Wikang Latin|Latin]] na *rocca,-ae (isang muling binuo ngunit hindi pa napatutunayang termino) at gloriosa. Ang unang termino ay nagpapahiwatig ng estratehikong lokasyon ng bayan, isang kuta sa loob ng maraming siglo; ang pangalawa ay nagbibigay-diin sa paggalang sa maluwalhating [[Maria]] ng Nazaret, ina ni [[Hesus]]. == Kasaysayan == Sa isang piraso ng isang tansong tabletang natuklasan noong mga arkeolohikong paghuhukay, na mula pa noong ika-4-ika-3 siglo BK, isang batas ang natagpuan patungkol sa mga institusyong sibil ng sinaunang bayan, na nagpapatotoo sa kapansin-pansing kasalimuotan ng buhay sibil at administratibo ng mga [[Mga Lucano|Lucano]].<ref name=":0">{{Cita libro |url= |ISBN=88-7260-139-8 |oclc=55651941 |autore=Maurizio Gualtieri |titolo=Roccagloriosa: i Lucani sul golfo di Policastro |edizione=3ª ed. |data=2012 |editore=Lombardi editori}}</ref> Noong ika-1 siglo BK, ang mga nakaligtas sa pagkawasak ng [[Orbitania]] ay nagtayo ng isang bagong pamayanan, hindi kalayuan sa una, sa isang mabatong tagaytay na tinatawag na Armo. Ang pamayanan ay tinawag na Patrizia, na ngayon ay Rocchetta, isang bayan na umiral hanggang ika-4 na siglo AD. == Tingnan din == * [[Bulgheria]] * [[wikang Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Roccagloriosa}} * {{In lang|it}} [http://www.comune.roccagloriosa.sa.it/ Roccagloriosa official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160905051939/http://www.comune.roccagloriosa.sa.it/ |date=2016-09-05 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] mi8ersmnohpqrkls7edktcwybhwclbm 0 156038 2230276 2083236 2026-10-01T00:13:29Z Ryomaandres 8044 2230276 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rofrano|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://rofrano.asmenet.it}}|area_code=0974|postal_code=84070|day=Setyembre 8|saint=Madonna ng Grottaferrata|elevation_m=450|elevation_footnotes=|population_demonym=Rofranesi|population_footnotes=|area_total_km2=58|area_footnotes=|mayor=Nicola Cammarano|mayor_party=|frazioni=Abbenante, [[Cerreto (Rofrano)|Cerreto]], Fornillo,<br> Pozzillo Borsito, Provitera,<br> San Leo, [[San Menale]], Treppaoli|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Rofrano|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|13|N|15|26|E|region:IT_type:city(2189)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Rofrano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Rofrano pos SA.gif|shield_size=60px|image_shield=Rofrano-Stemma.png|image_caption=Hilagang tanaw ng Rofrano|image_alt=|imagesize=|image_skyline=ROFRANO (Panorama).JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Rofrano''' ([[Wikang Cilentano|Cilentano]]: {{Lang|scn|U Franu}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ito ay matatagpuan sa katimugang [[Cilento]]. Noong 2015 ang populasyon nito ay 1,539. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng Rofrano ay matatagpuan sa katimugang bahagi ng [[Cilento]], pantay ang layo at nasa gitnang lokasyon kung ikukumpara sa iba pang mas malalaking munisipalidad tulad ng Sala Consilina, Vallo della Lucania, at Sapri. == Kasaysayan == Ang nayon ay unang tinirhan sa pagitan ng ika-3 at ika-4 na siglo at iniuugnay sa mga marangal na Krusada, na noon ay naninirahan malapit sa bundok ng Piaggine sa isang lugar na tinawag nilang ''Ruffium'' (kaya naman nagmula ang sinaunang pangalang "Ruranu"). Kasunod ng mga epidemya (hindi pa napapatotohanan) at mga tulisan, ang pamayanan ay lumipat palapit sa kasalukuyang lokasyon nito at binago ang pangalan nito sa Ruffio, pagkatapos ay Rufra, at sa huli ay Rofrano (isang salitang tumutukoy sa lupang gumuguho sa ilalim ng mga kaaway). Noong Gitnang Kapanahunan, ang piyudo ni Rofrano ay ipinagkaloob ni [[Roberto Guiscardo]] sa isa sa kanyang mga kabalyero. Ang kastilyo, na pinalawak sa isang dati nang manor na nagmula sa mga Lombardo-Bisantino, ay makikita pa rin ngayon. Hanggang sa unang bahagi ng dekada '80, ang pasukan ng pasukan ay natatakpan ng isang gusaling gawa sa masoneriya na may magkakaugnay na mga biga na kahoy at batong palaman, na malinaw na nagmula sa Hilagang Europa. Sa kanayunan, maaari pa ring makakita ng mga lumang gusaling masoneriya na may mga balkonaheng kahoy, na madalas sa mga lugar Hermaniko at Hilagang Europa. == Galeriya == {{Gallery|File:San Menale (north view).jpg|Tanaw ng San Menale|File:San Menale (Waterfall on river Faraone).jpg|Isang talon sa ilog Faraone|title=|width=230|height=160|lines=1|align=center|footer=}} == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano|Diyalektong Cilentano]] * [[Cilento at Vallo di Diano National Park|Pambansang Liwasan ng Cilento at Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Rofrano}} * {{In lang|it}} [http://rofrano.asmenet.it Rofrano official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904114548/http://rofrano.asmenet.it/ |date=2019-09-04 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] q88prj2mbk09a0g7xmgfovhm88su727 0 156039 2230287 2083019 2026-10-01T00:24:21Z Ryomaandres 8044 2230287 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roscigno|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{Official website|http://www.comune.roscigno.sa.it}}|area_code=0828|postal_code=84020|day=Agosto 16|saint=San Roque|elevation_m=570|elevation_footnotes=|population_demonym=Roscignoli|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=15.18|area_footnotes=|mayor=Pino Palmieri |mayor_party=|frazioni=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Roscigno|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|23|57.89|N|15|20|47.97|E|region:IT_type:city(827)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Roscigno sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Roscigno pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Roscigno-Stemma.png|image_caption=Panoramikong tanaw ng Roscigno na ipinapakita rin ang Roscigno Vecchia (sa ilalim sa kanto sa kanan)|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Roscigno (panoramic view).jpg|native_name=|footnotes=}} [[Talaksan:Roscigno_Vecchia-3.JPG|right|thumb|240x240px| Ang mga guho ng Roscigno Vecchia.]] <!-- [[File:RoscignoChiesa.jpg|thumb|240x240px| Ang simbahan ng Roscigno Vecchia.]] --> [[Talaksan:Roscigno_Vecchia-2.JPG|thumb|240x240px| Isang lumang palasyo at ang bukal ng Roscigno Vecchia.]] Ang '''Roscigno''' ay isang maliit na bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ito ay matatagpuan sa dalisdis ng [[Monte Pruno]]. Ang pangalan ng bayan ay nagmula sa salitang diyalekto na "russignuolo," na nangangahulugang [[ruwisenyor]]. Ang ekonomiya nito ay nakabatay sa agrikultura: ang teritoryo nito ay mayaman sa mga taniman ng olibo at mga ubasan. == Heograpiya == Matatagpuan ang Roscigno sa gitnang lugar ng [[Cilento]] . Ito ay nasa loob ng [[Cilento, Vallo di Diano at Alburni National Park|Pambansang Liwasan ng Cilento, Vallo di Diano, at Alburni]] at ang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng Cilento. Ang munisipalidad ay may hangganan sa [[Bellosguardo]], [[Corleto Monforte]], [[Laurino]], [[Sacco]], at [[Sant'Angelo a Fasanella]].<ref>{{OSM|r|40487|Roscigno}}</ref> Ang bayan ay nahahati sa Roscigno Nuova (Bagong Roscigno, simpleng tinutukoy bilang Roscigno), ang bagong pamayanan na itinayo pagkatapos ng pagguho ng lupa sa lumang pamayanan; ngayon ay pinangalanang Roscigno Vecchia (Lumang Roscigno), malayong {{Convert|1.5|km|mi}} mula sa "bagong bayan". == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano|Diyalektong Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.roscigno.sa.it Official website] * {{In lang|it}} [http://www.roscignovecchia.it/ Roscigno Vecchia website] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] nox76c0tubva8oirptk7vc5g4ctfro0 0 156040 2230285 2028330 2026-10-01T00:21:36Z Ryomaandres 8044 /* Heograpiya */ 2230285 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Romagnano Al Monte|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://romagnanoalmonte.asmenet.it}}|area_code=0828|postal_code=84020|day=|saint=|elevation_m=650|elevation_footnotes=|population_demonym=Romagnanesi|population_footnotes=|area_total_km2=9|area_footnotes=|mayor=Giuliana Colucci|mayor_party=|frazioni=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Romagnano al Monte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|37|N|15|27|E|region:IT_type:city(415)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Romagnano al Monte-Stemma.png|image_caption=Ang abandonadong lumang bayan|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Romagnano01.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Romagnano al Monte''' ay isang nayon at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. [[Talaksan:Romagnano02.jpg|thumb|Tanaw ng lumang bayan.]] == Heograpiya == Matatagpuan ang Romagnano sa hilagang bahagi ng Cilentanong heograpikal na rehiyon, sa mga hangganan ng Campania kasama ang [[Basilicata]]. Ang bagong bayan ay nasa mga lokalidad ng Ariola (pangunahin) at Palazzo. == Kasaysayan == Ang sentrong pangkasaysayan ay nakatayo sa isang tagaytay na tinatanaw ang mga bangin ng Ilog Platano, na sa kahabaang iyon ay nagmamarka ng hangganan sa pagitan ng Campania at Basilicata. Noong panahon ng mga Romano, ang teritoryo nito ay nasa ilalim ng hurisdiksiyon ng sinaunang [[Volcei]], na ngayon ay [[Buccino]]. Mula sa panahong iyon, tanging ang mga nakalantad na bakas ng isang [[Opus signinum|''opus signinum'']] na pavement malapit sa isang [[Romanong villa|villa]] sa lugar ng San Pietro at iba pang nakakalat na labi ang natitira. Sa pagpasok ng unang milenyo, isang kastilyo ang itinayo sa lugar na iyon, at, hindi kalayuan, sa silangan, ang unang simbahan ng parokya, na inialay sa Madonna del Parto at kalaunan sa Asunsiyon. Ang mga guho ng dalawang monumentong ito ay nakikita pa rin. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://romagnanoalmonte.asmenet.it Munisipal na site ng Romagnano al Monte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114061134/http://romagnanoalmonte.asmenet.it/ |date=2012-11-14 }} {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] bo87cqvowrbzjjwghuzlns4c4wjmuvj 0 156041 2230290 2083216 2026-10-01T00:27:15Z Ryomaandres 8044 2230290 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rutino|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website=www.comune.rutino.sa.it/|area_code=0974|postal_code=84070|day=Ikalawang Linggo ng Mayo|saint=[[Arkanghel Miguel|San Michele Arcangelo]]|elevation_m=371|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|area_total_km2=9.64|area_footnotes=|mayor=Voria Michele|mayor_party=Civic Party (Lista Civica)|frazioni=Rutino Scalo|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Rutino|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|18|N|15|4|E|region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Rutino sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Rutino pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Rutino-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Rutino.jpg|native_name=|footnotes=<!-- These are currently unused -->}} '''Ang Rutino''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ito ay nasa heyograpikong rehiyon ng Cilento . == Heograpiyang pampulitika == Ang comune ay nahahati sa Rutino, ang pangunahing lungsod, at ang "[[frazione]]" ng Rutino Scalo. Ito ay may hangganan sa [[Lustra, Campania|Lustra]], [[Perito]], [[Prignano Cilento]], at [[Torchiara]] . Ang dalawang pinakamahalagang lungsod malapit sa Rutino ay ang [[Agropoli]] at [[Vallo della Lucania]]. == Kasaysayan == Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], ang nayon ay sinakop ng mga tropang Aleman na nagkampo sa lumang palaruan. Hanggang sa pagbubukas ng bagong kalsadang panlalawigan 417, na nagsisimula sa Agropoli at nagtatapos sa Sapri, ito ay isang hintuan sa ruta ng [[Kalsadang Estatal 18 Tirrena Inferiore]]. Simula noong Mayo 4, 1887, ang nayon ng Rutino Scalo ay may [[Estasyon ng tren ng Rutino|Estasyon ng tren]], na nagsara noong dekada 1990. == Kultura == === Edukasyon === Ang unang tatlong siklo ng edukasyon ay matatagpuan sa loob ng munisipalidad. Ang mga paaralang sekundarya ay matatagpuan sa Agropoli at Vallo della Lucania. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Rutino}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fractions]] [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fiscal_code]] [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] lsyx7wbd42cxpy5fvamb25pxh2xs2fr 0 156042 2230293 2171375 2026-10-01T00:28:40Z Ryomaandres 8044 2230293 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sacco|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.sacco.sa.it/}}|area_code=0974|postal_code=84070|day=|saint=|elevation_m=500|elevation_footnotes=|population_demonym=Saggesi<ref>Sanggunian : [[Enciclopedia Italiana|Enciclopedia Treccani]]</ref> o Saccatari<ref>Lokal na diyalekto</ref>|population_footnotes=|area_total_km2=23|area_footnotes=|mayor=Franco LaTempa|mayor_party=|frazioni=|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Sacco|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|22|43.07|N|15|22|41.23|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sacco sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Sacco pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Sacco-Stemma.gif|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sacco Cilento.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sacco''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Sa taong 2011, ang populasyon ay '''582''' katao.<ref>{{In lang|it}} [http://demo.istat.it/pop2011/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110925105754/http://demo.istat.it/pop2011/index.html |date=2011-09-25 }}: [[Istat]] 2011</ref> == Heograpiya == Matatagpuan sa gitnang-silangang lugar ng [[Cilento]] at malapit sa kabundukang [[Alburni]], ang munisipalidad ay nasa hangganan ng [[Corleto Monforte]], [[Laurino]], [[Piaggine]], [[Roscigno]], at [[Teggiano]]. Wala itong mga nayon (''[[frazione]]''). Ang bayan ay matatagpuan malapit sa [[bukal]] ng ilog Sammaro. == Kasaysayan == Ang mga unang pamayanan ng tao sa munisipalidad ng Sacco ay nagmula pa noong sinaunang panahon. Sa katunayan, malapit sa pinagmumulan ng Ilog Sammaro, mayroong isang kuweba na kilala bilang Jacopo o Jacovo, kung saan natuklasan ang mga artifact na maiuugnay sa isang komunidad ng mga pastol na nanirahan sa lugar noong Panahon ng Tanso. Bukod pa rito, malapit sa arkeolohikong pook na kilala bilang Sacco Vecchio, na matatagpuan sa isang mahirap puntahan na bangin na tinatanaw ang lambak kung saan dumadaloy ang Ilog Sammaro, maraming tuyong pundasyong bato ang natuklasan. Ang mga pundasyong ito, na nagmula pa noong panahon bago ang Kristiyanismo, na nagsimula noong bandang 1000 BK, ay maaaring bumuo ng mga pundasyon ng isang maliit na pamayanan. Ayon sa ilang lokal na historyador, ang pinagmulan ng lugar ay malamang na masubaybayan pabalik sa paglipat sa bato ng ilang katutubong naninirahan na, kasunod ng pagdaan ng mga Griyego na nagmula sa mga baybaying Honiko at Tireno, ay lumipat doon, upang maghanap ng mas ligtas at mas masisilungang lugar, at iniwan ang mga orihinal na pamayanan na matatagpuan sa mas mababang agos malapit sa ilog Sammaro.<ref>Maria Felicia Troccoli - Saccho Vecchio. Antichissimo insediamento precristiano, Salerno 2004.</ref> == Demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2500 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:1662 bar:1871 from:0 till:1757 bar:1881 from:0 till:1780 bar:1901 from:0 till:2123 bar:1911 from:0 till:2305 bar:1921 from:0 till:2191 bar:1931 from:0 till:1703 bar:1936 from:0 till:1702 bar:1951 from:0 till:1792 bar:1961 from:0 till:1688 bar:1971 from:0 till:1235 bar:1981 from:0 till:1042 bar:1991 from:0 till:905 bar:2001 from:0 till:701 bar:2011 from:0 till:582 PlotData= bar:1861 at: 1662 fontsize:S text:1,662 shift:(-8,5) bar:1871 at: 1757 fontsize:S text:1,757 shift:(-10,5) bar:1881 at: 1780 fontsize:S text:1,780 shift:(-10,5) bar:1901 at: 2123 fontsize:S text:2,123 shift:(-10,5) bar:1911 at: 2305 fontsize:S text:2,305 shift:(-10,5) bar:1921 at: 2191 fontsize:S text:2,191 shift:(-10,5) bar:1931 at: 1703 fontsize:S text:1,703 shift:(-10,5) bar:1936 at: 1702 fontsize:S text:1,702 shift:(-10,5) bar:1951 at: 1792 fontsize:S text:1,792 shift:(-10,5) bar:1961 at: 1688 fontsize:S text:1,688 shift:(-10,5) bar:1971 at: 1235 fontsize:S text:1,235 shift:(-10,5) bar:1981 at: 1042 fontsize:S text:1,042 shift:(-10,5) bar:1991 at: 905 fontsize:S text:905 shift:(-10,5) bar:2001 at: 701 fontsize:S text:701 shift:(-10,5) bar:2011 at: 582 fontsize:S text:582 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano]] * [[Cilento at Vallo di Diano National Park|Pambansang Liwasan ng Cilento at Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Sacco}} * {{In lang|it}} [http://www.comune.sacco.sa.it/ Sacco official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121206074221/http://www.comune.sacco.sa.it/ |date=2012-12-06 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] ef005w6sdwoyl8f1lmnpiqbfxgzgzpl 0 156043 2230299 2083058 2026-10-01T00:30:26Z Ryomaandres 8044 2230299 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sala Consilina|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.sala-consilina.salerno.it}}|area_code=0975|postal_code=84036|day=Setyembre 29|saint=[[Michael (archangel)|San Miguel]]|elevation_m=914|elevation_footnotes=|population_demonym=Salesi|population_footnotes=|area_total_km2=59.7|area_footnotes=|mayor=Francesco Cavallone|mayor_party=|frazioni=Grecia, Quattro Querce, San Raffaele, San Rocco, San Sebastiano, Sant'Antonio, Santo Leo, Trinità|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Sala Consilina|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|24|N|15|36|E|region:IT_type:city|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sala Consilina sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Sala Consilina pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Sala Consilina-Stemma.png|image_caption=Panoramikong tanaw ng Sala Consilina|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sala Consilina (panoramic view).jpg|native_name=|footnotes=}} '''Sala Consilina''' ay isang [[bayan]] at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. May 12,635 naninirahan, ito ang pinakamataong bayan ng [[Vallo di Diano]]. == Kasaysayan == Ang lugar ay tinitirhan na simula pa noong ika-9 na siglo BK, gaya ng pinatutunayan ng malawak na nekropolis, na may mga libingan at mga puntod ng kremasyon, na maiuugnay sa isang pamayanan ng mga Villanova. Ang mga tala ng sentro ng ''Consilinum'', ang lugar ng kasalukuyang Sala Consilina, na itinayo noong panahon ng kolonisasyon ng mga Lombardo, ay nagmula pa noong panahon ng mga [[Panahong Romano|Romano]]. Ang mga simbahan ng San Leone IX, Santo Stefano, at Sant'Eustachio ay nagmula pa noong panahon ng pamamahala ng mga Normando. Noong 1246, winasak ni [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Federico II]] ang lungsod bilang paghihiganti para sa isang sabwatan. Winasak ito ng mga Aragonese, noong 1497, sa parehong dahilan. Noong ika-17 siglo, ang Sala Consilina ay naging luklukan ng isang obispo. Ang Grancia di San Lorenzo, ang simbahan ng San Pietro, at ang mga marangal na palasyo ng mga pamilyang Gatta, Vairo, at Bigotti ay nagmula pa sa panahong ito. Maraming iba pang mga palasyo ang itinayo noong ika-18 siglo, kabilang ang mga palasyo ng mga pamilyang Acciari, Grammatico, Bove, Falcone, at Caratù. == Heograpiya == Matatagpuan ang Sala Consilina sa gitnang bahagi ng [[Vallo di Diano]], malapit sa mga hangganan ng [[Campania]] kasama ang [[Basilicata]]. Ang mga karatig na munisipyo ay ang [[Atena Lucana]], [[Brienza]] ( [[Lalawigan ng Potenza|PZ]] ), [[Marsico Nuovo]] (PZ), [[Padula]], [[Sassano]], [[San Rufo]], at [[Teggiano]]. == Tingnan din == * [[Cilento]] * [[Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{commonscat-inline|Sala Consilina}} * [http://www.comune.sala-consilina.salerno.it/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722151403/http://www.comune.sala-consilina.salerno.it/ |date=2019-07-22 }} {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 5l3k6jrl31hemzjjyw958jt8iij3ly0 2230302 2230299 2026-10-01T00:32:05Z Ryomaandres 8044 2230302 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sala Consilina|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.sala-consilina.salerno.it}}|area_code=0975|postal_code=84036|day=Setyembre 29|saint=[[Michael (archangel)|San Miguel]]|elevation_m=914|elevation_footnotes=|population_demonym=Salesi|population_footnotes=|area_total_km2=59.7|area_footnotes=|mayor=Francesco Cavallone|mayor_party=|frazioni=Grecia, Quattro Querce, San Raffaele, San Rocco, San Sebastiano, Sant'Antonio, Santo Leo, Trinità|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Sala Consilina|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|24|N|15|36|E|region:IT_type:city|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sala Consilina sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Sala Consilina pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Sala Consilina-Stemma.png|image_caption=Panoramikong tanaw ng Sala Consilina|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sala Consilina (panoramic view).jpg|native_name=|footnotes=}} '''Sala Consilina''' ay isang [[bayan]] at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. May 12,635 naninirahan, ito ang pinakamataong bayan ng [[Vallo di Diano]]. == Kasaysayan == Ang lugar ay tinitirhan na simula pa noong ika-9 na siglo BK, gaya ng pinatutunayan ng malawak na nekropolis, na may mga libingan at mga puntod ng kremasyon, na maiuugnay sa isang pamayanan ng mga [[Kulturang Villanova|Villanova]]. Ang mga tala ng sentro ng ''Consilinum'', ang lugar ng kasalukuyang Sala Consilina, na itinayo noong panahon ng kolonisasyon ng mga Lombardo, ay nagmula pa noong panahon ng mga [[Panahong Romano|Romano]]. Ang mga simbahan ng San Leone IX, Santo Stefano, at Sant'Eustachio ay nagmula pa noong panahon ng pamamahala ng mga Normando. Noong 1246, winasak ni [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Federico II]] ang lungsod bilang paghihiganti para sa isang sabwatan. Winasak ito ng mga Aragonese, noong 1497, sa parehong dahilan. Noong ika-17 siglo, ang Sala Consilina ay naging luklukan ng isang obispo. Ang [[Grancia di San Lorenzo]], ang simbahan ng San Pietro, at ang mga marangal na palasyo ng mga pamilyang Gatta, Vairo, at Bigotti ay nagmula pa sa panahong ito. Maraming iba pang mga palasyo ang itinayo noong ika-18 siglo, kabilang ang mga palasyo ng mga pamilyang Acciari, Grammatico, Bove, Falcone, at Caratù. == Heograpiya == Matatagpuan ang Sala Consilina sa gitnang bahagi ng [[Vallo di Diano]], malapit sa mga hangganan ng [[Campania]] kasama ang [[Basilicata]]. Ang mga karatig na munisipyo ay ang [[Atena Lucana]], [[Brienza]] ( [[Lalawigan ng Potenza|PZ]] ), [[Marsico Nuovo]] (PZ), [[Padula]], [[Sassano]], [[San Rufo]], at [[Teggiano]]. == Tingnan din == * [[Cilento]] * [[Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{commonscat-inline|Sala Consilina}} * [http://www.comune.sala-consilina.salerno.it/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722151403/http://www.comune.sala-consilina.salerno.it/ |date=2019-07-22 }} {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] mukcyzz7m7tc3ith0yix8cjnmdyxf1r 0 156044 2230312 2028372 2026-10-01T00:39:54Z Ryomaandres 8044 2230312 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Salvitelle|elevation_min_m=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_total=609|population_as_of=1 Disyembre 2009|pop_density_footnotes=|population_demonym=Salvitellesi|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|area_footnotes=|elevation_m=630|saint=[[San Sebastian]]o|day=Enero 20 at huling Linggo ng Agosto|postal_code=84020|area_code=0975|website={{official website|http://www.comune.salvitelle.sa.it}}|footnotes=|area_total_km2=9|mayor=|official_name=Comune di Salvitelle|image_map=Salvitelle pos SA.gif|native_name=|image_skyline=Salvitelle - panorama.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Salvitelle-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|mayor_party=|map_caption=Salvitelle sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|36|N|15|28|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|istat=065117}}Ang '''Salvitelle''' ([[Wikang Napolitano|Campanp]]: {{Lang|nap|Salvtell}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang munisipalidad ay may hangganan sa [[Auletta]], [[Buccino]], [[Caggiano]], [[Romagnano al Monte]], at [[Vietri di Potenza]] ([[Lalawigan ng Potenza|PZ]]). == Kasaysayan == Mula 1811 hanggang 1860, ito ay bahagi ng [[Mga administratibong dibisyon ng Kaharian ng Dalawang Sicilia|sirkondaryo]] ng Caggiano, na kabilang sa [[Distrito ng Sala]] ng [[Kaharian ng Dalawang Sicilia]]. Mula 1860 hanggang 1927, noong panahon ng [[Kaharian ng Italya]], ito ay bahagi ng [[Mandamento (distrito)|mandamento]] ng Caggiano, na kabilang sa [[Sirkondaryo ng Sala Consilina]]. == Mga monumento at tanawin == * Kapilya ng San Sebastiano (1557-1558) * Simbahan ng Kabanal-banalang Rosaryo (1740) * Simbahan ng Espiritu Santo (1800) * Palasyong Baronial * Palasyong Grassibelli (1730) * Palasyong Mucci * Palasyong Romanzi * Palasyong Briganti-Bonavoglia == Lipunan == Noong Enero 1, 2018, 8 dayuhang mamamayan ang naninirahan sa Salvitelle, katumbas ng 1.5% ng populasyon<ref>{{Cita web|http://demo.istat.it/str2018/|Dati Istat}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Salvitelle}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] jc2fuhm7ra8kh2dds9v9znwk3soe9b2 0 156047 2230314 2083064 2026-10-01T00:43:00Z Ryomaandres 8044 /* Heograpiya */ 2230314 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Giovanni a Piro|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comunedisangiovanniapiro.it/}}|area_code=0974|postal_code=84070|day=Huling Linggo ng Mayo|saint=''[[Maria|Madonna]]'' ng Pietrasanta|elevation_m=450|elevation_footnotes=|population_demonym=Sangiovannesi|population_footnotes=<ref name=Istat>{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/pop2011/index.html Source:] [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=37.9|area_footnotes=|mayor=Ferdinando Palazzo|mayor_party=|frazioni=[[Bosco (San Giovanni a Piro)|Bosco]], [[Scario]]|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di San Giovanni a Piro|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|3|4.68|N|15|27|3.6|E|region:IT_type:city(3753)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=San Giovanni sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=San Giovanni a Piro pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Santuwaryo ng Pietrasanta|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Santuario di Pietrasanta, campanile (San Giovanni a Piro).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Giovanni a Piro''' ([[Wikang Cilentano|Cilentano]]: ''San Giuanni'') ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Heograpiya == Ang bayan ay matatagpuan sa isang burol sa kalsada na nag-uugnay sa [[Marina di Camerota]] sa [[Policastro Bussentino]]. Binibilang ng munisipyo ang bahagi ng baybaying pook ng [[Porto Infreschi]], kung saan matatagpuan ang Santuwaryo ng Pietrasanta. Ito ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Camerota]], [[Roccagloriosa]], [[Santa Marina, Campania|Santa Marina]], at [[Torre Orsaia]]. Ang San Giovanni a Piro ay nagbibilang ng dalawang nayon (mga ''[[frazione]]'') ng [[Bosco (San Giovanni a Piro)|Bosco]] at [[Scario]]. == Kasaysayan == Ito ay bahagi ng [[Mga administratibong dibisyon ng Kaharian ng Dalawang Sicilia|Sirkondaryo]] ng Camerota, na kabilang sa [[Distrito ng Vallo]] ng [[Kaharian ng Dalawang Sicilia]]. Mula 1860 hanggang 1927, noong panahon ng [[Kaharian ng Italya]], ito ay bahagi ng [[Mandamento (distrito)|mandamento]] ng Camerota, na kabilang sa [[Sirkondaryo ng Vallo della Lucania]]. == Tingnan din == * [[Scario]] * [[Baybaying Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|San Giovanni a Piro}} * {{In lang|it}} [http://www.comunedisangiovanniapiro.it/ San Giovanni a Piro official website] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 0auqt2gz5teap6c9pi1nmeajplv8cjg 0 156048 2230315 2028142 2026-10-01T00:45:11Z Ryomaandres 8044 2230315 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Gregorio Magno|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.sangregoriomagno.sa.it/}}|area_code=0828|postal_code=84020|day=Setyembre 3|saint=[[Papa Gregorio I]]|elevation_m=475|elevation_footnotes=<ref>{{Cite web|url=https://www.tuttitalia.it/campania/31-san-gregorio-magno/|title=San Gregorio Magno|website=Tuttitalia|language=Italian}}</ref>|population_demonym=Gregoriani, Sangruis (lokal na diyalekto)|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=49|area_footnotes=|mayor=Nicola padula|mayor_party=|frazioni=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di San Gregorio Magno|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|39|N|15|24|E|region:IT_type:city(4616)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=San Gregorio Magno sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=SanGregorioMagno-Stemma.gif|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Gregorio Magno''' (lokal na diyalekto: {{Lang|nap|San Grgorij}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang teritoryong munisipal, na sumasaklaw sa 49 km², ay kinabibilangan ng isang malawak na maburol na lugar na matatagpuan sa itaas na lambak ng Tanagro malapit sa hangganan ng [[Basilicata]], sa katimugang dalisdis ng [[Hanay ng Bundok na Eremita-Marzano]]. === Klima === Ang pinakamalapit na [[Estasyong metereolohiko|estasyon]] ng klima ay ang Contursi Terme. Batay sa tatlumpung taong sangguniang pangkaraniwan mula 1961-1990, ang pangkaraniwang temperatura ng pinakamalamig na buwan, Enero, ay +6.9 °C; ang sa pinakamainit na buwan, Hulyo, ay +24.5 °C.<ref>{{collegamento interrotto|[http://erg7118.casaccia.enea.it/profili/tabelle/520%20%5BContursi%20Terme%5D%20capoluogo.Txt Tabella climatica]|data=October 2017|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == Pangkalahatan == Matatagpuan ang San Gregorio Magno sa isang etnograpikong rehiyon ng Katimugang Italya na may kakaibang anyo ng katutubong musika na tinutugtog sa isang espesyal na bagpipe na tinatawag na [[Zampogna]]. Ang instrumento ay malapit na nauugnay sa pastoral na kultura ng rehiyon at tinutugtog para sa sekular na layunin, tulad ng katutubong sayaw ng tarantella, gayundin para sa relihiyosong debosyon. Itinampok kamakailan sa San Gregorio Magno ang isang independiyenteng dokumentaryo tungkol sa tradisyong pangmusika na ito na pinamagatang [https://www.youtube.com/watch?v=3pa4W7iA5So ''Zampogna: The Soul of Southern Italy'']. == Mga kapatid na lungsod == * {{Flagicon|ITA}} [[Collegno]], [[Italya]] * {{Flagicon|ITA}} [[Grugliasco]], [[Italya]] == Mga tala at sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sangregoriomagno.sa.it/ Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 3gbtsaqpudghiwjr4jcqv1izv3bjx2e 0 156049 2230316 2083024 2026-10-01T00:46:27Z Ryomaandres 8044 2230316 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Mango Piemonte|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.sanmangopiemonte.sa.it/}}|area_code=089|postal_code=84090|day=Agosto 19|saint=[[San Magno ng Anagni]]|elevation_m=240|elevation_footnotes=|population_demonym=Sanmanghesi|population_footnotes=|area_total_km2=6.02|area_footnotes=|mayor=Francesco Di Giacomo|mayor_party=|frazioni=Monticelli, Piedimonte, Procuoio, Trinità, Chiusa, Casa Calce, Roscigno.|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di San Mango Piemonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|42|N|14|50|E|region:IT_type:city(2164)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_size=100px|image_shield=San Mango Piemonte-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=AAA san mango.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Mango Piemonte''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. Ito ay isang sentrong pang-agrikultura sa paanan ng [[Monti Picentini]], na itinatag noong 88 BK pagkatapos ng pagkawasak ng Picentia ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]]. == Heograpiya == Ang nayon ay nasa hangganan ng [[Castiglione del Genovesi]], [[Salerno]], at [[San Cipriano Picentino]]. == Kasaysayan == Ayon sa ilang makasaysayang sanggunian, ang bayan ay itinatag noong 88 BK, kasunod ng pagkawasak ng lungsod ng Picentia ng mga Romano, isang pangyayaring nagtulak sa mga naninirahan na tumakas patungo sa mga bundok na nakapalibot sa sinaunang lungsod, na humantong sa pagsilang ng maraming pamayanan sa mga lambak na pinangungunahan ng Kabundukan ng Picentini. Ang kasalukuyang toponimo na San Mango Piemonte ay nagmula sa aliterasyon at pagpapaikli ng sinaunang pangalan na Terra Sancti Magni Pedemontis, na hinango naman sa pangalan ng patron na si San Magno at ang lokasyon ng pinakamatandang pamayanan, sa mga dalisdis ng [[Bundok Tubenna]]. == Sports == Ang kilalang koponang futbol ng pamayanan ay ASD Temeraria 1957. ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] e3vtna8nzowga6xgl4req7cw2xjatgs 0 156050 2230318 2083095 2026-10-01T00:51:20Z Ryomaandres 8044 2230318 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Mauro Cilento|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.sanmaurocilento.gov.it/}}|area_code=0974<ref name=tuttocitta/>|postal_code=84070<ref name=tuttocitta>{{in lang|it}} [https://www.tuttocitta.it/mappa/san-mauro-cilento San Mauro Cilento on tuttocitta.it]</ref>|day=Hulyo 11|saint=[[San Mauro]]|elevation_m=560|elevation_footnotes=|population_demonym=Sanmauresi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=15.28|area_footnotes=|mayor=Commissar|mayor_party=|frazioni=[[Casalsottano]], [[Mezzatorre]]|region=[[Campania]]|official_name=Comune di San Mauro Cilento|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|13|35.98|N|15|02|44.02|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=San Mauro Cilento sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=San Mauro Cilento pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Simbahan ni San Mauro sa [[Casalsottano]]|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Chiesa san mauro cilento.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Mauro Cilento''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Kasaysayan == Ang bayan ay unang nabanggit noong 1130. Ang pangalawang toponimo nito, ang '''Casalsoprano''' (o Casal Soprano, ay nangangahulugang ''Mataas na Bahay-kanayunan''),<ref name="wiktionary">See [[wiktionary:en:casale]]</ref> ay malapit na nauugnay sa isa sa malapit at mababang nayon ng [[Casalsottano]] (nangangahulugang ''Mababang Bahay-kanayunan'').<ref name="cilentocultura">{{In lang|it}} [http://www.cilentocultura.it/museo.htm Info about San Mauro Cilento and Casalsottano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160325004336/http://www.cilentocultura.it/museo.htm |date=2016-03-25 }}</ref> Ang simbahang inialay kay San Mauro Martir ay tahanan ng Koro, kung saan ang agila na may dalawang ulo ay nasa ibabaw ng malaking lectern at nangingibabaw sa mga itaas na panel ng pinto. Ang pinto mismo ay iniharap sa bagong anyo nito, na nakuha noong 1727-1730 ng isang Aleman na "maestro," si Johan Mattia Biber, na bahagyang muling itinayo ito, na isinama ang mga pandekorasyon na motif na tipikal ng kaniyang kultura. Ang espasyo ng eksibisyon ng "Museo, Arkibo, at Aklatan para sa Kasaysayang Sosyo-Relihiyoso ng Sinaunang Cilento," na inialay sa ikon ng Eleousa, ay pangunahing matatagpuan sa loob ng isang estrukturang itinayo noong ika-17 siglo, ang dating punong-himpilan ng Confraternidad ng Pio Monte dei Morti. Naglalaman ito ng mga artepakto mula sa kasaysayang pang-ekonomiya, kultural, pansining, relihiyoso, at katutubong bayan. == Tingnan din == * [[Baybaying Cilentano]] * [[Wikang Cilentano|Diyalektong Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.sanmaurocilento.gov.it/ Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130104234736/http://www.sanmaurocilento.gov.it/ |date=2013-01-04 }} {{In lang|it}} * [http://www.comuni-italiani.it/065/123/ San Mauro Cilento sa comuni-italiani.it] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] pmsola8ot9wp1ziydcm9und3sxesrdr 0 156051 2230317 2083056 2026-10-01T00:48:22Z Ryomaandres 8044 2230317 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=San Marzano sul Sarno|elevation_footnotes=|area_total_km2=5|population_footnotes=|population_total=10205|population_as_of=31 Disyembre 2010|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sammarzanesi|elevation_m=20|mayor=Cosimo Annunziata|twin1=|twin1_country=|saint=San Biagio|day=|postal_code=84010|area_code=081|website=|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di San Marzano sul Sarno|image_map=|native_name=|image_skyline=San Marzano sul Sarno 1980.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=SanMarzanosulSarno.gif|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|46|10.93|N|14|35|40.78|E|region:IT_type:city(9433)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|footnotes=}}Ang '''San Marzano sul Sarno''' ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]], na nasa kalagitnaan ng ''Autostrade'' [[Autostrada A3 (Italya)|A3]] at [[Autostrada A30 (Italya)|A30]]. == Kasaysayan == Matatagpuan ang Sarno sa lambak ng Ilog [[Sarno (ilog)|Sarno]], kung saan natagpuan ang mga bakas ng presensiya ng tao na itinayo noon pang ika-9-6 na siglo BK. Ang San Marzano ay unang binanggit noong 601 AD sa isang liham ni [[Papa Gregorio I]]. Noong 1220 ay ibinigay ito ni [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Frederick II ng Sicilia]] sa [[Montevergine|abadia ng Montevergine]], at noong 1234 ay nakuha ito ng [[Filangieri|pamilya Filangieri]], na humawak nito hanggang sa pananakop ng [[Capeto na Pamilyang Anjou|Angevino]] sa [[Kaharian ng Napoles]]. Ang mga sumunod na pamilya na humawak ng titulong San Marzano ay kinabibilangan ng Del Tufo, Mastrili, at Albertini. Ito ay isang awtonomong [[Università del Regno|unibersidad]] na may pangalang "Terra di San Marzano", gaya ng nabanggit sa isang dokumento mula 1521.<ref>Atto del notaio itinerante Sebastiano Manso del 22 ottobre del 1521, in cui è menzionato il "sindaco particolare" eletto dall'università per quell'anno, Giovanni Pignataro, insieme ai due "eletti" (cariche assimilabili agli attuali [[Assessore|assessori]]), Matteo Tortora e Giovanni Gaudiano.</ref> Ang titulong Markes ng San Marzano at ang pagmamay-ari ng piyudo ay naipasa bilang mana mula sa pamilyang Mastrilli kay Gentile III Albertini noong bandang 1678, at nanatili sa pagmamay-ari ng pamilya hanggang sa pag-aalis ng mga karapatang piyudal noong 1806. Ang bayan ay napinsala noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. == Tingnan din == * [[Kamatis ng San Marzano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] lfyz0v2h7dyxqcda2ylu5pcsebv36hh 0 156052 2230319 2083586 2026-10-01T00:52:33Z Ryomaandres 8044 2230319 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Mauro La Bruca|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.sanmaurolabruca.sa.it}}|area_code=0974|postal_code=84070|day=Enero 15, huling Linggo<br> ng Abril, huling<br> Linggo ng Agosto<br>, at Setymebre 16|saint=Sant'Eufemia V. & M.<br>(protektor: San Mauro Abate)|elevation_m=450|elevation_footnotes=|population_demonym=Sammauresi|population_footnotes=|area_total_km2=19.05|area_footnotes=|mayor=Francesco Scarabino|mayor_party=|frazioni=San Nazario|region=[[Campania]]|official_name=Comune di San Mauro La Bruca|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|7|N|15|17|E|region:IT_type:city(789)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=San Mauro la Bruca sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=San Mauro la Bruca pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=San Mauro la Bruca-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=San Mauro La Bruca.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Mauro la Bruca''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Maikli at banayad ang mga taglamig, mahaba, mainit, at tuyo ang mga tag-araw. Gayunpaman, kakaunti ang tunay na maalinsangang araw, dahil ang malamig na simoy ng hangin—"punenti" at "viento ri terra" sa lokal na diyalekto—ay umiihip araw at gabi, na lubos na nagpapagaan sa init ng tag-araw. Noon, ang niyebe ay regular na lumilitaw nang dalawa o tatlong beses sa isang taon sa taglamig; ngayon, dahil sa patuloy na pagbabago ng klima, ito ay naging isang ganap na pambihira at paulit-ulit na kababalaghan. == Kasaysayan == Iba't ibang mga ipotesis ang inilahad patungkol sa mga sanhing humantong, sa mga sumunod na siglo, sa paggalaw ng kasalukuyang pamayanan pa hilaga, na wala sa mga ito ang maituturing na kongklusibo, dahil sa kawalan ng tumpak na impormasyon at mga dokumentong pangkasaysayan tungkol sa paksang ito. == Mga kambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}} [[Grottaferrata]], Italya * {{Flagicon|ITA}} [[Viagrande]], Italya == Tingnan din == * [[Cilento]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|San Mauro La Bruca}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 6xwfykx2qkf4epj6w7az1hh0nwb7zuv 0 156053 2230320 2028228 2026-10-01T00:54:43Z Ryomaandres 8044 2230320 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Pietro al Tanagro|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website=|area_code=0975|postal_code=84030|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Sanpietresi|population_footnotes=|area_total_km2=15|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di San Pietro al Tanagro|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|27|23|N|15|28|59|E|region:IT_type:city(1640)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=San Pietro al Tanagro sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=San Pietro al Tanagro pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Nuova casa comunale San Pietro al Tanagro.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Pietro al Tanagro''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang San Pietro al Tanagro ay 90 kilometro ang layo mula sa [[Salerno]] . Ito ay may populasyon na 1,640 na naninirahan at isang sakop na 15.3 kilometro kuwadrado, kaya ito ay may densidad ng populasyon na 107,19 na naninirahan kada kilometro kuwadrado. Tumataas ito ng 450 metro sa ibabaw ng antas ng dagat. Ang munisipyo ay matatagpuan sa Via De Cusatis, telepono (+39) 0975 399326, fax (+39) 0975 399326. Ang munisipyo ay nasa hangganan ng [[Atena Lucana]], [[Corleto Monforte]], [[San Rufo]], [[Sant'Arsenio]], at [[Teggiano]]. == Kasaysayan == Ang 1857 ang pinakamalungkot na taon para sa Vallo di Diano sa siglong ito. Noong gabi sa pagitan ng Disyembre 16 at 17 ng taong iyon, isang malakas na lindol ang nagdulot ng kamatayan at pagkawasak: sa kalapit na Polla, 867 katao ang namatay, 250 ang nasugatan, 1,300 bahay ang gumuho, 355 ang nasira, 18 simbahan at kapilya ang gumuho, at isa ang hindi ligtas. Sa San Pietro, ang bayan ay nagtamo ng malawakang pinsala, na nagresulta sa walong pagkamatay, marami sa kanila ay napakabata, at isang ikasiyam na biktima ang nasawi sa ilalim ng mga guho ng bilangguan ng [[Polla]], kung saan siya nakakulong. == Mga tala at sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * [[Vallo di Diano]] * [[Alburni]] == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|San Pietro al Tanagro}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] hj93lxx5zqta3dm4308traaqqe90r5u 0 156054 2230323 2082958 2026-10-01T00:57:19Z Ryomaandres 8044 2230323 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Rufo|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.sanrufo.sa.it/}}|area_code=0975|postal_code=84030|day=|saint=|elevation_m=640|elevation_footnotes=|population_demonym=Rufini|population_footnotes=|area_total_km2=31|area_footnotes=|mayor=Marmo Michele|mayor_party=|frazioni=Fontana Vaglio|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di San Rufo|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|26|N|15|28|E|region:IT_type:city(1850)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=San Rufo sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=San Rufo pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=San Rufo-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=San Rufo Panorama.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Rufo''' ay isang nayon at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]], sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]] na matatagpuan sa [[Vallo di Diano]]. Ang San Rufo ay umaabot ng higit sa 31 square kilometers, karamihan sa mga ito ay bulubundukin o maburol na lupain. Pinag-iisipan ang depensa, ang lumang bayan ay itinayo sa higit sa 600 metro sa ibabaw ng dagat. Ang isa pang dahilan para sa pagpili ng lokasyon ay ang latian ng malawak na Vallo di Diano plain, na nasa tinatayang 450 metro sa itaas ng dagat. Ang bayan mismo ay matatagpuan, at ang nakapalibot na kanayunan ay nanirahan, sa mga dalisdis ng Monte Cocuzzo delle Puglie at ng Kabundukang [[Alburni]]. Ang dalawang hanay ay magkaharap, na bumubuo ng isang anggulo na ang dulo ay namarkahan ng isang makitid, malalim na lambak: ang Valtorno. Ang pasong ito sa pagitan ng dalawang bulubundukin, na tinatawag na Passo della Sentinella (Salerno), ay mula pa noong sinaunang panahon ay nagbigay ng estratehikong ugnayan sa pagitan ng mga rehiyon ng Vallo di Diano at Cilento. Sa katunayan, ang sinaunang "Via degli Stranieri" ("Daan ng mga Estranghero"), isang pangalan ng lugar na maganda ang paglalarawan ng kahalagahan ng lokasyon, ay minsang dumaan dito. Ang bundok Spina dell'Ausino, may taas na 1,426 na metro, at bundok Serra Nuda, may taas na 1,283 metro, ay nasa paligid ng San Rufo. Hanggang sa unang bahagi ng ika-19 na siglo, ang bayan ay tinawag na Santo Rufo at pagkatapos ay pinalitan ng San Rufo. == Heograpiya == Ang munisipalidad ng San Rufo ay nasa taas na 640 metro mula sa antas ng dagat at sumasaklaw sa isang lawak na 31.62 km². Ito ay napapalibutan ng dalawang bundok: ang Spina dell'Ausino at Cucuzzo delle Puglie. Sa pagitan ng mga ito ay matatagpuan ang Sentinella Pass, na palaging nagdurugtong sa Vallo di Diano at sa Lambak ng Calore Salernitano. Tulad ng ibang maliliit na bayan sa lugar na ito, ang lupain ay pinangungunahan ng mga puno. == Tingnan din == * [[Vallo di Diano]] * [[Alburni]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|San Rufo}} * {{In lang|it}} [http://www.sanrufo.net/inglese/ San Rufo official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304085116/http://www.sanrufo.net/inglese/ |date=2016-03-04 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] hwlzm3akzca2t1pi7pssi73t737tqys 0 156055 2230325 2221598 2026-10-01T01:01:28Z Ryomaandres 8044 2230325 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Angelo a Fasanella|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.santangeloafasanella.sa.it}}|area_code=0828|postal_code=84027|day=Setyembre 29|saint=[[Arkanghel Miguel]]|elevation_m=515|elevation_footnotes=|population_demonym=Santangiolesi|population_footnotes=<ref>[http://www.demo.istat.it/ Source] : [[Istituto Nazionale di Statistica|Istat]] 2010</ref>|area_total_km2=32|area_footnotes=|mayor=Gaspare Salamone|mayor_party=|frazioni=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Sant'Angelo a Fasanella|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|27|N|15|21|E|region:IT_type:city(801)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sant'Angelo a Fasanella sa loob ng Lalawigan ng Salerno at Campania|map_alt=|image_map=Sant'Angelo a Fasanella pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Panoramikong tanaw|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sant'Angelo a Fasanella (Panoramic).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sant'Angelo a Fasanella''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang bayan ay matatagpuan sa hilagang-silangan ng [[Cilento]], malapit sa bulubundukin ng [[Alburni]]. Ang teritoryo ng munisipyo nito ay nasa hangganan ng [[Bellosguardo]], [[Corleto Monforte]], [[Ottati]], [[Petina, Campania|Petina]], at [[Roscigno]]. Binubuo ng tatlong distrito ng "Sopra la terra" (mataas na lugar, sa kalsadang panlalawigan), "Dentro la terra" (gitnang lugar, na matatagpuan sa pagitan ng matataas at mababang lugar ng bayan, kung saan nakatayo ang simbahang parokya ng Santa Maria Maggiore at ang kastilyong piyudal) at "Basso la terra" (mababang lugar, sa lambak ng batis ng Fasanella), kabilang din dito ang ilang maliliit na bayan tulad ng Coppi, San Vito, Terre Lunghe at Chiusa dell'Angelo. == Kasaysayan == Ang Sant'Angelo a Fasanella ay kinabibilangan ng maraming kagubatan ng haya, tulad ng mga kagubatan ng "Terra Forte" at "Vallone dei Lupi". Mayroon ding maraming daluyan ng tubig na tumatawid dito: bukod sa batis ng "Cellino" at ilog ng "Fasanella", ang "talon ng Auso" ay mahalagang banggitin. Matatagpuan ilang kilometro mula sa bayan, ang lugar ay mapupuntahan sa pamamagitan ng kalsada sa bukid, na kilala rin bilang "kuweba ng Auso" dahil sa penomenon ng karst na maaaring hangaan. Ilang dosenang metro mula sa pinagmumulan, ang tubig, na ginawang prinsa at pagkatapos ay dinadaluyan upang patakbuhin ang isang inabandunang gilingan, ay tumatalon nang humigit-kumulang walong metro.<ref>{{cita web|url=https://www.comune.santangeloafasanella.sa.it/index.php?action=index&p=76|titolo=Storia|sito=Comune di Sant'Angelo a Fasanella}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.santangeloafasanella.sa.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160617191528/http://www.comune.santangeloafasanella.sa.it/ |date=2016-06-17 }} {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 5hw3rp1ax62lbdgnrecg0l97xc3bcyu 2230641 2230325 2026-10-01T11:25:38Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230641 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Angelo a Fasanella|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.santangeloafasanella.sa.it}}|area_code=0828|postal_code=84027|day=Setyembre 29|saint=[[Arkanghel Miguel]]|elevation_m=515|elevation_footnotes=|population_demonym=Santangiolesi|population_footnotes=<ref>[http://www.demo.istat.it/ Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323214400/http://demo.istat.it/ |date=2010-03-23 }} : [[Istituto Nazionale di Statistica|Istat]] 2010</ref>|area_total_km2=32|area_footnotes=|mayor=Gaspare Salamone|mayor_party=|frazioni=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Sant'Angelo a Fasanella|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|27|N|15|21|E|region:IT_type:city(801)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sant'Angelo a Fasanella sa loob ng Lalawigan ng Salerno at Campania|map_alt=|image_map=Sant'Angelo a Fasanella pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Panoramikong tanaw|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sant'Angelo a Fasanella (Panoramic).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sant'Angelo a Fasanella''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang bayan ay matatagpuan sa hilagang-silangan ng [[Cilento]], malapit sa bulubundukin ng [[Alburni]]. Ang teritoryo ng munisipyo nito ay nasa hangganan ng [[Bellosguardo]], [[Corleto Monforte]], [[Ottati]], [[Petina, Campania|Petina]], at [[Roscigno]]. Binubuo ng tatlong distrito ng "Sopra la terra" (mataas na lugar, sa kalsadang panlalawigan), "Dentro la terra" (gitnang lugar, na matatagpuan sa pagitan ng matataas at mababang lugar ng bayan, kung saan nakatayo ang simbahang parokya ng Santa Maria Maggiore at ang kastilyong piyudal) at "Basso la terra" (mababang lugar, sa lambak ng batis ng Fasanella), kabilang din dito ang ilang maliliit na bayan tulad ng Coppi, San Vito, Terre Lunghe at Chiusa dell'Angelo. == Kasaysayan == Ang Sant'Angelo a Fasanella ay kinabibilangan ng maraming kagubatan ng haya, tulad ng mga kagubatan ng "Terra Forte" at "Vallone dei Lupi". Mayroon ding maraming daluyan ng tubig na tumatawid dito: bukod sa batis ng "Cellino" at ilog ng "Fasanella", ang "talon ng Auso" ay mahalagang banggitin. Matatagpuan ilang kilometro mula sa bayan, ang lugar ay mapupuntahan sa pamamagitan ng kalsada sa bukid, na kilala rin bilang "kuweba ng Auso" dahil sa penomenon ng karst na maaaring hangaan. Ilang dosenang metro mula sa pinagmumulan, ang tubig, na ginawang prinsa at pagkatapos ay dinadaluyan upang patakbuhin ang isang inabandunang gilingan, ay tumatalon nang humigit-kumulang walong metro.<ref>{{cita web|url=https://www.comune.santangeloafasanella.sa.it/index.php?action=index&p=76|titolo=Storia|sito=Comune di Sant'Angelo a Fasanella}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.santangeloafasanella.sa.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160617191528/http://www.comune.santangeloafasanella.sa.it/ |date=2016-06-17 }} {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] a14mdg6pioxixpw5929arw9yq4wpdaw 0 156056 2230329 2176856 2026-10-01T01:08:53Z Ryomaandres 8044 2230329 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Valentino Torio|area_footnotes=|saint=[[San Valentino]]|postal_code=84010|population_demonym=Valentinesi|coordinates={{coord|40|47|N|14|36|E|display=inline}}|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=9|elevation_m=22|image_shield=|elevation_footnotes=|mayor_party=|mayor=Michele Strianese|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|image_caption=|image_skyline=SVT_Villa.jpg|day=Pebrero 14}} Ang '''San Valentino Torio''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]Matatagpuan ang San Valentino Torio sa hilagang bahagi ng lalawigan, hindi kalayuan sa [[Vesubio|Bundok Vesubio]], sa lambak ng [[ilog ng Sarno]]. Sinasakop ng San Valentino Torio ang isang pangunahing agrikultural na lugar na may pagtatanim ng mga tipikal na gulay sa rehiyon, tulad ng [[kamatis ng San Marzano]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad, na ganap na patag, ay kinabibilangan ng isang maliit na bahagi ng [[Agro Nocerino Sarnese]], na nasa hangganan ng [[Kalakhang Lungsod ng Napoles]]. Ang munisipalidad ay nasa hangganan ng [[Sarno]] sa hilaga; [[San Marzano sul Sarno]], [[Pagani, Campania|Pagani]], at [[Nocera Inferiore]] sa timog; at [[Striano]] (Napoles), [[Poggiomarino]] (Napoles), at [[Scafati]] sa kanluran. == Mga monumento at tanawin == Ang Simbahan ng San Giacomo Maggiore (1760), ang pangunahing gusaling pangrelihiyon ng bayan, ay itinayo ayon sa isang proyektong ginawa noong 1758 ng inhinyero na si Mario Gioffredi ng Napoles sa lugar ng isang dati nang simbahan na itinayo noong 1511 at giniba kasunod ng isang kasunduan sa pagitan ng lokal na pamahalaan noong panahong iyon, ang pyudal na panginoon at ang diyosesis ng Sarno.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.sanvalentinotorio.sa.it/index.php?option=com_content&view=article&id=45&Itemid=160|titolo=}}</ref> Ito ay itinayo malayo sa bayan ng San Valentino, sa isang lugar na tinatawag na "Starza di San Giacomo" at binuo na may tatlong nabe, na nakaayos sa direksiyong silangan-kanluran, na may tatlong pasukan na nakaharap sa bayan at, ibig sabihin, sa kanluran. Sa loob nito ay ang "Triptiko ng Santiago" (langis sa panel), isang gawa ng pintor na si Andrea Sabatini, na nagsimula pa noong simula ng ikalawang dekada ng ika-16 na siglo (bandang 1520). Ang maringal na hagdanan na gawa sa mga bloke ng piperno, na nakaayos sa buntot ng paboreal, sa harap ng simbahan, ay itinayo sa pagitan ng 1804 at 1813. ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.sanvalentinotorio.sa.it}} {{Lalawigan ng Salerno}}{{Clear}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] pqzekoojvpmwrf3f44dao5i20gee5rb 2230330 2230329 2026-10-01T01:09:06Z Ryomaandres 8044 2230330 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Valentino Torio|area_footnotes=|saint=[[San Valentino]]|postal_code=84010|population_demonym=Valentinesi|coordinates={{coord|40|47|N|14|36|E|display=inline}}|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=9|elevation_m=22|image_shield=|elevation_footnotes=|mayor_party=|mayor=Michele Strianese|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|image_caption=|image_skyline=SVT_Villa.jpg|day=Pebrero 14}} Ang '''San Valentino Torio''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. Matatagpuan ang San Valentino Torio sa hilagang bahagi ng lalawigan, hindi kalayuan sa [[Vesubio|Bundok Vesubio]], sa lambak ng [[ilog ng Sarno]]. Sinasakop ng San Valentino Torio ang isang pangunahing agrikultural na lugar na may pagtatanim ng mga tipikal na gulay sa rehiyon, tulad ng [[kamatis ng San Marzano]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad, na ganap na patag, ay kinabibilangan ng isang maliit na bahagi ng [[Agro Nocerino Sarnese]], na nasa hangganan ng [[Kalakhang Lungsod ng Napoles]]. Ang munisipalidad ay nasa hangganan ng [[Sarno]] sa hilaga; [[San Marzano sul Sarno]], [[Pagani, Campania|Pagani]], at [[Nocera Inferiore]] sa timog; at [[Striano]] (Napoles), [[Poggiomarino]] (Napoles), at [[Scafati]] sa kanluran. == Mga monumento at tanawin == Ang Simbahan ng San Giacomo Maggiore (1760), ang pangunahing gusaling pangrelihiyon ng bayan, ay itinayo ayon sa isang proyektong ginawa noong 1758 ng inhinyero na si Mario Gioffredi ng Napoles sa lugar ng isang dati nang simbahan na itinayo noong 1511 at giniba kasunod ng isang kasunduan sa pagitan ng lokal na pamahalaan noong panahong iyon, ang pyudal na panginoon at ang diyosesis ng Sarno.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.sanvalentinotorio.sa.it/index.php?option=com_content&view=article&id=45&Itemid=160|titolo=}}</ref> Ito ay itinayo malayo sa bayan ng San Valentino, sa isang lugar na tinatawag na "Starza di San Giacomo" at binuo na may tatlong nabe, na nakaayos sa direksiyong silangan-kanluran, na may tatlong pasukan na nakaharap sa bayan at, ibig sabihin, sa kanluran. Sa loob nito ay ang "Triptiko ng Santiago" (langis sa panel), isang gawa ng pintor na si Andrea Sabatini, na nagsimula pa noong simula ng ikalawang dekada ng ika-16 na siglo (bandang 1520). Ang maringal na hagdanan na gawa sa mga bloke ng piperno, na nakaayos sa buntot ng paboreal, sa harap ng simbahan, ay itinayo sa pagitan ng 1804 at 1813. ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.sanvalentinotorio.sa.it}} {{Lalawigan ng Salerno}}{{Clear}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] iezt4l4rv7t3mkx59s7pq7o63q4c11o 0 156057 2230326 2028492 2026-10-01T01:03:53Z Ryomaandres 8044 2230326 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Arsenio|province=[[Lalawigan ng Salerno]] (SA)|website={{official website|http://santarsenio.asmenet.it}}|area_code=0975|postal_code=84037|day=19 Luglio|saint=Sant'Arsenio|elevation_m=448|elevation_footnotes=|population_demonym=Santarsenesi|population_footnotes=|area_total_km2=20|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Sant'Arsenio|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|28|14|N|15|28|59|E|type:city(2,714)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sant'Arsenio sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Sant'Arsenio pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sant'Arsenio''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga 180&nbsp;km timog-silangan ng [[Napoles]] at mga 76&nbsp;km timog-silangan ng [[Salerno]]. Noong 30 Hunyo 2006, mayroon itong populasyon na 2,714 (1,309 lalaki at 1,405 babae) at may lawak na 20&nbsp;km².<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Heograpiya == Ang Sant'Arsenio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Atena Lucana]] (SA), [[Corleto Monforte]] (SA), [[Polla, Italya|Polla]] (SA), [[San Pietro al Tanagro]] (SA), [[San Rufo]] (SA), at [[Teggiano]] (SA). == Kasaysayan == Hindi tiyak ang pundasyon ng Sant'Arsenio, ngunit ayon sa tradisyon, maiuugnay ito sa emigrasyon mula sa Teggiano, isang posibilidad na lubos na posible kung isasaalang-alang na sa pagitan ng ika-8 at ika-9 na siglo AD, ang Vallo di Diano, at samakatuwid ay ang Teggiano, ay sumailalim sa mga pagsalakay ng Saracen. Ang mga pagsalakay na ito ay humantong sa pagsilang o pagpapalawak ng mga pamayanan, tulad ng Sala Consilina, na noong panahong iyon ay isang maliit na nayon lamang at umunlad sa pamamagitan ng emigrasyon mula sa mga kalapit na bayan ng Marcellianum at Cosilinum, na winasak ng mga Saraseno. Ito rin ang maaaring nangyari sa Sant'Arsenio: ang mga tao ng Teggiano, na napilitang lumipat, ang nagtatag ng Sant'Arsenio, na ang unang sentro nito ay tiyak na ang nayon ng "Serrone," na ipinangalan sa lokasyon nito na nakapalibot sa mga bundok, na ginagawa itong isang angkop na lugar para sa pagtatago. Gayunpaman, hindi nag-iisa ang mga Teggianesi; kung hindi man, ang pangalang ibinigay sa bayan at ang mga kultong estilong Silangan na ipinakilala doon, na may sapat na ebidensiya, ay hindi maipaliwanag. Kabilang sa kanila ang mga mongheng Basilian, na, dahil mismo sa mga pagsalakay ng Saraseno, ay nagtulak mula sa baybayin patungo sa liblib na lupain ng katimugang Italya. Malamang na kabilang sila sa kongregasyon ni San Scenute, kaya naman tinawag na Scenuddi ang mga tao ng Santarseno. Malamang na nagtayo ang mga Basilian ng isang monasteryo na inialay kay San [[Arsenio ang Dakila]], kung saan kinuha ang pangalan ng bayan, sa Serrone. Malapit dito, may maliliit na laurel, na ipinapalagay na nagsisilbing mga selda ng ermitanyo. Iniuugnay din sa mga ito ang mga simbahan ng Santa Sofia at San Cono na Taumaturgo, na wala na ngayon, at ang Tagapagligtas sa Serrone, at lahat ng mga kulto na wala na ngayon, ngunit pinatutunayan, ng mga santo sa Silangan, kabilang sina San Apollonia, San Catalina ng Ajenadria, at San Arsenio martir, na hanggang sa ikalawang kalahati ng ikalabingwalong siglo, noong ang kulto ni Santa Ana ay hindi pa lubos na naitatag, ay kapwa-patron ni San Arsenio kasama si San Arsenio Abad (ang Dakila) at ipinagdiriwang tuwing Oktubre 4. == Demograpikong ebolusyon == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4500 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:4213 bar:1871 from: 0 till:4366 bar:1881 from: 0 till:3749 bar:1901 from: 0 till:3321 bar:1911 from: 0 till:3253 bar:1921 from: 0 till:3274 bar:1931 from: 0 till:3343 bar:1936 from: 0 till:3535 bar:1951 from: 0 till:3461 bar:1961 from: 0 till:3081 bar:1971 from: 0 till:3027 bar:1981 from: 0 till:3252 bar:1991 from: 0 till:3099 bar:2001 from: 0 till:2752 PlotData= bar:1861 at:4213 fontsize:XS text: 4213 shift:(-8,5) bar:1871 at:4366 fontsize:XS text: 4366 shift:(-8,5) bar:1881 at:3749 fontsize:XS text: 3749 shift:(-8,5) bar:1901 at:3321 fontsize:XS text: 3321 shift:(-8,5) bar:1911 at:3253 fontsize:XS text: 3253 shift:(-8,5) bar:1921 at:3274 fontsize:XS text: 3274 shift:(-8,5) bar:1931 at:3343 fontsize:XS text: 3343 shift:(-8,5) bar:1936 at:3535 fontsize:XS text: 3535 shift:(-8,5) bar:1951 at:3461 fontsize:XS text: 3461 shift:(-8,5) bar:1961 at:3081 fontsize:XS text: 3081 shift:(-8,5) bar:1971 at:3027 fontsize:XS text: 3027 shift:(-8,5) bar:1981 at:3252 fontsize:XS text: 3252 shift:(-8,5) bar:1991 at:3099 fontsize:XS text: 3099 shift:(-8,5) bar:2001 at:2752 fontsize:XS text: 2752 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Tingnan din == * [[Vallo di Diano]] * [[Alburni]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Sant'Arsenio}} * {{In lang|it}} [http://santarsenio.asmenet.it Sant'Arsenio official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904143322/http://santarsenio.asmenet.it/ |date=2019-09-04 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] dguxtmuh1ymghykcp5ndts3d5jhm1qc 0 156059 2230327 2083626 2026-10-01T01:04:56Z Ryomaandres 8044 2230327 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Egidio del Monte Albino|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.santegidiodelmontealbino.sa.it}}|area_code=081|postal_code=84010|day=Disyembre 6|saint=[[San Nicolas ng Bari]]|elevation_m=656|elevation_footnotes=|population_demonym=Sant'egidiani|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=6|area_footnotes=|mayor=Nunzio Carpentieri|mayor_party=|frazioni=Orta Loreto, San Lorenzo|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Sant'Egidio del Monte Albino|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Veduta panoramica di Sant'Egidio.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Sant'EgidiodelMonteAlbino.gif|shield_size=px|coordinates_footnotes=|image_map=Sant'Egidio del Monte Albino pos SA.gif|map_alt=|map_caption=Sant'Egidio sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|44|N|14|36|E|region:IT_type:city(8199)|display=inline}}|footnotes=}} Ang '''Sant'Egidio del Monte Albino''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|San Gilje}}) sa bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. Ang bayan ay karaniwang kilala rin sa pinaikling anyo ng pagpapangalan na ''Sant'Egidio Montalbino''. == Heograpiya == Matatagpuan sa paanan ng [[Monti Lattari]], ang bayan ay nasa hangganan ng [[Angri]], [[Corbara]], [[Pagani, Campania|Pagani]], [[San Marzano sul Sarno]], at [[Tramonti (SA)|Tramonti]]. == Kasaysayan == Ang bukal ay pinapakain ng isang akwedukto na nagmula pa noong panahong iyon, na binubuo ng isang tubo na ilang daang metro ang haba, humigit-kumulang 2 metro ang taas at humigit-kumulang 1.2 metro ang lapad, na nagsisimula sa isang puntong humigit-kumulang 20 metro sa ibaba ng antas ng lupa at nilagyan ng ilang mga bentilasyon sa kahabaan nito. == Mga pangunahing tanawin == Kasama sa mga pasyalan ang tinatawag na ''Fonte Helvius'', isang Romanong piraso ng marmol na naglalarawan sa diyos na si Sarnus: naglalaman ito ng balong na pinapakain ng sinaunang subteraneong akwedukto. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Sant'Egidio del Monte Albino}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] nqywoky22exq57wicdz7h18hsy79eml 0 156060 2230328 2135060 2026-10-01T01:06:25Z Ryomaandres 8044 2230328 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santomenna|elevation_min_m=|mayor=Gerardo Venutolo|area_footnotes=|area_total_km2=8.92|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Sammennesi|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|frazioni=|elevation_m=540|saint=Sto. Menna|day=|postal_code=84020|area_code=0828|website={{official website|http://www.comune.santomenna.sa.it}}|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Santomenna|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Santomenna.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|48|N|15|19|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Santomenna''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ng bayan dati, na ipinagpatuloy kahit matapos ang [[pag-iisa ng Italya]] ay Santa Menna.{{fact}} Ayon sa lokal na tradisyon, ang pangalang ito ay nagmula sa ermitanyong si [[Menas ng Ehipto|Menna]] na nagtayo ng [[monasteryo]] noong ika-6 na siglo.{{fact}} == Kasaysayan == Ang pagkakatatag nito ay nagsimula pa noong 554 AD, ang taon kung kailan dumating si Heneral Narses, na nangunguna sa isang puwersang Bisantino, sa lugar na ito at nagkampo doon bago ang Labanan sa Compsa, na siyang magiging dahilan ng pagkatalo ng kumander ng Godo na si Ragnari. Nagtayo siya ng isang simbahan upang humingi ng pabor sa kapalaran at inialay ito sa tagapagtanggol ng mga Bisantino: si San Menna ng Ehipto.<ref>{{cita libro |url=http://books.google.it/books?id=OVkvAAAAYAAJ&pg=PA139&dq=vescovo+conza+menna&hl=it&ei=xaprTID-OcK5jAeCqvnSAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDkQ6AEwAw#v=onepage&q=vescovo%20conza%20menna&f=false |p=139 |cognome=Moltedo |nome=Achille |titolo=Dizionario geografico--storico--statistico de' comuni del regno delle Due Sicilie |anno=1858 |editore=stab. tip. del cav. G. Nobile |città=Napoli}}</ref> Nabanggit si Santomenna sa dalawang napakahalagang dokumento. Si Donatanonio Castellano sa "Cronista Conzana" (1691), isang aklat na napreserba sa diyosesis ng Sant'Angelo dei Lombardi, ay tumutukoy sa isang orihinal na instrumentong pergamino ng pagbili ng teritoryo ng San Mennaio na ginawa para kay Don Giovanni, Abad ng monasteryo ng San Mennaio, noong taong 893;<ref>{{Cita libro |titolo=NOTIZIE STORICHE SU CASTELNUOVO DI CONZA Francesco Di Geronimo}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 1rejcmc6j00ddbmsesmhxiug1hoj99r 0 156062 2230332 2029082 2026-10-01T01:21:25Z Ryomaandres 8044 2230332 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sapri|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comunedisapri.it}}|area_code=0973|postal_code=84073|day=Hunyo 15|saint=San Vito|elevation_m=5|elevation_footnotes=|population_demonym=Sapresi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=13|area_footnotes=|mayor=Antonio Gentile|mayor_party=|frazioni=Timpone|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Sapri|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Sapri's bay.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Sapri's bay|image_shield=Sapri-Stemma.gif|shield_size=px|coordinates_footnotes=|image_map=Sapri pos SA.gif|map_alt=|map_caption=Sapri sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|4|N|15|38|E|display=inline}}|footnotes=}} Ang '''Sapri''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. Ito ay isa sa mga pinakatimog na bayan ng rehiyon ng [[Cilento]]. Ang populasyon nito ay 6,783.<undefined /> [[Talaksan:Port_of_Sapri.JPG|thumb|Pantalan.]] == Heograpiya == Ang bayan ay isang daungan sa [[Dagat Tireno]], na matatagpuan sa timog na bahagi ng [[Campania]], malapit sa hangganan ng [[Basilicata]]. Ang bayan ay malayo sa 10&nbsp;km mula sa [[Maratea]], 8&nbsp;km mula sa [[Policastro Bussentino]], at halos 100&nbsp;km mula sa [[Salerno]]. == Kasaysayan == Ang lungsod ng Sapri ay may sinaunang pinagmulan at itinuturing na puso ng [[Golpo ng Policastro]]. Noong panahon ng mga Romano, ang look at ang liblib na lupain nito ay lubos na pinahahalagahan. Tinawag ito ni [[Ciceron]] na ''parva gemma maris inferi'' ("maliit na hiyas ng Dagat Katimugan"). Kahit ngayon, may mga labi ng mga gusaling Romano malapit sa La Specola, sa daan patungong Vibonati. Mula 1811 hanggang 1860, ito ay bahagi ng [[Mga administratibong dibisyon ng Kaharian ng Dalawang Sicilia|sirkondaryo]] ng Vibonati, na kabilang sa [[Distrito ng Sala]] ng [[Kaharian ng Dalawang Sicilia]]. Mula 1860 hanggang 1924, noong panahon ng [[Kaharian ng Italya]], ito ay bahagi ng [[Mandamento (distrito)|mandamento]] ng Vibonati. Noong 1924, ang distrito ay inilipat sa Sapri, hanggang 1927, ang taon ng pagpapawalang-bisa nito, nang ito ay mapabilang sa [[Distrito ng Sala Consilina]]. == Kambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}} [[Ripatransone]], Italya == Tingnan din == * [[Cilento]] * [[SSD Sapri Calcio|Sapri Calcio]] * [[Baybaying Cilentano]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comunedisapri.it Comune of Sapri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626181835/http://www.comunedisapri.it/ |date=2007-06-26 }} * {{In lang|it}} [http://www.prolocosapri.it Pro Loco Sapri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102024910/http://www.prolocosapri.it/ |date=2021-11-02 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 375g0imbs84vfifb9ez1o7nj6v51mht 0 156063 2230333 2086904 2026-10-01T01:23:17Z Ryomaandres 8044 2230333 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sarno|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.sarno.sa.it}}|area_code=081|postal_code=84087|day=Mayo 8|saint=San Miguel|elevation_m=30|elevation_footnotes=|population_demonym=Sarnesi|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=39|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Canfora|mayor_party=|frazioni=Foce, Episcopio, Lavorate|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Sarno|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Duomosarno.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Katedral ni San Miguel|image_shield=Sarno-Stemma.png|shield_size=75px|coordinates_footnotes=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|49|N|14|37|E|display=inline}}|footnotes=}}Ang '''Sarno''' ay isang bayan at ''[[komuna]]'' at dating diyosesis ng Simbahang Katolika sa [[Campania]], Italya, sa [[lalawigan ng Salerno]], 20&nbsp;km hilagang-silangan mula sa [[Salerno|lungsod ng Salerno]] at 60&nbsp;km silangan ng [[Napoles|Naploes]] sa pamamagitan ng pangunahing riles. == Kalagayan == Matatagpuan ito sa paanan ng [[Kabundukang Apenino]], malapit sa mga bukal ng [[Sarno (ilog)|Ilog Sarno]], na tinawag na Sarnus noong sinaunang panahon, isang sapa na konektado sa kanal sa [[Pompei]] at dagat. Kabilang sa mga produkto ng bayan ang [[Papel (gamit-panulat)|papel]], [[Kapok|bulak]], [[sutla]], [[telang lino]], at [[abaka]]. Ang [[travertina]] na bumubuo sa paligid ng mga [[bukal]] ng Sarno ay ginamit kahit sa sinaunang Pompeii bilang materyal sa konstruksiyon. == Kasaysayan == Mula 1806 hanggang 1860, ito ang kabesera ng [[Mga administratibong dibisyon ng Kaharian ng Dalawang Sicilia|sirkondaryong]] omonimo, bahagi ng Distrito ng Salerno ng [[Kaharian ng Dalawang Sicilia]]. Mula 1860 hanggang 1927, noong panahon ng [[Kaharian ng Italya]], ito ang kabesera ng [[Mandamento (distrito)|mandamentong]] omonimo, bahagi ng [[Distrito ng Salerno]]. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan at panlabas na mga link == * {{EB1911|wstitle=Sarno|volume=24|page=220|ref=none}} * [http://www.gcatholic.org/dioceses/former/sarn0.htm GCatholic, na may incumbent na mga bio link] * {{commons-inline|Category:Sarno|Sarno}} {{Uncategorized|date=Disyembre 2020}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] nlgmv7t2zsnxu3knhvfisrx25o3kyp2 0 156064 2230334 2083235 2026-10-01T01:26:13Z Ryomaandres 8044 2230334 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sassano|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=47.76|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100120110924/http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html |date=2010-01-20 }}</ref>|population_demonym=Sassanesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=|mayor_party=|saint=San Giovanni Battista|day=|postal_code=84038|area_code=0975|website={{official website|http://sassano.asmenet.it}}|footnotes=|mayor=Domenico Rubino|frazioni=Caiazzano, Peglio, San Rocco, Santa Maria, Silla, Varco Notar Ercole|official_name=Comune di Sassano|shield_alt=|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=Sassano pos SA.gif|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=Sassano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|20|N|15|34|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|istat=065136}} Ang '''Sassano''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Heograpiya == Ang munisipalidad ay may hangganan sa [[Buonabitacolo]], [[Monte San Giacomo]], [[Padula]], [[Sala Consilina]], [[Sanza, Campania|Sanza]], at [[Teggiano]]. Ang mga ''[[frazione]]'' nito ay Caiazzano, Peglio, San Rocco, Santa Maria, Silla, at Varco Notar Ercole. == Kasaysayan == === Prehistoriko === Ang lugar ay ang tanging kilalang panloob na pook sa Italya na may malaking bilang ng pasong [[Panahong Eladiko|Micenico]].<ref>{{cite book|last=van Wijngaarden|first=Gert Jan|title=Use and Appreciation of Mycenean Pottery in the Levant, Cyprus, and Italy (1600-1200 BC)|year=2002|publisher=Amsterdam University Press|page=205|isbn=9789053564820|url=https://books.google.com/books?id=q4eYEG2FW28C}}</ref> === Moderno === Mula 1811 hanggang 1860, ito ay bahagi ng [[Mga administratibong dibisyon ng Kaharian ng Dalawang Sicilia|Sirkondaryo]] ng Diano, na kabilang sa distrito ng Sala ng [[Kaharian ng Dalawang Sicilia]]. Mula 1860 hanggang 1927, noong panahon ng [[Kaharian ng Italya]], ito ay bahagi ng [[Mandamento (distrito)|mandamento]] ng Teggiano, na kabilang sa [[Sirkondaryo ng Sala Consilina]]. == Sport == Ang A.S.D. Sassano club ng furbol, na nakapaglaro na sa mga kampeonatong amateur ng rehiyon, ay nakabase sa munisipalidad. == Tingnan din == * [https://docs.google.com/document/d/1u8rh2ejfQDn2dftkrzV0LFZ62S_rPjlcJRBOO-DVHj8/edit Ang Sassano Project] * [[Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Sassano}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 50ttet8uollyg4bh2j5lu0aprsd83ip 0 156065 2230345 2226278 2026-10-01T01:39:50Z Ryomaandres 8044 2230345 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Scafati|elevation_footnotes=|area_footnotes=|area_total_km2=19|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|population_total=50570|population_as_of=31 Agosto 2018|pop_density_footnotes=|population_demonym=Scafatesi|elevation_m=12|mayor_party=|twin1=|twin1_country=|saint=Santa Maria delle Vergini|day=Ikaapat na Linggo ng Hulyo|postal_code=84018|area_code=081|website={{official website|http://www.comune.scafati.sa.it/}}|mayor=Cristoforo Salvati|frazioni=Bagni, Mariconda, [[San Pietro (Scafati)|San Pietro]], Marra-Zaffaranelli, Trentuno, San Vincenzo, Ventotto, San Antonio Vecchio|official_name=Comune di Scafati|shield_size=px|native_name=|image_skyline=Piazza_Vittorio_Veneto.png|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Scafati-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|45|13|N|14|31|31|E|region:IT_type:city(50732)|display=it}}|coordinates_footnotes=|region=[[Campania]]|footnotes=}} Ang '''Scafati''' [skaˈfaːti] ({{Lang-la|Scafatum}}) ay isang lungsod at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[lalawigan ng Salerno]], sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[Katimugang Italya]]. == Pinagmulan ng pangalan == Sinasabing ang toponimo na Scafati ay nagmula sa terminong scafa, na nangangahulugang "bangka sa ilog," na nagmula naman sa Latin na scapha at sa Sinaunang Griyegong skàfos, σκάφος. Ang mga sasakyang ito, na kalaunan ay tinawag na ontri, na katulad ng mga gondola ngunit may patag na ilalim, ay mahalaga para sa paglalayag sa [[Ilog Sarno]]. Dahil mismo sa kadahilanang ito, at dahil din sa mga gusali sa gitna na may kaakit-akit na tanawin ng ilog, kung kaya't ang lungsod ng Scafati ay dating kilala bilang Munting [[Venecia]]. == Heograpiya == Ang Scafati ay matatagpuan sa ilog [[Sarno]]. Sa ilalim ng tulay sa ilog patungo sa nayon, ang Sarno ay nahahati sa isang pangunahin at dalawang sekundaryong sangay. Ang bayan may mga hangganan sa [[Angri]], [[Boscoreale]], [[Poggiomarino]], [[Pompei]], [[San Marzano sul Sarno]], [[San Valentino Torio]], [[Sant'Antonio Abate]], at [[Santa Maria la Carità]]. == Kasaysayan == Noong Marso 29, 1928, ang ''[[frazione]]'' ng "Valle di Pompei", na hanggang noon ay bahagi ng Scafati, ay pinaghiwalay at, kasama ang iba pang mga bahagi ng teritoryo na ibinigay ng apat na iba pang munisipalidad, ay naging isang awtonomong munisipalidad. Bilang kapalit, "natanggap" ni Scafati ang nayon ng Bagni mula sa kalapit na bayan ng Angri. ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] by1c9f2dy5nahph906l470msaeqdfws 0 156068 2230337 2029148 2026-10-01T01:29:23Z Ryomaandres 8044 2230337 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Serramezzana|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=7.23|population_footnotes=<ref name="istat">[http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html All demographics and other statistics] from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Serramezzanesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=520|mayor_party=|saint=[[Filippo Apostolo|San Filippo Apostolo]]|day=Mayo 3|postal_code=84,070|area_code=0,974|website={{official website|http://serramezzana.asmenet.it}}|footnotes=<!-- These are currently unused -->|mayor=Anna Acquaviva Materazzi|frazioni=Capograssi, San Teodoro|official_name=Comune di Serramezzana|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Serramezzana.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Serramezzana-Stemma.png|image_map=Serramezzana pos SA.gif|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=Serramezzana sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|15|N|15|1|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|istat=065139}} Ang '''Serramezzana''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]] == Heograpiya == Matatagpuan ang Serramezzana sa [[Cilento]] at nasa hangganan ng [[Montecorice]], [[Perdifumo]], [[San Mauro Cilento]], at [[Sessa Cilento]]. Ang munisipalidad ay nagbibilang ng dalawang nayon (mga ''[[frazione]]''): Caporgrassi at San Teodoro. == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimong "Serramezzana" ay nagmula sa mga salitang serra at medianus, na nangangahulugang gitnang burol o tagaytay ng bundok.<ref name="autogenerato12">{{Cita web|url=http://www.comune.serramezzana.sa.it/index.php?action=index&p=76|titolo=Storia - Comune di Serramezzana|accesso=31 dicembre 2009|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20100626103343/http://www.comune.serramezzana.sa.it/index.php?action=index&p=76|dataarchivio=26 giugno 2010|urlmorto=sì}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga bakas ng isang maagang paninirahan ay mula pa noong 1073, ngunit ang toponimo na Serramezzana ay ginamit simula noong 1254. Noong 1410, ito ay naging isang piyudo ng pamilyang Capograsso, noong 1574 ay naipasa ito sa pamilyang Frezza, pagkatapos ay sa pamilyang Piccolonimi, at sa huli ay sa pamilyang [[Caracciolo (pamilya)|Caracciolo]]. Noong 1694 ay naipasa ito sa pamilyang Materazzi, na humawak dito hanggang sa pagbuwag ng piyudalismo.<ref name="autogenerato1">{{Cita web|url=http://www.comune.serramezzana.sa.it/index.php?action=index&p=76|titolo=Storia - Comune di Serramezzana|accesso=31 dicembre 2009|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20100626103343/http://www.comune.serramezzana.sa.it/index.php?action=index&p=76|dataarchivio=26 giugno 2010|urlmorto=sì}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Serramezzana}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] c1qwk03w673jntl4j8ub3wfk0cntf03 0 156069 2230341 2029174 2026-10-01T01:37:23Z Ryomaandres 8044 /* Heograpiya */ 2230341 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Siano|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=8.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Sianesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=126|mayor_party=|saint=[[San Roque|San Rocco]]|day=Agosto 16|postal_code=84088|area_code=081|website={{official website|http://www.comune.siano.sa.it}}|footnotes=|mayor=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Siano|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Siano (vista dalla sella della Madonna del Carmine - Bracigliano).jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Siano-Stemma.png|image_map=Siano pos SA.gif|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|map_alt=|map_caption=Siano sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|48|9|N|14|41|40|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|istat=065142}} Ang '''Siano''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang munisipyo ay may hangganan sa [[Bracigliano]], [[Castel San Giorgio]], [[Mercato San Severino]], [[Quindici]] ([[Avellino|AV]]), at [[Sarno]]. Ang teritoryo ng munisipyo ay sumasaklaw sa humigit-kumulang 8.57 km² na lawak at nasa pagitan ng 104 m (sa lokalidad ng Starze di Valesana) at 952 m (tugatog ng Bundok Le Porche) sa ibabaw ng antas ng dagat, kaya nagpapakita ng kabuuang saklaw ng altimetriko na 848 m.<ref>''Piano Urbanistico Comunale (PUC)'', Comune di Siano, 2005.</ref> == Pinagmulan ng pangalan == Ayon sa isang teorya na nagmula sa mga Romano, ang toponimong "Siano" ay nagmula noong panahon ng Republikang Romano at nagmula sa pangalan ni Sejanus, isang tenyente ni Hannibal na itinalaga sa maburol na distritong ito sa paanan ng Bundok Le Porche. Mula noon, ito ay nagsimulang tawaging Campo di Sejano, sa halip na Ripalonga, gaya ng tawag dito hanggang noon. Ayon sa mga iskolar na ito, ang toponikong deribasyon na ito ay nauugnay din sa pinagmulan ng pangalang Campomanfoli (ang nayon ng Castel San Giorgio na agad na nasa hangganan ng Siano sa timog-silangan), na sinasabing nagmula kay Manpholis, isa pang tenyente ng hukbong Cartago na nagkampo sa mga dalisdis ng Bundok Julius. Ang isa pang interpretasyong Latin ay nagmumungkahi ng isang hango mula sa Silanus, isang terminong Latin na tumutukoy sa isang kakahuyan o ligaw na lugar. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commonscat-inline|Siano}} * {{In lang|it}} [http://www.comune.siano.sa.it Siano official website] * {{In lang|it}} [http://stamboni.cnc.net/siano.shtml Website about Siano]{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 2xnfrzksqgo2etoi8nzarevjcccwtgy 0 156070 2230344 2175056 2026-10-01T01:38:56Z Ryomaandres 8044 2230344 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sicignano degli Alburni|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{Official website|http://sicignanodeglialburni.asmenet.it}}|area_code=0828|postal_code=84029|day=Abril 7|saint=[[San Mateo]]|elevation_m=605|elevation_footnotes=|population_demonym=Sicignanesi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=81.11|area_footnotes=|mayor=Ernesto Millerosa|mayor_party=|frazioni=[[Castelluccio Cosentino]], [[Galdo degli Alburni]], [[Scorzo]], [[Terranova (Sicignano degli Alburni)|Terranova]], [[Zuppino]]|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Sicignano degli Alburni|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|33|34.8|N|15|18|25.2|E|region:IT_type:city(3460)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sicignano degli Alburni sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Sicignano degli Alburni pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Sicignano-Arms.gif|image_caption=Tanaw mula sa kastilyo|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sicignano degli Alburni visto dalla cresta.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sicignano degli Alburni''' (kilala rin bilang '''[[Sicignano (apelyido)|Sicignano]]''') ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Kasaysayan == Ang bayani ng digmaang Romano na si Lucius Sicinius Dentatus, ng [[gens]] [[Sicinia]], ang nagtatag ng Sicignano degli Alburni bilang kaniyang sinaunang [[latifundium]]. == Heograpiya == Matatagpuan ang Sicignano sa pagitan ng lambak ng ilog ng [[Tanagro]] at ng bulubundukin ng [[Alburni]]; ang teritoryo nito na karamihan ay nasa loob ng [[Parco Nazionale del Cilento, Vallo di Diano at Alburni|Parco nazionale del Cilento e Vallo di Diano]]. Ang munisipalidad ay may hangganan sa [[Auletta]], [[Buccino]], [[Castelcivita]], [[Contursi Terme]], [[Ottati]], [[Palomonte]], [[Petina, Campania|Petina]], at [[Postiglione]].<ref>{{OSM|r|40588|Sicignano degli Alburni}}</ref> == Simbolo == Kinilala ang eskudo de armas ng munisipalidad sa pamamagitan ng atas ng pinuno ng pamahalaan noong Oktubre 29, 1936.<ref>{{cita web|titolo=Sicignano degli Alburni, decreto 1936-10-29 DCG, riconoscimento di stemma|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?407|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=7 agosto 2022}}</ref> Sa isang bughaw na likuran, inilalarawan nito ang isang mabatong bundok na napapalibutan ng ginintuang [[Araw (eraldika)|araw]].<ref>{{Cita web|url=https://patrimonioacs.cultura.gov.it/patrimonio/765582f7-4a2a-4118-a57b-c8d9f1106d2c/1646-sicignano-degli-alburni|titolo=Bozzetto dello stemma del Comune di Sicignano degli Alburni|accesso=28 settembre 2024|sito=ACS, Raccolta dei disegni degli stemmi di comuni e città}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://sicignanodeglialburni.asmenet.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180307211505/http://sicignanodeglialburni.asmenet.it/ |date=2018-03-07 }} {{In lang|it}} * [http://www.paesionline.it/campania/sicignano_degli_alburni/comune_sicignano_degli_alburni.asp Sicignano degli Alburni sa paesionline.it] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130522104542/http://www.paesionline.it/campania/sicignano_degli_alburni/comune_sicignano_degli_alburni.asp |date=2013-05-22 }} {{In lang|it}} * [https://web.archive.org/web/20161105163713/https://sicignanofamily.org/ Ang Pamilyang Sicignano] {{In lang|en}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] k4sgcc75vv639j4rjs63zdw6y0dzmty 0 156071 2230340 2029165 2026-10-01T01:35:29Z Ryomaandres 8044 2230340 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sessa Cilento|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|www.comune.sessacilento.sa.it}}|area_code=0974|postal_code=84074|day=Agosto 3|saint=San Esteban|elevation_m=520|elevation_footnotes=<ref>{{cite web|url=https://www.tuttitalia.it/campania/33-sessa-cilento/|title=Sessa Cilento|website=Tuttitalia|language=Italian}}</ref>|population_demonym=Sessesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100120110924/http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html |date=2010-01-20 }}</ref>|area_total_km2=18.04|area_footnotes=|mayor=Giovanni Chirico |mayor_party=|frazioni=Casigliano, Castagneta, Felitto Piano, [[San Mango Cilento]], Santa Lucia, Valle|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Sessa Cilento|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|16|N|15|5|E|region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sessa Cilento sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Sessa Cilento pos SA.gif|shield_size=50px|image_shield=Sessa Cilento-Stemma.png|image_caption=Palasyo Coppola sa pamayanan ng Valle|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Palazzo Coppola (Valle Cilento).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sessa Cilento''' (mula sa [[Wikang Griyego|Griyego na]] ''Σύεσσα'' - ''Syessa'') ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Heograpiya == Matatagpuan ang Sessa Cilento sa [[Cilento]] at sa [[Parco Nazionale del Cilento at Vallo di Diano|Pambansang Liwasan]] nito. Ito ay may hangganan sa mga bayan ng [[Lustra, Campania|Lustra]], [[Omignano]], [[Perdifumo]], [[Pollica]], [[San Mauro Cilento]], [[Serramezzana]], at [[Stella Cilento]]. Binibilang ng munisipalidad ang mga ''[[frazione]]'' ng Casigliano, Castagneta, Felitto Piano, [[San Mango Cilento]], Santa Lucia, at Offoli at Valle. == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang Sibil === * Palazzo "Botti", Palazzo "Coccoli", Palazzo "Giordano", Piazza "Pompeo Lebano" (Sessa Cilento) * Palazzo "Coppola" (Valle Cilento) * Palazzo "Del Giudice" (San Mango Cilento) === Arkitektura ng Makasaysayang Interes === * Lambak ng mga Gilingan (San Mango Cilento) * Mga guho ng Simbahan ng Santa Maria degli Eremiti (San Mango Cilento) * Santuwaryo ng Madonna del Monte della Stella (Sessa Cilento) === Arkitekturang Relihiyoso === * Simbahan ng Santo Stefano Protomartir * Simbahan ng Santa Maria degli Eremiti * Simbahan ng San Nicola di Bari * Simbahan ng mga Santo Pedro at Pablo * Simbahan ni Maria Santissima Assunta al cimitero Mayroon ding maraming mga kapilya sa mga lansangan ng sentrong pangkasaysayan at sa kanayunan: * Kapilya ng Saint Lucia, Birhen at Martir * Kapilya ng Kalinis-linisang Konsepsiyon * Kapilya ni San Obispo Donato * Kapilya ng Banal na Trinidad * Kapilya ni San Rocco * Kapilya ng Mahal na Birhen ng Bundok Carmelo * Kapilya ni San Aniello Abad * Kapilya ni San Agnes * Kapilya ng Ventimiglias == Tingnan din == * [[Cilento at Vallo di Diano National Park|Pambansang Liwasan ng Cilento at Vallo di Diano]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Sessa Cilento}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] t6jyxmajy6gara7vaovj1j79za73ham 0 156072 2230347 2086966 2026-10-01T01:43:51Z Ryomaandres 8044 2230347 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stio|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.stio.sa.it/}}|area_code=0974|postal_code=84075|day=Mayo 17|saint=[[Paschal Baylon|San Paschal Baylon]]|elevation_m=675|elevation_footnotes=|population_demonym=Stiesi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil2016/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806142909/http://www.demo.istat.it/bil2016/index.html |date=2017-08-06 }}: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2016</ref>|area_total_km2=24|area_footnotes=|mayor=Natalino Barbato|mayor_party=|frazioni=[[Gorga (Stio)|Gorga]]|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Stio|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|18|35.32|N|15|15|7.21|E|region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Stio sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Stio pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Stio-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Stio (panoramic view).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Stio''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]].. Noong 2016, ang populasyon nito ay 872. == Kasaysayan == Bagaman hindi tiyak ang etimolohiya, sumasang-ayon ang ilang historyador na ang pangalang Stio ay nagmula sa salitang Latin na ostium, na nangangahulugang pasukan, na nagpapahiwatig ng punto ng pagpasok sa Estado ng Magliano, isa sa limang estado ng Norman barony ng Novi. Ang nayon ng Stio ay nagmula pa noong bandang taong 1000, ngunit ito ay tinirhan na ng mga taong iyon noong panahon ng Enotrio at kalaunan ng Lucania, gaya ng pinatutunayan ng mga natuklasan sa lugar na "Chiano Rosario". Ang isang serye ng mga bagay na ngayon ay napreserba ng Superintendensiya, na mula pa noong ika-4-3 siglo BK, kabilang ang mga pabigat ng habihan, mga plorera, at iba pang mga gamit sa bahay, ay nagpapatotoo sa katotohanan na ang lugar ng Chiano Rosario Casalicchio ay isang permanenteng paninirahan noong panahon ng Lucania (ika-4-3 siglo BK). Ang nayon ay itinatag sa simula ng ika-11 siglo. Pinagdedebatihan ang pinagmulan ng pangalan, at ipinapalagay na maaaring hango ito sa salitang [[Wikang Latin|Latin]] na Ostium ("pasukan"), o iba pa.<ref>{{Cite web |url=http://www.stiotipica.it/stiotipica_history.html |title=History of Stio |access-date=2021-11-04 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225209/http://www.stiotipica.it/stiotipica_history.html |url-status=dead }}</ref> == Mga demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:400 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 bar:2016 text:2016 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:1506 bar:1871 from:0 till:1529 bar:1881 from:0 till:1570 bar:1901 from:0 till:1578 bar:1911 from:0 till:1594 bar:1921 from:0 till:1700 bar:1931 from:0 till:1664 bar:1936 from:0 till:1804 bar:1951 from:0 till:1853 bar:1961 from:0 till:1601 bar:1971 from:0 till:1300 bar:1981 from:0 till:1145 bar:1991 from:0 till:1169 bar:2001 from:0 till:1088 bar:2011 from:0 till:942 bar:2016 from:0 till:872 PlotData= bar:1861 at: 1506 fontsize:S text:1,506 shift:(-8,5) bar:1871 at: 1529 fontsize:S text:1,529 shift:(-10,5) bar:1881 at: 1570 fontsize:S text:1,570 shift:(-10,5) bar:1901 at: 1578 fontsize:S text:1,578 shift:(-10,5) bar:1911 at: 1594 fontsize:S text:1,594 shift:(-10,5) bar:1921 at: 1700 fontsize:S text:1,700 shift:(-10,5) bar:1931 at: 1664 fontsize:S text:1,664 shift:(-10,5) bar:1936 at: 1804 fontsize:S text:1,804 shift:(-10,5) bar:1951 at: 1853 fontsize:S text:1,853 shift:(-10,5) bar:1961 at: 1601 fontsize:S text:1,601 shift:(-10,5) bar:1971 at: 1300 fontsize:S text:1,300 shift:(-10,5) bar:1981 at: 1145 fontsize:S text:1,145 shift:(-10,5) bar:1991 at: 1169 fontsize:S text:1,169 shift:(-10,5) bar:2001 at: 1088 fontsize:S text:1,088 shift:(-10,5) bar:2011 at: 942 fontsize:S text: 942 shift:(-10,5) bar:2016 at: 872 fontsize:S text: 872 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga pangunahing tanawin == * Simbahan ni San Paschal (ika-18th siglo), na matatagpuan sa gitna ng bayan<ref>{{In lang|it}} [http://www.comune.stio.sa.it/client/scheda.aspx?scheda=621&stile=3&ti=43 Churches of Stio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827124844/http://www.comune.stio.sa.it/client/scheda.aspx?scheda=621&stile=3&ti=43 |date=2017-08-27 }}</ref> * Ang sinaunang Simbahan ni San Pedro at San Pablo (ika-11 siglo), na matatagpuan sa timog ng lumang bayan. * Ang Lambak Mulini ({{Lang-it|Valle dei Mulini}}), na matatagpuan sa labas ng bayan.<ref>{{In lang|it}} [http://www.parks.it/parco.nazionale.cilento/iti_dettaglio.php?id_iti=431 Valle dei Mulini on parks.it]</ref> == Mga personalidad == * Raffaele Lettieri (1881–1957), politiko at akademiko, ipinanganak sa Gorga<ref>See [[:it:Raffaele Lettieri]]</ref> * Antonino Maria Stromillo (1786–1858), Katolikong obispong, kauna-unahan ng [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Caltanissetta|Diyosesis ng Caltanissetta]], ipinanganak sa Gorga<ref>See [[:it:Antonino Maria Stromillo]]</ref> == Galeriya == {{Gallery|File:Stio (St. Paschal Church).jpg|Ang Simbahan ni San Paschal sa Sentro|File:Stio (Ancient St. Peter and Paul Church).jpg|Mga pahingahan ng sinaunang Simbahan ni San Pedro at San Pablo|File:Gorga (panorama with Piano del Rosario of Stio).jpg|Tanaw ng ''frazione'' Gorga kasama ang Piano del Rosario sa taas|title=|width=230|height=160|lines=1|align=center|footer=}} == Kambal na bayan == * {{Flagicon|France}} [[Dingé]] ([[Pransiya]]) == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano|Diyalektong Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.stio.sa.it/ Stio official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325155531/http://www.comune.stio.sa.it/ |date=2010-03-25 }} * {{In lang|it}} [http://www.stiotipica.it/index_uk.html Stio Tipica: history, sights, traditions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304032616/http://www.stiotipica.it/index_uk.html |date=2016-03-04 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] lzhsowo9kd8w42gpyrtylbanm04vh1m 2230348 2230347 2026-10-01T01:44:13Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2230348 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stio|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.stio.sa.it/}}|area_code=0974|postal_code=84075|day=Mayo 17|saint=[[Paschal Baylon|San Paschal Baylon]]|elevation_m=675|elevation_footnotes=|population_demonym=Stiesi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil2016/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806142909/http://www.demo.istat.it/bil2016/index.html |date=2017-08-06 }}: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2016</ref>|area_total_km2=24|area_footnotes=|mayor=Natalino Barbato|mayor_party=|frazioni=[[Gorga (Stio)|Gorga]]|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Stio|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|18|35.32|N|15|15|7.21|E|region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Stio sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Stio pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Stio-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Stio (panoramic view).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Stio''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]].. Noong 2016, ang populasyon nito ay 872. == Kasaysayan == Bagaman hindi tiyak ang etimolohiya, sumasang-ayon ang ilang historyador na ang pangalang Stio ay nagmula sa salitang Latin na ostium, na nangangahulugang pasukan, na nagpapahiwatig ng punto ng pagpasok sa Estado ng Magliano, isa sa limang estado ng Norman barony ng Novi. Ang nayon ng Stio ay nagmula pa noong bandang taong 1000, ngunit ito ay tinirhan na ng mga taong iyon noong panahon ng Enotrio at kalaunan ng Lucania, gaya ng pinatutunayan ng mga natuklasan sa lugar na "Chiano Rosario". Ang isang serye ng mga bagay na ngayon ay napreserba ng Superintendensiya, na mula pa noong ika-4-3 siglo BK, kabilang ang mga pabigat ng habihan, mga plorera, at iba pang mga gamit sa bahay, ay nagpapatotoo sa katotohanan na ang lugar ng Chiano Rosario Casalicchio ay isang permanenteng paninirahan noong panahon ng Lucania (ika-4-3 siglo BK). Ang nayon ay itinatag sa simula ng ika-11 siglo. Pinagdedebatihan ang pinagmulan ng pangalan, at ipinapalagay na maaaring hango ito sa salitang [[Wikang Latin|Latin]] na Ostium ("pasukan"), o iba pa.<ref>{{Cite web |url=http://www.stiotipica.it/stiotipica_history.html |title=History of Stio |access-date=2021-11-04 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225209/http://www.stiotipica.it/stiotipica_history.html |url-status=dead }}</ref> == Mga demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:400 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 bar:2016 text:2016 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:1506 bar:1871 from:0 till:1529 bar:1881 from:0 till:1570 bar:1901 from:0 till:1578 bar:1911 from:0 till:1594 bar:1921 from:0 till:1700 bar:1931 from:0 till:1664 bar:1936 from:0 till:1804 bar:1951 from:0 till:1853 bar:1961 from:0 till:1601 bar:1971 from:0 till:1300 bar:1981 from:0 till:1145 bar:1991 from:0 till:1169 bar:2001 from:0 till:1088 bar:2011 from:0 till:942 bar:2016 from:0 till:872 PlotData= bar:1861 at: 1506 fontsize:S text:1,506 shift:(-8,5) bar:1871 at: 1529 fontsize:S text:1,529 shift:(-10,5) bar:1881 at: 1570 fontsize:S text:1,570 shift:(-10,5) bar:1901 at: 1578 fontsize:S text:1,578 shift:(-10,5) bar:1911 at: 1594 fontsize:S text:1,594 shift:(-10,5) bar:1921 at: 1700 fontsize:S text:1,700 shift:(-10,5) bar:1931 at: 1664 fontsize:S text:1,664 shift:(-10,5) bar:1936 at: 1804 fontsize:S text:1,804 shift:(-10,5) bar:1951 at: 1853 fontsize:S text:1,853 shift:(-10,5) bar:1961 at: 1601 fontsize:S text:1,601 shift:(-10,5) bar:1971 at: 1300 fontsize:S text:1,300 shift:(-10,5) bar:1981 at: 1145 fontsize:S text:1,145 shift:(-10,5) bar:1991 at: 1169 fontsize:S text:1,169 shift:(-10,5) bar:2001 at: 1088 fontsize:S text:1,088 shift:(-10,5) bar:2011 at: 942 fontsize:S text: 942 shift:(-10,5) bar:2016 at: 872 fontsize:S text: 872 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga pangunahing tanawin == * Simbahan ni San Paschal (ika-18th siglo), na matatagpuan sa gitna ng bayan<ref>{{In lang|it}} [http://www.comune.stio.sa.it/client/scheda.aspx?scheda=621&stile=3&ti=43 Churches of Stio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827124844/http://www.comune.stio.sa.it/client/scheda.aspx?scheda=621&stile=3&ti=43 |date=2017-08-27 }}</ref> * Ang sinaunang Simbahan ni San Pedro at San Pablo (ika-11 siglo), na matatagpuan sa timog ng lumang bayan. * Ang Lambak Mulini ({{Lang-it|Valle dei Mulini}}), na matatagpuan sa labas ng bayan.<ref>{{In lang|it}} [http://www.parks.it/parco.nazionale.cilento/iti_dettaglio.php?id_iti=431 Valle dei Mulini on parks.it]</ref> == Mga personalidad == * Raffaele Lettieri (1881–1957), politiko at akademiko, ipinanganak sa Gorga<ref>See [[:it:Raffaele Lettieri]]</ref> * Antonino Maria Stromillo (1786–1858), Katolikong obispong, kauna-unahan ng [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Caltanissetta|Diyosesis ng Caltanissetta]], ipinanganak sa Gorga<ref>See [[:it:Antonino Maria Stromillo]]</ref> == Galeriya == {{Gallery|File:Stio (St. Paschal Church).jpg|Ang Simbahan ni San Paschal sa Sentro|File:Stio (Ancient St. Peter and Paul Church).jpg|Mga pahingahan ng sinaunang Simbahan ni San Pedro at San Pablo|File:Gorga (panorama with Piano del Rosario of Stio).jpg|Tanaw ng ''frazione'' Gorga kasama ang Piano del Rosario sa taas|title=|width=230|height=160|lines=1|align=center|footer=}} == Kambal na bayan == * {{Flagicon|France}} [[Dingé]] ([[Pransiya]]) == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano|Diyalektong Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.stio.sa.it/ Stio official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325155531/http://www.comune.stio.sa.it/ |date=2010-03-25 }} * {{In lang|it}} [http://www.stiotipica.it/index_uk.html Stio Tipica: history, sights, traditions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304032616/http://www.stiotipica.it/index_uk.html |date=2016-03-04 }} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 3jocrmamflqbmccn1oo5gkwwav7u30g 0 156073 2230346 2083097 2026-10-01T01:42:34Z Ryomaandres 8044 2230346 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stella Cilento|elevation_min_m=|mayor=Francesco Massanova|area_footnotes=|area_total_km2=14.52|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Stellani|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|frazioni=Amalafede, Droro, Guarrazzano, San Giovanni|elevation_m=386|saint=[[San Nicolas ng Bari|San Nicolas]]|day=Ikalawang Linggo ng Agsoto|postal_code=84070|area_code=0974|website={{official website|http://www.comune.stellacilento.sa.it}}|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Stella Cilento|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Stella Cilento.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Stella_Cilento-Stemma.jpg|image_map=Stella Cilento pos SA.gif|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|map_alt=|map_caption=Stella Cilento sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|14|N|15|6|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Stella Cilento''' ([[Wikang Cilentano|Cilentano]]: ''Stella Ciliendo'') ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. Ang ibig sabihin ng pangalan nito ay ''Bituin ng Cilento'' sa [[wikang Italyano]]. == Heograpiya == Ang Stella, na ipinangalan sa [[Monte Stella (Cilento)|kalapit na bundok]], ay matatagpuan sa gitna ng [[Cilento]]. Ito ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Casal Velino]], [[Omignano]], [[Pollica]], at [[Sessa Cilento]]. Binibilang nito ang mga ''[[frazione]]'' ng Amalafede, Droro, Guarrazzano, at San Giovanni. == Kasaysayan == [[File:Montestella_casalvelino_ascea.jpg|left|thumb|Panorama na tanaw mula sa [[Monte Stella (Cilento)|Monte Stella]]]] Ang sentro ng lungsod ay nagmula noong bandang ika-13 siglo kasunod ng paglipat ng ilang naninirahan mula sa kalapit na Torricelle. Ito ay tinawag na "Porcili" hanggang sa katapusan ng ika-19 na siglo; dahil ang pangalang ito ay nagbigay ng hindi kanais-nais na imahen ng lugar, binago ito ng administrasyon sa Stella Cilento, na tumutukoy sa kalapit na bundok: Monte Stella. Ang partikular na Cilento ang tumutukoy sa lugar. Ang kasalukuyang mga nayon nito, ang San Giovanni at Guarrazzano, sa katotohanan, ay mas matanda na. Ang simbahan ng San Pietro sa Guarrazzano ay nasira na noong taong 1009, marahil dahil sa madalas na pagsalakay ng mga Saraseni, habang ang unang pagpapatunay ng San Giovanni ay mula pa noong 1047, na kinilala bilang sors (quota). Ito ay unang nabanggit bilang isang pamayanan noong 1392.<ref>{{Cita libro |autore=A. La Greca, A. Capano, D. Chieffallo, F. La Greca, A. Migliorino |titolo=Tracce di storia su Stella Cilento e le sue frazioni |annooriginale=2009 |editore=Centro di Promozione Culturale per il Cilento}}</ref> == Tingnan din == * [[Monte Stella (Cilento)|Monte Stella]] * [[Cilento at Vallo di Diano National Park|Pambansang Liwasan ng Cilento at Vallo di Diano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Stella Cilento}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] k9cv9437p4zet5mojnzba8ztp5pz7vq 0 156074 2230214 2083071 2026-09-30T12:11:13Z Ryomaandres 8044 2230214 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Torraca|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.torraca.sa.it}}|area_code=0973|postal_code=84030|day=|saint=|elevation_m=425|elevation_footnotes=<ref>{{cite web|url=https://www.tuttitalia.it/campania/63-torraca/|title=Torraca|website=Tuttitalia|language=Italian}}</ref>|population_demonym=Torrachesi|population_footnotes=|area_total_km2=15|area_footnotes=|mayor=Francesco Bianco (simula Abril 2015)|mayor_party=|frazioni=|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Torraca|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|07|N|15|38|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Torraca sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Torraca pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=|footnotes=}} Ang '''Torraca''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang bayan ay matatagpuan sa timog ng [[Cilento]], ilang kilometro mula sa [[Sapri]] at [[Maratea]] at malapit sa mga hangganan ng [[Campania]] kasama ang [[Basilicata]]. Ang mga nakapalibot na munisipalidad ay [[Casaletto Spartano]], [[Sapri]], [[Tortorella]], at [[Vibonati]]. == Mga monumento at tanawin == Ito ay may mga katangian ng isang sinaunang nayon noong panahong medyebal na may kastilyong baron. Ang pagtatayo ng ilang mga simbahan ay sumasalamin sa makabuluhang sigasig sa relihiyon ng mga nakaraang siglo, kabilang ang inang simbahan na inialay sa patron na si San Pedro Apostol, at ang maliit na simbahan na matatagpuan ilang kilometro mula sa nayon, na itinayo bilang parangal kay Maria SS dei Cordici. Kapansin-pansin din ang ilang mga kapilya na nakakalat sa buong maliit na bayan, kabilang ang Cappella della Congrega, na tinatanaw ang parehong plasa kung saan matatagpuan ang inang simbahan; ang kapilya ng Sant'Anna, sa malapit; ang kapilya ng Sant'Antonio, sa lokalidad ng San Rocco; ang kapilya ng San Michele, malapit sa kastilyong baronial; at ang kapilya na inialay sa Madonna di Loreto (ru Rito, sa diyalektong Torrachese) sa lokalidad ng "Salita Madonna del Rito." == Impraestruktura at transportasyon == Kalsadang Panlalawigan 16, junction sa Bussentina-Caselle sa Kalsadang Estatal Pittari-Casaletto Spartano-Torraca-Sapri. ==Mga sanggunian== == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Torraca}} * {{In lang|it}} [http://www.comune.torraca.sa.it Municipal website of Torraca] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] c6ug0xrxuf9bk5dspg7ckx7mkm6i7v5 0 161905 2230470 2229101 2026-10-01T04:51:17Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230470 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Jennifer Lopez | image = 210120-D-WD757-1975 - Jennifer Lopez at the US Capitol (50860511978) (cropped).jpg |caption= Si Jennifer Lopez sa inaugurasyon ni pres. [[Joe Biden]] noong 2021 | background = solo_singer | birth_name = Jennifer Lynn Lopez | alias = J.Lo | birth_date = {{birth date and age|1969|7|24|mf=y}} | origin = {{nowrap|[[The Bronx]], [[New York]], E.U.}} | genre = [[Latin pop]], [[Contemporary R&B|R&B]], [[pop music|pop]], [[dance-pop]] | occupation = [[Aktres]], [[mang-aawit]], [[kompositor]], [[record producer]], [[mananayaw]], [[television personality]], [[fashion designer]], [[television producer]] | years_active = 1986–kasalukuyan | label = [[Epic Records|Epic]], [[Island Records|Island]] | associated_acts = [[Marc Anthony]] | website = {{URL|jenniferlopezonline.com}} }} Si '''Jennifer Lynn Lopez''' (ipinanganak 24 Hulyo 1969<ref>{{cite web|url=http://www.courttv.com/trials/puffy/docs/duty-caps_3.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209202541/http://www.courttv.com/trials/puffy/docs/duty-caps_3.html|archivedate=February 9, 2008|title=Duty Captain's Report|accessdate=2006-10-29|work=[[Court TV]]|date=January 17, 2001|url-status=dead}}</ref>), na kilala rin sa palayaw na '''J.Lo''', ay isang Amerikanang aktres, mang-aawit, prodyuser, mananayaw, personalidad sa telebisyon, 'fashion designer' at prodyuser sa telebisyon. Nagsimula ang karera ni Lopez bilang isang mananayaw sa isang programang komedyang pantelebisyon na ''[[In Living Color]]''. Pagkatapos ay sumabak sa pag-arte, at nakilala sa pelikulang ''[[Money Train]]''. Una siyang nagbida sa pelikulang talambuhay na ''[[Selena (pelikula)|Selena]] noong 1997, kung saan umani siya ng [[ALMA Award]] para sa Katangi-tanging Aktres. Nakuha niya ang kanyang ikalawang ALMA Award para sa kanyang pagganap sa ''[[Out of Sight]]'' (1998). Simula noon ay nagsimula na siyang bumida sa iba't ibang pelikula, gaya ng '[[The Wedding Planner]]'' (2001), ''[[Maid in Manhattan]]'' (2002), ''[[Shall We Dance? (2004 pelikula)|Shall We Dance?]]'' (2004), ''[[Monster-in-Law]]'' (2005), at ''[[The Back-up Plan]]'' (2010). [[Talaksan:2019 TIFF premiere of Hustlers, Jennifer Lopez (48696671561) (cropped).jpg|thumb|Si Lopez noong 2019.]] Naabot ni Lopez ang katanyagan sa industriya ng musika pagkatapos ilabas ang kanyang unang studio album na ''[[On the 6]]'' (1999) kung saan nakapaloob ang nangunang single nito na "[[If You Had My Love]]". Ang kanyang ikalawang studio album ''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' (2001) ay naging matagumpay, na nakabenta ng walong milyong sipi sa buong mundo. Ang ''[[J to tha L–O!: The Remixes]]'' (2002) ang naging ikalawang album na nagsimula sa #1 sa [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] samantala ang kanyang ikatlo at ika-apat na studio album na – ''[[This Is Me... Then]]'' (2002) at ''[[Rebirth (Jennifer Lopez album)|Rebirth]]'' (2005) – ay umabot sa ikalawang pwsto ng ''Billboard'' 200. Noong 2007, naglabas siya ng dalawang album na kinabibilangan ng kanyang kauna-unahang album sa wikang Kastila ''[[Como ama una Mujer]]'', at ang kanyang ikalimang studio album ''[[Brave (Jennifer Lopez album)|Brave]]''. Nagbalik siya sa musika na may bagong record label, at inilabas ang kanyang ika-pitong album na pinamagatang ''[[Love? (album)|Love?]]'' noong 19 Abril 2011. Ang single na "[[On the Floor]]" ay kasalukuyang nasa mga tsart sa buong mundo. Ang kanyang mga ambag sa industriya ng musika ang nagbigay sa kanya ng maraming mga tagumpay na kinabibilangan ng dalawang nominasyon sa [[Grammy Awards|Grammy Award]]; dalawang nominasyon sa [[Latin Grammy Awards|Latin Grammy Award]]; tatlo sa [[American Music Awards]], kasama pa ng anim na iba pang nominasyon; at sa tinatayang benta na 55 milyon sa buong mundo.<ref name="On The Floor Video Premiere on American Idol (Official Site)">{{cite web|url=http://www.jenniferlopezonline.com/news_d.aspx?&pg=2&in=7/|title=On The Floor Video Premiere on American Idol"|publisher=Jennifer Lopez Official Site|accessdate=2011-08-03|date=2011-23-02|archive-date=2011-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110223005429/http://www.jenniferlopezonline.com/news_d.aspx|url-status=dead}}</ref><ref name="Jennifer Lopez - Bio - American Idol">{{cite web|url=http://www.americanidol.com/bio/jennifer_lopez/|title=Jennifer Lopez - Bio - American Idol|publisher=[[American Idol]]|accessdate=2011-08-03|archive-date=2011-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110328184149/http://www.americanidol.com/bio/jennifer_lopez/|url-status=dead}}</ref><ref name="American Idol Adds Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1648433/american-idol-adds-jennifer-lopez-steven-tyler-judges.jhtml|title='American Idol' Adds Jennifer Lopez, Steven Tyler As Judges|publisher=MTV.com|accessdate=2011-08-03|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629205617/http://www.mtv.com/news/articles/1648433/american-idol-adds-jennifer-lopez-steven-tyler-judges.jhtml|url-status=dead}}</ref> Inihanay siya ng ''Billboard'' bilang ika-27 Artista ng dekada 2000.<ref>[http://www.billboard.com/#/charts-decade-end/artists-of-the-decade?year=2009&begin=21&order=position]</ref> Noong Nobyembre 18, 2005 nagsimula siyang mag-publish ng kanyang musika sa [[YouTube]], at noong 2023, umabot sa 16.2 milyong subscriber ang kanyang channel sa [[YouTube]] at nakakuha ng kabuuang 10.13 bilyong panonood ng video.<ref>{{Cite web |title=Jennifer Lopez YouTube stats and analytics |url=https://app.thoughtleaders.io/youtube/jennifer-lopez |access-date=2023-06-04 |website=ThoughtLeaders |language=en}}</ref> ==Filmograpiya== === Pelikula === {| class="wikitable" |+Key | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger}}c |Pelikula na hindi naipalabas |- | style="background:#add8e6" |{{double-dagger}} |Isang dokumentaryo |- |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |Titulo ! scope="col" |Taon ! scope="col" |Papel ! scope="col" class="unsortable" | ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" |''[[My Little Girl]]'' |1986 |Myra | |<ref name="My Little Girl">''My Little Girl'': *{{cite web|first=Eleanor|last=Mannikka|url=https://allmovie.com/movie/my-little-girl-v34075|title=My Little Girl (1986)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=mylittlegirl.htm|title=My Little Girl (1987)|work=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Lost in the Wild|Nurses on the Line: The Crash of Flight 7]]'' |1993 |{{sortname|Rosie|Romero|nolink=1}} |Also known as ''Lost in the Wild'' |<ref name="Lost in the Wild">{{cite web|first=Sandra|last=Brennan|url=https://allmovie.com/movie/lost-in-the-wild-v160416|title=Lost in the Wild (1993)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[My Family (film)|My Family]]'' | rowspan="2" |1995 |Young Maria |Also known as ''Mi Familia'' |<ref name="My Family">''My Family'': *{{cite web|first=Matthew|last=Tobey|url=https://allmovie.com/movie/my-family-v133610|title=My Family (1995)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=myfamily.htm|title=My Family (1995)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Money Train]]'' |{{sortname|Grace|Santiago|nolink=1}} | |<ref name="Money Train">''Money Train'': *{{cite web|first=Judd|last=Blaise|url=https://allmovie.com/movie/money-train-v135623|title=Money Train (1995)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=moneytrain.htm|title=Money Train (1995)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Jack (1996 film)|Jack]]'' |1996 |Miss Marquez | |<ref name="Jack">''Jack'': *{{cite web|first=Clarke|last=Fountain|url=https://allmovie.com/movie/jack-v136486|title=Jack (1996)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=jack.htm|title=Jack (1996)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Blood and Wine]]'' | rowspan="4" |1997 |Gabriella | |<ref name="Blood and Wine">''Blood and Wine'': *{{cite web|first=Sandra|last=Brennan|url=https://allmovie.com/movie/blood-and-wine-v136830|title=Blood and Wine (1996)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=bloodandwine.htm|title=Blood and Wine (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Selena (film)|Selena]]'' |{{sortname|Selena|Quintanilla|Selena}} | |<ref name="Selena">''Selena'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/selena-v154769|title=Selena (1997)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=selena.htm|title=Selena (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' |{{sortname|Terri|Flores|nolink=1}} | |<ref name="Anaconda">''Anaconda'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/anaconda-v154826|title=Anaconda (1997)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=anaconda.htm|title=Anaconda (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[U Turn (1997 film)|U Turn]]'' |{{sortname|Grace|McKenna|nolink=1}} | |<ref name="U Turn">''U Turn'': *{{cite web|first=Bhob|last=Stewart|url=https://allmovie.com/movie/u-turn-v158644|title=U-Turn (1997)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=u-turn.htm|title=U-Turn (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Out of Sight]]'' | rowspan="2" |1998 |{{sortname|Karen|Sisco|nolink=1}} | |<ref name="Out of Sight">''Out of Sight'': *{{cite web|first=Bhob|last=Stewart|url=https://allmovie.com/movie/out-of-sight-v162749|title=Out of Sight (1998)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=outofsight.htm|title=Out of Sight (1998)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Antz]]'' |Azteca |Voice role |<ref name="Antz">''Antz'': *{{cite web|first=Bhob|last=Stewart|url=https://allmovie.com/movie/antz-v173454|title=Antz (1998)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=antz.htm|title=Antz (1998)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Cell}}'' |2000 |{{sortname|Catherine|Deane|nolink=1}} | |<ref name="The Cell">''The Cell'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/the-cell-v195764|title=The Cell (2000)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=cell.htm|title=The Cell (2000)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Wedding Planner}}'' | rowspan="2" |2001 |{{sortname|Mary|Fiore|nolink=1}} | |<ref name="The Wedding Planner">''The Wedding Planner'': *{{cite web|first=Karl|last=Williams|url=https://allmovie.com/movie/the-wedding-planner-v232641|title=The Wedding Planner (2001)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=weddingplanner.htm|title=The Wedding Planner (2001)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' |{{sortname|Sharon|Pogue|nolink=1}} | |<ref name="Angel Eyes">''Angel Eyes'': *{{cite web|first=Karl|last=Williams|url=https://allmovie.com/movie/angel-eyes-v242621|title=Angel Eyes (2001)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=angeleyes.htm|title=Angel Eyes (2001)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Enough (film)|Enough]]'' | rowspan="2" |2002 |{{sortname|Slim|Hiller|nolink=1}} | |<ref name="Enough">''Enough'': *{{cite web|first=Brian J.|last=Dillard|url=https://allmovie.com/movie/enough-v260387|title=Enough (2002)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=enough.htm|title=Enough (2002)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Maid in Manhattan]]'' |{{sortname|Marisa|Ventura|nolink=1}} | |<ref name="Maid in Manhattan">''Maid in Manhattan'': *{{cite web|first=Andrea|last=LeVasseur|url=http://allrovi.com/movie/maid-in-manhattan-v273847|title=Maid in Manhattan (2002)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}}{{dead link|date=April 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=maidinmanhattan.htm|title=Maid in Manhattan (2002)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Gigli]]'' |2003 |Ricki | |<ref name="Gigli">''Gigli'': *{{cite web|first=Josh|last=Ralske|url=https://allmovie.com/movie/gigli-v282034|title=Gigli (2003)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=gigli.htm|title=Gigli (2003)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Jersey Girl (2004 film)|Jersey Girl]]'' | rowspan="2" |2004 |{{sortname|Gertrude|Steiney|nolink=1}} | |<ref name="Jersey Girl">''Jersey Girl'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/jersey-girl-v285898|title=Jersey Girl (2004)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=jerseygirl.htm|title=Jersey Girl (2004)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Shall We Dance? (2004 film)|Shall We Dance?]]'' |Paulina | |<ref name="Shall We Dance?">''Shall We Dance?'': *{{cite web|first=Tracie|last=Cooper|url=https://allmovie.com/movie/shall-we-dance-v288231|title=Shall We Dance? (2004)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=shallwedance.htm|title=Shall We Dance (2004)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Monster-in-Law]]'' | rowspan="2" |2005 |{{sortname|Charlotte|Cantilini|nolink=1}} | |<ref name="Monster-in-Law">''Monster-in-Law'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/monster-in-law-v293952|title=Monster-in-Law (2005)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=monsterinlaw.htm|title=Monster-in-Law (2005)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|An|Unfinished Life}}'' |{{sortname|Jean|Gilkyson|nolink=1}} | |<ref name="An Unfinished Life">''An Unfinished Life'' *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/an-unfinished-life-v287478|title=An Unfinished Life (2005)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=unfinishedlife.htm|title=An Unfinished Life (2005)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Bordertown (2006 film)|Bordertown]]'' | rowspan="2" |2006 |{{sortname|Lauren|Adrian|nolink=1}} | rowspan="2" |Also producer |<ref name="Bordertown">''Bordertown'': *{{cite web|first=Nathan|last=Southern|url=https://allmovie.com/movie/bordertown-v326119|title=Bordertown (2006)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=bordertown.htm|title=Bordertown (2006)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=December 19, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[El Cantante]]'' |Puchi |<ref name="El Cantante">''El Cantante'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/el-cantante-v358722|title=El Cantante (2006)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=elcantante.htm|title=El Cantante (2007)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''[[Manufacturing Dissent]]'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} | rowspan="2" |2007 | rowspan="2" |Herself | |<ref name="Manufacturing Dissent">''Manufacturing Dissent'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/manufacturing-dissent-v391215|title=Manufacturing Dissent (2007)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite news|url=https://movies.nytimes.com/movie/391215/Manufacturing-Dissent/overview|title=Manufacturing Dissent|work=The New York Times|publisher=The New York Times Company|accessdate=October 30, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Feel the Noise]]'' |Cameo; also producer |<ref name="Feel the Noise">''Feel the Noise'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/feel-the-noise-v389372|title=Feel the Noise (2007)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite news|first=Peter|last=Howell|url=http://thestar.com/Movies/MovieReview/article/264339|title='Feel the Noise': This Movie Barely Even Lets Us Hear It|work=[[Toronto Star]]|publisher=[[Star Media Group]]|date=October 7, 2007|accessdate=October 30, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024050127/http://www.thestar.com/Movies/MovieReview/article/264339|archive-date=October 24, 2012|url-status=dead}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=feelthenoise.htm|title=Feel the Noise (2007)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Back-up Plan}}'' |2010 |Zoe | |<ref name="The Back-up Plan">''The Back-up Plan'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/the-back-up-plan-v490905|title=The Back-up Plan (2010)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=backupplan.htm|title=The Back-up Plan (2010)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''Sellebrity'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} | rowspan="3" |2012 |Herself | |<ref name="Sellebrity">{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/ellebrity-v561747|title=$ellebrity (2013)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 26, 2015}}</ref> |- ! scope="row" |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' |Holly | |<ref name="What to Expect When You're Expecting">''What to Expect When You're Expecting'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/what-to-expect-when-youre-expecting-v540256|title=What to Expect When You're Expecting (2012)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=whattoexpect.htm|title=What to Expect When You're Expecting (2012)|website=Box Office Mojo|accessdate=May 26, 2012}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Ice Age: Continental Drift]]'' |Shira |Voice role |<ref name="Ice Age: Continental Drift">''Ice Age: Continental Drift'': *{{cite web|first=Jeremy|last=Wheeler|url=https://allmovie.com/movie/ice-age-continental-drift-v516738|title=Ice Age: Continental Drift (2012)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=iceage4.htm|title=Ice Age: Continental Drift (2012)|website=Box Office Mojo|accessdate=July 21, 2012}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Parker (2013 film)|Parker]]'' |2013 |{{sortname|Leslie|Rodgers|nolink=1}} | |<ref name="Parker">''Parker'': *{{cite web|first=Jeremy|last=Wheeler|url=https://allmovie.com/movie/parker-v537993|title=Parker (2013)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=parker.htm|title=Parker (2013)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=April 11, 2012}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''[[Dance Again World Tour#Concert film|Jennifer Lopez: Dance Again]]'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} |2014 |Herself |Also executive producer |<ref name="Jennifer Lopez: Dance Again">{{cite web|url=http://www.tvbythenumbers.zap2it.com/2014/12/12/special-jennifer-lopez-dance-again-to-premiere-wednesday-december-31-on-hbo/338892|title=Archived copy|accessdate=2015-12-28|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151212193732/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/12/12/special-jennifer-lopez-dance-again-to-premiere-wednesday-december-31-on-hbo/338892/|archivedate=2015-12-12}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Boy Next Door|The Boy Next Door (film)}}'' | rowspan="4" |2015 |{{sortname|Claire|Peterson|nolink=1}} |Also producer |<ref name="The Boy Next Door">''The Boy Next Door'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/the-boy-next-door-v615178|title=The Boy Next Door (2015)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 25, 2015}} *{{cite web|title=The Boy Next Door (2015)|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=boynextdoor.htm|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=January 25, 2015}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Lila & Eve]]'' |{{sortname|Eve|Rafael|nolink=1}} | |<ref name="Lila & Eve">''Lila & Eve'': *{{cite web|url=https://allmovie.com/movie/lila-eve-v621010|title=Lila & Eve (2015)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 26, 2015}} *{{cite journal|last1=Setoodeh|first1=Ramin|title=Sundance: Jennifer Lopez and Viola Davis on Hollywood Diversity, TV Careers and ‘Lila & Eve’|journal=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 30, 2015|url=https://variety.com/2015/film/news/sundance-jennifer-lopez-and-viola-davis-on-hollywood-diversity-tv-careers-and-lila-eve-1201419950/|accessdate=February 11, 2015|publisher=[[Penske Media Corporation]]}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Home (2015 film)|Home]]'' |{{sortname|Lucy|Tucci|nolink=1}} |Voice role |<ref name="Home">''Home'': *{{cite web|first=Daniel|last=Gelb|url=https://www.allmovie.com/movie/home-v567485|title=Home (2015)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 26, 2015}} *{{cite web|title=Home (2015)|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=happysmekday.htm|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=March 29, 2015}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''The Latin Explosion: A New America'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} |Herself | |<ref name="The Latin Explosion: A New America">https://www.nytimes.com/2015/11/16/arts/television/review-the-latin-explosion-a-new-america-on-hbo-is-a-music-civics-lesson.html</ref> |- ! scope="row" |''[[Ice Age: Collision Course]]'' |2016 |Shira |Voice role |<ref name="Ice Age: Collision Course">''Ice Age: Collision Course'': *{{cite web|first=Daniel|last=Gelb|url=https://www.allmovie.com/movie/ice-age-collision-course-v636846|title=Ice Age: Collision Course (2016)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=December 28, 2015}} *{{cite web|title=Ice Age: Collision Course (2016)|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=iceage5.htm|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=December 28, 2015}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Second Act (film)|Second Act]]'' |2018 |Maya | rowspan="2" |Also producer |<ref>https://www.allmovie.com/movie/second-act-v701785</ref> |- ! scope="row" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | rowspan="2" |2019 |Ramona Vega |<ref>https://variety.com/2018/film/news/jennifer-lopez-hustlers-annapurna-pictures-1202896296/</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''Wonder Boy, Olivier Rousteing, né sous X'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} |Herself | |<ref name="Wonder Boy">https://www.instagram.com/p/B5GATUcoLIH/</ref> |- ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[Marry Me (upcoming film)|Marry Me]]'' {{dagger}} |TBA |Kat Valdez |Post-production; also producer |<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/07/jennifer-lopez-maluma-marry-me-universal-stx-1202645820/|title=Jennifer Lopez Rom-Com ‘Marry Me’ Jumps From STX To Universal; Maluma Joins Cast|website=Deadline Hollywood|first=Anthony|last=D'Alessandro|date=July 15, 2019|accessdate=September 26, 2019}}</ref> |} == Diskograpiya == {{Unsourced|section|date=Oktubre 2014}} {{Main|Jennifer Lopez discography}} * 1999: ''[[On the 6]]'' * 2001: ''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' * 2002: ''[[This Is Me... Then]]'' * 2005: ''[[Rebirth (Jennifer Lopez album)|Rebirth]]'' * 2007: ''[[Como ama una Mujer]]'' * 2007: ''[[Brave (Jennifer Lopez album)|Brave]]'' * 2011: ''[[Love? (album)|Love?]]'' * 2014: ''[[A.K.A. (album)|A.K.A.]]'' * 2024: ''This Is Me... Now'' ''Compilation album'' * 2002: ''[[J to tha L–O! The Remixes]]'' == Mga gantimpala at nominasyon == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width: 100%;" |+ |- ! scope="col" | Parangal ! scope="col" | Taon{{efn|Indicates the year of ceremony. Each year is linked to the article about the awards held that year, wherever possible.}} ! scope="col" | Resipiyente at nominado ! scope="col" | Kategoriya ! scope="col" | Resulta ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" |''[[AARP The Magazine]]''{{'}}s Movies for Grownups Awards {{anchor|A}} |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Gardner |first1=Chris |title='The Two Popes' Leads Nominees for AARP the Magazine's Movies for Grownups Awards |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/two-popes-leads-nominees-aarp-magazines-movies-grownups-awards-1258028 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 10, 2019 |date=November 26, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | ACE Awards |2006 |Jennifer Lopez |Fashion Icon of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=ACE Award winner |url=https://www.cbsnews.com/pictures/celebrity-circuit-31-10-06/16/ |website=[[CBS News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227013202/https://www.cbsnews.com/pictures/celebrity-circuit-31-10-06/16/ |archivedate=December 27, 2019 |date=October 31, 2006}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=L'Oreal Paris Announces Jennifer Lopez as the Newest Global Brand Ambassador |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/loreal-paris-announces-jennifer-lopez-as-the-newest-global-brand-ambassador-111377809.html |publisher=[[PR Newswire]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 6, 2010}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Alliance of Women Film Journalists|Alliance of Women Film Journalists EDA Awards]] | rowspan="2" |2020 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Actress in a Supporting Role |{{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 EDA Award Nominees |url=https://awfj.org/eda-awards-2/2019-eda-award-nominees/ |publisher=[[Alliance of Women Film Journalists]] |accessdate=December 20, 2019 |date=December 20, 2019}}</ref><br /><ref name="Metacritic" />}} |- |Most Daring Performance Award |{{nom}} |- ! rowspan="20" scope="row" |[[ALMA Awards]] | 1995 |''[[Money Train]]'' | rowspan="4" | Outstanding Actress in a Feature Film | {{won}} |{{center|<ref>{{cite book |last1=Marquez |first1=Heron |title=Latin Sensations |date=2001 |publisher=[[Lerner Publishing Group]] |location=[[Minneapolis]] |isbn=0822596954 |page=[https://archive.org/details/latinsensations00mr/page/54 54] |url=https://archive.org/details/latinsensations00mr/page/54 }}</ref>}} |- | 1996 |''[[Jack (1996 film)|Jack]]'' | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite book |last1=Baugh |first1=Scott L. |title=Latino American Cinema: An Encyclopedia of Movies, Stars, Concepts, and Trends |date=2012 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location=[[Santa Barbara, California]] |isbn=978-0313380365 |page=[https://archive.org/details/latinoamericanci0000baug/page/157 157] |url=https://archive.org/details/latinoamericanci0000baug/page/157 }}</ref>}} |- C | 1998 |''[[Selena (film)|Selena]]'' and ''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' | {{won}} |<center><ref>{{cite journal|title='Selena' Captures 4 Prizes in Latino Media Awards|journal=[[Los Angeles Times]]|date=April 20, 1998|page=4|issn=0458-3035}}</ref></center> |- |1999 |''[[Out of Sight]]'' | {{won}} |<center><ref>{{cite journal|title=Latino awards short on entrants|journal=[[Chicago Sun-Times]]|date=April 13, 1999|page=35|issn=1553-8478}}</ref></center> |- | rowspan="2" |2000 | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Outstanding Music Video Performer | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite journal|title=ABC to air '2000 ALMA Awards'|journal=[[The Oak Ridger]]|date=June 16, 2000|issn=0890-6009|id=110CAAFEE6259060}}</ref></center> |- | rowspan="2" |Entertainer of the Year | {{won}} |- | rowspan="2" |2001 | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite journal|last=Linan|first=Steven|title='ALMA Awards' to Honor Latinos in Arts|url=https://archive.org/details/sim_los-angeles-times_los-angeles-times_2001-06-01/page/n173|journal=[[Los Angeles Times]]|date=June 1, 2001|page=28|issn=0458-3035}}</ref></center> |- |[[1st Annual Latin Grammy Awards]] |Outstanding Host of a Variety or Awards Special | {{nom}} |- | rowspan="5" |2002 |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' |Outstanding Actress in a Feature Film | {{nom}} | rowspan="5" |<center><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/76077/j-lo-leads-alma-music-nominees |title=J.Lo Leads ALMA Music Nominees |work=Billboard |date=April 18, 2012 |accessdate=October 25, 2012}}</ref></center> |- |''[[Jennifer Lopez: Let's Get Loud]]'' |Outstanding Performance in a Music, Variety or Comedy Special | {{nom}} |- |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' |Album of the Year | {{nom}} |- |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" |People's Choice for Outstanding Music Video |{{won}} |- |Jennifer Lopez |Outstanding Female Performer | {{Nom}} |- |2007 | rowspan="2" |''[[El Cantante]]'' |Outstanding Actress in a Feature Film |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=Ugly Betty Leads Alma Award Nominations|url=http://www.showbizspy.com/article/113980/ugly-betty-leads-alma-award-nominations.html|work=ShowbizSpy|accessdate=July 22, 2013|date=July 22, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927082934/http://www.showbizspy.com/article/113980/ugly-betty-leads-alma-award-nominations.html|archivedate=September 27, 2013}}</ref></center> |- | 2008 | Performance of a Lead Latino/Latina Cast in a Motion Picture | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Alma Awards nominees |url=https://variety.com/2008/film/awards/alma-awards-nominees-1117990560/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 14, 2008}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[12th ALMA Awards|2011]] |''[[American Idol]]'' |Favorite Reality, Variety or Comedy Personality Act |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite news|last=Powers|first=Lindsay|title='The Voice's' Christina Aguilera, Selena Gomez Among ALMA Award Nominees|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/alma-voice-christina-aguilera-selena-gomez-216530|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=July 2, 2013|date=July 28, 2011}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Favorite Female Music Artist |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[13th ALMA Awards|2012]] |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' |Favorite Movie Actress – Comedy or Musical |{{nom}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite news|last=Gratereaux|first=Alexandra|title=2012 NCLR/ ALMA Awards Nominees Include Jennifer Lopez, Pitbull & Selena Gomez|url=http://latino.foxnews.com/latino/entertainment/2012/07/10/2012-nclr-alma-awards-nominees-include-jennifer-lopez-pitbull-selena-gomez/|work=Fox News Latino|publisher=[[Fox News Network]]|accessdate=July 2, 2013|date=July 10, 2012}}</ref></center> |- |''[[American Idol]]'' |Favorite Reality, Variety or Comedy Personality Act |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |Favorite Female Music Artist |{{nom}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[American Music Awards]] | rowspan="2" |[[American Music Awards of 2000|2000]] | rowspan="7" |Jennifer Lopez |[[American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist|Favorite Pop/Rock Female Artist]] |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref name="2000am">{{cite news|title=American Music Awards nominees|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=APAB&d_place=APAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F89AD578A910E72&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|agency=Associated Press|accessdate=July 2, 2013|date=January 17, 2000}}</ref></center> |- |[[American Music Award for Favorite Latin Artist|Favorite Latin Artist]] |{{nom}} |- |[[American Music Awards of 2002|2002]] | rowspan="2" |[[American Music Award|Hip-Hop/R&B Female Artist]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=Nominees for the 30th annual American Music Awards.|url=http://www.billboard.com/articles/news/73407/2002-american-music-awards-nominees|website=Billboard|accessdate=February 14, 2015|date=November 19, 2002}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2003 (January)|2003]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=30th American Music Awards|url=http://www.rockonthenet.com/archive/2003/amas.htm|publisher=Rockonthenet.com|accessdate=February 14, 2015|date=January 13, 2003}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2003 (November)|2003]] |[[American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist|Favorite Pop/Rock Female Artist]] |{{won}} |<center><ref>{{cite news|title=McGraw, Vandross win American Music Awards|newspaper=[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]|date=November 17, 2003}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2007|2007]] | rowspan="2" |[[American Music Award for Favorite Latin Artist|Favorite Latin Artist]] |{{won}} |<center><ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/11/19/entertainment/main3519877.shtml |title=American Music Awards – Winners List |publisher=CBS News. CBS Interactive |date=November 19, 2007 |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2011|2011]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|title=Lady Gaga, Adele Lead American Music Awards Noms|url=http://www.mtv.com/news/articles/1672323/american-music-awards-nominees-2011.jhtml|publisher=[[MTV News]]. Viacom International, Inc.|accessdate=July 2, 2013|date=October 11, 2011|archive-date=Nobiyembre 4, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104051342/http://www.mtv.com/news/articles/1672323/american-music-awards-nominees-2011.jhtml|url-status=dead}}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/465045/amas-2011-taylor-swift-nicki-minaj-win-big-on-ladies-night|title=AMAs 2011: Taylor Swift, Nicki Minaj Win Big on Ladies' Night|date= October 11, 2011|work=Billboard |accessdate=January 22, 2012}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[American Telemedicine Association|American Telemedicine Association Award]] |2013 |[[Lopez Family Foundation]] |ATA Humanitarian Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|title=GlobalMed Presents Entertainer Jennifer Lopez with Donation to Lopez Family Foundation|url=http://www.financialpost.com/markets/news/GlobalMed+Presents+Entertainer+Jennifer+Lopez+with+Donation+Lopez+Family/8084189/story.html|work=[[Financial Post]]|publisher=Postmedia Network Inc.|accessdate=March 13, 2013|date=March 12, 2013|archive-date=14 Marso 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130314235805/http://www.financialpost.com/markets/news/GlobalMed+Presents+Entertainer+Jennifer+Lopez+with+Donation+Lopez+Family/8084189/story.html|url-status=dead}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[amfAR, The Foundation for AIDS Research|amfAR Award]] |2013 |Jennifer Lopez |Humanitarian Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lipke |first1=David |title=Jennifer Lopez Honored at amfAR's Inspiration Gala |url=https://wwd.com/eye/parties/jennifer-lopez-honored-at-amfars-inspiration-gala-6991956/ |website=[[Women's Wear Daily]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 14, 2013}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Amnesty International|Amnesty International Awards]] |2007 |''[[Bordertown (2006 film)|Bordertown]]'' |Artist for Amnesty International{{efn|name=Producer|Awards and nominations Lopez has received as a producer.}} |{{won}} |{{center|<ref name="Amnesty">{{Cite book|first = Robert|last = C. Cottrell|title = Icons of American Popular Culture: From P.T. Barnum to Jennifer Lopez|publisher = [[M.E. Sharpe, Inc.]]|location = New York|year = 2010|isbn = 978-0-7656-2298-3|ref = harv|url-access = registration|url = https://archive.org/details/iconsofamericanp0000cott}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Apollo Theater|Apollo Theater Spring Benefit Concert & Awards]] | 2010 | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Arts and Humanitarian Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2010 Apollo Theater Spring Benefit Concert & Awards Ceremony - Show |url=https://www.forbes.com/pictures/mfl45gjim/2010-apollo-theater-spring-benefit-concert-awards-ceremony-show/#1793af086dba |website=[[Forbes]] |accessdate=December 31, 2019 |date=June 14, 2010}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Michael Jackson and Aretha Franklin join hall of fame |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/8598278.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 31, 2019 |date=April 1, 2010}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[ARIA Music Awards]] |[[ARIA Music Awards of 2011|2011]] |Jennifer Lopez |Most Popular International Artist |{{Nom}} |<center><ref>{{cite web|title=2011 Nominations Announced |url=http://www.ariaawards.com.au/news/8/the-countdown-beginsnominations-announced |publisher=[[Australian Recording Industry Association]] |accessdate=February 28, 2012 |date=October 11, 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111016020511/http://www.ariaawards.com.au/news/8/the-countdown-beginsnominations-announced |archivedate=October 16, 2011 }}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Austin Film Critics Association|Austin Film Critics Association Awards]] | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Whittaker |first1=Richard |title=Austin Film Critics Association Announces 2019 Awards |url=https://www.austinchronicle.com/daily/screens/2020-01-07/austin-film-critics-association-announces-2019-awards/ |website=[[The Austin Chronicle]] |accessdate=January 8, 2020 |date=January 7, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Bambi Awards]] {{anchor|B}} |2000 |Jennifer Lopez |Best International Pop Performance |{{won}} |<center><ref>{{cite web |title=The Bambi Goes To... |url=http://www.bambi-awards.com/history/past-winners |publisher=Bambi Awards |accessdate=July 2, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130926224003/http://www.bambi-awards.com/history/past-winners |archivedate=September 26, 2013 |url-status=dead }}</ref></center> |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Basenotes#The Basenotes Fragrance Awards|Basenotes Fragrance Awards]] | rowspan="2" | 2007 |[[Glow by JLo]] | rowspan="2" | Best Celebrity Fragrance for Women |{{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=Finalists announced for the 7th Annual Basenotes Fragrance Awards sponsored by Aedes de Venustas |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2197-20070112awards7 |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=January 12, 2017 |archive-date=Disyembre 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227040936/http://www.basenotes.net/perfumenews/2197-20070112awards7 |url-status=dead }}</ref>}} |- |Live Jennifer Lopez |{{nom}} |- |2008 |[[Glow by JLo]] |Best Celebrity Women's Fragrance |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=Finalists Announced for 8th Annual Basenotes Fragrance Awards |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2477-20080428-fragrance-awards-finalists |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 28, 2008 |archive-date=Hulyo 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702080334/http://www.basenotes.net/perfumenews/2477-20080428-fragrance-awards-finalists |url-status=dead }}</ref>}} |- | rowspan="3" | 2009 |Deseo | rowspan="2" | Best Celebrity Fragrance for Women |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=Finalists Announced for 9th Annual Basenotes Awards Sponsored by FragranceNet |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2701-20090511-basenotes-finalists |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=May 11, 2009 |archive-date=Disyembre 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227040937/http://www.basenotes.net/perfumenews/2701-20090511-basenotes-finalists |url-status=dead }}</ref>}} |- |[[Glow by JLo]] |{{nom}} |- |Deseo for Men |Best Celebrity Fragrance for Men |{{nom}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Best of Las Vegas Awards | rowspan="2" | 2016 | rowspan="3" |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Best Production Show |{{won|place=Gold}} |<center><ref>{{cite web|title=Best of Las Vegas 2016 Award Winners|url=http://bestoflasvegas.com/winners-2016|website=Best of Las Vegas|publisher=[[Las Vegas Review-Journal]], Inc.|accessdate=February 16, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161114035251/http://bestoflasvegas.com/winners-2016|archivedate=November 14, 2016}}</ref></center> |- |Best Resident Performer |{{won|place=Silver}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Results for Jennifer Lopez |url=https://bestoflasvegas.com/k:Jennifer+Lopez |publisher=[[Las Vegas Review-Journal]] |accessdate=December 21, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221205729/https://bestoflasvegas.com/k:Jennifer+Lopez |archivedate=December 21, 2019}}</ref>}} |- |2017 |Best Bachelor Party |{{won|place=Bronze}} |- ! rowspan="7" scope="row" |''Billboard'' Music Video Awards | rowspan="7" |1999 | rowspan="4" |"[[If You Had My Love]]" | Maximum Vision Award |{{won}} | rowspan="7" |<center><ref name="BB99">{{cite journal|title=Arts Beat|journal=[[Dallas Morning News]]|date=October 10, 1999|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=DM&p_theme=dm&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0ED3DBD25179FD13&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=July 2, 2013|id=0ED3DBD25179FD13|archive-date=Septiyembre 27, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927033947/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=DM&p_theme=dm&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0ED3DBD25179FD13&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref></center> |- |Best Video |{{nom}} |- |Best New-Artist Video |{{won}} |- |Best Pop-Clip |{{nom}} |- | rowspan="2" |"[[Waiting for Tonight]]" | Best Video |{{nom}} |- |Best New-Artist Video |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |Best New Artist |{{won}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]] | rowspan="4" |[[2001 Billboard Music Awards|2001]] | rowspan="6" | Jennifer Lopez |[[Billboard Music Award for Top Artist|Artist of the Year]] |{{nom}} | rowspan="4" |<center><ref>{{cite web|last1=Moss|first1=Cory|title=Alicia Keys, Shaggy Top Billboard Music Awards Nominees|url=http://www.mtv.com/news/1451229/alicia-keys-shaggy-top-billboard-music-awards-nominees/|publisher=[[MTV News]]|accessdate=September 22, 2017|date=November 28, 2011|archive-date=Enero 23, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123170216/http://www.mtv.com/news/1451229/alicia-keys-shaggy-top-billboard-music-awards-nominees/|url-status=dead}}</ref></center> |- |[[Billboard Music Award for Top Female Artist|Female Artist of the Year]] |{{nom}} |- |[[Billboard Music Award for Top Hot 100 Artist|Hot 100 Singles Artist of the Year]] |{{nom}} |- |Female Hot 100 Singles Artist of the Year |{{nom}} |- |[[2002 Billboard Music Awards|2002]] |Female Artist of the Year |{{nom}} | |- |[[2014 Billboard Music Awards|2014]] |[[Billboard Icon Award|Icon Award]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Ramirez|first1=Erika|title=Jennifer Lopez Receives Icon Award, Performs 'First Love' at the 2014 Billboard Music Awards|url=http://www.billboard.com/articles/events/bbma-2014/6092051/jennifer-lopez-icon-award-billboard-music-awards|work=Billboard |accessdate=December 6, 2015|date=May 18, 2014}}</ref><br /></center> |- ! rowspan="26" scope="row" |[[Billboard Latin Music Awards|''Billboard'' Latin Music Awards]] | rowspan="3" |[[2000 Latin Billboard Music Awards|2000]] | rowspan="3" |"[[No Me Ames]]" | Hot Latin Track of the Year | {{nom}} | rowspan="3" |<center><ref name="billboardawards">{{cite journal|url=https://books.google.com/?id=EA8EAAAAMBAJ&pg=RA1-PA20&dq=no+me+ames+intitle:billboard#v=onepage&q&f=false|title=Catch Some Rising Stars: Artist Showcases Offer a Glimpse Into The Future of Latin Music|last=Lannert|first=John|journal=Billboard|volume=112|issue=18|page=16|date=April 29, 2000|accessdate=May 9, 2012}}</ref></center> |- |Best Vocal Duo |{{won}} |- |Tropical/Salsa Track of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2002 Latin Billboard Music Awards|2002]] |"[[Play (Jennifer Lopez song)|Play]]" |Latin Dance Club Play Track of the Year |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web|title=2002 Billboard Latin Music Awards|url=http://www.billboard.com/articles/news/75808/2002-billboard-latin-music-awards|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 23, 2017|date=May 10, 2002}}</ref>}} |- |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Amor Se Paga Con Amor]]" | rowspan="2" |Latin Dance Maxi-Single of the Year |{{won}} |- |"[[I'm Real (Jennifer Lopez song)|I'm Real]]" |{{nom}} |- |[[2003 Latin Billboard Music Awards|2003]] |"[[Alive (Jennifer Lopez song)|Alive (Thunderpuss Club Mix)]]" | rowspan="2" |Best-Selling Latin Dance Single of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|title=2003 Billboard Latin Music Award Winners|url=http://www.billboard.com/articles/news/71168/2003-billboard-latin-music-award-winners|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 23, 2017|date=May 9, 2003}}</ref>}} |- |[[2004 Latin Billboard Music Awards|2004]] |"[[I'm Glad|I'm Glad (Paul Oakenfold Remix)]]" |{{won}} |{{center|<ref>{{cite journal |title=Billboard Latin Music Awards Finalists |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=February 21, 2004 |volume=116 |issue=8 |page=67 |url=https://books.google.com/books?id=gw8EAAAAMBAJ&pg=PA67&lpg=PA67 |accessdate=December 21, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="4" |[[2008 Latin Billboard Music Awards|2008]] | rowspan="2" |''[[Como Ama una Mujer]]'' | Latin Album of the Year |{{nom}} | |- | Latin Pop Album Of The Year, Female |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2008 Billboard Latin Music Awards Winners |url=https://www.billboard.com/articles/news/1045893/2008-billboard-latin-music-awards-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 21, 2019 |date=April 11, 2008}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[Qué Hiciste]]" |Latin Pop Airplay Song of the Year |{{nom}} | rowspan="2" | |- | Female Latin Dance Club Play Track of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2012 Latin Billboard Music Awards|2012]] | rowspan="2" |"[[On The Floor|Ven a Bailar]]" |Vocal Event Song of the Year |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web|last1=Trivino|first1=Jesus|title=2012 Latin Music Billboard Awards Predictions|url=https://www.latina.com/entertainment/music/2012-latin-music-billboard-awards-predictions?page=1|website=[[Latina (magazine)|Latina]]|accessdate=September 23, 2017|date=April 25, 2012|archive-date=Septiyembre 23, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923101153/https://www.latina.com/entertainment/music/2012-latin-music-billboard-awards-predictions?page=1|url-status=dead}}</ref>}} |- |Latin Pop Song of the Year |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |Female Songs Artist of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2013 Latin Billboard Music Awards|2013]] |[[Enrique Iglesias & Jennifer Lopez Tour]] |Tour of the Year |{{won}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite web|last=Salazar |first=Francisco |url=http://www.latinospost.com/articles/11391/20130206/billboard-latin-music-awards-2013-nominations-unveiled.htm |title=Billboard Latin Music Awards 2013 Nominations Unveiled – Jenni Rivera, Don Omar, Jennifer Lopez, Shakira, Prince Royce Among Nominees |work=Latinos Post |date=February 6, 2013 |accessdate=February 8, 2013}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} |- |"[[Follow the Leader (Wisin & Yandel song)|Follow the Leader]]" <small>(featuring [[Wisin & Yandel]]) </small> |Streaming Song of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2017 Latin Billboard Music Awards|2017]] | rowspan="6" |Jennifer Lopez |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite web|last1=Cobo|first1=Leila|title=Nicky Jam Wins Big at Billboard Latin Music Awards: See the Full Winners List|url=http://www.billboard.com/articles/events/latin-awards/7776260/billboard-latin-music-awards-2017-winners-list|website=Billboard|publisher=[[Eldridge Industries]]|accessdate=May 1, 2017|date=April 27, 2017}}</ref></center> |- |Social Artist of the Year |{{won}} |- |Telemundo Star Award |{{won}} |- | rowspan="2" |[[2018 Billboard Latin Music Awards|2018]] |Social Artist of the Year |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|title=2018 Billboard Latin Music Awards: See the Full Nominations List|url=https://www.billboard.com/music/latin/2018-billboard-latin-music-awards-nominations-8098517|website=Billboard|publisher=[[Eldridge Industries]]|accessdate=February 8, 2018}}</ref></center> |- |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} |- | rowspan="2" |[[2019 Billboard Latin Music Awards|2019]] |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Respers France |first1=Lisa |title=Billboard Latin Music Awards 2019: The winners list |url=https://edition.cnn.com/2019/04/26/entertainment/billboard-latin-awards-winners-trnd/index.html |website=[[CNN]] |accessdate=December 18, 2019 |date=April 26, 2019}}</ref>}} |- |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Tour of the Year |{{nom}} |- | 2020 |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] | Tour of the Year | {{pending}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osegueda |first1=Elisa |title=2020 Billboard Latin Music Awards Nominations: See the List |url=https://www.etonline.com/2020-billboard-latin-music-awards-nominations-see-the-list-140957 |website=[[Entertainment Tonight]] |accessdate=February 6, 2020 |date=February 5, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[Billboard (magazine)|Billboard.com Mid-Year Music Awards]] | rowspan="2" |2011 | rowspan="4" |Jennifer Lopez | Best Comeback |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/469332/britney-spears-lady-gaga-rule-billboardcoms-2011-mid-year-music-awards |title=Britney Spears, Lady Gaga Rule Billboard.com's 2011 Mid-Year Music Awards |accessdate=June 24, 2013 |work=Billboard |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130623105821/http://www.billboard.com/articles/news/469332/britney-spears-lady-gaga-rule-billboardcoms-2011-mid-year-music-awards |archivedate=June 23, 2013}}</ref>}} |- |Comeback of the Year |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Lipshutz|first=Jason|title=Britney Spears, Adele Rule Billboard.com's Readers Poll 2011|url=http://www.billboard.com/articles/news/464714/britney-spears-adele-rule-billboardcoms-readers-poll-2011|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=January 29, 2012|location=New York City|date=December 15, 2011}}</ref></center> |- |2012 |Sexiest Woman in Music |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=Music's Sexiest Man & Woman: Poll Results|url=http://www.billboard.com/articles/news/485392/musics-sexiest-man-woman-poll-results|work=Billboard|accessdate=July 2, 2013|date=June 12, 2012}}</ref></center> |- |2014 |Best Comeback |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lipshutz |first1=Jason |title=Beyonce, Iggy Azalea Rule Billboard.com's 2014 Mid-Year Music Poll |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6150413/beyonce-iggy-azalea-rule-billboardcoms-2014-mid-year-music-poll |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 27, 2019 |date=July 10, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Blockbuster Entertainment Awards]] |[[4th Annual Blockbuster Entertainment Awards|1998]] |''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' |Favorite Actress – Action & Adventure |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web|title=Blockbuster Entertainment Awards Nominees Announced|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/blockbuster-entertainment-awards-nominees-announced-77915327.html|website=[[PR Newswire]]|publisher=[[UBM plc]]|accessdate=February 14, 2015|date=December 17, 1997|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304034758/http://www.prnewswire.com/news-releases/blockbuster-entertainment-awards-nominees-announced-77915327.html|archive-date=March 4, 2016|url-status=dead}}</ref>}} |- |[[6th Blockbuster Entertainment Awards|2000]] |''[[On the 6]]'' |Favorite Female – New Artist |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominees Announced for 'Sixth Annual Blockbuster Entertainment Awards(R)' To Air in June on FOX |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/nominees-announced-for-sixth-annual-blockbuster-entertainment-awardsr-to-air-in-june-on-fox-72458137.html |publisher=[[PR Newswire]] |accessdate=December 20, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140112094712/http://www.prnewswire.com/news-releases/nominees-announced-for-sixth-annual-blockbuster-entertainment-awardsr-to-air-in-june-on-fox-72458137.html |archivedate=January 12, 2014 |date=February 8, 2000}}</ref>}} |- |[[7th Blockbuster Entertainment Awards|2001]] |''[[The Cell]]'' | Favorite Actress – Science Fiction |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|url=http://idobi.com/news/2001/04/nsync-takes-home-three-blockbuster-entertainment-awards/ |title='NSync Takes Home Three Blockbuster Entertainment Awards |publisher=[[idobi Radio]]. idobi Network LLC |date=April 12, 2001 |first=Lance |last=Fiasco |accessdate=December 20, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140226225548/http://idobi.com/news/2001/04/nsync-takes-home-three-blockbuster-entertainment-awards/ |archivedate=February 26, 2014 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[BMI Awards]] | rowspan="2" |2004 |"[[Jenny from the Block]]" | rowspan="2" |Award-Winning Song |{{won}} | rowspan="2" |<center><ref name="2004b">{{cite magazine |url=https://books.google.com/books?id=HhAEAAAAMBAJ&pg=PA59 |title=52nd Annual BMI Pop Awards Winners |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=May 22, 2004 |accessdate=September 22, 2017}}</ref></center> |- |"[[All I Have (song)|All I Have]]" |{{won}} |- ! scope="row" |[[BMI Awards|BMI Latin Music Awards]] | 2008 | "[[Qué Hiciste]]" | Award-Winning Song | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Gustavo Santaolalla Named Icon at 15th Annual BMI Latin Music Awards |url=https://www.bmi.com/news/entry/gustavo_santaolalla_named_icon_at_15th_annual_bmi_latin_music_awards |publisher=[[Broadcast Music, Inc.]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 13, 2008}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Boys & Girls Clubs of America|Boys & Girls Club of America]] | 2000 | Jennifer Lopez | Alumni Hall of Fame Award | {{won|Inducted}} |{{center|<ref>{{cite journal |title=Jocks & Sneaks |url=https://archive.org/details/sim_atlanta_2004-11_44_7/page/n43 |journal=[[Atlanta (magazine)|Atlanta]] |date=November 2004 |volume=44 |issue=7 |page=38 |publisher=[[Emmis Communications]]}}</ref>}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[Bravo Otto]] | rowspan="2" |2000 | rowspan="4" |Jennifer Lopez |Female Actress |{{won|place=Silver}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2000|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2000.php|publisher=[[Bravo Otto]]|accessdate=February 13, 2015|date=August 13, 2001}}</ref></center> |- |Female Singer |{{won|place=Bronze}} |- |2001 | rowspan="2" |Female Actress |{{won|place=Silver}} |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2001|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2001.php|publisher=Bravo Otto|accessdate=February 13, 2015|date=August 12, 2002}}</ref></center> |- |2002 |{{won|place=Gold}} |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2002|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2002.php|publisher=Bravo Otto|accessdate=February 13, 2015|date=August 12, 2003}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Paper (magazine)|Break the Internet Awards]] | 2019 | Jennifer Lopez | Fashion Moment of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Break the Internet Awards 2019 |url=https://www.papermag.com/st/Break_The_Internet_2019?initialSlide=10 |website=[[Paper (magazine)|Paper]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227014847/https://www.papermag.com/st/Break_The_Internet_2019?initialSlide=10 |archivedate=December 27, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Brit Awards]] | rowspan="3" |[[2000 Brit Awards|2000]] | rowspan="3" |Jennifer Lopez | Best International Female Artist |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite news|title=Brits 2000: The winners|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/entertainment/2000/brit_awards/625884.stm|work=[[BBC News]]|accessdate=September 23, 2017|date=March 3, 2000}}</ref>}} |- |Best International Breakthrough |{{nom}} |- |Best International Newcomer |{{nom}} |- ! scope="row" | Celebrity Fight Night Award {{anchor|C}} |2013 |Jennifer Lopez |Celebrity Fight Night Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web |url=http://www.looktothestars.org/news/9657-jennifer-lopez-to-perform-at-celebrity-fight-night-xix-for-charity |title=Jennifer Lopez To Perform at Celebrity Fight Night XIX For Charity |publisher=Look to the Stars |date=February 4, 2013 |accessdate=February 8, 2013 |archive-date=Oktubre 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008142946/https://www.looktothestars.org/news/9657-jennifer-lopez-to-perform-at-celebrity-fight-night-xix-for-charity |url-status=dead }}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Council of Fashion Designers of America#CFDA Fashion Awards|CFDA Fashion Awards]] |2019 |Jennifer Lopez |Fashion Icon Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web |last1=Bateman |first1=Kristen |title=CFDA Fashion Awards 2019: Jennifer Lopez and Barbie among winners |url=https://edition.cnn.com/style/article/cfda-fashion-awards-2019/index.html |publisher=[[CNN]] |accessdate=November 12, 2019 |date=June 4, 2019}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Chicago Film Critics Association|Chicago Film Critics Association Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Chicago Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Once Upon a Time... In Hollywood Leads Chicago Film Critics Association 2019 Award Nominations |url=https://chicagofilmcritics.org/ |publisher=[[Chicago Film Critics Association]] |accessdate=December 12, 2019 |date=December 12, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212155731/https://chicagofilmcritics.org/ |archivedate=December 12, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Chicago Indie Critics Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Bennett |first1=Anita |title='Little Women' Tops Chicago Indie Critics Nominations |url=https://deadline.com/2019/12/little-women-tops-chicago-indie-critics-nominations-1202818101/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 29, 2019 |date=December 28, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Children's Hospital Los Angeles|Children's Hospital Los Angeles Award]] | 2004 | Jennifer Lopez | Children's Humanitarian Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Gala Benefit for Childrens Hospital Los Angeles Honors Jennifer Lopez |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2004/10/01/316479/64837/en/Gala-Benefit-for-Childrens-Hospital-Los-Angeles-Honors-Jennifer-Lopez.html |publisher=[[GlobeNewswire]] |accessdate=December 28, 2019 |date=October 1, 2004}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Miami Beach, Florida|City of Miami Beach]] | 2019 | Jennifer Lopez |[[Freedom of the City#Key to the city|Keys to the City]] | {{won|Recipient}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Correa |first1=Adriana |title=Jennifer Lopez Presented With Keys to Miami Beach |url=https://www.nbcmiami.com/news/local/jennifer-lopez-gets-keys-to-miami-beach/126724/ |publisher=[[WTVJ|NBC Miami]] |accessdate=January 6, 2020 |date=July 25, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Columbus Film Critics Association Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nominated}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" |[[Critics' Choice Movie Awards]] |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Critics' Choice Movie Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Hammond |first1=Pete |title='The Irishman', 'Once Upon A Time In Hollywood' Lead Critics' Choice Nominations; Netflix Dominates With 61 Noms In Movies And TV |url=https://deadline.com/2019/12/critics-choice-nominations-film-tv-nominees-list-1202803785/ |website=[[Deadline Hollywood|Deadline]] |accessdate=December 8, 2019 |date=December 8, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Dallas–Fort Worth Film Critics Association|Dallas–Fort Worth Film Critics Association Awards]] {{anchor|D}} |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Dallas–Fort Worth Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{runner-up|4th place}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Holt |first1=Jo Ann |title=DFW Film Critics Name '1917' Best Picture for 2019 |url=https://www.focusdailynews.com/dfw-film-critics-name-1917-best-picture-for-2019/ |website=[[Focus Daily News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 23, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[MOBO Awards|DanceStar Awards]] | 2002 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | rowspan="2" | Best Chart Artist | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=For The Record: Quick News On Britney Spears, Jennifer Lopez, Fatboy Slim, Bounty Killer, Crazy Town & More |url=http://www.mtv.com/news/1453082/for-the-record-quick-news-on-britney-spears-jennifer-lopez-fatboy-slim-bounty-killer-crazy-town-more/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 29, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170602093930/http://www.mtv.com/news/1453082/for-the-record-quick-news-on-britney-spears-jennifer-lopez-fatboy-slim-bounty-killer-crazy-town-more/ |archivedate=June 2, 2017 |date=March 26, 2003}}</ref>}} |- | rowspan="2" | 2003 | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 DanceStar Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/72508/2003-dancestar-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 29, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170929031109/http://www.billboard.com/articles/news/72508/2003-dancestar-awards-nominees |archivedate=September 29, 2017 |date=January 29, 2003}}</ref>}} |- | "[[Alive (Jennifer Lopez song)|Alive (Thunderpuss remix)]]" | Party 93.1 FM Best Remix Award | {{nom}} |- ! scope="row" | Denver Film Critics Society Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Dorian Awards]] | 2016 |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' | Campy Flick of the Year{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Kilday |first1=Gregg |title='Carol' Earns Multiple Mentions as Dorian Award Nominees Are Unveiled |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/carol-earns-multiple-mentions-as-855069 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 29, 2019 |date=January 12, 2016}}</ref>}} |- | rowspan="2" | 2020 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Film of the Year{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Beresford |first1=Trilby |title='Parasite,' 'Portrait of a Lady on Fire,' 'Pain and Glory' Lead Dorian Award Nominations |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/2020-gay-lesbian-entertainment-critics-dorian-awards-noms-full-list-1265575/item/film-year-1265588 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=January 5, 2020 |date=January 3, 2020}}</ref><br /><ref>{{cite web |last1=Gonzalez |first1=Umberto |title=Dorian Awards: Bong Joon-Ho's 'Parasite' Nabs 5 Awards |url=https://www.thewrap.com/dorian-awards-winners-parasite-pose-galeca/ |website=[[TheWrap]] |accessdate=January 9, 2020 |date=January 8, 2020}}</ref>}} |- | Supporting Film Performance of the Year — Actress | {{won}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Dublin Film Critics' Circle|Dublin Film Critics' Circle Awards]] | rowspan="2" | 2019 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Actress |{{runner-up|9th place}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Clarke |first1=Donald |title=The best movie of 2019, according to Irish film critics |url=https://www.irishtimes.com/culture/film/the-best-movie-of-2019-according-to-irish-film-critics-1.4118496 |website=[[The Irish Times]] |accessdate=December 17, 2019 |date=December 17, 2019}}</ref>}} |- | Best Film{{efn|name=Producer}} |{{runner-up|8th place}} |- ! scope="row" |[[E!]]'s Entertainer of the Year Award {{anchor|E}} | 2001 | Jennifer Lopez | Entertainer of the Year |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=A.C. |title=Kidman Can-Can: She's E!'s Top Celeb |url=https://www.eonline.com/news/42587/kidman-can-can-she-s-e-s-top-celeb |website=[[E!|E! Online]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227122712/https://www.eonline.com/news/42587/kidman-can-can-she-s-e-s-top-celeb |archivedate=December 27, 2019 |date=December 13, 2001}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Kidman wins E! award for top entertainer |url=https://www.theglobeandmail.com/arts/kidman-wins-e-award-for-top-entertainer/article4158017/ |website=[[The Globe and Mail]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 19, 2001}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Echo Music Prize|Echo Awards]] |2000 |''[[On the 6]]'' |International Newcomer of the Year |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominees and winners ECHO [Search] |url=https://echopop-archiv.de/nominierte-und-gewinner/ |publisher=[[Echo Music Prize]] |accessdate=December 23, 2019 |language=German |format=To access, enter the search parameter "Jennifer Lopez"}}</ref>}} |- |2002 |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' |International Artist of the Year |{{nom}} |- |2012 |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |Hit of the Year |{{nom}} |- ! scope="row" |[[Empire Awards]] |[[4th Empire Awards|1999]] |''[[Out of Sight]]'' |[[Empire Award for Best Actress|Best Actress]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite web |url=http://www.empireonline.co.uk/features/awards99/bfilm.html |title=Best Actress |work=[[Empireonline.co.uk]] |year=1999 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20000819093250/http://www.empireonline.co.uk/features/awards99/bactress.html |archivedate=August 19, 2000 |url-status=dead }}</ref><br /><ref name="awards2">{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091024094617/http://www.hollywoodactress.org/Jennifer-Lopez-Profile.php|archivedate=October 24, 2009|url=http://www.hollywoodactress.org/Jennifer-Lopez-Profile.php |title=Jennifer Lopez Profile, Professional Details, Awards and Achievements |publisher=Hollywood Actress|date=July 24, 1969 |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |- ! scope="row" |''[[Entertainment Tonight]]'' | 2015 | Jennifer Lopez | Icon Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web|last1=Chestang|first1=Raphael|title=EXCLUSIVE: Jennifer Lopez Reveals She Only Recently Felt Like She Had 'Made It'|url=http://www.etonline.com/news/176187_exclusive_jennifer_lopez_reveals_she_only_recently_felt_like_she_had_made_it|website=[[ETonline]]|accessdate=September 21, 2017|date=November 16, 2015}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |''[[FHM]]'' {{anchor|F}} | 2001 | rowspan="3" | Jennifer Lopez | rowspan="2" |[[FHM's 100 Sexiest Women (UK)|100 Sexiest Women]] | {{won}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=Who is FHM's sexiest woman? |url=https://www.adelaidenow.com.au/entertainment/who-is-fhms-sexiest-woman/news-story/2415e6e07a7813859087e813d1998bc0?sv=517edcc0a28780c09566b7ddc03cb6d1 |website=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser]] |accessdate=January 5, 2020 |date=June 24, 2009 }}{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} |- | 2002 | {{won}} |- | 2009 |[[FHM's 100 Sexiest Women (UK)#Anniversary lists|Sexiest Women of All Time]] |{{runner-up}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[FiFi Awards]] | 2002 | rowspan="2" |Jennifer Lopez | rowspan="2" |Celebrity Fragrance Star of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Coty Wins Three FiFi Awards; Awards Signify Fragrance Industry's Highest Distinction For These Top-Selling Brands |url=https://www.businesswire.com/news/home/20030611005526/en/Coty-Wins-FiFi-Awards-Awards-Signify-Fragrance |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 11, 2003}}</ref>}} |- | 2003 | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web|title=Lopez Still Fragrant|url=https://news.google.com/newspapers?id=EkcuAAAAIBAJ&sjid=f6YEAAAAIBAJ&pg=2401,6851583|work=[[The Tuscaloosa News]]|publisher=[[Halifax Media Group]]|accessdate=January 29, 2012|date=July 25, 2003}}</ref>}} |- | 2004 |[[Still Jennifer Lopez]] | Top Ten – Women's: Luxe | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=The US FiFi Award Nominations 2004 |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2091-fifinom04 |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=March 8, 2004 |archive-date=Disyembre 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227040935/http://www.basenotes.net/perfumenews/2091-fifinom04 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Florida Film Critics Circle|Florida Film Critics Circle Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Florida Film Critics Circle Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" |[[Georgia Film Critics Association|Georgia Film Critics Association Awards]] {{anchor|G}} | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 Awards |url=http://www.georgiafilmcritics.org/p/2019-awards.html |publisher=[[Georgia Film Critics Association]] |accessdate=January 3, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[GLAAD Media Award]]s | rowspan="2" |[[25th GLAAD Media Awards|2014]] |Jennifer Lopez |[[GLAAD Vanguard Award]] |{{won}} |{{center|<ref name="GlAAD Vanguard">{{cite web|last=Adam|first=Seth|title=Jennifer Lopez to be honored at #glaadawards in Los Angeles|url=http://www.glaad.org/blog/jennifer-lopez-be-honored-glaadawards-los-angeles|publisher=Glaad.org|accessdate=April 5, 2014|date=March 24, 2014|archive-date=Abril 7, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407085802/http://www.glaad.org/blog/jennifer-lopez-be-honored-glaadawards-los-angeles|url-status=dead}}</ref>}} |- |''[[The Fosters (American TV series)|The Fosters]]'' |[[GLAAD Media Award for Outstanding Drama Series|Outstanding Drama Series]]{{efn|name=Producer}} | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez double winner at the Glaad Awards |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/jennifer-lopez-double-winner-at-the-glaad-awards-114041400241_1.html |website=[[Business Standard]] |accessdate=January 2, 2020 |date=April 14, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Glamour Awards|''Glamour'' Awards]] |1999 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | rowspan="2" | Woman of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Solomon |first1=Akiba |title=Women of the Year Turns 20: A Look Back at the Honorees |url=https://www.glamour.com/gallery/women-of-the-year-turns-20-a-look-back-at-the-honorees |website=[[Glamour (magazine)|Glamour]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 2, 2010}}</ref>}} |- Gu |2011 |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Fonda |first=Jane |url=http://www.glamour.com/women-of-the-year/2011/jennifer-lopez |title=Jennifer Lopez: The All-Star |publisher=Glamour. [[Condé Nast Publications]] |date=October 27, 2011 |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- | 2012 |''[[American Idol]]'' | TV Personality | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=WIN tickets for Glamour Women of the Year Awards 2012 |url=http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/glamour-awards-2012 |website=[[Glamour (magazine)|Glamour]] |accessdate=December 30, 2019 |date=2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303152614/http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/glamour-awards-2012 |archive-date=March 3, 2012 }}</ref>}} |- ! scope="row" | Gold Derby Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2020 Gold Derby Film Awards nominations: 'Parasite' and 'Once Upon a Time in Hollywood' lead with 11 |url=https://www.goldderby.com/article/2020/gold-derby-film-awards-nominations-parasite/ |publisher=[[Gold Derby]] |accessdate=January 22, 2020 |date=January 21, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Golden Globe Awards]] |[[55th Golden Globe Awards|1998]] |''[[Selena (film)|Selena]]'' |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy|Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite journal|title='Titanic' tops Golden Globe picks|journal=[[Los Angeles Daily News]]|date=December 19, 1997|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LA&p_theme=la&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7C34D0C8990F4&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=July 2, 2013|archive-date=Marso 26, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326040705/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LA&p_theme=la&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7C34D0C8990F4&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref> </center> |- |[[77th Golden Globe Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Motion Picture|Best Supporting Actress – Motion Picture]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |author1=Emily Yahr |author2=Sonia Rao |author3=Travis M. Andrews |title=Golden Globes nominations: 'Marriage Story' leads with six; Complete list of 2020 nominees |url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2019/12/09/golden-globes-nominations-complete-coverage/ |website=[[The Washington Post]] |accessdate=December 10, 2019 |date=December 10, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="9" scope="row" |[[Golden Raspberry Awards]] |[[22nd Golden Raspberry Awards|2002]] |''[[The Wedding Planner]]'' and ''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' | rowspan="3" |[[Golden Raspberry Award for Worst Actress|Worst Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Kaltenbach |first1=Chris |title=Worst in Show |url=https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-2002-03-20-0203200088-story.html |website=[[The Baltimore Sun]] |accessdate=December 21, 2019 |date=March 20, 2002}}</ref>}} |- |[[23rd Golden Raspberry Awards|2003]] |''[[Maid in Manhattan]]'' and ''[[Enough (film)|Enough]]'' |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=23rd Annual Razzie Award Nominations |url=http://www.razzies.com/asp/content/XcNewsPlus.asp?cmd=view&articleid=110 |publisher=[[Golden Raspberry Awards]] |accessdate=December 21, 2019 |date=February 10, 2003|archive-url = https://web.archive.org/web/20130729084720/http://www.razzies.com/asp/content/XcNewsPlus.asp?cmd=view&articleid=110|archive-date = July 29, 2013}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[24th Golden Raspberry Awards|2004]] | rowspan="2" |''[[Gigli]]'' |{{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=At the Razzies, it's a Bennifer sweep |url=https://edition.cnn.com/2004/SHOWBIZ/Movies/02/28/razzies.reut/index.html |publisher=[[CNN]] |accessdate=December 21, 2019 |date=February 28, 2004 |archive-date=Disyembre 21, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221010114/https://edition.cnn.com/2004/SHOWBIZ/Movies/02/28/razzies.reut/index.html |url-status=dead }}</ref>}} |- |[[Golden Raspberry Award for Worst Screen Combo|Worst Screen Couple]] <small>(with [[Ben Affleck]])</small> |{{won}} |- |[[26th Golden Raspberry Awards|2006]] |''[[Monster-In-Law]]'' |Worst Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Tom and J-Lo top Razzie nominations |url=https://www.theage.com.au/entertainment/movies/tom-and-j-lo-top-razzie-nominations-20060131-ge1nxh.html |website=[[The Age]] |accessdate=December 21, 2019 |date=January 31, 2006}}</ref>}} |- |[[30th Golden Raspberry Awards|2010]] |Jennifer Lopez |Worst Actress of the Decade |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Shoard |first1=Catherine |title=Transformers and Land of the Lost lead Razzie nods |url=https://www.theguardian.com/film/2010/feb/01/transformers-land-of-the-lost-razzies |website=[[The Guardian]] |accessdate=December 21, 2019 |date=February 2, 2010}}</ref>}} |- |[[33rd Golden Raspberry Awards|2013]] |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' |[[Golden Raspberry Award for Worst Supporting Actress|Worst Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lipshutz |first1=Jason |title=Rihanna, Jennifer Lopez, Vanilla Ice Earn 2013 Razzie Nominations |url=https://www.billboard.com/articles/news/1484101/rihanna-jennifer-lopez-vanilla-ice-earn-2013-razzie-nominations |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 21, 2019 |date=January 9, 2013}}</ref>}} |- |[[36th Golden Raspberry Awards|2016]] |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' |Worst Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez among Razzies nominees for 'Boy Next Door' |url=https://www.foxnews.com/entertainment/jennifer-lopez-among-razzies-nominees-for-boy-next-door |website=[[Fox News]] |accessdate=December 21, 2019 |date=January 13, 2016}}</ref>}} |- |[[40th Golden Raspberry Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[The Razzie Redeemer Award]] |{{nom}} |{{center|<ref name="Razzies">{{cite web|url=https://www.razzies.com/razz-newz.html|title=RAZZ NEWZ - The Razzies!|website=razzies.com}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Grammy Awards]] |[[42nd Grammy Awards|2000]] | "[[Waiting for Tonight]]" | rowspan="2" |[[Grammy Award for Best Dance Recording|Best Dance Recording]] | {{nom}} |<center><ref name="Grammy2000">{{cite news|url=http://transcripts.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/01/04/grammy.noms.01/list.html|title=42nd Annual Grammy Awards nominations|publisher=CNN|accessdate=June 25, 2010|date=January 4, 2000| archivedate= October 25, 2009| archiveurl = https://web.archive.org/web/20091025161040/http://transcripts.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/01/04/grammy.noms.01/list.html}}</ref></center> |- |[[43rd Grammy Awards|2001]] | "[[Let's Get Loud]]" | {{nom}} |<center><ref>{{cite news|url=http://archives.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Music/02/21/grammy.winners/|title=43rd Grammy Awards|date=February 21, 2001|accessdate=June 25, 2010|publisher=CNN| archivedate= November 6, 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20081106040823/http://archives.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Music/02/21/grammy.winners/}}</ref></center> |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Gotham Awards]] | rowspan="2" |[[Gotham Independent Film Awards 2019|2019]] | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Gotham Independent Film Award for Best Feature|Best Feature]]{{efn|name=Producer}} |rowspan=1 {{nominated}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Nolfi |first1=Joey |title=Marriage Story sweeps Gotham Awards 2019: See the full list of winners |url=https://ew.com/movies/2019/12/02/gotham-awards-2019-winners-full-list/ |website=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=December 14, 2019 |date=December 2, 2019}}</ref>}} |- | Audience Award{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lewis |first1=Hilary |title=Gotham Awards: 'Marriage Story,' 'The Farewell,' 'Uncut Gems' Lead Nominations |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/gotham-awards-nominations-2019-list-full-1247779/item/audience-award-1247804 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=January 2, 2020 |date=October 24, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Groovevolt Music & Fashion Awards | 2006 | Jennifer Lopez | Most Fashionable Artist | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Third Annual Groovevolt Music Awards Winners Announced |url=https://www.prweb.com/releases/2006/01/prweb338329.htm |publisher=[[PRWeb]] |accessdate=January 2, 2020 |date=January 27, 2006 |archive-date=Enero 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210123022912/http://www.prweb.com/releases/2006/01/prweb338329.htm |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |''[[Guinness World Records]]'' |2003 |''[[J to tha L–O! The Remixes]]'' |First Number-One Remix Album on the [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] | {{won}} |{{center|<ref name="Guinness" />}} |- |2012 | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |Highest Viewed Female Music Video of All Time |{{won}} |{{center|<ref name="Guinness" />}} |- ! scope="row" |[[Hollywood Critics Association|Hollywood Critics Association Awards]] {{anchor|H}} |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Hollywood Critics Association#Award categories|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title='1917' Wins Best Picture at 3rd Annual Hollywood Critics Association Awards |url=https://variety.com/2020/scene/awards/1917-best-picture-hollywood-critics-association-awards-joaquin-phoenix-lupita-nyongo-1203462463/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=January 10, 2020 |date=January 9, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Hollywood Walk of Fame]] |2013 |Jennifer Lopez |Star on Hollywood Walk of Fame (Recording Category) |{{won}} |<center><ref>{{cite news|last=Johnson|first=Reed|title=Jennifer Lopez, new Walk of Famer, cites Fonda among role models|url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-jennifer-lopez-gets-star-on-hollywood-walk-of-fame-20130623,0,4699689.story?track=rss|work=Los Angeles Times |accessdate=June 26, 2013|date=June 23, 2013}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Houston Film Critics Society|Houston Film Critics Society Awards]] |[[Houston Film Critics Society Awards 2015|2016]] |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' | Worst Film{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=National Society of Film Critics names 'Spotlight' best picture;'The Revenant' leads Houston critics' nominations |url=https://www.chron.com/entertainment/movies_tv/article/National-Society-of-Film-Critics-names-6735679.php |website=Chron.com |publisher=[[Houston Chronicle|Houston Chronicle News Services]] |accessdate=December 29, 2019 |date=January 4, 2016}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Human Rights Campaign]] |2013 |Jennifer Lopez |Ally for Equality Award |{{won}} |{{center|<ref name="HRC">{{cite web|last1=Chasmer|first1=Jessica|title=Jennifer Lopez: Singer-actress to receive Human Rights Campaign award|url=http://www.washingtontimes.com/news/2013/sep/22/human-rights-campaign-honor-jennifer-lopez/|website=[[The Washington Times]]|accessdate=September 21, 2017|date=September 22, 2013}}</ref><br /><ref>{{cite web|title=HRC to Honor Jennifer Lopez with Ally for Equality Award at 2013 National Dinner|url=http://www.hrc.org/blog/entry/hrc-to-honor-jennifer-lopez-with-ally-for-equality-award-at-2013-national-d|work=HRC Blog|publisher=Human Rights Campaign|accessdate=September 25, 2013|date=September 20, 2013|archive-date=Septiyembre 25, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925143143/http://www.hrc.org/blog/entry/hrc-to-honor-jennifer-lopez-with-ally-for-equality-award-at-2013-national-d|url-status=dead}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Hungarian Music Awards]] | 2002 |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' | Foreign Pop Album of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jelöltek 2002 |url=http://www.fonogram.hu/jeloltek-2002 |publisher=[[Hungarian Music Awards]] |accessdate=December 22, 2019 |language=Hungarian}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" | IFPI Top Sales Music Award, Hong Kong {{anchor|I}} | 2001 |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' | rowspan="2" |Ten Best Sales Releases, Foreign | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Hong Kong Top Sales Music Award presented [2001-2016]: 2001 |url=https://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2001 |publisher=IFPI Hong Kong |accessdate=December 21, 2019 |archive-date=December 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227184054/http://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2001 |url-status=dead }}</ref>}} |- | 2003 |''[[This Is Me... Then]]'' | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Hong Kong Top Sales Music Award presented [2001-2016]: 2003 |url=https://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2003 |publisher=IFPI Hong Kong |accessdate=December 21, 2019 |archive-date=December 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227183810/http://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2003 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[iHeartRadio Fiesta Latina]] |2019 |Jennifer Lopez |[[iHeartRadio]] Premio Corazón Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Tionah |title=Jennifer Lopez to be honored at the iHeart Radio Fiesta Latina |url=https://us.hola.com/celebrities/2019091027868/jennifer-lopez-iheart-fiesta-latina-awards-honor/ |website=[[¡Hola!]] |accessdate=November 11, 2019 |date=September 10, 2019 |archive-date=Nobiyembre 11, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191111130641/https://us.hola.com/celebrities/2019091027868/jennifer-lopez-iheart-fiesta-latina-awards-honor/ |url-status=dead }}</ref><br /><ref>{{cite web |last1=Almeida |first1=Celia |title=Ozuna Was the True Headliner of iHeartRadio's Uneven Fiesta Latina 2019 |url=https://www.miaminewtimes.com/music/concert-review-iheartradio-fiesta-latina-at-american-airlines-arena-miami-november-2-2019-11310890 |website=[[Miami New Times]] |accessdate=November 11, 2019 |date=November 3, 2019}}</ref>|}} |- ! scope="row" |[[iHeartRadio MMVAs]] |[[2011 MuchMusic Video Awards|2011]] |Jennifer Lopez |People's Choice: Favorite International |{{nom}} | |- ! scope="row" |[[iHeartRadio Music Awards]] |[[2016 iHeartRadio Music Awards|2016]] |Jennifer Lopez |Best Triple Threat |{{nominated}} |<center><ref>{{cite web | url=http://news.iheart.com/articles/trending-104650/new-iheartradio-music-awards-category-added-14470792/ | title=New iHeartRadio Music Awards Category Added: Biggest Triple Threat | publisher=iHeartMedia, Inc. | date=March 9, 2016 | accessdate=March 9, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160414013251/http://news.iheart.com/articles/trending-104650/new-iheartradio-music-awards-category-added-14470792/ | archive-date=April 14, 2016 | url-status=dead }}</ref></center> |- ! rowspan="10" scope="row" |[[Imagen Awards]] |1998 |''[[Selena (film)|Selena]]'' |Lasting Image Award |{{won}} |<center><ref>{{cite journal|title=Caption Only|journal=[[Los Angeles Times]]|date=April 2, 1998|page=50|url=https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/28386528.html?dids=28386528:28386528&FMT=CITE&FMTS=CITE:FT&type=current&date=Apr+02%2C+1998&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Caption+Only&pqatl=google|accessdate=July 2, 2013}}{{Dead link|date=Septiyembre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br /><ref name="Notable Caribbeans" /></center> |- | rowspan="3" |2016 | Jennifer Lopez | Powerful & Influential Latinos in Entertainment (Honoree) | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Imagen Announces Its 8th Annual List of Powerful & Influential Latinos in the Entertainment Industry |url=https://www.imagen.org/2016/11/16/imagen-announces-its-8th-annual-list-of-powerful-influential-latinos-in-the-entertainment-industry/ |publisher=[[Imagen Awards|The Imagen Foundation]] |date=November 16, 2016}}</ref>}} |- | rowspan="7" |''[[Shades of Blue (TV series)|Shades of Blue]]'' | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|url=https://www.imagen.org/2016/07/18/nominations-announced-for-the-31st-annual-imagen-awards/|title=Nominations Announced for the 31st Annual Imagen Awards|publisher=[[Imagen Awards|The Imagen Foundation]]|accessdate=July 21, 2016}}</ref></center> |- | Best Actress – Television | {{nom}} |- | rowspan="2" |2017 | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2017 Imagen Awards Winners, Honorees & Nominees |url=https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2017-imagen-awards-winners-nominees/ |publisher=[[Imagen Awards|The Imagen Foundation]] |accessdate=December 22, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406130928/https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2017-imagen-awards-winners-nominees/ |archivedate=April 6, 2019}}</ref>}} |- | Best Actress – Television | {{nom}} |- | rowspan="2" |2018 | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pederson |first1=Erik |title=Imagen Awards Nominations: 'The Shape Of Water', 'Coco' Among Best Picture Hopefuls |url=https://deadline.com/2018/07/imagen-awards-nominations-2018-shape-of-water-coco-guillermo-del-toro-1202423451/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 9, 2018}}</ref>}} |- | Best Actress – Television | {{nom}} |- | rowspan="2" | 2019 | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pederson |first1=Erik |title=Imagen Awards Nominations: 2019 Field Includes Antonio Banderas, Jennifer Lopez & Pedro Almodovar |url=https://deadline.com/2019/07/imagen-awards-nominations-2019-field-includes-antonio-banderas-jennifer-lopez-pedro-almodovar-1202641451/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 1, 2019}}</ref>}} |- |''[[Second Act (film)|Second Act]]'' | Best Actress – Feature Film | {{nom}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Independent Spirit Awards]] |[[11th Independent Spirit Awards|1996]] |''[[My Family (film)|My Family]]'' | rowspan="2" |[[Independent Spirit Award for Best Supporting Female|Best Supporting Female]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite book |last1=J. Leonard |first1=David |last2=R. Lugo-Lugo |first2=Carmen |title=Latino History and Culture: An Encyclopedia |date=March 17, 2015 |publisher=[[Routledge]] |page=299 |url=https://books.google.com/books?id=FPBnBwAAQBAJ&pg=PA299&lpg=PA299 |accessdate=November 14, 2019|isbn=9781317466468 }}</ref></center> |- |[[35th Independent Spirit Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |{{nom}} |<center><ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2019/11/spirit-awards-nominations-full-list-nominees-indie-film-ifp-1202792053/|title=Film Independent Spirit Award Nominations: 'Uncut Gems', 'The Lighthouse' & 'Honey Boy' Come Up Big|last=D'Alessandro|first=Anthony|last2=D'Alessandro|first2=Anthony|date=November 21, 2019|website=Deadline|language=en|access-date=November 22, 2019}}</ref></center> |- ! rowspan="2" scope="row" | Indiana Film Journalists Association Awards | rowspan="2" | 2019 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lindquist |first1=David |title='Marriage Story,' Adam Driver honored by Indiana movie critics |url=https://www.indystar.com/story/entertainment/movies/2019/12/16/marriage-story-adam-driver-honored-indiana-movie-critics/2656372001/ |website=[[The Indianapolis Star]] |accessdate=December 16, 2019 |date=December 16, 2019}}</ref>}} |- | Best Film{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Neglia |first1=Matt |title=The 2019 Indiana Film Journalists Association (IFJA) Nominations |url=https://www.nextbestpicture.com/latest/the-2019-indiana-film-journalists-association-ifja-nominations |publisher=nextbestpicture.com |accessdate=December 29, 2019 |date=December 11, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[IndieWire Critics Poll]] | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[IndieWire Critics Poll#Categories|Best Supporting Actress]] |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Kohn |first1=Eric |title=2019 Critics Poll: The Best Films and Performances According to Over 300 Critics From Around the World |url=https://www.indiewire.com/2019/12/best-movies-2019-critics-survey-poll-performances-parasite-adam-driver-lupita-nyongo-1202197615/ |website=[[IndieWire]] |accessdate=December 17, 2019 |date=December 16, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[Winter Music Conference#International Dance Music Awards|International Dance Music Awards]] | rowspan="2" |2000 |Jennifer Lopez |[[Winter Music Conference|Best New Dance Artist]] |{{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web |url=http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2000 |title=27th Annual International Dance Music Awards&nbsp;– Winter Music Conference 2012 – WMC 2012 |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=July 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814080436/http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2000 |archive-date=August 14, 2014 |url-status=dead }}</ref></center> |- |"[[Waiting for Tonight]]" |[[Winter Music Conference|Best Dance Video]] |{{won}} |- |2007 |"[[Control Myself]]" <small>(with [[LL Cool J]])</small> |[[Winter Music Conference|Best Rap/Hip Hop Dance Track]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=22nd Annual International Dance Music Awards |url=http://www.wintermusicconference.com/idmaballot/nominees/archived/index.php?year=2007 |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=December 23, 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20130421033207/http://www.wintermusicconference.com/idmaballot/nominees/archived/index.php?year=2007|archive-date = April 21, 2013}}</ref>}} |- | rowspan="2" |2012 | rowspan="2" |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |[[Winter Music Conference|Best Latin/Reggaeton Track]] |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref name="12D1">{{cite web |url=http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/27th-Annual-International-Dance-Music-Awards-Nominees-And-Winners.htm |title=27th Annual International Dance Music Awards Nominees and Winners |publisher=[[About.com]]. [[The New York Times Company]] |date=March 22, 2012 |accessdate=April 13, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622032744/http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/27th-Annual-International-Dance-Music-Awards-Nominees-And-Winners.htm |archivedate=June 22, 2017 }}</ref><br /><ref name="into">{{cite web|title=27th Annual International Dance Music Awards (Nominations) 2012|url=http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2012|publisher=Winter Music Conference|accessdate=March 1, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302102041/http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2012|archive-date=March 2, 2017|url-status=dead}}</ref></center> |- |[[Winter Music Conference|Best Commercial/Dance Pop Track]] |{{nom}} |- |2013 |"[[Dance Again]]" {{small|(featuring Pitbull)}} |Best Latin Dance Track |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=28th Annual International Dance Music Awards |url=http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2013#idmanominees |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=December 23, 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20130307192804/http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2013#idmanominees|archive-date = March 7, 2013}}</ref>}} |- |2015 |"[[Booty (song)|Booty]]" {{small|(featuring [[Iggy Azalea]])}} |Best Commercial/Pop Dance Track |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=IDMA Nominees for the year 2014 presented in 2015 |url=http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/ |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=December 26, 2019 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6WhrWDjKK?url=http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/ |archivedate=March 1, 2015}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Israel Teen Choice Awards |2001 | rowspan="2" |Jennifer Lopez | rowspan="2" |International Female Singer |{{nom}} | |- |2002 |{{won}} | |- |2003 |[[Bennifer]] |Choice Romance |{{won}} | |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Italian Music Awards]] |2001 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | rowspan="2" |[[Italian Music Awards#Winners and nominations|Best International Female Artist]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{Cite web | url = http://www.rockol.it/news-27502/Le-nomination-agli-Italian-Music-Awards--quasi-un-plebiscito-per-i-L%C3%B9napop | publisher = Rockol.it | accessdate = December 20, 2019 | title = Le nomination agli Italian Music Awards: quasi un plebiscito per i Lùnapop | date = January 12, 2001 | language = Italian}}</ref>}} |- |2003 |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Comunicato Stampa: 'Italian Music Awads', le nomination |url=http://rockol.it/news-57723/comunicato-stampa-italian-music-awads-nomination |publisher=Rockol.it |accessdate=December 19, 2019 |language=Italian |date=October 23, 2003}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Kiss (UK radio station)|Kiss Awards]] {{anchor|K}} | 2005 | Jennifer Lopez | Style Icon | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Vote |url=http://promo.kissclients.com/kissclients/kissawards/catergories.htm |publisher=[[Kiss (UK radio station)|Kiss Awards]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180819182331/http://promo.kissclients.com/kissclients/kissawards/catergories.htm |archivedate=August 19, 2018}}</ref>}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Latin American Music Awards]] {{anchor|L}} |[[Latin American Music Awards of 2015|2015]] |"[[Back It Up (Prince Royce song)|Back It Up]]" <small>(with [[Prince Royce]])</small> |Favorite Dance Song |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|last1=Oyola|first1=Michelle|title=Latin American Music Awards 2015: How to Vote Online?|url=http://heavy.com/entertainment/2015/09/latin-american-music-awards-2015-how-to-vote-online/|website=[[Heavy.com]]|accessdate=September 8, 2015|date=September 2, 2015|archive-date=Septiyembre 7, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150907225207/http://heavy.com/entertainment/2015/09/latin-american-music-awards-2015-how-to-vote-online/|url-status=dead}}</ref></center> |- |[[Latin American Music Awards of 2016|2016]] |"[[El Mismo Sol]]" <small>(with [[Alvaro Soler]])</small> |Favorite Pop/Rock Song |{{nom}} |<center><ref name="billboard">{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7494720/2016-latin-american-music-awards-nominees-nicky-jam-becky-g-banda-ms-juan-gabriel-telemundo | title=Latin American Music Awards 2016 Nominees: Nicky Jam, Becky G, Banda MS & More | website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]| publisher=Prometheus Global Media | date=August 31, 2016 | accessdate=September 1, 2016}}</ref> </center> |- |[[Latin American Music Awards of 2017|2017]] |"[[Olvídame y Pega la Vuelta]]" <small> (with [[Marc Anthony]])</small> |Favorite Tropical Song |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|last1=Fernandez|first1=Suzette|title=Shakira & Maluma Lead 2017 Latin AMAs Awards Nominations: See Full List|url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7968822/2017-latin-amas-awards-nominations-full-list|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 21, 2017|date=September 19, 2017}}</ref></center> |- | rowspan="2" |[[Latin American Music Awards of 2018|2018]] |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Favorite Tour |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8481760/2018-latin-amas-winner-list|title=2018 Latin AMA's Awards Winners: Full List|date=October 25, 2018|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=October 25, 2018}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Favorite Female Artist |{{nom}} |- |[[Latin American Music Awards of 2019|2019]] |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] |Favorite Tour |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Latin American Music Awards 2019: Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/latin-amas-2019-see-complete-list-winners-1240856/item/artista-del-ano-artist-year-1236359 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 23, 2019 |date=October 17, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Latino Entertainment Film Awards{{efn|These awards are administered by the Latino Entertainment Journalists Association.<ref>{{cite web |last1=Levine |first1=Jon |title=Latino Entertainment Journalists Association Launches |url=https://www.thewrap.com/latino-entertainment-journalists-association-launches/ |website=[[TheWrap]] |accessdate=January 6, 2020 |date=December 7, 2018}}</ref>}} | rowspan="3" | 2020 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Picture | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title='The Irishman' and '1917' Lead 2019 Latino Entertainment Film Awards by LEJA, Jennifer Lopez Gets Lifetime Achievement Award |url=http://www.latinojournalists.com/2020/01/05/the-irishman-and-1917-lead-2019-latino-entertainment-film-awards-by-leja-jennifer-lopez-gets-lifetime-achievement-award/ |publisher=Latino Entertainment Journalists Association |accessdate=January 6, 2020 |date=January 5, 2020 |archive-date=14 Enero 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114124818/http://www.latinojournalists.com/2020/01/05/the-irishman-and-1917-lead-2019-latino-entertainment-film-awards-by-leja-jennifer-lopez-gets-lifetime-achievement-award/ |url-status=dead }}</ref>}} |- | Best Supporting Actress | {{won}} |- | Jennifer Lopez |[[Rita Moreno]] Lifetime Achievement Award | {{won}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Latin Grammy Awards]]{{efn|Note: "[[Back It Up (Prince Royce song)|Back It Up (Spanish Version)]]" was also nominated for [[Latin Grammy Award for Best Urban Song|Best Urban Song]] in [[16th Annual Latin Grammy Awards|2015]], however in this category the nomination is credited to the songwriters and not the performer. The song was written by [[Savan Kotecha]], [[Ilya Salmanzadeh]], Prince Royce and Pitbull.}} | rowspan="2" |2000 | rowspan="2" |"[[No Me Ames]]" |Best Pop Performance by a Duo/Group with Vocals |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref name="latingrammy">{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2000/jul/08/entertainment/ca-49420|title=The 1st Latin Grammy Nominations – The Full Nominations|date=July 8, 2000|work=[[Los Angeles Times]]}}</ref></center> |- |[[Latin Grammy Award for Best Short Form Music Video|Best Music Video]] |{{nom}} |- ! rowspan="8" scope="row" |[[Lo Nuestro Awards]] | rowspan="3" |[[Premio Lo Nuestro 2000|2000]] |Jennifer Lopez and Marc Anthony |[[Lo Nuestro Award for Pop Group or Duo of the Year|Pop Group or Duo of the Year]] |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{Cite news | last = Anchea | first = Maximo | title = El 5 de mayo entregan Premio Lo Nuestro a Musica Latina en Miami | language = Spanish | newspaper = [[The Jersey Journal|El Nuevo Hudson]] | date = April 27, 2000 | publisher =[[Advance Publications]] }}</ref>}} |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |[[Lo Nuestro Award for Pop Female Artist of the Year|Pop Female Artist of the Year]] |{{nom}} |- | rowspan="2" |[[Lo Nuestro Award for Pop New Artist of the Year|Pop New Artist of the Year]] |{{nom}} |- |[[Premio Lo Nuestro 2008|2008]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite news |url=http://www.terra.com/musica/noticias/todos_los_ganadores_premios_lo_nuestro/oci256730 |title=Todos los ganadores Premios Lo Nuestro |work=[[Terra Networks]] |publisher=[[Telefónica]] |date=February 22, 2008 |accessdate=September 27, 2013 |language=Spanish |archive-date=3 Hulyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703082401/http://www.terra.com/musica/noticias/todos_los_ganadores_premios_lo_nuestro/oci256730 |url-status=dead }}</ref>}} |- | rowspan="3" |[[Premio Lo Nuestro 2015|2015]] | rowspan="3" |"[[Adrenalina (Wisin song)|Adrenalina]]" <small>(with [[Wisin]] and [[Ricky Martin]])</small> |[[Lo Nuestro Award for Urban Song of the Year|Urban Song of the Year]] | {{nom}} | rowspan="3" |{{center| <ref>{{cite news |url=http://www.peopleenespanol.com/article/premio-lo-nuestro-2015-la-lista-completa-de-nominados-univision-enrique-iglesias |title=Premio Lo Nuestro 2015: La lista completa de nominados |work=[[People (magazine)|People]]|date=December 2, 2014 |accessdate=December 2, 2014 |language=Spanish}}</ref>}} |- |[[Lo Nuestro Award for Collaboration of the Year|Urban Collaboration of the Year]] |{{nom}} |- |[[Lo Nuestro Award for Video of the Year|Video of the Year]] |{{nom}} |- |2019 |Jennifer Lopez |Social Media Artist | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Calvario |first1=Liz |title=2019 Premio Lo Nuestro: Complete List of Winners |url=https://www.etonline.com/2019-premio-lo-nuestro-complete-list-of-winners-119827 |website=[[Entertainment Tonight]] |accessdate=December 13, 2019 |date=February 21, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[London Film Critics' Circle|London Film Critics' Circle Awards]] | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[London Film Critics' Circle Award for Supporting Actress of the Year|Supporting Actress of the Year]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pulver |first1=Andrew |title=The Souvenir leads nominations for London critics' circle film awards |url=https://www.theguardian.com/film/2019/dec/17/the-souvenir-london-critics-circle-film-awards-irishman-1917 |website=[[The Guardian]] |accessdate=December 18, 2019 |date=December 18, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Lone Star Film Awards |1997 |''[[Selena (film)|Selena]]'' |Best Actress |{{won}} |<center><ref name="Notable Caribbeans">{{cite book|author1=Serafín Mendez Mendez|author2=Neysa Rodríguez Deyne|author3=Gail Cueto|title=Notable Caribbeans and Caribbean Americans: A Biographical Dictionary|url=https://archive.org/details/notablecaribbean0000mend|date=2003|page=[https://archive.org/details/notablecaribbean0000mend/page/258 258]|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0313314438}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Los Angeles Film Critics Association|Los Angeles Film Critics Association Awards]] |[[2019 Los Angeles Film Critics Association Awards|2019]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2019/12/la-film-critics-2019-winners-1202195434/|title=LA Film Critics Association Announces 2019 Winners (Updating List)|website=[[IndieWire]]|first=Ryan|last=Lattanzio|date=December 8, 2019|accessdate=December 8, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Los Premios MTV Latinoamérica]] |2007 |Jennifer Lopez |[[Los Premios MTV Latinoamérica for Best MTV Tr3́s Artist|MTV Tr3́s Viewer's Choice Award – Best Pop Artist]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Belinda Tops 'Los Premios MTV Latinoamerica 2007' With 5 Nominations |url=https://top40-charts.com/news.php?nid=35429&string=Babasonicos |website=[[Top40-Charts]] |accessdate=December 28, 2019 |date=September 13, 2007}}</ref>}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[LOS40 Music Awards]] | rowspan="2" |[[Los Premios 40 Principales 2007|2007]] | Jennifer Lopez | Mejor Artista (Best Artist) | {{nom}} | rowspan="2" | |- | "[[Qué Hiciste]]" | Mejor Canción (Best Song) | {{nom}} |- |[[Los Premios 40 Principales 2011|2011]] | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |[[Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song]] | {{nom}} | |- |[[Los Premios 40 Principales 2012|2012]] | rowspan="2" |Jennifer Lopez | Best International Spanish Language Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Conoce a los nominados de los Premios 40 Principales España 2012 |url=https://los40.cl/2013/conoce-a-los-nominados-de-los-premios-40-principales-espana-2012-4278.html |publisher=[[LOS40 Music Awards]] |accessdate=December 23, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191223083338/https://los40.cl/2013/conoce-a-los-nominados-de-los-premios-40-principales-espana-2012-4278.html |archivedate=December 23, 2019 |date=January 23, 2013}}</ref>}} |- | rowspan="3" |[[LOS40 Music Awards 2016|2016]] |[[Premios 40 Principales for Best International Artist|International Artist of the Year]] | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=LOS40 announces nominees for the LOS40 Music Awards and reveals details of the music event of the yea |url=https://www.prisa.com/en/noticias/notas-de-prensa/los40-announces-nominees-for-the-los40-music-awards-and-reveals-details-of-the-music-event-of-the-yea |publisher=[[PRISA]] |accessdate=December 24, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191224022153/https://www.prisa.com/en/noticias/notas-de-prensa/los40-announces-nominees-for-the-los40-music-awards-and-reveals-details-of-the-music-event-of-the-yea |archivedate=December 24, 2019 |date=October 7, 2016}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[Ain't Your Mama]]" | International Song of the Year | {{nom}} |- |[[Los Premios 40 Principales for Best International Video|International Video of the Year]] | {{nom}} |- ! scope="row" |[[March of Dimes]] {{anchor|M}} | 2013 | Jennifer Lopez {{small|(for the [[Lopez Family Foundation]])}} | Grace Kelly Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Khatchatourian |first1=Maane |title=Jennifer Lopez Honored at March of Dimes' Celebration of Babies Luncheon |url=https://variety.com/2013/scene/vpage/jennifer-lopez-honored-at-march-of-dimes-celebration-of-babies-luncheon-1200927839/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 29, 2019 |date=December 6, 2013}}</ref>}} |- ! scope="row" | MiTRL Music Awards |2007 |Jennifer Lopez |Chica of the Year (Female of the Year) |{{nom}} | |- ! rowspan="3" scope="row" |[[MTV Asia Awards]] |[[MTV Asia Awards 2002|2002]] | rowspan="3" |Jennifer Lopez | rowspan="3" |[[MTV Asia Award for Favorite Female Artist|Favorite Female Artist]] | {{nom}} |<center><ref>{{cite web |title=And the nominees for the 1st MTV Asia Awards are... |url=https://www.philstar.com/lifestyle/young-star/2001/12/14/143656/and-nominees-1st-mtv-asia-awards-are |website=[[The Philippine Star]] |accessdate=December 2, 2019 |date=December 14, 2001}}</ref></center> |- |[[MTV Asia Awards 2003|2003]] | {{nom}} | |- |[[MTV Asia Awards 2004|2004]] | {{nom}} |<center><ref>{{cite web |last1=Chi |first1=Minnie |title=Love is in the Air at the 2004 MTV Asia Awards |url=https://international.ucla.edu/institute/article/6739 |publisher=[[University of California, Los Angeles]] |accessdate=December 14, 2019 |date=January 23, 2004}}</ref></center> |- ! rowspan="10" scope="row" |[[MTV Europe Music Awards]] | rowspan="2" |[[1999 MTV Europe Music Awards|1999]] | rowspan="8" |Jennifer Lopez |[[MTV Europe Music Award for Best New Act|Breakthrough Artist]] | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Ives |first1=Brian |title=Britney, BSB Top Nominations For MTV Europe Awards |url=http://www.mtv.com/news/1426920/britney-bsb-top-nominations-for-mtv-europe-awards-spears-mariah-puffy-manson-to-perform/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191109141609/http://www.mtv.com/news/1426920/britney-bsb-top-nominations-for-mtv-europe-awards-spears-mariah-puffy-manson-to-perform/ |archivedate=November 9, 2019 |date=October 5, 1999}}</ref>}} |- |[[MTV Europe Music Award for Best R&B|Best R&B Artist]] | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2000 MTV Europe Music Awards|2000]] |[[MTV Europe Music Award for Best Female|Best Female Artist]] | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Madonna and Eminem triumph at MTV awards |url=https://edition.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/11/16/mtv.awards/index.html |website=[[CNN]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110129174435/https://edition.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/11/16/mtv.awards/index.html |archivedate=January 29, 2011 |date=November 16, 2000}}</ref>}} |- | Best R&B Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Madonna's MTV triumTph |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1027299.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 17, 2000}}</ref>}} |- |[[2001 MTV Europe Music Awards|2001]] |Best Female Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Gorillaz storm MTV Awards |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1643395.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 8, 2001}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2002 MTV Europe Music Awards|2002]] |Best R&B Artist |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web|title=MTV Europe Music Awards 2002 Nominations|url=http://www.billboard.com/articles/news/74018/mtv-europe-music-awards-2002-nominations|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 22, 2017|date=September 30, 2002}}</ref>}} |- |Best Female Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Triple MTV awards win for Eminem |url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/music/newsid_2479000/2479411.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171112111555/http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/music/newsid_2479000/2479411.stm |archivedate=November 12, 2017 |date=November 15, 2002}}</ref>}} |- |[[2003 MTV Europe Music Awards|2003]] |Best R&B Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=MTV awards rock Edinburgh |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/3245921.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 6, 2003}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2011 MTV Europe Music Awards|2011]] |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |[[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]] | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=The 2011 MTV EMA Nominees |url=https://www.capitalfm.com/events/mtv-emas/photos/2011-nominees/beyonce/ |website=[[Capital (radio network)|Capital]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028184947/http://www.capitalfm.com/events/mtv-emas/photos/2011-nominees/katy-perry/#jennifer-lopez |archivedate=October 28, 2011}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Lady Gaga leads MTV European Music Awards |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/lady-gaga-leads-mtv-european-music-awards-2357939.html |website=[[The Independent]] |accessdate=December 27, 2019 |date=September 20, 2011}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez |Best Female Artist | {{nom}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[MTV Movie & TV Awards]] |[[1998 MTV Movie Awards|1998]] |''[[Selena (film)|Selena]]'' |[[MTV Movie Award for Best Breakthrough Performance|Best Breakthrough Performance]] | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite book |author1=Clint C Wilson II |author2=Felix Gutierrez |author3=Lena CHao |title=Racism, Sexism, and the Media |date=2013 |publisher=[[SAGE Publishing]] |page=97 |url=https://books.google.com/books?id=idI5DQAAQBAJ&pg=PA97 |accessdate=December 27, 2019|isbn=9781452217512 }}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[1999 MTV Movie Awards|1999]] | rowspan="2" |''[[Out of Sight]]'' |[[MTV Movie Award for Best Actor in a Movie|Best Female Performance]] | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Green |first1=Willow |title=MTV Movie Award Nominations |url=https://www.empireonline.com/movies/news/mtv-movie-award-nominations/ |website=[[Empire (film magazine)|Empire]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 20, 1999}}</ref>}} |- |[[MTV Movie Award for Best Kiss|Best Kiss]] {{small|(with [[George Clooney]])}} | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2001 MTV Movie Awards|2001]] | rowspan="2" |''[[The Cell]]'' |Best Female Performance | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Movie Awards 2001 |url=http://www.mtv.com/movie-awards/2001 |website=[[MTV]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531173207/http://www.mtv.com/movie-awards/2001 |archivedate=May 31, 2019}}</ref>}} |- |[[MTV Movie Award for Best Dressed|Best Dressed]] |{{won}} |- |[[2011 MTV Movie Awards|2011]] |''[[The Back-up Plan]]'' |Best Latino Actor |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Justin Timberlake y Mila Kunis se roban el show en los MTV Movie Awards |url=https://peopleenespanol.com/article/justin-timberlake-y-mila-kunis-se-roban-el-show-en-los-mtv-movie-awards/ |website=[[People en Español]] |accessdate=December 23, 2019 |language=Spanish |date=June 6, 2011}}</ref>}} |- |[[2015 MTV Movie Awards|2015]] |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' |[[MTV Movie Award for Best Scared-As-S**t Performance|Best Scared-As-S**t Performance]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Wickman|first1=Kase|title=Here Are Your 2015 MTV Movie Awards Nominees|url=http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/|website=[[MTV News]]|accessdate=March 5, 2015|date=March 4, 2015|archive-date=Abril 12, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150412072632/http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/|url-status=dead}}</ref></center> |- ! rowspan="24" scope="row" |[[MTV Video Music Awards]] | rowspan="5" |[[1999 MTV Video Music Awards|1999]] | rowspan="4" |"[[If You Had My Love]]" |[[MTV Video Music Award for Best Female Video|Best Female Video]] | {{nom}} | rowspan="5" |<center><ref>{{cite journal|title=Asia Pacific Quarterly|journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=August 7, 1999|volume=111|issue=32|url=https://books.google.com/?id=mAgEAAAAMBAJ&pg=PA54-IA2&dq=jennifer+lopez+if+you+had+my+love#v=onepage&q&f=false|accessdate=November 29, 2016|issn=0006-2510}}</ref></center> |- |[[MTV Video Music Award for Best Dance Video|Best Dance Video]] | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Pop Video|Best Pop Video]] | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best New Artist|Best New Artist in a Video]] | {{nom}} |- |www.jenniferlopez.com |[[MTV Video Music Award for Best Artist Website|Best Artist Website]] | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2000 MTV Video Music Awards|2000]] | rowspan="2" |"[[Waiting for Tonight]]" |Best Dance Video |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pelletiere |first1=Nicole |title=Pics that prove J.Lo's VMA style has come a long way since the early 2000s |url=https://abcnews.go.com/GMA/Style/pics-prove-jlos-vma-style-long-early-2000s/story?id=57246217 |publisher=[[ABC News]] |accessdate=December 20, 2019 |date=August 19, 2018}}</ref>}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Choreography|Best Choreography in a Video]] | {{nom}} | |- | rowspan="2" |[[2001 MTV Video Music Awards|2001]] | rowspan="2" |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" |Best Female Video | {{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|last=D'Angelo|first=Joe|title=Britney Spears To Debut New Single at Video Music Awards|url=http://www.mtv.com/news/articles/1446661/britney-debut-new-single-at-vmas.jhtml|publisher=MTV News. MTV Networks|accessdate=February 16, 2013|date=August 15, 2001|archive-date=Nobiyembre 7, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107203526/http://www.mtv.com/news/articles/1446661/britney-debut-new-single-at-vmas.jhtml|url-status=dead}}</ref></center> |- |Best Dance Video | {{nom}} |- |[[2002 MTV Video Music Awards|2002]] |"[[I'm Real (Jennifer Lopez song)|I'm Real (Murder Remix)]]" |[[MTV Video Music Award for Best Hip-Hop Video|Best Hip-Hop Video]] |{{Won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2002 MTV Video Music Awards Winners |url=https://www.billboard.com/articles/news/74257/2002-mtv-video-music-awards-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 20, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180630085844/https://www.billboard.com/articles/news/74257/2002-mtv-video-music-awards-winners |archivedate=June 30, 2018 |date=September 1, 2002}}</ref>}} |- | rowspan="4" |[[2003 MTV Video Music Awards|2003]] | rowspan="4" |"[[I'm Glad]]" |Best Female Video | {{Nom}} | rowspan="4" |<center><ref>{{cite web |title=2003 MTV Video Music Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/69818/2003-mtv-video-music-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=November 16, 2019 |date=July 25, 2003}}</ref></center> |- |Best Dance Video | {{nom}} |- |Best Choreography in a Video | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Art Direction|Best Art Direction in a Video]] | {{nom}} |- | rowspan="4" |[[2005 MTV Video Music Awards|2005]] | rowspan="4" |"[[Get Right (Jennifer Lopez song)|Get Right]]" |Best Dance Video | {{nom}} | |- |[[MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction in a Video]] | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite journal |title=Arts & Entertainment |journal=[[Hispanic Link]] |date=2005 |page=8 |url=https://books.google.com/books?id=JZ8pAQAAIAAJ |accessdate=January 6, 2020 |quote=Jennifer López's ''Get Right'' video competes against ''La tortura'' for best choreography and is also nominated in directing and editing categories.}}</ref>}} |- |Best Choreography in a Video | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing in a Video]] | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2012 MTV Video Music Awards|2012]] |"[[Dance Again]]" |Best Choreography | {{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|last1=Kaufman|first1=Gil|title=2012 VMA Nominations: The Complete List|url=http://www.mtv.com/news/1690827/video-music-awards-nominees-list-2012/|website=[[MTV News]]|accessdate=February 14, 2015|date=July 30, 2012|archive-date=Marso 11, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311162922/http://www.mtv.com/news/1690827/video-music-awards-nominees-list-2012/|url-status=dead}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |[[MTV Video Music Award for Best Latino Artist|Best Latino Artist]] | {{nom}} |- |[[2013 MTV Video Music Awards|2013]] |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" |Best Choreography | {{nom}} |<center><ref>{{cite web|last=Montgomery|first=James|title=2013 Video Music Award Nominations: Get The Full List!|url=http://www.mtv.com/news/articles/1710689/vma-nominations-list-2013.jhtml|publisher=MTV News. Viacom International, Inc.|accessdate=July 17, 2013|date=July 17, 2013|archive-date=Hulyo 18, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718183305/http://www.mtv.com/news/articles/1710689/vma-nominations-list-2013.jhtml|url-status=dead}}</ref></center> |- | rowspan="3" |[[2018 MTV Video Music Awards|2018]] | rowspan="2" |"[[Dinero (song)|Dinero]]" |[[MTV Video Music Award for Best Collaboration|Best Collaboration]] |{{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web |last1=Atkinson |first1=Katie |title=MTV VMAs 2018 Complete Winners List |url=https://www.billboard.com/articles/events/vma/8471097/vma-2018-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=November 12, 2019 |date=August 20, 2018}}</ref></center> |- |[[MTV Video Music Award for Best Latino Artist|Best Latin]] |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |[[Michael Jackson Video Vanguard Award]] |{{won}} |<center><ref name="RS VMA">{{cite web |last1=Exposito |first1=Suzy |title=MTV Video Vanguard Award: Jennifer Lopez's 10 Most Career-Defining Videos |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennifer-lopez-mtv-vmas-video-vanguard-713338/ |website=[[Rolling Stone]] |accessdate=November 12, 2019 |date=August 20, 2018}}</ref></center> |- ! rowspan="3" scope="row" |[[MTV Video Music Awards Japan]] |[[2003 MTV Video Music Awards Japan|2003]] |"[[Jenny From The Block]]" | rowspan="2" |[[MTV Video Music Award Japan for Best Female Video|Best Female Music Video]] | {{nom}} | |- |[[2005 MTV Video Music Awards Japan|2005]] |"[[Get Right]]" | {{nom}} | |- |[[2014 MTV Video Music Awards Japan|2014]] |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" |[[MTV Video Music Award Japan for Best Collaboration|Best Collaboration]] | {{nom}} | |- ! rowspan="2" scope="row" | MTV Video Play Awards |2012 |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | rowspan="2" |Platinum Award | {{won}} |<center><ref>{{cite web|title=Jessie J, Adele Receive MTV Video Play Awards|url=http://www.mtv.co.uk/jessie-j/news/jessie-j-adele-receive-mtv-video-play-awards|website=[[MTV]]|accessdate=February 13, 2015|date=February 8, 2012|archive-date=22 Disyembre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141222220948/http://www.mtv.co.uk/jessie-j/news/jessie-j-adele-receive-mtv-video-play-awards|url-status=dead}}</ref></center> |- |2013 |"[[Dance Again]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Hart|first1=Tina|title=MTV honours most-played music videos of 2012|url=http://www.musicweek.com/news/read/mtv-honours-most-played-music-videos-of-2012/053570|website=[[Music Week]]|publisher=Dave Roberts|accessdate=February 13, 2015|date=February 13, 2013}}</ref></center> |- ! scope="row" | Music City Film Critics Association Awards |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Ciccarone |first1=Erica |title=The Music City Film Critics Association Nominations Are In |url=https://www.nashvillescene.com/arts-culture/film/article/21107780/the-music-city-film-critics-association-nominations-are-in |website=[[Nashville Scene]] |accessdate=December 23, 2019 |date=December 23, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="5" scope="row" | MVPA Awards | rowspan="2" | 2000 | rowspan="2" | "[[Waiting for Tonight]]" |Pop Video of the Year |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite journal|title=With Eight, Lauryn Hill Tops Nominees For MVPA Awards|url=https://archive.org/details/sim_billboard_2000-04-01_112_14/page/102|journal=Billboard|date=April 1, 2000|volume=112|issue=14|page=102|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|issn=0006-2510}}</ref>}} |- | Best Hair | {{won}} |{{center|<ref>{{cite journal|title=Chemical Bros. Video Wins 3 MVPA Awards|journal=Billboard|date=April 29, 2000|volume=112|issue=18|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|issn=0006-2510}}</ref>}} |- | rowspan="3" | 2005 | rowspan="3" | "[[Get Right]]" | Choreography | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Gottlieb |first1=Steven |title=NEWS: MVPA Award Nominees Announced (Updated) |url=https://www.videostatic.com/vs/2005/03/news-mvpa-award-nominees-announced-updated.html |publisher=VideoStatic |accessdate=December 30, 2019 |date=March 18, 2005}}</ref>}} |- | Styling | {{nom}} |- | Make-Up | {{nom}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[My VH1 Music Awards]] | rowspan="4" | 2000 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Woman of the Year | {{nom}} | rowspan="4" |{{center|<ref>{{cite web |title=VH1 And VH1.com Announce Finalists For "My VH1 Music Awards," The First Interactive Music Awards Show |url=http://www.mi2n.com/press.php3?press_nb=14062 |publisher=Music Industry News Network |accessdate=January 1, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20001215080700/http://www.mi2n.com/press.php3?press_nb=14062 |archivedate=December 15, 2000 |date=October 24, 2000}}</ref><br /><ref>{{cite journal |title=Subject: Congrats! |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 16, 2000 |volume=112 |issue=51 |page=9 |url=https://books.google.com/books?id=OxEEAAAAMBAJ&pg=PA9 |accessdate=January 1, 2020 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref>}} |- | Booty Shake | {{nom}} |- | "[[Waiting for Tonight]]" | Sexxxiest Video | {{nom}} |- |''[[The Cell]]'' | Double Threat (Musician-Actors) | {{nom}} |- | rowspan="3" | 2001 | Jennifer Lopez | Navel Academy | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Wiederhorn |first1=Jon |title=U2, Dave Matthews Lead My VH1 Music Awards Nominees |url=http://www.mtv.com/news/1450497/u2-dave-matthews-lead-my-vh1-music-awards-nominees/ |website=[[MTV News]] |accessdate=January 1, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180302165402/http://www.mtv.com/news/1450497/u2-dave-matthews-lead-my-vh1-music-awards-nominees/ |archivedate=March 2, 2018 |date=November 2, 2001}}</ref>}} |- | "[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" | Is It Hot in Here or Is It Just My Video | {{nom}} |- | "[[What's Going On (remix album)|What's Going On]]" {{small|(with various artists)}} | There's No "I" in Team (Best Collaboration) | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=DMB Is 'My VH1' Favorite |url=https://www.billboard.com/articles/news/77564/dmb-is-my-vh1-favorite |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=January 1, 2020 |date=December 3, 2001}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[NAACP Image Awards]] {{anchor|N}} |2003 |''[[Maid in Manhattan]]'' |[[NAACP Image Award for Outstanding Actress in a Motion Picture|Outstanding Actress in a Motion Picture]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Brown Sugar and Barbershop vie for black film awards |url=https://www.theguardian.com/film/2002/dec/06/news |website=[[The Guardian]] |accessdate=December 11, 2019 |date=December 6, 2002}}</ref>}} |- |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[NAACP Image Award for Outstanding Supporting Actress in a Motion Picture|Outstanding Supporting Actress in a Motion Picture]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Haring |first1=Bruce |title=NAACP Image Awards Nominees: 'Harriet,' 'When They See Us', Netflix Lead Way |url=https://deadline.com/2020/01/naacp-image-awards-nominees-list-2020-nominations-1202825419/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=January 10, 2020 |date=January 9, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[National Film Academy|National Film & TV Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez, Sharon Stone, Toy Story 4, Quentin Tarantino and Once Upon A Time in Hollywood win big at the 2nd annual National Film & TV Awards 2019. |url=https://www.nationalfilmandtvawards.com/2019/12/jennifer-lopez-sharon-stone-toy-story-4-quentin-tarantino-and-once-upon-a-time-in-hollywood-win-big-at-the-2nd-annual-national-film-tv-awards-2019/ |website=National Film & TV Awards |publisher=[[National Film Academy]] |accessdate=December 11, 2019 |date=December 4, 2019 |archive-date=4 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204204301/https://www.nationalfilmandtvawards.com/2019/12/jennifer-lopez-sharon-stone-toy-story-4-quentin-tarantino-and-once-upon-a-time-in-hollywood-win-big-at-the-2nd-annual-national-film-tv-awards-2019/ |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[National Society of Film Critics|National Society of Film Critics Awards]] |[[2019 National Society of Film Critics Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[National Society of Film Critics Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{runner-up|3rd place}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Nyren |first1=Erin |title=National Society of Film Critics Names 'Parasite' Best Picture |url=https://variety.com/2020/film/news/national-society-of-film-critics-2020-winners-1203456641/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=January 5, 2020 |date=January 4, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[New York Film Critics Online|New York Film Critics Online Awards]] |[[New York Film Critics Online#2019|2019]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Top 10 Films{{efn|name=Producer}} | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Beresford |first1=Trilby |title='Parasite' Voted Best Picture by New York Film Critics Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/parasite-voted-best-picture-by-new-york-film-critics-online-1259537 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 29, 2019 |date=December 7, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Nevada Film Critics Society |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="11" scope="row" |[[Nickelodeon Kids' Choice Awards]] | rowspan="2" |[[2000 Kids' Choice Awards|2000]] | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Favorite New Music Artist |{{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Gill |first1=John |title=Will Smith, Backstreet Boys Win At Kids' Choice Awards |url=http://www.mtv.com/news/1425161/will-smith-backstreet-boys-win-at-kids-choice-awards/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190618032919/http://www.mtv.com/news/1425161/will-smith-backstreet-boys-win-at-kids-choice-awards/ |archivedate=June 18, 2019 |date=April 17, 2000}}</ref>}} |- |[[Kids' Choice Award for Favorite Female Singer|Favorite Female Singer]] | {{nom}} |- |[[2001 Kids' Choice Awards|2001]] |Favorite Female Singer |{{nom}} | |- | rowspan="2" |[[2002 Kids' Choice Awards|2002]] |''[[The Wedding Planner]]'' | Favorite Movie Actress | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Pink Is Kids' Choice |url=https://www.billboard.com/articles/news/76034/pink-is-kids-choice |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 22, 2002}}</ref>}} |- | Jennifer Lopez | Favorite Female Singer | {{nom}} | |- | rowspan="3" |[[2003 Kids' Choice Awards|2003]] |''[[Maid in Manhattan]]'' | Favorite Movie Actress | {{nom}} | |- | Jennifer Lopez | Favorite Female Singer | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Oei |first1=Lily |title=J. Lo, Justin top Nick noms |url=https://variety.com/2003/film/news/j-lo-justin-top-nick-noms-1117880527/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 27, 2019 |date=February 13, 2003}}</ref>}} |- | "[[Jenny from the Block]]" | Favorite Song | {{nom}} |- |[[2004 Kids' Choice Awards|2004]] | Jennifer Lopez | Favorite Female Singer | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Cameron Diaz and Mike Myers Are Tapped as Co-Hosts of Nickelodeon's 17TH Annual Kids' Choice Awards Live Telecast Saturday, April 3 |url=http://www.nickkcapress.com/2004KCA/content/nominee.php |publisher=[[Nickelodeon]] |accessdate=December 28, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191201035426/http://www.nickkcapress.com/2004KCA/content/nominee.php |archivedate=December 1, 2019 |format=Press Release |date=January 19, 2004}}</ref>}} |- |[[2016 Kids' Choice Awards|2016]] |''[[Home (2015 film)|Home]]'' |Favorite Voice from an Animated Movie | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Ceron |first1=Ella |title=Here's Everyone Who Was Nominated for a 2016 Kids Choice Award |url=https://www.teenvogue.com/story/2016-kids-choice-awards-nominations |website=[[Teen Vogue]] |accessdate=December 27, 2019 |date=February 2, 2016}}</ref>}} |- |[[2019 Kids' Choice Awards|2019]] |''[[World of Dance (TV series)|World of Dance]]'' | Favorite TV Judges {{small|(shared with [[Derek Hough]] and [[Ne-Yo]])}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Calvario |first1=Liz |title=2019 Nickelodeon Kids' Choice Awards: Complete List of Winners |url=https://www.etonline.com/2019-nickelodeon-kids-choice-awards-complete-list-of-winners-121794 |website=[[Entertainment Tonight]] |accessdate=27 December 2019 |date=March 23, 2019 |archive-date=24 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324161248/https://www.etonline.com/2019-nickelodeon-kids-choice-awards-complete-list-of-winners-121794 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" | North Carolina Film Critics Association Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nominated}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[NRJ Music Award]]s |2002 |Jennifer Lopez |International Female Artist of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Dido is double winner in France |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1771852.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 19, 2019 |date=January 20, 2002}}</ref>}} |- | rowspan="3" | 2003 |JenniferLopez.com |Music Website of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=NRJ Music Awards 2003 |url=https://www.nrj.fr/music-awards/actualites/nrj-music-awards-2002-236040 |publisher=[[NRJ]] |accessdate=December 19, 2019 |language=French |date=November 11, 2003 |archive-date=19 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219184136/https://www.nrj.fr/music-awards/actualites/nrj-music-awards-2002-236040 |url-status=dead }}</ref>}} |- | Jennifer Lopez | International Female Artist of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Bienvenue sur les NRJ Music Awards 2003: Album International|url=http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=9 |publisher=[[NRJ]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307133104/http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=5 |archivedate=March 7, 2005 |language=French}}</ref>}} |- |''[[J to tha L–O! The Remixes]]'' | International Album of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Bienvenue sur les NRJ Music Awards 2003: Artiste Féminine Internationale |url=http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=9 |publisher=[[NRJ]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307133104/http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=9 |archivedate=March 7, 2005 |language=French}}</ref>}} |- ! scope="row" | Oklahoma Film Critics Circle Awards {{anchor|O}} |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" | Online Association of Female Film Critics |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" |[[Online Film Critics Society|Online Film Critics Society Awards]] |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Online Film Critics Society Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 Awards (23rd Annual) |url=https://ofcs.org/awards/2019-awards-23rd-annual/ |publisher=[[Online Film Critics Society]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200107040810/https://ofcs.org/awards/2019-awards-23rd-annual/ |archivedate=January 7, 2020 |accessdate=December 24, 2019 |date=December 23, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Palm Springs International Film Festival]] {{anchor|P}} |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Spotlight Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Fuster |first1=Jeremy |title=Jennifer Lopez to Receive Palm Springs Film Festival's Spotlight Award |url=https://www.thewrap.com/jennifer-lopez-palm-springs-film-festival-spotlight-award/ |website=[[TheWrap]] |accessdate=December 14, 2019 |date=November 25, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="15" scope="row" |[[People's Choice Awards]] | rowspan="2" |[[27th People's Choice Awards|2001]] |Jennifer Lopez |Favorite Female Musical Performer | {{nom}} | rowspan="2" | |- |''[[The Cell]]'' |Favorite Motion Picture Actress | {{nom}} |- |[[29th People's Choice Awards|2003]] | rowspan="2" | Jennifer Lopez |Favorite Female Musical Performer | {{nom}} | |- |[[31st People's Choice Awards|2005]] |Best Smile | {{nom}} |<center><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2005 |title=People's Choice Awards 2005 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |- |[[37th People's Choice Awards|2011]] | rowspan="2" |''[[American Idol]]'' | rowspan="2" |Choice Competition TV Show | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2011 |title=People's Choice Awards 2011 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/63UOErYYD?url=http://www.usatoday.com/life/music/awards/mtvmusicawards/2011-08-26-video-music-award-winners-list_n.htm |archivedate=November 26, 2011 }}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2012 |title=People's Choice Awards 2012 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303175611/http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2012 |archivedate=March 3, 2016 }}</ref></center> |- |[[38th People's Choice Awards|2012]] | {{won}} |- | rowspan="3" |2013 | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Favorite Female Artist | {{nom}} | rowspan="3" |<center><ref name="2013People">{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/nominations/vote.jsp?pollId=120033 |title=Nominate your favorites for People's Choice Awards 2013 |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=October 28, 2012}}</ref></center> |- |Favorite Pop Artist | {{nom}} |- |"[[Dance Again]]" |Favorite Music Video | {{nom}} |- |[[41st People's Choice Awards|2015]] |Jennifer Lopez |Favorite Pop Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web|title=People's Choice Awards 2015: The winner's list|url=http://www.ew.com/article/2015/01/07/peoples-choice-awards-2015-the-winners-list|website=[[Entertainment Weekly]]|accessdate=November 19, 2016|archive-date=Hunyo 26, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626173259/http://www.ew.com/article/2015/01/07/peoples-choice-awards-2015-the-winners-list|url-status=dead}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[42nd People's Choice Awards|2016]] | rowspan="2" |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' |Favorite Dramatic Movie Actress | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2016|title=2016 Nominees & Winners|work=People's Choice Awards|accessdate=October 3, 2015}}</ref>}} |- |Favorite Thriller Movie{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |- |[[43rd People's Choice Awards|2017]] |''[[Shades of Blue (TV series)|Shades of Blue]]'' |Favorite TV Crime Drama Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|title=People's Choice Awards 2017: Full List of Nominees|url=http://blog.peopleschoice.com/2016/11/15/peoples-choice-awards-2017-full-list-of-nominees/|website=People's Choice|accessdate=November 19, 2016|date=November 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117063137/http://blog.peopleschoice.com/2016/11/15/peoples-choice-awards-2017-full-list-of-nominees/|archive-date=November 17, 2016|url-status=dead}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[45th People's Choice Awards|2019]] |Jennifer Lopez |The Style Star of 2019 | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Yang |first1=Rachel |title=People's Choice Awards 2019 full list of winners |url=https://ew.com/awards/2019/11/11/peoples-choice-awards-2019-full-list-winners/ |website=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=December 23, 2019 |date=November 11, 2019}}</ref>}} |- |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] |The Concert Tour of 2019 | {{nom}} |- ! scope="row" |[[People Magazine Awards|''People'' Magazine Awards]] |2014 | Jennifer Lopez |Triple Threat Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Jordan |first=Julie |url=http://people.com/awards/jennifer-lopez-at-the-people-magazine-awards-wins-triple-threat-award/ |title=PEOPLE Magazine Awards: Jennifer Lopez Wins Triple Threat Award |publisher=People. Time Inc. |date=December 18, 2014 |accessdate=November 27, 2016}}</ref></center> |- ! scope="row" | Phoenix Critics Circle Awards |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{nom}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" | Philadelphia Film Critics Circle |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{runner-up}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Pollstar|''Pollstar'' Awards]] |2018 |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Best Residency |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=30th Annual Pollstar Awards Nominations Announced |url=https://www.pollstar.com/News/30th-annual-pollstar-awards-nominations-announced-136805 |website=[[Pollstar]] |accessdate=December 23, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190819194501/https://www.pollstar.com/News/30th-annual-pollstar-awards-nominations-announced-136805 |archivedate=August 19, 2019 |date=November 30, 2018}}</ref>}} |- |2019 |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] |Best Latin Tour |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Willman |first1=Chris |title=Elton John Wins Pollstar's Top Tour Award, Vows to 'Win the F—ing Thing Next Year as Well' |url=https://variety.com/2020/music/news/elton-john-wins-pollstar-top-tour-award-1203496354/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=February 10, 2020 |date=February 7, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Premios Amigo |2000 |''[[On the 6]]'' |Best International Album |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Los irlandeses U2 actuarán en la gala de los Premios Amigo |url=https://elpais.com/diario/2000/10/20/cultura/971992814_850215.html |website=[[El País]] |accessdate=December 20, 2019 |language=Spanish |date=October 20, 2000}}</ref>}} |- | rowspan="2" |2007 |Jennifer Lopez |rowspan="2"{{n/a}} |{{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=David Bisbal, 'Premio Amigo 2007' |url=https://www.20minutos.es/noticia/313158/0/seguimiento/bisbal/amigo/ |website=[[20 minutos]] |accessdate=December 20, 2019 |language=Spanish |date=November 28, 2007}}</ref>}} |- |"[[Qué Hiciste]]" |{{nom}} |- ! rowspan="43" scope="row" |[[Premios Juventud]] | rowspan="12" |[[2004 Premios Juventud|2004]] | rowspan="7" |Jennifer Lopez | She Steals the Show | {{nom}} | rowspan="12" |{{center|<ref>{{cite web |title=Hip, Young Hispanics to Honor Their Idols: 'Premios Juventud' First Ever Hispanic Youth Awards to Air Live on Univision Network Sept. 23 |url=https://www.businesswire.com/news/home/20040802006007/en/Hip-Young-Hispanics-Honor-Idols-Premios-Juventud |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 22, 2019 |date=August 2, 2004}}</ref>}} |- | Best Moves |{{nom}} |- | All Over the Dial |{{nom}} |- | She's Totally Red Carpet | {{won}} |- | Paparazzi's Favorite Target | {{nom}} |- | Dream Chick |{{nom}} |- | My Idol Is |{{nom}} |- | rowspan="3" | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Paparazzi's Favorite Target | {{won}} |- | Dynamic Duet | {{nom}} |- | rowspan="2" | Hottest Romance |{{nom}} |- |Jennifer Lopez and [[Ben Affleck]] |{{nom}} |- | "[[No Me Ames]]" | Catchiest Tune |{{nom}} |- | rowspan="5" |[[2005 Premios Juventud|2005]] | Jennifer Lopez | She's Got Style | {{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=La 2da entrega anual de 'Premios Juventud': Una noche de estrellas y estrenos |url=https://www.businesswire.com/news/home/20050923_es_1005655_generatedID/es/ |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 22, 2019 |language=Spanish |date=September 22, 2005}}</ref>}} |- |''[[Shall We Dance? (2004 film)|Shall We Dance?]]'' and ''[[Monster-in-Law]]'' | She Steals the Show |{{won}} |- | Jennifer Lopez | Paparazzi's Favorite Target | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=¿Quiénes son los famosos favoritos de la juventud hispana? Descúbralo en los 'Premios Juventud' de Univision el 22 de septiembre |url=https://www.businesswire.com/news/home/20050721_es_1005425_generatedID/es/ |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 31, 2019 |language=Spanish |date=July 21, 2005}}</ref>}} |- | "[[Amar Sin Mentiras|Escapémonos (Tropical Version)]]" {{small|(with [[Marc Anthony]])}} | Dynamic Duet |{{nom}} |- | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Hottest Romance |{{nom}} |- | rowspan="2" |[[2006 Premios Juventud|2006]] | Jennifer Lopez | She's Got Style |{{nom}} | rowspan="2" | |- |''[[An Unfinished Life]]'' | She Steals the Show |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2007 Premios Juventud|2007]] | rowspan="6" | Jennifer Lopez | She's Got Style | {{won}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=4th Annual ''Premios Juventud'' Awards on Univision Constructs an All-Star Musical Factory |url=https://www.businesswire.com/news/home/20070719006224/en/4th-Annual-Premios-Juventud-Awards-Univision-Constructs |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 20, 2007}}</ref>}} |- | Paparazzi's Favorite Target | {{nom}} |- | Girl of My Dreams | {{won}} |- | rowspan="6" |[[2008 Premios Juventud|2008]] | She's Got Style | {{won}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |title=Univision Announces Nominated Artists for Its 5th Annual "Premios Juventud" |url=https://www.businesswire.com/news/home/20080501006475/en/Univision-Announces-Nominated-Artists-5th-Annual-Premios |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 21, 2019 |date=May 1, 2008}}</ref>}} |- | Girl of My Dreams | {{won}} |- | Paparazzi's Favorite Target | {{won}} |- | rowspan="2" |''[[El Cantante]]'' | She Steals the Show | {{nom}} |- | Favorite Flick | {{nom}} |- | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Torrid Affairs | {{nom}} |- |[[2009 Premios Juventud|2009]] | Jennifer Lopez | She's Got Style | {{won}} | |- | rowspan="2" |[[2011 Premios Juventud|2011]] | "[[On the Floor]]" {{small|(with [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | The Perfect Combination | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Cantor-Navas |first1=Judy |title=Prince Royce, Pitbull, Mana Among Univision's Premios Juventud Winners |url=https://www.billboard.com/articles/business/1177007/prince-royce-pitbull-mana-among-univisions-premios-juventud-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 22, 2011}}</ref>}} |- | rowspan="3" | Jennifer Lopez | Actress Who Steals The Screen | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2013 Premios Juventud|2013]] |World Icon Award | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|last1=Baida|first1=Aiyana|title=Jennifer Lopez Wins Premios Juventud's World Icon Award (Video)|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/07/19/jennifer-lopez-premios-juventud_n_3622993.html%7D|website=[[HuffPost]]|accessdate=November 19, 2016|date=July 19, 2013}}</ref><br /><ref>{{cite news| url=http://voces.huffingtonpost.com/2013/07/10/premios-juventud-2013-jennifer-lopez-canta-premio_n_3576301.html | work=HuffPost | title=Jennifer Lopez y Marc Anthony en 'Premios Juventud' | date=July 10, 2013 | first=Mandy | last=Fridmann}}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.latintimes.com/articles/6494/20130718/premios-juventud-2013-winners-list-ganadores-who-won.htm |title=Premios Juventud 2013 Winners List: Who Won? |date=July 18, 2013 |accessdate=September 22, 2017}}</ref></center> |- |Favorite Actress | {{won}} |- |[[2014 Premios Juventud|2014]] | "[[Adrenalina (Wisin song)|Adrenalina]]" {{small|([[Wisin]] featuring [[Ricky Martin]] and Jennifer Lopez)}} | The Perfect Combination | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Tinoco |first1=Armando |title=Premios Juventud 2014 Nominees: Prince Royce Tops Nominations List, Plus Angelique Boyer, Maite Perroni Score Nods In Telenovela Category |url=https://www.latintimes.com/premios-juventud-2014-nominees-prince-royce-tops-nominations-list-plus-angelique-boyer-171728 |website=Latin Times |publisher=[[IBT Media]] |accessdate=December 22, 2019 |date=May 7, 2014}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2015 Premios Juventud|2015]] | rowspan="2" |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' | She Steals the Show | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref name="valdez1">{{cite news| url=http://www.latintimes.com/premios-juventud-2015-winners-list-luis-coronel-enrique-iglesias-take-most-awards-330119 | work=Latin Times | title=Premios Juventud 2015 Winners List: Luis Coronel, Enrique Iglesias Take Most Awards! | date=July 17, 2015 | first=Maria | last=Valdez}}</ref></center> |- | Favorite Movie{{efn|name=Producer}} | {{won}} |- | rowspan="3" |[[2016 Premios Juventud|2016]] |"[[Back It Up (Prince Royce song)|Back It Up]]" <small>(featuring [[Prince Royce]] & [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])</small> |The Perfect Combination | {{nom}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite web |title=Premios Juventud 2016: Lista completa de ganadores |url=https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-2016-lista-completa-de-ganadores |publisher=[[Univision]] |accessdate=December 14, 2019 |language=Spanish |date=July 15, 2016 |archive-date=Marso 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328092334/https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-2016-lista-completa-de-ganadores |url-status=dead }}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Premios Juventud: Lista completa de nominados 2016 |url=https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-lista-completa-de-nominados-2016 |publisher=[[Univision]] |accessdate=December 22, 2019 |language=Spanish |date=June 3, 2016 |archive-date=Mayo 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510041042/https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-lista-completa-de-nominados-2016 |url-status=dead }}</ref></center> |- | rowspan="5" | Jennifer Lopez | She Steals the Show | {{nom}} |- | My Favorite Twitter Celebrity | {{nom}} |- | rowspan="4" |[[2019 Premios Juventud|2019]] | Scroll Stopper | {{nom}} | rowspan="4" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Torres |first1=Alejandra |title=Premios Juventud 2019: the complete list of winners |url=https://us.hola.com/celebrities/2019071826097/premios-juventud-2019-winners/ |website=[[¡Hola!]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 18, 2019 }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} |- | Street Style | {{nom}} |- | Hair Obsessed | {{nom}} |- | Jennifer Lopez and [[Alex Rodriguez]] | Couple That Fired Up My Feed | {{nom}} |- ! scope="row" |[[Premios Ondas]] |2001 |Jennifer Lopez |Mención especial de la Organización |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Palmarés: 2001 |url=https://premiosondas.com/historia_2009-2000-01.php |language=Spanish |website=[[Premios Ondas]] |publisher=[[Cadena SER]] |accessdate=December 19, 2019 |archive-date=Disyembre 19, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219185748/https://premiosondas.com/historia_2009-2000-01.php |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Premios Oye!]] |2007 |Jennifer Lopez |Pop Español: Solista Femenina |{{nom}} | |- ! scope="row" |[[Radio Disney Music Awards]] {{anchor|R}} |2015 |Jennifer Lopez |[[Radio Disney Music Awards#Special awards|Hero Award]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Entertainment/2015-radio-disney-music-awards-jennifer-lopez-hero/story?id=30625481 |title=2015 Radio Disney Music Awards: Jennifer Lopez Gets Hero Award |publisher=ABC News |date=April 27, 2015 |accessdate=November 27, 2016}}</ref> </center> |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Radio Music Awards]] | rowspan="2" | 2003 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Artist of the Year – Hip Hop Radio | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 Radio music awards nominees |url=https://top40-charts.com/news.php?nid=5623 |website=[[Top40-Charts]] |accessdate=December 27, 2019 |date=September 19, 2003}}</ref>}} |- | Artist of the Year – Top 40 Radio | {{nom}} |- ! scope="row" |[[Ritmo Latino|Ritmo Latino Music Awards]] | 1999 | Jennifer Lopez | New Artist of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite journal |last1=Lannert |first1=John |title=Ritmo Winners Chosen |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=October 30, 1999 |volume=111 |issue=44 |page=74 |url=https://books.google.com/books?id=eAgEAAAAMBAJ&pg=PA74 |accessdate=December 27, 2019 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[RTHK Top 10 Gold Songs Awards#International Pop Poll Awards|RTHK International Pop Poll Awards]] | 2012 | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | Top Ten International Gold Songs | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=23rd International Pop Poll |url=http://rthk9.rthk.hk/special/poppoll23/index.htm |website=[[RTHK]] |publisher=[[Government of Hong Kong]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303172349/http://rthk.hk/special/poppoll23/index.htm |archivedate=March 3, 2016 |date=May 6, 2012}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[San Francisco Bay Area Film Critics Circle|San Francisco Bay Area Film Critics Circle Awards]] {{anchor|S}} |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic">{{cite web |last1=Dietz |first1=Jason |title=Best of 2019: Film Awards & Nominations Scorecared |url=https://www.metacritic.com/feature/2019-film-awards-and-nominations-scorecard |publisher=[[Metacritic]] |accessdate=December 14, 2019 |date=December 3, 2019 |archive-date=Enero 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107031446/https://www.metacritic.com/feature/2019-film-awards-and-nominations-scorecard |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Satellite Awards]] |[[24th Satellite Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Satellite Award for Best Supporting Actress – Motion Picture|Best Actress in a Supporting Role]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 Winners |url=https://www.pressacademy.com/2019-ipa-awards/ |publisher=[[International Press Academy]] |accessdate=December 19, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191219204231/https://www.pressacademy.com/2019-ipa-awards/ |archivedate=December 19, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Saturn Awards]] |[[24th Saturn Awards|1998]] |''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' | rowspan="2" |[[Saturn Award for Best Actress]] | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Hammond |first1=Pete |title=Notes On The Season: State Of The Race; Jennifer Lopez Soars Into Contention; Terry Gilliam Tilts At Oscar's Windmill |url=https://deadline.com/2019/12/jennifer-lopez-oscars-hustlers-terry-gilliam-parasite-1202809124/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 13, 2019}}</ref>}} |- |[[27th Saturn Awards|2001]] |''[[The Cell]]'' | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominees for 27th annual Saturn Awards |url=https://www.upi.com/Archives/2001/04/04/Nominees-for-27th-annual-Saturn-Awards/9791986356800/ |publisher=[[United Press International]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 4, 2001}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Screen Actors Guild Awards]] |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role|Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Screen Actors Guild Award nominations revealed |url=https://edition.cnn.com/2019/12/11/entertainment/sag-2020-nominations/index.html |publisher=[[CNN]] |accessdate=December 11, 2019 |date=December 11, 2019 |archive-date=Disyembre 11, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211155616/https://amp.cnn.com/cnn/2019/12/11/entertainment/sag-2020-nominations/index.html |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Seattle Film Critics Society|Seattle Film Critics Society Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title='The Irishman' Leads the 2019 Seattle Film Critics Society Nominations |url=http://seattlefilmcritics.com/2019/12/09/the-irishman-leads-the-2019-seattle-film-critics-society-nominations/ |publisher=[[Seattle Film Critics Society]] |accessdate=December 10, 2019 |date=December 9, 2019}}</ref><br /><ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[Shorty Awards]] | rowspan="4" |2011 | rowspan="4" |Jennifer Lopez |Celebrity |{{nom}} | rowspan="4" |<center><ref>{{cite web |url=http://shortyawards.com/JLo |title=Jennifer Lopez was nominated for a Shorty Award |publisher=[[Shorty Awards]] |date=March 26, 2012 |accessdate=April 9, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122032635/http://shortyawards.com/JLo |archive-date=January 22, 2012 |url-status=dead }}</ref></center> |- |Music |{{nom}} |- |Actress |{{nom}} |- |Singer |{{nom}} |- ! scope="row" |[[ShoWest|ShoWest Convention Awards]] |2002 |Jennifer Lopez |Female Star of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Diorio |first1=Carl |title=ShoWest honors Lopez |url=https://variety.com/2002/film/news/showest-honors-lopez-1117860787/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 20, 2019 |date=February 14, 2002}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=J Lo Heads Dazzling Turnout at ShoWest Awards in Las Vegas |url=https://www.hellomagazine.com/film/2002/03/08/showest/ |website=[[Hello! (magazine)|Hello!]] |accessdate=December 20, 2019 |date=March 8, 2002}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Smash Hits Poll Winners Party]] | rowspan="2" | 2002 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Best Female Solo |{{runner-up|7th place}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Smash Hits Poll Winners' Party 2002 |url=http://www.pollwinnersparty.com/pollwinnersparty/vote.shtml |publisher=[[Smash Hits Poll Winners Party]] |accessdate=December 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20021211095337/http://www.pollwinnersparty.com/pollwinnersparty/vote.shtml |archive-date=December 11, 2002 }}</ref>}} |- | Most Fanciable Female |{{runner-up|5th place}} |- ! scope="row" |[[Soul Train Music Awards]] |2000 |''[[On the 6]]'' |[[Soul Train Music Award for Best R&B/Soul Album – Female|Best R&B/Soul Album – Female]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite journal |title=TLC Leads Nominees for Soul Train Music Awards |journal=Billboard |date=February 19, 2000 |volume=112 |issue=8 |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=CQ4EAAAAMBAJ&pg=PA87 |accessdate=November 14, 2019 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref></center> |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Stinkers Bad Movie Awards]] | rowspan="2" |[[2001 Stinkers Bad Movie Awards|2001]] |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' and ''[[The Wedding Planner]]'' | Worst Actress | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2001 24th Hastings Bad Cinema Society Stinkers Awards |url=http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2001/2001st.htm |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070815101727/http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2001/2001st.htm |archivedate=August 15, 2007}}</ref>}} |- |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' | Most Annoying Fake Accent – Female | {{won}} |- |[[2002 Stinkers Bad Movie Awards|2002]] |''[[Enough (film)|Enough]]'' | Worst Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2002 25th Hastings Bad Cinema Society Stinkers Awards |url=http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2002/2002st.htm |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=January 2, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815213025/http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2002/2002st.htm |archive-date=August 15, 2007 }}</ref>}} |- | rowspan="3" |[[2003 Stinkers Bad Movie Awards|2003]] | rowspan="3" |''[[Gigli]]'' | Worst Actress | {{won}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 26th Hastings Bad Cinema Society Stinker Awards |url=http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2003/2003st.htm |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061017172801/http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2003/2003st.htm |archivedate=October 17, 2006}}</ref>}} |- | Worst On-Screen Couple {{small|(with [[Ben Affleck]])}} | {{won}} |- | Worst Fake Accent – Female | {{won}} |- ! scope="row" |[[Streamy Awards]] |2018 |''Fear BOX Challenge'' <small>(with [[David Dobrik]])</small> |Best Performance – Collaboration |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Schaffstall |first1=Katherine |title=Streamy Awards 2018: Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/streamy-awards-2018-winners-list-1146664/item/visual-special-effects-1146655 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 16, 2019 |date=October 22, 2018}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Swiss Music Awards]] |[[Swiss Music Awards#2012|2012]] | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | Best Hit International | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Zwei Trophäen für 77 Bombay Street |url=https://www.schweizer-illustrierte.ch/stars/zwei-trophaeen-fuer-77-bombay-street |website=[[Schweizer Illustrierte]] |accessdate=December 27, 2019 |language=German |date=March 2, 2012 |archive-date=Agosto 5, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805145520/https://www.schweizer-illustrierte.ch/stars/zwei-trophaeen-fuer-77-bombay-street |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="50" scope="row" |[[Teen Choice Awards]] {{anchor|T}} | rowspan="2" |[[1999 Teen Choice Awards|1999]] |"[[If You Had My Love]]" |[[Teen Choice Award for Choice Music – Summer Song|Best Song of the Summer]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Baird |first1=Pat |title=Jennifer Lopez The Crossover Dream Comes True |url=https://www.bmi.com/news/entry/233517 |publisher=[[Broadcast Music, Inc.]] |accessdate=December 29, 2019 |date=October 31, 1999}}</ref>}} |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |[[Teen Choice Award for Choice Music – Breakout Artist|Breakout Artist]] | {{nom}} | |- | rowspan="2" |[[2000 Teen Choice Awards|2000]] |[[Teen Choice Award for Choice Female Hottie|Female Hottie Award]] | {{nom}} | |- |[[Teen Choice Award for Choice Music – Female Artist|Female Artist]] | {{nom}} | |- | rowspan="6" |[[2001 Teen Choice Awards|2001]] |"[[Play (Jennifer Lopez song)|Play]]" |Best Dance Track | {{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Riedlinger |first1=Megan |title=Teen Choice Awards 'Choice Hottie' Winners Through the Years |url=https://www.wonderwall.com/eye-candy/hot-celebrities/teen-choice-awards-choice-hottie-winners-through-years-3015681.gallery?photoId=1033217 |website=Wonderwall |publisher=[[Whalerock Industries]] |accessdate=December 31, 2019 |date=August 7, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Female Hottie Award | {{won}} |- |Female Artist | {{nom}} | |- |''[[The Wedding Planner]]'' |Choice Chemistry | {{nom}} | |- |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" |Choice Music Single | {{nom}} | |- |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' |Choice Music Album | {{nom}} | |- | rowspan="6" |[[2002 Teen Choice Awards|2002]] | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Female Artist | {{nom}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |title=2002 Teen Choice Awards |url=https://oklahoman.com/article/2803593/2002-teen-choice-awards |website=[[The Oklahoman]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 18, 2002}}</ref>}} |- |Female Hottie Awards | {{nom}} |- | rowspan="3" |"[[Ain't It Funny|Ain't It Funny (Murder Remix)]]" {{small|(featuring [[Ja Rule]] and [[Caddillac Tah]])}} |Choice Music Hook-Up | {{nom}} |- |Choice Music Single | {{nom}} |- |Best R&B/Hip-Hop/Rap Single |{{won}} |- |''[[Enough (film)|Enough]]'' |Choice Actress in a Drama/Action or Adventure Film | {{nom}} |- | rowspan="12" |[[2003 Teen Choice Awards|2003]] | rowspan="3" |''[[Maid in Manhattan]]'' |Choice Movie Actress – Comedy | {{nom}} | rowspan="12" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 Teen Choice Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/70551/2003-teen-choice-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 18, 2003}}</ref>}} |- |Choice Movie Liar | {{nom}} |- |Choice Movie Lip-Lock {{small|(shared with [[Ralph Fiennes]])}} | {{nom}} |- | rowspan="2" |"[[All I Have (song)|All I Have]]" {{small|(featuring [[LL Cool J]])}} |Choice Music Single | {{nom}} |- |Choice Music Hook-Up | {{nom}} |- |"[[I'm Glad]]" |Choice Love Song | {{nom}} |- |''[[This Is Me... Then]]'' |Choice Music Album | {{nom}} |- | rowspan="6" |Jennifer Lopez |Choice Hip Hop R&B Artist |{{won}} |- |Choice Crossover Artist |{{nom}} |- |Choice Fashion Icon |{{won}} |- |Female Artist | {{nom}} |- |Female Hottie Award | {{nom}} |- |[[2004 Teen Choice Awards|2004]] |Female Artist | {{nom}} | |- | rowspan="6" |[[2005 Teen Choice Awards|2005]] | rowspan="2" |"[[Get Right]]" |Choice R&B/Hip-Hop Track | {{nom}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |title=FOX Announces Nominees for 'The 2005 Teen Choice Awards' |url=http://www.thefutoncritic.com/news/2005/06/01/fox-announces-nominees-for-the-2005-teen-choice-awards--18495/20050601fox01/ |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 1, 2005}} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br /><ref>{{cite web |title=The Teen Choice Awards 2005 |url=http://www.fox.com/tca2005/nominees.htm |publisher=[[Fox Broadcasting Company]] |accessdate=December 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20060108193620/http://www.fox.com/tca2005/nominees.htm |archive-date=January 8, 2006 }}</ref>}} |- |Choice Party Starter | {{nom}} |- | rowspan="2" |''[[Monster-in-Law]]'' |Choice Chemistry {{small|(shared with [[Jane Fonda]])}} | {{nom}} |- |Choice Movie Actress: Comedy | {{nom}} |- |''[[Shall We Dance? (2004 film)|Shall We Dance?]]'' |Choice Dance Scene {{small|(shared with [[Richard Gere]])}} | {{nom}} |- |Jennifer Lopez |Choice Red-Carpet Fashion Icon (Female) | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2010 Teen Choice Awards|2010]] | rowspan="2" |''[[The Back-up Plan]]'' |Best Romantic Comedy Actress | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Soll |first1=Lindsay |title=Teen Choice Awards 2010: First Round of Nominees Announced |url=http://www.mtv.com/news/2553497/teen-choice-awards-2010-nominees/ |publisher=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 14, 2010 |archive-date=Enero 8, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160108020424/http://www.mtv.com/news/2553497/teen-choice-awards-2010-nominees/ |url-status=dead }}</ref>}} |- | Best Romantic Comedy | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2011 Teen Choice Awards|2011]] |Jennifer Lopez |Choice Red Carpet Fashion Icon (Female) | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Goodacre |first1=Kate |title=Teen Choice Awards 2011: TV winners |url=https://www.digitalspy.com/tv/ustv/a333845/teen-choice-awards-2011-tv-winners/ |website=[[Digital Spy]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 8, 2011}}</ref>}} |- |''[[American Idol]]'' | Choice TV: Personality | {{won}} |- | rowspan="6" |[[2012 Teen Choice Awards|2012]] |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' | Choice Comedy Actress | {{nom}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |last=Mitchell |first=John |url=http://www.mtv.com/news/articles/1685440/teen-choice-awards-nominations.jhtml |title='Vampire Diaries,' Justin Bieber Lead Teen Choice Award Nominations – Music, Celebrity, Artist News |publisher=MTV News. Viacom International, Inc. |date=May 18, 2012 |accessdate=October 25, 2012 |archive-date=Mayo 22, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120522045043/http://www.mtv.com/news/articles/1685440/teen-choice-awards-nominations.jhtml |url-status=dead }}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Teen Choice Awards 2012: Complete Winners List |url=http://www.mtv.com/news/1690174/teen-choice-awards-winners-list/ |publisher=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207185830/http://www.mtv.com/news/1690174/teen-choice-awards-winners-list/ |archivedate=December 7, 2019 |date=July 22, 2012}}</ref>}} |- |"[[Dance Again]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |Choice Music Single – Female | {{nom}} |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Choice Female Artist | {{nom}} |- |Choice Fashion Icon: Female | {{nom}} |- |Choice Summer Female Artist | {{nom}} |- |''[[American Idol]]'' |Female TV Personality | {{won}} |- |[[2013 Teen Choice Awards|2013]] |''[[The Fosters (American TV series)|The Fosters]]'' |Choice TV Breakout Show {{small|(shared with cast and crew)}}{{efn|name=Producer}} |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Complete list of Teen Choice 2013 Awards winners |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-et-teen-choice-2013-awards-winners-list-story.html |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=December 27, 2019 |date=Aug 11, 2013}}</ref>}} |- |[[2014 Teen Choice Awards|2014]] |''[[American Idol]]'' |Female TV Personality | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Nordyke |first1=Kimberly |title=Teen Choice Awards: The Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/teen-choice-awards-2014-winners-724423 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 10, 2014}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2016 Teen Choice Awards|2016]] |''[[Shades of Blue (TV series)|Shades of Blue]]'' |Choice TV: Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web|url=http://tvline.com/2016/05/24/teen-choice-awards-2016-nominations-full-list-tv-nominees/|title=Teen Choice Awards 2016: CW Dramas, Pretty Little Liars Lead Early Noms|accessdate=May 24, 2016}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez |Choice TV Actress: Drama | {{nom}} |- |[[2018 Teen Choice Awards|2018]] |"[[Dinero (song)|Dinero]]" {{small|(featuring [[DJ Khaled]] and [[Cardi B]])}} |Choice Latin Song | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Selena Gomez and Cardi B lead second wave of Teen Choice Awards music nominees |url=http://abcnewsradioonline.com/music-news/2018/6/22/selena-gomez-and-cardi-b-lead-second-wave-of-teen-choice-awa.html |publisher=[[ABC News Radio]] |accessdate=December 14, 2019 |date=June 22, 2018 |archive-date=22 Hunyo 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622220726/http://abcnewsradioonline.com/music-news/2018/6/22/selena-gomez-and-cardi-b-lead-second-wave-of-teen-choice-awa.html |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Telehit Awards]] |[[Telehit Awards#2014|2014]] | "[[Booty (song)|Booty]]" {{small|(featuring [[Iggy Azalea]])}} | El Glúteo de Oro | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Solis |first1=Erik |title=Capital Cities encabezará Premios Telehit |url=https://www.milenio.com/espectaculos/capital-cities-encabezara-premios-telehit |website=[[Milenio]] |accessdate=January 2, 2020 |language=Spanish |date=October 6, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[The Record of the Year]] | 1999 |"[[If You Had My Love]]" | rowspan="2" | The Record of the Year |{{runner-up|10th place}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Westlife win song award |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/560705.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 12, 1999}}</ref>}} |- |2011 |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |{{runner-up|9th place}} |{{center|<ref>{{cite web |title=It's your choice! |url=http://www.roty.tv/ |publisher=[[The Record of the Year]] |accessdate=December 26, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120209131137/http://www.roty.tv/ |archivedate=February 9, 2012}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Top of the Pops|Top of the Pops Awards]] |2001 | rowspan="2" | Jennifer Lopez |Artist on Top of the World |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=TOTP Awards: The winners |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1685658.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 21, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190515103132/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1685658.stm |archivedate=May 15, 2019 |date=November 30, 2001}}</ref>}} |- |2003 |Most Crap Hair |{{nominated}} |{{center|<ref>{{cite web |title=TOTP Awards - The results 2003 - Most Crap Hair |url=http://www.bbc.co.uk/totp/awards/hair.shtml |publisher=[[BBC Online]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050317175020/http://www.bbc.co.uk/totp/awards/hair.shtml |archivedate=March 17, 2005}}</ref>}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[TMF Awards]] | rowspan="2" |2001 | rowspan="4" |Jennifer Lopez |Best International Female Artist | {{won}} | |- |Best Zangeres (Best Singer) |{{won}} |{{center|<ref>{{cite journal |title=TMF Awards Increase Viewers in Netherlands |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 28, 2001 |volume=113 |issue=17 |page=62 |url=https://books.google.com/books?id=oxMEAAAAMBAJ&pg=RA1-PA62&lpg=RA1-PA62 |accessdate=December 19, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="2" |2002 |Best International Female Artist |{{won}} | |- |Best Zangeres (Best Singer) |{{won}} | |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Total Request Live|''TRL'' Awards]] | rowspan="2" | 2003 | Jennifer Lopez | The First Lady Award (Favorite Female) | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=TRL Awards Winners |url=http://www.mtv.com/onair/trl/awards/post_vote.jhtml |website=[[MTV]] |accessdate=December 29, 2019 |date=2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030402023238/http://www.mtv.com/onair/trl/awards/post_vote.jhtml |archive-date=April 2, 2003 }}</ref>}} |- | "[[Play (Jennifer Lopez song)|Play]]" (''[[Total Request Live|TRL]]'' Super Bowl XXXV in Tampa) | The Rock The Mic Award (Best Live Performance) | {{nom}} |- ! scope="row" |[[UNESCO|UNESCO Award]] {{anchor|U}} |2012 |[[Lopez Family Foundation]] |Award for Philanthropic Work |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Merriam |first1=Allie |title=J Lo Celebrates Her Belated 1-Year Anniversary at a Charity Gala |url=https://www.popsugar.com.au/celebrity/Jennifer-Lopez-Lanvin-Pictures-Germany-25662635 |website=[[PopSugar]] |accessdate=December 27, 2019 |date=October 30, 2012 |archive-date=27 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227024112/https://www.popsugar.com.au/celebrity/Jennifer-Lopez-Lanvin-Pictures-Germany-25662635 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Urban Fashion Awards | rowspan="3" | 2002 | Jennifer Lopez | Female Urban Fashion Aficionado | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Reid |first1=Shaheem |title=Bad Boy Looks Good: Diddy Wins Three Urban Fashion Awards |url=http://www.mtv.com/news/1455217/bad-boy-looks-good-diddy-wins-three-urban-fashion-awards/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191231170315/http://www.mtv.com/news/1455217/bad-boy-looks-good-diddy-wins-three-urban-fashion-awards/ |archivedate=December 31, 2019 |date=June 14, 2002}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[J.Lo by Jennifer Lopez]] | New Urban Fashion Celebrity Line | {{nom}} |- | New Designer of the Year | {{won}} |- ! rowspan="2" scope="row" |''[[Us Weekly]]'' Awards | 2007 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Style Icon of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |author1=Sarah Schmalbruch |author2=Megan Willett |author3=Darcy Schild |title=Jennifer Lopez has been in Hollywood for over 20 years — here's her wild style evolution |url=https://www.insider.com/jennifer-lopez-fashion-evolution-2017-1#she-wore-a-fashion-forward-pantsuit-to-accept-the-award-for-style-icon-of-the-year-at-the-us-hot-hollywood-party-in-2007-29 |website=Insider |publisher=[[Insider Inc.]] |accessdate=December 28, 2019 |date=July 25, 2019}}</ref><br /><ref>{{cite journal |last1=Tunzi |first1=Kristina |title=Backbeat |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=June 2, 2007 |volume=119 |issue=22 |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=BxMEAAAAMBAJ&pg=PA66 |accessdate=December 28, 2019 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref>}} |- | 2010 | Style Icon of the Decade | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez: style icon of the decade |url=https://www.smh.com.au/lifestyle/fashion/jennifer-lopez-style-icon-of-the-decade-20100426-tmpk.html |website=[[Sydney Morning Herald]] |publisher=[[Nine Entertainment Co.]] |accessdate=December 28, 2019 |date=April 26, 2010}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez, Marc Anthony Dirty Dance at Us Weekly Bash! |url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/jennifer-lopez-marc-anthony-dirty-dance-at-us-weekly-bash-2010234/ |website=[[Us Weekly]] |accessdate=December 28, 2019 |date=April 23, 2010}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Vancouver Film Critics Circle|Vancouver Film Critics Circle Awards]] {{anchor|V}} | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Vancouver Film Critics Circle Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Vlessing |first1=Etan |title='Marriage Story' Leads Vancouver Film Critics Circle Awards Nominations |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/marriage-story-leads-vancouver-film-critics-circle-awards-noms-1262564 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 14, 2019 |date=December 13, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Variety (magazine)|''Variety'' Awards]] |2014 |[[Lopez Family Foundation]] |Power of Women Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Mandell |first1=Andrea |title=J.Lo, Viola Davis showcase 'Power of Women' |url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2014/10/10/jennifer-lopez-viola-davis-power-of-women-luncheon/17056245/ |website=[[USA Today]] |accessdate=December 20, 2019 |date=October 10, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="5" scope="row" |[[Vevo Certified Award]]s | rowspan="5" |2014 |"[[On the Floor]]" | rowspan="5" |[[Vevo Certified Award]] | {{won}} | rowspan="5" |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez - #VevoCertified, Pt. 1: Award Presentation |url=https://www.youtube.com/watch?v=3MNbtwIFTtc |publisher=[[YouTube]] |accessdate=December 21, 2019 |format=Video |date=May 19, 2014}}</ref>}} |- |"[[I'm Into You]]" | {{won}} |- |"[[Dance Again]]" | {{won}} |- |"[[Goin' In]]" | {{won}} |- |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" | {{won}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[VH1]]/''[[Vogue (magazine)|Vogue]]'' Fashion Awards | 1999 | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Most Fashionable Female Artist | {{won}} |<center><ref>{{cite news|title=VH1/Vogue dole out fashion awards|url=http://www.cnn.com/1999/STYLE/fashion/12/06/vh1.vogue/index.html|website=[[CNN]]|publisher=Cable News Network|accessdate=February 14, 2015|date=December 6, 1999|archive-date=14 Pebrero 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150214062408/http://www.cnn.com/1999/STYLE/fashion/12/06/vh1.vogue/index.html|url-status=dead}}</ref></center> |- | 2000 |[[Versace]] Award | {{won}} |<center><ref>{{cite web|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/vh1vogue-fashion-awards-to-present-versace-award-to-actress-singer-jennifer-lopez-when-gala-special-is-presented-live-friday-october-20-at-900-1100-pm-etpt-74801232.html |title='VH1/Vogue Fashion Awards' to Present Versace Award to Actress-Singer Jennifer Lopez When Gala Special Is Presented Live Friday, October 20 at 9:00–11:00 P.M. (ET/PT) |location=New York |agency=PR Newswire |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- | 2002 | Most Influential Artist | {{won}} |<center><ref>{{cite web|title=Winners Unveiled at The 2002 'VH1/Vogue Fashion Awards'|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/winners-unveiled-at-the-2002-vh1vogue-fashion-awards-76274087.html|website=[[PR Newswire]]|publisher=[[UBM plc]]|accessdate=February 14, 2015|date=October 15, 2002}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Vibe (magazine)#Vibe Awards|Vibe Awards]] |2003 |Jennifer Lopez |Enterprising Entrepreneur |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 Vibe Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/68763/2003-vibe-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 18, 2019 |date=October 7, 2003}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[VIVA (German TV channel)|VIVA Comet Awards]] |2001 |Jennifer Lopez |Best International Artist |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite book |last1=Miller |first1=Jonathan |title=Stripped: Depeche Mode |date=November 5, 2009 |publisher=[[Omnibus Press]] |url=https://books.google.com/books?id=8dlapcBLwu0C&pg=PT720&lpg=PT720 |accessdate=December 18, 2019|isbn=9780857120267 }}</ref>}} |- |2002 |"[[I'm Real (Jennifer Lopez song)|I'm Real]]" |Video International |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominierungen für den Comet: Staraufgebot in Köln |url=https://www.spiegel.de/kultur/musik/nominierungen-fuer-den-comet-staraufgebot-in-koeln-a-209263.html |website=[[Spiegel Online]] |language=German |accessdate=December 18, 2019 |date=August 13, 2002}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Virgin Media|Virgin Media Music Awards]] |2012 |"[[I'm Into You]]" {{small|(featuring [[Lil Wayne]])}} |Best Collaboration |{{nom}} |<center><ref>{{cite web |url=http://mediacentre.virginmedia.com/Stories/Lady-Gaga-beats-new-Grammy-record-holder-Adele-to-sweep-the-board-in-the-Virgin-Media-Music-Awards-236b.aspx |title=Lady Gaga beats new Grammy record holder Adele to sweep the board in the Virgin Media Music Awards |publisher=Vigin Media Centre |date=February 16, 2012 |accessdate=April 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326105421/http://mediacentre.virginmedia.com/Stories/Lady-Gaga-beats-new-Grammy-record-holder-Adele-to-sweep-the-board-in-the-Virgin-Media-Music-Awards-236b.aspx |archive-date=March 26, 2012 |url-status=dead }}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Washington D.C. Area Film Critics Association|Washington D.C. Area Film Critics Association Awards]] {{anchor|W}} | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Washington D.C. Area Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title='Parasite' Finds a Host in D.C. Film Critics |url=http://www.dcfilmcritics.com/awards/19release.pdf |publisher=[[Washington D.C. Area Film Critics Association]] |accessdate=December 9, 2019 |date=December 8, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Women Film Critics Circle|Women Film Critics Circle Awards]] | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Screen Couple {{small|(with [[Constance Wu]])}} |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Neglia |first1=Matt |title=The 2019 Women Film Critics Circle (WFCC) Winners |url=https://www.nextbestpicture.com/latest/the-2019-women-film-critics-circle-wfcc-winners |publisher=nextbestpicture.com |accessdate=December 21, 2019 |date=December 9, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Women in Film Crystal + Lucy Awards]] |2006 |Jennifer Lopez |[[Women in Film Crystal + Lucy Awards#Crystal Award|Crystal Award]] |{{won}} |<center><ref name="Crystal Award">{{cite news|last=Keck |first=William |url=https://www.usatoday.com/life/people/2006-06-07-jlo-crystal_x.htm |title=J. Lo gets love from Women in Film |publisher=[[USA Today]]. [[Gannett Company]], Inc.|date=June 7, 2006 |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |- ! rowspan="11" scope="row" |[[World Music Awards]] |2002 | rowspan="7" |Jennifer Lopez |World's Best-Selling Latin Female Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Grein |first1=Paul |title=Will Jennifer Lopez Get Golden Globe, Oscar Noms for 'Hustlers'? |url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/8529867/jennifer-lopez-golden-globe-oscar-noms-hustlers |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 31, 2019 |date=September 12, 2019}}</ref>}} |- |[[2005 World Music Awards|2005]] |World's Best-Selling Pop Female Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Usher, Eminem, Gwen Stefani up for honors at 2005 World Music Awards |url=https://siouxcityjournal.com/entertainment/usher-eminem-gwen-stefani-up-for-honors-at-world-music/article_a6fcb20c-483e-595c-9746-7d9880b3e8af.html |website=[[Sioux City Journal]] |accessdate=December 27, 2019 |date=September 1, 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227022556/https://siouxcityjournal.com/entertainment/usher-eminem-gwen-stefani-up-for-honors-at-world-music/article_a6fcb20c-483e-595c-9746-7d9880b3e8af.html |archive-date=Disyembre 27, 2019 |url-status=dead}}</ref>}} |- |2007 |World's Best-Selling Latin Female Artist |{{nom}} | |- |[[2010 World Music Awards|2010]] |Legend Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web |last1=Neel |first1=Julia |title=World Music Awards 2010 |url=https://www.vogue.co.uk/gallery/world-music-awards-2010 |website=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |accessdate=November 14, 2019 |date=May 19, 2010}}</ref></center> |- | rowspan="7" |[[2014 World Music Awards|2014]] | World's Best Female Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best female artist |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=4 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWqRgdL?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=4 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | World's Best Live Act |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best live act |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=7 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWsBQIN?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=7 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | World's Best Entertainer of the Year |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best entertainer of the year |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=9 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWubBaO?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=9 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[I Luh Ya Papi]]" <small>(featuring [[French Montana]])</small> | World's Best Song |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best song |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140924222211/http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |archivedate=September 24, 2014}}</ref>}} |- | World's Best Video |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best video |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006151446/http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |archivedate=October 6, 2014}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | World's Best Song |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best song |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWk8zHt?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | World's Best Video |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best video |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWm0XZp?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Your World Awards]] {{anchor|Y}} | rowspan="2" |2012 |"[[Follow the Leader (Wisin & Yandel song)|Follow the Leader]]" <small>(with [[Wisin & Yandel]])</small> |Best Musical Video | {{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Las telenovelas triunfan en la primera edición de los premios Tu Mundo |url=https://www.sandiegouniontribune.com/en-espanol/sdhoy-comienza-la-ceremonia-de-la-primera-edicion-de-2012aug30-story.html |website=[[The San Diego Union-Tribune]] |accessdate=December 23, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191223082108/https://www.sandiegouniontribune.com/en-espanol/sdhoy-comienza-la-ceremonia-de-la-primera-edicion-de-2012aug30-story.html |archivedate=December 23, 2019 |language=Spanish |date=August 30, 2012}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez | Favorite Latino in Hollywood | {{won}} |- |2014 |"[[Adrenalina (Wisin song)|Adrenalina]]" {{small|(with [[Wisin]] and [[Ricky Martin]])}} |Most Popular Song of the Year |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Tinoco |first1=Armando |title=Premios Tu Mundo 2014 Nominees Revealed: Shakira, Pitbull, 'El Señor De Los Cielos' Nominated; See Full List Here! |url=https://www.latintimes.com/premios-tu-mundo-2014-nominees-revealed-shakira-pitbull-el-senor-de-los-cielos-nominated-192292 |website=Latin Times |publisher=[[IBT Media]] |accessdate=December 23, 2019 |date=July 15, 2014 |archive-date=7 Abril 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407155203/https://www.latintimes.com/premios-tu-mundo-2014-nominees-revealed-shakira-pitbull-el-senor-de-los-cielos-nominated-192292 |url-status=dead }}</ref>}} |} == Talababa == <references group="lower-alpha"/> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga kawing panlabas == {{Commons category|Jennifer Lopez}} <!-- Please do not add fan-sites, as they will be promptly removed. --> * {{Official website|http://jenniferlopezonline.com/}} * {{IMDb name|182}} * [http://www.jenniferlopezbeauty.com/ Official website for Jennifer Lopez fragrances] <!--{{Jennifer Lopez}} {{Jennifer Lopez singles}}--> {{American Idol}} <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> {{BD|1969||Lopez, Jennifer}} {{authority control}} [[Kategorya:Jennifer Lopez| ]] [[Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos]] 03s5lirkpuz1lv6gte5ymbfq6fne7bi 0 167846 2230639 2151275 2026-10-01T11:21:47Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2230639 wikitext text/x-wiki {{better translation|date=Enero 2014}} {{Unreferenced section|date=Oktubre 2026}} [[File:Sine wavelength.svg|thumb|right|Ang alonghaba ng isang [[along sine]] na λ ay maaaring masukat sa pagitan ng anumang dalawang punto na may parehong yugto(phase) gaya ng crest, trough o serong pagtawid.]] Sa [[pisika]], ang '''alonghaba''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''wavelength'') ng [[alon]]g [[sinusoidal]] ang periodong spasyal ng [[alon]] o ang [[distansiya]] kung saan ang [[hugis]] ng alon ay umuulit. Sa ibang salita, ito ang layo sa pagitan ng magkasunod na magkatugon na punto ng parehas na yugto sa alon, katulad ng dalawang magkatabing [[crest]], [[trough]] o [[serong pagtawid]]. Ito ay katangian din ng parehong naglalakbay na mga alon at nakatatigil na alon gayundin ang mga paternong espasyal na alon. Ang alonghaba ay karaniwang tinutukoy ng letrang [[Griyego]] na [[lambda]](λ). Ang konsepto ay maaari ring ilapat sa mga periodikong alon na hindi sinusoidal ang hugis. Ang terminong alonghaba ay minsan ding nilalapat sa moduladong mga alon at sa mga sinusoidal na [[sobre (matematika)|sobre]] ng mga moduladong alon o mga along nabubuo ng [[interperensiya]] ng ilang mga [[sinusoid]]. Ang unit na SI ng alonghaba ang [[metro]]. Kung ipagpapalagay na ang along sinusoidal ay gumagalaw sa isang nakapirmeng bilis ng alon, ang alonghaba ay kabaligtarang [[proporsiyon]]al sa [[prekwensiya]] o ang mga along may mas mataas na mga [[prekwensiya]] ay may mas maikling mga alonghaba at ang mga may mas maliit na mga prekwensiya ay may mas mahabang mga alonghaba. Ang halimbawa ng mga tulad ng alon na mga [[penomena]] ay kinabibilangan ng [[tunog alon]], [[liwanag]] at mga [[tubig alon]]. Ang isang tunog na alon ay isang periodikong pagkakaiba sa [[presyur ng hangin]] samantalang sa liwanag at iba pang mga [[elektromagnetismo|elektromagnetikong]] radiasyon, ang lakas ng [[field]] na elektrika at magnetiko ay nagbabago. Ang mga tubig alon ay periodikong pagkakaiba sa taas ng katawan ng tubig. Sa [[bibrasyong kristal na lattice]], ang mga posisyong [[atomo|atomiko]] ay nagbabago sa parehong posisyon ng [[lattice]] at [[panahon]]. Ang alonghaba ang sukat ng distansiya sa pagitan ng repetisyon(pag-uulit) ng tampok ng hugis gaya ng [[tuktok]], [[lambak]], at [[pagtawid na sero]] at hindi ng sukat ng kung gaano kalayo ang isang ibinigay na [[partikulo]] ay gumagalaw. Halimbawa, sa alon sa ibabaw ng malalim na tubig, ang isang partikulo na nasa tubig ay gumagalaw sa isang bilog ng parehong [[diametro]] na tulad sa taas ng alon na walang kaugnayan sa alonghaba. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{stub|Pisika}} [[Kategorya:Alon]] [[Kategorya:Haba]] oklz9ks8gajok07tlzv5jfhbs1ytls5 10 182050 2230490 1715271 2026-10-01T05:58:22Z KyutKoTalaga 152379 2230490 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="font-size: 88%; width: 22em; text-align: left; line-height: 1.5em" |+ class="fn org" style="font-weight: bold" | {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} |- ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinag-aagawang isla{{#ifeq:{{{plural}}}|yes|s}}{{#if:{{{native name<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{#if:{{{native name link|}}}|[[{{{native name link}}}|Native name]]|Katutubong pangalan}}: {{{native name}}} }}{{#if:{{{other_names|}}}|<br />Ibang pangalan: {{{other_names}}} }} |- {{#if:{{{image name|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} [[file:{{{image name}}}|{{#if:{{{image size|}}}|{{{image size}}}|frameless}}]] {{!}}- {{#if:{{{image caption|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} {{{image caption}}} {{!}}- }} }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Heograpiya |- {{#if:{{{locator map|}}}| {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{#ifeq:{{{map_custom}}}|yes|{{{locator map}}}|[[file:{{{locator map}}}|frameless]]}} {{!}}- }} ! Lokayson | class="label" | {{{location}}} |- {{#if:{{{coordinates|}}}| ! Mga koordinado {{!}} {{{coordinates}}} {{!}}- }} {{#if:{{{archipelago|}}}| {{!}}- class="note" ! Kapuluan {{!}} {{{archipelago}}} {{!}}- }} {{#if:{{{total islands|}}}| ! Kabuuang isla {{!}} {{{total islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{major islands|}}}| ! (Mga) Pangunahing isla {{!}} {{{major islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{area|}}}{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}| ! Lawak {{!}} {{#if:{{{area_km2|}}} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{formatnum: {{{area_km2}}}&nbsp;km² ({{{area_sqmi}}}&nbsp;sq&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{area_km2}}}|km2|abbr=on}} }} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{convert|{{{area_sqmi}}}|sqmi|abbr=on}} }} }}{{{area|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{rank|}}}| ! Ranggo {{!}} [[List of islands by area|{{{rank}}}]] {{!}}- }} {{#if:{{{length|}}}{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}| ! Laki {{!}} {{#if:{{{length_km|}}} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{formatnum: {{{length_km}}}&nbsp;km ({{{length_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{length_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{convert|{{{length_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{length|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{width|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}| ! Haba {{!}} {{#if:{{{width_km|}}} |{{#if:{{{width_mi|}}} |{{formatnum: {{{width_km}}}&nbsp;km ({{{width_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{width_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{widgth_mi|}}} |{{convert|{{{width_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{width|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{coastline|}}}{{{coastline_km|}}}{{{coastline_mi|}}}| ! Baybayin {{!}} {{#if:{{{coastline_km|}}} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{formatnum: {{{coastline_km}}}&nbsp;km ({{{coastline_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{coastline_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{coastline_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{coastline|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{highest mount|}}}| ! Pinakamataas na punto {{!}} {{{highest mount}}}<br />{{#if:{{{elevation_m|}}} |{{#if:{{{elevation_ft|}}} |{{formatnum: {{{elevation_m}}}&nbsp;m ({{{elevation_ft}}}&nbsp;ft)}} |{{convert|{{{elevation_m}}}|m|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{elevation_ft}}}|ft|abbr=on}} }} }}{{{elevation|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinamumunuan ng {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{flag|{{{country}}} }} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title|}}}| ! {{{country admin divisions title}}} {{!}} {{{country admin divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 1|}}}| ! {{{country admin divisions title 1}}} {{!}} {{{country admin divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 2|}}}| ! {{{country admin divisions title 2}}} {{!}} {{{country admin divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country largest city population|}}}|({{{country largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country leader name}}} {{!}}- }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Inaangkin ng |- | colspan=2 align="center" | <includeonly>{{flag|{{{country claim}}} }}</includeonly> |- {{#if:{{{country claim divisions title|}}}| ! {{{country claim divisions title}}} {{!}} {{{country claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 1|}}}| ! {{{country claim divisions title 1}}} {{!}} {{{country claim divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 2|}}}| ! {{{country claim divisions title 2}}} {{!}} {{{country claim divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim capital|}}}| ! Babisera {{!}} {{{country claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country claim largest city population|}}}|({{{country claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 1 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim divisions title|}}}| ! {{{country 1 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 1 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 1 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 1 claim largest city}}} {{#if:{{{country 1 claim largest city population|}}}|({{{country 1 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim leader name|}}}| ! {{{country 1 leader title}}} {{!}} {{{country 1 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 2 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim divisions title|}}}| ! {{{country 2 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 2 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 2 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 2 claim largest city}}} {{#if:{{{country 2 claim largest city population|}}}|({{{country 2 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim leader name|}}}| ! {{{country 2 claim leader title}}} {{!}} {{{country 2 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 3 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim divisions title|}}}| ! {{{country 3 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 3 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 3 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 3 claim largest city}}} {{#if:{{{country 3 claim largest city population|}}}|({{{country 3 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim leader name|}}}| ! {{{country 3 claim leader title}}} {{!}} {{{country 3 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 4 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim divisions title|}}}| ! {{{country 4 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 4 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 4 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 4 claim largest city}}} {{#if:{{{country 4 claim largest city population|}}}|({{{country 4 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim leader name|}}}| ! {{{country 4 claim leader title}}} {{!}} {{{country 4 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 5 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim divisions title|}}}| ! {{{country 5 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 5 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 5 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 5 claim largest city}}} {{#if:{{{country 5 claim largest city population|}}}|({{{country 5 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim leader name|}}}| ! {{{country 5 claim leader title}}} {{!}} {{{country 5 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 6 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim divisions title|}}}| ! {{{country 6 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 6 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 6 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 6 claim largest city}}} {{#if:{{{country 6 claim largest city population|}}}|({{{country 6 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim leader name|}}}| ! {{{country 6 claim leader title}}} {{!}} {{{country 6 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 7 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim divisions title|}}}| ! {{{country 7 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 7 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 7 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 7 claim largest city}}} {{#if:{{{country 7 claim largest city population|}}}|({{{country 7 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim leader name|}}}| ! {{{country 7 claim leader title}}} {{!}} {{{country 7 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Demographics {{!}}- }} {{#if:{{{demonym|}}}| ! Katawagan {{!}} {{{demonym}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! Populasyon {{!}} {{{population|}}} {{#if:{{{population as of|}}}|<small>(as of {{{population as of}}})</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{density|}}}| ! Kakapalan {{!}} {{{density}}}/km² {{!}}- }} {{#if:{{{ethnic groups|}}}| ! Pangkat-etniko {{!}} {{{ethnic groups}}} {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Karagdagang impormasyon {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; {{!}} <center>Opisyal na Websayt</center> {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>'''{{{website}}}'''</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{additional info|}}}| {{!}} colspan=2 {{!}} {{{additional info}}} {{!}}- }} |}<noinclude>{{Documentation, template}}<!-- categories and interwiki links go on the /doc page --></noinclude> phpgi07l09heke2fn76tr92x7mqmfem 2230491 2230490 2026-10-01T05:59:01Z KyutKoTalaga 152379 Kinansela ang pagbabagong 2230490 ni [[Special:Contributions/KyutKoTalaga|KyutKoTalaga]] ([[User talk:KyutKoTalaga|Usapan]]) 2230491 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="font-size: 88%; width: 22em; text-align: left; line-height: 1.5em" |+ class="fn org" style="font-weight: bold" | {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} |- ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinag-aagawang isla{{#ifeq:{{{plural}}}|yes|s}}{{#if:{{{native name<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{#if:{{{native name link|}}}|[[{{{native name link}}}|Native name]]|Katutubong pangalan}}: {{{native name}}} }}{{#if:{{{other_names|}}}|<br />Ibang pangalan: {{{other_names}}} }} |- {{#if:{{{image name|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} [[file:{{{image name}}}|{{#if:{{{image size|}}}|{{{image size}}}|frameless}}]] {{!}}- {{#if:{{{image caption|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} {{{image caption}}} {{!}}- }} }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Heograpiya |- {{#if:{{{locator map|}}}| {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{#ifeq:{{{map_custom}}}|yes|{{{locator map}}}|[[file:{{{locator map}}}|frameless]]}} {{!}}- }} ! Lokayson | class="label" | {{{location}}} |- {{#if:{{{coordinates|}}}| ! Mga koordinado {{!}} {{{coordinates}}} {{!}}- }} {{#if:{{{archipelago|}}}| {{!}}- class="note" ! Kapuluan {{!}} {{{archipelago}}} {{!}}- }} {{#if:{{{total islands|}}}| ! Kabuuang isla {{!}} {{{total islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{major islands|}}}| ! (Mga) Pangunahing isla {{!}} {{{major islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{area|}}}{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}| ! Lawak {{!}} {{#if:{{{area_km2|}}} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{formatnum: {{{area_km2}}}&nbsp;km² ({{{area_sqmi}}}&nbsp;sq&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{area_km2}}}|km2|abbr=on}} }} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{convert|{{{area_sqmi}}}|sqmi|abbr=on}} }} }}{{{area|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{rank|}}}| ! Ranggo {{!}} [[List of islands by area|{{{rank}}}]] {{!}}- }} {{#if:{{{length|}}}{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}| ! Laki {{!}} {{#if:{{{length_km|}}} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{formatnum: {{{length_km}}}&nbsp;km ({{{length_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{length_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{convert|{{{length_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{length|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{width|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}| ! Haba {{!}} {{#if:{{{width_km|}}} |{{#if:{{{width_mi|}}} |{{formatnum: {{{width_km}}}&nbsp;km ({{{width_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{width_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{widgth_mi|}}} |{{convert|{{{width_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{width|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{coastline|}}}{{{coastline_km|}}}{{{coastline_mi|}}}| ! Baybayin {{!}} {{#if:{{{coastline_km|}}} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{formatnum: {{{coastline_km}}}&nbsp;km ({{{coastline_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{coastline_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{coastline_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{coastline|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{highest mount|}}}| ! Pinakamataas na punto {{!}} {{{highest mount}}}<br />{{#if:{{{elevation_m|}}} |{{#if:{{{elevation_ft|}}} |{{formatnum: {{{elevation_m}}}&nbsp;m ({{{elevation_ft}}}&nbsp;ft)}} |{{convert|{{{elevation_m}}}|m|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{elevation_ft}}}|ft|abbr=on}} }} }}{{{elevation|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinamumunuan ng {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title|}}}| ! {{{country admin divisions title}}} {{!}} {{{country admin divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 1|}}}| ! {{{country admin divisions title 1}}} {{!}} {{{country admin divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 2|}}}| ! {{{country admin divisions title 2}}} {{!}} {{{country admin divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country largest city population|}}}|({{{country largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country leader name}}} {{!}}- }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Inaangkin ng |- | colspan=2 align="center" | <includeonly>{{flag|{{{country claim}}} }}</includeonly> |- {{#if:{{{country claim divisions title|}}}| ! {{{country claim divisions title}}} {{!}} {{{country claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 1|}}}| ! {{{country claim divisions title 1}}} {{!}} {{{country claim divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 2|}}}| ! {{{country claim divisions title 2}}} {{!}} {{{country claim divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim capital|}}}| ! Babisera {{!}} {{{country claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country claim largest city population|}}}|({{{country claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 1 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim divisions title|}}}| ! {{{country 1 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 1 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 1 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 1 claim largest city}}} {{#if:{{{country 1 claim largest city population|}}}|({{{country 1 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim leader name|}}}| ! {{{country 1 leader title}}} {{!}} {{{country 1 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 2 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim divisions title|}}}| ! {{{country 2 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 2 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 2 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 2 claim largest city}}} {{#if:{{{country 2 claim largest city population|}}}|({{{country 2 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim leader name|}}}| ! {{{country 2 claim leader title}}} {{!}} {{{country 2 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 3 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim divisions title|}}}| ! {{{country 3 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 3 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 3 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 3 claim largest city}}} {{#if:{{{country 3 claim largest city population|}}}|({{{country 3 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim leader name|}}}| ! {{{country 3 claim leader title}}} {{!}} {{{country 3 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 4 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim divisions title|}}}| ! {{{country 4 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 4 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 4 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 4 claim largest city}}} {{#if:{{{country 4 claim largest city population|}}}|({{{country 4 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim leader name|}}}| ! {{{country 4 claim leader title}}} {{!}} {{{country 4 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 5 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim divisions title|}}}| ! {{{country 5 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 5 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 5 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 5 claim largest city}}} {{#if:{{{country 5 claim largest city population|}}}|({{{country 5 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim leader name|}}}| ! {{{country 5 claim leader title}}} {{!}} {{{country 5 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 6 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim divisions title|}}}| ! {{{country 6 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 6 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 6 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 6 claim largest city}}} {{#if:{{{country 6 claim largest city population|}}}|({{{country 6 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim leader name|}}}| ! {{{country 6 claim leader title}}} {{!}} {{{country 6 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 7 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim divisions title|}}}| ! {{{country 7 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 7 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 7 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 7 claim largest city}}} {{#if:{{{country 7 claim largest city population|}}}|({{{country 7 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim leader name|}}}| ! {{{country 7 claim leader title}}} {{!}} {{{country 7 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Demographics {{!}}- }} {{#if:{{{demonym|}}}| ! Katawagan {{!}} {{{demonym}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! Populasyon {{!}} {{{population|}}} {{#if:{{{population as of|}}}|<small>(as of {{{population as of}}})</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{density|}}}| ! Kakapalan {{!}} {{{density}}}/km² {{!}}- }} {{#if:{{{ethnic groups|}}}| ! Pangkat-etniko {{!}} {{{ethnic groups}}} {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Karagdagang impormasyon {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; {{!}} <center>Opisyal na Websayt</center> {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>'''{{{website}}}'''</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{additional info|}}}| {{!}} colspan=2 {{!}} {{{additional info}}} {{!}}- }} |}<noinclude>{{Documentation, template}}<!-- categories and interwiki links go on the /doc page --></noinclude> t9pqcdw6psdfx7051fvutyv3rupmikh 2230500 2230491 2026-10-01T06:15:36Z KyutKoTalaga 152379 2230500 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="font-size: 88%; width: 22em; text-align: left; line-height: 1.5em" |+ class="fn org" style="font-weight: bold" | {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} |- ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinag-aagawang isla{{#ifeq:{{{plural}}}|yes|s}}{{#if:{{{native name<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{#if:{{{native name link|}}}|[[{{{native name link}}}|Native name]]|Katutubong pangalan}}: {{{native name}}} }}{{#if:{{{other_names|}}}|<br />Ibang pangalan: {{{other_names}}} }} |- {{#if:{{{image name|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} [[file:{{{image name}}}|{{#if:{{{image size|}}}|{{{image size}}}|frameless}}]] {{!}}- {{#if:{{{image caption|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} {{{image caption}}} {{!}}- }} }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Heograpiya |- {{#if:{{{locator map|}}}| {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{#ifeq:{{{map_custom}}}|yes|{{{locator map}}}|[[file:{{{locator map}}}|frameless]]}} {{!}}- }} ! Lokayson | class="label" | {{{location}}} |- {{#if:{{{coordinates|}}}| ! Mga koordinado {{!}} {{{coordinates}}} {{!}}- }} {{#if:{{{archipelago|}}}| {{!}}- class="note" ! Kapuluan {{!}} {{{archipelago}}} {{!}}- }} {{#if:{{{total islands|}}}| ! Kabuuang isla {{!}} {{{total islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{major islands|}}}| ! (Mga) Pangunahing isla {{!}} {{{major islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{area|}}}{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}| ! Lawak {{!}} {{#if:{{{area_km2|}}} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{formatnum: {{{area_km2}}}&nbsp;km² ({{{area_sqmi}}}&nbsp;sq&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{area_km2}}}|km2|abbr=on}} }} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{convert|{{{area_sqmi}}}|sqmi|abbr=on}} }} }}{{{area|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{rank|}}}| ! Ranggo {{!}} [[List of islands by area|{{{rank}}}]] {{!}}- }} {{#if:{{{length|}}}{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}| ! Laki {{!}} {{#if:{{{length_km|}}} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{formatnum: {{{length_km}}}&nbsp;km ({{{length_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{length_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{convert|{{{length_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{length|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{width|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}| ! Haba {{!}} {{#if:{{{width_km|}}} |{{#if:{{{width_mi|}}} |{{formatnum: {{{width_km}}}&nbsp;km ({{{width_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{width_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{widgth_mi|}}} |{{convert|{{{width_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{width|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{coastline|}}}{{{coastline_km|}}}{{{coastline_mi|}}}| ! Baybayin {{!}} {{#if:{{{coastline_km|}}} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{formatnum: {{{coastline_km}}}&nbsp;km ({{{coastline_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{coastline_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{coastline_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{coastline|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{highest mount|}}}| ! Pinakamataas na punto {{!}} {{{highest mount}}}<br />{{#if:{{{elevation_m|}}} |{{#if:{{{elevation_ft|}}} |{{formatnum: {{{elevation_m}}}&nbsp;m ({{{elevation_ft}}}&nbsp;ft)}} |{{convert|{{{elevation_m}}}|m|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{elevation_ft}}}|ft|abbr=on}} }} }}{{{elevation|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinamumunuan ng {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{{country}}} </includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title|}}}| ! {{{country admin divisions title}}} {{!}} {{{country admin divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 1|}}}| ! {{{country admin divisions title 1}}} {{!}} {{{country admin divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 2|}}}| ! {{{country admin divisions title 2}}} {{!}} {{{country admin divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country largest city population|}}}|({{{country largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country leader name}}} {{!}}- }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Inaangkin ng |- | colspan=2 align="center" | <includeonly>{{flag|{{{country claim}}} }}</includeonly> |- {{#if:{{{country claim divisions title|}}}| ! {{{country claim divisions title}}} {{!}} {{{country claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 1|}}}| ! {{{country claim divisions title 1}}} {{!}} {{{country claim divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 2|}}}| ! {{{country claim divisions title 2}}} {{!}} {{{country claim divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim capital|}}}| ! Babisera {{!}} {{{country claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country claim largest city population|}}}|({{{country claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 1 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim divisions title|}}}| ! {{{country 1 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 1 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 1 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 1 claim largest city}}} {{#if:{{{country 1 claim largest city population|}}}|({{{country 1 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim leader name|}}}| ! {{{country 1 leader title}}} {{!}} {{{country 1 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 2 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim divisions title|}}}| ! {{{country 2 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 2 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 2 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 2 claim largest city}}} {{#if:{{{country 2 claim largest city population|}}}|({{{country 2 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim leader name|}}}| ! {{{country 2 claim leader title}}} {{!}} {{{country 2 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 3 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim divisions title|}}}| ! {{{country 3 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 3 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 3 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 3 claim largest city}}} {{#if:{{{country 3 claim largest city population|}}}|({{{country 3 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim leader name|}}}| ! {{{country 3 claim leader title}}} {{!}} {{{country 3 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 4 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim divisions title|}}}| ! {{{country 4 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 4 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 4 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 4 claim largest city}}} {{#if:{{{country 4 claim largest city population|}}}|({{{country 4 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim leader name|}}}| ! {{{country 4 claim leader title}}} {{!}} {{{country 4 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 5 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim divisions title|}}}| ! {{{country 5 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 5 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 5 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 5 claim largest city}}} {{#if:{{{country 5 claim largest city population|}}}|({{{country 5 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim leader name|}}}| ! {{{country 5 claim leader title}}} {{!}} {{{country 5 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 6 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim divisions title|}}}| ! {{{country 6 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 6 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 6 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 6 claim largest city}}} {{#if:{{{country 6 claim largest city population|}}}|({{{country 6 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim leader name|}}}| ! {{{country 6 claim leader title}}} {{!}} {{{country 6 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 7 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim divisions title|}}}| ! {{{country 7 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 7 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 7 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 7 claim largest city}}} {{#if:{{{country 7 claim largest city population|}}}|({{{country 7 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim leader name|}}}| ! {{{country 7 claim leader title}}} {{!}} {{{country 7 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Demographics {{!}}- }} {{#if:{{{demonym|}}}| ! Katawagan {{!}} {{{demonym}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! Populasyon {{!}} {{{population|}}} {{#if:{{{population as of|}}}|<small>(as of {{{population as of}}})</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{density|}}}| ! Kakapalan {{!}} {{{density}}}/km² {{!}}- }} {{#if:{{{ethnic groups|}}}| ! Pangkat-etniko {{!}} {{{ethnic groups}}} {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Karagdagang impormasyon {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; {{!}} <center>Opisyal na Websayt</center> {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>'''{{{website}}}'''</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{additional info|}}}| {{!}} colspan=2 {{!}} {{{additional info}}} {{!}}- }} |}<noinclude>{{Documentation, template}}<!-- categories and interwiki links go on the /doc page --></noinclude> pw6cjy2f8ewoauthz16gi0sogg18gg6 2230502 2230500 2026-10-01T06:20:46Z KyutKoTalaga 152379 tinanggal ang flag template para malagyan ng efn template sa mga artikulo. 2230502 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="font-size: 88%; width: 22em; text-align: left; line-height: 1.5em" |+ class="fn org" style="font-weight: bold" | {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} |- ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinag-aagawang isla{{#ifeq:{{{plural}}}|yes|s}}{{#if:{{{native name<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{#if:{{{native name link|}}}|[[{{{native name link}}}|Native name]]|Katutubong pangalan}}: {{{native name}}} }}{{#if:{{{other_names|}}}|<br />Ibang pangalan: {{{other_names}}} }} |- {{#if:{{{image name|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} [[file:{{{image name}}}|{{#if:{{{image size|}}}|{{{image size}}}|frameless}}]] {{!}}- {{#if:{{{image caption|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} {{{image caption}}} {{!}}- }} }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Heograpiya |- {{#if:{{{locator map|}}}| {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{#ifeq:{{{map_custom}}}|yes|{{{locator map}}}|[[file:{{{locator map}}}|frameless]]}} {{!}}- }} ! Lokayson | class="label" | {{{location}}} |- {{#if:{{{coordinates|}}}| ! Mga koordinado {{!}} {{{coordinates}}} {{!}}- }} {{#if:{{{archipelago|}}}| {{!}}- class="note" ! Kapuluan {{!}} {{{archipelago}}} {{!}}- }} {{#if:{{{total islands|}}}| ! Kabuuang isla {{!}} {{{total islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{major islands|}}}| ! (Mga) Pangunahing isla {{!}} {{{major islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{area|}}}{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}| ! Lawak {{!}} {{#if:{{{area_km2|}}} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{formatnum: {{{area_km2}}}&nbsp;km² ({{{area_sqmi}}}&nbsp;sq&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{area_km2}}}|km2|abbr=on}} }} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{convert|{{{area_sqmi}}}|sqmi|abbr=on}} }} }}{{{area|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{rank|}}}| ! Ranggo {{!}} [[List of islands by area|{{{rank}}}]] {{!}}- }} {{#if:{{{length|}}}{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}| ! Laki {{!}} {{#if:{{{length_km|}}} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{formatnum: {{{length_km}}}&nbsp;km ({{{length_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{length_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{convert|{{{length_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{length|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{width|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}| ! Haba {{!}} {{#if:{{{width_km|}}} |{{#if:{{{width_mi|}}} |{{formatnum: {{{width_km}}}&nbsp;km ({{{width_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{width_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{widgth_mi|}}} |{{convert|{{{width_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{width|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{coastline|}}}{{{coastline_km|}}}{{{coastline_mi|}}}| ! Baybayin {{!}} {{#if:{{{coastline_km|}}} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{formatnum: {{{coastline_km}}}&nbsp;km ({{{coastline_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{coastline_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{coastline_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{coastline|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{highest mount|}}}| ! Pinakamataas na punto {{!}} {{{highest mount}}}<br />{{#if:{{{elevation_m|}}} |{{#if:{{{elevation_ft|}}} |{{formatnum: {{{elevation_m}}}&nbsp;m ({{{elevation_ft}}}&nbsp;ft)}} |{{convert|{{{elevation_m}}}|m|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{elevation_ft}}}|ft|abbr=on}} }} }}{{{elevation|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinamumunuan ng {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title|}}}| ! {{{country admin divisions title}}} {{!}} {{{country admin divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 1|}}}| ! {{{country admin divisions title 1}}} {{!}} {{{country admin divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 2|}}}| ! {{{country admin divisions title 2}}} {{!}} {{{country admin divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country largest city population|}}}|({{{country largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country leader name}}} {{!}}- }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Inaangkin ng |- | colspan=2 align="center" | <includeonly>{{flag|{{{country claim}}} }}</includeonly> |- {{#if:{{{country claim divisions title|}}}| ! {{{country claim divisions title}}} {{!}} {{{country claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 1|}}}| ! {{{country claim divisions title 1}}} {{!}} {{{country claim divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 2|}}}| ! {{{country claim divisions title 2}}} {{!}} {{{country claim divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim capital|}}}| ! Babisera {{!}} {{{country claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country claim largest city population|}}}|({{{country claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 1 claim}}} }} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim divisions title|}}}| ! {{{country 1 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 1 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 1 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 1 claim largest city}}} {{#if:{{{country 1 claim largest city population|}}}|({{{country 1 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim leader name|}}}| ! {{{country 1 leader title}}} {{!}} {{{country 1 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 2 claim}}} }} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim divisions title|}}}| ! {{{country 2 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 2 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 2 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 2 claim largest city}}} {{#if:{{{country 2 claim largest city population|}}}|({{{country 2 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim leader name|}}}| ! {{{country 2 claim leader title}}} {{!}} {{{country 2 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 3 claim}}} }} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim divisions title|}}}| ! {{{country 3 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 3 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 3 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 3 claim largest city}}} {{#if:{{{country 3 claim largest city population|}}}|({{{country 3 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim leader name|}}}| ! {{{country 3 claim leader title}}} {{!}} {{{country 3 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 4 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim divisions title|}}}| ! {{{country 4 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 4 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 4 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 4 claim largest city}}} {{#if:{{{country 4 claim largest city population|}}}|({{{country 4 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim leader name|}}}| ! {{{country 4 claim leader title}}} {{!}} {{{country 4 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 5 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim divisions title|}}}| ! {{{country 5 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 5 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 5 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 5 claim largest city}}} {{#if:{{{country 5 claim largest city population|}}}|({{{country 5 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim leader name|}}}| ! {{{country 5 claim leader title}}} {{!}} {{{country 5 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 6 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim divisions title|}}}| ! {{{country 6 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 6 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 6 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 6 claim largest city}}} {{#if:{{{country 6 claim largest city population|}}}|({{{country 6 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim leader name|}}}| ! {{{country 6 claim leader title}}} {{!}} {{{country 6 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 7 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim divisions title|}}}| ! {{{country 7 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 7 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 7 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 7 claim largest city}}} {{#if:{{{country 7 claim largest city population|}}}|({{{country 7 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim leader name|}}}| ! {{{country 7 claim leader title}}} {{!}} {{{country 7 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Demographics {{!}}- }} {{#if:{{{demonym|}}}| ! Katawagan {{!}} {{{demonym}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! Populasyon {{!}} {{{population|}}} {{#if:{{{population as of|}}}|<small>(as of {{{population as of}}})</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{density|}}}| ! Kakapalan {{!}} {{{density}}}/km² {{!}}- }} {{#if:{{{ethnic groups|}}}| ! Pangkat-etniko {{!}} {{{ethnic groups}}} {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Karagdagang impormasyon {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; {{!}} <center>Opisyal na Websayt</center> {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>'''{{{website}}}'''</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{additional info|}}}| {{!}} colspan=2 {{!}} {{{additional info}}} {{!}}- }} |}<noinclude>{{Documentation, template}}<!-- categories and interwiki links go on the /doc page --></noinclude> fqqsukj4zv6gl0vf15jwyldu2fg0h9s 2230503 2230502 2026-10-01T06:23:58Z KyutKoTalaga 152379 inayos ang sobrang bracket. 2230503 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="font-size: 88%; width: 22em; text-align: left; line-height: 1.5em" |+ class="fn org" style="font-weight: bold" | {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} |- ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinag-aagawang isla{{#ifeq:{{{plural}}}|yes|s}}{{#if:{{{native name<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{#if:{{{native name link|}}}|[[{{{native name link}}}|Native name]]|Katutubong pangalan}}: {{{native name}}} }}{{#if:{{{other_names|}}}|<br />Ibang pangalan: {{{other_names}}} }} |- {{#if:{{{image name|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} [[file:{{{image name}}}|{{#if:{{{image size|}}}|{{{image size}}}|frameless}}]] {{!}}- {{#if:{{{image caption|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} {{{image caption}}} {{!}}- }} }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Heograpiya |- {{#if:{{{locator map|}}}| {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{#ifeq:{{{map_custom}}}|yes|{{{locator map}}}|[[file:{{{locator map}}}|frameless]]}} {{!}}- }} ! Lokayson | class="label" | {{{location}}} |- {{#if:{{{coordinates|}}}| ! Mga koordinado {{!}} {{{coordinates}}} {{!}}- }} {{#if:{{{archipelago|}}}| {{!}}- class="note" ! Kapuluan {{!}} {{{archipelago}}} {{!}}- }} {{#if:{{{total islands|}}}| ! Kabuuang isla {{!}} {{{total islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{major islands|}}}| ! (Mga) Pangunahing isla {{!}} {{{major islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{area|}}}{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}| ! Lawak {{!}} {{#if:{{{area_km2|}}} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{formatnum: {{{area_km2}}}&nbsp;km² ({{{area_sqmi}}}&nbsp;sq&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{area_km2}}}|km2|abbr=on}} }} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{convert|{{{area_sqmi}}}|sqmi|abbr=on}} }} }}{{{area|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{rank|}}}| ! Ranggo {{!}} [[List of islands by area|{{{rank}}}]] {{!}}- }} {{#if:{{{length|}}}{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}| ! Laki {{!}} {{#if:{{{length_km|}}} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{formatnum: {{{length_km}}}&nbsp;km ({{{length_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{length_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{convert|{{{length_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{length|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{width|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}| ! Haba {{!}} {{#if:{{{width_km|}}} |{{#if:{{{width_mi|}}} |{{formatnum: {{{width_km}}}&nbsp;km ({{{width_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{width_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{widgth_mi|}}} |{{convert|{{{width_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{width|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{coastline|}}}{{{coastline_km|}}}{{{coastline_mi|}}}| ! Baybayin {{!}} {{#if:{{{coastline_km|}}} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{formatnum: {{{coastline_km}}}&nbsp;km ({{{coastline_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{coastline_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{coastline_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{coastline|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{highest mount|}}}| ! Pinakamataas na punto {{!}} {{{highest mount}}}<br />{{#if:{{{elevation_m|}}} |{{#if:{{{elevation_ft|}}} |{{formatnum: {{{elevation_m}}}&nbsp;m ({{{elevation_ft}}}&nbsp;ft)}} |{{convert|{{{elevation_m}}}|m|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{elevation_ft}}}|ft|abbr=on}} }} }}{{{elevation|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinamumunuan ng {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{{country}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title|}}}| ! {{{country admin divisions title}}} {{!}} {{{country admin divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 1|}}}| ! {{{country admin divisions title 1}}} {{!}} {{{country admin divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 2|}}}| ! {{{country admin divisions title 2}}} {{!}} {{{country admin divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country largest city population|}}}|({{{country largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country leader name}}} {{!}}- }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Inaangkin ng |- | colspan=2 align="center" | <includeonly>{{flag|{{{country claim}}} }}</includeonly> |- {{#if:{{{country claim divisions title|}}}| ! {{{country claim divisions title}}} {{!}} {{{country claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 1|}}}| ! {{{country claim divisions title 1}}} {{!}} {{{country claim divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 2|}}}| ! {{{country claim divisions title 2}}} {{!}} {{{country claim divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim capital|}}}| ! Babisera {{!}} {{{country claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country claim largest city population|}}}|({{{country claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 1 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim divisions title|}}}| ! {{{country 1 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 1 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 1 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 1 claim largest city}}} {{#if:{{{country 1 claim largest city population|}}}|({{{country 1 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim leader name|}}}| ! {{{country 1 leader title}}} {{!}} {{{country 1 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 2 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim divisions title|}}}| ! {{{country 2 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 2 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 2 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 2 claim largest city}}} {{#if:{{{country 2 claim largest city population|}}}|({{{country 2 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim leader name|}}}| ! {{{country 2 claim leader title}}} {{!}} {{{country 2 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 3 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim divisions title|}}}| ! {{{country 3 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 3 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 3 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 3 claim largest city}}} {{#if:{{{country 3 claim largest city population|}}}|({{{country 3 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim leader name|}}}| ! {{{country 3 claim leader title}}} {{!}} {{{country 3 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 4 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim divisions title|}}}| ! {{{country 4 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 4 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 4 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 4 claim largest city}}} {{#if:{{{country 4 claim largest city population|}}}|({{{country 4 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim leader name|}}}| ! {{{country 4 claim leader title}}} {{!}} {{{country 4 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 5 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim divisions title|}}}| ! {{{country 5 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 5 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 5 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 5 claim largest city}}} {{#if:{{{country 5 claim largest city population|}}}|({{{country 5 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim leader name|}}}| ! {{{country 5 claim leader title}}} {{!}} {{{country 5 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 6 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim divisions title|}}}| ! {{{country 6 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 6 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 6 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 6 claim largest city}}} {{#if:{{{country 6 claim largest city population|}}}|({{{country 6 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim leader name|}}}| ! {{{country 6 claim leader title}}} {{!}} {{{country 6 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} <includeonly>{{flag|{{{country 7 claim}}} }}</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim divisions title|}}}| ! {{{country 7 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 7 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 7 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 7 claim largest city}}} {{#if:{{{country 7 claim largest city population|}}}|({{{country 7 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim leader name|}}}| ! {{{country 7 claim leader title}}} {{!}} {{{country 7 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Demographics {{!}}- }} {{#if:{{{demonym|}}}| ! Katawagan {{!}} {{{demonym}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! Populasyon {{!}} {{{population|}}} {{#if:{{{population as of|}}}|<small>(as of {{{population as of}}})</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{density|}}}| ! Kakapalan {{!}} {{{density}}}/km² {{!}}- }} {{#if:{{{ethnic groups|}}}| ! Pangkat-etniko {{!}} {{{ethnic groups}}} {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Karagdagang impormasyon {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; {{!}} <center>Opisyal na Websayt</center> {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>'''{{{website}}}'''</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{additional info|}}}| {{!}} colspan=2 {{!}} {{{additional info}}} {{!}}- }} |}<noinclude>{{Documentation, template}}<!-- categories and interwiki links go on the /doc page --></noinclude> bsvk4mhw85ylg3l4ag8x3ukt66qxoda 2230508 2230503 2026-10-01T06:30:06Z KyutKoTalaga 152379 2230508 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="font-size: 88%; width: 22em; text-align: left; line-height: 1.5em" |+ class="fn org" style="font-weight: bold" | {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} |- ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinag-aagawang isla{{#ifeq:{{{plural}}}|yes|s}}{{#if:{{{native name<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{#if:{{{native name link|}}}|[[{{{native name link}}}|Native name]]|Katutubong pangalan}}: {{{native name}}} }}{{#if:{{{other_names|}}}|<br />Ibang pangalan: {{{other_names}}} }} |- {{#if:{{{image name|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} [[file:{{{image name}}}|{{#if:{{{image size|}}}|{{{image size}}}|frameless}}]] {{!}}- {{#if:{{{image caption|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align: center" {{!}} {{{image caption}}} {{!}}- }} }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Heograpiya |- {{#if:{{{locator map|}}}| {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{#ifeq:{{{map_custom}}}|yes|{{{locator map}}}|[[file:{{{locator map}}}|frameless]]}} {{!}}- }} ! Lokayson | class="label" | {{{location}}} |- {{#if:{{{coordinates|}}}| ! Mga koordinado {{!}} {{{coordinates}}} {{!}}- }} {{#if:{{{archipelago|}}}| {{!}}- class="note" ! Kapuluan {{!}} {{{archipelago}}} {{!}}- }} {{#if:{{{total islands|}}}| ! Kabuuang isla {{!}} {{{total islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{major islands|}}}| ! (Mga) Pangunahing isla {{!}} {{{major islands}}} {{!}}- }} {{#if:{{{area|}}}{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}| ! Lawak {{!}} {{#if:{{{area_km2|}}} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{formatnum: {{{area_km2}}}&nbsp;km² ({{{area_sqmi}}}&nbsp;sq&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{area_km2}}}|km2|abbr=on}} }} |{{#if:{{{area_sqmi|}}} |{{convert|{{{area_sqmi}}}|sqmi|abbr=on}} }} }}{{{area|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{rank|}}}| ! Ranggo {{!}} [[List of islands by area|{{{rank}}}]] {{!}}- }} {{#if:{{{length|}}}{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}| ! Laki {{!}} {{#if:{{{length_km|}}} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{formatnum: {{{length_km}}}&nbsp;km ({{{length_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{length_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{length_mi|}}} |{{convert|{{{length_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{length|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{width|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}| ! Haba {{!}} {{#if:{{{width_km|}}} |{{#if:{{{width_mi|}}} |{{formatnum: {{{width_km}}}&nbsp;km ({{{width_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{width_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{widgth_mi|}}} |{{convert|{{{width_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{width|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{coastline|}}}{{{coastline_km|}}}{{{coastline_mi|}}}| ! Baybayin {{!}} {{#if:{{{coastline_km|}}} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{formatnum: {{{coastline_km}}}&nbsp;km ({{{coastline_mi}}}&nbsp;mi)}} |{{convert|{{{coastline_km}}}|km|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{coastline_mi}}}|mi|abbr=on}} }} }}{{{coastline|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{highest mount|}}}| ! Pinakamataas na punto {{!}} {{{highest mount}}}<br />{{#if:{{{elevation_m|}}} |{{#if:{{{elevation_ft|}}} |{{formatnum: {{{elevation_m}}}&nbsp;m ({{{elevation_ft}}}&nbsp;ft)}} |{{convert|{{{elevation_m}}}|m|abbr=on}} }} |{{#if:{{{coastline_mi|}}} |{{convert|{{{elevation_ft}}}|ft|abbr=on}} }} }}{{{elevation|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Pinamumunuan ng {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} {{{country}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title|}}}| ! {{{country admin divisions title}}} {{!}} {{{country admin divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 1|}}}| ! {{{country admin divisions title 1}}} {{!}} {{{country admin divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country admin divisions title 2|}}}| ! {{{country admin divisions title 2}}} {{!}} {{{country admin divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country largest city population|}}}|({{{country largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country leader name}}} {{!}}- }} ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Inaangkin ng |- | colspan=2 align="center" | {{{country claim}}} |- {{#if:{{{country claim divisions title|}}}| ! {{{country claim divisions title}}} {{!}} {{{country claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 1|}}}| ! {{{country claim divisions title 1}}} {{!}} {{{country claim divisions 1}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim divisions title 2|}}}| ! {{{country claim divisions title 2}}} {{!}} {{{country claim divisions 2}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim capital|}}}| ! Babisera {{!}} {{{country claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country largest city}}} {{#if:{{{country claim largest city population|}}}|({{{country claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country claim leader name|}}}| ! {{{country leader title}}} {{!}} {{{country claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 1 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim divisions title|}}}| ! {{{country 1 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 1 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 1 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 1 claim largest city}}} {{#if:{{{country 1 claim largest city population|}}}|({{{country 1 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 1 claim leader name|}}}| ! {{{country 1 leader title}}} {{!}} {{{country 1 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 2 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim divisions title|}}}| ! {{{country 2 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 2 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 2 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 2 claim largest city}}} {{#if:{{{country 2 claim largest city population|}}}|({{{country 2 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 2 claim leader name|}}}| ! {{{country 2 claim leader title}}} {{!}} {{{country 2 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 3 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim divisions title|}}}| ! {{{country 3 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 3 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 3 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 3 claim largest city}}} {{#if:{{{country 3 claim largest city population|}}}|({{{country 3 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 3 claim leader name|}}}| ! {{{country 3 claim leader title}}} {{!}} {{{country 3 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 4 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim divisions title|}}}| ! {{{country 4 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 4 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 4 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 4 claim largest city}}} {{#if:{{{country 4 claim largest city population|}}}|({{{country 4 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 4 claim leader name|}}}| ! {{{country 4 claim leader title}}} {{!}} {{{country 4 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 5 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim divisions title|}}}| ! {{{country 5 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 5 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 5 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 5 claim largest city}}} {{#if:{{{country 5 claim largest city population|}}}|({{{country 5 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 5 claim leader name|}}}| ! {{{country 5 claim leader title}}} {{!}} {{{country 5 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 6 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim divisions title|}}}| ! {{{country 6 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 6 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 6 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 6 claim largest city}}} {{#if:{{{country 6 claim largest city population|}}}|({{{country 6 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 6 claim leader name|}}}| ! {{{country 6 claim leader title}}} {{!}} {{{country 6 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim |}}}| {{!}} colspan=2 align="center" style="border-top: 1px dashed" {{!}} {{{country 7 claim}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim divisions title|}}}| ! {{{country 7 claim divisions title}}} {{!}} {{{country 7 claim divisions}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim capital|}}}| ! Kabisera {{!}} {{{country 7 claim capital}}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim largest city|}}}| ! Pinakamalaking lungsod {{!}} {{{country 7 claim largest city}}} {{#if:{{{country 7 claim largest city population|}}}|({{{country 7 claim largest city population}}})}} {{!}}- }} {{#if:{{{country 7 claim leader name|}}}| ! {{{country 7 claim leader title}}} {{!}} {{{country 7 claim leader name}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Demographics {{!}}- }} {{#if:{{{demonym|}}}| ! Katawagan {{!}} {{{demonym}}} {{!}}- }} {{#if:{{{population|}}}| ! Populasyon {{!}} {{{population|}}} {{#if:{{{population as of|}}}|<small>(as of {{{population as of}}})</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{density|}}}| ! Kakapalan {{!}} {{{density}}}/km² {{!}}- }} {{#if:{{{ethnic groups|}}}| ! Pangkat-etniko {{!}} {{{ethnic groups}}} {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; background-color: #cef2e0" {{!}} Karagdagang impormasyon {{!}}- }} {{#if:{{{website|}}}| ! colspan=2 style="text-align: center; {{!}} <center>Opisyal na Websayt</center> {{!}}- {{!}} colspan=2 align="center" {{!}} <includeonly>'''{{{website}}}'''</includeonly> {{!}}- }} {{#if:{{{additional info|}}}| {{!}} colspan=2 {{!}} {{{additional info}}} {{!}}- }} |}<noinclude>{{Documentation, template}}<!-- categories and interwiki links go on the /doc page --></noinclude> 7afx2ru053fhz9z3oudzjmbru9xyexg 0 192774 2230322 2230157 2026-10-01T00:56:57Z GinawaSaHapon 102500 2230322 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit sa tuldik sa unang banggit ng paksa. --> [[File:Medical_Doctors_Density_per_10_000_population.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Medical_Doctors_Density_per_10_000_population.png|thumb|Dami ng mga doktor kada 10,000 indibiduwal sa bawat bansa. Nagmula ang datos sa [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|WHO]] mula 2017 hanggang 2023.]] '''Pangangalágang pangkalusúgan''' ang pagsasaayos at pagpapanatili sa [[kalusugan]] sa pamamagitan ng [[Prebentibong pangangalagang pangkalusugan|pag-iwas]], [[dayagnosis]], pagpapagaling, pagpapabuti, o panggagamot sa mga [[sakit]], [[karamdaman]], o [[pinsala sa katawan]] o [[Problema sa pag-iisip|isip]] ng mga tao. Hinahatid ng mga [[Propesyonal sa medisina|propesyonal]] sa larangan ng [[medisina]] ang pangangalagang pangkalusugan. Gayunpaman, pawang iba-iba ang antas ng [[Serbisyong pangkalusugan|serbisyong]] naibibigay sa mga tao depende sa lugar. Karaniwang inilalarawan ang pag-aaruga at pagkalinga bilang ang naaayong paggamit sa mga serbisyong pangkalusugan upang makamit ang pinakatinatamasa para sa kalusugan.<ref name="NAP2009">{{Cite book |author1=Institute of Medicine (US) Committee on Monitoring Access to Personal Health Care Services |url=https://www.nap.edu/read/2009/chapter/2 |title=Access to Health Care in America |last2=Millman |first2=M. |date=1993 |publisher=The National Academies Press, US National Academies of Science, Engineering and Medicine |isbn=978-0-309-04742-5 |language=en |trans-title=Access sa Pangangalagang Pangkalusugan sa Amerika |bibcode=1993nap..book.2009I |doi=10.17226/2009 |pmid=25144064 |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210211044453/https://www.nap.edu/read/2009/chapter/2 |archive-date=11 February 2021 |url-status=live}}</ref> Nakakaapekto rin ang katayuang pinansiyal ng pasyente, gayundin ang mga balakid dulot ng heograpiya o lohistika (kagaya halimbawa ng paglipat sa [[ospital]] ng isang pasyente mula sa isang liblib na lugar), mga inaasahang sosyokultural, at mga personal na balakid tulad ng mahinang komunikasyon sa mga [[doktor]], [[Kahirapan|mababang kita]], o mababang [[kaalaman sa kalusugan]].<ref name="RHI2021">{{Cite web |date=2019 |title=Healthcare Access in Rural Communities |trans-title=Access sa Pangangalagang Pangkalusugan sa mga Pamayanang Rural |url=https://www.ruralhealthinfo.org/topics/healthcare-access |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210211044452/https://www.ruralhealthinfo.org/topics/healthcare-access |archive-date=11 February 2021 |access-date= |publisher=Rural Health Information Hub |language=en}}</ref> [[Sistemang pangkalusugan]] ang mga organisasyon na itinatag upang makamit ang mga pangangailangang medikal ng layunin nitong populasyon. Ayon sa [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] (WHO), kinakailangan ng isang maayos na sistemang pangkalusugan ang isang maayos na mekanismong pinansiyal, mga tauhan na may sapat na kakayahan at suweldo, maaasahang impormasyon na gagamitin sa mga desisyon at patakaran, at mga napapanatiling pasilidad pangkalusugan upang maihatid ang mga dekalidad na gamot at teknolohiya. Malaki ang ambag ng isang maayos na sistemang pangkalusugan sa [[ekonomiya]], [[kaunlaran]], at [[industriyalisasyon]] ng isang bansa. Mahalagang pantukoy ang pangangalagang pangkalusugan sa pagsusulong sa pangkalahatang [[kalusugang pisikal]] at [[Kalusugang pang-isipan|pang-isipan]], gayundin sa [[kapakanan]] ng mga tao sa mundo.<ref name="WHO">{{cite web |title=Health Topics: Health Systems |trans-title=Mga Paksa sa Kalusugan: Mga Sistemang Pangkalusugan |url=https://www.who.int/topics/health_systems/en/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718195540/https://www.who.int/topics/health_systems/en/ |archive-date=2019-07-18 |access-date= |website=www.who.int |publisher=World Health Organization |language=en}}</ref> Halimbawa nito ang pandaigdigang paglipol sa [[bulutong]] na idineklara ng WHO noong 1980, ang unang sakit sa kasaysayan na nilipol sa pamamagitan ng aktibong pangingialam ng medisina. == Paghahatid == Hinahatid ng mga propesyonal bilang mga interdisiplinaryong grupo ang pangangalagang pangkalusugan sa mga [[pasyente]]. Bagamat iba-iba ang kahulugan ng iba't ibang uri ng pangangalaga ayon sa kultura, politika, organisasyon, at disiplina, may konsenso sa larangan na [[pangunahing pangangalaga]] ang pinakaunang elemento ng tuloy-tuloy na proseso na maaaring samahan pa ng [[Sekundaryong pangangalaga|sekundaryo]] at [[tersiyaryong pangangalaga]]. Karaniwang inuuri ang pangangalaga bilang pribado o pampubliko, ngunit tinutuligsa ang pag-uuring ito bilang masyadong pagpapasimple sa tunay na paghahatid sa pangangalaga.<ref name="giusti1997">{{cite journal |last1=Giusti |first1=D. |last2=Criel |first2=B. |last3=de Béthune |first3=X. |year=1997 |title=Viewpoint: public versus private health care delivery: beyond the slogans |trans-title=Pananaw: pampubliko vs pribadong paghahatid sa pangangalagang pangkalusugan: lagpas sa mga islogan |journal=Health Policy and Planning |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=193–198 |doi=10.1093/heapol/12.3.193 |issn=0268-1080}}</ref> === Antas === ==== Pangunahing pangangalaga ==== {{Main|Pangunahing pangangalaga}} [[Talaksan:Clinics_in_the_Philippines_04.jpg|thumb|Isang [[klinika]] sa [[Malolos]], [[Bulacan]]. Karaniwang nagsasagawa ng pangunahing pangangalaga ang mga ganitong klinika.]] Tumutukoy ang [[pangunahing pangangalaga]] sa mga gawain ng mga propesyonal bilang ang pinakaunang binibisita ng mga pasyente sa isang [[sistemang pangkalusugan]]. Sinusuportahan ng modelong ito ang tuloy-tuloy, komprehensibo, at koordinadong pangangalagan nakatuon sa mismong pasyente.<ref>{{cite web |title=Primary care |trans-title=Pangunahing pangangalaga |url=https://www.who.int/teams/integrated-health-services/clinical-services-and-systems/primary-care |website=[[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] |language=en}}</ref> Pawang mga [[pangunahing doktor]] ({{Lang|en|primary care physician}}) ang mga propesyonal na nagsasagawa nito, na maaaring isang [[pangkalahatang doktor]] ({{Lang|en|general practitioner}}, GP) o [[pampamilyang doktor]] ({{Lang|en|family doctor}}). Depende sa kondisyon ng pasyente, maaari silang [[Pagpapasa (medikal)|ituro]] sa sekundaryo o maging sa tersiyaryong pangangalaga.<ref name="birmingham-referral">{{cite web |title=What is clinical handover? |trans-title=Ano ang klinikal na paglilipat? |url=https://www.birmingham.ac.uk/research/activity/mds/projects/haps/pccs/clinical-handover-global-health/what-is-clinical-handover |publisher=University of Birmingham |language=en}}</ref> Pinakamalawak sa pangangalagang pangkalusugan ang saklaw ng pangunahing pangangalaga, mapaanuman ang edad, katayuan sa buhay, o isyu sa katawan, isip, o panlipunan, [[Panandaliang karamdaman|panandalian]] lamang o [[Pangmatagalang karamdaman|pangmatagalan]]. Dahil dito, karaniwan sa mga pangunahing doktor na magtaglay ng kaalamang medikal sa samu't saring larangan at isyu. Ginagamit nila ang [[Pandaigdigang Pag-uuri sa Pangunahing Pangangalaga]] (ICPC), isang pamantayang kagamitan para sa pag-unawa at pagsusuri sa impormasyon sa pangingialam ng pangunahing pangangalaga na isasagawa batay sa mga dahilan ng pagbisita ng pasyente.<ref>{{Cite web |title=International Classification of Primary Care, Second edition (ICPC-2) |trans-title=Pandaigdigang Pag-uuri sa Pangangalagang Pangkalusugan, Ikalawang labas (ICPC-2) |url=http://www.who.int/classifications/icd/adaptations/icpc2/en/index.html |website=www.who.int |language=en}}</ref> ==== Sekundaryong pangangalaga ==== [[Talaksan:UP_Philippine_General_Hospital_(Taft_Avenue,_Manila;_02-06-2021).jpg|thumb|[[Ospital Heneral ng Pilipinas]] (PGH) sa [[Unibersidad ng Pilipinas]] noong 2021. Isinasagawa ang [[sekundaryong pangangalaga]] sa mga malalaking ospital kagaya nito.]] Kabilang sa sekundaryong pangangalaga ang [[panandaliang pangangalaga]], na tumutukoy sa mga kinakailangang panggagamot sa isang maikling panahon para sa mga panandalian ngunit seryosong pinsala sa katawan, karamdaman, o iba pang kondisyon. Makikita ang ganitong pangangalaga sa mga [[departamentong pang-emerhensiya]] ng mga [[ospital]]. Kabilang rin dito ang pangangalaga para sa [[panganganak]] at [[masinsinang pangangalaga]] gayundin sa mga serbisyong kagaya ng [[Pag-iimaheng medikal|pag-iimahe]].<ref>{{cite web |title=Health Care System |trans-title=Sistema ng Pangangalagang Pangkalusugan |url=https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/health+care+system |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205030143/https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/health%20care%20system |archive-date=5 February 2021 |website=the Free Medical Dictionary |language=en}}</ref> Minsan itinuturing na magkasingkahulugan ang "sekundaryong pangangalaga" sa "pangangalagang pang-ospital", bagamat hindi lahat ng nagsasagawa ng ganitong pangangalaga ay nasa ospital mismo. Depende sa organisasyon o sa mga patakaran ng sistema ng bansa, maaaring kailanganin ng pasyente na pumunta muna sa isang nagbibigay ng pangunahing pangangalaga bago sila [[Pagpapasa (medikal)|ituro]] sa nagbibigay na sekundaryong pangangalaga.<ref>{{cite web |title=Secondary Care |trans-title=Sekundaryong Pangangalaga |url=https://mstrust.org.uk/a-z/care-in-the-nhs#:~:text=Secondary%20care%20refers%20to%20services,first%20contact%20with%20a%20patient.&text=Secondary%20care%20services%20are%20usually,services%20may%20be%20community%20based. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205025603/https://mstrust.org.uk/a-z/care-in-the-nhs#:~:text=Secondary%20care%20refers%20to%20services,first%20contact%20with%20a%20patient.&text=Secondary%20care%20services%20are%20usually,services%20may%20be%20community%20based. |archive-date=5 February 2021 |access-date= |website=MS Trust |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=24 January 2017 |title=Difference between primary, secondary and tertiary health care |trans-title=Pagkakaiba ng pangunahin, sekundaryo, at tersiyaryong pangangalagang pangkalusugan |url=https://www.einsure.com/blog/the-difference-between-primary-secondary-and-tertiary-health-care/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506205753/https://www.einsure.com/blog/the-difference-between-primary-secondary-and-tertiary-health-care/ |archive-date=6 May 2021 |access-date= |website=EInsure |language=en}}</ref> ==== Tersiyaryo at kuwaternaryong pangangalaga ==== [[Talaksan:Facade_of_the_Lung_Center_of_the_Philippines.jpg|thumb|Ang [[Ospital ng Pilipinas sa Maysakit sa Baga|Ospital ng Pilipinas sa Baga]] sa [[Lungsod Quezon]]. Halimbawa ito ng [[tersiyaryong ospital]] na nakatuon sa mga karamdaman sa [[baga]] at [[sistemang panghinga]].]] Tumutukoy ang tersiyaryong pangangalaga sa uri ng pangangalaga na nakatuon sa isang partikular na [[Espesyalidad (medisina)|espesyalidad]]. Karaniwang kinakailangan ng [[Rekomendasyon (medikal)|rekomendasyon]] mula sa isang sekundaryong doktor upang makakuha ng tersiyaryong pangangalaga ang pasyente. Nagtataglay ng mga makabagong pasilidad para sa mas masinsin na imbestigasyon at panggagamot ang mga ospital na nagsasagawa ng ganitong pangangalaga. Halimbawa ng mga serbisyong tersiyaryo ang pamamahala sa [[kanser]], [[operasyong kosmetiko]], at panggagamot sa mga matitinding [[pagkasunog ng balat]].<ref name="Emory">{{Cite web |title=Emory University Hospital |trans-title=Ospital ng Pamantasang Emory |url=https://med.emory.edu/departments/emergency-medicine/patient-care/emory-university-hospital/index.html |website=med.emory.edu |language=en}}</ref> Samantala, kuwaternaryong pangangalaga ang karugtong naman ng tersiyaryong pangangalaga para sa mga masyadong makabagong antas ng medisina na sobrang espesyalisado at hindi agarang magagamit ng marami. Ilan sa mga halimbawa nito ang paggamit sa mga [[eksperimental na gamot]] at pagsasagawa sa mga bago at eksperimental na operasyon. Dahil sa kalikasan nito, karaniwan itong hindi isinasagawa nang walang [[hayagang pagpayag]] ng mismong pasyente, at tanging magagawa lamang ito sa mga piling lugar.<ref>Alberta Physician Link. [http://www.albertaphysicianlink.ab.ca/orientation_guide/levels-of-care.html ''Levels off Care''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140614134839/http://www.albertaphysicianlink.ab.ca/orientation_guide/levels-of-care.html|date=2014-06-14}} Retrieved 26 August 2014.</ref> === Pangangalagang pantahanan at pampamayanan === {{See also|Kalusugang pampubliko}} Marami sa mga paraan ng pangingialam sa pangangalagang pangkalusugan ang isinasagawa at inihahatid sa labas ng mga pasilidad pangkalusugan. Kabilang rito ang pangingialam sa [[kaligtasan ng pagkain]] ng mga otoridad sa ngalan ng [[interes ng publiko]], gayundin sa pamimigay halimbawa ng mga [[kondom]] at [[Pamamahagi ng malilinis na panturok|malilinis na karayom]] para sa pagturok (sa konteksto ng medisina at [[droga bilang libangan]]) upang maiwasan ang mga [[nakakahawang sakit]].<ref name="NAP2009" /> Maraming bansa sa kasalukuyan ang may problema sa kanilang tumatandang populasyon, kaya isa sa mga prayoridad ng kanilang sistema ang masiguro na maaalagaan at maaaruga sila sa isang maayos na lugar. Halimbawa nito ang pamimigay ng libreng gamot sa mga matatanda para sa kanilang karamdaman, at pagsasagawa ng libangan para bumuti ang kanilang lagay ng pamumuhay.<ref>{{Cite conference|last1=Christensen|first1=L.R.|last2=Grönvall|first2=E.|title=ECSCW 2011: Proceedings of the 12th European Conference on Computer Supported Cooperative Work, 24–28 September 2011, Aarhus Denmark|chapter=Challenges and Opportunities for Collaborative Technologies for Home Care Work|editor=S. Bødker|editor2=N. O. Bouvin|editor3=W. Letters|editor4=V. Wulf|editor5=L. Ciolfi|book-title=ECSCW 2011: Proceedings of the 12th European Conference on Computer Supported Cooperative Work, 24–28 September 2011, Aarhus Denmark|location=London|pages=61–80|publisher=Springer|year=2011|doi=10.1007/978-0-85729-913-0_4|isbn=978-0-85729-912-3|lang=en|trans-title=ECSCW 2011: Mga Proseso sa ika-12 Kumperensiyang Europeo sa Kooperatibong Pagtatrabaho na may Tulong ng Kompyuter, 24–28 Setyembre 2011. Aarhus, Dinamarka}}</ref> Samantala, nagsasagawa rin ng mga programa ang ilang mga bansa upang mapababa ang insidente ng [[labis na katabaan]] sa kabataan. Ilan sa mga isinasagawang hakbang ang pagsasama sa kurikulum ng [[Ehersisyong pangkatawan|ehersisyo]], [[tamang pagkain]], at pagsali sa mga [[palakasan]]. Isinasagawa rin ang pagtuturo sa [[Pagpapahalaga sa sarili|positibong pagtingin sa sarili]] sa ilang mga bansa.<ref>{{cite journal |last1=Sanyaolu |first1=Adekunle |last2=Okorie |first2=Chuku |last3=Qi |first3=Xiaohua |last4=Locke |first4=Jennifer |last5=Rehman |first5=Saif |date=January 2019 |title=Childhood and Adolescent Obesity in the United States: A Public Health Concern |trans-title=Labis na Katabaan sa Kabataan sa Estados Unidos: Isang Alalahanin sa Pampublikong Kalusugan |journal=Global Pediatric Health |language=en |volume=6 |doi=10.1177/2333794X19891305 |pmc=6887808 |pmid=31832491 |article-number=2333794X19891305}}</ref> == Sanggunian == {{Reflist}}{{Health care}} [[Kategorya:Panggagamot]] [[Kategorya:Kalusugan]] [[Kategorya:Pangangalagang pangkalusugan|*]] [[Kategorya:Mga serbisyong publiko]] 5qgcl43fbredk4ecba2uulhpy2v5sfv 0 222048 2230599 2220321 2026-10-01T09:10:33Z Lolbet101 163542 May ilang maliliit na pagbabago. (There are some minor changes.) 2230599 wikitext text/x-wiki {{Starbox begin | name = β Ceti }} {{Starbox image | image = <div style="position: relative">[[File:Cetus IAU.svg|250px|alt=Diagram showing star positions and boundaries of the Cetus constellation and its surroundings]] <div style="position: absolute; left: 163px; top: 102px">[[File:Cercle rouge 100%.svg|12px]]</div> </div> | caption=Lokasyon ng β Ceti (nakabilog) }} {{Starbox observe | epoch = J2000 | constell = [[Cetus]] | ra = {{RA|00|43|35.37090}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec = {{DEC|–17|59|11.7827}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v = 2.02<ref name=clpl4_99/> }} {{Starbox character | class = K0&nbsp;III<ref name=mnras328_1_45/> | b-v = +1.01<ref name=clpl4_99/> | u-b = +0.88<ref name=clpl4_99/> | variable = Rotasyonal }} {{Starbox astrometry | radial_v = +12.9<ref name=scfs/> | prop_mo_ra = +232.55<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec = +31.99<ref name=aaa474_2_653/> | parallax = 33.86 | p_error = 0.16 | parallax_footnote = <ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v = –0.13<ref name=aaa343_222/> }} {{Starbox detail | mass = 2.8<ref name=sagesser_jordan2005/> | radius = {{nowrap|16.78 ± 0.25}}<ref name=aaa535_A59/> | luminosity = {{nowrap|139.1 ± 7.0}}<ref name=aaa535_A59/> | temperature = 4,797<ref name=aj135_1_209/> | gravity = 2.7<ref name=aj135_1_209/> | metal_fe = –0.09<ref name=aj135_1_209/> | rotational_velocity = 18<ref name="HR1"/> | age_gyr = &gt;&nbsp;1<ref name=chandra/> }} {{Starbox catalog | names = [[Pagtatalaga ng Bayer|β Ceti]], Deneb Kaitos, Diphda, Difda al Thani, Rana Secunda, 16&nbsp;Cet, [[Durchmusterung|BD]]–18&nbsp;115, [[Pangkalahatang Katalogo ng mga Trigonometrikong Paralaks|GCTP]]&nbsp;134.00, [[Katalogong Henry L. Giclas|Gl]]&nbsp;31, [[Katalogong Henry Draper|HD]]&nbsp;4128, [[Katalogong Hipparcos|HIP]]&nbsp;3419, [[Katalogong Maliliwanag na Bituin|HR]]&nbsp;188, [[Katalogo ng mga Bituin ng Obserbatoryo ng Astropisiko ng Smithsonian|SAO]]&nbsp;147420.<ref name="SIMBAD"/> }} {{Starbox reference | Simbad = Beta+Ceti | ARICNS = 00056 }} {{Starbox end}} Ang '''Beta Ceti''' (β Cet, β Ceti) ay ang pinakamaliwanag na [[bituin]] sa [[konstelasyon]] ng [[Cetus]]. Kahit na mayroon itong [[pagtatalaga ng Bayer]] na "beta", ito ang talagang mas maliwanag kaysa sa [[Alpha Ceti]]. May tradisyonal na pangalan itong '''Deneb Kaitos''' at '''Diphda'''. Madaling makita ang naranghang higanteng ito dahil sa lokasyon nito sa madilim na seksiyon ng [[panlangit na timbulog]]. Base sa sukatang [[paralaks]], makikita ito sa tinantiyang layo na 96.3 [[Sinag-taon|taong-liwanag]] (29.5 [[parsec]]) mula sa [[Daigdig]].<ref name=aaa474_2_653/> ==Talababa== {{reflist|30em|refs= <ref name=aaa474_2_653>{{cite journal | first=F. | last=van Leeuwen | date=2007 | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 | pages=653–664 | bibcode=2007A&A...474..653V | doi=10.1051/0004-6361:20078357 |arxiv = 0708.1752 }}</ref> <ref name=aj135_1_209>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Massarotti | first1=Alessandro | last2=Latham | first2=David W. | last3=Stefanik | first3=Robert P. | last4=Fogel | first4=Jeffrey | title=Rotational and Radial Velocities for a Sample of 761 HIPPARCOS Giants and the Role of Binarity | url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-01_135_1/page/209 | journal=The Astronomical Journal | volume=135 | issue=1 | pages=209–231 | date=2008 | doi=10.1088/0004-6256/135/1/209 | bibcode=2008AJ....135..209M }}</ref> <ref name=mnras328_1_45>{{citation | display-authors=1 | last1=Montes | first1=D. | last2=López-Santiago | first2=J. | last3=Gálvez | first3=M. C. | last4=Fernández-Figueroa | first4=M. J. | last5=De Castro | first5=E. | last6=Cornide | first6=M. | title=Late-type members of young stellar kinematic groups - I. Single stars | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=328 | issue=1 | pages=45–63 | date=2001 | doi=10.1046/j.1365-8711.2001.04781.x | bibcode=2001MNRAS.328...45M |arxiv = astro-ph/0106537 }}</ref> <ref name=scfs>{{citation | display-authors=1 | title=Sixth Catalogue of Fundamental Stars (FK6). Part I. Basic fundamental stars with direct solutions | last1=Wielen | first1=R. | last2=Schwan | first2=H. | last3=Dettbarn | first3=C. | last4=Lenhardt | first4=H. | last5=Jahreiß | first5=H. | last6=Jährling | first6=R. | publisher=Astronomisches Rechen-Institut Heidelberg | issue=35 | date=1999 | bibcode=1999VeARI..35....1W }}</ref> <ref name=clpl4_99>{{citation | display-authors=1 | last1=Johnson | first1=H. L. | last2=Iriarte | first2=B. | last3=Mitchell | first3=R. I. | last4=Wisniewskj | first4=W. Z. | title=UBVRIJKL photometry of the bright stars | journal=Communications of the Lunar and Planetary Laboratory | volume=4 | issue=99 | date=1966 | bibcode=1966CoLPL...4...99J }}</ref> <ref name="SIMBAD">{{cite web | url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Beta+Ceti | title=bet Cet -- Variable Star | work=SIMBAD | publisher=Centre de Données astronomiques de Strasbourg | access-date = 2010-09-30 }}</ref> <ref name=aaa535_A59>{{citation | display-authors=1 | last1=Berio | first1=P. | last2=Merle | first2=T. | last3=Thévenin | first3=F. | last4=Bonneau | first4=D. | last5=Mourard | first5=D. | last6=Chesneau | first6=O. | last7=Delaa | first7=O. | last8=Ligi | first8=R. | last9=Nardetto | first9=N. | title=Chromosphere of K giant stars. Geometrical extent and spatial structure detection | journal=Astronomy & Astrophysics | volume=535 | page=A59 | date=2011 | doi=10.1051/0004-6361/201117479 | bibcode=2011A&A...535A..59B |arxiv = 1109.5476 }}</ref> <ref name="HR1">{{cite web | title=Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991) | work=[[VizieR]] | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%206695 | access-date=2010-09-30 }}</ref> <ref name=sagesser_jordan2005>{{cite conference | last1=Sägesser | first1=S. N. | last2=Jordan | first2=C. | title=Emission measures for the single giant β Ceti | book-title=Proceedings of the 13th Cambridge Workshop on Cool Stars, Stellar Systems and the Sun, held 5-9 July, 2004 in Hamburg, Germany | editor1-first=F. | editor1-last=Favata | editor2-first=G. A. J. | editor2-last=Hussain | editor3-first=B. | editor3-last=Battrick | publisher=European Space Agency | page=931 | date=2005 | bibcode=2005ESASP.560..931S }}</ref> <ref name=chandra>{{cite web | date=20 Pebrero 2009 | title=Beta Ceti: Giant Star's Corona Brightens with Age | publisher=Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | work=Chandra Photo Album | url=http://chandra.harvard.edu/photo/2004/bceti/ | access-date=2011-12-28 }}</ref> <ref name=aaa343_222>{{citation | last1=Elgarøy | first1=Øystein | last2=Engvold | first2=Oddbjørn | last3=Lund | first3=Niels | title=The Wilson-Bappu effect of the MgII K line - dependence on stellar temperature, activity and metallicity | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=343 | pages=222–228 | year=1999 | bibcode=1999A&A...343..222E }}</ref> }} == Mga kawing panlabas == * [http://chandra.harvard.edu/photo/2004/bceti/ Beta Ceti: Giant Star's Corona Brightens with Age] {{Stars of Cetus}} {{stub|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga bagay ni Bayer|Ceti, Beta]] [[Kategorya:Cetus (konstelasyon)]] [[Kategorya:Mga bituin]] 1fpg181hkdqkrapy3ggg45hu9wx6nj8 0 231547 2230430 2202265 2026-10-01T03:19:12Z Ivan P. Clarin 84769 2230430 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name = {{Color|violet|Bagyong Glenda (Rammasun)}} | Type = Bagyo | Year = 2014 | Basin = WPac | Image location = Rammasun Jul 18 2014 0101Z.png | Image name = Ang bagyong Glenda na namataan sa Hainan sa bansang [[Tsina]] | Formed = {{start date|2014|7|10}} | Dissipated = {{end date|2014|7|21}} | 10-min winds = 90 | 1-min winds = 140 | Gusts = 170 | Pressure = 935 | Damages = $8.03 | Damagespost = | Fatalities = 222 (kumpirmado) | Areas = [[Kapuluan ng Caroline]], [[Guam]], [[Pilipinas]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014]] | time = 09:00&nbsp;[[Coordinated Universal Time|UTC]], July 16<!--Analysis time--> | location = | movement = [[Points of the compass|WNW]] at {{convert|20|kn|abbr=on}}<!--JMA--> }} Ang '''Bagyong Glenda''' (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Rammasun'''), ay ang isang malakas na bagyong tumama sa kalupaan sa [[Pilipinas]] sa taong 2014. Ito ang ikapitong bagyong pinangalanan ng [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|PAGASA]]. Ang salitang ''rammasun'' ay galing sa [[Wikang Thai]] para sa bathala ng kulog.<ref>{{cite web|title=Tropical depression near Guam may bring rain, wind|url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2014/07/12/2003594929|publisher=Taipei Times|accessdate=13 July 2014}}</ref> Unang inulat na tatama sa kalupaan sa [[Lambak ng Cagayan]], ngunit naglakbay pakanluran ang bagyo at lumaon ay inasahang tatama sa kalupaan sa [[Kabikulan]] at dadaan sa mga lalawigan ng [[Bataan]] at [[Zambales]] at pati sa Kamaynilaan.<ref>{{cite web|title=Tropical Storm Rammasun Approaches Philippine Capital Manila|url=http://online.wsj.com/articles/tropical-storm-rammasun-approaches-philippine-capital-manila-1405335465|publisher=[[The Wall Street Journal]]|accessdate=14 July 2014}}</ref> [[Talaksan:Rammasun 2014 track.png|thumb|right|Ang daan ng, Bagyong Glenda]] ==Paghahanda== {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Prieto Diaz]] | lat=13.02 | long=124.11 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Glenda }} Kaunting paghahanda ang isinagawa ng [[Guam]] bago ito tumama sa kanilang kalupaan samantalang inasahan ng [[Hong Kong]] at Taiwan ang katamtaman hanggang sa malakas na pagbuhos ng ulan. Samantala, maigting na naghanda ang Pilipinas, Tsina at [[Vietnam]], dahil inaasahang higit na malakas ang tatamang bagyo sa kanila kung ihahambing sa pagtama nito sa Guam. [[Talaksan:Typhoon Rammasun 2014 making landfall.gif|thumb|right|Ang Bagyong Rammasun "Glenda" patungo at pagtapak sa Pilipinas ng Hulyo&nbsp;15]] ==Typhoon Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Hulyo 16, 2014 |- ! PSWS !! LUZON !! VISAYAS |- | style=background-color:orange;" |''' PSWS #3''' || [[Sorsogon]], [[Albay]], [[Burias]], [[Masbate]], [[Camarines Sur]], [[Camarines Norte]], [[Quezon]], [[Batangas]], [[Laguna]], [[Cavite]], [[Kalakhang Maynila]], [[Bataan]], [[Rizal]], [[Bulakan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Zambales]], [[Pangasinan]], [[Marinduque]], Hilagang bahagi ng Mindoro Isla || [[Hilagang Samar]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2'''|| [[Catanduanes]], [[Romblon]], [[Kanlurang Mindoro]], [[Silangang Mindoro]], [[Nueva Vizcaya]], [[Nueva Ecija]], [[Aurora]], [[Quirino]] || [[Aklan]], [[Silangang Samar]], [[Kanlurang Samar]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Mt. Province]], [[Ifugao]], [[Benguet]], [[Coron, Palawan]] || WALA |} {{S-start}} {{Succession box|before=Florita|title=Kapalitan|years=Gardo|after=Henry}} {{S-end}} === Hong Kong === [[Talaksan:JTWC wp0914.gif|thumb|Ang galaw ng Bagyong Glenda sa [[Hong Kong]]]] Inilabas ang babala bilang 1 ng "Hong Kong Observatory" noong gabi ng ika-16{{nbsp}}Hulyo, 2014, at sinundan ng babala bilang 3 sa hapon ng ika-17{{nbsp}}Hulyo 2014. Noong mga panahong iyon, ang bagyo ay may bilis na hangin na aabot sa {{Convert|180|kph}}. ; Landfall ng bagyong #GlendaPH (Hulyo 16, 2014) * [[Prieto Diaz, Sorsogon]] - Kategorya 3 * [[Bacacay, Albay]] - Kategorya 4 * [[Buenavista, Quezon]] - Kategorya 3 * [[Lucena, Pilipinas|Lucena]] - Kategorya 3 * [[Talisay, Batangas]] - Kategorya 2 ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Glenda ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Gardo'' na nagamit sa taon 2018. ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Panlabas na kawing == {{Commons category}} *[http://www.weather.gov.hk/wxinfo/intersat/mtsat/satpic_s.shtml?pv_mode=playback Video] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131109153134/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/intersat/mtsat/satpic_s.shtml?pv_mode=playback |date=2013-11-09 }} *[http://www.jma.go.jp/en/typh/1409.html Tropical Cyclone Information] of Tropical Storm Rammasun (1409) from the Japan Meteorological Agency *[http://www.usno.navy.mil/JTWC/ Official Website of the Joint Typhoon Warning Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150809201922/http://www.usno.navy.mil/JTWC/ |date=2015-08-09 }} *[http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/201409.html.en JMA General Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714122551/http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/201409.html.en |date=2014-07-14 }} of Tropical Storm Rammasun (1409) from Digital Typhoon <!--*[http://www.data.jma.go.jp/fcd/yoho/data/typhoon/T1409.pdf JMA Best Track Data] of Tropical Storm Rammasun (1409) {{ja}} *[http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/best_tracks/2014/2014s-bwp/bwp092014.dat JTWC Best Track Data] of Tropical Storm 09W (Rammasun)--> *[http://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc14/WPAC/09W.RAMMASUN/ 09W.RAMMASUN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180724062519/https://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc14/WPAC/09W.RAMMASUN/ |date=2018-07-24 }} from the U.S. Naval Research Laboratory [[Kategorya:2014 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2014]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] 2kpoqezpd3y3debvkd2ilpwde768yti 0 234647 2230369 2083483 2026-10-01T02:22:28Z Ryomaandres 8044 2230369 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement/Wikidata}} Ang '''Liguria''' ({{IPA-it|liˈɡuːrja}}, {{lang-lij|Ligûria}}) ay isang rehiyong nasa baybayin ng hilagang-kanluran ng [[Italya]], kung saan ang [[Genova]] ang [[Capital city|kabesera]]. Sikat ang rehiyon sa mga [[turismo|turista]] dahil sa kanyang mga dalampasigan, bayan, at lutuin. == Etimolohiya == Ang pangalang ''Liguria'' ay nauna sa [[Wikang Latin|Latin]] at hindi kilalang pinagmulan. Ang Latin na [[Pang-uri|pang-uring]] {{Lang|la|Ligusticum}} (tulad ng sa {{Lang|la|Mare Ligusticum}} ) at ''Liguscus''<ref>{{Cite web |title=DicoLatin |url=http://www.dicolatin.com/ |website=DicoLatin}}</ref> ay nagpapakita ng orihinal na ugat ng pangalan, ''ligusc-'' : sa Latin na pangalan -sc- ay pinaikli sa -s-, at kalaunan ay naging -r- ng {{Lang|la|Liguria}} , ayon sa [[Rhotacism (pagbabago ng tunog)|rhotacism]] . Ihambing ang {{Lang-grc|λίγυς}} saan {{Lang|grc-Latn|Ligustikḗ}} {{Lang|grc|λιγυστική}} {{Translation|ang pangalan ng lugar Liguria}}.<ref>{{Cite web |title=Greek Word Study Tool |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=ligus&la=greek#lexicon |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Ang pangalan ay nagmula sa sinaunang mga taong [[Mga Ligur|Ligur]], bagaman ang teritoryo ng mga taong ito ay mas malaki kaysa kasalukuyang administratibong rehiyon; kasama nito ang lahat ng Hilagang-kanlurang Italya timog hanggang sa [[Ilog Po]], at timog-silangang [[Pransiya]]. == Heograpiya == [[Talaksan:Cinque_Terre_Vernazza_2.jpg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Cinque_Terre_Vernazza_2.jpg/220px-Cinque_Terre_Vernazza_2.jpg|left|thumb|Isang tanaw ng [[Cinque Terre]].]] Ang makitid na guhit ng lupa ay napapaligiran ng [[Dagat Liguria|dagat]], ang [[Alpes]] at ang [[Kabundukang Apenino]]. Ang ilang mga bundok ay tumaas nang higit {{Convert|2000|m}} ; ang [[Paghahati ng paagusan|watershed]] line ay tumatakbo sa average na altitud na humigit-kumulang {{Convert|1000|m}} . Ang pinakamataas na punto ng rehiyon ay ang tuktok ng [[Monte Saccarello]] ({{Convert|2201|m}}. == Pamamahala at politika == [[File:Map_of_region_of_Liguria,_Italy,_with_provinces-en.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Map_of_region_of_Liguria,_Italy,_with_provinces-en.svg|alt=|thumb|350x350px|Mga lalawigan ng Liguria]] === Mga administradtibong dibisyon === Ang Liguria ay nahahati sa apat na lalawigan: {| class="wikitable centered" ! style="background:#ccf;" |Lalawigan ! style="background:#ccf;" |Populasyon (2026) ! style="background:#ccf;" |Lawak (km²) ! style="background:#ccf;" |Densidad (inh./km²) ! style="background:#ccf;" |Munisipalidad |- |[[Kalakhang Lungsod ng Genova]] |820,691 |1,833.79 |447.5 |67 |- |[[Lalawigan ng Imperia]] |209,848 |1,154.78 |181.7 |66 |- |[[Lalawigan ng La Spezia]] |214,539 |881.35 |243.4 |32 |- |[[Lalawigan ng Savona]] |266,910 |1,546.29 |172.6 |69 |} ==Mga sanggunian== <references />{{stub|Italya}} [[Kategorya:Mga rehiyon ng Italya]] mrcyc1u804lzr515y8z7lnh6b0pnjmg 2230370 2230369 2026-10-01T02:22:57Z Ryomaandres 8044 2230370 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement/Wikidata}} Ang '''Liguria''' ({{IPA-it|liˈɡuːrja}}, {{lang-lij|Ligûria}}) ay isang rehiyong nasa baybayin ng hilagang-kanluran ng [[Italya]], kung saan ang [[Genova]] ang [[Capital city|kabesera]]. Sikat ang rehiyon sa mga [[turismo|turista]] dahil sa kanyang mga dalampasigan, bayan, at lutuin. == Etimolohiya == Ang pangalang ''Liguria'' ay nauna sa [[Wikang Latin|Latin]] at hindi kilalang pinagmulan. Ang Latin na [[Pang-uri|pang-uring]] {{Lang|la|Ligusticum}} (tulad ng sa {{Lang|la|Mare Ligusticum}} ) at ''Liguscus''<ref>{{Cite web |title=DicoLatin |url=http://www.dicolatin.com/ |website=DicoLatin}}</ref> ay nagpapakita ng orihinal na ugat ng pangalan, ''ligusc-'' : sa Latin na pangalan -sc- ay pinaikli sa -s-, at kalaunan ay naging -r- ng {{Lang|la|Liguria}} , ayon sa [[Rhotacism (pagbabago ng tunog)|rhotacism]] . Ihambing ang {{Lang-grc|λίγυς}} saan {{Lang|grc-Latn|Ligustikḗ}} {{Lang|grc|λιγυστική}} {{Translation|ang pangalan ng lugar Liguria}}.<ref>{{Cite web |title=Greek Word Study Tool |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=ligus&la=greek#lexicon |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Ang pangalan ay nagmula sa sinaunang mga taong [[Mga Ligur|Ligur]], bagaman ang teritoryo ng mga taong ito ay mas malaki kaysa kasalukuyang administratibong rehiyon; kasama nito ang lahat ng Hilagang-kanlurang Italya timog hanggang sa [[Ilog Po]], at timog-silangang [[Pransiya]]. == Heograpiya == [[Talaksan:Cinque_Terre_Vernazza_2.jpg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Cinque_Terre_Vernazza_2.jpg/220px-Cinque_Terre_Vernazza_2.jpg|left|thumb|Isang tanaw ng [[Cinque Terre]].]] Ang makitid na guhit ng lupa ay napapaligiran ng [[Dagat Liguria|dagat]], ang [[Alpes]] at ang [[Kabundukang Apenino]]. Ang ilang mga bundok ay tumaas nang higit {{Convert|2000|m}} ; ang [[Paghahati ng paagusan|watershed]] line ay tumatakbo sa average na altitud na humigit-kumulang {{Convert|1000|m}} . Ang pinakamataas na punto ng rehiyon ay ang tuktok ng [[Monte Saccarello]] ({{Convert|2201|m}}. == Pamamahala at politika == [[File:Map_of_region_of_Liguria,_Italy,_with_provinces-en.svg|alt=|thumb|350x350px|Mga lalawigan ng Liguria]] === Mga administradtibong dibisyon === Ang Liguria ay nahahati sa apat na lalawigan: {| class="wikitable centered" ! style="background:#ccf;" |Lalawigan ! style="background:#ccf;" |Populasyon (2026) ! style="background:#ccf;" |Lawak (km²) ! style="background:#ccf;" |Densidad (inh./km²) ! style="background:#ccf;" |Munisipalidad |- |[[Kalakhang Lungsod ng Genova]] |820,691 |1,833.79 |447.5 |67 |- |[[Lalawigan ng Imperia]] |209,848 |1,154.78 |181.7 |66 |- |[[Lalawigan ng La Spezia]] |214,539 |881.35 |243.4 |32 |- |[[Lalawigan ng Savona]] |266,910 |1,546.29 |172.6 |69 |} ==Mga sanggunian== <references />{{stub|Italya}} {{Liguria}} [[Kategorya:Mga rehiyon ng Italya]] o89042srtixcjp3vswqhrdxv3fcn893 0 236725 2230237 2012372 2026-09-30T19:31:39Z Udtccssond 166993 img 2230237 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = Ed Sheeran | image = Ed Sheeran... unfinished.png | caption = Si Sheeran 2013 | background = solo_singer | birth_name = Edward Christopher Sheeran | alias = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1991|2|17}} | birth_place = Hebden Bridge, Kanlurang Yorkshire, Inglatera | origin = Framlingham, Suffolk, Inglatera | genre = {{flatlist| * [[Pop music|Pop]] * [[:en:Contemporary R&B|R&B]] * [[:en:Folk music|folk]] * [[:en:Hip Hop music|hip hop]] * [[:en:Acoustic music|acoustic]] }} | occupation = {{flatlist| * Mang-aawit at kompositor * musikero }} | years_active = 2005–kasalukuyan | label = {{flatlist| * [[:en:Asylum Records|Asylum]] * [[:en:Atlantic Records|Atlantic]] * [[:en:Elektra Records|Elektra]] }} | associated_acts = {{flatlist| * [[Taylor Swift]] * [[Yelawolf]] * [[The Game (rapper)|The Game]] * [[Christina Grimmie]] * [[Demi Lovato]] * [[Christina Aguilera]] * [[:en:Devlin (rapper)|Devlin]] * [[One Direction]] * [[Hilary Duff]] * [[Hoodie Allen]] * [[Passenger (mang-aawit)|Passenger]] * [[Rizzle Kicks]] * [[Saint Raymond (musikero)|Saint Raymond]] * [[Jessie Ware]] }} | website = {{URL|edsheeran.com}} | instrument = [[:en:C. F. Martin & Company|Little Martin LX1E]] }} Si '''Edward Christopher''' "'''Ed'''" '''Sheeran''' (ipinanganak noong 17 Pebrero 1991) ay isang Ingles na [[mang-aawit]] at [[kompositor]] at [[musikero]]. Ipinanganak sa Hebden Bridge, Kanlurang Yorkshire at pinalaki sa [[:en:Franlingham|Framlingham]], Suffolk, lumipat siya sa Londres noong 2008 upang itaguyod ang isang karerang pangmusika. Noong unang bahagi ng 2011, naglabas si Sheeran ng kanyang sariling ''extended play'', ang ''No. 5 Collaborations Project'', na nakakuha ng pansin nina [[:en:Elton John|Elton John]] at [[Jamie Foxx]]. Matapos noon ay lumagda siya sa Asylum Records. Ang kanyang lunsarang album, ang ''[[:en:Plus (Ed Sheeran album)|+]]'', na naglalaman ng mga isahang awit na "The A Team" at "Lego House", ay pinagtibay bilang limang ulit na ''platinum'' sa UK. Noong 2012, nagwagi si Sheeran ng dalawang Gantimpalang Brit para sa pagiging Pinakamahusay na Solong Lalaking Mang-aawit na Ingles (''Best British Male Solo Artist'') at Bagong Saltáng Mang-aawit na Ingles (''British Breakthrough Act''). Nagwagi ang "The A Team" ng [[:en:Ivor Novello Awards|Ivor Novello Award]] para sa Pinakamahusay na Awitin sa Temang Pangmusika at Panletra (''Best Song Musically and Lyrically''). Noong 2014 siya ay nabigyan ng nominasyon para sa Pinakamahusay na Bagong Mang-aawit (''Best New Artist'') sa Ika-56 na Taunang Parangal Grammy (''56th Annual Grammy Awards'').<ref name="Grammy 2014">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/5819883/grammy-awards-2014-full-nominations-list-complete-nominees |title=Grammy Awards 2014: Full Nominations List |publisher=Billboard |date=6 December 2013 |accessdate=29 March 2014}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga mang-aawit]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Britanya]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Inglatera]] [[Kategorya:Mga mang-aawit ng musikang popular]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1991]] ganezuvok5v9jl63azjvgc0a8rccsaj 0 241116 2230434 2202269 2026-10-01T03:21:37Z Ivan P. Clarin 84769 2230434 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=Disyembre 2020}} {{Infobox Hurricane | Name= {{Color|violet|Bagyong Hanna (Soudelor)}} | Type=Superbagyong | Year=2015 | Basin=WPac | Image location=Soudelor 2015-08-04 0410Z.jpg | Image name= Kalakasan ni Bagyong Hanna (Soudelor) noong 4 Agosto | Formed=29 Hulyo 2015 | Dissipated=11 Agosto 2015 | 10-min winds=115 | 1-min winds=155 | Pressure=900 | Fatalities=29 tiyak, 9 nawawala | Damagespre=≥ | Damages=1380 <!-- 20 Saipan, 49.08 Taiwan, 1310 Tsina --> | Areas=[[Kapuluang Mariana]], [[Hapon]], [[Taiwan]], [[Tsina]], [[Korea]] | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015]] }} Si '''Bagyong Hanna''', tinawag na '''Bagyong Soudelor''' sa labas ng [[Pilipinas]], ay isang namuong sama ng panahon na tumama sa [[Taiwan]] at silangang [[Tsina]] at kumakailang pinakamalakas na bagyo sa [[Panghilagang Hemispero|hilagang hemispero]] sa 2015 at tumama rin sa [[Kapuluang Mariana]]. Ang ika-13 pinangalanang bagyo sa Pasipiko ng 2015, si Hanna ay namuo malapit sa [[Pohnpei]] noong Hulyo&nbsp;29. Dahan-dahan muna itong lumakas bago ito Itinuturing si Hanna na pinakamatinding bagyong tumama sa Saipan sa loob ng 30&nbsp;taon. Daan-daang kabahayan ang nasira o nawasak at tinatayang aabutin ng isang buwan bago maibalik ang suplay ng kuryente. Sa Taiwan, ang mga pagbuhos ng ulan at lakas ng hangin ay nagdulot ng pagkasira at pagkaputol ng kuryente. Aabot sa 4.85&nbsp;milyong kabahayan ang nawalan ng kuryente, ang pinakamarami sa kasaysayan. Hindi bababa sa 8 ang namatay at 420 ang nasugatan sa Taiwan. Nakaranas din ng pinakamaraming ulan sa loob 100&nbsp;taon ang ilang bahagi ng silangang Tsina na nagdulot naman ng mga nakamamatay na pagbaha at pagguho ng lupa. Hindi bababa sa 21 ang namatay sa Tsina at aabot sa may kabuuang halaga ng 8&nbsp;bilyon [[Chinese yuan|yuan]] (US$1.31&nbsp;bilyon) ang naging pinsala sa ekonomiya. {{S-start}} {{Succession box|before=Goring|title=Pacific typhoon season names|years=Soudelor|after=Ineng}} {{S-end}} == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:2015 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2015]] ji6vz5a6ub1iiyy7lye1ba98p22zvyf 0 242814 2230292 2202236 2026-10-01T00:28:09Z Ivan P. Clarin 84769 2230292 wikitext text/x-wiki {{For|[[Bagyo]]|Super Bagyong Rolly}} {{Infobox Hurricane | Name = {{Color|darkviolet|Bagyong Rolly (Ma-on)}} | Year = 2004 | Basin = WPac | Type = Superbagyo | Image location = Ma-on 2004-10-08 0408Z.jpg | Alt = Ang Bagyong Rolly sa PAR, palabas papuntang Okinawa Isla noong Oktubre 4, 2004 | Image name = Ang Bagyong Rolly papuntang Okinawa isla | Formed = {{start date|2004|9|29}} | Dissipated = {{end date|2004|10|10}} | 10-min winds = 100 | 1-min winds = 140 | Pressure = 920 | Pressurepost = tinataya | Fatalities = 6 ang patay<br>3 ang nawawala <!--- Kumpirmadong 6 ang patay at 3 ang nawawala ang sa Japan Meteorologist --> | Damages = 603 Milyon | Damagepost = Paunang kabuuan | Areas = {{flatlist| * Okinawa Isla * Izu Peninsula * Hōnshu Rehiyon * Tokyo, Hapon * Saipan * Hilagang Marianas }} | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004]] }} ''Ang pangalang "Ma-on" ay nakuha sa pangalang bundok sa [[Hongkong]]''. ''Maihahalintulad ang "Bagyong Rolly" sa "[[Bagyong Ivan]]" o "Hurricane Ivan" noong ika Setyembre 24, 2004''. Ang '''Bagyong Rolly''' o sa internasyonal na pangalan ay '''Bagyong Ma-on''' ay isang napakalakas na bagyong tumama noong ika Oktubre 4 sa mga isla nang bansang Hapon (Japan) tinatayang aabot sa $ 603 Milyon ang napinsala ni '''Rolly''' kumpirmadong 6 ang namatay at 3 ang nawawala, ayon sa [[PAGASA]] hindi nanalasa ang '''Bagyong Ma-on''' sa [[Pilipinas]], ito ay matatagpuan sa 650 nm nang Okinawa, Hapon at Babuyan Isla sa [[Batanes]]. ==Sinalanta ng bagyo== {{storm path|Ma-on 2004 track.png}} Ginulat ni '''Rolly''' ang mga isla nang Okinawa, Izu Peninsula, Probinsya nang Hōnshu at kapital nang bansang Hapon ang [[Tokyo]] napagalaman nang weather bureu nang Hapon at Pilipinas ang saktong lokasyon kung saan nabuo si Bagyong Ma-on ito ay malapit sa parteng Saipan Isla. ==Pagbuo ng bagyo== Nabuo si ''Bagyong Rolly'' o ''Ma-on'' noong ika Setyembre 29, 2004 at nanalanta ito noong ika Oktubre 4 sa ilang isla bahagi nang Hapon, nalusaw ito noong ika Oktubre 10 silangan bahagi nang Tokyo. ==Typhoon Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;" |- ! PSWS !! BANSANG HAPON !! KARAGATANG PASIPIKO |- | PSWS #4 || Okinawa Isla, Izu Peninsula || WALA |- | PSWS #3 || Hōnshu Rehiyon || WALA |- | PSWS #2 || Tokyo, Fukushima || WALA |- | PSWS #1 || WALA || Saipan, Hilagang Marianas |} {{S-start}} {{Succession box|before=Pablo|title=Pacific typhoon season names|years=Ma-on|after=Siony}} {{S-end}} ==Paghahanda== ===Okinawa=== Sa pagtama nang bagyo sa kanila nakahanda na ang lahat nang ahesya sa okinawa upang abisuhan na ang maagarang pag-likas dahil matitikman nila ang lupit ni Rolly nang Kategorya 5 Super bagyo. Nang ito'y nanalasa na sa Okinawa daraanan naman nito ang mga isla nang Izu Peninsula hanggang sa Hōnshu. ===Izu Peninsula=== Nasalanta rin nang bagyo ang Izu galing sa Okinawa na may dalang 100 kph hanggang 140 kph lakas nang hangin. ===Hōnshu=== Nang nadaanan ang Hōnshu ito ay humina hanggang Kategorya 4 na may lakas 110 kph hanggang 120 kph lakas nang hangin hanggang sa Tokyo. ===Tokyo=== Dama din sa Tokyo ang lakas ni Rolly dala ang 120 kph 10 Minuto - 1 Minuto. Sa 100 taon sa bansang hapon sa silangang parte na ito na ata ang pinakamalakas na bagyo ang dumaan sa kanila ayon sa JTWC. [[Kategorya:2004 sa Hapon]] [[Kategorya:Mga kalamidad noong 2004]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2004]] {{stub}} o97la59j6d4u0tfn7q7619d5xv800bj 0 243067 2230298 2202240 2026-10-01T00:30:19Z Ivan P. Clarin 84769 2230298 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name = {{Color|darkred|Bagyong Yoyong (Nanmadol)}} | Typhoon = Superbagyong nasa Kategorya 4 | Year = 2004 | Basin = Wpac | Image location = Nanmadol 2004-12-02 0445Z.jpg | Image name = Si Nanmadol (Yoyong) papasok sa Luzon noong Disyembre 2004 | Alt = Ang Kuha muka kay Yoyong noong Nobyembre 2004 | Formed = {{start date|Nobyembre 28, 2004}} | Dissipated = {{end date|Disyembre 4, 2004}} | 10-min winds = 90 | 1-min winds = 130 | 1-min suffix = <ref name=JTWCReport /> | Pressure = 935 | Fatalities = 77 ang patay | Damages = 60.8 | Areas = {{Flatlist| * [[Pilipinas]] * [[Taiwan]] * [[Tsina]] }} | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004]] }} Ang '''Bagyong Yoyong''' o sa (international name: na ang tawag ay '''Typhoon Nanmadol'''), ay isang napakalakas na bagyong tumama sa [[Luzon]] noong 2004 sa Hilagang Luzon, [[Gitnang Luzon]] at [[CALABARZON]]. Ang matinding pinuruhan nito ay ang [[Casiguran, Aurora]]. Ito ay naglandfall sa [[Dinalungan, Aurora]]. ==Paghahanda== {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Dinalungan]] | lat=16.06 | long=121.46 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Yoyong }} Inabisuhan na ang mga sasakyang pandagat sa eastern at western seabord ng Luzon na huwag nang pumalaot dahil sa sungit ng panahon. Inilikas na rin ang mga residente malapit sa ilog baka ito'y umapaw dahil sa dalang ulan ni Yoyong. ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;" |- ! PSWS !! LUZON !! BISAYAS |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Aurora]] || WALA |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Isabela]], [[Quezon]], [[Bulakan]], [[Tarlac]], [[Quirino]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Ifugao]], [[Camarines Norte]], [[Catanduanes]], [[Pangasinan]], [[La Union]], [[Benguet]], [[Abra]], [[Mt. Province]] || WALA |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Cagayan]], [[Apayao]], [[Kalinga]], [[Rizal]], [[Laguna]], [[Cavite]], [[Batangas]], [[Kalakhang Maynila]], [[Bataan]], [[Pampanga]], [[Zambales]], [[Camarines Sur]], [[Albay]], [[Sorsogon]], [[Ilocos Sur]], [[Ilocos Norte]] || [[Hilagang Samar]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Masbate]], [[Marinduque]], [[Romblon]], [[Kanlurang Mindoro]], [[Silangang Mindoro]] || [[Silangang Samar]] |} ===Pilipinas=== {{storm path|Nanmadol 2004 track.png}} Binulaga ni '''Yoyong''' ang rehiyon ng Bikol, [[Gitnang Luzon]], [[Hilagang Luzon]] kasama ang [[CALABARZON]], at ang matinding pinuruhan nito ay ang [[Real, Quezon]] na kung saan dumaan at nanalasa ang dalawang bagyo na si [[Bagyong Violeta]] at [[Bagyong Winnie]] na may dalang malalakas na ulan at hangin bunsod na kasunod nang mga ito ay sina [[Bagyong Yoyong]] at [[Bagyong Zosimo]]. ===Taiwan=== Ang Kao-shing at ang kapitolyo nang Taiwan ay ang [[Taipei]] ay isa sa mga lugar sa Taiwan ang sinalanta ni Yoyong at nagtaas rin nang daluyong na aabot sa 4 hanggang 5 metro kaya't inabisuhan na ang mga manlalayag sa baybayin nang Taiwan na bawal nang pumalaot dahil sa Bagyong Yoyong. ===Tsina=== Ang Tsina ay isa sa tatlong bansang huling tinamaan ni Yoyong o Nanmadol na nagdulot nang malawakang pagkabaha sa mga bayan at lungsod. {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Winnie|Winnie]]|title=Pacific typhoon season names|years=Nanmadol|after=Zosimo}} {{S-end}} == Mga sanggunian == {{reflist|refs= <ref name=JTWCReport>{{cite report|title=2004 Annual Tropical Cyclone Report|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/2004atcr.pdf|work=Joint Typhoon Warning Center Annual Tropical Cyclone Reports|publisher=Joint Typhoon Warning Center|accessdate=31 Agosto 2013|author=Atangan, J.F.|author2=Preble, Amanda|author3=United States Naval Maritime Forecast Center|editor1=Vancas, Michael|location=Pearl Harbor, Hawaii|pages=163&ndash;4|format=PDF|year=2004|archive-date=6 Disyembre 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131206154117/http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/2004atcr.pdf|url-status=dead}}</ref> }} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2004]] {{stub}} se3101iyi9kl33w7mn67zzhodk5cnnz 0 243102 2230473 2202270 2026-10-01T05:33:51Z Ivan P. Clarin 84769 2230473 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name = {{Color|darkred|Bagyong Lando (Koppu)}} | Type = Bagyong | Year = 2015 | Basin = WPac | Image location = Koppu 2015-10-17 0530Z.png | Image name = Si Bagyong Lando papasok, ng Pilipinas noong ika-17 nang Oktubre | Formed = Oktubre 12, 2015 | Dissipated = Oktubre 21, 2015 | 10-min winds = 100 | 1-min winds = 130 | Pressure = 920 | Fatalities = 62 patay <!--- kumpirmadong 2 ang patay --> | Damages = 313 | Areas = Hilagang Mariana Isla, [[Pilipinas]], [[Taiwan]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015]] }} Si '''Bagyong Lando''' (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Koppu'''), ay isang malakas na bagyo na tumama sa [[Gitnang Luzon]] pati na rin sa Hilagang Luzon at sa [[Kalakhang Maynila]]. Tinumbok nito ang [[Casiguran, Aurora|Casiguran]] at [[Baler, Aurora|Baler]] sa probinsya nang [[Aurora]]. At ito'y nakataas sa Signal #.4 . ==Lokasyon== {{storm path|Koppu 2015 track.png}} Namataan nang bahagyang bumagal ang 'Bagyong Lando' sa [[Santa Fe, Nueva Vizcaya]] at patuloy pa itong kumikilos kanluran-hilagang kanluran patungong [[Vigan, Ilocos Sur]] at dahil na rin sa may Weather System High Pressure area sa bahagi nang Timog ng Karagatang Tsina at Karagatang Pilipinas kaya't mabagal ang pag-usad ni Lando pa labas nang [[Pilipinas]]. Ito ay naglandfall sa Casiguran, Aurora. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Casiguran, Aurora]] | lat=16.17 | long=122.07 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Lando }} ==Press Conference ni Pnoy== Inabisuhan na nang mga NDRRMC na agaran na agad ang paglikas nang residente dahil sa maipapakitang gilas nang lakas ni '''Lando''' sa mga probinsya nang Luzon, hindi biro ang hatid nang ulan at hangin ni ''Lando'' dahil sa pag hatak nang [[Habagat]] monsoon through. Matagal pa ang bakasyon nang bagyo, mahigit isang linggo itong nagbakasyon bago lumabas nang PAR. ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em;"| Oktubre 15, 2015 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Aurora]], [[Southern Isabela]] |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || Northern Quezon (including Pollilio Is.), [[Isabela]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Quirino]], [[Ifugao]], [[Mt. Province]], [[Kalinga]], [[Benguet]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Cagayan]], [[Bulakan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Zambales]], [[Pangasinan]], [[La Union]], [[Ilocos Sur]], [[Ilocos Norte]], [[Abra]], [[Apayao]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Rizal]], [[Camarines Norte]], [[Catanduanes]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || Southern Quezon, [[Quezon]], [[Camarines Sur]], [[Albay]], [[Bataan]], [[Cavite]], [[Laguna]], [[Batangas]] |} ==[[Kalakhang Maynila]]== May mga pinabagsak nang puno si Lando sa [[Taft Avenue]] sa [[Maynila]] at sa [[Lungsod Quezon]] ay may isang binatang lalaki ang nabagsakan nang puno dahil sa lakas nang hangin. ==[[Nueva Ecija]]== Isinailalim na sa State of Calamity ang probinsya nang Nueva Ecija dahil sa lampas tao ang baha at ito ang mga bayan nang Bongabon, Jaen at mga lungsod nang Cabanatuan at Gapan maging sa San Jose del Monte. ==[[Bulacan]]== Maging pati ang probinsya nang bulakan ay isinailalim na rin sa State of Calamity at ito ang mga bayan nang San Miguel, Bocaue, Baliuag at Hagonoy. ==[[Tarlac]]== May Nagtumbahang mga Puno at sinabayan pa ito nang baha sa Munisipalidad nang [[Moncada, Tarlac]]. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Lando ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipapalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]]'' na nagamit sa taon 2019. ==Tingnan rin== * [[Bagyong Milenyo]] * [[Bagyong Yoyong]] * [[Bagyong Karding]] * [[Bagyong Glenda]] {{S-start}} {{Succession box|before=Kabayan|title=Kapalitan|years=Liwayway|after=Marilyn}} {{S-end}} [[Kategorya:2015 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2015]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{usbong}} 7r57134thgwqk06qqnwfqv3ntuco1sz 0 250342 2230432 2202267 2026-10-01T03:20:33Z Ivan P. Clarin 84769 2230432 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|violet|Bagyong Ruby (Hagupit)}} | Year = 2014 | Basin = WPac | Formed = Nobyembre 30, 2014 | Dissipated = Disyembre 12, 2014 | Extratropical = Disyembre 7, 8, 2014 | Image location = Hagupit 2014-12-04 0438Z.jpg | Image name = Ang galaw ni Bagyong Ruby | 10-min winds = 115 | 1-min winds = 155 | Pressure = 905 | Fatalities = 18 (kumpirmado) | Damages = 113.6 | Areas = Carolina Isla, [[Pilipinas]], [[Vietnam]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014]] }} Ang '''Super Bagyong Ruby''' (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Hagupit'''), ay isang napakalakas na bagyo na tumama sa Silangang Bisayas noong ika Disyembre 8-9 noong taong 2014. Nanalasa ito sa [[Borongan]], [[Silangang Samar]] at [[Catbalogan]], [[Kanlurang Samar]]. At ang sunod na sinalanta nito ay rehiyon nang BICOL at MIMAROPA. Ito ay nag landfall sa mga bayan ng: [[San Julian, Eastern Samar]], [[Batuan, Masbate]], [[Claveria, Masbate]], [[San Francisco, Quezon]] at [[San Juan, Batangas]]. ==Paghahanda== Maagang nag abiso ang sangay nang bawat barangay dahil sa hagupit nang Bagyong Ruby, Inabisuhan na ang mga mangigisda na itigil na ang paglayag sa dagat upang makaiwas sa disgrasyang maidudulot nang malalakas na alon. [[Talaksan:Hagupit 2014 track.png|200px|thumb|Ang galaw ni Bagyong Ruby]]. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[San Julian, Silangang Samar]] | lat=11.45 | long=125.27 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Ruby }} ==Typhoon Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Disyembre 8, 2014 |- ! PSWS !! LUZON !! BISAYAS |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Albay]], [[Masbate]] (at [[Burias]], [[Marinduque]] , [[Romblon]], [[Sorsogon]] || [[Biliran]], [[Hilagang Samar]], [[Samar]], [[Silangang Samar]], [[Leyte]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Batangas]], [[Camarines Norte]], [[Cavite]], [[Laguna]], [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]] (at Lubang Isla), [[Quezon]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]] || [[Timog Leyte]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Bataan]], [[Bulacan]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Pampanga]], [[Rizal]] || [[Aklan]], [[Antique]], [[Capiz]], [[Cebu]], [[Negros Occidental]] |} == Pinsala == Naglikha si Bagyong Ruby nang malawakang pinsala sa Silangang Bisayas, ang matinding pinuruhan nito ay ang mga lungsod nang '''Borongan''' at '''Catbalogan'''. Na aabot sa bilyong pisong pinsala maging imprastraktura, Nagwasak si Ruby na ng mga maraming bahay at mga bukirin. Hindi masyado sa pininsalang nilikha nang [[Super Bagyong Yolanda]]. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Ruby ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Rosita|Rosita]]'' na nagamit sa taon 2018. == Tingnan ito == * [[Bagyong Glenda]] * [[Bagyong Juan (2010)|Bagyong Juan]] {{S-start}} {{Succession box|before=Queenie|title=Kapalitan|years=Rosita|after=[[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2014 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2014]] f6ltpx5wmbm69qke2h26tgaf6rg5k6j 0 262205 2230408 2202253 2026-10-01T03:06:47Z Ivan P. Clarin 84769 2230408 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|cyan|Bagyong Sendong (Washi)}} | Year = 2011 | Type = Tropical na Bagyo | Basin = WPac | Formed = Disyembre 13, 2011 | Dissipated = Disyembre 19, 2011 | Extratropical = Disyembre 17, 2011 | Image location = 2011 Washi.jpg | Image name = Ang Bagyong si Sendong noong ika Disyembre 2011 | 10-min winds = 50 | 1-min winds = 50 | Pressure = 992 | Fatalities = 1, 268 (kumpirmado), 1268 (nawawala) | Damages = 97.8 | Areas = Micronesia, Palau, [[Pilipinas]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011]] }} Ang '''Bagyong Sendong''' (Pagtatalagang pandaigdig na '''Bagyong Washi'''), ay isang maulang bagyo na kasing halintulad ni [[Bagyong Ondoy]], na nalalasa sa Hilagang Mindanao noong ika Disyembre 17, 2011 na nagdulot nang malawakang pagbaha at pagkasira sa ilang bahagi nang Minadanao ang Bagyong Sendong sa Mindanao lamang ang mapaminsalang nagdaang bagyo sa loob nang taon Millenium 21th century, sumunod pa rito si [[Bagyong Pablo]] na nanalasa sa [[Rehiyon ng Davao]] noong ika Disyembre 4, 2012 na parehas lamang na buwan na naminsala, Nanalasa rin ang Bagyong si Sendong sa mga Rehiyon ng Gitnang Bisayas sa [[Dumaguete]] at ilan pang bahagi ng Bisayas.<ref>https://news.abs-cbn.com/nation/12/19/11/sendong-worlds-deadliest-storm-2011</ref>Ito ay nag-landfall sa mga bayan ng: [[Lingig, Surigao del Sur]], [[Ozamiz]] at [[Puerto Princesa]]. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Lingig, Surigao del Sur]] | lat=8.02 | long=126.24 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Sendong }} == Pinsala == [[Talaksan:Washi 2011 track.png|200px|thumb|Ang galaw ng bagyong si Sendong]] Nagtala nag malawak na pagbaha, pagguho ng lupa, pagkasira nang nga kabahayan at pangkabuhayan, ukit nang ng dalampasigan at pang ekonomiya, nagtala rin ito nang mga namatay na tao sa ilang parte ng lugar, di hamak rin na mas kasing parehas ni Sendong si Ondoy nanalasa naman sa [[Luzon]], noong ika Setyembre 26, 2009. na nagdulot nang mataas na pagbaha at pag apaw nang mga ilog.<ref>{{Cite web |url=https://center.noah.up.edu.ph/sendong-flood-cagayan-de-oro-and-iligan |title=Archive copy |access-date=2020-10-19 |archive-date=2020-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021021759/https://center.noah.up.edu.ph/sendong-flood-cagayan-de-oro-and-iligan/ |url-status=dead }}</ref> ==Tropikal Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Disyembre 17, 2011 |- ! PSWS !! BISAYAS !! MINDANAO |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Bohol]], [[Negros Occidental]], [[Negros Oriental]], [[Siquijor]] || [[Agusan del Norte]], [[Agusan del Sur]], [[Bukidnon]], [[Camiguin]], [[Dinagat Islands]], [[Lanao del Norte]], [[Lanao del Sur]], [[Misamis Occidental]], [[Misamis Oriental]] at ''[[Lungsod ng Cagayan de Oro]]'', [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga del Sur]] |} == Paghahanda == Maagang inabisuhan ang mga residente nang buong Hilagang Mindanao na agarang paglikas dahil sa pagtaas nang tubig sa mga ilog at pag taas nang nga alon sa dalampasigan. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Sendong ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]]'' na nagamit sa taon 2019. == Tingnan ito == * [[Bagyong Gorio (2021)|Bagyong Gorio]] * [[Bagyong Ondoy]] {{S-start}} {{Succession box|before=Ramon|title=Kapalitan|years=Sarah|after={{tcname unused|Tisoy (2011)}}}} {{S-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:2011 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2011]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] a8elflbkvjbxtw17ep7x8j154iz4d7c 0 262210 2230409 2202254 2026-10-01T03:07:37Z Ivan P. Clarin 84769 2230409 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|darkviolet|Bagyong Pablo (Bopha)}} | Year = 2012 | Basin = WPac | Formed = Nobyembre 25, 2012 | Dissipated = Disyembre 9, 2012 | Extratropical = | Image location = Bopha 2012-12-03 1712Z.jpg | Image name = Ang Bagyong si Pablo Noong ika Disyembre 2012 | 10-min winds = 100 | 1-min winds = 153 | Pressure = 930 | Fatalities = 1, 069 (kumpirmado), 834 (nawawala) | Damages = 1040 | Areas = Micronesia, Palau, [[Pilipinas]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012]] }} Ang '''Bagyong Pablo''', (Pagtatalagang pandaigdig ng '''Bagyong Bopha'''), ay isang napakalakas na bagyo na tumama sa Rehiyon ng Dabaw, matinding pinuruhan nito ang mga probinsya ang [[Davao Oriental]] at [[Compostela Valley]], Nagdulot ito nang malawakang pagkasira nang mga bahay dahil sa taglay nitong malakas na hangin, nagpaulan rin ito sa mga probinsya nang [[Bukidnon]] at [[Misamis Oriental]], kabilang na rin rito ang [[Palawan]] sa Luzon na inulan rin. Maihahalintulad ang Bagyong Pablo, sa mga Bagyong Ruby, Bagyong Nina, at Super Bagyong Lawin. Si Pablo rin ang pangalawang bagyong nanalasa sa loob ng Millemium 21st century, una rito si [[Bagyong Sendong]]. Ito ay nag landfall sa mga bayan ng: [[Cateel, Davao Oriental]], [[Tangub]] at [[Taytay, Palawan]]. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Cateel, Davao Oriental]] | lat=7.47 | long=126.27 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Pablo }} == Pinsala == [[Talaksan:Bopha 2012 track.png|200px|thumb|Ang galaw ni bagyong Pablo]] Nagdulot ito nang malawakang pagkasira nang pangkabuhayan, pang ekonomiya at iba pa, dahil rito natangay nang baha ang palay iba pang mga pananim nang mga magsasaka, dahil na rin sa pag apaw at pag taas nang mga ilog galing sa ibang probinsya, Pagkawala nang mga tirahan, Pagwala at pagkaanod nang mga alagang hayop at agarang pagputol ng komunikasyon at kuryente sa rehiyon. [[Talaksan:Typhoon Bopha 2012 making landfall.gif|thumb|250px|Ang Animated enhanced satellite ng Bagyong Bopha mula sa intensity, patungo at pagtapak sa Pilipinas]] ==Typhoon Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Disyembre 4, 2012 ! PSWS !! BISAYAS !! MINDANAO |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || WALA || [[Lambak ng Compostela]], [[Davao del Norte]], [[Davao Oriental]], [[Surigao del Sur]] |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || WALA || [[Agusan del Norte]], [[Bukidnon]], [[Hilagang Cotabato]], ''[[Lungsod ng Dabaw]]'' |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Bohol]], [[Siquijor]], [[Negros Oriental]], [[Cebu]], [[Timog Leyte]] || [[Camiguin]], [[Dinagat Islands]], [[Lanao del Norte]], [[Lanao del Sur]], ''[[Lungsod ng Cagayan de Oro]]'', [[Misamis Oriental]], [[Surigao del Norte]], [[Timog Cotabato]] at ''[[Heneral Santos]]'' |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Negros Occidental]] || [[Basilan]], [[Maguindanao]], [[Sarangani]], [[Sultan Kudarat]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga Sibugay]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Pablo ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]]'' na nagamit sa taon 2020. {{S-start}} {{Succession box|before=Ofel|title=Kapalitan|years=Pepito|after=Quinta}} {{S-end}} == Tingnan ito == * [[Bagyong Nina (2016)|Bagyong Nina]] * [[Bagyong Ruby]] [[Kategorya:2012 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2012]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] 7uzx9v9r47lyybfrdse6qexk1qm6e0e 0 263232 2230288 2225786 2026-10-01T00:25:38Z Ivan P. Clarin 84769 2230288 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|blue|Bagyong Winnie}} | Type = Tropical na depresyon | Year = 2004 | Basin = WPac | Image location = Winnie 2004-11-29 0520Z.jpg | Image name = Si Bagyong Winnie noong 2004 | Warning Center = [[PAGASA]] | Formed = Nobyembre 27, 2004 | Dissipated = Nobyembre 30, 2004 | 10-min winds = 30 | Pressure = 1002 | Fatalities = 1, 600 (kumpirmado) | Damages = 14.6 | Inflated = 1 | Areas = [[Pilipinas]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004]] }} Ang '''Bagyong Winnie''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Depresyong Winnie'''), ay isang mahinang bagyo sa [[Pilipinas]] na dumaan noong Nobyembre 28 hanggang 30 taong 2004, ngunit nagpalubog at nagpaguho ito sa [[CALABARZON]], [[Bicol]] at sa Silangang Bisaya, sumunod rito nanalasa si [[Bagyong Yoyong]] na nanalasa rin sa nasabing lugar.<ref>https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-after-effects-tropical-depression-winnie-december-2-2004-500-am</ref><ref>http://www.typhoon2000.ph/stormarchives/2004/summaries/23winnie.htm</ref><ref>https://noaahrd.wordpress.com/2014/11/29/10th-anniversary-of-tropical-depression-winnie</ref>Ito ay nag landfall sa mga bayan ng: [[Capalonga, Camarines Norte]], [[Atimonan, Quezon]], [[San Pedro, Laguna]] at [[Mariveles, Bataan]]. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Capalonga, Camarines Norte|Capalonga]] | lat=14.19 | long=122.29 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Winnie }} ==Pinsala== ===Pilipinas=== Nagiwan si Winnie nang malaking pinsala sa probinsya nang [[Quezon]] sa bayan ng Real natabunan ito nang mga ilang bahay galing sa paahan nang bundok at tinagurian, itong "2004 Trahedya sa Quezon", Nagtala rin si Winnie nang patay naitala nito ang 1, 600 na katao ang patay dahil sa pagdaan nito, ilang kabuhayan sa imprastraktura, kabahayan at iba pang panghanap buhay ang winasak nang bagyo. Bagamat katatapos lamang dumaan ni Bagyong Violeta (Merbok) sa gitnang Luzon, ngunit mahinang bagyo lamang ito, sumunod naman rito si Winnie nanalasa sa rehiyon nang CALABARZON at Bicol, Maihahambing si Bagyong Winnie sa mga Bagyong Ondoy, Bagyong Sendong, Bagyong Pepeng at Bagyong Yoyong. ==Tropikal Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Nobyembre 29, 2004 |- ! PSWS !! LUZON !! BISAYAS |- | style="background-color:lightyellow;" |PSWS #1 || [[Albay]], [[Batangas]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Marinduque]], [[Masbate]] at [[Burias]], [[Laguna]], [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]], [[Quezon]], [[Palawan]], [[Romblon]] || [[Aklan]], [[Antique]], [[Biliran]], [[Capiz]], [[Cebu]], [[Hilagang Samar]], [[Leyte]], [[Samar]], [[Silangang Samar]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Winnie ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipapalit sa pangalan nang bagyo ay ''{{grey|Warren}}'' na gagamitin sa taon 2028. == Tingnan rin == * [[Bagyong Viring (2003)|Bagyong Viring]] * [[Bagyong Weng (2003)|Bagyong Weng]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Violeta|Violeta]]|title=Kapalitan|years={{tcname unused|Warren}}|after=[[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]]}} {{S-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2004]] {{usbong|Kalikasan}} 2eyn2t48in6jq4upz3kd607n9ya1ycx 0 263235 2230427 2202261 2026-10-01T03:17:18Z Ivan P. Clarin 84769 2230427 wikitext text/x-wiki {{For|typhoon|Bagyong Vinta}} {{Infobox hurricane | Name = {{Color|orange|Bagyong Vinta (Krosa)}} | Type = typhoon | Year = 2013 | Basin = WPac | Image location = Krosa Nov 02 2013 0545Z.jpg | Image name = Si Krosa noong ika Nobyembre 2013 | Formed = Oktubre 27, 2013 | Dissipated = Nobyembre 5, 2013 | 10-min winds = 75 | 1-min winds = 105 | Pressure = 970 | Fatalities = 5 (kumpirmado) | Damages = 6.4 | Areas = [[Pilipinas]], [[Tsina]], [[Hong Kong]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Vinta''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Krosa'''), ay isang napakalakas na bagyo na nasa kategoryang 3 (tatlo), nanalasa si Vinta sa buong Hilagang Luzon noong ika Oktubre 26 hanggang Nobyembre 4, taong 2013, nagtala ang bagyo nang 4 na katao ngunit napinsala rin nito ang mga kabahayan at mga puno, nag pataas nang mga alon hanggang 2 (dalawang) metro kaya umabot ito hanggang sa mga kabahayan. Ito ay nag landfall sa [[Lal-lo, Cagayan]]. ==Pinsala== [[Talaksan:Krosa 2013 track.png|thumb|Ang track ni Bagyong Vinta (Krosa) sa Batanes noong Oktubre 2013.]] Nagpadausdos si Vinta nang mga malalakas na alon at hangin sa probinsya nang [[Isabela]] at [[Cagayan]], kaya't ipinagbawal na ang pag layag sa mga dalampasigan at tinumbok ni Vinta, ang mga rehiyon nang Ilocos hanggang sa Pangasinan. Maihahalintulad si Bagyong Vinta sa mga Bagyong Labuyo, Bagyong Odette at Bagyong Santi parehas sa nag daang taon. ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Nobyembre 3, 2013 ! PSWS !! LUZON |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Apayao]], [[Batanes]] at (Isla ng Babuyan), [[Cagayan]], [[Ilocos Norte]], [[Isabela]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Abra]], [[Benguet]] at ''[[Lungsod ng Baguio]]'', [[Ifugao]],[[Ilocos Sur]], [[Kalinga]], [[La Union]] [[Mountain Province]], [[Nueva Vizcaya]], [[Pangasinan]], [[Quirino]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Aurora]], [[Nueva Ecija]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Zambales]] |} == Tingnan rin == [[Talaksan:Vinta Boat of the Bajau Laut people.jpg|thumb|Ang [[Vinta]] ng mga [[Badjao]] sa [[Sabah]], [[Malaysia]]]]. * [[Bagyong Karen]] * [[Bagyong Milenyo]] * [[Bagyong Yoring (1988)]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Urduja (2013)|Urduja]]|title=Pacific typhoon season names|years=Krosa|after=[[Bagyong Wilma at BOB 05|Wilma]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] {{usbong|Kalikasan}} lajsib1z9z68y0k5rol22aruz7x6w1j 0 263277 2230306 2202244 2026-10-01T00:35:07Z Ivan P. Clarin 84769 2230306 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|yellow|Bagyong Cosme (Halong)}} | Type = Severe Tropical Storm | Year = 2008 | Basin = WPac | Image location = Halong 2008 peak intensity.jpg | Image name = Si Bagyong Halong noong 2008 | Warning Center = [[PAGASA]] | Formed = Mayo 14, 2008 | Dissipated = Mayo 23, 2008 | Extratropical = Mayo 20, 2008 | 10-min winds = 60 | 1-min winds = 75 | Pressure = 970 | Fatalities = 51 (kumpirmado), 10 (sugatan), 3 (nawawala) | Inflated = 1 | Damages = 100 | Areas = [[Pilipinas]]at [[Japan]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2008]] }} Ang '''Bagyong Cosme''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Halong'''), ay isang malakas na bagyo na may lakas na aabot sa kategorya 1 (typhoon), Ito ang isa sa mga bagyong mapaminsala na dumaan sa rehiyon ng Ilocos at Gitnang Luzon matinding sinalanta nito ang mga probinsya nang [[Zambales]], [[Pangasinan]], [[Timog Ilocos]] at [[Hilagang Ilocos]], may dala si Cosme nang may naka nakang ulan at mabubugsong hangin, nagtaas ito sa Signal hanggang 3 (tatlo). Ayon sa Japan Meteorologist kahit ang Bagyong si Cosme ay nasa kategorya 1 ay hindi dapat magpasawalang bahala dahil sa daladala nito. Naglandfall ito sa [[Bolinao, Pangasinan]] ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Mayo 17, 2020 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Bataan]], [[Pampanga]], [[Pangasinan]], [[Tarlac]], [[Zambales]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Aurora]], [[Benguet]], [[Bulacan]], [[La Union]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Quirino]], [[Rizal]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Batangas]], [[Cavite]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Ifugao]], [[Ilocos Sur]], [[Laguna]], [[Marinduque]], [[Masbate]] at (Burias Isla), [[Mountain Province]], [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]], [[Quezon|Hilagang Quezon]] at (Polilio Isla), |} == Paghahanda == {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Bolinao, Pangasinan|Bolinao]] | lat=16.23 | long=119.53 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Cosme }} Nakataas sa Signal no. 3 rehiyon ng Ilocos kabilang ang [[Zambales]], Signal no. 2 sa mga probinsya sa Gitnang Luzon at Signal no. 1 sa rehiyon nang [[CALABARZON]], Nagpaguho rin si Cosme galing sa paahan nang bundok sa [[Lungsod ng Baguio]], dahil sa tuloy tuloy na pag ulan, pinutol ang mga suplay nang Kuryente at tubig sa Zambales dahil rin ito sa pagtawid nang bagyo at patuloy na tinutumbok ang [[Pangasinan]]. == Pinsala == Naglikha nang matataas na alon, malalakas na ulan at hangin, pagbaha at pagguho nang lupa sa mga bayan, pagkaputol nang suplay nang Tubig at Kuryente at pagtumba nang mga puno, Naapektuhan rin ang mga sakahan, mga pananim na gulay at iba pang kinabubuhay nanah mga sinalanta ni Cosme. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Cosme ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Carina'' na naga.ot sa taon 2012. == Tingnan rin == * [[Bagyong Ivan]] * [[Bagyong Rolly (2004)]] {{S-start}} {{Succession box|before=Butchoy|title=Kapalitan|years=Carina|after=Dindo}} {{S-end}} [[Kategorya:2008 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2008]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{usbong|Kalikasan}} ln6oniyaduuspiuzkvt9oheta10u8w9 828 277703 2230572 2193773 2026-10-01T07:43:35Z GinawaSaHapon 102500 dinagdag ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi since may artikulo na sa wiki 2230572 Scribunto text/plain local data = { sounds = {}, diacritics = {}, univPatterns = { { pat = "g", -- Latin Small Letter G rep = "ɡ" -- Latin Small Letter Script G }, { pat = "ᵍ", -- Modifier Letter Small G rep = "ᶢ" -- Modifier Letter Small Script G }, { pat = "l̴", -- 'l' + Combining Tilde Overlay rep = "ɫ" -- Latin Small Letter L with Middle Tilde }, { pat = "ˁ", -- Modifier Letter Reversed Glottal Stop rep = "ˤ" -- Modifier Letter Small Reversed Glottal Stop }, { pat = "’", -- Right Single Quotation Mark rep = "ʼ" -- Modifier Letter Apostrophe }, { pat = "ı", -- Latin Small Letter Dotless I rep = "i" -- Latin Small Letter I }, { pat = "ȷ", -- Latin Small Letter Dotless J rep = "j" -- Latin Small Letter J }, { pat = "ʇ", -- Latin Small Letter Turned T rep = "ǀ" -- Latin Letter Dental Click }, { pat = "[!ʗ]", -- Exclamation Mark / Latin Letter Stretched C rep = "ǃ" -- Latin Letter Retroflex Click }, { pat = "𝼋", -- rep = "ǂ" -- }, { pat = "ψ", -- Greek Letter Psi rep = "𝼊" -- Latin Letter Retroflex Click With Retroflex Hook }, { pat = "‼", -- Latin Letter Retroflex Click x 2 rep = "𝼊" -- Latin Letter Retroflex Click With Retroflex Hook }, { pat = "‼", -- Latin Letter Retroflex Click x 2 rep = "𝼊" -- Latin Letter Retroflex Click With Retroflex Hook }, { pat = "ʖ", -- Latin Letter Inverted Glottal Stop rep = "ǁ" -- Latin Letter Lateral Click }, { pat = "ɋ", -- rep = "ʘ" -- }, { pat = "ꞵ", -- Latin Small Letter Beta rep = "β" -- Greek Small Letter Beta }, { pat = "γ", -- Greek Small Letter Gamma rep = "ɣ" -- Latin Small Letter Gamma }, { pat = "φ", -- Greek Small Letter Phi rep = "ɸ" -- Latin Small Letter Phi }, { pat = "ꭓ", -- Latin Small Letter Chi rep = "χ" -- Greek Small Letter Chi }, }, keyPatterns = { -- These do not affect the revese look for diacritics { pat = "[͜͡ːˑ◌]", -- Tie bars, length marks, dotted circle rep = "" }, { pat = "ᵏ", -- Modifier Letter Small K rep = "k" -- Latin Small Letter K }, { pat = "ᶢ", -- Modifier Letter Small Script G rep = "ɡ" -- Latin Small Letter Script G }, { pat = "ᵑ", -- Modifier Letter Small Eng rep = "ŋ" -- Latin Small Letter Eng }, } } local rawData = { sounds = { -- PULMONIC CONSONANTS -- Nasals { name = "Voiceless bilabial nasal", symbols = { "m̥" }, audio = "Voiceless Bilabial Nasal.ogg" }, { name = "Voiced bilabial nasal", symbols = { "m" }, audio = "Bilabial nasal.ogg" }, { name = "Matunog na katinig na pailong sa parehong labi", symbols = { "m" }, audio = "Bilabial nasal.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental nasal", symbols = { "ɱ̊", "ɱ̥" }, audio = "Voiceless labiodental nasal.ogg" }, { name = "Voiced labiodental nasal", symbols = { "ɱ" }, audio = "Labiodental nasal.ogg" }, { name = "Voiced linguolabial nasal", symbols = { "n̼", "m̺", "m̼" }, audio = "Linguolabial nasal.ogg" }, { name = "Voiceless dental nasal", symbols = { "n̪̊" } }, { name = "Voiced dental nasal", symbols = { "n̪" }, audio = "Voiced Dental Nasal.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar nasal", symbols = { "n̥" }, audio = "Voiceless Alveolar Nasal.ogg" }, { name = "Voiced alveolar nasal", symbols = { "n" }, audio = "Alveolar nasal.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar nasal", symbols = { "n̠̊" }, }, { name = "Voiced postalveolar nasal", symbols = { "n̠" }, audio = "Voiced postalveolar nasal.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex nasal", symbols = { "ɳ̊", "ɳ̥" }, audio = "Voiceless retroflex nasal.wav" }, { name = "Voiced retroflex nasal", symbols = { "ɳ" }, audio = "Retroflex nasal.ogg" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal nasal", symbols = { "n̠̊ʲ", "ɲ̊˖", "ɲ̟̊", "ȵ̊" }, }, { name = "Voiced alveolo-palatal nasal", symbols = { "n̠ʲ", "ɲ˖", "ɲ̟", "ȵ" }, }, { name = "Voiceless palatal nasal", symbols = { "ɲ̊", "ɲ̥" }, audio = "Voiceless palatal nasal.ogg" }, { name = "Voiced palatal nasal", symbols = { "ɲ" }, audio = "Palatal nasal.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar nasal", symbols = { "ɲ˗", "ɲ̠", "ɲ᫢", "ŋ˖", "ŋ᫈", "ŋ̟" }, article = "Voiced post-palatal nasal" }, { name = "Voiceless velar nasal", symbols = { "ŋ̊", "ŋ̥" }, audio = "Voiceless velar nasal.wav" }, { name = "Voiced velar nasal", symbols = { "ŋ" }, audio = "Velar nasal.ogg" }, { name = "Voiced pre-uvular nasal", symbols = { "ɴ̟", "ŋ˗", "ŋ᫢", "ŋ̠" }, }, { name = "Voiceless uvular nasal", symbols = { "ɴ̥", "ɴ̊" }, audio = "Voiceless uvular nasal.ogg" }, { name = "Voiced uvular nasal", symbols = { "ɴ" }, audio = "Uvular nasal.ogg" }, -- Plosives { name = "Voiceless bilabial plosive", symbols = { "p" }, audio = "Voiceless bilabial plosive.ogg" }, { name = "Voiced bilabial plosive", symbols = { "b" }, audio = "Voiced bilabial plosive.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental plosive", symbols = { "p̪" }, audio = "Voiceless labiodental plosive.ogg" }, { name = "Voiced labiodental plosive", symbols = { "b̪" }, audio = "Voiced labiodental plosive.wav" }, { name = "Voiceless linguolabial plosive", symbols = { "t̼", "p̺", "p̼" }, audio = "Voiceless linguolabial stop.ogg" }, { name = "Voiced linguolabial plosive", symbols = { "d̼", "b̺", "b̼" }, audio = "Voiced linguolabial stop.ogg" }, { name = "Voiceless dental plosive", symbols = { "t̪" }, audio = "Voiceless dental stop.ogg" }, { name = "Voiced dental plosive", symbols = { "d̪" }, audio = "Voiced dental stop.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar plosive", symbols = { "t" }, audio = "Voiceless alveolar plosive.ogg" }, { name = "Voiced alveolar plosive", symbols = { "d" }, audio = "Voiced alveolar plosive.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar plosive", symbols = { "t̠" }, audio = "Voiceless postalveolar stop.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar plosive", symbols = { "d̠" }, audio = "Voiced postalveolar stop.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex plosive", symbols = { "ʈ" }, audio = "Voiceless retroflex stop.oga" }, { name = "Voiced retroflex plosive", symbols = { "ɖ" }, audio = "Voiced retroflex stop.oga" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal plosive", symbols = { "t̠ʲ", "c̟", "ȶ" }, audio = "IPA sound - ȶ.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal plosive", symbols = { "d̠ʲ", "ɟ˖", "ɟ᫈", "ɟ̟", "ȡ" }, audio = "Voiced alveolo-palatal plosive.ogg" }, { name = "Voiceless palatal plosive", symbols = { "c" }, audio = "Voiceless palatal plosive.ogg" }, { name = "Voiced palatal plosive", symbols = { "ɟ" }, audio = "Voiced palatal plosive.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal or pre-velar plosive", symbols = { "c̠", "k̟" }, article = "Voiceless post-palatal plosive" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar plosive", symbols = { "ɟ᫢", "ɟ̠", "ɡ˖", "ɡ᫈", "ɡ̟" }, article = "Voiced post-palatal plosive" }, { name = "Voiceless velar plosive", symbols = { "k" }, audio = "Voiceless velar plosive.ogg" }, { name = "Voiced velar plosive", symbols = { "ɡ" }, audio = "Voiced velar plosive 02.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular plosive", symbols = { "q˖", "q᫈", "q̟", "k̠" }, }, { name = "Voiced pre-uvular plosive", symbols = { "ɢ̟", "ɡ˗", "ɡ᫢", "ɡ̠" }, audio = "Voiced velar-uvular plosive.ogg" }, { name = "Voiceless uvular plosive", symbols = { "q" }, audio = "Voiceless uvular plosive.ogg" }, { name = "Voiced uvular plosive", symbols = { "ɢ" }, audio = "Voiced uvular stop.oga" }, { name = "Voiceless upper-pharyngeal plosive", symbols = { "ꞯ", "q˗", "q᫢", "ʡ̟̥" }, audio = "Voiceless pharyngeal stop.ogg" }, { name = "Voiced upper-pharyngeal plosive", symbols = { "𝼂", "ɢ̠", "ʡ̟̬" }, audio = "Voiced pharyngeal stop.ogg" }, { name = "Epiglottal plosive", symbols = { "ʡ" }, audio = "Epiglottal stop.ogg" }, { name = "Glottal stop", symbols = { "ʔ" }, audio = "Glottal stop.ogg" }, -- Affricates { name = "Voiceless bilabial affricate", symbols = { "pɸ" }, audio = "Voiceless bilabial affricate.ogg" }, { name = "Voiced bilabial affricate", symbols = { "bβ" }, audio = "Voiced bilabial affricate.wav" }, { name = "Voiceless bilabial trilled affricate", symbols = { "t̪ʙ̥", "tʙ̥", "tʙ̥ʰ", "pʙ̥", "pʙ̥ʰ" }, article = "Voiceless bilabial trill#Prestopped trills and stops with trill release" }, { name = "Voiced bilabial trilled affricate", symbols = { "t̪ʙ", "tʙ", "d̪ʙ", "dʙ", "pʙ", "bʙ" }, article = "Voiced bilabial trill#Prestopped trills and stops with trill release" }, { name = "Voiceless labiodental affricate", symbols = { "p̪f", "pf" }, audio = "Voiceless labiodental affricate.ogg" }, { name = "Voiced labiodental affricate", symbols = { "b̪v", "bv" }, audio = "Voiced labiodental affricate.ogg" }, { name = "Voiceless dental sibilant affricate", symbols = { "t̪s̪", "ts̪", "t̟s̟", "ts̟" }, audio = "Voiceless dental sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiced dental sibilant affricate", symbols = { "d̪z̪", "dz̪", "d̟z̟", "dz̟" }, audio = "Voiced dental sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiceless dental affricate", symbols = { "t̪θ", "t̟θ", "tθ" }, audio = "Voiceless dental non-sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiced dental affricate", symbols = { "d̪ð", "d̟ð", "dð" }, audio = "Voiced dental non-sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiceless alveolar affricate", symbols = { "ts", "ʦ" }, audio = "Voiceless alveolar sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiced alveolar affricate", symbols = { "dz", "ʣ" }, audio = "Voiced alveolar sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiceless apico-alveolar affricate", symbols = { "t̺s̺", "ts̺", "t̠s̠", "ts̠" }, }, { name = "Voiced apico-alveolar affricate", symbols = { "d̺z̺", "dz̺", "d̠z̠", "dz̠" }, }, { name = "Voiceless alveolar non-sibilant affricate", symbols = { "tɹ̝̊", "tɹ̥", "tθ̠", "tθ͇" }, }, { name = "Voiced alveolar non-sibilant affricate", symbols = { "dɹ̝", "dɹ", "dð̠", "dð͇" }, }, { name = "Voiceless postalveolar affricate", symbols = { "t̠ʃ", "tʃ", "ʧ" }, audio = "Voiceless palato-alveolar affricate.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar affricate", symbols = { "d̠ʒ", "dʒ", "ʤ" }, audio = "Voiced palato-alveolar affricate.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar non-sibilant affricate", symbols = { "t̠ɹ̠̊˔", "tɹ̠̊˔", "tɹ̝̊˗", "t̠ɹ̝̊˗", "t̠ɹ̠̊", "tɹ̠̊" }, audio = "Voiceless postalveolar non-sibilant affricate.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar non-sibilant affricate", symbols = { "d̠ɹ̠˔", "d̠ɹ̠᷵", "dɹ̠˔", "dɹ̝˗", "d̠ɹ̝˗", "d̠ɹ̠", "dɹ̠" }, audio = "Voiced postalveolar non-sibilant affricate.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex affricate", symbols = { "ʈʂ", "tʂ", "ꭧ" }, audio = "Voiceless retroflex affricate.ogg" }, { name = "Voiced retroflex affricate", symbols = { "ɖʐ", "dʐ", "ꭦ" }, audio = "Voiced retroflex affricate.ogg" }, { name = "Voiced retroflex non-sibilant affricate", symbols = { "dɻ˔", "ɖɻ᷵", "d̠ɻ̝", "ɖɻ˔" }, audio = "Voiced retroflex non-sibilant affricate.ogg" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal affricate", symbols = { "tɕ", "cɕ", "t̠ʃʲ", "tʃʲ", "t̠s̠ʲ", "ʨ" }, audio = "Voiceless alveolo-palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal affricate", symbols = { "dʑ", "ɟʑ", "d̠ʒʲ", "dʒʲ", "d̠z̠ʲ", "ʥ" }, audio = "Voiced alveolo-palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiceless palatal affricate", symbols = { "cç" }, audio = "Voiceless palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiced palatal affricate", symbols = { "ɟʝ" }, audio = "Voiced palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal or pre-velar affricate", symbols = { "c̠ç˗", "cç˗", "c̠ç̠", "cç̠", "k̟x̟", "kx̟" }, article = "Voiceless post-palatal affricate" }, { name = "Voiceless velar affricate", symbols = { "kx" }, audio = "Voiceless velar affricate.ogg" }, { name = "Voiced velar affricate", symbols = { "ɡɣ" }, audio = "Voiced velar affricate.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular affricate", symbols = { "q˖χ˖", "qχ˖", "q̟χ̟", "qχ̟", "k̠x̠", "kx̠" }, }, { name = "Voiceless uvular affricate", symbols = { "qχ" }, audio = "Voiceless uvular affricate.ogg" }, { name = "Voiced uvular affricate", symbols = { "ɢʁ" }, audio = "Voiced uvular affricate.ogg" }, { name = "Voiceless pharyngeal affricate", symbols = { "ʡħ" }, }, { name = "Voiceless epiglottal affricate", symbols = { "ʡʜ" }, audio = "Voiceless epiglottal affricate.ogg" }, { name = "Voiced epiglottal affricate", symbols = { "ʡʢ" }, audio = "Voiced epiglottal affricate.ogg" }, { name = "Voiceless glottal affricate", symbols = { "ʔh" }, audio = "Voiceless glottal affricate.ogg" }, -- Fricatives { name = "Voiceless bilabial fricative", symbols = { "ɸ" }, audio = "Voiceless bilabial fricative.ogg" }, { name = "Voiced bilabial fricative", symbols = { "β" }, audio = "Voiced bilabial fricative.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental fricative", symbols = { "f" }, audio = "Voiceless labio-dental fricative.ogg" }, { name = "Voiced labiodental fricative", symbols = { "v" }, audio = "Voiced labio-dental fricative.ogg" }, { name = "Voiceless linguolabial fricative", symbols = { "θ̼", "ɸ̺", "f̼", "ɸ̼" }, audio = "Voiceless linguolabial fricative.ogg" }, { name = "Voiced linguolabial fricative", symbols = { "ð̼", "β̺", "v̼", "β̼" }, audio = "Voiced linguolabial fricative.wav" }, { name = "Voiceless dental fricative", symbols = { "θ" }, audio = "Voiceless dental fricative.ogg" }, { name = "Voiced dental fricative", symbols = { "ð" }, audio = "Voiced dental fricative.ogg" }, { name = "Voiceless dental sibilant fricative", symbols = { "s̪" }, }, { name = "Voiced dental sibilant fricative", symbols = { "z̪" }, }, { name = "Voiceless denti-alveolar fricative", symbols = { "s̻̪", "s̪̻", "s̻͆", "s̟" }, }, { name = "Voiceless alveolar fricative", symbols = { "s" }, audio = "Voiceless alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar fricative", symbols = { "z" }, audio = "Voiced alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless apico-alveolar fricative", symbols = { "s̺" }, }, { name = "Voiced apico-alveolar fricative", symbols = { "z̺" }, }, { name = "Voiceless alveolar retracted fricative", symbols = { "s̠" }, audio = "Voiceless alveolar retracted sibilant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar retracted fricative", symbols = { "z̠" }, }, { name = "Voiceless alveolar non-sibilant fricative", symbols = { "θ̠", "θ͇", "t̞", "ɹ̝̊" }, }, { name = "Voiced alveolar non-sibilant fricative", symbols = { "ð̠", "ð͇", "d̞", "ɹ̝" }, }, { name = "Voiceless alveolar tapped fricative", symbols = { "ɾ̞̊" }, }, { name = "Voiced alveolar tapped fricative", symbols = { "ɾ̞" }, }, { name = "Voiceless postalveolar fricative", symbols = { "ʃ" }, audio = "Voiceless palato-alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar fricative", symbols = { "ʒ" }, audio = "Voiced palato-alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar non-sibilant fricative", symbols = { "ɹ̠̊˔", "ɹ̝̊˗" }, audio = "Voiceless postalveolar non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar non-sibilant fricative", symbols = { "ɹ̠˔", "ɹ̠᷵", "ɹ̝˗" }, audio = "Voiced postalveolar non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex fricative", symbols = { "ʂ" }, audio = "Voiceless retroflex sibilant.ogg" }, { name = "Voiced retroflex fricative", symbols = { "ʐ" }, audio = "Voiced retroflex sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex non-sibilant fricative", symbols = { "ɻ̝̊", "ɻ̊˔", "ʈ̞", "ʈ˕" }, audio = "Voiceless retroflex non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiced retroflex non-sibilant fricative", symbols = { "ɻ̝", "ɻ˔", "ɻ᷵", "ɖ̞", "ɖ˕" }, audio = "Voiced retroflex non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal fricative", symbols = { "ɕ", "ʃʲ", "s̠ʲ"}, audio = "Voiceless alveolo-palatal sibilant.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal fricative", symbols = { "ʑ", "ʒʲ", "z̠ʲ"}, audio = "Voiced alveolo-palatal sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless palatal fricative", symbols = { "ç" }, audio = "Voiceless palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiced palatal fricative", symbols = { "ʝ" }, audio = "Voiced palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal or pre-velar fricative", symbols = { "ç˗", "ç̠", "ç᫢", "x̟" }, article = "Voiceless post-palatal fricative", audio = "Voiceless post-palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar fricative", symbols = { "ʝ᫢", "ʝ̠", "ɣ᫈", "ɣ̟" }, article = "Voiced post-palatal fricative", audio = "Voiced post-palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless velar fricative", symbols = { "x" }, audio = "Voiceless velar fricative.ogg" }, { name = "Voiced velar fricative", symbols = { "ɣ" }, audio = "Voiced velar fricative.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular fricative", symbols = { "χ˖", "χ̟", "x̠" }, }, { name = "Voiced pre-uvular fricative", symbols = { "ʁ̟", "ɣ˗", "ɣ̠" }, }, { name = "Voiceless uvular fricative", symbols = { "χ" }, audio = "Voiceless uvular fricative.ogg" }, { name = "Voiced uvular fricative", symbols = { "ʁ" }, audio = "Voiced uvular fricative.ogg" }, { name = "Voiceless pharyngeal fricative", symbols = { "ħ" }, audio = "Voiceless pharyngeal fricative.ogg" }, { name = "Voiced pharyngeal fricative", symbols = { "ʕ", "ʕ̝" }, audio = "Voiced pharyngeal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless glottal fricative", symbols = { "h" }, audio = "Voiceless glottal fricative.ogg" }, { name = "Voiced glottal fricative", symbols = { "ɦ" }, audio = "Voiced glottal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless bidental fricative", symbols = { "h̪͆" }, audio = "Voiceless bidental fricative.ogg" }, { name = "Voiceless dentolabial fricative", symbols = { "f͆" }, audio = "Voiceless dentolabial fricative.ogg" }, -- Approximants { name = "Voiced bilabial approximant", symbols = { "β̞", "ʋ̟" }, audio = "Bilabial approximant.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental approximant", symbols = { "ʋ̥" }, audio = "Voiceless labiodental approximant.ogg" }, { name = "Voiced labiodental approximant", symbols = { "ʋ" }, audio = "Labiodental approximant.ogg" }, { name = "Voiced dental approximant", symbols = { "ð̞", "ɹ̪" }, }, { name = "Voiceless alveolar approximant", symbols = { "ɹ̥" }, audio = "Voiceless alveolar approximant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar approximant", symbols = { "ɹ" }, audio = "Alveolar approximant.ogg" }, { name = "Voiced laminal alveolar approximant", symbols = { "z̞", "ð̠˕", "ɹ̻" }, }, { name = "Voiceless postalveolar approximant", symbols = { "ɹ̠̊" }, }, { name = "Voiced postalveolar approximant", symbols = { "ɹ̠" }, audio = "Postalveolar approximant.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex approximant", symbols = { "ɻ̊" }, }, { name = "Voiced retroflex approximant", symbols = { "ɻ" }, audio = "Retroflex Approximant2.oga" }, { name = "Voiceless palatal approximant", symbols = { "j̊", "ç˕", "ç̞"}, audio = "Voiceless palatal approximant.wav" }, { name = "Voiced palatal approximant", symbols = { "j", "ʝ˕", "ʝ̞" }, audio = "Palatal approximant.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar approximant", symbols = { "j᫢", "j̠", "j˗", "ʝ̞˗", "ʝ̞᫢", "ɰ̈", "ɰ̟", "ɰ˖", "ɣ̞˖", "ɣ̞᫈" }, article = "Voiced post-palatal approximant", audio = "Post-palatal approximant.ogg" }, { name = "Protruded post-palatal or pre-velar approximant", symbols = { "j˗ʷ", "j᫢ʷ", "j̈ʷ", "ɥ̫̈", "ẅ", "w̟" }, audio = "Voiced labialized post-palatal approximant.ogg", article = "Protruded post-palatal approximant" }, { name = "Compressed post-palatal or pre-velar approximant", symbols = { "ɥ̈", "ɥ˗", "ɥ᫢", "j̈ᵝ", "j˗ᵝ", "j᫢ᵝ" }, article = "Compressed post-palatal approximant" }, { name = "Voiced velar approximant", symbols = { "ɰ", "ɣ˕", "ɣ᫛", "ɣ̞" }, audio = "Voiced velar approximant.ogg" }, { name = "Voiced velar bunched approximant", symbols = { "ɹ̈ "}, }, { name = "Voiced uvular approximant", symbols = { "ʁ̞" }, audio = "Voiced Uvular Approximant.ogg" }, { name = "Voiced pharyngeal approximant", symbols = { "ʕ̞" }, audio = "Voiced pharyngeal approximant.ogg" }, { name = "Voiced epiglottal approximant", symbols = { "ʢ̞", "ʕ̞˗" }, audio = "Voiced epiglottal trill.ogg" }, { name = "Creaky-voiced glottal approximant", symbols = { "ʔ̬", "ʔ̞", "ʔ̰", "˷" }, audio = "Creaky-voiced glottal approximant.wav" }, -- Taps/flaps { name = "Voiced bilabial flap", symbols = { "ⱱ̟", "b̆", "w̆" }, audio = "Voiced bilabial flap.wav" }, { name = "Voiced labiodental flap", symbols = { "ⱱ" }, audio = "Labiodental flap.ogg" }, { name = "Voiceless dental tap or flap", symbols = { "ɾ̪̊" }, article = "Voiceless dental tap" }, { name = "Voiced dental tap or flap", symbols = { "ɾ̪" }, article = "Dental tap", }, { name = "Voiceless alveolar tap or flap", symbols = { "ɾ̥", "t̆" }, article = "Voiceless alveolar tap", audio = "Voiceless alveolar tap.wav" }, { name = "Voiced alveolar tap or flap", symbols = { "ɾ", "d̆" }, audio = "Alveolar tap.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar flap", symbols = { "ɾ̠" }, }, { name = "Voiced alveolar nasal tap or flap", symbols = { "ɾ̃", "n̆" }, article = "Alveolar nasal tap", }, { name = "Voiceless retroflex flap", symbols = { "ɽ̊", "ʈ̆" }, --audio = "Voiceless retroflex tap.wav" }, { name = "Voiced retroflex flap", symbols = { "ɽ", "ɖ̆" }, audio = "Retroflex flap.ogg" }, { name = "Voiced retroflex nasal flap", symbols = { "ɽ̃", "ɳ̆" }, }, { name = "Voiced velar tap", symbols = { "ɡ̆" }, audio = "Voiced velar tap.wav" }, { name = "Voiced uvular tap or flap", symbols = { "ɢ̆", "ʀ̆" }, article = "Voiced uvular tap and flap", audio = "Voiced uvular tap.wav" }, { name = "Voiced epiglottal tap", symbols = { "ʡ̆", "ʡ̮", "ʢ̆" }, audio = "Epiglottal flap.oga" }, -- Trills { name = "Voiceless bilabial trill", symbols = { "ʙ̥" }, audio = "Voiceless bilabial trill with aspiration.ogg" }, { name = "Voiced bilabial trill", symbols = { "ʙ" }, audio = "Bilabial trill.ogg" }, { name = "Voiceless labiolingual trill", symbols = { "r̼̊", "ʙ̺̊", "ʙ̼̊" }, audio = "Voiceless linguolabial trill.wav" }, { name = "Voiced labiolingual trill", symbols = { "r̼", "ʙ̺", "ʙ̼" }, audio = "Voiced linguolabial trill.wav" }, { name = "Voiceless dental trill", symbols = { "r̪̊" } }, { name = "Voiced dental trill", symbols = { "r̪" }, }, { name = "Voiceless alveolar trill", symbols = { "r̥" }, audio = "Voiceless alveolar trill.ogg" }, { name = "Voiced alveolar trill", symbols = { "r" }, audio = "Alveolar trill.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar fricative trill", symbols = { "r̝̊" }, audio = "Voiceless alveolar raised non-sonorant trill.ogg" }, { name = "Voiced alveolar fricative trill", symbols = { "r̝" }, audio = "Raised alveolar non-sonorant trill.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar trill", symbols = { "r̠̊" } }, { name = "Voiced postalveolar trill", symbols = { "r̠" }, audio = "Voiced postalveolar trill.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex trill", symbols = { "ɽ̊r̥", "ɽr̥" }, audio = "Voiceless retroflex trill.ogg" }, { name = "Voiced retroflex trill", symbols = { "ɽr" }, audio = "Voiced retroflex trill.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝̊˖", "ʀ̟̊˔" }, }, { name = "Voiced pre-uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝˖", "ʀ̟˔" }, }, { name = "Voiceless uvular trill", symbols = { "ʀ̥" }, audio = "Voiceless uvular trill.ogg" }, { name = "Voiced uvular trill", symbols = { "ʀ" }, audio = "Uvular trill.ogg" }, { name = "Voiceless uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝̊" }, audio = "Voiceless uvular fricative trill.ogg" }, { name = "Voiced uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝" }, audio = "Voiced uvular fricative trill.wav" }, { name = "Voiceless epiglottal trill", symbols = { "ʜ" }, audio = "Voiceless epiglottal trill.ogg" }, { name = "Voiced epiglottal trill", symbols = { "ʢ" }, audio = "Voiced epiglottal trill 2.ogg" }, -- Lateral affricates { name = "Voiceless alveolar lateral affricate", symbols = { "tɬ" }, audio = "Voiceless alveolar lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral affricate", symbols = { "dɮ" }, audio = "Voiced alveolar lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral affricate", symbols = { "ʈɭ̊˔", "tɭ̊˔", "ʈɭ̊", "tɭ̊", "ʈꞎ", "tꞎ" }, audio = "Voiceless retroflex lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced retroflex lateral affricate", symbols = { "ɖɭ˔", "dɭ˔", "ɖɭ", "dɭ", "ɖ𝼅", "d𝼅" }, audio = "Voiced retroflex lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiceless palatal lateral affricate", symbols = { "cʎ̝̊", "cʎ̥", "c𝼆", "t𝼆" }, audio = "Voiceless palatal lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced palatal lateral affricate", symbols = { "ɟʎ̝", "ɟʎ", "ɟ𝼆̬", "d𝼆̬" }, audio = "Voiced palatal lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal lateral affricate", symbols = { "c𝼆˗" }, article = "Voiceless velar lateral affricate" }, { name = "Voiceless velar lateral affricate", symbols = { "kʟ̝̊", "kʟ̥", "k𝼄" }, audio = "Voiceless velar lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced velar lateral affricate", symbols = { "ɡʟ̝", "ɡʟ", "ɡ𝼄̬" }, audio = "Voiced velar lateral affricate.ogg" }, -- Lateral fricatives { name = "Voiceless dental lateral fricative", symbols = { "ɬ̪" }, }, { name = "Voiced dental lateral fricative", symbols = { "ɮ̪", "ɮ͆" }, }, { name = "Voiceless alveolar lateral fricative", symbols = { "ɬ" }, audio = "Voiceless alveolar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral fricative", symbols = { "ɮ" }, audio = "Voiced alveolar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar lateral fricative", symbols = { "ɬ̠" } }, { name = "Voiced postalveolar lateral fricative", symbols = { "ɮ̠" }, audio = "Voiced postalveolar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral fricative", symbols = { "ɭ̊˔", "ꞎ"}, audio = "Voiceless retroflex lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced retroflex lateral fricative", symbols = { "ɭ˔", "𝼅" }, audio = "Voiced retroflex lateral fricative.wav" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal lateral fricative", symbols = { "ɬ̠ʲ", "ʎ̝̊˖", "ȴ̊˔", "l̠̊ʲ", "ʎ̟̊", "ȴ̊" }, }, { name = "Voiceless palatal lateral fricative", symbols = { "ʎ̝̊", "𝼆" }, audio = "Voiceless palatal lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced palatal lateral fricative", symbols = { "ʎ̝", "𝼆̬" }, audio = "ʎ̝ IPA sound.opus" }, { name = "Voiceless post-palatal lateral fricative", symbols = { "𝼆̠" }, }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar lateral fricative", symbols = { "ʎ̝˗", "ʟ̟᷵" }, article = "Voiced pre-velar lateral fricative" }, { name = "Voiceless velar lateral fricative", symbols = { "ʟ̝̊", "𝼄" }, audio = "Voiceless velar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced velar lateral fricative", symbols = { "ʟ̝", "𝼄̬" }, audio = "Voiced velar lateral fricative.ogg" }, -- Lateral approximants { name = "Voiced dental lateral approximant", symbols = { "l̪" }, audio = "Voiced dental lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar lateral approximant", symbols = { "l̥" }, audio = "Voiceless alveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral approximant", symbols = { "l" }, audio = "Alveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar lateral approximant", symbols = { "l̠" }, audio = "Voiced postalveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral approximant", symbols = { "ɭ̊" }, }, { name = "Voiced retroflex lateral approximant", symbols = { "ɭ" }, audio = "Retroflex lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal lateral approximant", symbols = { "l̠ʲ", "ʎ̟", "ȴ" }, }, { name = "Voiceless palatal lateral approximant", symbols = { "ʎ̥" }, }, { name = "Voiced palatal lateral approximant", symbols = { "ʎ" }, audio = "Palatal lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiceless velar lateral approximant", symbols = { "ʟ̥" }, }, { name = "Voiced velar lateral approximant", symbols = { "ʟ" }, audio = "Velar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced uvular lateral approximant", symbols = { "ʟ̠" }, audio = "Uvular lateral approximant.ogg" }, -- Lateral taps/flaps { name = "Voiced linguolabial lateral flap", symbols = { "ɺ̼" } }, { name = "Voiced dental lateral flap", symbols = { "ɺ̪" } }, { name = "Voiceless alveolar lateral flap", symbols = { "ɺ̥" }, audio = "Voiceless alveolar lateral flap.wav" }, { name = "Voiced alveolar lateral flap", symbols = { "ɺ", "l̆"}, audio = "Voiced alveolar lateral flap.wav" }, { name = "Voiced postalveolar lateral flap", symbols = { "ɺ̠" }, audio = "Voiced postalveolar lateral flap.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral flap", symbols = { "ɭ̥̆", "𝼈̊", "𝼈̥" }, audio = "Voiceless retroflex lateral flap.wav" }, { name = "Voiced retroflex lateral flap", symbols = { "ɭ̆", "𝼈", "𝼈 (ɺ̢)" }, audio = "Voiced retroflex lateral flap (correct).wav" }, { name = "Voiced palatal lateral flap", symbols = { "ʎ̆", "ʎ̮" }, audio = "Voiced palatal lateral flap.wav" }, { name = "Voiced velar lateral tap", symbols = { "ʟ̆" }, audio = "Voiced velar lateral tap.wav" }, -- NON-PULMONIC CONSONANTS -- Ejective stops { name = "Bilabial ejective stop", symbols = { "pʼ" }, audio = "Bilabial ejective plosive.ogg" }, { name = "Dental ejective stop", symbols = { "t̪ʼ" }, audio = "Dental ejective stop.ogg" }, { name = "Alveolar ejective stop", symbols = { "tʼ" }, audio = "Alveolar ejective plosive.ogg" }, { name = "Retroflex ejective stop", symbols = { "ʈʼ" }, audio = "Retroflex ejective.ogg" }, { name = "Palatal ejective stop", symbols = { "cʼ" }, audio = "Palatal ejective.ogg" }, { name = "Velar ejective stop", symbols = { "kʼ" }, audio = "Velar ejective plosive.ogg" }, { name = "Uvular ejective stop", symbols = { "qʼ" }, audio = "Uvular ejective plosive.ogg" }, -- Ejective affricates { name = "Labiodental ejective affricate", symbols = { "p̪fʼ" }, }, { name = "Dental ejective affricate", symbols = { "t̪θʼ", "t̟θʼ", "tθʼ" }, audio = "Dental ejective affricate.ogg" }, { name = "Alveolar ejective affricate", symbols = { "tsʼ" }, audio = "Alveolar ejective affricate.ogg" }, { name = "Postalveolar ejective affricate", symbols = { "t̠ʃʼ", "tʃʼ" }, audio = "Palato-alveolar ejective affricate.ogg" }, { name = "Retroflex ejective affricate", symbols = { "ʈʂʼ", "tʂʼ" }, audio = "Retroflex ejective affricate.ogg" }, { name = "Alveolo-palatal ejective affricate", symbols = { "t̠ɕʼ", "tɕʼ", "t̠ʃʲʼ", "tʃʲʼ", "t̠s̠ʲʼ", "cɕʼ" }, }, { name = "Palatal ejective affricate", symbols = { "cçʼ" }, audio = "Palatal ejective affricate.ogg" }, { name = "Velar ejective affricate", symbols = { "kxʼ" }, audio = "Velar ejective affricate.ogg" }, { name = "Uvular ejective affricate", symbols = { "qχʼ" }, audio = "Uvular ejective affricate.ogg" }, -- Ejective fricatives { name = "Bilabial ejective fricative", symbols = { "ɸʼ" }, audio = "Bilabial ejective fricative.ogg" }, { name = "Labiodental ejective fricative", symbols = { "fʼ" }, audio = "Labiodental ejective fricative.ogg" }, { name = "Dental ejective fricative", symbols = { "θʼ" }, audio = "Dental ejective fricative.ogg" }, { name = "Alveolar ejective fricative", symbols = { "sʼ" }, audio = "Alveolar ejective fricative.ogg" }, { name = "Postalveolar ejective fricative", symbols = { "ʃʼ" }, audio = "Palato-alveolar ejective fricative.ogg" }, { name = "Retroflex ejective fricative", symbols = { "ʂʼ" }, audio = "Retroflex ejective fricative.ogg" }, { name = "Alveolo-palatal ejective fricative", symbols = { "ɕʼ" , "ʃʲʼ", "s̠ʲʼ"}, audio = "Alveolo-palatal ejective fricative.ogg" }, { name = "Palatal ejective fricative", symbols = { "çʼ" }, audio = "Palatal ejective fricative.ogg" }, { name = "Velar ejective fricative", symbols = { "xʼ" }, audio = "Velar ejective fricative.ogg" }, { name = "Uvular ejective fricative", symbols = { "χʼ" }, audio = "Uvular ejective fricative.ogg" }, -- Lateral ejective affricates { name = "Alveolar lateral ejective affricate", symbols = { "tɬʼ", "ƛʼ" }, audio = "Alveolar lateral ejective affricate.ogg" }, { name = "Palatal lateral ejective affricate", symbols = { "cʎ̝̊ʼ", "cʎ̥ʼ", "c𝼆ʼ" }, audio = "Palatal lateral ejective affricate.ogg" }, { name = "Velar lateral ejective affricate", symbols = { "kʟ̝̊ʼ", "kʟ̥ʼ", "k𝼄ʼ" }, audio = "Velar lateral ejective affricate.ogg" }, { name = "Uvular lateral ejective affricate", symbols = { "q𝼄ʼ", "q𝼄̠ʼ", "qʟ̝̊ʼ" }, }, -- Lateral ejective fricatives { name = "Alveolar lateral ejective fricative", symbols = { "ɬʼ" }, audio = "Alveolar lateral ejective fricative.ogg" }, -- Ejective trills { name = "Ejective trill", symbols = { "ʙ̥ʼ", "r̼̊ʼ", "ʙ̺̊ʼ", "ʙ̼̊ʼ", "r̪̊ʼ", "r̥ʼ", "r̠̊ʼ", "ɽr̥ʼ", "ʀ᫊̊ʼ", "ʀ̥ʼ" }, article = "Ejective consonant" }, -- Tenuis clicks { name = "Tenuis bilabial click", symbols = { "ʘ", "kʘ" }, audio = "Clic bilabial sourd.ogg" }, { name = "Tenuis dental click", symbols = { "ǀ", "kǀ" }, audio = "Dental click.ogg" }, { name = "Tenuis alveolar click", symbols = { "ǃ", "kǃ" }, audio = "Postalveolar click.ogg" }, { name = "Tenuis palatal click", symbols = { "ǂ", "kǂ" }, audio = "Palatoalveolar click.ogg" }, { name = "Tenuis retroflex click", symbols = { "𝼊", "k𝼊" }, audio = "Retrflx click.wav" }, { name = "Back-released click", symbols = { "ʞ" }, }, -- Voiced clicks { name = "Voiced bilabial click", symbols = { "ʘ̬", "ɡʘ" }, }, { name = "Voiced dental click", symbols = { "ǀ̬", "ɡǀ" }, }, { name = "Voiced alveolar click", symbols = { "ǃ̬", "ɡǃ" }, }, { name = "Voiced palatal click", symbols = { "ǂ̬", "ɡǂ" }, }, { name = "Voiced retroflex click", symbols = { "𝼊̬", "ɡ𝼊" }, }, -- Nasal clicks { name = "Bilabial nasal click", symbols = { "ʘ̃", "ŋʘ", "ⁿʘ" }, audio = "Bilabial nasal click.ogg" }, { name = "Dental nasal click", symbols = { "ǀ̃", "ŋǀ", "ⁿǀ", "ŋǀʱ" }, }, { name = "Alveolar nasal click", symbols = { "ǃ̃", "ŋǃ", "ⁿǃ" }, audio = "Intervocalic nasal alveolar clicks.ogg" }, { name = "Palatal nasal click", symbols = { "ǂ̃", "ŋǂ", "ⁿǂ" }, }, { name = "Retroflex nasal click", symbols = { "𝼊̃", "ŋ𝼊", "ⁿ𝼊" }, }, -- Lateral clicks { name = "Tenuis alveolar lateral click", symbols = { "ǁ", "kǁ" }, audio = "Alveolar lateral click.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral click", symbols = { "ǁ̬", "ɡǁ" }, }, -- Lateral nasal clicks { name = "Alveolar lateral nasal click", symbols = { "ǁ̃", "ŋǁ", "ⁿǁ" }, }, -- Glottalized clicks { name = "Glottalized bilabial nasal click", symbols = { "ʘ̃ˀ", "ʘˀ", "ŋ̊ʘˀ", "ŋʘˀ" }, }, { name = "Glottalized dental nasal click", symbols = { "ǀ̃ˀ", "ǀˀ", "ŋ̊ǀˀ", "ŋǀˀ" }, }, { name = "Glottalized alveolar nasal click", symbols = { "ǃ̃ˀ", "ǃˀ", "ŋ̊ǃˀ", "ŋǃˀ" }, }, { name = "Glottalized retroflex nasal click", symbols = { "𝼊̃ˀ", "𝼊ˀ", "ŋ𝼊ˀ", "ŋ̊𝼊ˀ" }, }, { name = "Glottalized palatal nasal click", symbols = { "ǂ̃ˀ", "ǂˀ", "ŋ̊ǂˀ", "ŋǂˀ" }, }, { name = "Glottalized alveolar lateral nasal click", symbols = { "ǁ̃ˀ", "ǁˀ", "ŋ̊ǁˀ", "ŋǁˀ" }, }, -- Egressive clicks (for Damin) { name = "Egressive bilabial click", symbols = { "ʘ↑" }, }, -- Implosives { name = "Voiceless bilabial implosive", symbols = { "ɓ̥", "ƥ", "pʼ↓" }, audio = "Voiceless-bilabial-implosive.ogg", }, { name = "Voiced bilabial implosive", symbols = { "ɓ" }, audio = "Voiced bilabial implosive.ogg" }, { name = "Voiceless dental implosive", symbols = { "ɗ̪̥", "ɗ̪̊", "ƭ̪", "t̪ʼ↓" }, }, { name = "Voiced dental implosive", symbols = { "ɗ̪" }, }, { name = "Voiceless alveolar implosive", symbols = { "ɗ̥", "ƭ", "tʼ↓" }, audio = "Voiceless-alveolar-implosive.ogg", }, { name = "Voiced alveolar implosive", symbols = { "ɗ" }, audio = "Voiced alveolar implosive.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex implosive", symbols = { "ᶑ̊", "ᶑ̥", "𝼉", "ʈʼ↓" }, audio = "Voiceless-retroflex-implosive.ogg", }, { name = "Voiced retroflex implosive", symbols = { "ᶑ" }, audio = "Voiced-retroflex-implosive.ogg", }, { name = "Voiceless palatal implosive", symbols = { "ʄ̊", "ʄ̥", "ƈ", "cʼ↓" }, audio = "Voiceless palatal implosive.ogg", }, { name = "Voiced palatal implosive", symbols = { "ʄ" }, audio = "Voiced palatal implosive.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar implosive", symbols = { "ʄ̠", "ʄ˗", "ɠ̟", "ɠ˖" }, audio = "Voiced post palatal and pre velar implosives.ogg", article = "Voiced pre-velar implosive" }, { name = "Voiceless velar implosive", symbols = { "ɠ̊", "ƙ", "kʼ↓" }, audio = "Voiceless-velar-implosive.ogg", }, { name = "Voiced velar implosive", symbols = { "ɠ" }, audio = "Voiced velar implosive.ogg" }, { name = "Voiceless uvular implosive", symbols = { "ʛ̥", "ʠ", "qʼ↓" }, audio = "Voiceless-uvular-implosive.ogg", }, { name = "Voiced uvular implosive", symbols = { "ʛ" }, audio = "Voiced uvular implosive.ogg" }, -- CO-ARTICULATED CONSONANTS -- Co-articulated nasals { name = "Voiced labial–alveolar nasal", symbols = { "nm" }, }, { name = "Voiced labial–retroflex nasal", symbols = { "ɳm" }, }, { name = "Voiced labial–velar nasal", symbols = { "ŋm" }, audio = "Labial-velar nasal stop.ogg" }, -- Co-articulated plosives { name = "Voiceless labial–alveolar plosive", symbols = { "tp" }, audio = "Voiceless labial-alveolar plosive.ogg" }, { name = "Voiced labial–alveolar plosive", symbols = { "db" }, }, { name = "Voiceless labial–retroflex plosive", symbols = { "ʈp" }, }, { name = "Voiced labial–retroflex plosive", symbols = { "ɖb" }, }, { name = "Voiceless labial–velar plosive", symbols = { "kp" }, audio = "Voiceless labial-velar plosive.ogg" }, { name = "Voiced labial–velar plosive", symbols = { "ɡb" }, audio = "Voiced labial-velar plosive.ogg" }, { name = "Voiceless labial–uvular plosive", symbols = { "qp" }, audio = "Voiceless labial–uvular plosive.ogg" }, { name = "Voiceless uvular–epiglottal plosive", symbols = { "qʡ" }, }, -- Co-articulated implosives { name = "Voiceless labial–velar implosive", symbols = { "ɠ̊ɓ̥", "kɓ̥", "ƙƥ", "kpʼ↓", "kƥ" }, audio = "Voiceless-labial–velar-implosive.ogg", }, { name = "Voiced labial–velar implosive", symbols = { "ɠɓ", "ɡɓ" }, audio = "Voiced-labial-velar-implosive.ogg" }, -- Co-articulated ejectives { name = "Labial–alveolar ejective stop", symbols = { "tpʼ" }, }, -- Co-articulated continuants { name = "Voiceless labial–palatal fricative", symbols = { "ɥ̊˔", "ɥ̝̊", "çᶣ", "çᵝ", "çʷ" }, }, { name = "Voiceless labial–palatal approximant", symbols = { "ɥ̊", "ç̞ᶣ", "ç̞ᵝ", "ç̞ʷ" }, }, { name = "Voiced labial–palatal approximant", symbols = { "ɥ" }, audio = "LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-IPA ɥ.wav" }, { name = "Voiceless labial–velar fricative", symbols = { "ʍ" }, audio = "Voiceless labio-velar fricative.ogg" }, { name = "Voiceless labial–velar approximant", symbols = { "w̥", "ẘ", "ʍ̞" }, }, { name = "Voiced labial–velar approximant", symbols = { "w", "ɰʷ", "ɣ̞ʷ", "ɣ᫛ʷ"}, audio = "Voiced labio-velar approximant.ogg" }, { name = "Compressed voiced labial–velar approximant", symbols = { "wᵝ", "ɰᵝ", "ɣ̞ᵝ", "ɣ᫛ᵝ"}, article = "Voiced labial–velar approximant", }, { name = "Sj-sound", symbols = { "ɧ" }, audio = "Voiceless dorso-palatal velar fricative.ogg" }, -- Co-articulated lateral approximants { name = "Velarized dental lateral approximant", symbols = { "ɫ̪", "l̪ˠ" }, }, { name = "Velarized alveolar lateral approximant", symbols = { "ɫ", "lˠ" }, audio = "Velarized alveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Pharyngealized dental lateral approximant", symbols = { "l̪ˤ" }, }, { name = "Pharyngealized alveolar lateral approximant", symbols = { "lˤ" }, }, -- Nasalized approximants { name = "Nasalized voiced palatal approximant", symbols = { "j̃" }, audio = "Nasal palatal approximant.ogg" }, { name = "Nasalized voiced velar approximant", symbols = { "ɰ̃", "ɣ̞̃", "ɣ̃˕" }, audio = "Nasal velar approximant.ogg" }, { name = "Nasalized voiced labial–velar approximant", symbols = { "w̃" }, audio = "Voiced labialized velar nasal approximant.ogg" }, { name = "Nasalized voiceless glottal approximant", symbols = { "h̃" }, audio = "IPA h̃.ogg" }, { name = "Nasalized voiced glottal approximant", symbols = { "ɦ̃" }, }, -- VOWELS -- Close vowels { name = "Close front unrounded vowel", symbols = { "i" }, audio = "Close front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close front rounded vowel", symbols = { "y" }, audio = "Close front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close front compressed vowel", symbols = { "y͍", "iᵝ" }, audio = "Close front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close front protruded vowel", symbols = { "y̫", "yʷ", "iʷ", "y᫇" }, audio = "Close front protruded vowel.ogg" }, { name = "Close central unrounded vowel", symbols = { "ɨ", "ï", "ɯ̈" }, audio = "Close central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close central rounded vowel", symbols = { "ʉ", "ü" }, audio = "Close central rounded vowel.ogg" }, { name = "Close central protruded vowel", symbols = { "ʉ̫", "ʉʷ", "ɨʷ" }, audio = "Close central rounded vowel.ogg" }, { name = "Close central compressed vowel", symbols = { "ÿ", "ɨᵝ" }, }, { name = "Close back unrounded vowel", symbols = { "ɯ" }, audio = "Close back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close back rounded vowel", symbols = { "u" }, audio = "Close back rounded vowel.ogg" }, { name = "Close back protruded vowel", symbols = { "u̫", "uʷ", "ɯʷ" }, audio = "Close back rounded vowel.ogg" }, { name = "Close back compressed vowel", symbols = { "u͍", "ɯᵝ" }, audio = "Ja-U.oga" }, -- Near-close vowels { name = "Near-close front unrounded vowel", symbols = { "ɪ̟", "i̞", "e̝" }, }, { name = "Near-close front rounded vowel", symbols = { "ʏ̟", "y̞", "y˕", "ø̝" }, }, { name = "Near-close near-front unrounded vowel", symbols = { "ɪ", "i̽", "ï̞", "ë̝" }, audio = "Near-close near-front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-front rounded vowel", symbols = { "ʏ", "y̽", "ÿ̞", "ÿ˕", "ø̝̈" }, audio = "Near-close near-front rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-front compressed vowel", symbols = { "ʏ͍", "ɪᵝ" }, audio = "Near-close near-front rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-front protruded vowel", symbols = { "ʏ̫", "ʏʷ", "ɪʷ" }, }, { name = "Near-close central unrounded vowel", symbols = { "ɪ̈", "ɪ̠", "ɨ̞", "ɘ̝" }, audio = "Near-close central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close central rounded vowel", symbols = { "ʊ̈", "ʊ̟", "ʉ̞", "ɵ̝" }, audio = "Near-close central rounded vowel2.ogg" }, { name = "Near-close central protruded vowel", symbols = { "ʊ̫̈", "ʉ̫˕", "ʊ̈ʷ", "ʉ̞ʷ", "ɪ̈ʷ", "ɨ̞ʷ" }, }, { name = "Near-close central compressed vowel", symbols = { "ʏ̈", "ɨ̞ᵝ" }, }, { name = "Near-close near-back unrounded vowel", symbols = { "ɯ̽", "ɯ̞̈", "ɤ̝̈" }, audio = "Near-close near-back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-back rounded vowel", symbols = { "ʊ", "u̽", "ü̞", "ö̝" }, audio = "Near-close near-back rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-back protruded vowel", symbols = { "ʊ̫", "ʊʷ", "ɯ̽ʷ", "ɤ̝̈ʷ", "u̫˕", "u̞ʷ", "ɯ̞ʷ", "ɤ̝ʷ" }, audio = "Near-close near-back rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-back compressed vowel", symbols = { "ʊ͍", "ɯ̽ᵝ", "ɯ̞̈ᵝ", "ɯ̞ᵝ" }, }, { name = "Near-close back unrounded vowel", symbols = { "ɯ̞", "ɤ̝" }, }, { name = "Near-close back rounded vowel", symbols = { "ʊ̠", "u̞", "o̝" }, }, -- Close-mid vowels { name = "Close-mid front unrounded vowel", symbols = { "e" }, audio = "Close-mid front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid front rounded vowel", symbols = { "ø" }, audio = "Close-mid front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid front compressed vowel", symbols = { "ø͍", "eᵝ" }, audio = "Close-mid front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid front protruded vowel", symbols = { "ø̫", "øʷ", "eʷ" }, }, { name = "Close-mid near-front unrounded vowel", symbols = { "ɪ̞", "e̠", "ɘ̟" }, }, { name = "Close-mid near-front rounded vowel", symbols = { "ʏ̞", "ø̠", "ɵ̟" }, }, { name = "Close-mid central unrounded vowel", symbols = { "ɘ", "ë", "ɤ̈" }, audio = "Close-mid central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid central rounded vowel", symbols = { "ɵ", "ɵ̫", "ɵʷ", "ö", "ɘʷ" }, audio = "Close-mid central rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid central compressed vowel", symbols = { "ø̈", "ɘᵝ" }, }, { name = "Close-mid near-back unrounded vowel", symbols = { "ɘ̠", "ɤ̟", "ɯ̞̽" }, }, { name = "Close-mid near-back rounded vowel", symbols = { "ʊ̞", "ɵ̠", "o̟" }, }, { name = "Close-mid back unrounded vowel", symbols = { "ɤ" }, audio = "Close-mid back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid back rounded vowel", symbols = { "o", "o̫", "oʷ", "ɤʷ" }, audio = "Close-mid back rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid back compressed vowel", symbols = { "o͍", "ɤᵝ" }, }, -- Mid vowels { name = "Mid front unrounded vowel", symbols = { "e̞", "ɛ̝" }, audio = "Mid front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Mid front rounded vowel", symbols = { "ø̞", "œ̝" }, audio = "Mid front rounded vowel.ogg" }, { name = "Mid front compressed vowel", symbols = { "ø͍˕", "œ͍˔", "e̞ᵝ", "ɛ̝ᵝ" }, }, { name = "Mid front protruded vowel", symbols = { "ø̫˕", "œ̫˔", "ø̞ʷ", "œ̝ʷ", "e̞ʷ", "ɛ̝ʷ" }, }, { name = "Mid near-front unrounded vowel", symbols = { "e̽", "ɛ̽", "ë̞", "ɛ̝̈" }, }, { name = "Mid central vowel", symbols = { "ə" }, audio = "Mid-central vowel.ogg" }, { name = "Mid central unrounded vowel", symbols = { "ə̜", "ɘ̞", "ɜ̝" }, audio = "Mid-central vowel.ogg" }, { name = "Mid central rounded vowel", symbols = { "ə̹", "ɵ̞", "ɞ̝" }, audio = "Mid central rounded vowel.ogg" }, { name = "Mid near-back rounded vowel", symbols = { "o̽", "ɔ̽", "ö̞", "ɔ̝̈" }, }, { name = "Mid back unrounded vowel", symbols = { "ɤ̞", "ʌ̝" }, audio = "ɤ̞ IPA sound.opus" }, { name = "Mid back rounded vowel", symbols = { "o̞", "ɔ̝" }, audio = "Mid back rounded vowel.ogg" }, -- Open-mid vowels { name = "Open-mid front unrounded vowel", symbols = { "ɛ" , "æ̝"}, audio = "Open-mid front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open-mid front rounded vowel", symbols = { "œ" }, audio = "Open-mid front rounded vowel (2).ogg" }, { name = "Open-mid front compressed vowel", symbols = { "œ͍", "ɛᵝ" }, audio = "Open-mid front rounded vowel (2).ogg" }, { name = "Open-mid front protruded vowel", symbols = { "œ̫", "œʷ", "ɛʷ" }, }, { name = "Open-mid central unrounded vowel", symbols = { "ɜ", "ɛ̈", "ʌ̈" }, audio = "Open-mid central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open-mid central rounded vowel", symbols = { "ɞ", "œ̈", "ɔ̈" }, audio = "Open-mid central rounded vowel.ogg" }, { name = "Open-mid back unrounded vowel", symbols = { "ʌ" }, audio = "PR-open-mid back unrounded vowel2.ogg" }, { name = "Open-mid back rounded vowel", symbols = { "ɔ" }, audio = "PR-open-mid back rounded vowel.ogg" }, -- Near-open vowels { name = "Near-open front unrounded vowel", symbols = { "æ", "ɛ̞", "a̝" }, audio = "Near-open front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open front rounded vowel", symbols = { "œ̞", "ɶ̝" }, }, { name = "Near-open central vowel", symbols = { "ɐ" }, audio = "Near-open central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open central unrounded vowel", symbols = { "ɐ̜", "ɜ̞", "ä̝", "ɑ̝̈", "ɛ̞̈", "ʌ̞̈" }, audio = "PR-near-open central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open central rounded vowel", symbols = { "ɐ̹", "ɞ̞", "ɶ̝̈", "ɒ̝̈", "œ̞̈", "ɔ̞̈" }, audio = "Near-open central rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open near-back unrounded vowel", symbols = { "ɑ̽" }, }, { name = "Near-open near-back rounded vowel", symbols = { "ɒ̽" }, }, { name = "Near-open back unrounded vowel", symbols = { "ʌ̞", "ɑ̝" }, }, { name = "Near-open back rounded vowel", symbols = { "ɔ̞", "ɒ̝" }, }, -- Open vowels { name = "Open front unrounded vowel", symbols = { "a", "æ̞" }, audio = "PR-open front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open front rounded vowel", symbols = { "ɶ" }, audio = "Open front rounded vowel.ogg" }, { name = "Open central unrounded vowel", symbols = { "ä", "a̠", "ɑ̈", "ɑ̟" }, audio = "Open central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open central rounded vowel", symbols = { "ɒ̈", "ɒ̟", "ɶ̈", "ɶ̠" }, audio = "Open central rounded vowel.ogg" }, { name = "Open back unrounded vowel", symbols = { "ɑ" }, audio = "Open back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open back rounded vowel", symbols = { "ɒ" }, audio = "PR-open back rounded vowel.ogg" }, { name = "R-colored vowel", symbols = { "ɚ", "ɝ", "ɹ̩", "ɻ̍" }, audio = "En-us-er.ogg" }, -- SUPRASEGMENTALS { name = "Primary stress", symbols = { "ˈ" }, article = "Stress (linguistics)", }, { name = "Secondary stress", symbols = { "ˌ" }, }, { name = "Minor (foot) group", symbols = { "|" }, article = "Prosodic unit", }, { name = "Major (intonation) group", symbols = { "‖" }, article = "Prosodic unit", }, { name = "Syllable break", symbols = { "." }, article = "Syllable", }, { name = "Linking (absence of a break)", symbols = { "‿" }, article = "Connected speech", }, -- TONES AND WORD ACCENTS { name = "Downstep", symbols = { "ꜜ" }, }, { name = "Upstep", symbols = { "ꜛ" }, }, { name = "Global rise", symbols = { "↗" }, article = "Intonation (linguistics)", }, { name = "Global fall", symbols = { "↘" }, article = "Intonation (linguistics)", }, -- EXTENDED IPA (extIPA) { name = "Bilabial percussive", symbols = { "ʬ" }, audio = "Voiceless bilabial percussive.wav" }, { name = "Bidental percussive", symbols = { "ʭ" }, audio = "Voiceless bidental percussive.wav" }, { name = "Velopharyngeal fricative", symbols = { "ʩ" }, }, { name = "Voiceless velopharyngeal trill", symbols = { "𝼀", "ʩ𐞪" }, audio = "Voiceless Velopharyngeal Fricative Trill.ogg", article = "Velopharyngeal consonant" }, { name = "Voiced velopharyngeal trill", symbols = { "𝼀̬" }, article = "Velopharyngeal consonant" }, { name = "Voiceless alveolar lateral–median fricative", symbols = { "ʪ" }, article = "Voiceless lateral-median fricative" }, { name = "Voiced alveolar lateral–median fricative", symbols = { "ʫ" }, article = "Voiced lateral-median fricative" }, { name = "Ingressive airflow", symbols = { "↓" }, article = "Ingressive sound", }, { name = "Egressive airflow", symbols = { "↑" }, article = "Egressive sound", }, { name = "Apical r", symbols = { "ɹ̺" }, article = "Pronunciation of English /r/", }, { name = "Bunched r", symbols = { "ɹ̈" }, article = "Pronunciation of English /r/", }, { name = "Sublaminal lower alveolar percussive", symbols = { "¡" }, article = "Sublingual percussive", }, { name = "Percussive alveolar click", symbols = { "ǃ¡" }, audio = "Percussive alveolar click.ogg" }, { name = "Buccal interdental trill", symbols = { "ↀr̪͆" }, article = "Blowing a raspberry", }, -- NON-IPA { name = "Morphological boundary", symbols = { "#" }, article = "Word stem", }, { name = "Zero", symbols = { "∅" }, article = "Zero (linguistics)", }, }, diacritics = { -- DIACRITICS { name = "Voiceless", symbols = { "̥", "̊", "ḁ", "å", "ů", "ẙ" }, }, { name = "Voiced", symbols = { "̬" }, article = "Voice (phonetics)", }, { name = "Aspirated", symbols = { "ʰ" }, article = "Aspirated consonant", }, { name = "More rounded", symbols = { "̹", "͗", "˒" }, article = "Roundedness", }, { name = "Less rounded", symbols = { "̜", "͑", "˓", "͍" }, article = "Roundedness", }, { name = "Advanced", symbols = { "̟", "˖" }, article = "Relative articulation#Advanced and retracted", }, { name = "Retracted", symbols = { "̠", "˗" }, article = "Relative articulation#Advanced and retracted", }, { name = "Centralized", symbols = { "̈" }, article = "Relative articulation#Centralized vowels", }, { name = "Mid-centralized", symbols = { "̽" }, article = "Relative articulation#Mid-centralized vowel", }, { name = "Syllabic", symbols = { "̩", "̍" }, article = "Syllabic consonant", }, { name = "Non-syllabic", symbols = { "̯", "̑" }, article = "Semivowel", }, { name = "Rhoticity", symbols = { "˞" }, article = "R-colored vowel", audio = "En-us-er.ogg" }, { name = "Breathy voiced", symbols = { "̤", "ṳ", "ʱ" }, article = "Breathy voice", }, { name = "Creaky voiced", symbols = { "̰", "ḛ", "ḭ", "ṵ" }, article = "Creaky voice", }, { name = "Linguolabial", symbols = { "̼" }, article = "Linguolabial consonant", }, { name = "Labialized", symbols = { "ʷ", "̫" }, article = "Labialization", }, { name = "Palatalized", symbols = { "ʲ" }, article = "Palatalization (phonetics)", }, { name = "Velarized", symbols = { "ˠ" }, article = "Velarization", }, { name = "Uvularized", symbols = { "ʶ", "ᵡ" }, article = "Uvularization", }, { name = "Pharyngealized", symbols = { "ˤ", "ᵸ" }, article = "Pharyngealization", }, { name = "Velarized or pharyngealized", symbols = { "̴", "ᵯ", "ᵰ", "ᵱ", "ᵬ", "ᵮ", "ᵵ", "ᵭ", "ᵴ", "ᵶ", "ᵳ", "ᵲ", "ꭨ" }, article = "Pharyngealization", }, { name = "Epiglottalized", symbols = { "𐞴" }, article = "Pharyngealization", }, { name = "Raised", symbols = { "̝", "˔" }, article = "Relative articulation#Raised and lowered", }, { name = "Lowered", symbols = { "̞", "˕" }, article = "Relative articulation#Raised and lowered", }, { name = "Advanced tongue root", symbols = { "̘" }, }, { name = "Retracted tongue root", symbols = { "̙" }, }, { name = "Dental", symbols = { "̪", "͆" }, article = "Dental consonant", }, { name = "Apical", symbols = { "̺" }, article = "Apical consonant", }, { name = "Laminal", symbols = { "̻" }, article = "Laminal consonant", }, { name = "Nasalized", symbols = { "̃", "ṽ" }, article = "Nasalization", }, { name = "Nasal vowel", symbols = { "ĩ", "ỹ", "ɨ̃", "ʉ̃", "ɯ̃", "ũ", "ɪ̃", "ʏ̃", "ʊ̃", "ẽ", "ø̃", "ɘ̃", "ɵ̃", "ɤ̃", "õ", "ə̃", "ɛ̃", "œ̃", "ɜ̃", "ɞ̃", "ʌ̃", "ɔ̃", "æ̃", "ɐ̃", "ã", "ɶ̃", "ä̃", "ɑ̃", "ɒ̃" }, }, { name = "Nasal release", symbols = { "ⁿ" }, }, { name = "Lateral release", symbols = { "ˡ" }, article = "Lateral release (phonetics)", }, { name = "No audible release", symbols = { "̚" }, }, { name = "Ejective", symbols = { "ʼ" }, article = "Ejective consonant", }, { name = "Glottalized", symbols = { "ˀ" }, article = "Glottalization", }, { name = "Labio-palatalized", symbols = { "ᶣ" }, article = "Labio-palatalization", }, { name = "Buccal speech", symbols = { "ↀ" }, }, { name = "Esophageal speech", symbols = { "Œ" }, }, { name = "Electrolaryngeal speech", symbols = { "И" }, }, { name = "Tracheo-esophageal speech", symbols = { "Ю" }, }, -- SUPRASEGMENTALS { name = "Long", symbols = { "ː" }, article = "Length (phonetics)", }, { name = "Half-long", symbols = { "ˑ" }, article = "Length (phonetics)", }, { name = "Extra-short", symbols = { "̆", "̮", "ŏ", "ӗ", "ă", "ĭ", "ŭ" }, article = "Extra-shortness", }, -- TONES AND WORD ACCENTS { name = "Accent", symbols = { "̋", "ű", "ӳ", "ő", "́", "í", "ý", "ú", "é", "ǿ", "ó", "ǽ", "á", "̄", "ī", "ȳ", "ū", "ē", "ō", "ǣ", "ā", "̀", "ì", "ỳ", "ù", "è", "ò", "à", "̏", "ȉ", "ȕ", "ȅ", "ȍ", "ȁ" }, article = "Pitch-accent language", }, { name = "Tone", symbols = { "̌", "̂", "᷄", "᷅", "᷇", "᷆", "᷈", "᷉", "˥", "˦", "˧", "˨", "˩" }, article = "Tone (linguistics)", }, -- EXTENDED IPA (extIPA) { name = "Alveolar", symbols = { "͇" }, article = "Alveolar consonant", }, { name = "Strong articulation", symbols = { "͈", "̎" }, article = "Fortis and lenis", }, { name = "Weak articulation", symbols = { "͉", "᷂" }, article = "Fortis and lenis", }, { name = "Denasalized", symbols = { "͊" }, article = "Denasalization", }, { name = "Velopharyngeal friction", symbols = { "͌", "𐞐" }, article = "Velopharyngeal consonant", }, { name = "Whistled articulation", symbols = { "͎" }, article = "Whistled sibilant", }, { name = "Unaspirated", symbols = { "˭" }, article = "Tenuis consonant", }, { name = "Pre-aspiration", symbols = { "ʰp", "ʰt", "ʰʈ", "ʰc", "ʰk", "ʰq", "ʰn" }, article = "Preaspiration", }, -- NON-IPA { name = "Retroflex", symbols = { "̣", "̢" }, article = "Retroflex consonant", }, { name = "Prenasalized consonant", symbols = { "ᵐ", "ᶬ", "ⁿ̼d̼", "ᵐ̺b̺", "ⁿt", "ⁿd", "ⁿθ", "ⁿð", "ⁿs", "ⁿz", "ⁿʃ", "ⁿʒ", "ⁿɕ", "ⁿʑ", "ⁿr", "ⁿɬ", "ⁿɮ", "ⁿl", "ᶯ", "ᶮ", "ᵑ", "ᶰ" }, }, { name = "Pre-stopped consonant", symbols = { "ᵖ", "ᵇ", "ᵗ", "ᵈ", "𐞯", "𐞋", "ᶜ", "ᶡ", "ᵏ", "ᶢ", "𐞒", "𐞳" }, }, { name = "Post-stopped nasal", symbols = { "mᵇ", "nᵈ", "ɳ𐞋", "ɲᶡ", "ŋᶢ", "ɴ𐞒" }, }, { name = "Trilled affricate", symbols = { "ʳ", "𐞄", "𐞪", "tr̥", "dr" }, }, } } for k, group in pairs(rawData) do for _, v in ipairs(group) do local t = { name = v.name, symbol = v.symbols[1], article = v.article or v.name, audio = v.audio or "" } for _, s in ipairs(v.symbols) do data[k][s] = t end end end return { data = data, rawData = rawData } jxrgb1wzk4lztfdmfxtok24vtc216t6 0 279977 2230248 2205237 2026-09-30T23:22:09Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230248 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Brothers | image = | caption = | director = [[Karan Malhotra]] | producer = Hiroo Yash Johar<br>[[Karan Johar]]<br>Endemol India | writer = Siddharth-Garima | story = Gavin O'Connor<br />Cliff Dorfman | based_on = | starring = [[Akshay Kumar]]<br>[[Sidharth Malhotra]]<br>[[Jacqueline Fernandez]]<br>[[Jackie Shroff]]<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|title=Akshay Kumar and Sidharth Malhotra to share screen space in 'Warrior'|work=[[Mid Day]]|access-date=2018-05-05|archive-date=2017-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801233431/http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|url-status=dead}}</ref> | music = [[Ajay-Atul]] | cinematography = [[Hemant Chaturvedi]] | editing =[[Akiv Ali]] | studio = [[Dharma Productions]]<br/>[[Lionsgate Films]]<br/>[[Endemol India]]<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/endemol-india-and-lionsgate-to-remake-warrior-in-hindi/|title=Endemol India and Lionsgate to remake Warrior in Hindi|work=[[The Indian Express]]|publisher=[[Indian Express Limited]]}}</ref> | distributor = [[Fox Star Studios]] | released = {{Film date|df=yes|2015|8|14|ref1=<ref name="release">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/745117|publisher=[[Bollywood Hungama]]|title=Brothers (2015)|accessdate=6 February 2015}}</ref>}} | runtime = 155 min<ref>[http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film Brothers - BBFC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170801193759/http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film |date=2017-08-01 }}. [[BBFC]]</ref> | country = India | language = [[Wikang Hindi|Hindi]]<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|title=American film 'Warrior' to be remade in Hindi|work=[[Mid Day]]|access-date=2018-05-05|archive-date=2014-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140508063203/http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|url-status=dead}}</ref> }} Ang '''''Brothers''''' (international title: '''''Brothers: Blood Against Blood''''')<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-brothers-blood-against-review-20150815-story.html 'Brothers' remake of 'Warriors' offers a beefier version aimed at India market]. [[Los Angeles Times]]. Martin Tsai. August 14, 2015</ref> ay isang pelikula ng 2015 na pampalakasan na drama,<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/brothers-film-review-815601|title='Brothers': Film Review|author=Lisa Tsering|work=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/brothers-movie-review-unintentionally-nostalgic/article7544369.ece|title=Brothers movie review: Unintentionally nostalgic|author=Vishal Menon|work=The Hindu|access-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804232933/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/brothers-movie-review-unintentionally-nostalgic/article7544369.ece|archive-date=2018-08-04|url-status=dead}}</ref> na nakabase sa Mixed Martial arts (MMA) na dinerekta ni [[Karan Malhotra]] ay sa produksyon ng [[Dharma Productions]], [[Lionsgate Films]] at [[Endemol India]].<ref>{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/siddharth-malhotra-warrior-martial-arts/1/366660.html |title=Sidharth to train in mixed martial arts for Warrior remake |work=[[India Today]]|publisher=[[Living Media]] |date=13 June 2014 |accessdate=17 June 2014}}</ref> ==Plot== Ang pelikula na ito ay nakabukas sa [[in medias res]] habang ang [[street fighting]] ay lumago sa [[Mumbai]]. Ang sports chairman na si Peter Braganza ([[Kiran Kumar]]) ay nagdesisyon na gumawa ng legal na street fighting at nagbukas ng isang liga na tinatawag na Right 2 Fight (R2F). Samantala, ang nakulong na si Garson "Gary" Fernandes ([[Jackie Shroff]]), ay nakuhang nalasing at dating [[MMA]] expert sa ilalim ng kanyang rehabilitasyon, ay nilabas mula sa kulungan at ang kanyang mas matandang anak na si Monty ([[Sidharth Malhotra]]) ay kinuha siya. Si Monty ay nag-alala habang ang kanyang ama ay tinanong tungkol sa mas matandang anak na si David at kinuha sa bahay. Sa bahay na si Gary na gumawa ng proteksyon ng mga gamit ng kanyang asawang si Maria, na namatay ng maraming taon. Si David ([[Akshay Kumar]]), ay isa nang guro ng pisika, na may kapatid na babae na may sakit sa puso. == Cast == *[[Akshay Kumar]] bilang David Fernandes *[[Sidharth Malhotra]] bilang Monty Fernandes *[[Jacqueline Fernandez]] bilang Jenny Fernandes *[[Jackie Shroff]] bilang Garson "Gary" Fernandes *[[Shefali Shah]] bilang Maria Fernandes *[[Meghan Jadhav]] bilang David Fernandes (as a teenager) *Prateik Bhanushali bilang teenager Monty *[[Ashutosh Rana]] bilang Suleiman Pasha *[[Kiran Kumar]] bilang Peter Braganza *[[Kulbhushan Kharbanda]] bilang Principal Shobhit Desai *[[Raj Zutshi]] bilang Baaz Raut, ex-fighter - commentator 1 *[[Kavi Shastri]] bilang Sachin Nehra, a sports journalist - commentator 2 *[[Ashok Lokhande]] bilang Gary's best friend and Monty's coach *[[Harssh A. Singh]] bilang Santosh Desai, News Anchor *Naisha Khanna bilang Maria aka Poopoo *Zubin Vicky Driver bilang Swami *Abbas Hyder bilang Suleman *Honey Sharma bilang Mustafa *Ramneeka Dhillon Lobo bilang Suzan *[[Kareena Kapoor]] sa espesyal na paglabas sa kantang "Mera Naam Mary Hai" ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga pelikula mula sa India]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2015]] b8gyiz82myzmyobfy1q3hagd0zpmsif 0 280782 2230412 2202256 2026-10-01T03:09:33Z Ivan P. Clarin 84769 2230412 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name={{Color|darkred|Bagyong Labuyo (Utor)}} | Type=super bagyo | Year=2013 | Basin=WPac | Image location=Utor Aug 11 2013 0515Z.jpg | Image name=Si Bagyong Labuyo noong ika Agosto&nbsp;11 | Formed={{start date|2013|08|08}} | Dissipated={{end date|2013|08|18}} | 10-min winds=105 | 1-min winds=130 | Pressure=925 | Fatalities=97 total<!--11 PH,86 CH--> | Damages=3562.43<!--3530m CH, 32.43 PH--> | Areas={{Flatlist| * [[Pilipinas]] * [[Hong Kong]] * Macao * Guangdong * Guangxi * Jiangxi * Hunan }} | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Si '''Bagyong Labuyo''', noong 2013. (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Utor''') ay isang napakalakas na bagyo na tumama as [[Gitnang Luzon]] noong ika Agosto 2013 sa lalawigan nang [[Aurora]] tinumbok nito ang bayan nang [[Casiguran, Aurora]] at maging sa lalawigan nang [[Quirino]] namataan ang sentro nang bagyo na ito sa bayan nang [[Diffun, Quirino]]. Ito at nakataas sa kategoryang #4. [[File:Typhoon Utor 2013 making landfall.gif|thumb|right|Ang Animated enhanced satellite ng Bagyong Utor patungo at pag tapak sa Pilipinas]] ==Lokasyon== [[Talaksan:Utor 2013 track.png|thumb|Ang galaw ni Bagyong Labuyo (Utor) noong Agosto 2013]] Ito ay namataan sa silangang bahagi nang [[Casiguran, Aurora]] nag land-fall ito sa nasabing bayan. At ilang lalawigan ang dinaanan lumabas ang bagyo sa lalawigan nang [[La Union]]. Ito ay nag landfall sa Dilasag, Aurora. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Dilasag, Aurora]] | lat=16.24 | long=122.13 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Labuyo }} ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Agosto 14, 2013 ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Aurora]], [[Isabela]], [[Quirino]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]] |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Benguet]], [[Cagayan]], [[Ifugao]], [[Ilocos Sur]], [[Mountain Province]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Apayao]], [[Abra]], [[Batanes]], [[Ilocos Norte]] ,[[Quezon|Hilagang Quezon]] at (Isla ng Polilio), [[Kalinga]], [[La Union]], [[Pangasinan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Zambales]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Albay]], [[Bataan]], [[Batangas]], [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Cavite]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Laguna]], [[Marinduque]], [[Masbate]], [[Quezon]], [[Rizal]], [[Romblon]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Labuyo ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Lannie'' na nagamit sa taon 2017. == Tingnan rin == [[Talaksan:Capsicum frutescens (Siling labuyo).jpg|thumb|Ang [[Siling labuyo]] o Capsicum frutescens]]. * [[Bagyong Karen]] * [[Bagyong Lando]] * [[Bagyong Pepeng]] === Tingnan sa ibang pangalan === * [[Siling labuyo|Labuyo]] {{S-start}} {{Succession box|before=Kiko|title=Kapalitan|years=Lannie|after=Maring}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{usbong|Panahon|Kalikasan}} 0trl2fflkq0mv7gcwtirji1dpcuribm 0 280783 2230406 2202251 2026-10-01T03:05:35Z Ivan P. Clarin 84769 2230406 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Disyembre 2020}} {{Infobox hurricane | Name = {{Color|violet|Bagyong Mina (Nanmadol)}} | Year = 2011 | Basin = WPac | Image location = Nanmadol Aug 26 2011 0450Z.jpg | Image name = Si Bagyong Mina na nama-taan sa Dagat ng Pilipinas noong Agosto 2011 | Formed = Agosot 21, 2011 | Dissipated = Agosto 31, 2011 | 10-min winds = 100 | 1-min winds = 140 | Pressure = 925 | Damages = $1.49 bilyon (2011) | Fatalities = 38 total | Areas = [[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Tsina]] | Hurricane season = [[ Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011]] }} Ang '''Bagyong Mina''' (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Nanmadol''') ay isang napakalalakas na bagyo na dumaan sa kalupaan ng hilagang Luzon ito ay nanalasa sa mga lalawigan nang [[Cagayan]] at [[Isabela]]. Ito ay may kapareho tinihak sa mga nag daang ibang bagyo, tulad ng [[Bagyong Pepeng|Pepeng (Parma)]] noong 2009; na binayo ang mga probinsya ng Isabela at Cagayan. Naglandfall ito sa [[Santa Ana, Cagayan]]. [[Talaksan:Nanmadol 2011 track.png|thumb|Ang track ni Bagyong Mina (Nanmadol 2011)]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Santa Ana, Cagayan]] | lat=18.27 | long=122.08 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Mina }} ==Typhoon Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Agosto 25, 2011 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Cagayan]] at (Isla ng Babuyan, Batanes), [[Isabela]], |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Aurora]], [[Batanes]], [[Benguet]], [[Ifugao]], [[Ilocos Norte]], [[Ilocos Sur]], [[Kalinga]], [[Mountain Province]], [[Quirino]], |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Bulacan]] ,[[Quezon|Hilagang Quezon]] at (Isla ng Polilio), [[La Union]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Pangasinan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Aurora|Timog Aurora]], [[Zambales]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Albay]], [[Bataan]], [[Batangas]], [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Cavite]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[Laguna]], [[Marinduque]], [[Rizal]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Mina ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Marilyn'' nanagamit sa taon 2015. == Tingnan rin == * [[Bagyong Glenda]] * [[Bagyong Ruby]] {{S-start}} {{Succession box|before=Lando|title=Kapalitan|years=Marilyn|after=Nonoy}} {{S-end}} [[Kategorya:2011 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2011]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{Usbong|Panahon|Kalikasan}} ewin8leyozyvly209y8azjogmqylj39 0 280819 2230420 2227724 2026-10-01T03:14:14Z Ivan P. Clarin 84769 2230420 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name= {{Color|orange|Bagyong Santi (Nari)}} | Type=bagyo | Year=2013 | Basin=WPac | Image location=Nari Oct 13 2013 0305Z.jpg | Image name=Si Bagyong Santi sa Timog Dagat ng Tsina noong Oktubre 13 | Formed=October 8, 2013 | Dissipated=October 16, 2013 | 10-min winds=75 | 1-min winds=100 | Pressure=965 | Fatalities=87 total<!--15 PH, 19 VN, 53 LA--> | Damages=161.14<!--77m PH, 76m VN, 8.14m CH--> | Areas={{Flatlist| * [[Pilipinas]] * [[Vietnam]] * [[Laos]] * [[Cambodia]] * [[Thailand]] }} | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Si '''Bagyong Santi''', noong 2013. (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Nari''') ay isang napakalakas na bagyo na rumagasa sa [[Gitnang Luzon]] noong ika Oktubre 13, 2013 sa lalawigan nang [[Aurora]] tinumbok nito ang bayan nang [[Dinalungan, Aurora|Dinalungan]] at maging sa lalawigan nang [[Nueva Ecija]], [[Pampanga]] at [[Tarlac]] namataan ang sentro nang bagyo na ito sa bayan nang [[Camiling, Tarlac]], Ito ay nakataas sa kategoryang #3. == Lokasyon == [[Talaksan:Nari 2013 track.png|thumb|Ang track ni Bagyong Santi (Nari) noong Oktubre 2013.]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Baler]] | lat=15.45 | long=121.33 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Santi }} Ito ay namataan sa silangang bahagi nang Dinalungan, Aurora nag land-fall ito sa naturang bayan. At ilang lalawigan ang dinaanan lumabas ang bagyo sa lalawigan nang [[Pangasinan]]. Ito ay nag-lanfall sa [[Baler, Aurora]]. ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Oktubre 13, 2013 ! PSWS !! LUZON |- | style=background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || [[Aurora]], [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Nueva Ecija]], [[Pampanga]], [[Quezon|Hilagang Quezon]], [[Tarlac]]. , [[Zambales]] |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Benguet]], '''[[Kalakhang Maynila]]''', [[La Union]], [[Mountain Province]], [[Nueva Vizcaya]], [[Pangasinan]], [[Quirino]], [[Rizal]], [[Quezon]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Abra]], [[Batangas]], [[Camarines Norte]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], [[Ilocos Sur]], [[Kalinga]], [[Laguna]], [[Marinduque]], [[Oriental Mindoro]], [[Romblon]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Santi ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Salome'' na nagamit sa taon 2017. == Tingnan rin == * [[Bagyong Milenyo]] * [[Bagyong Pepeng]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Ramil (2013)|Ramil]]|title=Kapalitan|years='''Salome'''|after=[[Bagyong Tino (2013)|Tino]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] {{Usbong|Panahon|Kalikasan}} g65l48yh1037dckach9e7ex60pewtxp 0 283875 2230232 2117651 2026-09-30T15:18:22Z Stephan1000000 98632 num_seasons = 13 | num_episodes = <onlyinclude>135</onlyinclude> 2230232 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =File:American Horror Story.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = {{Plainlist| *[[Horror fiction|Horror]] *[[Anthology series|Anthology]] *[[Supernatural fiction|Supernatural]] *[[Slasher film|Slasher]] *[[Drama film|Drama]]<ref>{{cite web|url=http://www.allmovie.com/movie/american-horror-story-tv-series-v554165|publisher=[[AllMovie]]|title=American Horror Story TV Series (2011)|accessdate=December 13, 2015|last=Droesch|first=Paul}}</ref>}} | creator = {{Plainlist| * [[Ryan Murphy (writer)|Ryan Murphy]] * [[Brad Falchuk]]}} | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = {{Plainlist| * [[Connie Britton]] * [[Dylan McDermott]] * [[Evan Peters]] * [[Taissa Farmiga]] * [[Denis O’Hare]] * [[Jessica Lange]] * [[Zachary Quinto]] * [[Joseph Fiennes]] * [[Sarah Paulson]] * [[Lily Rabe]] * [[Lizzie Brocheré]] * [[James Cromwell]] * [[Frances Conroy]] * [[Emma Roberts]] * [[Kathy Bates]] * [[Michael Chiklis]] * [[Finn Wittrock]] * [[Angela Bassett]] * [[Wes Bentley]] * [[Matt Bomer]] * [[Chloë Sevigny]] * [[Cheyenne Jackson]] * [[Lady Gaga]] * [[Cuba Gooding Jr.]] * [[André Holland]] * [[Billie Lourd]] * [[Alison Pill]] * [[Adina Porter]] * [[Leslie Grossman]] * [[Cody Fern]] }} | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = {{Plainlist| * Cesar Davila-Irizarry * [[Charlie Clouser]]}} | open_theme = | end_theme = | composer = {{Plainlist| * [[James S. Levine]] * Mac Quayle}} | country = United States | language = English | num_seasons = 13 | num_episodes = <onlyinclude>135</onlyinclude> | list_episodes = List of American Horror Story episodes | executive_producer = {{Plainlist| * Ryan Murphy * Brad Falchuk * [[Dante Di Loreto]] * [[Tim Minear]] * [[James Wong (producer)|James Wong]] * [[Jennifer Salt]] * [[Bradley Buecker]] * Alexis Martin Woodall}} | producer = {{Plainlist| * Alexis Martin Woodall <small>(seasons 1–3)</small> * Patrick McKee * Robert M. Williams Jr. * [[Ned Martel]]}} | news_editor = | location = {{Plainlist| * [[Los Angeles]], [[California]] <small>(seasons 1–2, 5–6, 8)</small> * [[New Orleans]], [[Louisiana]] <small>(seasons 3–4, 8)</small> * [[Santa Clarita, California|Santa Clarita]], [[California]] <small>(season 6)</small> * [[Orange, California|Orange]], [[California]] <small>(season 7)</small> * [[Burbank, California|Burbank]], [[California]] <small>(season 8)</small> }} | cinematography = {{Plainlist | * Christopher Baffa (pilot) * [[Michael Goi]] * [[Nelson Cragg]] }} | animator = | editor = {{Plainlist| * Bradley Buecker * Doc Crotzer * Adam Penn}} | camera = [[Single camera setup|Single camera]] | runtime = 37–73 minutes<ref>{{cite web|url=https://www.amazon.com/gp/product/B005PK56TA?|title=American Horror Story 6 Seasons 2011|work=Amazon.com|accessdate=July 24, 2016}}</ref> | company = {{Plainlist| * [[20th Century Fox Television]] * Ryan Murphy Productions * Brad Falchuk Teley-Vision}} | distributor = [[20th Television]] | budget = | network = [[FX (TV channel)|FX]] | picture_format = | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = {{Start date|2011|10|5}} | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = | followed_by = | related = | website = http://www.fxnetworks.com/shows/american-horror-story | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''American Horror Story''' (minsan ay dinaglat bilang '''AHS''') ay isang [[Estados Unidos|Amerikano]]ng seryeng [[antolohiya]]ng [[katatakutan]] na kinatha nina [[Ryan Murphy]] at [[Brad Falchuk]]. Ang bawat panahon ay itinuturing na isang self-contained [[miniseries]], kasunod ng ibang hanay ng mga character at setting, at isang storyline na may sarili nitong "simula, gitna, at katapusan." Ang ilang mga lagay ng elemento ng bawat panahon ay maluwag na inspirasyon ng mga tunay na kaganapan.<ref>{{cite web|url=http://www.popsugar.com/entertainment/American-Horror-Story-Characters-Based-Real-People-36364636|title=The True Stories Behind 18 American Horror Story Characters|website=Popsugar.com|first=Maggie|last=Pehanick|date=April 24, 2016|accessdate=May 8, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sugarscape.com/film-tv/news/a1083195/american-horror-story-based-true-events/|title=DID YOU KNOW THESE AMERICAN HORROR STORY PLOTLINES ARE BASED ON TRUE EVENTS?|website=Sugarscape.com|first=Lucy|last=Wood|date=October 18, 2015|accessdate=May 8, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tvguide.com/news/american-horror-story-hotel-real-life-inspirations/|title=The Real-Life Inspirations Behind American Horror Story: Hotel|publisher=[[TV Guide]]|first=Sadie|last=Gennis|date=October 20, 2015|accessdate=May 8, 2016}}</ref> Ang mga tanging aktor na naroroon sa lahat ng mga pag-ulit ay [[Evan Peters]] at [[Sarah Paulson]] sa [[Lily Rabe]] at [[Frances Conroy]] na lumalabas sa lahat maliban sa isa sa mga panahon bawat isa. ==Sanggunian== {{Reflist|30em}} ==Kawing panlabas== {{sisterlinks|d=Q53922|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no|c=Category:American_Horror_Story}} * {{Official website}} * {{IMDb title|1844624|American Horror Story}} * [http://www.tv.com/shows/american-horror-story/ ''American Horror Story''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120408122839/http://www.tv.com/shows/american-horror-story |date=2012-04-08 }} at [[TV.com]] {{American Horror Story}} {{Ryan Murphy}} {{FX network programming}} {{Satellite Award Best Genre Television Series}} {{Portal bar|Horror fiction|Television in the United States}} [[Kategorya:American Horror Story| ]] [[Kategorya:Mga Amerikanong serye sa telebisyon]] hg3etzgaeuzudd5ads406xztlzzi9ra 0 284018 2230251 2053474 2026-09-30T23:50:40Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian 2230251 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Osaka_shiritsu_daigaku_1-go_kan.jpg|thumb|Ang No. 1 Gusali (main building) ng Osaka City University, na binuo noong 1934]] Ang '''Pamantasang Lungsod ng Osaka''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]:'' Osaka City University, '''''OCU''', [[wikang Hapones|Hapones]]: 大阪市立大学, ''Ōsaka shiritsu daigaku''), dinadaglat na ''Ichidai'' o ''Shidai'', ay isang pampublikong unibersidad sa [[Hapon]]. Ito ay matatagpuan sa distrito ng Sumiyoshi-ku sa [[Osaka]]. Ito ang unang unibersidad na itinatag ng isang munisipalidad ss Japan at ang pangalawang pinakamalaking pampublikong unibersidad sa bansa, pati na rin ang tanging komprehensibong unibersidad sa lungsod ng Osaka<ref>{{Cite web |title=Osaka City University : Rankings, Fees & Courses Details {{!}} TopUniversities |url=https://www.topuniversities.com/universities/osaka-city-university |access-date=2026-09-30 |website=www.topuniversities.com |language=en}}</ref>. Ang OCU ay magsasama sa [[Pamantasang Prepektura ng Osaka|OPU]] upang bumuo ng [[Pamantasang Metropolitan ng Osaka]] (OMU) sa Abril 2022. {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa Hapon]] dqw0cr553tx2qcc6ik0dv26u5sk5ik6 0 286842 2230261 2171607 2026-10-01T00:01:20Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian 2230261 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Hunan_University.jpg|thumb|Gusali ng administrasyon]] Ang '''Unibersidad ng Hunan''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Hunan University''), sa [[Changsha]], sa lalawigan ng [[Hunan]], [[Tsina]], ay isang pampublikong unibersidad na miyembro ng Project 985 at Project 211, na sinusuportahan ng Ministri ng Edukasyon ng Tsina na nagnanais na maging isang de-kalibreng unibersidad sa buong mundo. Ito ay isang pamantasang elit sa pamantayang Tsino, na isang Chinese Ministry of Education Class A Double First Class University.<ref name="Chinese Department of Education">{{Cite web|url=http://www.moe.gov.cn/srcsite/A22/moe_843/201709/t20170921_314942.html|title=教育部 财政部 国家发展改革委 关于公布世界一流大学和一流学科建设高校及建设 学科名单的通知 (Notice from the Ministry of Education and other national governmental departments announcing the list of double first class universities and disciplines)|access-date=2019-03-16|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327090945/http://www.moe.gov.cn/srcsite/A22/moe_843/201709/t20170921_314942.html|url-status=dead}}</ref> Taglay nito ang titulong "Ancient Millenarian Academy, Famous Centennial University," na tumutukoy sa mahaba at kilalang kasaysayan nito.<ref>{{Cite web |title=Hunan University : Rankings, Fees & Courses Details {{!}} TopUniversities |url=https://www.topuniversities.com/universities/hunan-university |access-date=2026-10-01 |website=www.topuniversities.com |language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa Tsina]] 3ozz4jehomfqp7v6htmsfui2h6fu1xd 0 286848 2230596 2216654 2026-10-01T08:40:58Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230596 wikitext text/x-wiki Ang "'''Momo Challenge'''" ay isang kasinungalingan at lunsod na alamat tungkol sa isang walang humpay na hamon tungkol sa social media na kumakalat sa [[Facebook]] at iba pang mga media outlet. <ref name="Gu"> <cite class="citation news">editor, Jim Waterson Media (2019-02-28). [https://www.theguardian.com/technology/2019/feb/28/viral-momo-challenge-is-a-malicious-hoax-say-charities "Viral 'Momo hamon' ay isang malisyosong panloloko, sabihin charities"] . ''The Guardian'' . [[International Standard Serial Number|ISSN]] &nbsp; [//www.worldcat.org/issn/0261-3077 0261-3077] <span class="reference-accessdate">. Nakuha <span class="nowrap">2019-02-28</span></span> .</cite> </ref> <ref name="BBCn"> <cite id="CITEREFBBC_Newsnight2019" class="citation">BBC Newsnight (2019-02-28), [https://www.youtube.com/watch?v=_aZ4GmndJ-0 ''Momo Challenge: Ang viral hoax - BBC Newsnight''] <span class="reference-accessdate">, nakuhang <span class="nowrap">2019-03-01</span></span></cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Iniulat na ang mga bata at mga kabataan ay nahihikayat ng isang gumagamit na nagngangalang Momo upang magsagawa ng serye ng mga mapanganib na gawain kabilang ang marahas na atake at [[Pagpapatiwakal|pagpapakamatay]] . <ref name="UK"> <cite class="citation web">[https://www.theweek.co.uk/96248/what-is-the-momo-suicide-challenge-and-is-it-dangerous "Momo hamon: ano ito, bakit mapanganib at ano ang payo para sa mga magulang?"] . ''The Week UK'' <span class="reference-accessdate">. Nakuha <span class="nowrap">2019-02-28</span></span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="Gu2"> <cite class="citation news">editor, Jim Waterson Media (2019-02-28). [https://www.theguardian.com/technology/2019/feb/28/schools-police-and-media-told-to-stop-promoting-momo-hoax "Sinabi ng mga paaralan, pulisya at media na pigilan ang pagtataguyod ng Momo hoax"] . ''Ang Tagapag-alaga'' . [[International Standard Serial Number|ISSN]] &nbsp; [//www.worldcat.org/issn/0261-3077 0261-3077] <span class="reference-accessdate">. Nakuha <span class="nowrap">2019-02-28</span></span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="snopes"> <cite class="citation web">Mikkleson, David (Pebrero 26, 2019). [https://www.snopes.com/news/2019/02/26/momo-challenge-suicide-game/ "Magkano ng isang Ancaman ang Pag-aalaga ng Laro ng Momo Challenge '?"] . ''The Snopes'' <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Marso 1,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Sa kabila ng mga pahayag sa 2019 na ang kababalaghan ay umabot na sa buong mundo na proporsyon sa Hulyo 2018, ang bilang ng mga aktwal na reklamo ay medyo maliit at walang ahensiya sa pagpapatupad ng batas ay nakumpirma na sinuman ay nasaktan bilang direktang resulta nito. <ref name="heavy"/> <ref name="fox"/> <ref name="news9"> <cite class="citation news">Noble, Freya (Agosto 2, 2018). [https://web.archive.org/web/20180821002443/https://www.9news.com.au/world/2018/08/02/13/51/what-is-momo-terrifying-game-linked-to-12-year-olds-suicide "Ano ang hamon ni 'Momo'? 'Na nakaugnay sa pagpatay ng 12 taong gulang"] . ''9 News'' . Naka-archive mula [https://www.9news.com.au/world/2018/08/02/13/51/what-is-momo-terrifying-game-linked-to-12-year-olds-suicide sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="panic"> <cite class="citation news">Lloyd, Brian (Enero 22, 2019). [https://web.archive.org/web/20190224063800/https://entertainment.ie/trending/the-momo-challenge-is-a-perfect-example-of-moral-panic-in-the-age-of-social-media-391286/ "Ang 'Momo' Challenge ay isang perpektong halimbawa ng kaguluhan ng moral sa edad ng social media"] . ''Entertainment.ie'' . Naka-archive mula [https://entertainment.ie/trending/the-momo-challenge-is-a-perfect-example-of-moral-panic-in-the-age-of-social-media-391286/ sa orihinal] noong Enero 23, 2019 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Enero 23,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang kamalayan ng pinaghihinalaang hamon ay tumataas noong Pebrero 2019 pagkatapos ng Police Service ng Northern Ireland na nag- post ng isang babala sa publiko sa Facebook at personalidad na si Kim Kardashian na na- post sa kanyang [[Instagram|Instagram Story]] na nagsasabing ang [[YouTube|YouTube]] ng "Momo" na video. <ref name="RS"> <cite class="citation web">Ej Dickson (Pebrero 26, 2019). [https://www.rollingstone.com/culture/culture-news/what-is-momo-challenge-800470/ "Ano ang Momo Challenge?"] . Rolling Stone <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Pebrero 27,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/kim-kardashian-warns-parents-of-momo-challenge-youtube-take-action/|title=Kim Kardashian warns parents of "Momo challenge," but YouTube says it sees no evidence|author=Sophie Lewis|publisher=CBS News|date=28 February 2019|accessdate=17 March 2019}}</ref> == Mga Reaksiyon == Ang Momo Challenge ay nakakuha ng pansin sa publiko noong Hulyo 2018, nang napansin ng isang [[YouTuber]] na si ReignBot. <ref name="CID"><cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180830104622/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/cid-momo-invites-locally-generated/articleshow/65591157.cms "CID: Hinihikayat ng Momo Challenge ang mga nabuong lokal"]. ''The India Times'' . Agosto 29, 2018. Naka-archive mula [https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/cid-momo-invites-locally-generated/articleshow/65591157.cms sa orihinal] noong Agosto 30, 2018 <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Agosto 29,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang pagta-target sa mga tinedyer, ang mga taong nagtatanghal ng kanilang sarili bilang "Momo" sa mga mensahe ng WhatsApp ay sinusubukan na kumbinsihin ang mga tao na makipag-ugnay sa kanila sa pamamagitan ng kanilang cell phone. Tulad ng iba pang mga "hamon" sa Internet tulad ng Blue Whale , ang mga manlalaro ay tinagubilinan na magsagawa ng sunod-sunod na mga gawain, pagtanggi na gawin ito na nahaharap sa mga pagbabanta. Ang mga mensahe ay magkakasunod na sinamahan ng nakakatakot o madugo larawan. <ref name="heavy"/> <ref name="fox"/> <ref name="news9"/> <ref name="BATimes"> <cite class="citation news">[http://www.batimes.com.ar/news/argentina/police-suspect-12-year-old-girls-suicide-linked-to-whatsapp-terror-game-momo.phtml "Pinaghihinalaan ng pulisya ang pagpatay ng 12-taong-gulang na batang babae na naka-link sa WhatsApp terror game Momo"] . ''Buenos Aires Times'' . Hulyo 25, 2018. [https://web.archive.org/web/20180821003815/http://www.batimes.com.ar/news/argentina/police-suspect-12-year-old-girls-suicide-linked-to-whatsapp-terror-game-momo.phtml Naka-archive] mula sa orihinal noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="news9"/> <ref name="BATimes"/> Ang mga magulang sa Reino Unido na ang Momo ay ipinasok sa tila hindi nakapipinsala [[YouTube]] at YouTube Kids video tungkol sa [[Peppa Pig]] at Fortnite ; ang mga claim na ito ay paulit-ulit ng grupong Kaligtasan ng Online. <ref name="O'Malley"> <cite class="citation news">O'Malley, Katie (Pebrero 27, 2019). [https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/momo-challenge-youtube-fortnite-peppa-pig-video-parents-a8799776.html "Hamon ng Momo 'na lumilitaw sa Peppa Pig YouTube video, ang mga magulang ay binigyan ng babala"] . ''Ang Independent'' <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Marso 8,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Kahit na ang mga awtoridad ay hindi nakumpirma ang anumang pisikal na pinsala na nagreresulta mula sa ito, o kahit na ang isang matagal na palitan ng mga mensahe ay naganap sa pagitan ng Momo at sinuman, ang mga pwersang pulis at mga administrasyon ng paaralan sa maraming mga kontinente ay nagbigay ng mga babala tungkol sa Momo Challenge at paulit-ulit na karaniwang payo tungkol sa Internet kaligtasan. Hinihikayat ng WhatsApp ang mga gumagamit nito na i-block ang mga numero ng telepono na nakikipag-ugnayan sa pagsasanay na ito at upang iulat ito sa mga kumpanya. <ref name="fox"> <cite class="citation news">Rogers, James (Agosto 2, 2018). [https://web.archive.org/web/20180821012325/http://www.foxnews.com/tech/2018/08/02/sinister-momo-suicide-challenge-sparks-fear-as-it-spreads-on-whatsapp.html Ang "malas 'na hamon ng Momo na pagpapakamatay' ay natatakot sa takot na ito ay kumakalat sa WhatsApp"] . ''Fox News'' . Naka-archive mula [http://www.foxnews.com/tech/2018/08/02/sinister-momo-suicide-challenge-sparks-fear-as-it-spreads-on-whatsapp.html sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="york"> <cite class="citation web">Dunning, Daniel (Pebrero 22, 2019). [https://www.minsterfm.com/news/local/2812673/york-school-warning-over-internet-momo-character/ "Babala ng paaralan ng York sa paglipas ng internet Momo character"] . ''Minster FM'' . [https://web.archive.org/web/20190227142038/https://www.minsterfm.com/news/local/2812673/york-school-warning-over-internet-momo-character/ Naka-archive] mula sa orihinal noong Pebrero 27, 2019 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Pebrero 27,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Nagkomento tungkol sa maraming alingawngaw ng pagpapakamatay na may kaugnayan sa Momo Challenge, ang mga eksperto sa seguridad sa Internet. ay nagsabi na ang kababalaghan ay malamang na isang kaso ng kaguluhan sa moralidad : isang sensationalized panlilinlang na pinalakas ng mga hindi na-verify na mga ulat sa media. <ref name="Atl"> <cite class="citation web">Lorenz, Taylor (Pebrero 28, 2019). [https://www.theatlantic.com/technology/archive/2019/02/momo-challenge-hoax/583825/ "Hindi Hinahamon ni Momo ang mga Bata"] . ''Ang Atlantic'' . [https://web.archive.org/web/20190301035723/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2019/02/momo-challenge-hoax/583825/?utm_source=fark&utm_medium=website&utm_content=link&ICID=ref_fark&fbclid=IwAR1t4k2ufK2nXcbjTzO2qEdKiPeep4MDmcqZ8APogtY1jguUlbzSgf605q0 Naka-archive] mula sa orihinal noong Pebrero 28, 2019 <span class="reference-accessdate">. Ikuha noong <span class="nowrap">Pebrero 28,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="BB"><cite class="citation web">[https://boingboing.net/2019/03/01/razors-in-halloween-candy.html "Satanic Panic 2.0: The Momo Challenge hoax &#x5B; TW: Self-harm / suicide &#x5D; "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190303061803/https://boingboing.net/2019/03/01/razors-in-halloween-candy.html |date=2019-03-03 }} . ''Boing Boing'' <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">2019-03-01</span></span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Sinabi ni Benjamin Radford na "ang Blue Whale Game at ang Momo Challenge ay may lahat ng mga katangian ng isang klasikong kaguluhan ng moral", <ref name="BR"> <cite class="citation web">Radford, Benjamin (Pebrero 27, 2019). [https://www.csicop.org/specialarticles/show/the_momo_challenge_and_the_blue_whale_game_online_suicide_game_conspiracies "The 'Momo Challenge' and the 'Blue Whale Game': Online Conspiracies Game Suicide"] . ''May pag-aalinlangang Inquirer'' . [https://web.archive.org/web/20190228170347/https://www.csicop.org/specialarticles/show/the_momo_challenge_and_the_blue_whale_game_online_suicide_game_conspiracies?fbclid=IwAR3GenZA_oRB8vKLmZ31sigiTjZTSoInjp4_EN6xBc1bpInWC_rZ5Yv4P8k Naka-archive] mula sa orihinal noong Pebrero 28, 2019 <span class="reference-accessdate">. Ikuha noong <span class="nowrap">Pebrero 28,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> "pinag-aagawan ng mga magulang ang takot sa pagnanais na malaman kung ano ang kanilang mga anak. Mayroong likas na takot sa ginagawa ng mga kabataan sa teknolohiya. " <ref name="RS"/> <ref name="panic"/> Sa pamamagitan ng Setyembre 2018, ang karamihan sa mga numero ng telepono na nauugnay sa "Momo" ay wala sa serbisyo. <ref name="Magid"> <cite class="citation web">Magid, Larry (Setyembre 21, 2018). [http://blogs.lse.ac.uk/parenting4digitalfuture/2018/09/21/dire-warnings-about-children-dying-because-of-apps-and-games-are-a-form-of-juvenoia/ "Ang mga babala na naghihirap tungkol sa mga bata na namamatay dahil sa apps at mga laro ay isang form ng 'juvenoia <span class="cs1-kern-right">'</span> "] . ''Pagiging Magulang para sa Digital na Kinabukasan'' . [https://web.archive.org/web/20181008175100/http://blogs.lse.ac.uk/parenting4digitalfuture/2018/09/21/dire-warnings-about-children-dying-because-of-apps-and-games-are-a-form-of-juvenoia/ Naka-archive] mula sa orihinal noong Oktubre 8, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Oktubre 8,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="safeint"> <cite class="citation web">[https://www.saferinternet.at/news-detail/achtung-hoax-gruselige-nachrichten-auf-whatsapp-von-momo/ "Achtung HOAX! Gruselige Nachrichten von Momo"] . ''Austrian Ser Internet Centre'' (sa Aleman). Hulyo 26, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Oktubre 8,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="lemonde"> <cite class="citation news">Audureau, William (Setyembre 18, 2018). [https://web.archive.org/web/20181008151756/https://www.lemonde.fr/pixels/article/2018/09/18/momo-challenge-itineraire-d-une-psychose-collective_5356850_4408996.html " <span class="cs1-kern-left">"</span> Momo Challenge "sa WhatsApp : itinerraire d'une psychose collective "] . ''Le Monde'' (sa Pranses). Naka-archive mula [https://www.lemonde.fr/pixels/article/2018/09/18/momo-challenge-itineraire-d-une-psychose-collective_5356850_4408996.html sa orihinal] noong ika-8 ng Oktubre 2018. <span class="reference-accessdate">Ikinuha noong <span class="nowrap">Oktubre 8,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="wapost"><cite class="citation news">Chiu, Allyson (Setyembre 5, 2018). [https://web.archive.org/web/20181008153909/https://www.washingtonpost.com/amphtml/news/morning-mix/wp/2018/09/05/the-momo-challenge-a-sinister-threat-to-young-people-or-an-urban-myth/?noredirect=on&utm_term=.99425ed6c8ae&__twitter_impression=true "Ang 'Momo Challenge': Isang masamang banta sa mga kabataan o isang mito sa kalunsuran?"] . ''Ang Washington Post'' . Naka-archive mula [https://www.washingtonpost.com/amphtml/news/morning-mix/wp/2018/09/05/the-momo-challenge-a-sinister-threat-to-young-people-or-an-urban-myth/ sa orihinal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906053221/https://www.washingtonpost.com/amphtml/news/morning-mix/wp/2018/09/05/the-momo-challenge-a-sinister-threat-to-young-people-or-an-urban-myth/ |date=2018-09-06 }} noong Oktubre 8, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Oktubre 8,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> si David Mikkelson, ay nag-alinlangan sa sinuman na dumating sa anumang pinsala at sinabi ang buong bagay "ay maaari lalo na maging isang produkto ng mga nananakot at mga kalokohan sa paglalagay sa isang madaling paraan ng mekanismo upang magtungo at pahihirapan ang mahina na mga kabataan sa halip na isang tunay na bahagi ng isang partikular na hamon ukol sa social media. " <ref name="snopes"/> Bilang tugon sa mga ulat, sinabi ng [[YouTube]] na "hindi nakatanggap ng anumang mga link sa mga video na nagpapakita o nagtataguyod ng hamon ng Momo sa YouTube" ngunit pinahihintulutan ang mga kwento ng balita at video na inilaan upang itaas ang kamalayan at turuan laban sa di-umano'y kababalaghan. <ref name="O'Malley"/> Ang websayt ay nagpakita sa lahat ng mga video na binabanggit ang Momo, kasama na ang mga organisasyon ng balita, na nagsasabi na ang naturang nilalaman ay lumalabag sa mga alituntunin sa nilalaman ng ''advertiser-friendly'' nito. Naglagay din ito ng mga babala sa pagpapayo sa ilang mga video ng Momo na nag-aalerto sa mga manonood ng "hindi naaangkop o nakakasakit" na nilalaman. <ref name="JA Verge"> <cite class="citation news">Alexander, Julia (Marso 1, 2019). [https://www.theverge.com/2019/3/1/18244890/momo-youtube-news-hoax-demonetization-comments-kids "Ang YouTube ay nagpapakita ng lahat ng mga video tungkol sa Momo"] . ''Ang Pagsubok'' <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Marso 7,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> == Pakalat == === Asya === Sa [[India|Indya]] , ipinahayag ng Criminal Investigation Department (CID) sa [[West Bengal]] noong Agosto 29, 2018, na ang mga nakalat na iniulat sa media tungkol sa pagkamatay ng dalawang kabataan na naka-ugat sa Momo Challenge ay "malayo at walang anumang katibayan". Naniniwala ang CID na ang karamihan sa malaking dami ng mga imbitasyon sa Momo Challenge sa Indya ay nagmula sa lokal na mga panuntunan na ipinadala sa pagkalat ng gulo. Sinabi ng isang tagapagsalita ng CID na "sa ngayon, ang laro ay hindi nag-pahayag ng anumang biktima, ni may sinuman na lumapit sa amin na nagsasabi na nilalaro pa nila ang unang antas nito." <ref name="CID"/> Ang pahayag ng CID ay sumusunod sa mga linggo ng coverage ng balita tungkol sa mga hindi nakumpirma na mga kaso. Pagkatapos na maalala ng isang kabataan na nakatanggap ng imbitasyon sa Momo Challenge, ang pulisya sa Silangang Bengal ay nagbigay ng babala, at ang yunit ng cybercrime ay nagbukas ng pagsisiyasat. Ang dating pulisya ng Mumbai ay nagsimula nang bantayan ang populasyon, bagaman walang mga reklamo ang isinampa. <ref name="india2"><cite class="citation news">Ghosh, Dwaypayan (Agosto 23, 2018). [https://web.archive.org/web/20180823160122/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/cop-alert-against-momo-challenge/articleshow/65510899.cms "Kop alerto laban sa Momo Challenge"]. ''Ang Times ng India'' . Naka-archive mula [https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/cop-alert-against-momo-challenge/articleshow/65510899.cms sa orihinal] noong Agosto 23, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 23,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="india3"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180823160437/https://www.hindustantimes.com/india-news/jalpaiguri-college-girl-invited-to-play-virtual-suicide-game-momo-challenge-files-police-complaint/story-WtGZeLBN5LWqwNTFWh9qXN.html "Ang batang babae sa kolehiyo ng Jalpaiguri ay inimbitahan na maglaro ng virtual na laro ng pagpatay ng Momo Challenge, nag-file ng reklamo sa pulisya"] . ''Hindustan Times'' . Agosto 22, 2018. Naka-archive mula [https://www.hindustantimes.com/india-news/jalpaiguri-college-girl-invited-to-play-virtual-suicide-game-momo-challenge-files-police-complaint/story-WtGZeLBN5LWqwNTFWh9qXN.html sa orihinal] noong Agosto 23, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 23,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="india4"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180823160647/https://www.ndtv.com/cities/west-bengal-girl-gets-call-for-new-suicide-game-momo-challenge-1904122 "Ang West Bengal Girl ay Nakakuha Tawag Para sa Bagong Game ng Pagpapakamatay" Momo Challenge <span class="cs1-kern-right">"</span> "] . ''Pindutin ang Tiwala ng India'' . Agosto 22, 2018. Naka-archive mula [https://www.ndtv.com/cities/west-bengal-girl-gets-call-for-new-suicide-game-momo-challenge-1904122 sa orihinal] noong Agosto 23, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 23,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="india5"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180823160858/https://indianexpress.com/article/trending/trending-in-india/mumbai-police-issues-warning-against-deadly-momo-challenge-5312992/ "Sabihing Walang Hindi sa MoMo: Mga isyu sa Mumbai Police ang babala laban sa nakamamatay na Momo Challenge"] . ''Ang Indian Express'' . Agosto 19, 2018. Naka-archive mula [https://indianexpress.com/article/trending/trending-in-india/mumbai-police-issues-warning-against-deadly-momo-challenge-5312992/ sa orihinal] noong Agosto 23, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 23,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Hindi nakumpirma ng pulisya ang anumang papel na maaaring ipatugtog ng Momo Challenge sa pagkamatay ng isang batang babae sa grade 10 na nagpakamatay pagkatapos na umalis ng isang tala na nagpapahayag ng kawalang pag-asa na may mababang grado o pagpapakamatay ng isang mag-aaral sa engineering sa [[Chennai]] . <ref name="india1"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180822135419/https://www.timesnownews.com/mirror-now/in-focus/article/momo-challenge-claims-first-life-victim-india-class-10-student-commits-suicide-ajmer-rajasthan/272664 "Ang Momo challenge ay inaangkin ang unang buhay sa India, ang mag-aaral sa Class 10 ay nagpapatuloy sa pagpapakamatay sa Ajmer"] . ''Mirror Now News'' . Agosto 21, 2018. Naka-archive mula [https://www.timesnownews.com/mirror-now/in-focus/article/momo-challenge-claims-first-life-victim-india-class-10-student-commits-suicide-ajmer-rajasthan/272664 sa orihinal] noong Agosto 22, 2018 <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Agosto 22,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="Statesman"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180905103725/https://www.thestatesman.com/cities/engineering-student-commits-suicide-was-playing-momo-challenge-1502680333.html "Ang mag-aaral ng mag-aaral ay nakagawa ng pagpapakamatay, ay naglalaro ng 'Momo Challenge <span class="cs1-kern-right">'</span> "] . ''Ang Negosyante'' . Setyembre 1, 2018. Naka-archive mula [https://www.thestatesman.com/cities/engineering-student-commits-suicide-was-playing-momo-challenge-1502680333.html sa orihinal] noong Setyembre 5, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Setyembre 5,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="Odisha2"> <cite class="citation news">Patnaik, Devbrat (Setyembre 5, 2018). [https://web.archive.org/web/20180905103942/https://odishatv.in/odisha/momo-challenge-family-blames-momo-after-odisha-youth-commits-suicide-319751 "Momo Challenge: Family Blames Momo After Youth Commits Suicide"] . ''OdishaTV'' . Naka-archive mula [https://odishatv.in/odisha/momo-challenge-family-blames-momo-after-odisha-youth-commits-suicide-319751 sa orihinal] noong Setyembre 5, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Setyembre 5,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang [[Odisha]] Police, nagbigay ng isang advisory, ay humihiling sa media na pigilin ang pag-publish ng mga hindi nakumpirma na ulat na nag-uugnay sa tin-edyer na kamatayan sa Momo Challenge. <ref name="Odisha"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180905103524/https://www.thestatesman.com/india/odisha-police-issues-advisory-deadly-momo-challenge-game-1502680565.html "Ang isyu ng Pulisya ng Odisha ay nagbibigay ng payo sa nakamamatay na laro ng Momo Challenge"] . ''Ang Negosyante'' . Setyembre 5, 2018. Naka-archive mula [https://www.thestatesman.com/india/odisha-police-issues-advisory-deadly-momo-challenge-game-1502680565.html sa orihinal] noong Setyembre 5, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Setyembre 5,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> [[Pakistan|Ang]] Ministro ng Impormasyon sa Teknolohiya ng [[Pakistan|Pakistan ay]] nagpahayag na ang gobyerno ay nagnanais na mag-ahin ng batas na ginagawa itong isang krimen upang ipamahagi ang parehong Momo Challenge at ang Blue Whale Challenge. <ref name="Pakban1"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180905101753/https://www.pakistantoday.com.pk/2018/09/02/pakistan-says-no-space-for-blue-whale-momo-challenge/ "Hindi sinasabi ng Pakistan na puwang para sa Blue Whale, Momo challenge"] . ''Pakistan Today'' . Setyembre 2, 2018. Naka-archive mula [https://www.pakistantoday.com.pk/2018/09/02/pakistan-says-no-space-for-blue-whale-momo-challenge/ sa orihinal] noong Setyembre 5, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Setyembre 5,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="Pakban2"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180905102106/https://tribune.com.pk/story/1793656/1-blue-whale-momo-challenge-banned-pakistan/ "Bale ng Blue Whale at Momo na pinagbawalan sa Pakistan"] . ''Ang Tribune'' . Setyembre 2, 2018. Naka-archive mula [https://tribune.com.pk/story/1793656/1-blue-whale-momo-challenge-banned-pakistan/ sa orihinal] noong Setyembre 5, 2018 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Setyembre 5,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang mga awtoridad ng pulisya sa [[Pilipinas|Pilipinas ay]] nagbigay ng mga babala sa mga magulang na maging mapagbantay sa ginagawa ng kanilang mga anak na matapos ang isang 11 taong gulang na batang lalaki na namatay mula sa maliwanag na pagpapakamatay sa labis na dosis ng droga noong 11 Enero 2019, na nag-uugnay sa insidente sa viral challenge, kahit na walang opisyal na kumpirmasyon Ang direktang ugnayan sa insidente ay itinatag ng mga awtoridad. <ref name="Phil"> <cite class="citation news">Jeck Batallones; Raffy Santos (Pebrero 27, 2019). [https://news.abs-cbn.com/news/02/27/19/online-challenge-tinitingnan-sa-kaso-ng-batang-namatay-sa-overdose "Online na hamon, nakita sa kaso ng batang namatay sa overdose"] (sa Filipino). [[ABS-CBN News|Ang ABS-CBN News]] <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Pebrero 27,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="abs"> <cite class="citation news">[https://news.abs-cbn.com/news/02/27/19/filipino-mom-flags-daughters-disturbing-act-amid-youtube-addiction "Ang mga ina ng Pilipinong ina ay 'nakakagambala' sa pagkilos sa gitna ng pagkagumon sa Youtube"] . [[ABS-CBN News|Ang ABS-CBN News]] . Pebrero 27, 2019 <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Pebrero 27,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Pagkatapos ng mga ulat ukol dito, tininigan ni Raffy Tulfo at ng iba pang mga YouTuber ang kanilang mga pakikiramay sa pamilya, na hinihikayat na subaybayan ng mga magulang ang kanilang mga anak. Iniugnay din nila ang Blue Whale Challenge sa insidente. <ref name="prot"> <cite class="citation audio-visual">[https://www.youtube.com/watch?v=mO0oOWUnk_M ''Protektahan ang AMING MGA ANAK! ANG BLUE WHALE AT ANG MOMO CHALLENGE EXPOSED!''] . Nico David. Pebrero 27, 2019.</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="wag"> <cite class="citation audio-visual">[https://www.youtube.com/watch?v=FLRQslAxfWE ''Hindi mo gagawin ang BLUE WHALE sa MOMO CHALLENGE''] . Claro the Third. Pebrero 28, 2019.</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> === Europa === Sa [[Pransiya]] , ang isang grupo sa Kagawaran ng Estado ay sinusuri ang sitwasyon araw-araw sa huli ng Hulyo 2018. <ref name="france"> <cite class="citation news">de Fournas, Marie (Agosto 20, 2018). [https://www.20minutes.fr/high-tech/2323015-20180820-veritables-risques-entourent-momo-challenge "Ang mga tanong na ito ay tungkol sa mga risko sa entourent ng" Momo Challenge "?"] . ''20 Minuto'' (sa Pranses) <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang reklamo ay isinampa noong Nobyembre ng isang ama na anak ay nagpakamatay. <ref name="LM"> <cite class="citation news">[https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2018/11/05/momo-challenge-un-pere-porte-plainte-contre-youtube-whatsapp-et-l-etat_5379254_1653578.html " <span class="cs1-kern-left">"</span> Momo challenge " : walang pneinter port plainte contre YouTube, WhatsApp et l'Etat "] . ''Le Monde.fr'' (sa Pranses) <span class="reference-accessdate">Nakuha <span class="nowrap">2018-11-08</span></span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Sa [[Alemanya]] , alam lamang ng mga pulisya ang mga pagbanggit na ginawa sa mga letra na kawing. Hinihiling nila ang populasyon na kumilos nang maingat kapag nahaharap sa ganitong uri ng pakikipag-ugnay sa cell phone. <ref name="merkur"> <cite class="citation news">Rohlefer, Franz (Agosto 18, 2018). [https://web.archive.org/web/20180821022320/https://www.merkur.de/multimedia/momo-challenge-bei-whatsapp-polizei-warnt-vor-selbstmord-spiel-zr-10088255.html " <span class="cs1-kern-left">"</span> Momo "-Lumigante bei WhatsApp: Polizei warnt vor Selbstmord-Spiel"] . ''Merkur'' (sa Aleman). Naka-archive mula [https://www.merkur.de/multimedia/momo-challenge-bei-whatsapp-polizei-warnt-vor-selbstmord-spiel-zr-10088255.html sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Kinumpirma ng pulis sa [[Luxembourg|Luxembourg ang]] isang kaso sa teritoryo nito, ngunit walang anumang dulot nito. <ref name="lux"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180821020406/http://www.lequotidien.lu/a-la-une/le-momo-challenge-est-arrive-au-luxembourg/ "Le" Momo Challenge "est arrivé au Luxembourg"] . ''Le Quotidien'' (sa Pranses). Agosto 18, 2018. Naka-archive mula [http://www.lequotidien.lu/a-la-une/le-momo-challenge-est-arrive-au-luxembourg/ sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang [[Belhika|Belgian]] Public Prosecutor's Office ay nag-ulat noong Nobyembre 6, 2018 na isang 13-taong-gulang na batang lalaki ang naging biktima ng Momo Challenge at ibinitin ang kanyang sarili. <ref>[https://www.wort.lu/de/lokales/momo-challenge-kein-fall-in-luxemburg-5be1c22d182b657ad3b98ef8? "Momo Challenge": Kein Fall sa Luxemburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122044116/https://www.wort.lu/de/lokales/momo-challenge-kein-fall-in-luxemburg-5be1c22d182b657ad3b98ef8 |date=2019-01-22 }} . Luxemburger Wort, 6. Nobyembre 2018.</ref>   <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Citation is from a news site in Luxemburg, a Belgian source would be better (November 2018)">mas mabuti <span typeof="mw:Entity">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki> pinagmulan <nowiki><span typeof="mw:Entity">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki> kailangan<nowiki></span></nowiki>'' &#x5D;</sup> [[Espanya|Ang]] [[Espanya|Espanya ay]] nagbabala sa mga tao na lumayo mula sa mga bagong "hamon" na mga application na pop-up sa WhatsApp, na nagpapahiwatig ng Momo kababalaghan ay nasa uso ng mga tinedyer. <ref name="BBCbr"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180821011721/https://www.bbc.com/portuguese/salasocial-44961410 "O que é a 'Momo do WhatsApp' e quais são os riscos que ela representa?"] . ''BBC News (Portuges edisyon)'' (sa Portuges). Hulyo 26, 2018. Naka-archive mula [https://www.bbc.com/portuguese/salasocial-44961410 sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Sa [[United Kingdom]] , ang ilang mga administrasyon ng paaralan ay nagpadala ng mga babala tungkol sa hindi pangkaraniwang bagay. <ref name="york"/> Ang mga ulat sa at kamalayan ng pinaghihinalaang hamon ay tumaas noong Pebrero 2019 pagkatapos na inilabas ng Police Service of Northern Ireland ang isang babala sa publiko. <ref name="RS"/> Sinasabi ng mga awtoridad ng British na ang hamon ay ginagamit ng mga cybercriminal upang makakuha ng personal na impormasyon sa pagkakakilanlan. <ref name="O'Malley"/> Sumasagot sa [[tabloid]] coverage na nagpahayag ng hamon na maging totoo, ang NSPCC , Samaritans , at ang UK Safer Internet Centre ay nagbigay ng mga pahayag na ang pagmamalaki ng Momo ay isang panloloko. <ref name="nspcc"> <cite class="citation web">[https://www.bbc.co.uk/newsround/47412750 "Sinabi ng NSPCC na hindi kailangang mag-alala tungkol kay Momo"] . ''BBC'' . Marso 1, 2019. [https://web.archive.org/web/20190302120256/https://www.bbc.co.uk/newsround/47412750 Naka-archive] mula sa orihinal noong Marso 2, 2019 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Marso 2,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="Sam"> <cite class="citation web">Waterson, Jim (Pebrero 28, 2019). [https://www.theguardian.com/technology/2019/feb/28/viral-momo-challenge-is-a-malicious-hoax-say-charities "Viral 'Momo hamon' ay isang malisyosong panloloko, sabihin charities"] . ''Ang Tagapag-alaga'' . [https://web.archive.org/web/20190302120625/https://www.theguardian.com/technology/2019/feb/28/viral-momo-challenge-is-a-malicious-hoax-say-charities Naka-archive] mula sa orihinal noong Marso 2, 2019 <span class="reference-accessdate">. Ikinuha noong <span class="nowrap">Marso 2,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang magulang na nagpapaalala sa pindutin sa Momo Challenge kasunod ay nagsabi na ang kanyang anak ay hindi nakatanggap ng mga mensahe mula sa "Momo", ngunit sinabi lamang ito tungkol sa pag-uusap ng paaralan. <ref name="snopes"/> Gayunpaman, inilabas ng mga awtoridad at ng media ang mga online na pag-iingat sa kaligtasan. <ref name="itv"> <cite id="CITEREFThis_Morning2019" class="citation">Morning na Ito (2019-02-28), [https://www.youtube.com/watch?v=LOSOibDVcLA&feature=youtu.be ''Ang Momo Challenge That I''] 'm [https://www.youtube.com/watch?v=LOSOibDVcLA&feature=youtu.be ''Terrifying Parents''] <span class="reference-accessdate">, nakuhang <span class="nowrap">2019-03-01</span></span></cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> === Hilagang Amerika === Sa [[Québec|Quebec]] , ang mga lokal ng pulisya ng [[Longueuil, Québec|Longueuil]] , [[Sherbrooke, Québec|Sherbrooke]] at [[Gatineau|Gatineau ay]] nagpahayag na ang mga tao sa kanilang hurisdiksyon ay nilapitan upang tumutok sa Momo Challenge ngunit hindi nag-ulat ng anumang mga biktima. Hinihiling nila ang mga tao na huwag gamitin ang numero ng telepono na ibinigay sa mga mensahe ng WhatsApp at upang magpadala ng mga larawan sa pagkuha ng screen ng kanilang telepono sa mga awtoridad ng pulisya. Ang Royal Canadian Mounted Police at iba pang pwersa ng pulisya ay nagsasabing sinusubaybayan nila ang pagkalat ng hindi pangkaraniwang bagay ngunit hindi makumpirma ang anumang aktwal na biktima. <ref name="long"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180821015110/http://www.lapresse.ca/actualites/justice-et-faits-divers/actualites-judiciaires/201808/18/01-5193450-le-momo-challenge-cible-des-jeunes-a-longueuil.php "Le" Momo challenge "cible des jeunes à Longueuil"] . ''La Presse / Presse canadienne'' (sa Pranses). Agosto 18, 2018. Naka-archive mula [http://www.lapresse.ca/actualites/justice-et-faits-divers/actualites-judiciaires/201808/18/01-5193450-le-momo-challenge-cible-des-jeunes-a-longueuil.php sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Agosto 18,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="sher"> <cite class="citation news">Pion, Isabelle (Agosto 20, 2018). [https://web.archive.org/web/20180821015439/https://www.latribune.ca/actualites/momo-challenge-atteint-lestrie-38b8a142a5785d7aec5cff49e2c73730 "Momo Challenge atteint l'Estrie"] . ''La tribune'' (sa Pranses). Naka-archive mula [https://www.latribune.ca/actualites/momo-challenge-atteint-lestrie-38b8a142a5785d7aec5cff49e2c73730 sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="gat"> <cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180821015725/https://www.cbc.ca/news/canada/ottawa/gatineau-police-momo-challenge-1.4791004 "Ang pulisya ng Gatineau, nagbabala ang mga eksperto tungkol sa 'Momo Challenge <span class="cs1-kern-right">'</span> "] . ''CBC News'' . Agosto 20, 2018. Naka-archive mula [https://www.cbc.ca/news/canada/ottawa/gatineau-police-momo-challenge-1.4791004 sa orihinal] noong Agosto 21, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> == Larawan == Ang isang larawan ng isang [[Panlililok|iskultura]] ng isang ubusin (isang yōkai o multo), na ginawa ng isang Hapones na Pintor na si Keisuke Aisawa sa Link Factory, ay popular na ginamit upang ilarawan ang "Momo". <ref name="姑獲鳥"> <cite class="citation web">Vanilla Gallery (Hulyo 15, 2018). [https://www.instagram.com/p/BlQlfA2Biju/ "MOTHER-BIRD sa pamamagitan ng # LinkFactory / # KeisukeAisawa (2016, Sa Display sa @vanillagallery_jp) #BetweenMirrors"] . ''Instagram'' (sa Ingles at Hapon) <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Setyembre 4,</span> 2018</span> . <q>LINK FACTORY 謹 姑 獲 鳥 と 一 緒 に 写真 を 撮 ろ う! こ ち ら の 作品 は 攝影 可能 で す !!と び っ き り の ス マ イ ル で ハ イ, チ ー ズ!</q></cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Ang kompanya ay tinanggihan ang anumang paglahok sa panloloko. Ang iskultura ay may nakabubukang mga mata at isang tuka-tulad ng bibig. Ang mga larawan ng iskultura ay unang na-post online sa 2016, kapag ito ay ipinakita sa publiko. <ref name="heavy"> <cite class="citation news">Dube Dwilson, Stephanie (Agosto 6, 2018). [https://web.archive.org/web/20180820204911/https://heavy.com/news/2018/08/momo-challenge/ "Momo Challenge: 5 Mabilis na Katotohanan Kailangan Ninyong Malaman"] . ''Malakas'' . Naka-archive mula [https://heavy.com/news/2018/08/momo-challenge/ sa orihinal] noong Agosto 20, 2018 <span class="reference-accessdate">. Kinuha noong <span class="nowrap">Agosto 20,</span> 2018</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="news9"/> Ang natitira sa iskultura, hindi laging ipinakita sa pamamagitan ng "Momo" na mga account o ng media, ay binubuo ng isang maliit, kalbo, manok na katulad ng katawan na may mga paa ng unggoy at mga [[Suso|suso ng]] tao. <ref name="姑獲鳥" /> Ang mga ulat nito na nagpapahiwatig ng isang larawan ay isang iskultura ng Isang Pintor na si Midori Hayashi na hindi tama. Sinabi ni Hayashi na hindi ito ang kanyang piraso, at tinukoy ng mga gumagamit ng Internet si Aisawa bilang tamang pinagmulan. <ref name="heavy"/> Napatunayan ni Aisawa noong Marso 2019 na ang iskultura ay itinapon sa 2018, matapos ang materyal, goma at likas na langis ay nawala. Si Aisawa ay upang iligtas ang isang mata mula sa iskultura, na kung saan siya ay nagnanais na muling gamitin para sa isa pang paglikha sa hinaharap. <ref name="ao"><cite class="citation web">[https://www.asiaone.com/world/momo-sculptor-has-thrown-away-creation-feels-responsible-fake-challenge " <span class="cs1-kern-left">'Momo'</span> iskultor ay itinapon ang layo paglikha, nararamdaman 'pananagutan' para sa mga pekeng hamon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190321142446/https://www.asiaone.com/world/momo-sculptor-has-thrown-away-creation-feels-responsible-fake-challenge |date=2019-03-21 }} . ''AsiaOne'' <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Marso 5,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="momogone"> <cite class="citation news">Dickson, EJ (Marso 4, 2019). [https://web.archive.org/web/20190305175722/https://www.rollingstone.com/culture/culture-news/momo-sculpture-destroyed-keisuke-aiso-802627/ " <span class="cs1-kern-left">Ang</span> Momo Challenge 'Sculpture ay Nawala na"] . ''Rolling Stones'' . Naka-archive mula [https://www.rollingstone.com/culture/culture-news/momo-sculpture-destroyed-keisuke-aiso-802627/ sa orihinal] noong Marso 5, 2019 <span class="reference-accessdate">. Nakuha noong <span class="nowrap">Marso 5,</span> 2019</span> .</cite> <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> == Sanggunian == <references group=""> <ref name="heavy"/> <ref name="news9"/> <ref name="BATimes"/> <ref name="popular"><cite class="citation news">[https://web.archive.org/web/20180821010048/https://www.diariopopular.com.ar/general/neuquen-denuncian-que-el-juego-del-momo-amenazo-una-adolescente-n360826 "Neuquén: denuncian que el "Juego del Momo" amenazó a una adolescente"]. ''Diaro Popular'' (in Spanish). July 31, 2018. Archived from [https://www.diariopopular.com.ar/general/neuquen-denuncian-que-el-juego-del-momo-amenazo-una-adolescente-n360826 the original] on August 21, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 20,</span> 2018</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="BBCbr"/> <ref name="fox"/> <ref name="fox2"><cite class="citation news">Webb, Sam (August 17, 2018). [https://web.archive.org/web/20180821013135/https://www.news.com.au/technology/online/sick-whatsapp-momo-suicide-game-spreads-throughout-the-internet/news-story/55fbd2e9bd0ecc46eb3f6441fd2fe062 "Sick WhatsApp 'Momo suicide game' spreads throughout the internet"]. ''Fox News''. Archived from [https://www.news.com.au/technology/online/sick-whatsapp-momo-suicide-game-spreads-throughout-the-internet/news-story/55fbd2e9bd0ecc46eb3f6441fd2fe062 the original] on August 21, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 20,</span> 2018</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="fox3"><cite class="citation news">Rogers, James (July 18, 2018). [https://web.archive.org/web/20180821013948/http://www.foxnews.com/tech/2018/08/18/microsoft-clamps-down-on-sick-momo-suicide-game-in-minecraft.html "Microsoft clamps down on sick 'Momo suicide game' in 'Minecraft<span class="cs1-kern-right">'</span>"]. ''Fox News''. Archived from [http://www.foxnews.com/tech/2018/08/18/microsoft-clamps-down-on-sick-momo-suicide-game-in-minecraft.html the original] on August 21, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 20,</span> 2018</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="long"/> <ref name="sher"/> <ref name="gat"/> <ref name="lux"/> <ref name="merkur"/> <ref name="france"/> <ref name="Illinois"><cite class="citation news">Nguyen, Em (August 6, 2018). [https://web.archive.org/web/20180821023549/https://foxillinois.com/news/local/warning-to-local-parents-about-momo-suicide-challenge-08-07-2018 "Warning to local parents about "Momo Suicide Challenge<span class="cs1-kern-right">"</span>"]. ''Fox News Illinois''. Archived from [https://foxillinois.com/news/local/warning-to-local-parents-about-momo-suicide-challenge-08-07-2018 the original] on August 21, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 20,</span> 2018</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="india1"/> <ref name="india2"/> <ref name="india3"/> <ref name="india4"/> <ref name="india5"/> <ref name="CID"/> <ref name="Pakban1"/> <ref name="Pakban2"/> <ref name="Odisha"/> <ref name="Odisha2"/> <ref name="Statesman"/> <ref name="Colombia1"><cite class="citation news">Warren, Steve (September 4, 2018). [https://web.archive.org/web/20180905104223/http://www1.cbn.com/cbnnews/2018/september/sinister-momo-online-game-linked-to-childrens-suicides-in-colombia "Sinister 'Momo' Online Game Linked to Children's Suicides in Colombia"]. ''CBN News''. Archived from [http://www1.cbn.com/cbnnews/2018/september/sinister-momo-online-game-linked-to-childrens-suicides-in-colombia the original] on September 5, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 5,</span> 2018</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="Magid"/> <ref name="safeint"/> <ref name="lemonde"/> <ref name="wapost"/> <ref name="panic"/> <ref name="york"/> <ref name="RS"/> <ref name="BR"/> <ref name="Atl"/> <ref name="snopes"/> <ref name="Gu"/> <ref name="UK"/> <ref name="Gu2"/> <ref name="BBCn"/> <ref name="Phil"/> <ref name="abs"/> <ref name="nspcc"/> <ref name="Sam"/> <ref name="momogone"/> <ref name="itv"/> <ref name="wir"><cite class="citation web">Dreyfuss, Emily (February 28, 2019). [https://www.wired.com/story/momo-hoax-viral-scares-advice/?fbclid=IwAR3WMu_FQSdMjXuNuuEd7CheeVRsnJP_Jo2t25aqDdUqYOQ7aJA-gQo_qds "How not to fall for viral scares"]. ''Wired''. [https://web.archive.org/web/20190313013919/https://www.wired.com/story/momo-hoax-viral-scares-advice/?fbclid=IwAR3WMu_FQSdMjXuNuuEd7CheeVRsnJP_Jo2t25aqDdUqYOQ7aJA-gQo_qds Archived] from the original on March 12, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 12,</span> 2019</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="JA Verge"/> <ref name="cbss"><cite class="citation web">Sophie Lewis (28 February 2019). [https://www.cbsnews.com/news/kim-kardashian-warns-parents-of-momo-challenge-youtube-take-action/ "Kim Kardashian warns parents of "Momo challenge," but YouTube says it sees no evidence"]. CBS News<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2019</span>.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <ref name="O'Malley"/> <ref name="BB"/> <ref name="LM"/> <ref name="prot"/> <ref name="wag"/> <ref name="ao"/> <ref name="姑獲鳥"/> </references> [[Kategorya:Internet]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] 32z6osiqe0vgynkhtenr0u8d8gr7mz5 0 289594 2230242 2204744 2026-09-30T21:29:09Z Sintegrity 134415 2230242 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|monument_name=''Kristo ang Tagapagtubos''|image=Cristo Redentor - Rio de Janeiro, Brasil.jpg|caption=|location=[[Bundok Corcovado]], <br> [[Rio de Janeiro]], [[Brasil]]|designer=Dinisenyo ng iskultor na si [[Paul Landowski]] at itinayo ng na inhinyero si [[Heitor da Silva Costa]] na tinulungan ni [[Albert Caquot]]. Nilkha ni [[Gheorghe Leonida]] ang mukha|material=Esteatita|length=|width=|height={{Convert|30|m|feet}} and {{Convert|38|m|ft}} tall with its pedestal|begin=|complete=Inihandog noong Oktubre 12, 1931|open=|dedicated_to=|map_image=|map_caption=|map_width=|coordinates={{coord|22|57|7|S|43|12|38|W|type:landmark_region:BR-RJ|display=inline,title}}|lat=|long=|extra=Inilaan noong Oktubre 12, 2006<br />[[Bagong Pitong mga Kamangha-mangha ng Daigdig]] Hulyo 7, 2007<br />}} Si '''''Kristo ang Tagapagtubos''''' ({{Lang-pt|Cristo Redentor}}, {{IPA-pt|ˈkɾistu ʁedẽˈtoʁ|br}}, {{IPA-all|ˈkɾiɕtŭ̻ xe̞dẽ̞ˈtoɦ|local}}) ay isang rebultong [[Art Deco]] ni [[Hesus|Hesukristo]] sa [[Rio de Janeiro]], [[Brazil|Brasil]], na nilikha ng Pranses na iskultor na si [[Paul Landowski]] at itinayo ng Brasilyenong inhinyero na si [[Heitor da Silva Costa]] na tinulungan ng Pranses na inhinyero na si [[Albert Caquot]]. Nilikha ng [[Romanians|Rumanong]] iskultor na si [[Gheorghe Leonida]] ang mukha. Itinayo mula 1922 hanggang 1931, 30 metro (98&nbsp;ft) ang taas ng rebulto, hindi kasama ang kanyang [[Pedestal|patungang]] may taas na 8 metro (26&nbsp;ft). 28 metro (98&nbsp;ft) ang kahabaan ng mga brasong nakaunat.<ref name="brit">{{Cite web|last1=Murray|first1=Lorraine|title=Christ the Redeemer (last updated 13 January 2014)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1435544/Christ-the-Redeemer|work=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=July 11, 2014}}</ref><ref name="giumbelli2014">{{cite book| title=Símbolos Religiosos em Controvérsia| url=https://archive.org/details/smbolosreligioso0000gium| last=Giumbelli| first=Emerson| year=2014| location=São Paulo| page=[https://archive.org/details/smbolosreligioso0000gium/page/244 244]| isbn=978-85-7816-137-8| language=pt|nopp=y}}</ref> Ang rebulto ay may timbang na 635 [[Metric ton|metrikong tonelada]] (625 [[Long ton|mahaba]], 700 [[Short ton|maikling tonelada]]), at matatagpuan sa tuktok ng 700 metro (2,300&nbsp;ft) na Bundok [[Corcovado]] sa Pambansang Liwasan ng [[Tijuca Forest|Kagubatang Tijuca]] na tinutunghayan ang lungsod ng Rio de Janeiro. Isang simbolo ng Kristiyanismo sa buong mundo, ang rebulto ay naging simbolo ng kalinangan ng Rio de Janeiro at Brasil, at nakalista ito bilang isa sa mga [[New7Wonders of the World|Bagong Pitong mga Kamangha-mangha ng Daigdig]].<ref name="Hindustan times">{{cite web| url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=c7e6494a-0e6c-46b4-9982-60b6b4bf20c1&ParentID=f702d4d5-e16e-4a07-bd0a-5bebf5c9b825&MatchID1=4488&TeamID1=8&TeamID2=10&MatchType1=1&SeriesID1=1120&PrimaryID=4488&Headline=The+new+Seven+Wonders+of+the+World| title=The New Seven Wonders of the World| work=[[Hindustan Times]]| date=July 8, 2007| accessdate=July 11, 2007| deadurl=yes| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930043832/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=c7e6494a-0e6c-46b4-9982-60b6b4bf20c1&ParentID=f702d4d5-e16e-4a07-bd0a-5bebf5c9b825&MatchID1=4488&TeamID1=8&TeamID2=10&MatchType1=1&SeriesID1=1120&PrimaryID=4488&Headline=The+new+Seven+Wonders+of+the+World| archivedate=September 30, 2007| df=mdy-all}}</ref> Gawa ito sa [[pinatibay na kongkreto]] at [[Soapstone|batong sabon]].<ref name="Largest christ">{{cite news| url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,742502,00.html| title=Jesus Christ| work=[[Time (magazine)|TIME]]| date=October 26, 1931| accessdate=July 11, 2007| archive-date=Agosto 12, 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130812022608/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,742502,00.html| url-status=dead}}</ref><ref name="Travel Channel">{{cite web|url=http://travel.discovery.com/video/video.html?videoRef=c8fbe1ab8af1bb5087cbd1d996d8baf851e4672b|title=Brazil: Crocovado mountain – Statue of Christ|publisher=[[Travel Channel]]|accessdate=July 7, 2007|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070516094903/http://travel.discovery.com/video/video.html?videoRef=c8fbe1ab8af1bb5087cbd1d996d8baf851e4672b|archivedate=May 16, 2007|df=mdy}}</ref><ref name="BBC">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6046538.stm |title=Sanctuary Status for Rio landmark |work=[[BBC News]] |accessdate=July 7, 2007 |date=October 13, 2006}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:Corcovadoporferrez.jpg|left|thumb| Isang tanawin ng Corcovado bago ang konstruksyon, ika-19 siglo]] [[Talaksan:Aerial_view_of_the_Statue_of_Christ_the_Redeemer.jpg|left|thumb| Tanawin ng rebulto mula sa himpapawid.]] Si Pedro Maria Boss, isang [[Congregation of the Mission|Vicencianong]] pari, ang unang nagmungkahi ng pagtatayo ng Kristiyanong monumento sa Bundok Corcovado noong kalagitnaan ng 1850 upang parangalan si [[Isabel, Princess Imperial of Brazil|Prinsesa Isabel]], rehente ng Brasil at ang babaeng anak ni [[Emperor Pedro II|Emperador Pedro II]], ngunit hindi naaprubahan ang proyekto.<ref name="brit"/> Noong 1889 naging republika ang bansa, at dahil sa [[paghihiwalay ng simbahan at estado]], pinawalang-saysay ang ipinanukalang rebulto.<ref>{{cite web|url=https://prezi.com/lebig4ro4slk/cristo-corcovado/ |title=Cristo Corcovado by Sergi Lla on Prezi |publisher=Prezi.com |date= |accessdate=October 15, 2015}}</ref> Gumawa ang Sirkulo Katoliko{{Linawin|date=November 2015}} ng Rio ng ikalawang panukala para sa palatandaang rebulto sa bundok noong 1920.{{fact}} Inorganisa ng grupo ang isang kaganapan na tinawag na ''Semana do Monumento'' ("Linggo ng Bantayog") upang makaakit ang mga donasyon at mangolekta ng mga lagda upang suportahan ang pagtatayo ng rebulto. Ginanyak ang organisasyon ng itinuturing nilang 'kawalan ng Diyos' sa lipunan. Halos nagmula ang lahat ng mga donasyon mula sa mga [[Roman Catholicism in Brazil|Brasilyenong Katoliko]].<ref name="Largest christ" /> Kabilang sa mga disenyo na isinasaalang-alang para sa "Rebulto ni Kristo" ang isang representasyon ng [[Christian cross|Kristiyanong krus]], isang rebulto ni Jesus na may globo sa kanyang mga kamay, at isang patungan na sumasagisag sa mundo.<ref name="JB">{{cite news |url=http://jbonline.terra.com.br/jb/papel/cidade/2005/10/11/jorcid20051011001.html |title=Redentor, carioca até a alma |accessdate=July 17, 2008 |publisher=[[Jornal do Brasil]] |language=Portuguese |first=Duilo |last=Victor }}{{dead link|date=August 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Napili ang rebulto ni Kristo na Tagapagtubos na may mga bukas na armas, simbolo ng kapayapaan. Idinisenyo ang rebulto ni [[Heitor da Silva Costa]], isang lokal na inhinyero. Nilikha naman ni [[Paul Landowski]], isang Pranses na iskultor ang gawain.<ref name="The Sun">{{cite news |url=http://www.thesun.co.uk/article/0,,2-2007270934,00.html |title=Vote now for Phoneheng |work=[[The Sun (United Kingdom)|The Sun]] |first=Damon |last=Phil |date=June 29, 1983 |location=London}}</ref> Noong 1922, inatas ni Landowski ang kapwang Parisiano-[[Romania|Rumanong]] iskultor na si [[Gheorghe Leonida]] na nag-aral ng iskultura sa ''Fine Arts Conservatory'' sa Bukarest at sa Italya.<ref>{{cite web |url=http://www.rio.rj.gov.br/web/portaldoservidor/exibeconteudo?id=5013051 |title=Cristo Redentor: santuário carioca que virou símbolo da cidade no mundo |publisher=Prefeitura da Cidade do Rio de Janeiro |date=October 20, 2014|language=pt}}</ref> Inaral ng isang pangkat ng mga inhinyero at tekniko ang mga isinumite ni Landowski at naniwala na mas angkop ang istruktura na gawa sa [[pinatibay na kongkreto]] (dinisenyo ni [[Albert Caquot]]) sa halip na bakal para sa hugis-[[Krus (sagisag)|krus]] na rebulto. Nanggaling ang kongkreto na nagbubuo ng patungan mula sa [[Limhamn]], Suwesa.<ref>{{Cite web |url=https://www.realtid.se/skanska-vi-ar-oskyldiga-till-underverket |title=Archive copy |access-date=2019-07-18 |archive-date=2023-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116110806/https://www.realtid.se/skanska-vi-ar-oskyldiga-till-underverket/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kristianstadsbladet.se/kultur/article1570427/Oppna-Kristusarmar-som-har-haft-skiftande-betydelse.html |access-date=2019-07-18 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://archive.today/20140624211145/http://www.kristianstadsbladet.se/kultur/article1570427/Oppna-Kristusarmar-som-har-haft-skiftande-betydelse.html |url-status=dead }}</ref> Ang mga panlabas na suson ay gawa sa [[Soapstone|batong sabon]], pinili dahil sa kanyang matatag na katangian at kadaliang gamitin.<ref name="Travel Channel" /> Tumagal nang siyam na taon ang konstruksyon nito, mula 1922 hanggang 1931 at nagkahalaga ng katumbas ng US$250,000 (katumbas sa $3,500,000 noong 2018) at binuksan ang bantayog noong Oktubre 12, 1931.<ref name="Travel Channel" /><ref name="BBC" /> Noong seremonya ng pagbubukas, iilawan dapat ang rebulto ng isang pulutong ng mga [[Floodlight|baha-ilaw]] na bubuksan nang malayuan ni [[Guglielmo Marconi]], ang Italyanong imbentor ng [[Shortwave radio|radyong liboy-ikling]] na nakapuwesto 9,200 kilometro (5,700&nbsp;mi) mula sa Roma ngunit dahil sa masamang panahon, binuksan ang mga ilaw sa lugar mismo.{{fact}} [[Talaksan:Cristo Redentor em construção (013RJ009013) (cropped).jpg|thumb|1930]] Noong Oktubre 2006, sa ika-75 na anibersaryo ng pagkumpleto ng rebulto, binenditahan ng [[Arsobispo]] ng Rio, si [[Kardinal (Katolisismo)|Cardinal]] [[Eusebio Oscar Scheid]], ang isang [[Tuklong|kapilya]] na nakapangalan sa santong patron ng Brasil—[[Nossa Senhora Aparecida]] ("Ang Aming Ginang ng Aparecida"), sa ilalim ng rebulto na nagpapahintulot sa mga Katoliko na magpabinyag at magpakasal doon.<ref name="BBC" /> Tinamaan ng kidlat ang rebulto noong isang marahas na [[Bagyo ng bagyo|bagyo]] noong Pebrero 10, 2008 na nagiging sanhi ng bahagyang paninira sa mga daliri, ulo at kilay. Nagpasimula ang estadong pamahalaan ng [[Rio de Janeiro (estado)|Rio de Janeiro]] ng pagtatangka sa pagpapanumbalik upang palitan ang mga panlabas na suson na gawa sa sabong bato at kumpunihin ang mga kidlat-poste sa rebulto. Natamaan muli ito ng kidlat noong Enero 17, 2014 at nasira ang isang daliri nito sa kanyang kanang kamay.<ref name="Estadão.com.br">{{cite news | url=http://www.estadao.com.br/noticias/geral,cristo-redentor-vai-passar-por-restauracao-ate-junho,532383,0.htm | title=Cristo Redentor vai passar por restauração até junho ("''Christ the Redeemer'' under restoration 'til June") | publisher=[[Estadão]] }}</ref><ref name="Último Segundo(2)">{{cite news |url=http://ultimosegundo.ig.com.br/brasil/2010/04/01/cristo+redentor+castigado+por+raios+passa+por+ampla+reforma+9445658.html |title=Cristo Redentor, castigado por raios, passa por ampla reforma (Christ the Redeemer, punished by lightnings, go by ample refit) |work=[[Último Segundo]] |first=Valmir |last=Moratelli |access-date=April 13, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100404043631/http://ultimosegundo.ig.com.br/brasil/2010/04/01/cristo+redentor+castigado+por+raios+passa+por+ampla+reforma+9445658.html |archive-date=April 4, 2010 |dead-url=yes |df=mdy-all }}</ref><ref name="Canteiro de Obras">{{cite web|url=http://www.obras.rj.gov.br/boletins/Boletim_Dezembro_2009.pdf |format=PDF |title=Cristo Redentor renovado para 2010 |publisher=[[Rio de Janeiro (state)|Rio de Janeiro Government]] |date=December 2010 }}{{dead link|date=November 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="The Age newspaper">{{cite news |url=http://www.theage.com.au/world/lightning-breaks-finger-off-rios-christ-20140118-hv8yt.html |title=Lightning breaks finger off Rio's Christ |work=The Age |date=January 2014}}</ref> Noong 2010, nagsimula ang napakalaking pagpapanumbalik ng rebulto. Kabilang dito ang paglilinis, pagpapalit ng argamasa at batong sabon sa balat, pagpapanumbalik ng bakal sa istrakura sa loob, at pagdi-mabasa ng monumento. Inatake ng mga bandalo ang rebulto sa panahon ng pagsasaayos, at nawisikan ng pintura sa may braso. Sinabi ni Alkalde [[Eduardo Paes]] na "isang krimen laban sa bansa" ang ginawa. Sa huli, humingi ng paumanhin ang mga salarin at nagpahuli sila sa mga pulis.<ref>{{cite news| url=https://www.reuters.com/article/idUSTRE63F49G20100416 |agency=[[Reuters]] |title=Vandals cover Rio's Christ statue with graffiti | date=April 16, 2010}}</ref><ref name="Globo vandalism">{{cite news |url=http://g1.globo.com/rio-de-janeiro/noticia/2010/04/estatua-do-cristo-amanhece-pichada.html |title=Estátua do Cristo Redentor é alvo de pichação |last=Tabak |first=Bernardo |publisher=[[Rede Globo|Globo]]}}</ref><ref>[http://infosurhoy.com/en_GB/articles/saii/features/society/2010/04/29/feature-02 Infosur hoy: ''Christ the Redeemer'' to get new outfit] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140714232800/http://infosurhoy.com/en_GB/articles/saii/features/society/2010/04/29/feature-02 |date=July 14, 2014 }}</ref> Bilang reperensiya sa [[Pagdiriwang ng Layunin|pagdiriwang ng gol]] ng Brazilenyong ''striker'' na si [[Ronaldo (Brazilian footballer)|Ronaldo]]'','' kung saan nakabukas ang dalawa niyang braso, nagpatakbo ang [[Pirelli]], isang kumpanya ng gulong, ng pamadya noong 1998 kung saan pinalitan niya ang rebulto habang nasa isang ''strip'' ng ''Inter Milan''.<ref>{{cite news |title=Pirelli e le metamorfosi della pubblicità |url=https://www.corriere.it/cultura/17_giugno_21/pubblicita-con-la-maiuscola-fondazione-pirelli-corraini-5efebe1c-569c-11e7-a35b-7a875278503a.shtml |accessdate=19 September 2018 |work=Corriere Della Sera}}</ref> Naging kontrobersyal ang pamadya sa Simbahang Katoliko.<ref>{{cite news |title=World Cup 2014: Brazil furious over Christ the Redeemer statue in Rio de Janeiro in Italian football colours |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/brazil/10886269/World-Cup-2014-Brazil-furious-over-Christ-the-Redeemer-statue-in-Rio-de-Janeiro-in-Italian-football-colours.html |accessdate=18 September 2018 |work=The Telegraph |archive-date=9 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140609135741/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/brazil/10886269/World-Cup-2014-Brazil-furious-over-Christ-the-Redeemer-statue-in-Rio-de-Janeiro-in-Italian-football-colours.html |url-status=dead }}</ref> Noong 2015, umakyat sa rebulto ang dalawang Ruso at Ukranyong [[Urban explorer|lunsuring manggagalugad]], sila Vadim Makhorov at Vitaly Raskalov mula sa [[Ontheroofs]], na may nakuhang ''video footage'' at mga larawan.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=VOaDuwkGWbg|title=Climbing Christ the Redeemer youtube video|work=[[Ontheroofs]]|date=December 10, 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ontheroofs.com/christ-the-redeemer/ |title=Climbing Christ the Redeemer ontheroofs story with photos and video |work=[[Ontheroofs]] |date=December 10, 2015 |dead-url=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161006052736/http://ontheroofs.com/christ-the-redeemer/ |archivedate=October 6, 2016 |df=mdy |access-date=September 21, 2016 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/brazil/12047094/Watch-the-stunning-footage-taken-by-photographers-who-climbed-Rios-125-feet-tall-Christ-the-Redeemer-Statue.html|title=Watch the stunning footage taken by photographers who climbed Rio's 125-feet tall Christ the Redeemer Statue|last=Millward|first=David|date=December 12, 2015|dead-url=yes|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107075944/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/brazil/12047094/Watch-the-stunning-footage-taken-by-photographers-who-climbed-Rios-125-feet-tall-Christ-the-Redeemer-Statue.html|archivedate=November 7, 2017|df=mdy|access-date=April 5, 2018}}</ref> == Pagpapanumbalik == [[Talaksan:Rio_de_Janeiro_Helicoptero_47_Feb_2006.jpg|thumb|250x250px| Isang panoramikong tanawin ng rebulto sa tuktok ng Bundok [[Corcovado]] kung saan nasa likuran ang [[Sugarloaf Mountain (Brazil)|Pão de Açúcar]] (gitna) at [[Guanabara Bay|Look ng Guanabara]]. ]] [[Talaksan:Cristo_Redentor_iluminado.JPG|thumb|250x250px| ''Kristo ang Tagapagtubos'' sa gabi na nakikita mula sa [[Tijuca Forest|Gubat Tijuca]] ]] [[Talaksan:Trem_do_Corcovado_na_Estação_Paineiras_01.jpg|thumb|250x250px| [[Corcovado Rack Railway|Daambakal ng corcovado]] ]] Noong 1990, sumang-ayon sa trabahong pagpapanumbalik ang iilang mga organisasyon, kasama ang [[Roman Catholic Archdiocese ng São Sebastião do Rio de Janeiro|Arkidiyosesis ng Rio de Janeiro]], kumpanyang medya [[Grupo Globo]], kumpanyang langis Shell do Brasil, tagapangasiwa ng kalikasan [[Brazilian Institute of Environment at Renewable Natural Resources|IBAMA]], [[National Institute of Historic and Artistic Heritage|Pambansang Surian ng Makasaysayang at Masining Pamana]], at ang pamahalaang lungsod ng Rio de Janeiro. Isinagawa ang karamihan ng trabaho sa rebulto at sa kapaligiran nito noong 2003 at unang bahagi ng 2010. Noong 2003, nakabit ang isang pangkat ng mga [[eskalador]], [[tulayan]], at [[asensor]] upang mapadali ang pagpunta sa plataporma na pumapalibot sa rebulto. Nagpokus ang apat na buwan ng pagpapanumbalik noong 2010<ref name="BBC, 2010-07-01">>{{cite news |title=Brazil's Christ state returns after renovation |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/latin_america/10471781.stm |work=[[BBC News]] |date=July 1, 2010 |accessdate=July 1, 2010}}</ref> sa mga rebulto mismo. Nakumpuni ang panloob na istraktura ng rebulto at naibalik ang sabong batong mosaik na takip nito sa pamamagitan ng pag-alis ng patong ng halamang singaw at iba pang mga miktataghay at pagkukumpuni ng maliliit na lamat. Naayos din ang mga [[Lightning rod|kidlat-poste]] na matatagpuan sa ulo at bisig ng rebulto, at naluklok ang mga bagong kabit sa ilaw sa paa ng rebulto.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=4SIgOyJM8DY ''Christ the Redeemer''] se la come, ''YouTube video'', accessed January 20, 2011.</ref> Kasangkot ang isang daang tao sa pagpapanumbalik at gumamit ng higit sa 60,000 piraso ng bato na kinuha mula sa parehong [[Quarry|tibagan]] ng orihinal na rebulto.<ref name="BBC, 2010-07-01" /> Sa panahon ng paglalantad ng naipanumbalik na rebulto, iniluminado ito ng luntian at dilaw na ilaw para sumoporta ng [[Pambansang koponan ng football sa Brazil|Brazilenyong pambansang koponan ng futbol]] na naglaro sa [[World Cup 2010 (Futbol)|2010 FIFA World Cup]].<ref name="BBC, 2010-07-01" /> Dapat na isinasagawa ang pagpapanatili pana-panahon dahil sa malantad ang rebulto sa [[Aeolian proseso|malakas na hangin]] at [[Erosyon|pagguho ng lupa]], pati na rin sa mga kidlat.<ref name="Veja Rio (27 January 2010)">{{cite news|url=http://vejabrasil.abril.com.br/rio-de-janeiro/editorial/m1682/reforma-no-cartao-postal|title=Reforma no cartão-postal|date=May 18, 2010|publisher=[[Veja Rio]]|accessdate=May 18, 2010|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100127223233/http://vejabrasil.abril.com.br/rio-de-janeiro/editorial/m1682/reforma-no-cartao-postal|archivedate=January 27, 2010|df=mdy-all}}</ref> Kulang na ang dami ng orihinal na maputlang bato at mas madidilim sa kulay ang mga batong kapalit.<ref>{{cite news | url = https://www.bbc.co.uk/news/special/2014/newsspec_7141/index.html | title = Arms wide open | last = Bowater | first = Donna | last2 = Mulvey | first2 = Stephen | last3 = Misra | first3 = Tanvi | date = March 10, 2014 | work = [[BBC Online]] | accessdate = December 2, 2014 }}</ref> == Magkatulad na istruktura == * Kristo ang Tagapagtubos sa [[Rio Verde, Goiás]], Brasil * [[Cristo del Otero]] sa [[Palencia]], [[Espanya]] na binuo noong 1930 (21 m) * [[Cerro del Cubilete]] sa [[Guanajuato, Guanajuato|Guanajuato]], Mehiko, na napukaw sa Kristo ang Tagapagtubos ng Rio (23 m) * [[Kristo Pagpalain|Kristong Nagpapala]] sa Manado, Hilagang Sulawesi, Indonesia (30 m) * [[Kristo ng Havana]] sa [[Havana]], Cuba na napukaw sa Kristo ang Tagapagtubos (20 m) * [[Kristo ng Abyss|Kristo ng Kalaliman]] sa iba't ibang mga lokasyon sa ilalim ng tubig * [[Si Cristo ng mga Ozark|Kristo ng mga Ozark]] sa [[Arkansas]], Estados Unidos, na napukaw sa Kristo ang Tagapagtubos ng Rio (20 m) * [[Kristo ng Vũng Tàu]] sa Vietnam (32 m) * [[Si Kristo ang Hari (Świebodzin)|Kristo ang Hari]] sa [[Świebodzin]], Poland (33 m) * [[Si Cristo ang Manunubos ng Andes|Kristo ang Tagapagtubos ng Andes]] (Argentina/Chile) * [[Sagrat Cor de Jesus|Kristo ang Banal na Puso ni Hesus]], [[Ibiza]], Espanya, na napukaw sa Kristo ang Tagapagtubos (23 m) * Cristo Blanco sa [[Cusco]], Peru * [[Cristo de la Concordia]] sa [[Cochabamba]], Bolivia (34 m) * [[Cristo de las Noas]] sa [[Torreón]], Mehiko (22 &nbsp; m) * [[Cristo del Pacífico]] sa [[Lungsod ng Lima|Lima]], Peru, na itinayo noong 2011 (37 m) * [[Patung Jesus Cristo|Patung Yesus Kristus]]<ref>{{cite web|url=http://regional.kompas.com/read/2014/08/24/09061551/Presiden.Resmikan.Patung.Yesus.Kristus.di.Pulau.Mansinam|title=Presiden Resmikan Patung Yesus Kristus di Pulau Mansinam – Kompas.com Regional|date=|publisher=Regional.kompas.com|author=Kompas Cyber Media|accessdate=October 15, 2015}}</ref> sa Pulo ng Mansinam, Kanlurang Papua, Indonesia (30 m) * [[Cristo Redentore]] (Kristo ang Hari) ng [[Maratea]], Italya (21 m) * [[Kristo ang Hari (Almada)|Cristo Rei]] (Kristo ang Hari) sa [[Almada]], Portugal (28 m) * [[Cristo Rei ng Dili]] sa Dili, Timor-Leste (27 m) * [[Cristo Rei, Madeira]] sa Pulo ng [[Madeira]], natapos noong 1927 (15 m) * [[Cristo Rei, Lubango|Cristo Rei]] sa [[Lubango]], Angola (14 m) * Rebulto ng [[Cristo Luz]] sa [[Balneário Camboriú]], Santa Catarina, Brasil * Rebulto ni Hesukristo sa tuktok ng [[Sagrat Cor]], [[Lungsod ng Barcelona|Barcelona]], Espanya * Tas-Salvatur, [[Malta]] (12 m) * Rebulto ni Hesukristo, Monte Urgull, Donostia-[[San Sebastian, Espanya]] - 12 m * [[Jesus de Greatest]] sa [[Imo (estado)|Imo]], Nigeria, pinakamataas na estatuwa ni Hesus sa Aprika at ikalimang pinakamataas na rebulto sa kontinente (8.53 m) * Cristo del Picacho sa Tegucigalpa, Honduras * Cristo Redentor, Puerto Plata, Republikang Dominikano * Kristo Ang Hari Lebanon * Isa pang imitasyon ng rebulto ni Kristo ang Tagapagtubos sa Nellore, Andhra Pradesh, India. (Shrish Patil) * Imitasyon sa Kovalam, malapit sa Trivandrum, Kerala, India. * Si Kristo ang Tagapagtubos ng Malacca na nasa ''Portuguese Settlement Square'' sa [[Melaka]], [[Malaysia]] (20 m) * [[Cristo Rey (Colombian statue)|Cristo Rey]] sa [[Colombia]] (26 m) == Galerya == {{Gallery|File:Cristo Redentor Rio de Janeiro 4.jpg|Ang rebulto|File:Lascar O Cristo Redentor (Christ the Redeemer) - One of the New Seven Wonders of the World (4551129529).jpg|Eskalador pampadaan|File:O Cristo Redentor.JPG|''Kristo ang Manunubos'' pagkatapos ng pagbabalik sa dati|File:Cristo Redentor Brasil.JPG|Pinaliwanag ang rebulto ng dilaw at luntain, ang mga kulay ng Brasil, noong [[2014 FIFA World Cup]].||Nailawan ang ''Kristo ang Manunubos'' ng mga kulay ng watwat ng Pranses pagkatapos ng mga [[Nobyembre 2015 atake sa Paris]]||The Mayor of Rio de Janeiro, [[Eduardo Paes]], the Archibishop of Rio, Dom [[Orani Tempesta]] and the former volleyball player [[Maria Isabel Barroso Salgado Alencar|Isabel]] receives the olympic torch in the morning of the [[Rio 2016]] [[2016 Summer Olympics opening ceremony|opening ceremony]] day.|File:Morro do Pão de Açúcar RJ 04.jpg|Ang [[Corcovado]] at ''Kristo ang Manunubos'' na nakikita mula sa [[Pão de Açúcar]].}} == Tingnan din == [[Talaksan:Height_comparison_of_notable_statues_(vector).svg|right|thumb|250x250px| Tinatayang taas ng iba't ibang mga pambihirang estatwa: <br /><br /> 1. [[Statue of Unity|Istatwa ng Pagkakaisa]] 240 m (kabilang ang 58 m pundasyon) <br /> 2. [[Spring Temple Buddha|Budang Zhongyuan]] 153 m (kasama ang 25 m patungan at 20 m trono)<br /> 3. [[Statue of Liberty|Istatwa ng Kalayaan]] 93 m (kabilang ang 47 m patungan) <br /> 4. ''[[The Motherland Calls|Tumatawag ang Inang-bayan]]'' 87 m (kasama ang 2 m patungan) <br /> 5. Si '''''Kristo ang Tagapagtubos''''' 38 m (kasama na ang 8 m patungan) <br /> 6. [[David (Michelangelo)|''David ni Michelangelo'']] 5.17 m (di-kasama ang 2.5m balangkas) ]] * [[Listahan ng mga statues sa taas|Talaan ng mga rebulto ayon sa taas]] == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Karagdagang pagbabasa == * {{Cite journal|title=Review: Giumbelli, Emerson (2014), Símbolos Religiosos em Controvérsia. São Paulo: Terceiro Nome|url=http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S1809-43412014000200016&lng=en&nrm=iso&tlng=en|journal=Vibrant: Virtual Brazilian Anthropology|issn=1809-4341|pages=470–472|volume=11|number=2|doi=10.1590/S1809-43412014000200016|first=Ruy Llera|last=Blanes|year=2014|language=pt|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101220072916/http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_abstract|archivedate=December 20, 2010|df=mdy-all}} * {{Cite journal|title=A modernidade do Cristo Redentor|url=http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0011-52582008000100003&lng=pt&nrm=iso&tlng=pt|journal=Dados|issn=0011-5258|pages=75–105|volume=51|number=1|doi=10.1590/S0011-52582008000100003|first=Emerson|last=Giumbelli|year=2008|language=pt|access-date=2019-07-18|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226232649/http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0011-52582008000100003&lng=pt&nrm=iso&tlng=pt|url-status=dead}} * {{Cite journal|title=A Política de um Monumento: as Muitas Imagens do Cristo Redentor|url=http://www.seer.ufrgs.br/index.php/debatesdoner/article/view/17638|journal=Debates do NER|year=2010|issn=1982-8136|pages=173–192|volume=2|number=18|author=Giumbelli, Emerson|author2=Bosisio, Izabella|last-author-amp=yes|language=pt}} * {{Cite journal|title=O Cristo Pichado|url=http://pontourbe.revues.org/586|journal=Ponto Urbe. Revista do Núcleo de Antropologia Urbana da USP|date=2013|issn=1981-3341|number=12|doi=10.4000/pontourbe.586|first=Emerson|last=Giumbelli|language=pt}} * {{Cite thesis|title=Laicidade à brasileira: um estudo sobre a controvérsia em torno da presença de símbolos religiosos em espaços públicos|url=http://hdl.handle.net/10183/54437|last=Ranquetat-Júnior|first=Cesar Alberto|type=Doutorado em Antropologia Social|access-date=December 7, 2015|publisher=[[UFRGS]]|date=2012|pages=310 pp.|language=pt|nopp=y}} * {{Cite journal|title=Giumbelli, Emerson. Símbolos Religiosos em Controvérsia. São Paulo: Terceiro Nome, 2014.|url=http://seer.ufrgs.br/index.php/debatesdoner/article/view/56490|journal=Debates do NER|year=2015|issn=1982-8136|pages=429–437|volume=1|number=27|first=Cesar Alberto|last=Ranquetat-Júnior|language=pt}} == Mga kawing panlabas == {{commons category|Cristo Redentor do Rio de Janeiro}} * {{Official website|https://en.cristoredentoroficial.com.br/}} * [http://www.corcovado.com.br/ Tren ng Corcovado] * [https://web.archive.org/web/20060113025452/http://www.terrabrasil.org.br/trilhas_mapas/tri_lage_corco.htm Mapa] {{Pt icon}} * {{cite web|last=Poliakoff|first=Martyn|title=Soapstone @ Cristo Redentor|url=http://www.periodicvideos.com/videos/feature_brazil_redeemer.htm|work=[[The Periodic Table of Videos]]|publisher=[[University of Nottingham]]|authorlink=Martyn Poliakoff}} * [http://www.huffingtonpost.co.uk/2014/06/02/christ-redeemer-selfie-brazil-rio-de-janerio-_n_5430753.html Mapa] {{Pt icon}} * [https://www.google.com/culturalinstitute/beta/partner/congrega%C3%A7%C3%A3o-do-sant%C3%ADssimo-redentor Santuwaryo ni Kristo ang Tagapagtubos sa Google Cultural Institute] [[Kategorya:Brazil]] lxo80hr99li2d9csqbl2q86zm0brdwm 0 292821 2230402 2202252 2026-10-01T03:02:27Z Ivan P. Clarin 84769 2230402 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name= {{Color|darkred|Bagyong Pedring (Nesat)}} | Type=super bagyo | Year=2011 | Basin=WPac | Image location=File:Nesat Sep 26 2011 0239z.jpg | Image name=Si Bagyong Pedring noong Setyembre 2011 | Track= | Formed={{start date|2011|09|23}} | Dissipated={{end date|2011|09|30}} | 10-min winds=80 | 1-min winds=115 | Pressure=950 | Fatalities=98 total | Damages=$2.12 bilyon (2011) | Areas={{Flatlist| * [[Pilipinas]] * [[Hong Kong]] * [[China]] * [[Macau]] * [[Malaysia]] * [[Vietnam]] }} | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011]] }} Si '''Bagyong Pedring'''. (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Nesat''') ay isang napakalakas na bagyo na tumama as Gitnang Luzon noong ika Setyembre 2011 sa lalawigan nang Aurora at Isabela tinumbok nito [[Baler, Aurora]] at maging sa lalawigan nang [[Quirino]] namataan ang sentro nang bagyo na ito sa bayan nang [[Cabarroguis, Quirino]]. Ito at nakataas sa kategoryang #3 at 4. Ito ay namataan sa silangang bahagi nang Dingalan, Aurora nag land-fall ito sa nasabing bayan. At ilang lalawigan ang dinaanan lumabas ang bagyo sa pagitan ng mga lalawigan ng La Union at Pangasinan. Ito ay naglandfall sa mga bayan ng: [[Dinapigue, Isabela]] at [[Bolinao, Pangasinan]]. [[Talaksan:Nesat 2011 track.png|thumb|Ang galaw ni Bagyong Pedring (Nesat) noong Setyembre 2011 sa Gitnang Luzon.]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Dinapigue]] | lat=16.31 | long=122.15 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Pedring }} ==Typhoon Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Setyembre 27, 2011 ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:orange;" |'''PSWS # 3''' || Ilocos Norte, Ilocos Sur, Abra, Kalinga, Mt. Province, Ifugao, Benguet, La Union, Nueva Vizcaya, Pangasinan |- | style="background-color:yellow" |'''PSWS # 2''' || Apayao, Cagayan, Isabela, Quirino, Nueva Ecija, Zambales, Pampanga, Tarlac, Bulacan, Bataan, Kalakhang Maynila |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS # 1''' || Babuyan Group of Islands, Calayan Group of Islands, Northern Quezon, Polillo Island, Rizal, Laguna, Batangas, Lubang Island, Cavite |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Pedring ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Perla (2019)|Perla]]'' na nagamit sa taon 2019. {{S-start}} {{Succession box|before=Onyok|title=Kapalitan|years=Perla|after=[[Bagyong Quiel (2011)|Quiel]]}} {{S-end}} ==Tingnan rin== * [[Bagyong Milenyo]] * [[Bagyong Pepeng]] [[Kategorya:2011 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2011]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{usbong|Panahon|Kalikasan}} 9mad9nz18ngxccl5dwdoa6twbkf4u4o 0 293182 2230295 2202238 2026-10-01T00:29:24Z Ivan P. Clarin 84769 2230295 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name= {{Color|lightblueBagyong Violeta (Merbok)}} | Type= Tropical na bagyo | Year= 2004 | Basin= WPac | Image location= Merbok 2004-11-22 0515Z.jpg | Image name=Si Bagyong Violeta noong 2004 | Warning Center= [[PAGASA]] | Formed=Nobyembre 21, 2004 | Dissipated=Nobyembre 23, 2004 |10-min winds=40 |1-min winds=50 |Pressure=994 | Fatalities= 17 (kumpirmado) | Damages=235 m. | Inflated= | Areas= [[Pilipinas]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004]] }} Ang '''Bagyong Violeta''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Merbok'''), ay ang bagyong maulan na nag pa ragasa sa lalawigan ng [[Aurora]] noong Nobyembre 22, 2004 kabilang ang lalawigan sa Hilagang Quezon, sumunod rito si "[[Bagyong Winnie]]" at "[[Bagyong Yoyong]]" na binayo naman ang ang nalalabing [[Quezon]] noong buwan ring iyon, Si "Violy" ay nag-labas ng 185.2 mm na tubig ulan sa [[Casiguran, Aurora]]. Ito ay nag landfall sa [[Baler, Aurora]].<ref>https://www.gmanetwork.com/news/news/content/165806/most-destructive-tropical-cyclones/story</ref><ref>{{Cite web |url=https://center.noah.up.edu.ph/violeta-and-winnie-2004-debris-flows-in-dingalan-aurora-and-infanta-quezon |title=Archive copy |access-date=2020-10-19 |archive-date=2020-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021015028/https://center.noah.up.edu.ph/violeta-and-winnie-2004-debris-flows-in-dingalan-aurora-and-infanta-quezon/ |url-status=dead }}</ref> {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Baler]] | lat=15.45 | long=121.33 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Violeta }} ==Pinsala== Nag-iwan si Violeta (Merbok) ng malawakang pag-baha at pag-kasira ng mga pananim pang-kabuhayan sa mga dinanaanang lugar sa "[[Gitnang Luzon]]", tinawid nito ang mga kabundukan ng "[[Sierra Madre]]" pa-akyat, hanggang norte, ito ay huling namataan, pa-bagal hilagang kanlurang, kilos sa timog silangan sa [[Taipei]] bago pa man tumama sa bansang [[Taiwan]], matapos tawirin ang mga lalawigan ng [[Batanes]] at [[Cagayan]]. Si "Violeta" o "Violy" ay nag-iwan rin ng mga 337 at 1, 286 na nasirang kabahayan at 17 na patay matapos ang "Bagyong Unding (Mufia)" na aabot sa 235 milyon ang na-pinsala.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/news/nation/173595/rp-s-worst-tropical-cyclones/story</ref> ==Tropikal Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Nobyembre 22, 2004 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Aurora]], [[Batangas]], [[Bulacan]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], [[Isabela]], ''[[Kalakhang Maynila]]'', [[Laguna]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Quezon]], [[Quirino]], [[Rizal]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Violeta ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Vicky'' na nagamit sa taon 2008. ==Tingnan rin== * [[Bagyong Winnie]] * [[Bagyong Yoyong (2004)]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Unding|Unding]]|title=Kapalitan|years=Vicky|after=[[Bagyong Winnie|Winnie]]}} {{S-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{Usbong|Panahon|Kalikasan}} 6e98gf5al63dz1wxzybeoqqs325k3td 2230296 2230295 2026-10-01T00:29:34Z Ivan P. Clarin 84769 2230296 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name= {{Color|lightblue|Bagyong Violeta (Merbok)}} | Type= Tropical na bagyo | Year= 2004 | Basin= WPac | Image location= Merbok 2004-11-22 0515Z.jpg | Image name=Si Bagyong Violeta noong 2004 | Warning Center= [[PAGASA]] | Formed=Nobyembre 21, 2004 | Dissipated=Nobyembre 23, 2004 |10-min winds=40 |1-min winds=50 |Pressure=994 | Fatalities= 17 (kumpirmado) | Damages=235 m. | Inflated= | Areas= [[Pilipinas]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004]] }} Ang '''Bagyong Violeta''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Merbok'''), ay ang bagyong maulan na nag pa ragasa sa lalawigan ng [[Aurora]] noong Nobyembre 22, 2004 kabilang ang lalawigan sa Hilagang Quezon, sumunod rito si "[[Bagyong Winnie]]" at "[[Bagyong Yoyong]]" na binayo naman ang ang nalalabing [[Quezon]] noong buwan ring iyon, Si "Violy" ay nag-labas ng 185.2 mm na tubig ulan sa [[Casiguran, Aurora]]. Ito ay nag landfall sa [[Baler, Aurora]].<ref>https://www.gmanetwork.com/news/news/content/165806/most-destructive-tropical-cyclones/story</ref><ref>{{Cite web |url=https://center.noah.up.edu.ph/violeta-and-winnie-2004-debris-flows-in-dingalan-aurora-and-infanta-quezon |title=Archive copy |access-date=2020-10-19 |archive-date=2020-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021015028/https://center.noah.up.edu.ph/violeta-and-winnie-2004-debris-flows-in-dingalan-aurora-and-infanta-quezon/ |url-status=dead }}</ref> {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Baler]] | lat=15.45 | long=121.33 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Violeta }} ==Pinsala== Nag-iwan si Violeta (Merbok) ng malawakang pag-baha at pag-kasira ng mga pananim pang-kabuhayan sa mga dinanaanang lugar sa "[[Gitnang Luzon]]", tinawid nito ang mga kabundukan ng "[[Sierra Madre]]" pa-akyat, hanggang norte, ito ay huling namataan, pa-bagal hilagang kanlurang, kilos sa timog silangan sa [[Taipei]] bago pa man tumama sa bansang [[Taiwan]], matapos tawirin ang mga lalawigan ng [[Batanes]] at [[Cagayan]]. Si "Violeta" o "Violy" ay nag-iwan rin ng mga 337 at 1, 286 na nasirang kabahayan at 17 na patay matapos ang "Bagyong Unding (Mufia)" na aabot sa 235 milyon ang na-pinsala.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/news/nation/173595/rp-s-worst-tropical-cyclones/story</ref> ==Tropikal Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Nobyembre 22, 2004 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Aurora]], [[Batangas]], [[Bulacan]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], [[Isabela]], ''[[Kalakhang Maynila]]'', [[Laguna]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Quezon]], [[Quirino]], [[Rizal]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Violeta ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Vicky'' na nagamit sa taon 2008. ==Tingnan rin== * [[Bagyong Winnie]] * [[Bagyong Yoyong (2004)]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Unding|Unding]]|title=Kapalitan|years=Vicky|after=[[Bagyong Winnie|Winnie]]}} {{S-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{Usbong|Panahon|Kalikasan}} ou8qj3zsf8wq4yqo34d2cz0tufxhffo 2230297 2230296 2026-10-01T00:29:50Z Ivan P. Clarin 84769 2230297 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name= {{Color|cyan|Bagyong Violeta (Merbok)}} | Type= Tropical na bagyo | Year= 2004 | Basin= WPac | Image location= Merbok 2004-11-22 0515Z.jpg | Image name=Si Bagyong Violeta noong 2004 | Warning Center= [[PAGASA]] | Formed=Nobyembre 21, 2004 | Dissipated=Nobyembre 23, 2004 |10-min winds=40 |1-min winds=50 |Pressure=994 | Fatalities= 17 (kumpirmado) | Damages=235 m. | Inflated= | Areas= [[Pilipinas]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004]] }} Ang '''Bagyong Violeta''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Merbok'''), ay ang bagyong maulan na nag pa ragasa sa lalawigan ng [[Aurora]] noong Nobyembre 22, 2004 kabilang ang lalawigan sa Hilagang Quezon, sumunod rito si "[[Bagyong Winnie]]" at "[[Bagyong Yoyong]]" na binayo naman ang ang nalalabing [[Quezon]] noong buwan ring iyon, Si "Violy" ay nag-labas ng 185.2 mm na tubig ulan sa [[Casiguran, Aurora]]. Ito ay nag landfall sa [[Baler, Aurora]].<ref>https://www.gmanetwork.com/news/news/content/165806/most-destructive-tropical-cyclones/story</ref><ref>{{Cite web |url=https://center.noah.up.edu.ph/violeta-and-winnie-2004-debris-flows-in-dingalan-aurora-and-infanta-quezon |title=Archive copy |access-date=2020-10-19 |archive-date=2020-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021015028/https://center.noah.up.edu.ph/violeta-and-winnie-2004-debris-flows-in-dingalan-aurora-and-infanta-quezon/ |url-status=dead }}</ref> {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Baler]] | lat=15.45 | long=121.33 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Violeta }} ==Pinsala== Nag-iwan si Violeta (Merbok) ng malawakang pag-baha at pag-kasira ng mga pananim pang-kabuhayan sa mga dinanaanang lugar sa "[[Gitnang Luzon]]", tinawid nito ang mga kabundukan ng "[[Sierra Madre]]" pa-akyat, hanggang norte, ito ay huling namataan, pa-bagal hilagang kanlurang, kilos sa timog silangan sa [[Taipei]] bago pa man tumama sa bansang [[Taiwan]], matapos tawirin ang mga lalawigan ng [[Batanes]] at [[Cagayan]]. Si "Violeta" o "Violy" ay nag-iwan rin ng mga 337 at 1, 286 na nasirang kabahayan at 17 na patay matapos ang "Bagyong Unding (Mufia)" na aabot sa 235 milyon ang na-pinsala.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/news/nation/173595/rp-s-worst-tropical-cyclones/story</ref> ==Tropikal Storm Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Nobyembre 22, 2004 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Aurora]], [[Batangas]], [[Bulacan]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], [[Isabela]], ''[[Kalakhang Maynila]]'', [[Laguna]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Quezon]], [[Quirino]], [[Rizal]] |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Violeta ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Vicky'' na nagamit sa taon 2008. ==Tingnan rin== * [[Bagyong Winnie]] * [[Bagyong Yoyong (2004)]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Unding|Unding]]|title=Kapalitan|years=Vicky|after=[[Bagyong Winnie|Winnie]]}} {{S-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{Usbong|Panahon|Kalikasan}} rlsulfxhrplx91egzywyfm1g1yo7rwz 0 293185 2230308 2202245 2026-10-01T00:35:41Z Ivan P. Clarin 84769 2230308 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name= {{Color|gold|Bagyong Frank (Fengshen)}} | Type=bagyo | Year=2008 | Basin=WPac | Image location=Fengshen 2008-06-21 0230Z.png | Image name=Si Bagyong Frank sa Gitnang Pilipinas noong Hunyo 21, 2008 | Track= | Formed=June 17, 2008 | Dissipated=June 27, 2008 | 10-min winds=90 | 1-min winds=110 | Pressure=945 | Fatalities=1,371 deaths, 87 missing | Damages=$480 milyon | Areas={{Flatlist| * Palau * [[Pilipinas]] * [[Hong Kong]] * [[Macau]] * [[Guandong]] }} | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008]] }} Ang '''Bagyong Frank''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Fengshen''') ay isang napakalakas na bagyo na umabot ng Kategoryang 3 ito ay nanalasa sa [[Silangang Visayas]], [[Kanlurang Visayas]], [[Mimaropa]], [[Calabarzon]], [[Kalakhang Maynila]] at [[Gitnang Luzon]]. Ito ay humagupit noong Hunyo 21, 2008 sa araw na iyon pina-lubog ng Bagyong Frank ang lalawigan ng [[Iloilo]] at [[Capiz]]. Si Frank ay direktang tumama sa bansang [[Pilipinas]] at [[Tsina]] ay nag-tala at nag sira, ang resulta nito ay ang mga nasawi na aabot sa 1, 371 at 87 ang nawawala kabuuan sa taong iyon. sa Pilipinas ang naitalang patay sa M/V Princess of the Stars sa [[Romblon]] 846 mula 922 na katao ang namatay dahil sa pag-lubog ng barko. ==Kasaysayan== [[Talaksan:Fengshen 2008 track.png|left|thumb|Ang track ng Bagyong Fengshen (Frank) noong Hunyo 2008 sa Pilipinas]] Ayon sa Joint Typhoon Warning Center (JTWC) 2008 ay nag umpisa silang ng bantay habang minamatayagan ang Bagyong Frank sa Silangang bahagi ng [[Eastern Samar]] hanggang tawirin ang [[Samar]], noong Hunyo 19, 2008 ito ay simula pang lumakas at nagbabanta sa mga lalawigan ng [[Cebu]], [[Masbate]] at [[Capiz]] at tuluyan nitong binabagtas ang [[Rehiyon ng Bicol]], [[Romblon]] at 2 lalawigan sa [[Mindoro]] ang Bagyong Frank na namataan sa pagitan (between) ng Mindoro at Romblon ay patuloy na tinatawid ang [[Calabarzon]] at [[Kalakhang Maynila]] hanggang lumabas ito sa lalawigan ng [[Pangasinan]]. Ito ay nag-landfall sa mga bayan ng: [[Borongan, Eastern Samar]], [[Naval, Biliran]], [[Carles, Iloilo]][[Romblon, Romblon]], [[Gasan, Marinduque]], [[Candelaria, Quezon]] at [[Binangonan, Rizal]]. ==Banta== [[Talaksan:PSWS Fengshen.png|left|thumb|Ang Storm Warning Signal sa Bagyong Frank]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Borongan]] | lat=11.36 | long=125.26 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Frank }} Ito ay nag land-fall sa [[Guiuan, Eastern Samar]] at sa [[Tacloban]] noong araw ring iyon sa oras ng 5am at 6am at isa-isa rin nitong pina-lubog ng baha sa bawat rehiyon, Noong Hunyo 24 ito ay nag-babadayang mag-land fall sa Hong Kong at Guandong, Tsina matapos salantain ang Pilipinas. [[Talaksan:2008frank path 01.jpg|thumb|Ang tracking path ng Bagyong Frank (Fengshen) noong Hunyo 2008 sa Gitnang Pilipinas]] ==Impak== [[Talaksan:Panay Island Flooding.jpg|thumb|Ang isla ng Panay dahil sa pag-baha]] ===Pilipinas=== [[Talaksan:Princess of the Stars August 2008.jpg|thumb|Ang MV Princess of the Stars ay kuha noong Agosto 2008 sa pagitang ng Pulo ng Sibuyan]] ; MV Princess of the Stars Noong Hunyo 21, 2008 nagulantang ang buong Pilipinas sa balita na ang MV Princess of the Stars sa Romblon ay ang pagka-lubog ng abrko ay habang tintawid ni "Frank" sa kategoryang 2; ang [[Romblon]] at [[Marinduque]] pa-tungong [[Batangas]], Intasan ang Philippine Coast Guard na i-rescue ang mga mabibiktima sa pag-lubog ng MV Princess of the Stars, nag tala ito ng 846 na patay at 9222 pang nawawala. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Frank ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Ferdie'' na nagamit sa taon 2012. {{S-start}} {{Succession box|before=Enteng|title=Kapalitan|years=Ferdie|after=Gener}} {{S-end}} [[Kategorya:2008 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2008]] [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2008]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{Usbong|Panahon|Kalikasan}} adi8cjwyr02sc4ioa9oxsf95mtjdoif 0 293277 2230246 2149839 2026-09-30T22:12:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230246 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Alegria O. Ferrer | image = Lunop han Dughan Ferrer Mother Earth.jpg | image_size = 150px | alt = | caption = Alegria O. Ferrer bilang Inang Kalikasan sa [[Lunop han Dughan - Panaghoy ni Yolanda|Lunop han Dughan-Pangandoy ni Yolanda]] | background = solo_singer | birth_name = Alegria Ocampo Ferrer | birth_date = | birth_place = | origin = | genre = [[Musikang klasiko|Klasiko]] | associated_acts = | occupation = [[guro|propesor]], soprano, direktor, [[artista|aktres]] sa [[teatro]] | years_active = | label = | website = }} Si '''Alegria Ocampo Ferrer''' ay isang [[Pilipino|Pilipinong]] propesor, gumaganap sa teatro, direktor at [[:en:Soprano|soprano]] na ginawaran ng ''Aliw Awards Hall of Fame'' sa kategoryang ''Female Classical'' at nakatala sa [[:en:Cultural_Center_of_the_Philippines|Cultural Center of the Philippines]] (CCP) Encyclopedia of the Arts.<ref name=":0">{{cite web |url=https://upd.edu.ph/event/xerxes-e-romilda/ |title=Xerxes e Romilda |last= |first= |date=27 October 2017 |website=UPDate Diliman |publisher=University of the Philippines Diliman Information Office |accessdate=3 December 2019 |quote= |archive-date=5 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205075232/https://upd.edu.ph/event/xerxes-e-romilda/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">{{cite web |url=http://theaterfansmanila.com/opera-xerxes-e-romilda-to-premiere-in-october/ |title=Opera “Xerxes E Romilda” to Premiere in October |last= |first= |date=20 August 2017 |website=TheaterFansManila.com |publisher=Theater Fans Manila |accessdate=2 December 2019 |quote=}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.discogs.com/artist/5977488-Alegria-Ferrer/ |title=Alegria Ferrer |last= |first= |date= |website=Discogs |publisher=Discogs |accessdate=2 December 2019 |quote= |archive-date=18 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218211957/https://www.discogs.com/artist/5977488-Alegria-Ferrer |url-status=dead }}</ref> Ang [[:en:Aliw_Award|Aliw Awards]] ay ibinibigay bilang pagkilala sa mga pinakamahusay na talento ng Pilipinas.<ref>{{cite web |url=https://entertainment.mb.com.ph/2018/12/19/aliw-awards-2018-winners-revealed/ |title=Aliw Awards 2018 winners revealed |last= |first= |date=19 December 2018 |website=Manila Bulletin |publisher=Manila Bulletin |accessdate=3 December 2019 |quote= |archive-date=8 Abril 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190408143301/https://entertainment.mb.com.ph/2018/12/19/aliw-awards-2018-winners-revealed/ |url-status=dead }}</ref> Ang ''CCP Encyclopedia of the Arts'' ay nagtataglay ng impormasyon tungkol sa sining at kultura ng [[Pilipinas]].<ref>{{cite web |url=https://www.culturalcenter.gov.ph/events/literature/ccp-encyclopedia-of-philippine-art/details |title=CCP Encyclopedia of Philippine Art |publisher=Cultural Center of the Philippines |access-date=3 December 2019 |archive-date=29 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191229004132/https://www.culturalcenter.gov.ph//events/literature/ccp-encyclopedia-of-philippine-art/details |url-status=dead }}</ref> ==Edukasyon== Nagtapos si Alegria O. Ferrer ng Master's Degree in Voice and Minor in Theater Arts, Piano at European Languages sa Kolehiyo ng Musika sa [[Unibersidad ng Pilipinas]] at nakapag-aral ng ''Voice'' at ''German language'' sa ''Mozarteum Hochschule fur Musik'' at sa ''University of Salzburg'' sa Salzburg, [[Austria]].<ref name=":2">{{cite web |url=https://music.upd.edu.ph/Dept%20of%20Voice%20and%20Dance%20Faculty--Ferrer.html |title=Alegria Ferrer |publisher=University of the Philippines Diliman. |access-date=4 December 2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150224040027/https://music.upd.edu.ph/Dept%20of%20Voice%20and%20Dance%20Faculty--Ferrer.html |archive-date=24 February 2015}}</ref> Kasama sa kanyang mga naging guro at tagapayo ay sina Maestra Torralba, Professor Ramos, Miss Lilia Reyes, Professor Fides Asensio, Professor Liselotte Egger, Professor Eleanor Weill, Professor Yasuko Suzuki at Dr. Antonio Hila.<ref name=":2" /> ==Propesyon== Si Alegria O. Ferrer ay isang propesor sa Kolehiyo ng Musika sa [[Unibersidad ng Pilipinas]] at naging guro sa Oberlin sa [[Italya]] noong 2016 at 2017. Siya rin ay [[:en:Soprano|soprano]] at gumaganap sa [[Tanghalan|teatro]] bukod pa sa pagiging [[:en:Music_director|direktor]].<ref>{{cite web |url=https://music.upd.edu.ph/department-of-voice-music-theater-and-dance.html |title=Voice, Music Theater, and Dance Department |last= |first= |date= |website=University of the Philippines College of Music |publisher=University of the Philippines College of Music |accessdate=4 December 2019 |quote= |archive-date=5 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205075229/https://music.upd.edu.ph/department-of-voice-music-theater-and-dance.html |url-status=dead }}</ref><ref name=":1" /> ==Mga nagawa at pagtatanghal== Naging kasapi ng University of the Philippines Concert Chorus si Alegria O. Ferrer at naging soloista nito noong ''World Concert'' at ''Competition Tour'' nito sa [[Asya]], [[Estados Unidos|Amerika]], [[Canada]] at [[Europa]]. Nakapagtanghal na rin siya kasama ang Budapest Opera Orchestra, Philippine Philharmonic Orchestra, Manila Symphony Orchestra, Angono Symphonic Band at Kontemporaryong Gamelan Pilipino (KONTRA-GAPI). Gumanap siya bilang Mimi sa "''La Boheme''", Violetta sa "''La Traviata''", Lakme sa "Lakme", Lady Macbeth sa "Macbeth", Anastacia sa "Mayo", sa ''title role'' ng "Phaedra", ''La Loba'' sa "''La Loba Negra''", ''Ghost of Cherry'' sa "''Sakurahime''", Nanay sa "Hansel and Gretel", Christine sa "''Phantom of the Opera''", Euridice sa "Orpheus and Euridice" ni Gluck at soloista sa "''[[:en:Magnificat_(Bach)|Magnificat]]''" ni Bach. Pinangunahan rin niya ang "''La Voix Humane''", "''Miss Havisham's Wedding Night''", "Bisperas ng Liwanag" at "''[[Lunop han Dughan - Panaghoy ni Yolanda|Lunop han Dughan-Pangandoy ni Yolanda]]''."<ref name=":2" /><ref>{{cite web |url=http://upconcertchorus.net/alumni |title=Alumni |last= |first= |date=20 August 2017 |website=UP Concert Chorus |publisher=UP Concert Chorus |accessdate=4 December 2019 |quote= |archive-date=5 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205075229/http://upconcertchorus.net/alumni |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.univie.ac.at/Voelkerkunde/apsis/aufi/music/kgapi.htm |title=University of the Philippines College of Arts and Letters Kontemporaryong Gamelan Pilipino (KONTRA-GAPI) |last=Stockinger |first=Johann |date=12 June 1998 |website=Austrian-Philippine Website |publisher=Asian/Pacific Studies & Information Service |accessdate=5 December 2019 |quote=}}</ref><ref>{{cite news |last=Sugbo |first=Victor N. |date=27 November 2019 |title=La Alegre and the Waray zarzuela Lunop Han Dughan |url=https://www.bworldonline.com/la-alegre-and-the-waray-zarzuela-lunop-han-dughan/ |work=BusinessWorld |location=Manila |accessdate=2 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191129234212/https://www.bworldonline.com/la-alegre-and-the-waray-zarzuela-lunop-han-dughan/ |archive-date=29 Nobiyembre 2019 |url-status=dead }}</ref> Ilan sa mga pagtatanghal kung saan naging direktor si Alegria O. Ferrer ay ang "''Viva La Diva: A Special Tribute to Maestra Fides''", “[[Andrés Bonifacio|Andres Bonifacio]]: Ang Dakilang Anakpawis", "Rusalka" at "''Xerxes e Romilda.''" <ref>{{cite web |url=https://upd.edu.ph/event/fides-cuyugan-asensio-marks-five-decades-with-up/ |title=Fides Cuyugan-Asensio marks five decades with UP |last= |first= |date= |website=UPDate Diliman |publisher=University of the Philippines Diliman Information Office |accessdate=2 December 2019 |quote= |archive-date=5 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205075232/https://upd.edu.ph/event/fides-cuyugan-asensio-marks-five-decades-with-up/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://lifestyle.inquirer.net/123239/up-abelardo-hall-marks-50th-anniversary/ |title=UP Abelardo Hall marks 50th anniversary |last=Tariman |first=Pablo A. |date=1 September 2013 |website=Philippine Daily Inquirer |publisher=Philippine Daily Inquirer |accessdate=2 December 2019 |quote=}}</ref><ref>{{cite web |url=https://ovpaa.up.edu.ph/philippine-folklore-takes-center-stage-in-up-rendition-of-rusalka-a-lyric-fairy-tale-opera/ |title=Philippine folklore takes center stage in UP rendition of Rusalka, a lyric fairy tale opera |last= |first= |date=29 May 2015 |website=Office of the Vice President for Academic Affairs University of the Philippines |publisher=University of the Philippines Office of the Vice President for Academic Affairs |accessdate=5 December 2019 |quote= |archive-date=5 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205075232/https://ovpaa.up.edu.ph/philippine-folklore-takes-center-stage-in-up-rendition-of-rusalka-a-lyric-fairy-tale-opera/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":0" /> ==Mga parangal na natanggap== Iginawad kay Alegia O. Ferrer ang ''Aliw Awards Best Classical Performer'' noong 2004 at 2006 at ang ''Aliw Awards Hall of Fame'' sa kategoryang ''Female Classical'' noong 2008.<ref name=":2" /><ref>{{cite web |url=https://www.pep.ph/lifestyle/17429/ogie-alcasid-named-entertainer-of-the-year-during-21st-aliw-awards |title=Ogie Alcasid named Entertainer of the Year during 21st Aliw Awards |last= |first= |date=12 November 2008 |website=PEP |publisher=Philippine Entertainment Portal Inc. |accessdate=2 December 2019 |quote= |archive-date=5 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205075227/https://www.pep.ph/lifestyle/17429/ogie-alcasid-named-entertainer-of-the-year-during-21st-aliw-awards |url-status=dead }}</ref> Natanggap din niya ang karangalan bilang University of the Philippines Artist I sa mga taong 2013 hanggang 2016, ''Professional Chair'' noong 2014 at "One of UP's most Productive Artists" noong 2016 pati na rin ang mapasama sa ''Cultural Center of the Philippines Encyclopedia of the Arts''.<ref name=":1" /> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Alagad ng Sining}} [[Kategorya:Kultura]] [[Kategorya:Kultura at sining]] [[Kategorya:Kultura ng Pilipinas]] 7qd2vlch0bqu9eqc8avd4pqz8qt3nls 0 293606 2230294 2202237 2026-10-01T00:28:56Z Ivan P. Clarin 84769 2230294 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name = {{Color|darkred|Bagyong Unding (Muifa)}} | Typhoon = Superbagyong nasa Kategorya 4 | Year = 2004 | Basin = Wpac | Image location =Muifa 2004-11-18 0235Z.jpg | Image name = Si Muifa (Unding) papasok sa Luzon noong Nobyembre 2004 | Alt = Ang Kuha muka kay Yoyong noong Nobyembre 2004 | Formed = {{start date|Nobyembre 14, 2004}} | Dissipated = {{end date|Nobyembre 26, 2004}} | 10-min winds = 80 | 1-min winds = 115 | 1-min suffix = | Pressure = 950 | Fatalities = 180 (kumpirmado) | Damages = 60.8 | Areas = {{Flatlist| * [[Pilipinas]] * [[Taiwan]] * [[Thailand]] * [[Myanmar]] * [[Malaysia]] }} | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004]] }} Ang '''Bagyong Unding''' o sa (international name: na ang tawag ay '''Bagyong Muifa'''), ay isang napakalakas na bagyong tumama sa Luzon noong 2004 sa [[Rehiyon ng Bicol]] at [[Mimaropa]]. Ang matinding pinuruhan nito ay ang lalawigan ng [[Camarines Sur]] at [[Silangang Mindoro]]. Ito ay may-lakas na aabot 130mPh at 115 knots habang tinatawid ang [[Dagat Timog Tsina]] o [[Dagat Kanlurang Pilipinas]] hanggang sa ito'y makatawid sa dulong timog bahagi ng [[Vietnam]] at tuluyan pang dinaanan ang "Gulpo ng Thailand" Ang Bagyong Muifa (Unding) ay kumikilos kanluran-hilagang kanluran at bumalik pa-bicol at inaasahang mag lalandfall sa lalawigan ng "Camarines Sur" at tinawid ang mga lalawigan ng "Quezon", [[Marinduque]] at [[Silangang Mindoro]], Ito ay huling namataan sa layong 250 nm timog ng [[Bangkok]], [[Thailand]]. Matapos ay sinundan ito ng mga bagyong si "Violeta" at "Winnie" sa huling buwan ng taong 2004. Ito ay nag landfall sa mga bayan: * [[Siruma, Camarines Sur]], [[Cabusao, Camarines Sur]], [[San Andres, Quezon]] at [[Bongabong, Oriental Mindoro]]. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Siruma]] | lat=14.01 | long=123.15 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Unding }} ==Paghahanda== [[Talaksan:Muifa partial rainfall.jpg|thumb|Ang partsyal na ibinuhos ni Unding noong 2004]]. Maagang inabusihan ang [[Rehiyon ng Bicol]] at [[Quezon]] sa agarang pag-likas dahil sa pag-tama ng "Bagyong Unding" sa mga residente na naninirahan sa tabing pampang at pinayuhan ang mga mangingisdang huwag mag-layag. ===Pilipinas=== [[Talaksan:Muifa 2004 track.png|thumb|Ang galaw ng Bagyong Unding noong Nobyembre 2004]]. Naka-tikim ng bagsik ang "Rehiyon ng Bicol" dahil sa bagyo dahil sa taglay at dala-dala nitong malalakas na ulan na may posibilidad na aabot sa 40 inches (1000 milimetrong tubig-ulan) at ang mapupurahan na mga rehiyon nito ang mga daraanan ni "Unding", Mismong ang lungsod ng "Naga" ang naka-tanggap ng matitinding pag-ulan, halos 3, 000 pamilya ang inilikas sa mga evacuation centers dahil sa nag babadyang pag-taas ng mga tubig-ilog na may mga katabing-kabahayan at yung mga malalapit sa tabing dagat, dahil sa taas ng mga alon. {{S-start}} {{Succession box|before=Tonyo|title=Kapalitan|years=Ulysses|after=[[Bagyong Violeta|Violeta]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2004]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] {{usbong|Panahon|Kalikasan}} f53x2ez5fsgd95imvsd6h4tucw0y3x2 0 293610 2230291 2202234 2026-10-01T00:27:29Z Ivan P. Clarin 84769 2230291 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane |Name={{Color|darkviolet|Bagyong Yoyoy (Lupit)}} |Type=super typhoon |Year=2003 |Basin=WPac |Image location=Lupit 2003-11-26 0135Z.jpg |Image name=Si Bagyong Yoyoy (Lupit) noong on November 26 |Formed=Nobyembre 18, 2003 |Dissipated=Disyembre 4, 2003 |Extratropical=Disyembre 2 |1-min winds=145 |10-min winds=100 |Pressure=915 |Damages=1.7 milyon |Fatalities=0 |Areas=[[Federated States of Micronesia]], [[Japan]] |Hurricane season=Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2003 }} Ang '''Bagyong Yoyoy''' o (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Lupit''') ay ang pinakamalakas na bagyong tumama noong Nobyembre 2003 sa mga isla ng bansang [[Hapon]] at [[Micronesia]]. Tinatayang aabot sa $1.7 milyon. Ayon sa [[PAGASA]], hindi nanalasa ang Bagyong Lupit sa Pilipinas, dahil ito ay nasa gitna ng [[Karagatang Pasipiko]], 2 araw bago ang bagyong Yoyoy ay lumakas pa habang binabagtas ang ilang isla na nasasakupan ng pasipiko. Ito ay nagpamalas ng lakas ng hangin at tindi ng ulan. Ito rin ay nagbanta ng daluyong sa mga islang daraanan nito. Ang Micronesia at Japan ang matinding napinsala ni Yoyoy sa nakalipas na 16 taon, Ito ay sumira ng 200 kabahayan sa [[:en: Chuuk State | Chuuk State]], naglabas ng daluyong, malalakas na hangin at ulan. At ang matinding sinalanta rin nito ang [[:en: Yap State | Yap State]]. Nagtala ito ng 263 milimetrong tubig-ulan (10.35 in) at nagdulot ito ng ($1.7 milyon). ==Kasaysayan== [[Talaksan:Lupit 2003 track.png|thumb|Ang tinahak ng Bagyong Yoyoy]] Ayon sa Meteorological history, ito ay nag-umpisang namuo noong Nobyembre 14 bilang Low Pressure, habang mahina pa ito. Noong Nobyembre 18, 2003 ito ay naging isang "mahinang bagyo" hanggang umabot sa "Kategorya 5". Hindi ito aasahang tatama sa [[Pilipinas]] dahil malayo ito sa pinanggalingan at ayon sa JTWC o Joint Typhoon Warning Cyclone ito ay lumiko pakurba-papunta sa tahak ng [[Hawaii]], [[Estados Unidos |USA]]. Sa Pilipinas (PAGASA) [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration]] ito ay papangalanang "Super Bagyong Yoyong" kapag ito ay pumasok sa (PAR) o Philippine Area of Responsibility. ===Public Storm Warning Signal ng bagyo=== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;" |- ! PSWS !! BANSANG JAPAN !! CAROLINA ISLA, MICRONESIA |- | PSWS #4 || WALA || Colonia, Yap |- | PSWS #3 || WALA || Chuuk, [[Guam]] |- | PSWS #2 || WALA || Pohnpei, Kosrei |- | PSWS #1 || Okinawa || Saipan, Hilagang Marianas |} {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Weng (2003)|Weng]]|title=Pacific typhoon season names|years=Lupit|after=Zigzag}} {{S-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:2003 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2003]] {{usbong|Panahon|Kalikasan}} mas3z29ok8lqkmajlwtmehopuyojjga 0 293611 2230289 2202233 2026-10-01T00:26:49Z Ivan P. Clarin 84769 2230289 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Disyembre 2019}} {{Infobox Hurricane |Name={{Color|gold|Bagyong Weng (Nepartak)}} |Type=Typhoon |Year=2003 |Basin=WPac |Image location=Nepartak 2003-11-17 0320Z.jpg |Image name=Si Nepartak (Weng) papalakas noong ika November 17 |Formed=Nobyembre 11, 2003 |Dissipated=Nobyembre 19, 2003 |1-min winds=75 |10-min winds=65 |Pressure=970 |Damages=197 |Fatalities=13 total |Areas=[[Pilipinas]], [[Hainan]] |Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2003]] }} Ang '''Bagyong Weng''' (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Nepartak''') ay isang tropikal at malakas na bagyo ang tumama sa [[Pilipinas]] at sa rehiyon ng [[Hainan]] sa [[Tsina]] ay namuo sa pagitan ng Yap at Guam ito ay nag-umpisang bumaybay pa-kanluran pa-tungong Pilipinas sa kalagitnaang buwan ng Nobyembre taong 2003, Nobyembre 12 ayon sa JMA o Japan Meteorological Agency ay ang ika 20th bagyo sa [[Karagatang Pasipiko]], Ito ay unang nag-landfall sa isla mga lalawigan ng "Samar", mahigit 5,000 pasahero ang stranded dahil sa "Bagyong Weng" (2003) na hindi pinayagang mag-layag ang mga sasakyang pan-dagat, Ito ay inaasahang tatawid sa [[Dagat Timog Tsina]] o [[Dagat Kanlurang Pilipinas]] matapos tawirin ang [[Coron]] sa [[Palawan]].<ref>{{Cite web |url=http://www.newsflash.org/2003/05/hl/hl019240.htm |title=Archive copy |access-date=2020-10-19 |archive-date=2020-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019193148/http://www.newsflash.org/2003/05/hl/hl019240.htm |url-status=dead }}</ref> ==Kasaysayan== [[Talaksan:Nepartak 2003 track.png|thumb|Ang tinahak ng Bagyong Weng]] Ito ay inaasahang mag-bubuhos ng matitinding pag-ulan sa ka-bisayaan maging sa [[Rehiyon ng Bicol]] at [[Mimaropa]]; Noong Nobyembre 16 ito ay may-lakas na maximum 10‑minute sustained winds of 120 km/h (75 mph) and 1-minute winds of 140 km/h (85 mph), matapos ito ay humina ng bahagya ; Nanalasa pa ito sa Hainan, matapos daanan ang Gitnang Pilipinas. Ito ay nag landfall sa mga bayan ng: [[Oras, Eastern Samar]], [[Esperanza, Masbate]], [[Carles, Iloilo]], [[Malay, Aklan]], [[Coron, Palawan]], Dongfang, Hainan at [[Macau]]. {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Oras, Silangang Samar]] | lat=12.08 | long=125.26 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Weng }} ==Meteyolohikal== Ito ay may-lakas na 640 km (400 mi) timog-silangan ng Guam noon pang Nobyembre 11 ayon sa JTWC habang binabagtas ang direksyon kanluran pa-Pilipinas. {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Viring (2003)|Viring]]|title=Pacific typhoon season names|years=Nepartak|after=[[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]]}} {{S-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:2003 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga kalamidad sa Pilipinas ng 2003]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2003]] {{usbong|Panahon|Kalikasan}} mzya5xsbfy1fyp0dv844izaxzku9kx0 0 296085 2230352 2197980 2026-10-01T01:49:13Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230352 wikitext text/x-wiki [[File:Deepika Padukone at Tamasha event.jpg|thumb|alt=Larawan ni Deepika Padukone|Si Padukone para sa pelikulang ''[[Tamasha (pelikulang 2015)|Tamasha]]'' sa 2015]] Si [[Deepika Padukone]] ay isang aktres ng [[Indya]] na naglumabas sa mga [[Bollywood|pelikulang Hindi]]. Ang kanyang kauna-unahang paglabas sa screen ay sa music video "Naam Hai Tera" [[Himesh Reshammiya]] noong 2005.<ref name="video">{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Deepika-Padukone-in-awe-of-beauty-pageant-winners/articleshow/10767352.cms?referral=PM |title=Deepika Padukone in awe of beauty pageant winners |last=Iyer |first=Meena |date=17 November 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=3 August 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180412161455/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Deepika-Padukone-in-awe-of-beauty-pageant-winners/articleshow/10767352.cms?referral=PM |archive-date=12 April 2018}}</ref> Si Padukone ay kauna-unahang lumabas sa pelikula sa kanyang pangunahing pagganap sa ''[[Aishwarya (pelikula)|Aishwarya]]'' (2006) sa isang pelikulang [[Kannada]].<ref name="debut">{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2006/sep/15aish.htm |title=Deepika's Aishwarya is a must watch |last=Vijayasarathy |first=R.G. |date=15 September 2006 |publisher=[[Rediff.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023055429/http://www.rediff.com/movies/2006/sep/15aish.htm |archive-date=23 October 2013 |access-date=3 August 2013}}</ref> Ang kanyang kauna-unahang pelikulang Hindi ay inilabas noong sumunod na taon sa pelikulang melodrama na ''[[Om Shanti Om]]'' ni [[Farah Khan]], kung saan siya ay gumanap ng dalawang papel kasama si [[Shah Rukh Khan]].<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54373 |title=Movie Review: Om Shanti Om |last=Adarsh |first=Taran |date=7 November 2007 |work=[[Bollywood Hungama]] |access-date=18 December 2007 |url-status=dead |archive-url=https://www.webcitation.org/6JwBYXxYy?url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54373 |archive-date=27 September 2013}}</ref> Para sa kangyang pagganap, nakuha niya ang [[Filmfare Award for Best Female Debut]] at nakakua ng isang nominasyon sa [[Filmfare Award for Best Actress|Best Actress]]. Ang natatangi niyang pelikula noong 2008 ay ang pagiging isang love interests sa ''[[Bachna Ae Haseeno]]'' ni [[Ranbir Kapoor]].<ref>{{Cite news |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?238292 |title=Movie Review: Bachna Ae Haseeno |last=Joshi |first=Namrata |date=1 September 2008 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |access-date=19 July 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927152352/http://www.outlookindia.com/article.aspx?238292 |archive-date=27 September 2013}}</ref> Ang kauna-unahang paglabas ni Padukone sa pelikula noong 2009 ay sa [[Kung fu film|kung fu]] komedyang ''[[Chandni Chowk to China]]'' katambal si [[Akshay Kumar]], at hini ito nakakuha ng malaking halaga sa takilya.<ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=348&catName=TGlmZXRpbWUgV29ybGR3aWRlIEluIFVTICQ= |title=Top Lifetime Grossers Worldwide (US $) |website=[[Box Office India]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602093609/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU%3D |archive-date=2 June 2013 |access-date=11 November 2010}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng |title=Chandni Chowk to China crosses Rs 33 cr at local box office |last=Sharma |first=Amit |date=20 January 2009 |work=[[The Economic Times]] |access-date=6 August 2013 |last2=Verma Ambwani |first2=Meenakshi |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305091941/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng |archive-date=5 March 2016 |url-status=live }}</ref> Subalit, sa sumunod niyang pelikula, sa direksyon ni [[Imtiaz Ali (direktor)|Imtiaz Ali]], ang romansang pelikulang ''[[Love Aaj Kal]]'' ay nakakuha ng {{INRConvert|1.2|b}} sa buong mundo,<ref name="top">{{Cite web |url=http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat= |title=Top All Time Worldwide Grossers Updated |date=11 May 2012 |website=Box Office India |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105215110/http://www.boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=4409&nCat= |archive-date=5 November 2013 |access-date=13 October 2013}}</ref> at nakakuha siya ng ikalawang nominasyon para sa Best Actress sa Filmfare.<ref name="ff09">{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/725/ |title=Nominations for 55th Idea Filmfare Awards 2009 |date=11 February 2010 |work=Bollywood Hungama |access-date=27 April 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020180943/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/725/ |archive-date=20 October 2014}}</ref> Nagkaroon rin ng limang pelikula si Padukone noong 2010. Ang komedyang ''[[Housefull (2010 film)|Housefull]]'' ay nagin matagumpay,<ref name="top" /> subalit ang iba pang pelikula niya ay hindi tumabo sa takilya.<ref name="bo2010">{{Cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA== |title=Box Office 2010 |publisher=Box office India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014062657/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA%3D%3D |archive-date=14 October 2013 |access-date=14 May 2012}}</ref> Ang serye ng hindi matagumpay na mga pelikula ay nagpatuloy sa pagpalabas ng kanyang dramang pelikulang ''[[Aarakshan]]'' (2011) at komedyang ''[[Desi Boyz]]''.<ref name="making">{{Cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-17/news-interviews/40009313_1_deepika-padukone-cocktail-and-deepika-imtiaz-ali |title=The making of Deepika Padukone |last=Pal |first=Chandrima |date=17 June 2013 |work=The Times of India |access-date=27 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130627020227/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-17/news-interviews/40009313_1_deepika-padukone-cocktail-and-deepika-imtiaz-ali |archive-date=27 June 2013 |url-status=live }}</ref> Ang pagpapakilala niya sa pagganap bilang isang impulsive party-girl sa pelikula ni [[Homi Adajania]] na ''[[Cocktail (pelikula nin 2012)|Cocktail]]'' (2012) ay nagbigay ng tagumpay para kay Padukone kung saan nakakuha siya ng sari-saring nominasyon sa kanyang pagganap rito.<ref name="making" /><ref name="awards">{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/1856 |title=Deepika Padukone&nbsp;— Awards |work=Bollywood Hungama |access-date=5 September 2013 |url-status=dead |archive-url=https://www.webcitation.org/6JwCqDjGs?url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/1856 |archive-date=27 September 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=http://indiatoday.intoday.in/story/cocktail-deepika-padukone-daina-penty-saif-ali-khan/1/207582.html |title=Was conscious about my look in Cocktail: Deepika |work=[[India Today]] |date=11 July 2012 |accessdate=10 August 2013 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6JwCBnq5n?url=http://indiatoday.intoday.in/story/cocktail-deepika-padukone-daina-penty-saif-ali-khan/1/207582.html |archivedate=27 September 2013 |url-status=dead }}<br />{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/critics-verdict-cocktail-works-but-in-bits/story-cFNQiVGyPXFUTKmsSUSBEN.html |title=Critics verdict: Cocktail works, but in bits |work=[[Hindustan Times]] |date=13 July 2012 |accessdate=7 October 2013 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304122353/http://www.hindustantimes.com/bollywood/critics-verdict-cocktail-works-but-in-bits/story-cFNQiVGyPXFUTKmsSUSBEN.html |archivedate= 4 March 2016 }}</ref> Nakakuha pa ng tagumpay si Padukone noong 2013 nang ang lahat niyang pelikula ay tumabo sa takilya.<ref>{{Cite news |url=http://archive.indianexpress.com/news/deepika-padukone-lucky-fourth-time-with-ramleela/1196368/ |title=Deepika Padukone lucky fourth time with 'Ram-Leela' |last=Goyal |first=Divya |date=18 November 2013 |work=[[The Indian Express]] |access-date=4 December 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222152120/http://archive.indianexpress.com/news/deepika-padukone-lucky-fourth-time-with-ramleela/1196368/ |archive-date=22 February 2014}}</ref> Ang dalawa rito ay naging [[List of highest-grossing Indian films|pinakamabentang pelikulang Indyan]]{{mdash}}ang romantikong komedyang ''[[Yeh Jawaani Hai Deewani]]'' at ''[[Chennai Express]]''.<ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=6355&nCat |title=Dhoom 3 All Time Number One Worldwide Grosser: 500 cr Plus Expected |website=Box Office India |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102192306/http://boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=6355&nCat |archive-date=2 January 2014 |access-date=3 January 2014}}</ref> Nanalo naman siya sa [[Filmfare Award]] ng Best Actress para sa pagganap ng isang karakter na base kay [[Juliet]] sa trahedyang romansang ''[[Goliyon Ki Raasleela Ram-Leela]]'' (2013) ni [[Sanjay Leela Bhansali]].<ref name="ff13">{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-2014-deepika-padukone-wins-best-actress-award-farhan-akhtar-best-actor/447639-8-66.html |title=Filmfare Awards 2014: Deepika Padukone wins Best Actress award, Farhan Akhtar Best Actor |date=25 January 2014 |publisher=[[CNN-IBN]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140125110704/http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-2014-deepika-padukone-wins-best-actress-award-farhan-akhtar-best-actor/447639-8-66.html |archive-date=25 January 2014 |access-date=25 January 2014}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-party-girl-deepika-padukone-gets-serious-1819664 |title=Party girl Deepika Padukone gets serious |last=KBR |first=Upala |date=7 April 2013 |work=[[Daily News and Analysis]] |access-date=24 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014003716/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-party-girl-deepika-padukone-gets-serious-1819664 |archive-date=14 October 2014}}</ref> Noong 2014, lumabas si Padukone sa animasyon sa [[tataramon na Tamil |Tamil]] na pelikulang ''[[Kochadaiiyaan]]'' at gumanap bilang isang bar dancer sa pagganap sa pelikulang ''[[Happy New Year (pelikulang 2014)|Happy New Year]]''.<ref name="kocha">{{Cite web |url=http://movies.ndtv.com/regional/deepika-padukone-working-in-kochadaiiyaan-was-an-experience-637867 |title=Deepika Padukone: Working in Kochadaiiyaan was an experience |date=10 March 2014 |publisher=[[NDTV]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627013948/http://movies.ndtv.com/regional/deepika-padukone-working-in-kochadaiiyaan-was-an-experience-637867 |archive-date=27 June 2015 |access-date=23 March 2014}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/happy-new-year-review-if-indulgences-were-trimmed-this-might-have-been-a-more-enjoyable-film/508330-8-66.html |title='Happy New Year' review |last=Masand |first=Rajeev |date=25 October 2014 |publisher=CNN-IBN |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141111041401/http://ibnlive.in.com/news/happy-new-year-review-if-indulgences-were-trimmed-this-might-have-been-a-more-enjoyable-film/508330-8-66.html |archive-date=11 November 2014 |access-date=9 November 2014}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/Collections/world_total#.VbC_lvmSiYA |title=Top Worldwide Grossers All Time |website=Box Office India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150919181138/http://boxofficeindia.com/Collections/world_total |archive-date=19 September 2015 |access-date=23 July 2015}}</ref> Noong sumunod na taon, siya ay gumanap bilang isang arkitekto sa kinikilalang pelikulang comedy-dramang ''[[Piku]]'' ni [[Shoojit Sircar]], na nagbigay kay Padukone ng kanyang ikalawang Best Actress award sa Filmfare, at pagganap niya bilang isang warrior na si [[Mastani]] sa pinakamabentang pelikula ni Bhansali sa romansang historikal na ''[[Bajirao Mastani]]''.<ref name="Chatterjee">{{Cite web |url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/piku-movie-review-1124 |title=Piku Movie Review |last=Chatterjee |first=Saibal |date=8 May 2015 |publisher=NDTV |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510190128/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/piku-movie-review-1124 |archive-date=10 May 2015 |access-date=10 May 2015}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/piku-review-roundup-simple-classy-charming-film-631700 |title='Piku' Review Roundup: A Film that's all Heart |last=Mehta |first=Ankita |date=7 May 2015 |work=[[International Business Times]] |access-date=25 January 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509200624/http://www.ibtimes.co.in/piku-review-roundup-simple-classy-charming-film-631700 |archive-date=9 May 2015}}</ref><ref name="Filmfare2016">{{cite news|title=Full list of winners of the 61st Britannia Filmfare Awards |url=http://www.filmfare.com/news/full-list-of-winners-of-the-61st-britannia-filmfare-awards-11841.html |work=[[Filmfare]] |date=15 January 2016 |accessdate=16 January 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316165017/http://www.filmfare.com/news/full-list-of-winners-of-the-61st-britannia-filmfare-awards-11841.html |archivedate=16 March 2016 }}<br />{{cite web|last=Sharma |first=Dhriti |title='Bajirao Mastani' Box Office collection: Ranveer-Deepika-Priyanka's love triangle sees massive growth, mints Rs 181.01 cr |url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/bajirao-mastani-box-office-collection-ranveer-deepika-priyankas-love-triangle-sees-massive-growth-mints-rs-181-01-cr_1846158.html |publisher=[[Zee News]] |date=17 January 2016 |accessdate=25 January 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160120105904/http://zeenews.india.com/entertainment/movies/bajirao-mastani-box-office-collection-ranveer-deepika-priyankas-love-triangle-sees-massive-growth-mints-rs-181-01-cr_1846158.html |archivedate=20 January 2016 }}</ref><ref name="bm">{{Cite news |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/deepika-ranveers-bajirao-mastani-box-office-collections-unstoppable-earns-rs-162-35-cr/ |title=Deepika, Ranveer’s ‘Bajirao Mastani’ box office collections unstoppable, earns Rs.177.35 cr. |date=11 January 2016 |work=The Indian Express |access-date=25 January 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125051712/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/deepika-ranveers-bajirao-mastani-box-office-collections-unstoppable-earns-rs-162-35-cr/ |archive-date=25 January 2016}}</ref> Ang kauna-unahang proyekto ni Padukone sa [[Cinema of the United States|Hollywood]]{{mdash}}ang pelikulang aksyon na ''[[XXX: Return of Xander Cage|xXx: Return of Xander Cage]]'' (2017){{mdash}}nakakuha ng lalampas sa US$345 milyon sa buong mundo.<ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=xxx3.htm |title=xXx: Return of Xander Cage |website=[[Box Office Mojo]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170329021315/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=xxx3.htm |archive-date=29 March 2017 |access-date=10 April 2017}}</ref> Ang pinakamabentang pelikulang Indyan ni Padukone noong 2018 ay umabot sa halagang-kita na {{INRConvert|5.45|b}} sa pelikulang dramang ''[[Padmaavat]]'' ni Bhansali, kung saan ay kanyang ginampananan ang pangunahing papel ni [[Rani Padmini|Rani Padmavati]].<ref>{{Cite news |url=http://www.huffingtonpost.in/2018/01/23/padmaavat-review-ranveer-singhs-queer-act-shatters-the-glass-ceiling-in-indian-film-writing_a_23341645/ |title='Padmaavat' Review: Ranveer Singh's Queer Act Shatters The Glass Ceiling In Indian Film Writing |last=Pathak |first=Ankur |date=24 January 2018 |work=[[HuffPost]] |access-date=24 January 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180124061209/http://www.huffingtonpost.in/2018/01/23/padmaavat-review-ranveer-singhs-queer-act-shatters-the-glass-ceiling-in-indian-film-writing_a_23341645/ |archive-date=24 January 2018}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=3881 |title=Worldwide Alltime : Padmaavat 7th – Baaghi 2 22nd |date=26 April 2018 |website=Box Office India |access-date=26 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426213042/https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=3881 |archive-date=26 April 2018 |url-status=live }}</ref> == Mga pelikula== {| class="wikitable" |+Key | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Nangangahulugang hindi pa naipapalabas}} | Nangangahulugang hindi pa naipapalabas |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Titulo ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Papel ! scope="col" | (Mga) direktor ! scope="col" class="unsortable" | Sanggunian ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row" align="left"| ''[[Aishwarya (film)|Aishwarya]]'' | 2006 | Aishwarya | {{sortname|Indrajit|Lankesh}} | [[Kannada cinema|Kannada film]] |style="text-align: center;"| <ref name="debut" /> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Om Shanti Om]]'' | 2007 | Shantipriya / Sandy{{efn|name=dual|Padukone played dual roles in the film.<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/news/type/view/id/4799/newsid/1218730 |title="Deepika plays a double role in Chandni Chowk To China" — Nikhil Advani |date=15 April 2008 |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015}}</ref>}} | {{sortname|Farah|Khan}} | [[Filmfare Award for Best Female Debut]]<br />Nominated—[[Filmfare Award for Best Actress]] |style="text-align: center;"| <ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |title=Om Shanti Om (2007) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025045139/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |archive-date=25 October 2014}}</ref><br /><ref>{{Cite web |url=http://www.ibnlive.com/videos/india/filmfare-nominations-e9-282299.html |title=Debutants bag most Filmfare nominations |date=6 February 2008 |publisher=CNN-IBN |access-date=2 March 2014 |archive-date=7 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307050858/https://www.news18.com/ |url-status=dead }}</ref><br /><ref>{{Cite web |url=http://www.ibnlive.com/videos/india/53rd-filmfare-awards-winners-283672.html |title=Chak De, Taare Zameen Par rule 53rd Filmfare awards |date=24 February 2008 |publisher=CNN-IBN |access-date=2 March 2014 |archive-date=7 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307050854/https://www.news18.com/ |url-status=dead }}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Bachna Ae Haseeno]]'' | 2008 | Gayatri Jakhar | {{sortname|Siddharth|Anand}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58416 |title=Bachna Ae Haseeno (2008) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150401010414/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58416 |archive-date=1 April 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Chandni Chowk to China]]'' | 2009 | Sakhi /<br />Suzy{{efn|name=dual}} | {{sortname|Nikhil|Advani}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/chandni_chowk_to_china/ |title=Chandni Chowk To China (2009) |website=[[Rotten Tomatoes]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012231457/http://www.rottentomatoes.com/m/chandni_chowk_to_china/ |archive-date=12 October 2013 |access-date=7 October 2013}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Billu]]'' | 2009 | Herself | [[Priyadarshan]] | Special appearance in song "Love Mera Hit Hit" |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/deepika-padukone-not-interested-in-doing-cameos-anymore/ |title=Deepika Padukone not interested in doing cameos anymore |date=11 August 2014 |work=The Indian Express |access-date=3 June 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811182109/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/deepika-padukone-not-interested-in-doing-cameos-anymore/ |archive-date=11 August 2014}}</ref><br /><ref>{{Cite web |url=http://www.filmjournal.com/content/film-review-billu-barber |title=Film Review: Billu Barber |last=Lovece, Frank |date=19 February 2009 |website=[[Film Journal International]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402112959/http://www.filmjournal.com/content/film-review-billu-barber |archive-date=2 April 2015 |access-date=20 June 2014}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Love Aaj Kal]]'' | 2009 | {{sort|Pandit|Meera Pandit}} | {{sortname|Imtiaz|Ali|link=Imtiaz Ali (director)}} | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |style="text-align: center;"| <ref name="ff09" /><br /><ref>{{Cite news |url=http://blogs.reuters.com/indiamasala/2009/07/31/love-aaj-kal-not-very-original-but-it-works/ |title=Love Aaj Kal: Not very original but it works |last=Jamkhandikar |first=Shilpa |date=31 July 2009 |work=Reuters |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518080934/http://blogs.reuters.com/indiamasala/2009/07/31/love-aaj-kal-not-very-original-but-it-works/ |archive-date=18 May 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Main Aurr Mrs Khanna]]'' | 2009 | Raina | {{sortname|Prem|Soni}} | Special appearance |style="text-align: center;"| <ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65160 |title=Main Aurr Mrs Khanna (2009) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214190236/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65160 |archive-date=14 December 2014}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Karthik Calling Karthik]]'' | 2010 | {{sort|Mukherjee|Shonali Mukherjee}} | {{sortname|Vijay|Lalwani|nolink=yes}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/66265 |title=Karthik Calling Karthik (2010) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409144247/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/66265 |archive-date=9 April 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Housefull (2010 film)|Housefull]]'' | 2010 | Saundarya Rao /<br />Sandy | {{sortname|Sajid|Khan}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-review-housefull-is-a-comedy-of-errors-1377429 |title=Review: 'Housefull' is a comedy of errors |last=Nahta |first=Komal |date=30 April 2010 |work=Daily News and Analysis |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624183023/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-review-housefull-is-a-comedy-of-errors-1377429 |archive-date=24 June 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Lafangey Parindey]]'' | 2010 | {{sort|Palkar|Pinky Palkar}} | {{sortname|Pradeep|Sarkar}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/536234 |title=Lafangey Parindey (2010) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150401153716/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/536234 |archive-date=1 April 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Break Ke Baad]]'' | 2010 | {{sort|Khan|Aaliya Khan}} | {{sortname|Danish|Aslam}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525393 |title=Break Ke Baad (2010) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402014337/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525393 |archive-date=2 April 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Khelein Hum Jee Jaan Sey]]'' | 2010 | {{sort|Dutta|[[Kalpana Datta]]}} | {{sortname|Ashutosh|Gowariker}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/history-recreated/article902454.ece |title=History re-created |last=Behrawala |first=Krutika |date=21 November 2010 |work=The Hindu |access-date=10 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307050843/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/History-re-created/article15699936.ece |archive-date=7 Marso 2021 |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Dum Maaro Dum (film)|Dum Maaro Dum]]'' | 2011 | {{mdash}} | {{sortname|Rohan|Sippy}} | Special appearance in song "[[Dum Maro Dum (song)#Other versions|Dum Maro Dum]]" |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-04/news-interviews/28359126_1_deepika-padukone-lyrics-rohan-sippy |title=Deepika's Dum Maro Dum with a twist |last=Lalwani |first=Vickey |date=4 February 2011 |work=The Times of India |access-date=27 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120523184302/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-04/news-interviews/28359126_1_deepika-padukone-lyrics-rohan-sippy |archive-date=23 May 2012 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Aarakshan]]'' | 2011 | {{sort|Anand|Poorvi Anand}} | {{sortname|Prakash|Jha}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537925 |title=Aarakshan (2011) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150401032552/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537925 |archive-date=1 April 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Desi Boyz]]'' | 2011 | {{sort|Awasthi|Radhika Awasthi}} | {{sortname|Rohit|Dhawan|nolink=yes}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537930 |title=Desi Boyz (2011) |work=Bollywood Hungama |access-date=10 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522185601/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537930 |archive-date=22 May 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Cocktail (2012 film)|Cocktail]]'' | 2012 | {{sort|Malaney|Veronica Malaney}} | {{sortname|Homi|Adajania}} | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |style="text-align: center;"|<ref name="awards" /><br /><ref>{{Cite web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/cocktail_2012/ |title=Cocktail (2012) |website=Rotten Tomatoes |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130907223907/http://www.rottentomatoes.com/m/cocktail_2012/ |archive-date=7 September 2013 |access-date=7 October 2013}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Race 2]]'' | 2013 | Alina Malik | [[Abbas–Mustan]] | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.mid-day.com/videos/deepika-padukone-as-elena-in-race-2/9041 |title=Deepika Padukone as Elena in Race 2 |date=12 November 2012 |work=[[Mid Day]] |access-date=10 August 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150922125717/http://www.mid-day.com/videos/deepika-padukone-as-elena-in-race-2/9041 |archive-date=22 September 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' | 2013 | Herself | Multiple{{efn|''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' consisted of four short films, directed by [[Anurag Kashyap]], [[Dibakar Banerjee]], [[Zoya Akhtar]] and [[Karan Johar]].<ref>{{Cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-07/news-interviews/31599052_1_cinema-karan-johar-indian-films |title=Bollywood Directors Join Hands to Pay Homage to Indian Cinema |date=7 May 2012 |work=The Times of India |access-date=28 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622040500/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-07/news-interviews/31599052_1_cinema-karan-johar-indian-films |archive-date=22 June 2012 |url-status=live }}</ref>}} | Special appearance in song "[[Apna Bombay Talkies]]" |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/sridevi-shah-rukh-aamir-and-a-galaxy-of-stars-in-bombay-talkies-song-632949 |title=Sridevi, Shah Rukh, Aamir and a galaxy of stars in Bombay Talkies song |date=26 April 2013 |publisher=NDTV |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114081915/http://movies.ndtv.com/bollywood/sridevi-shah-rukh-aamir-and-a-galaxy-of-stars-in-bombay-talkies-song-632949 |archive-date=14 January 2015 |access-date=10 January 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Yeh Jawaani Hai Deewani]]'' | 2013 | {{sort|Talwar|Naina Talwar}} | {{sortname|Ayan|Mukerji}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1130618/jsp/t2/story_17017461.jsp#.VW6oyUaSiao |title=‘Naina is the way I am’ |last=Gupta |first=Pratim D. |date=18 June 2013 |work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |access-date=31 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024102517/http://www.telegraphindia.com/1130618/jsp/t2/story_17017461.jsp |archive-date=24 October 2015}}</ref><br /><ref>{{Cite news |url=http://www.mid-day.com/photos/first-look-ranbir-deepikas-yeh-jawaani-hai-deewani/4751#sthash.MCOMFo39.dpuf |title=First look: Ranbir-Deepika’s ‘Yeh Jawaani Hai Deewani’ |work=Mid Day |access-date=4 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712000247/http://www.mid-day.com/photos/first-look-ranbir-deepikas-yeh-jawaani-hai-deewani/4751 |archive-date=12 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Chennai Express]]'' | 2013 | {{sort|Azhagusundaram|Meenalochani}}<br />Azhagusundaram | {{sortname|Rohit|Shetty}} | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindubusinessline.com/opinion/columns/shashi-baliga/aiyo-deepika-outshines-srk/article5022841.ece |title=Aiyo! Deepika outshines SRK |last=Baliga |first=Shashi |date=15 August 2013 |work=The Hindu |access-date=3 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220080735/http://www.thehindubusinessline.com/opinion/columns/shashi-baliga/aiyo-deepika-outshines-srk/article5022841.ece |archive-date=20 December 2013}}</ref><br /><ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/59th-Filmfare-Awards-list-Complete-list-of-nominees-2014/articleshow/28831289.cms? |title=59th Filmfare Awards: Complete list of nominees 2014 |date=15 January 2014 |work=The Times of India |access-date=3 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171226174900/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/59th-Filmfare-Awards-list-Complete-list-of-nominees-2014/articleshow/28831289.cms |archive-date=26 December 2017 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Goliyon Ki Raasleela Ram-Leela]]'' | 2013 | Leela Sanera | {{sortname|Sanjay Leela|Bhansali}} | Filmfare Award for Best Actress |style="text-align: center;"|<ref name="ff13" /><br /><ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Ram-Leela/movie-review/25770699.cms |title=Ram-Leela |last=Iyer |first=Meena |date=14 November 2013 |work=The Times of India |access-date=15 November 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115000038/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/ram-leela/movie-review/25770699.cms |archive-date=15 November 2013}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Kochadaiiyaan]]'' | 2014 | Vadhana Devi | {{sortname|Soundarya|Rajinikanth}} | [[Tamil cinema|Tamil film]]<br />Animated film |style="text-align: center;"|<ref name="kocha" /> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Finding Fanny]]'' | 2014 | Angelina 'Angie' Eucharistica | {{sortname|Homi|Adajania}} | English language film |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.thehind.com/features/cinema/finding-fanny-review/article6404665.ece |title=Finding fanny: Lost and found |last=Kumar |first=Anuj |date=12 September 2014 |work=[[The Hindu]] |access-date=29 November 2014 |archive-date=7 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307050852/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=thehind&e=com |url-status=dead }}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Happy New Year (2014 film)|Happy New Year]]'' | 2014 | {{sort|Joshi|Mohini Joshi}} | {{sortname|Farah|Khan}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-don-t-compare-my-character-from-happy-new-year-with-madhuri-dixit-s-mohini-says-deepika-padukone-2027973 |title=Don't compare my character from 'Happy New Year' with Madhuri Dixit's Mohini, says Deepika Padukone |date=20 October 2014 |website=Daily News and Analysis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141024041838/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-don-t-compare-my-character-from-happy-new-year-with-madhuri-dixit-s-mohini-says-deepika-padukone-2027973 |archive-date=24 October 2014 |access-date=9 November 2014}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''My Choice'' | 2015 | Herself | {{sortname|Homi|Adajania}} | Short film |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/watch-deepika-padukone-in-homi-adajania-s-short-film-on-women-empowerment/article1-1331770.aspx |title=Deepika Padukone fights for women's empowerment: My body, my choice |date=30 March 2015 |work=Hindustan Times |access-date=3 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150523004309/http://www.hindustantimes.com/bollywood/watch-deepika-padukone-in-homi-adajania-s-short-film-on-women-empowerment/article1-1331770.aspx |archive-date=23 May 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Piku]]'' | 2015 | Piku Banerjee | {{sortname|Shoojit|Sircar}} | Filmfare Award for Best Actress |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/piku-review-your-verdict-on-deepikas-film-761653 |title=Piku Review: Your Verdict on Deepika's Film |date=9 May 2015 |publisher=NDTV |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611182137/http://movies.ndtv.com/bollywood/piku-review-your-verdict-on-deepikas-film-761653 |archive-date=11 June 2015 |access-date=5 June 2015}}</ref><br /><ref name="Filmfare2016" /> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Tamasha (2015 film)|Tamasha]]'' | 2015 | {{sort|Maheshwari|Tara Maheshwari}} | {{sortname|Imtiaz|Ali|link=Imtiaz Ali (director)}} | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1150124/jsp/t2/story_9844.jsp#.VMNOJV2t-o9 |title=Tete a tea With DP |last=Kumar |first=Karo Christine |date=24 January 2015 |work=The Telegraph |access-date=28 January 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201201056/http://www.telegraphindia.com/1150124/jsp/t2/story_9844.jsp |archive-date=1 February 2015}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Bajirao Mastani]]'' | 2015 | [[Mastani]] | {{sortname|Sanjay Leela|Bhansali}} | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |style="text-align: center;"|<ref name="bm" /><br /><ref>{{Cite news |url=http://www.filmfare.com/news/nominations-for-the-61st-britannia-filmfare-awards-11809.html |title=Nominations for the 61st Britannia Filmfare Awards |date=11 January 2016 |work=Filmfare |access-date=11 January 2016 |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/6gO32fdDO?url=http://www.filmfare.com/news/nominations-for-the-61st-britannia-filmfare-awards-11809.html |archive-date=30 March 2016}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[XXX: Return of Xander Cage|xXx: Return of Xander Cage]]'' | 2017 | {{sort|Unger|Serena Unger}} | {{sortname|D. J.|Caruso}} | [[Cinema of the United States|American film]] |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://movies.ndtv.com/hollywood/deepika-padukone-wraps-xxx-3-shoot-and-in-such-style-1405905 |title=Deepika Padukone Wraps xXx 3 Shoot and in Such Style |last=Goyal |first=Divya |date=13 May 2016 |publisher=NDTV |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513123136/http://movies.ndtv.com/hollywood/deepika-padukone-wraps-xxx-3-shoot-and-in-such-style-1405905 |archive-date=13 May 2016 |access-date=14 May 2016}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Raabta (film)|Raabta]]'' | 2017 | {{mdash}} | {{sortname|Dinesh|Vijan}} | Special appearance in song "[[Raabta (song)|Raabta]]" |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/deepika-padukone-in-raabta-song-teaser-is-making-sushant-singh-rajput-drool-raabta-teaser-4630061/ |title=Deepika Padukone in Raabta song teaser is making Sushant Singh Rajput drool. He is not the only one |date=27 April 2017 |work=The Indian Express |access-date=27 April 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427080252/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/deepika-padukone-in-raabta-song-teaser-is-making-sushant-singh-rajput-drool-raabta-teaser-4630061/ |archive-date=27 April 2017}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Padmaavat]]'' | 2018 | [[Rani Padmini|Rani Padmavati]] | {{sortname|Sanjay Leela|Bhansali}} | Nominated—Filmfare Award for Best Actress |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://www.livemint.com/Leisure/fVQhrPmhAkRBHm97MvpaDK/Film-Review-Padmaavat.html |title=Film Review: Padmaavat |last=Bhatia |first=Uday |date=24 January 2018 |website=[[Mint (newspaper)|Mint]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180130023037/http://www.livemint.com/Leisure/fVQhrPmhAkRBHm97MvpaDK/Film-Review-Padmaavat.html |archive-date=30 January 2018 |access-date=15 February 2018}}</ref><br /><ref>{{Cite news |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-32898-1.html |title=Nominations for the 64th Vimal Filmfare Awards 2019 |date=12 March 2019 |work=Filmfare |access-date=13 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190316052927/https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-32898-1.html |archive-date=16 March 2019 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Zero (2018 film)|Zero]]'' | 2018 | Herself | {{sortname|Aanand L.|Rai}} | Special appearance |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/deepika-padukone-reveals-interesting-details-about-her-cameo-shah-rukh-khans-movie-746007 |title=Deepika Padukone Reveals interesting details about her cameo in Shah Rukh Khan's movie |last=Sen |first=Sushmita |date=18 October 2016 |work=International Business Times |access-date=1 November 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021312/http://www.ibtimes.co.in/deepika-padukone-reveals-interesting-details-about-her-cameo-shah-rukh-khans-movie-746007 |archive-date=12 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" align="left"| ''[[Chhapaak]] '' | 2020 | Malti | {{sortname|Meghna|Gulzar}} | Also producer |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/chhapaak-deepika-padukone-wraps-first-production-emotional-post/ |title=Chhapaak: Deepika Padukone wraps up her first production with an emotional post |date=5 June 2019 |work=Bollywood Hungama |access-date=5 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190605051032/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/chhapaak-deepika-padukone-wraps-first-production-emotional-post/ |archive-date=5 June 2019 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" align="left" style="background:#ffc;"| ''[[83 (film)|83]]'' {{dagger|alt=The film has not yet been released}} |2020 |{{sort|Bhatia|Romi Bhatia}} |{{sortname|Kabir|Khan|link=Kabir Khan (director)}} |Filming; also producer |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/deepika-padukone-wants-to-spend-time-with-kapil-dev-s-wife-romi-for-83-prep-details-here/434039 |title=Deepika Padukone wants to spend time with Kapil Dev’s wife Romi for ‘83 prep – details here |last=Mishra, Shambhavi |date=10 June 2019 |website=Times Now |access-date=10 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190610061110/https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/deepika-padukone-wants-to-spend-time-with-kapil-dev-s-wife-romi-for-83-prep-details-here/434039 |archive-date=10 June 2019 |url-status=live }}</ref> |} <!--Do not include future events. Only content that has a source indicating Padukone has actually done the work. See [[WP:CRYSTAL]].--> == Mga music video == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col"| Titulo ! scope="col"| Taon ! scope="col"| Papel ! scope="col"| (Mga) perpormer ! scope="col"| Album ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row"| "Naam Hai Tera" | 2005 | {{mdash}} | [[Himesh Reshammiya]] | ''Aap Kaa Surroor'' | style="text-align: center;"|<ref name="video" /><br /><ref>{{Cite web |url=http://www.saavn.com/p/song/hindi/Aap-Kaa-Surroor/Naam-Hai-Tera/FzxeSBlhdGw |title=Naam Hai Tera |publisher=[[Saavn]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201020910/http://www.saavn.com/p/song/hindi/Aap-Kaa-Surroor/Naam-Hai-Tera/FzxeSBlhdGw |archive-date=1 February 2016 |access-date=16 January 2015}}</ref> |- ! scope="row"| "[[Mile Sur Mera Tumhara|Phir Mile Sur Mera Tumhara]]" | 2010 | Herself | Various | {{mdash}} | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/amitabh-launches-new-version-of-mile-sur-mera-tumhara/article1-501675.aspx |title=Amitabh launches new version of Mile sur mera tumhara |date=25 January 2010 |work=Hindustan Times |access-date=7 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708033525/http://www.hindustantimes.com/india-news/amitabh-launches-new-version-of-mile-sur-mera-tumhara/article1-501675.aspx |archive-date=8 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"| "Bolydude Ganeshan" | 2012 | {{mdash}} | [[Ganesh Hegde]] | ''Let's Party'' | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Ganesh-Hegde-makes-Pune-dance/articleshow/11893870.cms |title=Ganesh Hegde makes Pune dance |last=Birajdar |first=Laxmi |date=15 February 2012 |work=The Times of India |access-date=25 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127034051/https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Ganesh-Hegde-makes-Pune-dance/articleshow/11893870.cms |archive-date=27 November 2017 |url-status=live }}</ref> |} == Tingnan rin == * [[Lista ng mga parangal at nominasyon na nakuha ni Deepika Padukone]] * [[Pilmograpiya ni Aishwarya Rai]] * [[Pilmograpiya ni Kareena Kapoor]] == Footnotes == {{notelist}} == Mga sanggunian== {{reflist|30em}} == Mga panlabas na kawing == * {{IMDb name|id=2138653|name=Deepika Padukone}} * [http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/index/id/1856 Deepika Padukone] on [[Bollywood Hungama]] {{start}} [[Kategorya:Mga artista mula sa India]] k0l11n018fib3slz1ind4yol0qwfjv2 0 298754 2230271 2204292 2026-10-01T00:09:13Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang kasi hindi maganda ang pagkakasulat 2230271 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sonic the Hedgehog]] 64uro5jvqfvep14enr4nsdgfknrzol7 0 299026 2230238 2225622 2026-09-30T19:34:00Z Jake Mendoza 97820 2230238 wikitext text/x-wiki {{For|talaan ng mga analog na himpilang pangtelebisyon|Talaan ng mga analogong himpilang pangtelebisyon sa Pilipinas}} {{Multiple issues|{{primary sources|date=Oktubre 2020}} {{Unreliable sources|date=Abril 2025}} {{more citations needed|date=Oktubre 2020}} {{update|date=Abril 2023}} }} [[File:Digital broadcast standards.svg|thumb|400x400px|Pamantayan ng [[dihital na telebisyon]] sa buong mundo.]] Ito ang isang '''talaan ng mga himpilang pantelebisyon na [[dihital na telebisyon sa Pilipinas|naka-dihital sa Pilipinas]]'''.<ref>{{cite web |title=NTC List of DTTB Stations via FOI website |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/3qwepDblYFlFpRIAxnpr8DeBq7m2qrvCyUDjZHDqcWYLHU55YohnTf2QwdWk8xHnErMQ6iIXPAiLJZM2qJGi32oxvPDGCessrNvB/NTC%20FOI%20223511250758.pdf |website=foi.gov.ph |date=September 6, 2019}}</ref> Mapapanood ang mga tsanel sa nakasaad na lugar. Pinagtibay ng [[National Telecommunication Commission|Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon (NTC)]] ang pamantayang [[ISDB-T]] para sa mga telebisyon sa Pilipinas. ==Paunang impormasyon== [[File:ISDB-T CH Seg Prog allocation.svg|thumb|Mga bahagi (''segment'') ng ISDB-T]] Huling isinapanahon noong Pebrero 2026.<ref>{{cite web |url=http://www.dtvpilipinas.org/ |title=DTV Pilipinas official website |access-date=2020-07-15 |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716060054/https://www.dtvpilipinas.org/ |url-status=dead }} {{cite web |url=https://dtvpilipinas.blogspot.com |title=DTV Pilipinas official blogsite }}</ref> Nasa ''test broadcast'' pa rin ang karamihan sa mga nakalistang himpilan. Inaasahang permanenteng magsasara ang lahat ng mga naka-analog na serbisyo pagdating ng taong 2026.<ref name=ntcph>{{cite news |title=Gov't wants analog TV switched off by 2023 |url=https://www.gmanetwork.com/news/story/599484/money/companies/gov-t-wants-analog-tv-switched-off-by-2023 |work=GMA News Online |date=February 14, 2017 |author=Cabuenas, Jon Viktor D.}}</ref> ''Galing sa ibang pahina ng wiking ito pati na rin sa mga sanggunian ang datos na ipinapakita sa talaang ito. Maaaring iba ang masagap na tsanel depende sa lugar o di kaya sa lakas ng signal ng himpilan. Karamihan rin ng mga nakalagay na tsanel rito ay naka-test broadcast, kaya naman maaaring hindi masagap ng ilang lugar ang ilang himpilan dahil sa mahinang signal (o dead spot) o di kaya'y mahina ang lakas ng pagta-transmit ng mga himpilan. May ilan ding mga tsanel na naka-encrypt at maaaring mapanood lamang sa piling mga tagagawang (manufacturer) ng set-top box o mobile dongle.'' {{clear}} ==National Capital Region== {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! Callsign ! class="unsortable"| [[Ultra high frequency|UHF]] Channel ! class="unsortable"| [[Dalas]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! class="unsortable"| Pagprograma ! class="unsortable"| Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="4" | [[DWGT-TV]] | rowspan="4" | '''14''' | rowspan="4" | '''473.143 MHz''' | '''4.01''' | rowspan="4" | [[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' | [[People's Television Network|PTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-Definition Television|HDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''4.02''' | '''PTV SD1''' | [[Congress TV]] | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | 9 a.m. - 9 p.m. | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- | '''4.03''' | '''PTV SD2''' | [[DZRB-AM|Radyo Pilipinas 1]] |- | '''4.04''' | '''PTV 1SEG''' | [[People's Television Network|PTV]] | [[16:9]] [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DZBB-TV]] | rowspan="5" | '''15''' | rowspan="5" | '''479.143 MHz''' | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO; 100 kW ERP) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | [[DZMV-TV]] | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (10 kW) |- | rowspan="3" | [[DZTV-TV]] | rowspan="3" | '''17''' | rowspan="3" | '''491.143 MHz''' | '''13.01''' | rowspan="3" | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] |'''Congress TV HD''' | [[Congress TV]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="1" | Lunes - Biyernes: 9:00 a.m. - 9:00 p.m. | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (3 kW) |- | '''13.02''' | '''IBC HD''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 11:00 p.m. Sabado - Linggo: 7:00 a.m. - 10:00 p.m. |- | '''13.03''' | '''DWAN HD''' | [[DWAN-AM|DWAN 1206]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="4" | [[DWET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV]] | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1 ''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | 16:9 [[144p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | [[DZKB-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' | '''19.02''' | rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]], [[Nine Media Corporation]] at [[Cignal TV]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[TV5 Network, Inc.]]) | '''RPTV HD''' | rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''19.06''' | '''RPTV HD 1Seg''' | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="3" | [[DZOE-TV]] | rowspan="3" | '''20''' | rowspan="3" | '''509.143 MHz''' | '''20.21''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]]) | '''A2Z''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] | rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (10 kW TPO; 30 kW ERP) |- | '''20.24''' | '''Light TV''' | [[DZOZ-DTV|Light TV]] | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. |- | '''20.31''' | '''A2Z Oneseg''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="1" | [[1Seg]] |- | rowspan="4" | [[DWCP-DTV]] | rowspan="4" | '''21''' | rowspan="4" | '''515.143 MHz''' | '''21.02''' | rowspan="4" | [[Southern Broadcasting Network]] at [[Solar Entertainment Corporation]] | '''SolarFlix''' | [[SolarFlix]] | rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital sa komersyal na broadcast (3 kW) |- | '''21.03''' | '''Solar Sports''' | [[Solar Sports]] | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''21.04''' | '''DepEd ALS''' | [[Solar Learning]] | Maaaring mag-iba ang mga oras |- | '''21.07''' | '''Shop TV''' | [[Shop TV]] | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | rowspan="2" {{n/a|PA}} | rowspan="2" | '''23''' | rowspan="2" | '''527.143 MHz''' | '''23.01''' | rowspan="2" | [[Aliw Broadcasting Corporation]] | '''ALIW CHANNEL 23''' | [[Aliw Channel 23]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4 a.m. - 10 p.m. | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration (3 kW) |- | '''23.02''' | '''DWIZ NEWS TV''' | [[DWIZ]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="5" | [[DZEC-DTV]] | rowspan="5" | '''28''' | rowspan="5" | '''557.143 MHz''' | '''28.01''' | rowspan="5" | [[Eagle Broadcasting Corporation]] | '''NET25 HD''' | rowspan="2" | [[Net 25]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="5" | 5 a.m. – hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''28.02''' | '''NET25 SD''' | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''28.03''' | '''INCTV HD''' | rowspan="2" | [[INC TV]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] |- | '''28.04''' | '''INCTV SD''' | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''28.05''' | '''EBC RESERVED''' | [[Net 25]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] |- | rowspan="5" | [[DZRJ-DTV]] | rowspan="5" | '''29''' | rowspan="5" | '''563.143 MHz''' | '''29.21''' | rowspan="5" | [[Rajah Broadcasting Network]] | '''RJ DigiTV''' | [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]] | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]] | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan) | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (2.5 kW) |- | '''29.22''' | '''Timeless TV''' | Timeless TV | 24 Oras | rowspan="4" | Pagsubok na broadcast |- | '''29.23''' | '''Radyo Bandido TV''' | [[DZRJ-AM|Radyo Bandido]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 5 a.m. - hatinggabi |- | '''29.24''' | '''Rock of Manila TV''' | Rock MNL | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]] | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan) |- | '''29.25''' | '''TV Maria''' | [[TV Maria]] | 24 Oras |- | rowspan="7" | [[DWKC-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="3" | [[DZOZ-DTV]] | rowspan="3" | '''33''' | rowspan="3" | '''587.143 MHz''' |'''33.01''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] | '''Light TV HD''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. | rowspan="2" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (5 kW TPO; 25 kW ERP) |- | '''33.02''' | '''Light TV SD1''' | Light TV Promotional channel |- | '''33.31''' | '''Light TV 1seg''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DWAO-TV]] | rowspan="5" | '''38''' | rowspan="5" | '''617.143 MHz''' | '''55.01''' | rowspan="5" | [[Progressive Broadcasting Corporation]] | '''UNTV-1''' | [[UNTV]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="5" | 24 na oras | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (2.5 kW) [mahinang signal] |- | '''55.02''' | '''STV''' | [[STV (Pilipinas)|STV]] / kasalukuyang mirror feed mula sa [[UNTV]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]] |- | '''55.03''' | '''TRUTH CHANNEL''' | [[Truth Channel]] |- | '''55.04''' | '''UNTV Reserve''' | {{n/a|Blank feed}} | rowspan="2" | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | {{n/a|Itim na screen}} |- | '''55.31''' | '''UNTV 1SEG''' | [[UNTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[DWVN-DTV]] | rowspan="4" | '''45''' | rowspan="4" | '''659.143 MHz''' | '''45.01''' | rowspan="3" | [[Gateway UHF Television Broadcasting]] | '''Hope Phil HD''' | [[Hope Channel Philippines]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="4" | 24 na oras | rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Mahina ang paghahatid ng signal, Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (3.5 kW) |- | '''45.02''' | '''Hope Intl''' | [[Hope International (Seventh-day Adventist)|Hope International]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''45.03''' | '''Hope Live''' | [[Hope Channel Philippines|Hope Channel Philippines]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''45.04''' | [[Global Satellite Technology Services]] | '''One Media''' | [[One Media Network]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="3" | [[DZCE-TV]] | rowspan="3" | '''49''' | rowspan="3" | '''683.143 MHz''' | '''01.01''' | rowspan="3" | [[Christian Era Broadcasting Service International]] | '''INC TV HD''' | rowspan="3" | [[DZCE-TV|INC TV]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="3" | 4 a.m. – hatinggabi | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (10 kW) |- | '''01.02''' | '''INC TV HD1''' |- | '''01.03''' | '''INC TV SD''' | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="4" {{n/a|PA}} | rowspan="4" | '''51''' | rowspan="4" | '''695.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] at [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (Mirror feed mula sa DTT-18) (5 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1 ''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | 16:9 [[144p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |} ==Rehiyon I (Rehiyon ng Ilocos)== ===Ilocos Norte=== ===Ilocos Sur=== <div style="overflow: auto"> {| class="wikitable sortable" |- !Callsign !class="unsortable"|[[Ultra high frequency|UHF]] Channel !class="unsortable"|[[Dalas]] !width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Broadcaster !Maikling pangalan !class="unsortable"|Pagprograma !class="unsortable"|Format ng Larawan !Mga Oras ng Pag-broadcast !Mga Tala |- | rowspan="8" |[[DWBC-TV]] | rowspan="8" |'''15''' | rowspan="8" |'''479.143 MHz''' (Metro Vigan at Northern Luzon) |'''48.01''' | rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' |[[DWBC-TV|GMA Ilocos]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" |Komersyal na broadcast (5 kW) |- |'''48.02''' | '''GTV''' |[[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" |5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''48.03''' | '''Heart of Asia''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" |6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''48.06''' |'''HALLYPOP''' |[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- |'''48.07''' |'''I HEART MOVES''' |[[I Heart Movies]] |- |'''48.08''' |'''(UNNAMED)''' |{{n/a|Itim na screen}} | TBA |rowspan="2" |Subok na broadcast |- |'''7.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) |- |'''48.31''' |'''GMA 1SEG''' |[[DWBC-TV|GMA Ilocos relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) |[[1seg]] |} </div> ==Cordillera Administrative Region (CAR)== ===Benguet=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="2" | [[DZBS-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' | '''19.02''' | rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]] | '''RPTV HD''' | rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''19.06''' | '''RPTV HD 1Seg''' | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="2" {{n/a|PA}} | rowspan="2" | '''25''' | rowspan="2" | '''539.143 MHz''' | '''25.01''' | rowspan="2" | [[Eagle Broadcasting Corporation]] | '''NET25''' | [[Net 25]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4 a.m. - hatinggabi | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (1 kW) |- | '''25.02''' | '''INCTV''' | [[DZCE-TV|INCTV]] |- | rowspan="7" | [[DWHB-DTV]] | rowspan="7" | '''26''' | rowspan="7" | '''545.143 MHz''' (Metro Baguio Northern at Central Luzon) | '''26.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''26.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''26.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''26.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''26.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="8" | [[DZEA-TV]] | rowspan="8" | '''38''' | rowspan="8" | '''617.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''10.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (15 kW) |- | '''10.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''10.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''10.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''10.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''10.08''' | {{n/a|'''(UNNAMED)'''}} | {{n/a|Itim na screen}} | {{n/a|TBA}} | rowspan="1" | Itim na screen |- | '''10.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) | rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast |- | '''10.31''' | '''GMA 1Seg''' | [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[D-8-XM-TV]] | rowspan="4" | '''42''' | rowspan="4" | '''641.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''4.01''' | rowspan="4" |[[People's Television Network]] | '''PTV SD1''' | [[D-8-XM-TV|PTV Cordillera]] | rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] (minsan [[1080i]] [[HDTV]]) | rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast |- | '''4.02''' | '''PTV SD2''' | {{n/a|Black Screen}} | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | {{n/a|TBA}} | rowspan="2" | Blangkong screen |- | '''4.03''' | '''PTV SD3''' | {{n/a|Black Screen}} | {{n/a|TBA}} |- | '''4.04''' | '''PTV 1seg''' | [[People's Television Network|PTV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[DWFB-DTV]] | rowspan="4" | '''44''' | rowspan="4" | '''653.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''44.01''' | rowspan="3" | [[Global Satellite Technology Services]] | '''GNN North Luzon''' | [[GNN North Luzon]] | rowspan="4" | 16:9 [[480p]] [[SDTV]] (minsan [[720p]] [[HDTV]]) | rowspan="4" | Lunes-Linggo 5:00 a.m. - 11:00p.m. | rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog <br /> patungo sa dihital / Pagsubok sa Broadcast / Pagsubok sa Configuration |- | '''44.02''' | '''Highland TV''' | Highland TV / RNG Luzon |- | '''44.03''' | '''GNN''' | [[Golden Nation Network|GNN]] |- | '''44.04''' | rowspan="1"| [[Global Satellite Technology Services]] at [[Gateway UHF Television Broadcasting]] | '''Hope Phil HD''' | [[Hope Channel Philippines]] |- | rowspan"1" {{n/a|PA}} | rowspan"1" | '''45''' | rowspan"1" | '''659.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''45.01''' | rowspan"1" | [[DZTP|Tirad Pass Network]] | rowspan"1" | '''TPN''' | rowspan"1" | [[DZTP|TPN]] | rowspan"1" | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | rowspan"1" | 5:00 a.m. - hatinggabi | rowspan"1" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration |- | rowspan="4" | [[DZET-TV]] | rowspan="4" | '''51''' | rowspan="4" | '''695.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[DZET-TV|TV5 Baguio]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] | rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (sa susunod na araw) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1''' | [[DZET-TV|TV5 Baguio Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- |} ==Rehiyon II (Cagayan Valley)== ==Rehiyon III (Central Luzon)== ===Pampanga=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | [[DWRW-TV]] | '''36''' | '''605.143 MHz''' | '''36.01''' | [[RadioWorld Broadcasting Corporation]] | '''CLTV36''' | [[Central Luzon Television|CLTV36]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | 9 a.m. - 10 p.m. | {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}} |- | rowspan="3" | [[DWFU-DTV]] | rowspan="3" | '''44''' | rowspan="3" | '''653.143 MHz''' | '''44.01''' | rowspan="3" | [[First United Broadcasting Corporation]] | '''GNN Pampanga''' | GNN Pampanga [[DWFU-DTV]] | rowspan="3" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" {{n/a|TBA}} | rowspan="3" {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}} |- | '''44.02''' | '''GNN Central Luzon''' | {{n/a|–}} |- | '''44.03''' | '''GNN''' | [[Golden Nation Network|GNN]] |- |} ==Rehiyon IV-A (CALABARZON)== ===Batangas=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="4" | [[DWBD-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] | '''TV5''' | TV5 Batangas | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | rownspan="4" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''5.03''' | ''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | Komersyal na broadcast |- | '''5.35''' | '''One Seg S1''' | TV5 Batangas Relay | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="8" | [[D-12-ZB-TV]] | rowspan="8" | '''32''' | rowspan="8" | '''581.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON) | '''12.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[D-12-ZB-TV|GMA Batangas]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''12.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''12.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''12.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''12.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''12.08''' | '''(RESERVED)''' | {{n/a|Itim na screen}} | TBA | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- | '''12.11''' | '''DEPED TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes - Sabado) |- | '''12.31''' | '''GMA 1-Seg''' | GMA Batangas Relay | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | [[1seg]] |} ==Rehiyon IV-B (MIMAROPA)== ==Rehiyon V (Rehiyon ng Bicol)== ===Camarines Sur=== <div style="overflow: auto"> {| class="wikitable sortable" !Callsign ![[Ultra high frequency|UHF]] ![[Dalas]] ![[Virtual channel|LCN]] !Broadcaster !Maikling pangalan !Pagprograma !Format ng Larawan !Mga Oras ng Pag-broadcast !Mga Tala |- | rowspan="6" {{n/a|PA}} | rowspan="6" | '''19''' | rowspan="6" | '''503.143 MHz''' <br/>([[Nabua, Camarines Sur]]) | '''19.01''' | rowspan="6" | [[Polytechnic State University of Bicol|PSUB]] <br>at<br>[[Philippine Collective Media Corporation|PCMC]] | '''PSUBTv''' | PSUB TV | rowspan="6" |[[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="6" | 9 a.m. - 8 p.m. | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''19.02''' | '''PSUB COHS''' | Ang TLC Channel |- | '''19.03''' | '''PSUB COBM''' | Kolehiyo ng Pamamahala ng Negosyo |- | '''19.04''' | '''PSUB COEAS''' | BigCAS Channel | rowspan="3" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |- | '''19.05''' | '''PSUB Graduate School''' | Ang Grad-Ed Channel |- | '''19.06''' | '''PSUB COE''' | Kolehiyo ng Inhinyero |- | rowspan="8" | [[DWHC-TV]] | rowspan="3" | '''32''' | rowspan="3" | '''581.143 MHz''' (Metro Naga at Camarines Sur) | '''32.01''' | rowspan="3" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] |'''PIE''' |rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]] |rowspan="2"|16:9 [[480i]] [[SDTV]] |rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="2"|Komersyal na Broadcast |- |'''32.03''' |''' KNOWLEDGE CHANNEL''' |[[Knowledge Channel]] |6:00 a.m. - 11:00 p.m. |- |'''32.31''' |'''PIE oneseg''' |rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] |rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan) |[[1seg]] |- | rowspan="5" |'''35''' | rowspan="5" |'''599.143 MHz''' <br /> (Metro Naga) | '''35.01''' | rowspan="5" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''DEPED TV''' | [[Deped TV]] | rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. | rowspan="4" | Pagsubok na broadcast |- | '''35.02''' | '''RESERVED''' | RESERVED | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''35.03''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''35.04''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV (Philippines)|Life TV]] |- | '''35.31''' | '''BEAM TV 1Seg''' | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]] promotional channel | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | rowspan="1" | M 7 a.m. - 7 p.m. | [[1seg]] |- | rowspan="8" | [[DWAI-TV]] | rowspan="8" | '''38''' | rowspan="8" | '''617.143 MHz''' (Metro Naga at Camarines Sur) | '''07.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | ''GMA''' | [[DWAI-TV|GMA Naga]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''07.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''07.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''07.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''07.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- |'''07.08''' |'''(UNNAMED)''' |{{n/a|Itim na screen}} |rowspan="1" |TBA |rowspan="2" |Pagsubok sa brodkast |- |'''7.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) |- | '''07.35''' | '''GMA1SEG''' | [[DWAI-TV|GMA Naga Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) |[[1seg]] |- | rowspan="4" |[[DWMA-TV]] | rowspan="4" |'''46''' | rowspan="4" |'''665.143 MHz''' <br/>(Metro Naga) |'''8.01''' | rowspan="4" |[[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' |rowspan="2'|[[DWMA-TV|PTV Naga]] | rowspan="3" |16:9 [[720p]] [[HDTV]](minsan 4:3 up-scaled [[480i]] [[SDTV]]) | rowspan="4" |Mga Araw ng Linggo: <br /> 6 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado at Linggo: <br /> 7 a.m. – hatinggabi (sa susunod na araw) | L rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''8.02''' | '''PTV HD2''' |- | '''8.03''' | '''PTV HD3''' | {{n/a|Black Screen}} |- | '''8.04''' | '''PTV 1seg''' | [[People's Television Network|PTV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="5" |[[DWIL-TV]] | rowspan="5" |'''48''' | rowspan="5" |'''677.143 MHz''' <br/>(Metro Naga) |'''48.01''' | rowspan="5" |[[Global Satellite Technology Services]] | '''GNN''' | rowspan="1" |[[Golden Nation Network]] Mga Lokal na Programa | rowspan="5" |4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" |6 a.m. - hatinggabi | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- |'''48.02''' | '''DepEd TV - Telearalan''' | rowspan="1" | [[DepEd TV]] Mga Lokal na Programa |- |'''48.03''' | '''LGU Naga''' | {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |- |'''48.04''' | '''TV Maria''' | [[TV Maria]] | 24 na oras | Pagsubok sa Broadcast |- |'''48.05''' | '''Reserved Channel GNN Naga TV48''' | rowspan="1" | [[Golden Nation Network]] | rowspan="1" {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |} </div> == Rehiyon VI (Kanlurang Visayas) == === Aklan === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="4" {{n/a|PA}} | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |} === Capiz === === Iloilo === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''ALLTV HD''' | [[All TV]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Komersyal na brodkast (10 kW) |- | [[DYJB-TV]] | '''17''' | '''491.143 MHz''' (Guimaras) | '''17.01''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] | '''IBC HD''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 6:00 a.m. - 11:00 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 6:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Pagsubok sa brodkast (5 kW) |- | rowspan="4" | [[DYMB-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DYOK-TV | rowspan="2" | '''43''' | rowspan="2" | '''647.143 MHz''' | '''43.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''43.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} == Isla ng Negros == === Negros Occidental === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="4" | [[DYTE-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DYEZ-TV | rowspan="2" | '''39''' | rowspan="2" | '''623.143 MHz''' | '''39.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''39.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} === Negros Oriental === == Region VII (Gitnang Visayas) == === Cebu === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (10 kW ERP; 30 kW TPO) |- | rowspan="4" | [[DYET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DYSS-TV]] | rowspan="5" | '''26''' | rowspan="5" | '''545.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA Cebu]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA Cebu Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="7" | [[DYCT-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="2" | [[DYBU-TV]] | rowspan="2" | '''43''' | rowspan="2" | '''647.143 MHz''' | '''43.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''43.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} === Bohol === ==Rehiyon VIII (Silangang Visayas)== === Leyte === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"| [[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"| Programa ! class="unsortable"| Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="5" | [[DYCL-TV]] | rowspan="5" | '''34''' | rowspan="5" | '''593.143 MHz''' (Tacloban City at Eastern Visayas) | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA Tacloban]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA Tacloban Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="3" | [[DYPR-DTV]] | rowspan="3" | '''50''' | rowspan="3" | '''689.143 MHz''' |'''27.01''' | rowspan="3" | [[Philippine Collective Media Corporation]] | '''PRTV TACLOBAN''' | [[PRTV Tacloban]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. – hatinggabi | rowspan="3" | Pagsubok sa brodkast (2 kW) |- | '''27.02''' | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5 Tacloban]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] |- | '''27.03''' | '''A2Z''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z Tacloban]] ([[ZOE Broadcasting Network|ZOE TV]]) | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | [[16:9]] [[720p]] [[HDTV]] |} === Samar === ==Rehiyon IX (Tangway ng Zamboanga)== === Zamboanga del Norte === === Zamboanga del Sur === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign !class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] !class="unsortable"| [[Dalasan]] !width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] !class="unsortable"| Programa !class="unsortable"| Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="5" | [[DXAX-DTV]] | rowspan="5" | '''40''' | rowspan="5" | '''629.143 MHz''' | '''0.01''' | rowspan="5" | Westwind Broadcasting Corporation & eMedia Production Network | '''eMedia Digital TV''' | [[eMedia]] | rowspan="5" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 4:45 n.u. – 9:30 n.g. | Tuluyang lumipat mula analog papuntang dihital |- | '''0.02''' | '''GPC''' | Global Pinoy Cinema | '''Buong araw''' | {{n/a|TBA}} |- | '''0.03''' | '''PTV''' | [[People's Television Network|PTV]] | rowspan="3" | '''Mula Maynila''' | rowspan="3" | ''Mula Maynila'' |- | '''0.04''' | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] |- | '''0.05''' | '''One Sports''' | [[One Sports]] |} ==Rehiyon X (Hilagang Mindanao)== ===Bukidnon=== ===Lanao del Norte=== ===Misamis Oriental=== ==Rehiyon XI (Davao)== ===Lungsod ng Davao=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable" | Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" | [[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" | Programa ! class="unsortable" | Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''ALLTV HD''' | [[All TV]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Komersyal na brodkast (10 kW) |- | rowspan="4" | [[DXET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) |[[1seg]] |- | rowspan="2" | [[DXAQ-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' (Metro Davao) |'''39.01''' | rowspan="2" | [[Sonshine Media Network International]] | '''SMNI''' | [[Sonshine Media Network International|SMNI Davao]] | rowspan="2" | 4:3 upscaled sa 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | 24 na oras | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- | '''39.02''' | '''SMNI UPLINK''' | [[SMNI News Channel]] |- | rowspan="3" | [[DXEX-DTV]] | rowspan="3" | '''20''' | rowspan="3" | '''509.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region) |'''20.01''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]]) | '''A2Z''' | [[A2Z|A2Z Davao]] | rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (5.5 kW) |- | '''20.02''' | '''Light TV''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. |- | '''20.22''' | '''A2Z 1Seg''' | [[A2Z|A2Z Davao]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="7" | [[DXKC-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | [[DXSQ-TV]] | '''38''' | '''617.143 MHz''' (Digos City) | '''38.01''' | [[Sagay Broadcasting Corporation]] | '''Kapampi TV''' | Kakampi TV | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 24 na oras | Pagsubok sa broadcast (500 watts) |- | rowspan="4" | [[DXNP-TV]] | rowspan="4" | '''45''' | rowspan="4" | '''659.143 MHz''' |'''11.01''' | rowspan="4" | [[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' | PTV Davao | rowspan="2" | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]] | rowspan="4" | '''Lunes''': <br /> 5 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Martes-Biyernes''': <br /> 6 n.u. - 1 n.u. <br /> '''unang Biyernes ng buwan''': <br /> 4 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Sabado''': <br /> 6 n.u. - hatinggabi <br /> '''Linggo''': <br /> 7 n.u. - hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="2" | ''Test broadcast'' |- |'''11.02''' | '''PTV HD2''' | PTV Manila Feed |- |'''11.03''' | '''PTV SD2''' | rowspan="2" {{n/a|Gray screen}} | ''Nakaitim na iskrin'' | Black screen |- |'''11.04''' | '''PTV 1seg''' | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |} == Region XII (SOCCSKSARGEN) == === South Cotabato === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign ! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" |[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" |Programa ! class="unsortable" |Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="4" | DXER-TV | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (General Santos City and Soccsksargen) |'''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="8" | DXBG-TV | rowspan="8" | '''34''' | rowspan="8" | '''593.143 MHz''' (General Santos City and Soccsksargen) | '''8.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA General Santos]] | rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''8.02''' | '''GTV''' |[[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | rowspan="1" | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''8.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="4" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''8.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''8.07''' | '''I HEART MOVIES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''8.08''' | '''PINOY HITS''' | [[GMA Network|Pinoy Hits]] |- | '''8.11''' ! '''''(UNNAMED)''''' ! Black Screen ! TBA |- | '''8.31''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA General Santos]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DXBC-TV | rowspan="2" | '''37''' | rowspan="2" | '''611.143 MHz''' (General Santos City) |'''37.01''' | rowspan="2" | [[Brigada Mass Media Corporation]] at [[Baycomms Broadcasting Corporation]] | '''Brigada TV''' | rowspan="2" | Brigada TV | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4:30 a.m. - 10:00 p.m. | Pagsubok sa broadcast (500 watts) |- | '''37.31''' | '''Brigada TV 1seg''' | [[1seg]] |} == Region XIII (Caraga Region) == === Agusan del Norte === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign ! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" |[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" |Programa ! class="unsortable" |Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="8" | DXBM-TV | rowspan="8" | '''15''' | rowspan="8" | '''479.143 MHz''' (Butuan City and Caraga) |'''26.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' |[[GMA Network|GMA Butuan City]] | rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- |'''26.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | rowspan="1" |Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- |'''26.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="4" |6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.06''' | '''HALLYPOP''' |[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- |'''26.07''' |'''I HEART MOVIES''' |[[I Heart Movies]] |- |'''26.08''' |'''PINOY HITS''' |[[GMA Network|Pinoy Hits]] |- |'''26.11''' !'''''(UNNAMED)''''' !Black Screen !TBA |- |'''26.31''' |'''GMA 1Seg''' |[[GMA Network|GMA Butuan City]] |4:3 [[240p]] [[LDTV]] |Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) |''[[1seg]]'' |} == Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) == ''Wala pang mga digital TV station sa BARMM.'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Dihital na telebisyon na mga himpilan sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas| ]] [[Kategorya:Lists of television channels by country|Philippines]] [[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategorya:Philippine television-related lists]] [[Kategorya:Mga talaan ng dihital na telebisyon|Pilipinas, Himpilan]] 8it0rhmrchaffuyt14z3hiw7rq56o5u 0 299101 2230250 2229855 2026-09-30T23:50:14Z Jojit fb 38 pinalawig na lamang 2230250 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' {{as of|2024|lc=y}}. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga sanggunian == [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} 89irg4qkyitgrrkq7mjglwnmzuzqpvb 2230252 2230250 2026-09-30T23:50:42Z Jojit fb 38 2230252 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' {{as of|2024|lc=y}}. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} 1v5r2657y1ypva64cdbfqinx71yxucn 2230253 2230252 2026-09-30T23:51:08Z Jojit fb 38 2230253 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' {{as of|2024|lc=y}}. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} 48btz6s08xoq1d8m5oed9uhwqxs925e 2230254 2230253 2026-09-30T23:51:43Z Jojit fb 38 2230254 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} f9xk7m9qx0m89xovl322y5t64hyy7bu 2230255 2230254 2026-09-30T23:55:04Z Jojit fb 38 2230255 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where" /> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=[[EMAP]]|issue=3|pages=115}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=[[IGN]] |date=January 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=December 10, 2019 |url-status=live }}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=[[Polygon (website)|Polygon]] |date=February 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=March 10, 2020 |url-status=live }}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=April 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=October 3, 2019|website=[[GameSetWatch]]}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=[[Siliconera]] |date=June 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=March 10, 2018|url-status=live}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} q73642vd5dy2mnq7xs58610uwkb77af 2230256 2230255 2026-09-30T23:57:19Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230256 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=[[IGN]] |date=February 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=November 4, 2019 |url-status=live }}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=[[EMAP]]|issue=3|pages=115}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=[[IGN]] |date=January 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=December 10, 2019 |url-status=live }}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=[[Polygon (website)|Polygon]] |date=February 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=March 10, 2020 |url-status=live }}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=April 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=October 3, 2019|website=[[GameSetWatch]]}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=[[Siliconera]] |date=June 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=March 10, 2018|url-status=live}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} aim7pbm9a562oyprxwhno0sk5pojbw9 2230257 2230256 2026-09-30T23:58:02Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230257 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=[[EMAP]]|issue=3|pages=115}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=[[IGN]] |date=January 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=December 10, 2019 |url-status=live }}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=[[Polygon (website)|Polygon]] |date=February 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=March 10, 2020 |url-status=live }}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=April 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=October 3, 2019|website=[[GameSetWatch]]}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=[[Siliconera]] |date=June 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=March 10, 2018|url-status=live}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} gg36rzrc6sxbla6zp0l8gw49s70ar08 2230258 2230257 2026-09-30T23:59:10Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230258 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=[[IGN]] |date=January 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=December 10, 2019 |url-status=live }}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=[[Polygon (website)|Polygon]] |date=February 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=March 10, 2020 |url-status=live }}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=April 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=October 3, 2019|website=[[GameSetWatch]]}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=[[Siliconera]] |date=June 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=March 10, 2018|url-status=live}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} dpzum7g4idepd6w999gaxix8jjlvp6l 2230259 2230258 2026-09-30T23:59:56Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230259 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=[[Polygon (website)|Polygon]] |date=February 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=March 10, 2020 |url-status=live }}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=April 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=October 3, 2019|website=[[GameSetWatch]]}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=[[Siliconera]] |date=June 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=March 10, 2018|url-status=live}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} 35gfxcxvutqc6pusnbe7u425lljw4kk 2230260 2230259 2026-10-01T00:00:44Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230260 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=[[Polygon (website)|Polygon]] |date=February 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=March 10, 2020 |url-status=live }}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=April 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=October 3, 2019|website=[[GameSetWatch]]}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=Siliconera |date=Hunyo 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=Marso 10, 2018|url-status=live|language=en}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} i19viqtzgp20v2rgk32htnhs7u2761l 2230262 2230260 2026-10-01T00:01:41Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230262 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=Polygon |date=Pebrero 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=Marso 10, 2020 |url-status=live |language=en}}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=April 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=October 3, 2019|website=[[GameSetWatch]]}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=Siliconera |date=Hunyo 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=Marso 10, 2018|url-status=live|language=en}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} jlb5ox2jt87c7bgui5k2p1twdftakfy 2230263 2230262 2026-10-01T00:02:24Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230263 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=Polygon |date=Pebrero 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=Marso 10, 2020 |url-status=live |language=en}}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=Abril 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=Oktubre 3, 2019|website=GameSetWatch|language=en}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=Siliconera |date=Hunyo 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=Marso 10, 2018|url-status=live|language=en}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Adventure]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=December 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=[[Dreamcast]]}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} lkyybrolco5lyy456u42mjseovhd8ac 2230264 2230263 2026-10-01T00:03:57Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230264 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=Polygon |date=Pebrero 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=Marso 10, 2020 |url-status=live |language=en}}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=Abril 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=Oktubre 3, 2019|website=GameSetWatch|language=en}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=Siliconera |date=Hunyo 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=Marso 10, 2018|url-status=live|language=en}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=Sonic Adventure|developer=Sonic Team|publisher=Sega|date=Disyembre 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=Dreamcast|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite video game|title=[[Sonic Generations]]|developer=[[Sonic Team]]|publisher=[[Sega]]|date=November 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} lyhsrlxs9y63uw9tyaxzu28cs3787kc 2230266 2230264 2026-10-01T00:04:56Z Jojit fb 38 /* Mga tauhan at kuwento */ 2230266 wikitext text/x-wiki Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=Polygon |date=Pebrero 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=Marso 10, 2020 |url-status=live |language=en}}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=Abril 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=Oktubre 3, 2019|website=GameSetWatch|language=en}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=Siliconera |date=Hunyo 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=Marso 10, 2018|url-status=live|language=en}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=Sonic Adventure|developer=Sonic Team|publisher=Sega|date=Disyembre 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=Dreamcast|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite video game|title=Sonic Generations|developer=Sonic Team|publisher=Sega|date=Nobyembre 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.|language=Ingles}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} p01cmgjmeu3d7yg3mne57rk96ppw5qy 2230277 2230266 2026-10-01T00:15:13Z Jojit fb 38 2230277 wikitext text/x-wiki {{Infobox media franchise|image=Sonic The Hedgehog.svg|caption=|creator={{Ubl|Naoto Ohshima|Yuji Naka|Hirokazu Yasuhara}}|origin=''Sonic the Hedgehog'' (1991)|owner=Sega|years=1991–kasalukuyan|novels=|short_stories=|magazines=|atv=|tv_specials=|tv_films=|dtv=|plays=|musicals=|games=|rpgs=|radio=|soundtracks=|music=|website={{ubl|{{URL|https://www.sonicthehedgehog.com}}|{{URL|https://sonic.sega.jp/SonicChannel/}}}}|alt=Ang salitang "Sonic" na dilaw ang teksto at may asul na balangkas, na sinusundan ng "the hedgehog" na puti ang teksto at napaliligiran ng pulang kahon}} Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=Polygon |date=Pebrero 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=Marso 10, 2020 |url-status=live |language=en}}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=Abril 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=Oktubre 3, 2019|website=GameSetWatch|language=en}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=Siliconera |date=Hunyo 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=Marso 10, 2018|url-status=live|language=en}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=Sonic Adventure|developer=Sonic Team|publisher=Sega|date=Disyembre 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=Dreamcast|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite video game|title=Sonic Generations|developer=Sonic Team|publisher=Sega|date=Nobyembre 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.|language=Ingles}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} 5yv0pqy8sm82eu4vgk3g15q72ka6vzj 2230280 2230277 2026-10-01T00:15:53Z Jojit fb 38 2230280 wikitext text/x-wiki {{Infobox media franchise|image=Sonic The Hedgehog.svg|caption=|creator={{Ubl|Naoto Ohshima|Yuji Naka|Hirokazu Yasuhara}}|origin=''Sonic the Hedgehog'' (1991)|owner=Sega|years=1991–kasalukuyan|website={{ubl|{{URL|https://www.sonicthehedgehog.com}}|{{URL|https://sonic.sega.jp/SonicChannel/}}}}|alt=Ang salitang "Sonic" na dilaw ang teksto at may asul na balangkas, na sinusundan ng "the hedgehog" na puti ang teksto at napaliligiran ng pulang kahon}} Ang {{Nihongo foot|'''''Sonic the Hedgehog'''''|ソニック・ザ・ヘッジホッグ|Sonikku za Hejjihoggu|lead=yes|group=lower-alpha}} ay isang serye ng [[larong bidyo]] at prangkisang pang-midya na nilikha ng mga Hapones na ''developer'' na sina Yuji Naka, Naoto Ohshima, at Hirokazu Yasuhara para sa Sega. Sinusundan ng prangkisa si Sonic, isang antropomorpikong asul na [[hedgehog|''hedgehog'']] na may bilis na supersoniko, na nakikipaglaban sa [[baliw na siyentipiko]] na si Doctor Eggman at sa kanyang hukbo ng mga robot. Ang mga pangunahing laro ng ''Sonic the Hedgehog'' ay mga ''platformer'' na karamihang binuo ng Sonic Team; kabilang sa iba pang mga laro, na binuo ng iba't ibang istudiyo, ang mga ''spin-off'' sa mga ''genre'' na karera, pakikipaglaban, ''party'', at palakasan. Kabilang din sa prangkisa ang mga nakalimbag na midya, mga animasyon, mga pelikula, at mga paninda. Binuo nina Naka, Ohshima, at Yasuhara ang unang laro ng ''Sonic'', na inilabas noong 1991 para sa Sega Genesis, upang magkaroon ang Sega ng maskot na makakalaban sa [[Mario]] ng [[Nintendo]]. Nakatulong ang tagumpay nito upang maging isa ang Sega sa mga nangungunang kompanya ng video game noong ikaapat na henerasyon ng mga ''console'' ng larong bidyo noong unang bahagi ng [[dekada 1990]]. Binuo ng Sega Technical Institute ang susunod na tatlong laro ng ''Sonic'', pati na ang ''spin-off'' na ''Sonic Spinball'' (1993). Ilang laro rin ng ''Sonic'' ang binuo para sa mga ''console'' na 8-bit ng Sega, ang Master System at Game Gear. Pagkatapos ng paghinto noong hindi matagumpay na panahon ng Saturn, inilabas noong 1998 para sa Dreamcast ang unang pangunahing [[Espasyong tatlong-dimensyon|3D]] na laro ng ''Sonic'', ang ''[[Sonic Adventure]]''. Umalis ang Sega sa merkado ng mga console at lumipat sa [[Video game developer|pagbuo para sa mga third-party]] noong 2001, at ipinagpatuloy ang serye sa mga sistema ng Nintendo, [[Xbox]], at [[PlayStation]]. Naging prodyuser ng serye si Takashi Iizuka mula noong 2010. Kabilang sa mga paulit-ulit na elemento ng ''Sonic'' ang isang sistemang kalusugan na nakabatay sa mga singsing, mga lokasyon ng lebel gaya ng Green Hill Zone, at mabilis na paraan ng paglalaro o ''gameplay''. Karaniwang nagsisimula ang mga laro sa paglalakbay ni Sonic upang pigilan ang mga plano ni Eggman na dominahin ang mundo, habang ginagabayan ng manlalaro ang karakter sa mga lebel na may mga bukal, dalisdis, mga walang-hanggang hukay, at patayong paikot na daanan. Nagdagdag ang mga sumunod na laro ng malaking pangkat ng mga tauhan; ang ilan sa mga ito, gaya nina Miles "Tails" Prower, Knuckles the Echidna, at Shadow the Hedgehog, ay naging bida sa mga spin-off. Nagkaroon ang prangkisa ng ''crossover'' o pagtawid sa iba pang serye sa mga larong gaya ng ''Mario & Sonic'', ''Sega All-Stars'', at ''[[Super Smash Bros.]]'' Sa labas ng mga larong bidyo, kabilang sa ''Sonic'' ang mga [[komiks]] na inilathala ng Archie Comics, Fleetway Publications, IDW Publishing, at [[DC Comics]]; mga seryeng animasyon ginawa ng DIC Entertainment, TMS Entertainment, Genao Productions, at [[Netflix]]; isang serye ng ''live-action'' (o totoong-tao) na pelikula na ginawa ng [[Paramount Pictures]]; at mga laruan, kabilang ang isang linya ng mga set pang-konstruksyon ng [[Lego]]. Ang ''Sonic the Hedgehog'' ang pangunahing prangkisa ng Sega, isa sa mga pinakamabentang prangkisa ng larong bidyo, at isa sa mga pinakamalaking kumita na prangkisa ng midya. Umabot sa kabuuang {{nowrap|1.77 bilyon}} ang mga benta ng serye at mga download ng ''free-to-play'' o libreng-ilaro na larong pang-''mobile'' mula noong 2024. Inilarawan ang mga laro ng ''Sonic'' para sa Genesis bilang kumakatawan sa kultura ng dekada 1990 at isinama sa mga pinakamahuhusay na larong bidyo sa lahat ng panahon. Bagaman nakatanggap ng mas mabababang pagsusuri ang mga sumunod na laro, gaya ng laro noong 2006, naging impluwensiyal ang ''Sonic'' sa industriya ng larong bidyo at madalas itong tinutukoy sa kulturang popular. Kilala ang prangkisa sa ''fandom'' o pamayanan ng mga tagahana nito na lumilikha ng di-opisyal na midya, gaya ng ''fan art'' (sining ng tagahanga) at ''fan game'' (larong gawa ng tagahanga). == Mga tauhan at kuwento == Kilala ang prangkisa ng ''Sonic'' sa malaking pangkat ng mga tauhan nito;<ref name="IGN: Where">{{cite web |last1=Buchanan |first1=Levi |title=Where Did Sonic Go Wrong? |url=https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |website=IGN |date=Pebrero 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104105834/https://www.ign.com/articles/2009/02/20/where-did-sonic-go-wrong |archive-date=Nobyembre 4, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> pabirong sinabi ni Yu Suzuki, prodyuser ng ''Sonic the Fighters'' (1996), na tungkulin ng sinumang gumagawa ng laro ng ''Sonic'' na lumikha ng mga bagong tauhan.<ref>{{Cite magazine|title=Maximum News: Sonic and AM2 team-up for new coin-op!|magazine=Maximum|publisher=EMAP|issue=3|pages=115|date=|language=en}}</ref> Ipinakilala ng unang laro si Sonic, isang asul na ''[[hedgehog]]'' na kayang tumakbo sa napakabilis na bilis, at si Doctor Eggman, isang matabang [[mad scientist|siyentistang baliw]].<ref name="IGN: 1VCRev">{{cite web |last1=Thomas |first1=Lucas M. |title=Sonic the Hedgehog VC Review |url=https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |website=IGN |date=Enero 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210010259/https://www.ign.com/articles/2007/01/27/sonic-the-hedgehog-vc-review |archive-date=Disyembre 10, 2019 |url-status=live |language=en}}</ref> Noong panahon ng Genesis, tinawag si Eggman na Doctor Ivo Robotnik sa mga teritoryo sa Kanluran.<ref name="changesiliconera" /><ref name="Poly: Robotnik/Eggman">{{cite web |last1=Frushtick |first1=Russ |title=Doctor Robotnik vs. Eggman: the confusion over Sonic the Hedgehog's true villain |url=https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |website=Polygon |date=Pebrero 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310071847/https://www.polygon.com/2020/2/16/21138386/sonic-the-hedgehog-villain-doctor-robotnik-vs-eggman-name |archive-date=Marso 10, 2020 |url-status=live |language=en}}</ref> Ginawa ni Dean Sitton ng Sega of America ang pagbabagong ito<ref name="GSW: Bible">{{cite web|last1=Caoili|first1=Eric|date=Abril 13, 2009|title=Sonic The Hedgehog Bible: Never Before Revealed Secret Origins|url=https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191003150825/https://www.gamesetwatch.com/2009/04/sonic_the_hedgehog_bible_never_before_revealed_secret_origins.php#more|archive-date=Oktubre 3, 2019|website=GameSetWatch|language=en}}</ref> nang hindi sumangguni sa mga ''developer'' na Hapones, na ayaw na magkaroon ng dalawang magkaibang pangalan ang isang tauhan. Mula sa ''Sonic Adventure'', tinawag na ang tauhan bilang Eggman sa lahat ng teritoryo,<ref name="changesiliconera">{{cite web|author1=Casey|title=Sega Explains How Dr. Robotnik Came To Be Called Eggman|url=https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|website=Siliconera |date=Hunyo 24, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310043818/https://www.siliconera.com/2016/06/24/sega-explains-dr-robotnik-came-called-eggman/|archive-date=Marso 10, 2018|url-status=live|language=en}}</ref> bagaman kinikilala pa rin ang pangalang Robotnik.<ref name="Poly: Robotnik/Eggman" /><ref>{{cite video game|title=Sonic Adventure|developer=Sonic Team|publisher=Sega|date=Disyembre 23, 1998|level=Mystic Ruins|quote='''Doctor Robotnik''': Silence! I am Dr. Robotnik, the greatest scientific genius in the world! '''Sonic''': Whatever you say, Eggman!|platform=Dreamcast|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite video game|title=Sonic Generations|developer=Sonic Team|publisher=Sega|date=Nobyembre 1, 2011|platform=[[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], and [[Windows]]|level=Time Eater|quote='''Classic Tails''': Dr. Robotnik! '''Classic Eggman''': Nobody calls me that anymore. If you would be so kind as to explain, gentleman genius Dr. Eggman From The Future.|language=Ingles}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga serye ng video game]] {{DEFAULTSORT:Sonic the Hedgehog}} h93mnm8sa2p4eylh7hzhcbnql36yp04 0 299102 2230268 2016196 2026-10-01T00:05:56Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon 2230268 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sonic the Hedgehog]] 64uro5jvqfvep14enr4nsdgfknrzol7 0 299104 2230274 2148338 2026-10-01T00:11:14Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang kasi hindi maganda ang pagkakasulat 2230274 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sonic the Hedgehog]] 64uro5jvqfvep14enr4nsdgfknrzol7 0 299253 2230273 1774199 2026-10-01T00:10:39Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang kasi hindi maganda ang pagkakasulat 2230273 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sonic the Hedgehog]] 64uro5jvqfvep14enr4nsdgfknrzol7 0 299807 2230269 1793167 2026-10-01T00:08:00Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang kasi hindi maganda ang pagkakasulat 2230269 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sonic the Hedgehog]] 64uro5jvqfvep14enr4nsdgfknrzol7 1 301971 2230270 1793168 2026-10-01T00:08:21Z Jojit fb 38 Tinatanggal ang lahat ng nilalaman mula sa pahina 2230270 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 302308 2230304 2202232 2026-10-01T00:34:24Z Ivan P. Clarin 84769 2230304 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name= {{Color|yellow|Bagyong Viring (Melor)}} | Year= 2003 | Basin= WPac | Formed= Oktubre 29, 2003 | Dissipated= Nobyembre 5, 2003 | Image location= Melor 2003-11-01 0440Z.jpg | Image name= Ang Bagyong Viring (Melor) sa [[Dagat Pilipinas]] | 10-min winds=50 | 1-min winds=75 | Pressure= 980 | Fatalities= Wala | Damages= Wala | Areas= [[Pilipinas]] | Hurricane season= Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2003 }} Ang '''Bagyong Viring''' o (Pagtatalagang Pandaigdig: '''Bagyong Melor''') ay ang ikadalawamput dalawa (22) bagyo na nanalasa sa [[Lambak ng Cagayan]] sa Pilipinas noong Nobyembre 2, 2003, dinaanan nito ang mga lalawigan ng [[Isabela]], [[Cagayan]], [[Apayao]] at [[Batanes]], Nagdala si "Viring" ng matitinding ulan, Na nagpapaapaw sa [[Ilog Cagayan]]. Habang tinutumbok ang direksyong pa hilaga sa [[Taiwan]], Si Viring ay nasa Kategorya 1. ==Kasaysayan== [[Talaksan:Melor 2003 track.png|thumb|Ang tinahak no Bagyong Viring]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[Dinapigue]] | lat=16.31 | long=122.15 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Viring }} Noong Oktubre 27, 2003 ay namataan ang isang Low Pressure Area (LPA) sa silangan ng [[Eastern Samar]], habang kumikilos sa direksyong kanluran hilagang kanluran. Nobyembre 1, nang ito'y mag landfall sa [[Palanan]]-[[Dinapigue]], [[Isabela]]. Nagbuhos ng malakas na ulan ang bagyo na aabot sa 150 mm (6 in), Habang sinalanta nito ang Pingtung County, Taiwan na aabot sa 554 mm (21.8) na ulan, at binabagtas ang Isla ng Hateruma sa [[Japan]], Ito ay nag-landfall sa Palanan-Dinapigue, Isabela at [[Babuyan]], [[Batanes]]. ==Tingnan rin== * [[Bagyong Winnie]] {{S-start}} {{Succession box|before=Ursula|title=Pacific typhoon season names|years=Melor|after=[[Bagyong Weng (2003)|Weng]]}} {{S-end}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:2003 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2003]] {{usbong|Kalikasan}} 2hhl8tw7ox7mn75lora9wi54qb5f01k 0 302483 2230407 2202342 2026-10-01T03:06:16Z Ivan P. Clarin 84769 2230407 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Oktubre 2011}} {{Infobox hurricane |Name= {{Color|darkred|Bagyong Quiel (Nalgae)}} |Year=2011 |Basin=WPac |Image location =Nalgae 2011-09-30 2332Z.jpg |Image name= Si Bagyong Quiel sa kanlurang dagat ng Pilipinas noong Setyembre 30 |Formed=Setyembre 26, 2011 |Dissipated=Oktubre 11, 2011 |10-min winds=95 |1-min winds=130 |Pressure=935 |Damages= $250 milyon |Fatalities=18 |Areas= [[Pilipinas]], [[Vietnam]], [[Tsina]] |Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2011]] }} Ang '''Bagyong Quiel (2011)''' o (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Nalgae'''), ay isang napakalakas na bagyong tumama sa Hilagang Luzon sa [[Lambak ng Cagayan]] at CAR noong Setyembre 30, 2011 ay kumitil sa mahigit 18 na katao at naka pinsala ng $250 milyon, Si Quiel ay nasa Kategoryang 4 bago ito mag land-fall sa [[Pilipinas]] at nalusaw noong Oktubre 5 sa [[Vietnam]]. Ito ay nag landfall sa [[Dinapigue, Isabela]]. ==Pagtatalaga== [[Talaksan:Nalgae 2011 track.png|thumb|Ang tahak ng Bagyong Quiel (Nalgae)]] Ito ay namataan sa layong 1,260 km (785 mi) sa hilagang silangan ng [[Maynila]] ayon sa JTWC ==Public Storm Warning Signal ng bagyo== ===Highest Public Storm Warning Signal=== {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;"| Setyembre 30, 2011 |- ! PSWS# !! LUZON !! BISAYAS !! MINDANAO |- | style="background-color:orange;" |'''PSWS #3''' || Isabela, Northern Aurora, Mt. Province, Ifugao, Nueva Vizcaya, Quirino, Benguet, Ilocos Sur, La Union, Pangasinan || WALA || WALA |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || Cagayan, Apayao, Ilocos Norte, Abra, Kalinga, rest of Aurora, Nueva Ecija, Tarlac, Pampanga, Zambales, Bulacan, Northern Quezon incl. Polillo Island || WALA || WALA |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || rest of Quezon, Camarines Norte, Rizal, Bataan, Cavite, Laguna, Batangas, Lubang Island, Babuyan Group of Islands, Calayan Group of Islands, Metro Manila || WALA || WALA |} ==Tingnan rin== * [[Bagyong Quiel (2019)]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Pedring|Pedring]]|title=Pacific typhoon season names|years=Nalgae|after=Ramon}} {{S-end}} [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2011]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:2011 sa Pilipinas]] {{Usbong|Panahon|Kalikasan}} 4btmnpovj4376snnxkeqctq7lp16def 0 303340 2230303 2228440 2026-10-01T00:32:31Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga pangalan sa pagitan ng 2001 at 2013 */ 2230303 wikitext text/x-wiki {{Main|Bagyo sa Pilipinas}} Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>{{Cite web |url=http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm |title=Archive copy |access-date=2021-01-30 |archive-date=2021-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210916183817/https://travel-philippines.com/general-info/weather.htm |url-status=dead }}</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref> ==Daantaon dekada 2000s== {{Warning|'''[[Bagyo]]'''}} {{See|Pagpapangalan sa bagyo}} '''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan''' <br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref> ===Mga pangalan sa pagitan ng 2001 at 2013=== {| class="wikitable" width="100%" |- ! {{colour|yellow|2001}} !! {{colour|grey|2002}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2003|2003]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004|2004]]}} !! {{colour|yellow|2005}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2006|2006]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2007|2007]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008|2008]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009|2009]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011|2011]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012|2012]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013|2013]]}} |- | Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring |- | Barok || Basyang || Batibot || Butchoy || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising |- | Crising || Caloy || Chedeng || Cosme || Crising || Caloy || Chedeng || [[Bagyong Cosme|Cosme]] || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || Crising |- | Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante |- | Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || Egay || Enteng || [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || Ester || Egay || Enteng || Emong |- | Feria || Florita || Falcon || Frank || Feria || Florita || Falcon || [[Bagyong Frank|Frank]] || Fabian || Florita || Falcon || Ferdie || Fabian |- | Gorio || Glenda || Goring || Gener || Gorio || Glenda || Goring || Gener || Gorio || Glenda || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2013)|Gorio]] |- | Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning |- | Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang |- | Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina || [[Bagyong Juan|Juan]] || Juaning || Julian || Jolina |- | Kiko || Kaka || Kabayan || Karen || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko |- | Labuyo || Lagalag || Lando || Lawin || Labuyo || Luis || Lando || Lawin || Labuyo || {{grey|Luis}} || Lando || Lawin || [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] |- | Maring || Milenyo || Manang || Marce || Maring || [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || Mina || Marce || Maring || {{grey|Mario}} || Mina || Marce || Maring |- | Nanang || {{grey|Neneng}} || Niña || Nina || Nando || Neneng || Nonoy || Nina || Nando || {{grey|Neneng}} || Nonoy || Nina || Nando |- | Ondoy || {{grey|Ompong}} || Onyok || Ofel || Ondoy || Ompong || {{grey|Onyok}} || Ofel || [[Bagyong Ondoy|Ondoy]] || {{grey|Ompong}} || Onyok || Ofel || [[Bagyong Odette (2013)|Odette]] |- | Pabling || {{grey|Paloma}} || Pogi || Pablo || Pepeng || Paeng || {{grey|Pedring}} || Pablo || [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || {{grey|Paeng}} || [[Bagyong Pedring|Pedring]] || [[Bagyong Pablo|Pablo]] || [[Bagyong Paolo (2013)|Paolo]] |- | Quedan || {{grey|Quardo}} || Quiel || Quinta || Quedan || Queenie || {{grey|Quiel}} || Quinta || Quedan || {{grey|Queenie}} || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel]] || Quinta || [[Bagyong Quedan (2013)|Quedan]] |- | {{grey|Roleta}} || {{grey|Rapido}} || Roskas || [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || {{grey|Ramil}} || [[Bagyong Reming|Reming]] || {{grey|Ramon}} || Rolly || Ramil || {{grey|Ruby}} || Ramon || {{grey|Rolly}} || [[Bagyong Ramil (2013)|Ramil]] |- | {{grey|Sibak}} || {{grey|Sibasib}} || Sikat || Siony || {{grey|Santi}} || Seniang || {{grey|Sendong}} || Siony || Santi || {{grey|Seniang}} || [[Bagyong Sendong|Sendong]] || {{grey|Siony}} || [[Bagyong Santi|Santi]] |- | {{grey|Talahib}} || {{grey|Tagbanwa}} || Tisoy || Tonyo || {{grey|Tino}} || Tomas || {{grey|Tisoy}} || Tonyo || Tino || {{grey|Tomas}} || {{grey|Tisoy}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino (2013)|Tino]] |- | {{grey|Ubbeng}} || {{grey|Usman}} || Ursula || [[Bagyong Unding|Unding]] || {{grey|Undang}} || {{grey|Usman}} || {{grey|Ursula}} || Ulysses || Urduja || {{grey|Usman}} || {{grey|Ursula}} || {{grey|Ulysses}} || [[Bagyong Urduja (2013)|Urduja]] |- | {{grey|Vinta}} || {{grey|Venus}} || [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || [[Bagyong Violeta|Violeta]] || {{grey|Vinta}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || Vinta || {{grey|Venus}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] |- | {{grey|Wilma}} || {{grey|Wisik}} || [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || [[Bagyong Winnie|Winnie]] || {{grey|Wilma}} || {{grey|Waldo}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Warren}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|Waldo}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Wilma at BOB 05|Wilma]] |- | {{grey|Yaning}} || {{grey|Yayang}} || [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || {{grey|Yolanda}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Yolanda}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]] |- | {{grey|Zuma}} || {{grey|Zeny}} || Zigzag || Zosimo || {{grey|Zoraida}} || {{grey|Zeny}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|Zeny}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || [[Bagyong Zoraida (2013)|Zoraida]] |-class="unsortable" !colspan=15|References:<ref name="NHEM Review 15"/><ref name="NHEM Review 16"/> |} ===Mga pangalan sa pagitan ng 2014 at 2026=== {| class="wikitable" width="100%" |- ! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014|2014]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015|2015]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016|2016]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017|2017]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018|2018]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019|2019]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020|2020]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021|2021]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]]}} || {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]]}} |- | Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || [[Bagyong Agaton|Agaton]] || Amang || [[Bagyong Aghon|Aghon]] || Auring || Ada |- | Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2016)|Butchoy]] || Bising || Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2020)|Butchoy]] || [[Bagyong Bising (2021)|Bising]] || [[Bagyong Basyang (2022)|Basyang]] || Betty || [[Bagyong Butchoy (2024)|Butchoy]] || Bising || [[Bagyong Basyang (2026)|Basyang]] |- | Caloy || Chedeng || Carina || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || [[Bagyong Crising (2021)|Crising]] || Caloy || Chedeng || [[Bagyong Carina|Carina]] || [[Bagyong Crising|Crising]] || Caloy |- | Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || Dante || Domeng || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || Dindo || [[Bagyong Dante (2025)|Dante]] || [[Bagyong Domeng (2026)|Domeng]] |- | Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || [[Bagyong Ester (2022)|Ester]] || [[Bagyong Egay|Egay]] || [[Bagyong Enteng|Enteng]] || [[Bagyong Emong|Emong]] || Ester |- | Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie]] || Fabian || Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]] || [[Bagyong Florita (2022)|Florita]] || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || Ferdie || Fabian || [[Bagyong Francisco (2026)|Francisco]] |- | [[Bagyong Glenda|Glenda]] || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || Gardo || Goring || Gener || Gorio || [[Bagyong Gardo (2022)|Gardo]] || [[Bagyong Goring|Goring]] || Gener || [[Bagyong Gorio (2025)|Gorio]] || Gardo |- | Henry || [[Bagyong Hanna (2015)|Hanna]] || Helen || Huaning || Henry || Hanna || [[Bagyong Helen|Helen]] || Huaning || [[Bagyong Henry (2022)|Henry]] || Hanna || Helen || Huaning || [[Bagyong Henry (2026)|Henry]] |- | Inday || Ineng || Igme || [[Bagyong Isang (2017)|Isang]] || Inday || Ineng || Igme || Isang || [[Bagyong Inday (2022)|Inday]] || Ineng || [[Bagyong Igme (17W) (2024)|Igme ]] || [[Bagyong Isang (2025)|Isang]] || [[Super Bagyong Inday|Inday]] |- | Jose || Jenny || Julian || [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || Josie || [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || Josie || Jenny || [[Bagyong Julian|Julian]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|Jacinto]] || Josie |- | Karding || Kabayan || [[Bagyong Karen|Karen]] || Kiko || Karding || Kabayan || [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || [[Bagyong Karding|Karding]] || Kabayan || [[Bagyong Kristine|Kristine]] || Kiko || [[Bagyong Kiyapo (2026)|Kiyapo]] |- | Luis || [[Bagyong Lando|Lando]] || [[Bagyong Lawin|Lawin]] || Lannie || Luis || [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || [[Bagyong Leon (2020)|Leon]] || [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Luis || {{grey|Liwayway}} || [[Bagyong Leon|Leon]] || [[Bagyong Lannie (2025)|Lannie]] || [[Bagyong Luis–Maymay|Luis]] |- | [[Bagyong Mario|Mario]] || Marilyn || Marce || [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || Maymay || Marilyn || Marce || Maring || Maymay || {{grey|Marilyn}} || [[Bagyong Marce|Marce]] || [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]] || [[Bagyong Luis–Maymay|Maymay]] |- | Neneng || [[Bagyong Nona|Nona]] || [[Bagyong Nina|Nina]] || Nando || Neneng || [[Bagyong Nimfa (2019)|Nimfa]] || [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || [[Bagyong Nando (2021)|Nando]] || [[Bagyong Neneng (2022)|Neneng]] || {{grey|Nimfa}} || [[Bagyong Nika|Nika]] || [[Super Bagyong Nando|Nando]] || Neneng |- | Ompong || Onyok || {{grey|Ofel}} || [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || [[Bagyong Onyok (2019)|Onyok]] || [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Obet || {{grey|Onyok}} || [[Bagyong Ofel|Ofel]] || [[Bagyong Opong|Opong]] || [[Bagyong Obet (2026)|Obet]] |- | Paeng || {{grey|''Perla''}} || {{grey|''Pepito''}} || Paolo || Paeng || [[Bagyong Perla (2019)|Perla]] || [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || {{grey|Paolo}} || [[Bagyong Paeng|Paeng]] || {{grey|Perla}} || [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || [[Bagyong Paolo (2025)|Paolo]] || Pilandok |- | Queenie || {{grey|Quiel}} || {{grey|Quinta}} || Quedan || Queenie || [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || [[Bagyong Quinta|Quinta]] || {{grey|Quedan}} || Queenie || {{grey|Quiel}} || [[Bagyong Querubin (2024)|Querubin]] || Quedan || [[Bagyong Queenie (2026)|Queenie]] |- | [[Bagyong Ruby|Ruby]] || {{grey|Ramon}} || {{grey|Rolly}} || [[Bagyong Ramil (2017)|Ramil]] || [[Bagyong Rosita|Rosita]] || [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || {{grey|Ramil}} || Rosal || {{grey|Ramon}} || [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || [[Bagyong Ramil (2025)|Ramil]] || {{grey|Rosal}} |- | [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || {{grey|''Sarah''}} || {{grey|Siony}} || [[Bagyong Salome (2017)|Salome]] || [[Bagyong Samuel (2018)|Samuel]] || [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || [[Bagyong Siony (2020)|Siony]] || {{grey|Salome}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || Salome || {{grey|Samuel}} |- | {{grey|Tomas}} || {{grey|Tisoy}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || Tomas || [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|Tonyo]] || {{grey|Tino}} || {{grey|Tomas}} || {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino|Tino]] || {{grey|Tomas}} |- | {{grey|''Usman''}} || {{grey|Ursula}} || {{grey|Ulysses}} || [[Bagyong Urduja|Urduja]] || [[Bagyong Usman|Usman]] || [[Bagyong Ursula|Ursula]] || [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || {{grey|''Uwan''}} || {{grey|''Umberto''}} || {{grey|''Ugong''}} || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Uwan|Uwan]] || {{grey|''Umberto''}} |- | {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Vinta|Vinta]] || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || {{grey|''Verbena''}} || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Verbena (2025)|Verbena]] || {{grey|''Venus''}} |- | {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || [[Bagyong Wilma (2025)|Wilma]] || {{grey|''Waldo''}} |- | {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} |- | {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} |-class="unsortable" !colspan=15|References:<ref name="NHEM Review 15"/><ref name="NHEM Review 16"/> |} ===Mga pangalan sa pagitan ng 2027 at 2029=== {| class="wikitable" width="100%" |- ! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029|2029]] |- | {{grey|Amang}} || {{grey|''Amuyao''}} || {{grey|Auring}} |- | {{grey|Betty}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Bising}} |- | {{grey|Chedeng}} || {{grey|Carina}} || {{grey|''Chico''}} |- | {{grey|Dodong}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Dante}} |- | {{grey|''Emil''}} || {{grey|''Edring''}} || {{grey|''Elias''}} |- | {{grey|Falcon}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Fabian}} |- | {{grey|''Gavino''}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Gorio}} |- | {{grey|Hanna}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Huaning}} |- | {{grey|Ineng}} || {{grey|Igme}} || {{grey|Isang}} |- | {{grey|Jenny}} || {{grey|''Josefa''}} || {{grey|Jacinto}} |- | {{grey|Kabayan}} || {{grey|''Kidul''}} || {{grey|Kiko}} |- | {{grey|Liwayway}} || {{grey|''Lekep''}} || {{grey|Lannie}} |- | {{grey|Marilyn}} || {{grey|Marce}} || {{grey|''Magyawan''}} |- | {{grey|Nimfa}} || {{grey|''Nanolay''}} || {{grey|''Nilad''}} |- | {{grey|Onyok}} || {{grey|''Onos''}} || {{grey|''Omar''}} |- | {{grey|Perla}} || {{grey|''Puwok''}} || {{grey|Paolo}} |- | {{grey|Quiel}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Quedan}} |- | {{grey|Ramon}} ||{{grey|Romina}} || {{grey|Ramil}} |- | {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Salome}} |- | {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || {{grey|''Tala''}} |- | {{grey|''Ugong''}} || {{grey|''Upang''}} || {{grey|''Urbano''}} |- | {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || {{grey|Verbena}} |- | {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} |- | {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} |- | {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} |-class="unsortable" !colspan=15|References:<ref name="NHEM Review 15"/><ref name="NHEM Review 16"/> |} ===Talaan ng mga inialis na pangalan=== ; Mga hindi nagamit na pangalan {{div col start}} * {{tcname unused|Paloma}} * {{tcname unused|Quadro}} * {{tcname unused|Rapido}} * {{tcname unused|Roleta}} * {{tcname unused|Sibak}} * {{tcname unused|Sibasib}} * {{tcname unused|Tagbanwa}} * {{tcname unused|Talahib}} * {{tcname unused|Ubbeng}} * {{tcname unused|Wisik}} * {{tcname unused|Yaning}} * {{tcname unused|Zuma}} {{div col end}} ==Sanggunian== {{reflist}} {{Mga bagyo sa Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Panahon ng bagyo sa Pilipinas}} [[Kategorya:Panahon ng bagyo sa Pilipinas]] 71v79v82skfro3ejijgkv777a4o21ch 2230405 2230303 2026-10-01T03:04:56Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga pangalan sa pagitan ng 2001 at 2013 */ 2230405 wikitext text/x-wiki {{Main|Bagyo sa Pilipinas}} Ang '''Panahon ng bagyo sa Pilipinas''' ay isang dekadang napapanahon sa loob ng [[Pilipinas]] at [[Philippine Area of Responsibility]], taong 2000 ay nagpulungan at nag paligsahan ang [[PAGASA]] sa bawat ipapangalan sa mga [[bagyo]]ng dadaan at papasok sa Pilipinas sa natatakdang panahon, ito ay binigyang daan upang malaman ang lawak ng pinsala, fatality at nawalang gross sa mga lugar na dinaanan ng bagyo, Ito ay nakahanay sa alpabetikong "A" hanggang "Z" maliban sa letrang "X" na hindi na binigyang pansin. Ang bawat bagyo ay binigyan rin ng bawat kategorya. At dinagdagan ng Auxiliary names at list.<ref>{{Cite web |url=http://www.travel-philippines.com/general-info/weather.htm |title=Archive copy |access-date=2021-01-30 |archive-date=2021-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210916183817/https://travel-philippines.com/general-info/weather.htm |url-status=dead }}</ref><ref>hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2021_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref><ref>https://www.transcontinentaltimes.com/an-active-typhoon-season-expected-in-the-philippines.html</ref> ==Daantaon dekada 2000s== {{Warning|'''[[Bagyo]]'''}} {{See|Pagpapangalan sa bagyo}} '''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga Rinetirong pangalan''' <br>Milyon milyon ang mga nasisirang Imprastraktura, Mga pang kabuhayan ang mga nasira nang mga nagdaang bagyo taon-taon, tinatayang aabot sa bilyon bilyon ang napinsala. Kaya't gumawa nang listahan nang mga retiradong bagyo rito sa Pilipinas.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/climate/tropical-cyclone-information</ref><ref>https://hypotheticalhurricanes.fandom.com/wiki/2020_Hypothetical_Pacific_Typhoon_Season_(KenMC)</ref> ===Mga pangalan sa pagitan ng 2001 at 2013=== {| class="wikitable" width="100%" |- ! {{colour|yellow|2001}} !! {{colour|grey|2002}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2003|2003]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2004|2004]]}} !! {{colour|yellow|2005}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2006|2006]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2007|2007]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2008|2008]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2009|2009]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2010|2010]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2011|2011]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2012|2012]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013|2013]]}} |- | Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || Ambo || Auring |- | Barok || Basyang || Batibot || Butchoy || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising || Basyang || Bebeng || Butchoy || Bising |- | Crising || Caloy || Chedeng || Cosme || Crising || Caloy || Chedeng || [[Bagyong Cosme|Cosme]] || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || Crising |- | Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || Dindo || Dante |- | Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || Egay || Enteng || [[Bagyong Emong (2009)|Emong]] || Ester || Egay || Enteng || Emong |- | Feria || Florita || Falcon || Frank || Feria || Florita || Falcon || [[Bagyong Frank|Frank]] || Fabian || Florita || Falcon || Ferdie || Fabian |- | Gorio || Glenda || Goring || Gener || Gorio || Glenda || Goring || Gener || Gorio || Glenda || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2013)|Gorio]] |- | Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning || Henry || Hanna || Helen || Huaning |- | Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang || Inday || Ineng || Igme || Isang |- | Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina || Juan || Juaning || Julian || Jolina || [[Bagyong Juan|Juan]] || Juaning || Julian || Jolina |- | Kiko || Kaka || Kabayan || Karen || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko || Katring || Kabayan || Karen || Kiko |- | Labuyo || Lagalag || Lando || Lawin || Labuyo || Luis || Lando || Lawin || Labuyo || {{grey|Luis}} || Lando || Lawin || [[Bagyong Labuyo|Labuyo]] |- | Maring || Milenyo || Manang || Marce || Maring || [[Bagyong Milenyo|Milenyo]] || Mina || Marce || Maring || {{grey|Mario}} || [[Bagyong Mina|Mina]] || Marce || Maring |- | Nanang || {{grey|Neneng}} || Niña || Nina || Nando || Neneng || Nonoy || Nina || Nando || {{grey|Neneng}} || Nonoy || Nina || Nando |- | Ondoy || {{grey|Ompong}} || Onyok || Ofel || Ondoy || Ompong || {{grey|Onyok}} || Ofel || [[Bagyong Ondoy|Ondoy]] || {{grey|Ompong}} || Onyok || Ofel || [[Bagyong Odette (2013)|Odette]] |- | Pabling || {{grey|Paloma}} || Pogi || Pablo || Pepeng || Paeng || {{grey|Pedring}} || Pablo || [[Bagyong Pepeng|Pepeng]] || {{grey|Paeng}} || [[Bagyong Pedring|Pedring]] || [[Bagyong Pablo|Pablo]] || [[Bagyong Paolo (2013)|Paolo]] |- | Quedan || {{grey|Quardo}} || Quiel || Quinta || Quedan || Queenie || {{grey|Quiel}} || Quinta || Quedan || {{grey|Queenie}} || [[Bagyong Quiel (2011)|Quiel]] || Quinta || [[Bagyong Quedan (2013)|Quedan]] |- | {{grey|Roleta}} || {{grey|Rapido}} || Roskas || [[Bagyong Rolly (2004)|Rolly]] || {{grey|Ramil}} || [[Bagyong Reming|Reming]] || {{grey|Ramon}} || Rolly || Ramil || {{grey|Ruby}} || Ramon || {{grey|Rolly}} || [[Bagyong Ramil (2013)|Ramil]] |- | {{grey|Sibak}} || {{grey|Sibasib}} || Sikat || Siony || {{grey|Santi}} || Seniang || {{grey|Sendong}} || Siony || Santi || {{grey|Seniang}} || [[Bagyong Sendong|Sendong]] || {{grey|Siony}} || [[Bagyong Santi|Santi]] |- | {{grey|Talahib}} || {{grey|Tagbanwa}} || Tisoy || Tonyo || {{grey|Tino}} || Tomas || {{grey|Tisoy}} || Tonyo || Tino || {{grey|Tomas}} || {{grey|Tisoy}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino (2013)|Tino]] |- | {{grey|Ubbeng}} || {{grey|Usman}} || Ursula || [[Bagyong Unding|Unding]] || {{grey|Undang}} || {{grey|Usman}} || {{grey|Ursula}} || Ulysses || Urduja || {{grey|Usman}} || {{grey|Ursula}} || {{grey|Ulysses}} || [[Bagyong Urduja (2013)|Urduja]] |- | {{grey|Vinta}} || {{grey|Venus}} || [[Bagyong Viring (2003)|Viring]] || [[Bagyong Violeta|Violeta]] || {{grey|Vinta}} || {{grey|Venus}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || Vinta || {{grey|Venus}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]] |- | {{grey|Wilma}} || {{grey|Wisik}} || [[Bagyong Weng (2003)|Weng]] || [[Bagyong Winnie|Winnie]] || {{grey|Wilma}} || {{grey|Waldo}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Warren}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|Waldo}} || {{grey|Weng}} || {{grey|Warren}} || [[Bagyong Wilma at BOB 05|Wilma]] |- | {{grey|Yaning}} || {{grey|Yayang}} || [[Bagyong Yoyoy (2003)|Yoyoy]] || [[Bagyong Yoyong (2004)|Yoyong]] || {{grey|Yolanda}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|Yolanda}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]] |- | {{grey|Zuma}} || {{grey|Zeny}} || Zigzag || Zosimo || {{grey|Zoraida}} || {{grey|Zeny}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|Zeny}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || [[Bagyong Zoraida (2013)|Zoraida]] |-class="unsortable" !colspan=15|References:<ref name="NHEM Review 15"/><ref name="NHEM Review 16"/> |} ===Mga pangalan sa pagitan ng 2014 at 2026=== {| class="wikitable" width="100%" |- ! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014|2014]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2015|2015]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2016|2016]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017|2017]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2018|2018]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019|2019]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020|2020]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021|2021]]}} !! {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]]}} !! {{colour|skyblue|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]]}} !! {{colour|applegreen|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]]}} !! {{colour|yellow|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]]}} || {{colour|grey|[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026|2026]]}} |- | Agaton || Amang || Ambo || Auring || Agaton || Amang || [[Bagyong Ambo (2020)|Ambo]] || [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || [[Bagyong Agaton|Agaton]] || Amang || [[Bagyong Aghon|Aghon]] || Auring || Ada |- | Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2016)|Butchoy]] || Bising || Basyang || Betty || [[Bagyong Butchoy (2020)|Butchoy]] || [[Bagyong Bising (2021)|Bising]] || [[Bagyong Basyang (2022)|Basyang]] || Betty || [[Bagyong Butchoy (2024)|Butchoy]] || Bising || [[Bagyong Basyang (2026)|Basyang]] |- | Caloy || Chedeng || Carina || Crising || Caloy || Chedeng || Carina || [[Bagyong Crising (2021)|Crising]] || Caloy || Chedeng || [[Bagyong Carina|Carina]] || [[Bagyong Crising|Crising]] || Caloy |- | Domeng || Dodong || Dindo || Dante || Domeng || Dodong || [[Bagyong Dindo (2020)|Dindo]] || Dante || Domeng || [[Bagyong Dodong|Dodong]] || Dindo || [[Bagyong Dante (2025)|Dante]] || [[Bagyong Domeng (2026)|Domeng]] |- | Ester || Egay || Enteng || Emong || Ester || Egay || Enteng || Emong || [[Bagyong Ester (2022)|Ester]] || [[Bagyong Egay|Egay]] || [[Bagyong Enteng|Enteng]] || [[Bagyong Emong|Emong]] || Ester |- | Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2016)|Ferdie]] || Fabian || Florita || Falcon || [[Bagyong Ferdie (2020)|Ferdie]] || [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]] || [[Bagyong Florita (2022)|Florita]] || [[Bagyong Falcon|Falcon]] || Ferdie || Fabian || [[Bagyong Francisco (2026)|Francisco]] |- | [[Bagyong Glenda|Glenda]] || Goring || Gener || [[Bagyong Gorio (2017)|Gorio]] || Gardo || Goring || Gener || Gorio || [[Bagyong Gardo (2022)|Gardo]] || [[Bagyong Goring|Goring]] || Gener || [[Bagyong Gorio (2025)|Gorio]] || Gardo |- | Henry || [[Bagyong Hanna (2015)|Hanna]] || Helen || Huaning || Henry || Hanna || [[Bagyong Helen|Helen]] || Huaning || [[Bagyong Henry (2022)|Henry]] || Hanna || Helen || Huaning || [[Bagyong Henry (2026)|Henry]] |- | Inday || Ineng || Igme || [[Bagyong Isang (2017)|Isang]] || Inday || Ineng || Igme || Isang || [[Bagyong Inday (2022)|Inday]] || Ineng || [[Bagyong Igme (17W) (2024)|Igme ]] || [[Bagyong Isang (2025)|Isang]] || [[Super Bagyong Inday|Inday]] |- | Jose || Jenny || Julian || [[Bagyong Jolina (2017)|Jolina]] || Josie || [[Bagyong Jenny (2019)|Jenny]] || [[Bagyong Julian (2020)|Julian]] || [[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]] || Josie || Jenny || [[Bagyong Julian|Julian]] || [[Bagyong Jacinto (2025)|Jacinto]] || Josie |- | Karding || Kabayan || [[Bagyong Karen|Karen]] || Kiko || Karding || Kabayan || [[Bagyong Kristine (2020)|Kristine]] || [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || [[Bagyong Karding|Karding]] || Kabayan || [[Bagyong Kristine|Kristine]] || Kiko || [[Bagyong Kiyapo (2026)|Kiyapo]] |- | Luis || [[Bagyong Lando|Lando]] || [[Bagyong Lawin|Lawin]] || Lannie || Luis || [[Bagyong Liwayway (2019)|Liwayway]] || [[Bagyong Leon (2020)|Leon]] || [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || Luis || {{grey|Liwayway}} || [[Bagyong Leon|Leon]] || [[Bagyong Lannie (2025)|Lannie]] || [[Bagyong Luis–Maymay|Luis]] |- | [[Bagyong Mario|Mario]] || Marilyn || Marce || [[Bagyong Maring (2017)|Maring]] || Maymay || Marilyn || Marce || Maring || Maymay || {{grey|Marilyn}} || [[Bagyong Marce|Marce]] || [[Bagyong Mirasol (2025)|Mirasol]] || [[Bagyong Luis–Maymay|Maymay]] |- | Neneng || [[Bagyong Nona|Nona]] || [[Bagyong Nina|Nina]] || Nando || Neneng || [[Bagyong Nimfa (2019)|Nimfa]] || [[Bagyong Nika (2020)|Nika]] || [[Bagyong Nando (2021)|Nando]] || [[Bagyong Neneng (2022)|Neneng]] || {{grey|Nimfa}} || [[Bagyong Nika|Nika]] || [[Super Bagyong Nando|Nando]] || Neneng |- | Ompong || Onyok || {{grey|Ofel}} || [[Bagyong Odette (2017)|Odette]] || [[Super Bagyong Ompong|Ompong]] || [[Bagyong Onyok (2019)|Onyok]] || [[Bagyong Ofel (2020)|Ofel]] || [[Super Bagyong Odette|Odette]] || Obet || {{grey|Onyok}} || [[Bagyong Ofel|Ofel]] || [[Bagyong Opong|Opong]] || [[Bagyong Obet (2026)|Obet]] |- | Paeng || {{grey|''Perla''}} || {{grey|''Pepito''}} || Paolo || Paeng || [[Bagyong Perla (2019)|Perla]] || [[Bagyong Pepito (2020)|Pepito]] || {{grey|Paolo}} || [[Bagyong Paeng|Paeng]] || {{grey|Perla}} || [[Super Bagyong Pepito|Pepito]] || [[Bagyong Paolo (2025)|Paolo]] || Pilandok |- | Queenie || {{grey|Quiel}} || {{grey|Quinta}} || Quedan || Queenie || [[Bagyong Quiel (2019)|Quiel]] || [[Bagyong Quinta|Quinta]] || {{grey|Quedan}} || Queenie || {{grey|Quiel}} || [[Bagyong Querubin (2024)|Querubin]] || Quedan || [[Bagyong Queenie (2026)|Queenie]] |- | [[Bagyong Ruby|Ruby]] || {{grey|Ramon}} || {{grey|Rolly}} || [[Bagyong Ramil (2017)|Ramil]] || [[Bagyong Rosita|Rosita]] || [[Bagyong Ramon (2019)|Ramon]] || [[Super Bagyong Rolly|Rolly]] || {{grey|Ramil}} || Rosal || {{grey|Ramon}} || [[Bagyong Romina (2024)|Romina]] || [[Bagyong Ramil (2025)|Ramil]] || {{grey|Rosal}} |- | [[Bagyong Seniang (2014)|Seniang]] || {{grey|''Sarah''}} || {{grey|Siony}} || [[Bagyong Salome (2017)|Salome]] || [[Bagyong Samuel (2018)|Samuel]] || [[Bagyong Sarah (2019)|Sarah]] || [[Bagyong Siony (2020)|Siony]] || {{grey|Salome}} || {{grey|Samuel}} || {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || Salome || {{grey|Samuel}} |- | {{grey|Tomas}} || {{grey|Tisoy}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino (2017)|Tino]] || Tomas || [[Bagyong Tisoy|Tisoy]] || [[Bagyong Tonyo (2020)|Tonyo]] || {{grey|Tino}} || {{grey|Tomas}} || {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || [[Bagyong Tino|Tino]] || {{grey|Tomas}} |- | {{grey|''Usman''}} || {{grey|Ursula}} || {{grey|Ulysses}} || [[Bagyong Urduja|Urduja]] || [[Bagyong Usman|Usman]] || [[Bagyong Ursula|Ursula]] || [[Bagyong Ulysses|Ulysses]] || {{grey|''Uwan''}} || {{grey|''Umberto''}} || {{grey|''Ugong''}} || {{grey|Upang}} || [[Bagyong Uwan|Uwan]] || {{grey|''Umberto''}} |- | {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Vinta|Vinta]] || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || [[Bagyong Vicky (2020)|Vicky]] || {{grey|''Verbena''}} || {{grey|''Venus''}} || {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || [[Bagyong Verbena (2025)|Verbena]] || {{grey|''Venus''}} |- | {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} || {{grey|''Waldo''}} || {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || [[Bagyong Wilma (2025)|Wilma]] || {{grey|''Waldo''}} |- | {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} || {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} || {{grey|Yayang}} |- | {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} || {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} || {{grey|''Zeny''}} |-class="unsortable" !colspan=15|References:<ref name="NHEM Review 15"/><ref name="NHEM Review 16"/> |} ===Mga pangalan sa pagitan ng 2027 at 2029=== {| class="wikitable" width="100%" |- ! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]] !! [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2029|2029]] |- | {{grey|Amang}} || {{grey|''Amuyao''}} || {{grey|Auring}} |- | {{grey|Betty}} || {{grey|Butchoy}} || {{grey|Bising}} |- | {{grey|Chedeng}} || {{grey|Carina}} || {{grey|''Chico''}} |- | {{grey|Dodong}} || {{grey|Dindo}} || {{grey|Dante}} |- | {{grey|''Emil''}} || {{grey|''Edring''}} || {{grey|''Elias''}} |- | {{grey|Falcon}} || {{grey|Ferdie}} || {{grey|Fabian}} |- | {{grey|''Gavino''}} || {{grey|Gener}} || {{grey|Gorio}} |- | {{grey|Hanna}} || {{grey|Helen}} || {{grey|Huaning}} |- | {{grey|Ineng}} || {{grey|Igme}} || {{grey|Isang}} |- | {{grey|Jenny}} || {{grey|''Josefa''}} || {{grey|Jacinto}} |- | {{grey|Kabayan}} || {{grey|''Kidul''}} || {{grey|Kiko}} |- | {{grey|Liwayway}} || {{grey|''Lekep''}} || {{grey|Lannie}} |- | {{grey|Marilyn}} || {{grey|Marce}} || {{grey|''Magyawan''}} |- | {{grey|Nimfa}} || {{grey|''Nanolay''}} || {{grey|''Nilad''}} |- | {{grey|Onyok}} || {{grey|''Onos''}} || {{grey|''Omar''}} |- | {{grey|Perla}} || {{grey|''Puwok''}} || {{grey|Paolo}} |- | {{grey|Quiel}} || {{grey|Querubin}} || {{grey|Quedan}} |- | {{grey|Ramon}} ||{{grey|Romina}} || {{grey|Ramil}} |- | {{grey|Sarah}} || {{grey|Siony}} || {{grey|Salome}} |- | {{grey|''Tamaraw''}} || {{grey|Tonyo}} || {{grey|''Tala''}} |- | {{grey|''Ugong''}} || {{grey|''Upang''}} || {{grey|''Urbano''}} |- | {{grey|Viring}} || {{grey|Vicky}} || {{grey|Verbena}} |- | {{grey|Weng}} || {{grey|''Warren''}} || {{grey|Wilma}} |- | {{grey|Yoyoy}} || {{grey|Yoyong}} || {{grey|''Yasmin''}} |- | {{grey|Zigzag}} || {{grey|Zosimo}} || {{grey|Zoraida}} |-class="unsortable" !colspan=15|References:<ref name="NHEM Review 15"/><ref name="NHEM Review 16"/> |} ===Talaan ng mga inialis na pangalan=== ; Mga hindi nagamit na pangalan {{div col start}} * {{tcname unused|Paloma}} * {{tcname unused|Quadro}} * {{tcname unused|Rapido}} * {{tcname unused|Roleta}} * {{tcname unused|Sibak}} * {{tcname unused|Sibasib}} * {{tcname unused|Tagbanwa}} * {{tcname unused|Talahib}} * {{tcname unused|Ubbeng}} * {{tcname unused|Wisik}} * {{tcname unused|Yaning}} * {{tcname unused|Zuma}} {{div col end}} ==Sanggunian== {{reflist}} {{Mga bagyo sa Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Panahon ng bagyo sa Pilipinas}} [[Kategorya:Panahon ng bagyo sa Pilipinas]] 0woizc7i6r9qtrinw1s90wn3b1qltvd 0 304334 2230220 2006346 2026-09-30T13:40:17Z Sailko 6788 2230220 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | image = Palazzo fava ghislardi, cortile, loggia 01.jpg | caption = Patyo sa loob | image_size = 200px | location = [[Bolonia]], Italya | coordinates = {{Coord|44.49645|11.34206|display=inline,title|type:landmark_region:IT|format=dms}} | architect = Zilio Montanari | building_type = Palasyo | architectural_style = [[Renasimiyento]] | groundbreaking_date = 1484 | completion_date = 1491 }}'''Ang Palazzo Ghisilardi Fava''' ay isang estilong [[Arkitekturang Renasimiyento|Renasimiyentong]] palasyong matatagpuan sa via Manzoni 4 sa sentrong [[Bolonia]], rehiyon ng [[Emilia-Romagna|Emilia Romagna]], Italya; kinalalagyan nito ang Medyebal na Sibikong Museo ng Bolonia. r5by0b9zhy0koc23s206ebcur1r17es 2230601 2230220 2026-10-01T09:36:20Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2230601 wikitext text/x-wiki {{unreferenced section|date=Oktubre 2026}} {{Infobox building | image = Palazzo fava ghislardi, cortile, loggia 01.jpg | caption = Patyo sa loob | image_size = 200px | location = [[Bolonia]], Italya | coordinates = {{Coord|44.49645|11.34206|display=inline,title|type:landmark_region:IT|format=dms}} | architect = Zilio Montanari | building_type = Palasyo | architectural_style = [[Renasimiyento]] | groundbreaking_date = 1484 | completion_date = 1491 }}'''Ang Palazzo Ghisilardi Fava''' ay isang estilong [[Arkitekturang Renasimiyento|Renasimiyentong]] palasyong matatagpuan sa via Manzoni 4 sa sentrong [[Bolonia]], rehiyon ng [[Emilia-Romagna|Emilia Romagna]], Italya; kinalalagyan nito ang Medyebal na Sibikong Museo ng Bolonia. 8hpu48dy97vmta379txrrs5oq5evtix 0 305143 2230212 1813614 2026-09-30T12:04:29Z Sailko 6788 2230212 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sarsina, San Vicinio, esterno, facciata 01.jpg|thumb| Patsada.]] Ang '''Katedral ng''' '''Sarsina''' ({{Lang-it|Duomo di Sarsina; Basilica Concattedrale di Santa Maria Annunziata}}) ay isang [[Simbahang Katolika Romana|Katoliko Romanong]] [[Katedral|simbahan]] sa [[Sarsina]], isang munisipalidad sa [[Forlì-Cesena|lalawigan ng Forlì-Cesena]], rehiyon ng [[Emilia-Romagna]], Italya, na alay sa [[Pagpapahayag sa Birheng Maria]]. Dating luklukan ng mga [[Diyosesis ng Sarsina|Obispo ng Sarsina]], mula pa noong 1986, ito ay naging konkatedral ng [[Diyosesis ng Cesena-Sarsina]]. == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} bs2fm800uehepyx49yw7ila9khzyf0k 0 305173 2230611 2024325 2026-10-01T09:58:48Z Ryomaandres 8044 2230611 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Reggio nell'Emilia|mayor_party=[[Democratic Party (Italy)|PD]]|imagesize=250px|footnotes=|website={{official website|http://www.municipio.re.it}}|area_code=0522|postal_code=42121-42122-42123-42124|day=Nobyembre 24|saint=[[Prospero ng Reggio|San Prospero]]|elevation_m=58|elevation_footnotes=|population_demonym=Reggiano|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=231|area_footnotes=|mayor=[[Luca Vecchi]]|frazioni=see [[#Frazioni|list]]|official_name=Comune di Reggio nell'Emilia|region=[[Emilia-Romagna]]|coordinates_footnotes=<ref name="Istat">{{cite web | url=http://demo.istat.it/bil2016/index.html | title=Istat | accessdate=2017-06-13 | archive-date=2017-08-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170806142909/http://www.demo.istat.it/bil2016/index.html | url-status=dead }}</ref>|coordinates={{coord|44|42|N|10|38|E|region:IT_type:city(167013)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_size=90px|image_shield=Reggiospqr.PNG|image_caption=Piazza San Prospero sa Reggio Emilia|image_alt=|image_skyline=Reggio emilia piazza san prospero abside duomo.jpg|native_name={{native name|egl|Rèz}}|shield_alt=}}Ang '''Reggio nell'Emilia''' (Italyano: [ˈReddʒo nelleˈmiːlja; Rɛddʒo - ] {{Lang-la|Regium Lepidi}}), tinatawag din bilang '''Reggio Emilia''', '''Reggio di Lombardia''', o '''Reggio''' ng mga naninirahan,{{Efn|Sa ilang lumang mapa, ang bayan ay tinatawag ding {{lang|it|Reggio di Lombardia}}.}} ay isang lungsod sa [[hilagang Italya]], sa rehiyon ng [[Emilia-Romagna]]. Mayroon itong 171,944 na naninirahan at ang pangunahing ''[[komuna]]'' (munisipalidad) ng [[Lalawigan ng Reggio Emilia]]. Ang mga naninirahan sa Reggio nell'Emilia ay tinawag na ''Reggiani'', habang ang mga naninirahan sa [[Regio de Calabria|Reggio di Calabria]], sa timog-kanluran ng bansa, ay tinatawag na ''Reggini''. Ang matandang bayan ay mayroong isang hugis hexagon, na nagmula sa mga sinaunang pader, at ang mga pangunahing gusali ay mula noong ika-16 hanggang ika-17 na siglo. Ang teritoryo ng komuna ay buong matatagpuan sa isang kapatagan, na tinawid ng sapang [[Crostolo]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Ang klima ay maaaring tukuyin bilang katamtamang kontinental, na may mainit at medyo maalinsangan na tag-init (na may pinakamataas na temperatura na minsan ay lumalagpas pa sa 40°C) at malupit na taglamig na may posibleng mga hamog na nagyelo (na may pinakamababang temperatura na maaaring bumaba sa ibaba -10°C sa panahon ng pinakamatinding malamig na alon).<ref>{{Cita web|url=http://www.arpa.emr.it/sim/pagine/osservazioni_e_dati/climatologia/tabella.php?periodo=trent&variabile=temperature&stazione=08253|titolo=Arpa Servizio IdroMeteo|accesso=5 aprile 2014|dataarchivio=7 aprile 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140407105101/http://www.arpa.emr.it/sim/pagine/osservazioni_e_dati/climatologia/tabella.php?periodo=trent&variabile=temperature&stazione=08253|urlmorto=sì}}</ref> == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Wikivoyage-inline}} * [http://space.comune.re.it/girareggio Mga monumento at kasaysayan] * [[:it:Immagini di Reggio Emilia|Mga larawan ni Reggio Emilia]] * [https://web.archive.org/web/20070224041519/http://www.municipio.re.it/IAT/iatre.nsf/schede/8012466CCB7B51E3C1256AD40055A27E?OpenDocument&lng=eng Opisyal na impormasyon ng turista sa Ingles] * [http://www.reggioemiliameteo.it/ Panahon at webcam ng Reggio Emilia] * [http://www.pallacanestroreggiana.it/ Ang koponan sa basketball ni Reggio Emilia] * [http://www.reggiobaseball.com/ Ang koponan ng baseball ni Reggio Emilia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207195920/http://www.reggiobaseball.com/ |date=2009-02-07 }} * [http://www.dreamteamreggio.it/ Softball team ni Reggio Emilia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130618040021/http://www.dreamteamreggio.it/ |date=2013-06-18 }} * [https://web.archive.org/web/20130117000613/http://www.premioborciani.org/ Reggio Emilia's International String Quartet Competition] Premio Paolo Borciani {{Province of Reggio Emilia}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] ey9oysz0q58wdrz7yrxdvo9ukghiszw 2230634 2230611 2026-10-01T10:53:21Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230634 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Reggio nell'Emilia|mayor_party=[[Democratic Party (Italy)|PD]]|imagesize=250px|footnotes=|website={{official website|http://www.municipio.re.it}}|area_code=0522|postal_code=42121-42122-42123-42124|day=Nobyembre 24|saint=[[Prospero ng Reggio|San Prospero]]|elevation_m=58|elevation_footnotes=|population_demonym=Reggiano|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=231|area_footnotes=|mayor=[[Luca Vecchi]]|frazioni=see [[#Frazioni|list]]|official_name=Comune di Reggio nell'Emilia|region=[[Emilia-Romagna]]|coordinates_footnotes=<ref name="Istat">{{cite web | url=http://demo.istat.it/bil2016/index.html | title=Istat | accessdate=2017-06-13 | archive-date=2017-08-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170806142909/http://www.demo.istat.it/bil2016/index.html | url-status=dead }}</ref>|coordinates={{coord|44|42|N|10|38|E|region:IT_type:city(167013)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_size=90px|image_shield=Reggiospqr.PNG|image_caption=Piazza San Prospero sa Reggio Emilia|image_alt=|image_skyline=Reggio emilia piazza san prospero abside duomo.jpg|native_name={{native name|egl|Rèz}}|shield_alt=}}Ang '''Reggio nell'Emilia''' (Italyano: [ˈReddʒo nelleˈmiːlja; Rɛddʒo - ] {{Lang-la|Regium Lepidi}}), tinatawag din bilang '''Reggio Emilia''', '''Reggio di Lombardia''', o '''Reggio''' ng mga naninirahan,{{Efn|Sa ilang lumang mapa, ang bayan ay tinatawag ding {{lang|it|Reggio di Lombardia}}.}} ay isang lungsod sa [[hilagang Italya]], sa rehiyon ng [[Emilia-Romagna]]. Mayroon itong 171,944 na naninirahan at ang pangunahing ''[[komuna]]'' (munisipalidad) ng [[Lalawigan ng Reggio Emilia]]. Ang mga naninirahan sa Reggio nell'Emilia ay tinawag na ''Reggiani'', habang ang mga naninirahan sa [[Regio de Calabria|Reggio di Calabria]], sa timog-kanluran ng bansa, ay tinatawag na ''Reggini''. Ang matandang bayan ay mayroong isang hugis hexagon, na nagmula sa mga sinaunang pader, at ang mga pangunahing gusali ay mula noong ika-16 hanggang ika-17 na siglo. Ang teritoryo ng komuna ay buong matatagpuan sa isang kapatagan, na tinawid ng sapang [[Crostolo]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Ang klima ay maaaring tukuyin bilang katamtamang kontinental, na may mainit at medyo maalinsangan na tag-init (na may pinakamataas na temperatura na minsan ay lumalagpas pa sa 40°C) at malupit na taglamig na may posibleng mga hamog na nagyelo (na may pinakamababang temperatura na maaaring bumaba sa ibaba -10°C sa panahon ng pinakamatinding malamig na alon).<ref>{{Cita web|url=http://www.arpa.emr.it/sim/pagine/osservazioni_e_dati/climatologia/tabella.php?periodo=trent&variabile=temperature&stazione=08253|titolo=Arpa Servizio IdroMeteo|accesso=5 aprile 2014|dataarchivio=7 aprile 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140407105101/http://www.arpa.emr.it/sim/pagine/osservazioni_e_dati/climatologia/tabella.php?periodo=trent&variabile=temperature&stazione=08253|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407105101/http://www.arpa.emr.it/sim/pagine/osservazioni_e_dati/climatologia/tabella.php?periodo=trent&variabile=temperature&stazione=08253 |date=2014-04-07 }}</ref> == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Wikivoyage-inline}} * [http://space.comune.re.it/girareggio Mga monumento at kasaysayan] * [[:it:Immagini di Reggio Emilia|Mga larawan ni Reggio Emilia]] * [https://web.archive.org/web/20070224041519/http://www.municipio.re.it/IAT/iatre.nsf/schede/8012466CCB7B51E3C1256AD40055A27E?OpenDocument&lng=eng Opisyal na impormasyon ng turista sa Ingles] * [http://www.reggioemiliameteo.it/ Panahon at webcam ng Reggio Emilia] * [http://www.pallacanestroreggiana.it/ Ang koponan sa basketball ni Reggio Emilia] * [http://www.reggiobaseball.com/ Ang koponan ng baseball ni Reggio Emilia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207195920/http://www.reggiobaseball.com/ |date=2009-02-07 }} * [http://www.dreamteamreggio.it/ Softball team ni Reggio Emilia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130618040021/http://www.dreamteamreggio.it/ |date=2013-06-18 }} * [https://web.archive.org/web/20130117000613/http://www.premioborciani.org/ Reggio Emilia's International String Quartet Competition] Premio Paolo Borciani {{Province of Reggio Emilia}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] tbiyyipjuhmlw5f8ss955v2fqn5jjvx 0 305178 2230606 2121832 2026-10-01T09:49:51Z Ryomaandres 8044 2230606 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Forlì|province=[[Forlì-Cesena]] (FC)|website={{official website|http://www.comune.forli.fc.it}}|area_code=0543|postal_code=47121-47122|day=Pebrero 4|saint=Beata Vergine del Fuoco|elevation_m=34|elevation_footnotes=|population_demonym=Forlivesi|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=228.2|area_footnotes=|mayor=[[Gian Luca Zattini]]|mayor_party=[[Lega Nord|LN]]|frazioni=see [[#Territorial subdivisions|list]]|region=[[Emilia-Romagna]]|official_name=Comune di Forlì|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|44|14|N|12|03|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Forlì-Stemma.png|image_caption=Piazza Saffi|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Piazza Saffi al tramonto.JPG|native_name={{native name|rgn|Furlè}}|footnotes=}}Ang '''Forlì''' ({{IPAc-en|f|ɔːr|ˈ|l|iː}} for-LEE, Italyano:&nbsp;[forˈli] Romagnol: [furˈlɛ]; {{Lang-la|Forum Livii}}) ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) at lungsod sa [[Emilia-Romagna]], [[Hilagang Italya]], at ang kabesera ng [[Forlì-Cesena|lalawigan ng Forlì-Cesena]]. Ito ang sentrong lungsod ng [[Romagna]]. Matatagpuan ang lungsod sa tabi ng [[Sa pamamagitan ni Emilia|Via Emilia]], sa kanan ng [[Montone (ilog)|Ilog Montone]], at isang mahalagang sentro ng agrikultura.<ref>{{cite web|url=http://www.italyworldclub.com/emilia/forli/forli.htm|title=Forlì (FC) – Emilia Romagna, Italy|accessdate=26 February 2010|archive-date=3 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110903215837/http://www.italyworldclub.com/emilia/forli/forli.htm|url-status=dead}}</ref> Matatagpuan sa lungsod ang ilan sa makabuluhang bantayog ng kultura at sining sa Italya. Kapansin-pansin din ito bilang lugar ng kapanganakan ng mga pintor na sina [[Melozzo da Forlì]] at [[Marco Palmezzano]], [[Humanismong Renasimiyento|humanistang]] istoryador na si [[Flavio Biondo]], at mga [[Panggagamot|manggagamot]] na sina [[Geronimo Mercuriali]] at [[Giovanni Battista Morgagni]]. Ang Campus ng Pamantasan ng Forlì (bahagi ng [[Unibersidad ng Bologna]]) ay dalubhasa sa Ekonomiya, Inhinyeriya, Agham Pampolitika, pati na rin ang Sulong na Paaralan ng mga Modernong Wika para sa mga Nagbibigay-kahulugan at Nagsasalin (SSLMIT). == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng munisipyo ay halos patag, binubuo ng mga deposito ng Kuwaternaryong alubyal, ngunit sa timog-kanluran ay mayroon itong mga maburol na lugar na nailalarawan sa pamamagitan ng banayad na mga dalisdis na sumasalit sa mga lugar ng mga bangin, tipikal ng mga pormasyong luwad ng Romagna noong Plioceno. Ang posisyong ito bilang isang bisagra sa pagitan ng mga kapatagan at mga burol ay nagbibigay sa Forlì ng iba't ibang tanawin at isang bokasyon sa agrikultura na makasaysayang nauugnay sa masinsinang mga pananim, tulad ng mga cereal, baging, at mga taniman ng prutas.<ref>{{Cita web|url=https://www.scuolissima.com/2021/12/emilia-romagna-riassunto.html|titolo=Emilia-Romagna: riassunto di geografia|sito=Scuolissima.com|accesso=17 settembre 2025}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|colwidth=30em}} == Mga panlabas na link == * [http://www.italia.it/en/discover-italy/emilia-romagna/forli-cesena.html#box_2 Forlì] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806081005/https://www.italia.it/en/discover-italy/emilia-romagna/forli-cesena.html#box_2 |date=2020-08-06 }}, Italia.it * [http://www.poloforli.unibo.it/ ''Ang Forlì Campus ng Unibersidad ng Bologna''] * [https://web.archive.org/web/20170114060910/http://www.almanaccodiforli.it/ ''Ang Almanacco di Forlì''], isang almanak ng pinakamahalagang mga kaganapan at salaysay ng Forlì * [http://basket.forlive.it/ ''4Buhay!''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813150207/http://basket.forlive.it/ |date=2020-08-13 }} : 4Buhay! Basket Team Forlì * [http://encyclopedia.jrank.org/FLA_FRA/FORL3_anc_Forum_Livii_.html "Forlì" sa ''Encyclopædia Britannica,'' 11th Edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165543/http://encyclopedia.jrank.org/FLA_FRA/FORL3_anc_Forum_Livii_.html |date=2016-03-03 }} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] {{Padron:Lalawigan ng Forlì-Cesena}} 85ju6u5zorpgv3gjbph4myua9e2keoe 0 305244 2230376 2162611 2026-10-01T02:27:29Z Ryomaandres 8044 2230376 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Kalakhang Lungsod ng Genova|population_footnotes=|government_footnotes=|leader_party=[[IMalayang politiko|Malaya]]|leader_title=Metropolitanong Alkalde|leader_name=[[Marco Bucci (politiko)|Marco Bucci]]|unit_pref=Metric<!-- or US or UK -->|area_footnotes=|area_total_km2=1839.20|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_total=862175|parts_style=para|population_as_of=31 December 2014|population_density_km2=auto|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+1|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+2|blank_name_sec1=[[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]|blank_info_sec1=210<ref>{{cite web|title=Codici delle città metropolitane al 1° gennaio 2017|url=https://www.istat.it/it/archivio/145343|website=www.istat.it|language=it|date=23 December 2016|access-date=23 Nobiyembre 2020|archive-date=21 Pebrero 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150221112846/https://www.istat.it/it/archivio/145343|url-status=dead}}</ref>|website={{official website|http://www.cittametropolitana.genova.it}}|p1=67|parts_type=[[Comune|Comuni]]|native_name=|image_map=Genova_in_Italy.svg|native_name_lang=it<!-- ISO 639-2 code e.g. "it" for Italian -->|settlement_type=[[Mga kalakhang lungsod ng Italya|Kalakhang lungsod]]|image_skyline=Aerial view - Harbour of Genoa, Italy - DSC01156.JPG|image_alt=|image_caption=Tanaw mula sa himpapawid sa pantalan ng Genova|image_flag=|flag_alt=|image_shield=|shield_alt=|map_alt=|seat=[[Genova]]|map_caption=Lokasyon ng Kalakhang Lungsod ng Genova|coordinates=|coordinates_footnotes=|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Italy}}|subdivision_type1=Region|subdivision_name1=[[Liguria]]|established_title=Itinatag|established_date=Enero 1, 2015|seat_type=Capital(s)|footnotes=}} Ang '''Kalakhang Lungsod ng Genova''' ({{Lang-it|Città Metropolitana di Genova}}) ay isa sa labing apat na [[Mga kalakhang lungsod ng Italya|kalakhang lungsod ng Italya]], na matatagpuan sa rehiyon ng [[Liguria]]. Ang kabesera nito ay ang lungsod ng [[Genova]]. Pinalitan nito ang [[Lalawigan ng Genova]]. == Kasaysayan == Ito ay unang nilikha ng [[Mga kalakhang lungsod ng Italya|reporma ng mga lokal na awtoridad (Batas 142/1990)]] at pagkatapos ay itinatag ng Batas 56/2014. Gumagana na ito mula Enero 1, 2015. == Pamahalaan == Ang Kalakhang Lungsod ay pinamumunuan ng Metropolitanong Alkalde (''Sindaco metropolitano'') at ng Metropolitanong Konseho (''Consiglio metropolitano''). === Talaan ng mga Metropolitanong Alkalde ng Genoa === {| class="wikitable" ! class="unsortable" | ! Metropolitanong Alkalde ! Simula ng Panunungkulan ! Katapusan ng Panunungkulan ! Partido |- ! style="background:#CD5C5C;" | 1 | [[Marco Doria]] | align="center" | Enero 1, 2015 | align="center" | Hunyo 26, 2017 | [[Malayang politiko|Malaya]] ([[makakaliwa]]) |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2 | [[Marco Bucci (politiko)|Marco Bucci]] | align="center" | Hunyo 26, 2017 | align="center" | ''Nananatili'' | [[Malayang politiko|Malaya]] ([[Gitnang-kanan sa Italya|gitnang-kanan]]) |- |} == Tingnan din == * [[Talaan ng mga munisipalidad ng Kalakhang Lungsod ng Genoa]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.cittametropolitana.genova.it Metropolitan City of Genoa official website] {{Liguria}}{{Province of Genoa}} baci3tsx3de8fuuvk8wzramn930y7zd 0 305284 2230605 2096416 2026-10-01T09:46:38Z Ryomaandres 8044 2230605 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cesena|province=[[Lalawigan ng Forlì-Cesena|Forlì-Cesena]] (FC)|website={{official website|http://www.comune.cesena.fc.it}}|area_code=0547|postal_code=47521 - 47522, 47023 (old)|day=Hunyo 24|saint=[[San Juan Bautista]]|elevation_m=44|elevation_footnotes=|population_demonym=Cesenate|population_footnotes=|area_total_km2=249.47|area_footnotes=|mayor=Enzo Lattuca|mayor_party=[[Democratic Party (Italy)|PD]]|frazioni=see [[Cesena#Frazioni|list]]|region=[[Emilia-Romagna]]|official_name=Comune di Cesena|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|44|08|20|N|12|14|40|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Cesena-Stemma.png|image_caption=Panorama ng Cesena|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Panorama di Cesena e le sue colline.jpg|native_name={{native name|rgn|Cisêna}}|footnotes=}} [[Talaksan:Stemma_del_Comune_di_Cesena_su_Palazzo_Albornoz.jpg|right|thumb| Eskudo de armas ng Cesena sa harapan ng Palazzo Albornoz, ang munisipyo]] [[Talaksan:CESENA-3497.jpg|right|thumb|250x250px| [[Piazza del Popolo, Cesena|Piazza del Popolo]] sa Cesena]] [[Talaksan:Sala_del_Nuti_6.jpg|right|thumb|250x250px| Ang ''[[Biblioteca Malatestiana]]''.]] [[Talaksan:La_rocca_malatestiana_di_Cesena.jpg|thumb|250x250px| Ang mga tore ng Rocca Malatestiana sa Cesena.]] [[Talaksan:Santa_Maria_del_Monte.jpg|thumb|250x250px| Ang Abadia ng St Maria del Monte.]] Ang '''Cesena''' (bigkas sa Italyano:&nbsp;[tʃeˈzɛːna] ; Romagnol: Cisêna) ay isang lungsod at ''[[komuna]]'' sa [[Lalawigan ng Forlì-Cesena]], rehiyon ng [[Emilia-Romaña|Emilia-Romagna]], na pinaglilingkuran ng [[Autostrada A14 (Italya)|Autostrada A14]], at matatagpuan malapit sa [[Kabundukang Apenino|Apenino]], 15 kilometro (9 milya) mula sa [[Dagat Adriatico]]. Ang kabuuang populasyon ay 97,137. == Kasaysayan == Ang Cesena ay orihinal na isang bayan ng [[Mga Umbro|Umbro]] o [[Kabihasnang Etrusko|Etrusko]], na kalaunan ay kilala bilang '''Caesena'''. Matapos ang isang maikling panahon sa ilalim ng pamamahala ng mga [[Mga Galo|Galo]], ito ay kinuha ng mga [[Republikang Romano|Romano]] noong ika-3 siglo BK. Ito ay isang garisong bayan ng estratehikong kahalagahan na nawasak sa mga digmaan sa pagitan nina [[Cayo Mario|Gaius Marius]] at [[Sila (Romanong heneral)|Sulla]]. Binanggit ni [[Plinio ang Nakatatanda|Plinio]] ang mga [[alak]] ng Cesena bilang isa sa mga pinakamahusay. == Ekonomiya == Ang mga pangunahing sektor ng ekonomiya sa Cesena ay: * [[Agrikultura]], sa partikular na prutas at gulay, at pagproseso ng pagkain * [[Pagmamanupaktura]], sa partikular na mekanika, kagamitang pang-agrikultura at pang-industriya, kagamitan sa konstruksiyon * Sa tersiyaryong sektor, [[Bangko|pagbabangko]], at [[turismo]]. == Mga kapitbahay na ''comune'' == * [[Mercato Saraceno]] * [[Cesenatico]] * [[Cervia]] * [[Ravena|Ravenna]] * [[Gambettola]] * [[Montiano]] * [[Longiano]] * [[Roncofreddo]] * [[Meldola]] * [[Bertinoro]] * [[Sarsina]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Cite EB1911|wstitle=Cesena|volume=5|short=x}} * [http://www.comune.cesena.fc.it Cesena home page] {{In lang|it}} * [http://www.comune.cesena.fc.it/cesenaturismo-en Kasaysayan at impormasyon ng Cesena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928092516/http://www.comune.cesena.fc.it/cesenaturismo-en |date=2020-09-28 }} {{In lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20120511043525/http://www.turismo.fc.it/_vti_g2_1.aspx Turismo ng Forlì-Cesena] {{In lang|en}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] {{Padron:Lalawigan ng Forlì-Cesena}} 5pe1jiphu7yhnneym2dosn4kjelflie 0 305496 2230399 2026591 2026-10-01T02:59:09Z Ryomaandres 8044 2230399 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Sanremo|elevation_m=15|area_total_km2=54.7|population_footnotes=|population_total=56864|population_as_of=30 Abril 2009|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sanremesi o Sanremaschi|elevation_footnotes=|twin1=|mayor=Alberto Biancheri|twin1_country=|saint=[[Romulo ng Genoa|San Romulo]]|day=Oktubre 13|postal_code=18038|area_code=0184|istat=008055|website={{official website|http://www.comunedisanremo.it/}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Città di Sanremo|shield_size=|native_name={{native name|lij|Sanrœmu}}|image_skyline=Collage sanremo.png|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Sanremo-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|frazioni=Borello, [[Bussana]], [[Bussana Vecchia]], Coldirodi, Gozo Superiore, Gozo Inferiore, Poggio, San Bartolomeo, San Giacomo, San Giovanni, San Romolo, Verezzo, Verezzo San Donato, Verezzo Sant'Antonio|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|49|03|N|07|46|30|E|region:IT_type:city(56903)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|footnotes=}} Ang '''Sanremo''' o '''San Remo''' (Italyano: [sanˈrɛːmo]; {{Lang-lij|Sanrému}},<ref>{{cite book|title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese|place=Genova|last=Frisoni|first=Gaetano|authorlink=:it:Gaetano Frisoni|year=1910|publisher=Nuova Editrice Genovese|language=it}}</ref> lokal na {{Lang|lij|Sanrœmu}}) ay isang lungsod at ''[[komuna]]'' sa baybayin ng Mediteraneo ng [[Liguria]], sa hilagang-kanluran ng Italya. Itinatag noong mga panahong Romano. Mayroon itong populasyon na 55,000, at kilala bilang isang patutunguhan ng turista sa [[Italyanong Riviera]]. Tahanan ito ng maraming mga pangyayaring pangkultura, tulad ng [[Festival della canzone italiana|Sanremo Music Festival]] at ang klasikong pagbibisikleta ng [[Milan–San Remo]]. == Heograpiyang pisikal == Ang kakahuyan sa loob ng bansa ay isinama sa Liwasang Pangkalikasan ng San Romolo-Monte Bignone, isang lawak na humigit-kumulang 700 ektarya, mayaman sa mga hayop at halaman, na siksik na hinabi ng mga landas at bakas ng mola. == Kasaysayan == [[Talaksan:Sanremo_poster_1920.jpg|left|thumb|216x216px| Postcard ng Sanremo mula 1920s]] Dating Romanong pamayanan ng ''Matutia'' o ''Villa Matutiana'', ang Sanremo ay lumawak noong Maagang [[Gitnang Kapanahunan]] nang lumipat ang populasyon sa mataas na lugar. Ang mga maharlika ay nagtayo ng kastilyo at ang pinaderang nayon ng La Pigna upang maprotektahan ang bayan mula sa mga pagsalakay ng [[Saraseno]]. == Mga sanggunian == {{Reflist|colwidth=30em}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comunedisanremo.it/ Sanremo official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716210651/http://www.comunedisanremo.it/ |date=2012-07-16 }} * {{In lang|it}} [http://www.sanremo.rai.it/ Sanremo Festival] * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20030307060000/http://www.parrocchiasansiro.it/ Saint Sirus's Cathedral] * {{In lang|it}} [http://www.sanremomanifestazioni.tv/ Video and events from Sanremo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004093301/http://www.sanremomanifestazioni.tv/ |date=2018-10-04 }} * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20120625191151/http://www.jeyjoo.com/gallery/img-pista-ciclabili-a-sanremo-685.htm New Sanremo cycle path] * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20120430205322/http://www.jeyjoo.com/gallery/img-porto-vecchio-e-santuario-sanremo-635.htm Sanremo images - old port and sanctuary] * {{In lang|en}} [http://www.sanremomanifestazioni.com/ All about the events in Sanremo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140105060612/http://www.sanremomanifestazioni.com/ |date=2014-01-05 }} {{Lalawigan ng Imperia}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] cxzaj8b64px5913u45gotpqgpyqy6wr 0 305630 2230381 2028752 2026-10-01T02:36:22Z Ryomaandres 8044 2230381 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Imperia|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=IM}} (IM)|website={{official website|http://www.comune.imperia.it/}}|area_code=0183|postal_code=18100|day=Nobyembre 26|saint=[[Leonardo ng Daungang Maurice]], [[San Juan Bautista]] (Oneglia)|elevation_m=10|elevation_footnotes=|population_demonym=Imperiesi|population_footnotes=|area_total_km2=45.95|area_footnotes=|mayor=[[Claudio Scajola]]|mayor_party=|frazioni=Artallo, Borgo d'Oneglia, Cantalupo, Caramagna, Castelvecchio, Clavi, Costa d'Oneglia, Massabovi, Moltedo, Montegrazie, Oliveto, Piani, Poggi, Sant'Agata|region={{RegioneIT|sigla=LIG}}|official_name=Città di Imperia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|53|N|8|2|E|region:IT_type:city(41252)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Blason de la ville Imperia (Italie).svg|image_caption=Panorama ng Imperia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Imperia Porto Maurizio BMK.jpg|native_name=|footnotes=}}Ang '''Imperia''' (ibinibigkas [imˈpɛːrja]) ay isang baybaying lungsod at ''[[komuna]]'' sa [[Mga rehiyon ng Italya|rehiyon]] ng [[Liguria]], Italya. Ito ang kabesera ng [[Lalawigan ng Imperia]], at sa kasaysayan, ito ay kabesera ng distrito ng ''Intemelia'' ng [[Liguria]]. Nilikha ni Mussolini ang lungsod ng Imperia noong 21 Oktubre 1923 sa pamamagitan ng pagsasama sa Porto Maurizio at Oneglia at sa mga nakapaligid na komunidad ng nayon ng Piani, Caramagna Ligure, Castvetcchio di Santa Maria Maggiore, Borgo Sant'Agata, Costa d'Oneglia, Poggi, Torrazza, Moltedo, at Montegrazie. Kilala ang Imperia sa [[Florikultura|paglilinang ng mga bulaklak]] at [[olibo]], at isang tanyag na patutunguhan sa tag-init para sa mga turista. Ang lokal na Piscina Felice Cascione na panloob na pool ay nakapagsagawa na ng maraming pambansa at pandaigdigang mga timpalak sa [[Mga isports na nabubuhay sa tubig|aquatics]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.imperia.it City of Imperia website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306030826/http://www.comune.imperia.it/ |date=2005-03-06 }} {{In lang|it}} * [http://www.provincia.imperia.it Province of Imperia website] {{In lang|it}} * [http://www.imperiamare.it/imperiamare/index-e.htm Imperia Mare Association website] {{In lang|it|en|fr}} * [http://www.museodellolivo.com/eng/index.htm Museo dell' Olivo website] {{In lang|it|en|de|fr}} {{Lalawigan ng Imperia}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] efyedvp8j9jhlyxx8et3ye6mvd01bjq 2230384 2230381 2026-10-01T02:38:59Z Ryomaandres 8044 2230384 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Imperia|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=IM}} (IM)|website={{official website|http://www.comune.imperia.it/}}|area_code=0183|postal_code=18100|day=Nobyembre 26|saint=[[Leonardo ng Daungang Maurice]], [[San Juan Bautista]] (Oneglia)|elevation_m=10|elevation_footnotes=|population_demonym=Imperiesi|population_footnotes=|area_total_km2=45.95|area_footnotes=|mayor=[[Claudio Scajola]]|mayor_party=|frazioni=Artallo, Borgo d'Oneglia, Cantalupo, Caramagna, Castelvecchio, Clavi, Costa d'Oneglia, Massabovi, Moltedo, Montegrazie, Oliveto, Piani, Poggi, Sant'Agata|region={{RegioneIT|sigla=LIG}}|official_name=Città di Imperia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|53|N|8|2|E|region:IT_type:city(41252)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Blason de la ville Imperia (Italie).svg|image_caption=Panorama ng Imperia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Imperia Porto Maurizio BMK.jpg|native_name=|footnotes=}}Ang '''Imperia''' (ibinibigkas [imˈpɛːrja]) ay isang baybaying lungsod at ''[[komuna]]'' sa [[Mga rehiyon ng Italya|rehiyon]] ng [[Liguria]], Italya. Ito ang kabesera ng [[Lalawigan ng Imperia]], at sa kasaysayan, ito ay kabesera ng distrito ng ''Intemelia'' ng [[Liguria]]. Nilikha ni Mussolini ang lungsod ng Imperia noong 21 Oktubre 1923 sa pamamagitan ng pagsasama sa Porto Maurizio at Oneglia at sa mga nakapaligid na komunidad ng nayon ng Piani, Caramagna Ligure, Castvetcchio di Santa Maria Maggiore, Borgo Sant'Agata, Costa d'Oneglia, Poggi, Torrazza, Moltedo, at Montegrazie. Kilala ang Imperia sa [[Florikultura|paglilinang ng mga bulaklak]] at [[olibo]], at isang tanyag na patutunguhan sa tag-init para sa mga turista. Ang lokal na Piscina Felice Cascione na panloob na pool ay nakapagsagawa na ng maraming pambansa at pandaigdigang mga timpalak sa [[Mga isports na nabubuhay sa tubig|aquatics]]. == Heograpiyang pisikal == Ang kasalukuyang sentrong urbano ng Imperia ay kinabibilangan ng mga bayan ng [[Porto Maurizio]] at [[Oneglia]] (na kinabibilangan naman ng Castelvecchio Santa Maria Maggiore), na magkaiba sa kasaysayan at heograpiya. Kaagad sa hilaga ng Oneglia ay ang nayon ng Castelvecchio Santa Maria Maggiore. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.imperia.it City of Imperia website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306030826/http://www.comune.imperia.it/ |date=2005-03-06 }} {{In lang|it}} * [http://www.provincia.imperia.it Province of Imperia website] {{In lang|it}} * [http://www.imperiamare.it/imperiamare/index-e.htm Imperia Mare Association website] {{In lang|it|en|fr}} * [http://www.museodellolivo.com/eng/index.htm Museo dell' Olivo website] {{In lang|it|en|de|fr}} {{Lalawigan ng Imperia}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] htu0ud70tpj500c5s63ojlg2w8b7kd1 0 307036 2230350 2086910 2026-10-01T01:47:30Z Ryomaandres 8044 2230350 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pagani|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comunedipagani.it/}}|area_code=081|postal_code=84016|day=Agosto 1|saint=[[Alphonsus Maria de Liguori|San Alfonso]]|elevation_m=35|elevation_footnotes=|population_demonym=Paganese (''Paganesi'')|population_footnotes=|area_total_km2=12|area_footnotes=|mayor=Raffaele Maria De Prisco (s. 5.10.2020)|mayor_party=|frazioni=|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Pagani|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Pagani.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Panoramikong tanaw|image_shield=Pagani_stemma.jpg|shield_size=px|coordinates_footnotes=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|44|N|14|37|E|display=inline,title}}|footnotes=}}Ang '''Pagani''' (Italyano: [paˈgani], ''('e) Pavane'' sa Napolitano: [(e) pɑˈvɑːnə]) ay isang bayan at ''[[komuna]]'' sa [[Campania]], [[Italya]], na administratibong bahagi ng [[Lalawigan ng Salerno]], sa rehiyon na kilala bilang [[Agro Nocerino Sarnese]]. Ang Pagani ay may populasyon na 35,834, noong 2016.<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/italy-campania.php?cityid=065088|title=Pagani (Salerno, Campania, Italy) - Population Statistics and Location in Maps and Charts|website=www.citypopulation.de|language=en|access-date=2017-06-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://en.comuni-italiani.it/065/088/|title=Pagani - Italy: Information and Town Profile|website=Comuni-Italiani.it|access-date=2017-06-05}}</ref> == Kasaysayan == Ayon sa ilang historyador, ang unang paninirahan sa lugar ay noong unang milenyo BK. Ang estratehikong kahalagahan ng Taurania ay pinatutunayan ng makapangyarihang Romanong historyador na si [[Livio|Tito Livio]].<ref name="Puntoagronews49650">{{cita web|url=https://www.puntoagronews.it/rubriche/item/49650-riti-e-miti-l%E2%80%99origine-della-valle-del-sarno-i-pelasgi,-la-lingua-e-la-religione.html|titolo=Riti e Miti - L’Origine della Valle del Sarno: i pelasgi, la lingua e la religione}}</ref> Noong [[Gitnang Kapanahunan]] (bandang ika-9 na siglo) isang maliit na kolonya ng mga [[Mga Saraseno|Saraseno]] ang aktuwal na ipinakilala sa bayan sa pamamagitan ng pahintulot ng mga [[Duke ng Napoles]], ngunit ito ay tumagal lamang ng ilang dekada. == Mga simbahan at relihiyon == Ang Pagani ay tahanan ng ilang kilalang simbahan at basilika, kabilang ang: * Ang '''Dambana ng Santa Maria ang Kinoronahan ng Bundok Carmelo''' ({{Lang-it|Santuario di Santa Maria Incoronata del Carmine}}), karaniwang kilala bilang '''Dambahan ng Mahal na Ina ng mga Inahin''' ({{Lang-it|Santuario della Madonna delle Galline}}). Ang [[Mga dambana sa Birheng Maria|Marianong damabang ito]] nagtatanghal ng taunang [[Kapistahan ng Mahal na Ina ng mga Inahin]] ({{Lang-it|Madonna delle Galline}}). Sa linggong ito, ang mga tao ay sumasayaw sa mga lansangan patungo sa [[tammurriata]] (o tarantella). ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category-inline|Pagani}} {{Lalawigan ng Salerno}} nf5hvx5w8e4l8e32gq5impq9jaffd6s 0 307481 2230382 2029995 2026-10-01T02:36:59Z Ryomaandres 8044 2230382 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ventimiglia|province=[[lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|website={{official website|http://www.comune.ventimiglia.it}}|area_code=0184|postal_code=18039|day=Agosto 26|saint=[[Secundus of Asti|San Secondo]]|elevation_m=9|elevation_footnotes=|population_demonym=Ventimigliesi|population_footnotes=|area_total_km2=54.01|area_footnotes=|mayor=Enrico Ioculano (Simula Hunyo 8, 2014)|mayor_party=[[Democratic Party (Italy)|PD]]|frazioni=[[Grimaldi (Ventimiglia)|Grimaldi]], [[Mortola Inferiore]], [[Mortola Superiore]] (i [[Ciotti]]), [[Latte (Ventimiglia)|Latte]], Carletti, Sealza, Sant'Antonio, Villatella, Ville, Calandri, San Lorenzo, San Bernardo, Seglia, Bevera, Calvo, San Pancrazio, Torri, Varase, Roverino, Porra, [[Trucco (Ventimiglia)|Trucco]], [[Verrandi]]|region={{RegioneIT|sigla=LIG}}|official_name=Città di Ventimiglia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|47|25|N|7|36|30|E|region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map=Italy Liguria#Italy|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Ventimiglia-Stemma.svg|image_caption=Panorama ng Ventimiglia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Ventimiglia 082005.jpg|native_name={{native name|lij|Ventemiglia}}<br/>{{native name|oc|Ventemilha}}|footnotes=}} [[Talaksan:Chiesa_San_Michele.jpg|thumb|250x250px| Simbahan ng San Michele Arcangelo.]] Ang '''Ventimiglia''' (Italyano: [ventiˈmiʎʎa]; {{Lang-lij|Ventemiglia|label=[[Intemelio]]}} [veŋteˈmiʎa], {{Lang-lij|Vintimiggia|label=[[Genoese dialect|Genoese]]}};<ref>{{cite book|title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese|place=Genova|last=Frisoni|first=Gaetano|authorlink=:it:Gaetano Frisoni|year=1910|publisher=Nuova Editrice Genovese|language=it}}</ref> {{Lang-fr|Vintimille}} {{IPA-fr|vɛ̃timij|}} ; {{Lang-oc|Ventemilha|label=[[Provençal dialect|Provençal]]}} {{IPA-oc|venteˈmiʎɔ|}}) ay isang lungsod, ''[[komuna]]'' (munisipalidad), at obispado sa [[Liguria]], hilagang [[Italya]], sa [[lalawigan ng Imperia]]. Matatagpuan ito sa {{Convert|130|km}} timog-kanluran ng [[Genova]], at {{Convert|7|km}} mula sa [[hangganang Pranses-Italyano]], sa [[Golpo ng Genoa]], mayroong isang maliit na daungan sa bukana ng Ilog [[Roya (ilog)|Roia]], na hinati ang bayan sa dalawang bahagi. Ang urbanong pook ng Ventimiglia ay may populasyon na 55,000. == Turismo == Ang Ventimiglia ay isang tanyag na patutunguhan tuwing tag-init para sa mga turista ng [[Rivierang Pranses]]. Partikular na tanyag sa buong taon sa mga bisita mula sa Pransiya ay ang lingguhang merkado sa kalye (isinasagawa sa isang Biyernes), sa tabi ng dagat ng bagong bayan, na sanhi ng pangunahing pagkasikip ng trapiko. == Transportasyon == Ang Ventimiglia ay nasa Panlalawigang Daan ng [[Via Aurelia]], at mayroong kanto sa A10 Motorway. Ang mga estasyon ng riles nito ay komukonekta sa [[Linya ng riles ng Genova–Ventimiglia|linya mula sa Genova patungong Pransiya]] sa may linya patungong [[Cuneo]]. == Mga relasyong pandaigdig == Mayroong isang onoraryong Maharlikang Espanyol na konsulado sa Ventimiglia. === Mga kambal-bayan - Kapatid na lungsod === Ang Ventimiglia ay [[Kakambal na lungsod|ikinambal]] sa: * {{Flagicon|ITA}} [[Piazza Armerina]], Sicilia == Tingnan din == * [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Ventimiglia-San Remo|Diyosesis ng Ventimiglia-San Remo]] * [[Seborga]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{EB1911|wstitle=Ventimiglia|volume=27|page=1012}} * {{Official website|http://www.ventimiglia.it}} {{In lang|it}} * [http://icarus.umkc.edu/sandbox/perseus/pecs/page.152.a.php Richard Stillwell, ed.] [http://icarus.umkc.edu/sandbox/perseus/pecs/page.152.a.php ''Princeton Encyclopedia of Classical Places'', 1976:] "Albintimilium (Ventimiglia), Liguria, Italya" {{Lalawigan ng Imperia}} 48ay84rfm9gqawms7qag8gmchmvsj8y 2 311365 2230219 2230168 2026-09-30T12:32:23Z Delirium333 109995 /* Kaalaman patungkol sa aking sarili */ 2230219 wikitext text/x-wiki == Delirium333 == === Kaalaman patungkol sa aking sarili === Ako'y isang 22 taong gulang na nakapagtapos sa kursong BS Criminology at mahilig akong magbasa at manuri. Ako ay may channel sa YouTube na nag-ngangalang [https://www.youtube.com/@DeliriumMaps DeliriumMaps] kung saan ako ay nagawa ng mga map animations na kumikiling sa Kasaysayang Pilipino, ngunit kasama na rin ang kasaysayan ng mga banyaga. === Layunin === Sapagkat ako'y isang makabayang Pilipino, ang aking layunin ay gamitin ang aking pribilehiyo bilang isang mag-aaral sa isang state university kung saan may aklatan na malaya akong nakapagbabasa, upang makapagbigay ng kaalaman ng walang bayad dito sa Wikipedia patungkol sa Kasaysayang Pilipino, at upang ating masugpo ang lumalaganap na maling mga kaalaman na matagal nang kumakalat sa Internet. Ito ang uri ng mga taong naghahasik ng lagim sa kaisipan at edukasyon ng ating mga kababayan kung kaya't kinakailangan nating kumilos ng matulin at agaran upang masugpo ang mga ito. == Pagyayabang == Ang bahaging ito ay isang listahan upang ipag-bigay alam ko sa lahat ng mga tao ang aking ambag sa lipunan: === Mga Mapa para sa mga pahina ng: === * [[Pangasinan (sinaunang rehiyon)]] * [[Bayan ng Tondo]] * [[Kaharian ng Maynila]] * [[Kainta (sinaunang bayan)]] * [[Republika ng Lucbuan]] * [[Kadatuan ng Madyaas]] * [[Karahanan ng Cebu]] * [[Karahanan ng Butuan]] * [[Sultanato ng Maguindanao]] * [[Sultanato ng Buayan]] * [[Sultanato ng Sulu]] * [[Datu Alamada]] * [[Republika ng Lucbuan]] * [[Kalayaan, Palawan]] === Mga pahinang nalikha === * [[Republika ng Lucbuan]] * [[Sultanato ng Buayan]] * [[Datu Alamada]] * [[Juan de Salcedo]] * [[Kumalarang (sinaunang kaharian)]] * [[Kirkipikasyon]] === Mga pahinang nareporma === * [[Pangasinan]] * [[Pangasinan (sinaunang rehiyon)]] * [[Sultanato ng Buayan]] * [[Sanmalan]] jgs9rvl8okkii3q8rdymufbi5g8x8fn 0 313093 2230576 2230178 2026-10-01T07:53:16Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230576 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Minori|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.minori.sa.it/}}|area_code=089|postal_code=84010|day=Hulyo 13|saint=[[Santa Trofimena]]|elevation_m=635|elevation_footnotes=|population_demonym=Minoresi|population_footnotes=|area_total_km2=2.66|area_footnotes=|mayor=Andrea Reale|mayor_party=[[Centre-left coalition|center-left]] civic lists|frazioni=Montecita, Torre Paradiso, Via Monte, Via Pioppi, Via Torre, Villa Amena|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Minori|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|39|N|14|37|E|region:IT_type:city|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Stemma_Minori.jpg|image_caption=Kanlurang bahagi ng Minori, sa daan papuntang [[Amalfi]]|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Strada Statale Amalfitana, 93, 84010 Minori SA, Italy - panoramio.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Minori''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Minure}}; orihinal na ''Rheginna Minor'') ay isang bayan at isang ''[[Komuna|comune]]'' sa [[lalawigan ng Salerno]], sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]] . Noong 1997, bilang bahagi ng [[Baybaying Amalfitana]], idineklara itong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]]. == Heograpiyang pisikal == Ang urbanong pook ng Minori ay nilikha matapos matuklasan ang mga labi ni [[San Trofimena]], noong ika-7 siglo, at katumbas ng iba pang mga sentrong pandagat ng Dukado ng Amalfi: isang mas mataong sentrong urbano kung saan umuunlad ang maliliit na nayon sa kanayunan. Ang sentrong tinitirhan ay konektado sa mga kalapit na lungsod pangunahin sa pamamagitan ng dagat, ngunit mayroon ding mga ruta sa lupa, na binubuo ng matarik na pampublikong hagdanan at mahahabang landas.<ref name="p.17">{{Cita|Sangermano|p. 17|Sangermano}}.</ref> Ang lugar ng Minori, tulad ng buong [[baybaying Amalfitana]], ay naapektuhan sa loob ng maraming siglo ng pagsabog ng [[Vesubio]] at ng iba't ibang mapaminsalang penomena na nakaapekto sa kakayahang tirhan nito.<ref name="geografia">{{Cita web|url=http://www.univeur.org/integratiosta/-id=&id_art=455.htm|titolo=Geografia - INTEGRATIO}}</ref><ref name="p.49">{{Cita|Sangermano|p. 49|Sangermano}}.</ref><ref name="p.50">{{Cita|Sangermano|p. 50|Sangermano}}.</ref> Higit sa lahat, dahil dito, ang anyo ng Minori ay medyo moderno at ang mga makasaysayang gusali nito na umiiral pa rin, sa kabila ng kanilang sinaunang pinagmulan, ay napakakaunti.<ref>{{Cita web|url=http://www.amalfiboats.it/itinerari-minori-maiori-cetara.aspx|titolo=Amalfi Boats - Minori-Maiori-Cetara|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20151119070858/http://www.amalfiboats.it/itinerari-minori-maiori-cetara.aspx|dataarchivio=19 novembre 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151119070858/http://www.amalfiboats.it/itinerari-minori-maiori-cetara.aspx |date=2015-11-19 }}</ref> == Paliparan == Ang pinakamalapit na paliparan ay ang Paliparan ng [[Paliparan ng Salerno-Pontecagnano|Salerno-Pontecagnano]] (QSR), bagaman ang karamihan ng mga bisita ay dumarating mula sa (at umaalis sa) [[Pandaigdigang Paliparan ng Napoles]] (NAP). == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == {{commonscat-inline|Minori}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] rpmvl6lbcqlmy24c12bp2wd9v3imp9h 0 313111 2230357 2027162 2026-10-01T01:56:42Z Ryomaandres 8044 2230357 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Petina|elevation_m=649|area_total_km2=35.09|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_max_m=|saint=[[Onofrio|Sant'Onofrio]]|mayor=|day=Agosto 2|postal_code=84020|area_code=0828|website={{official website|http://petina.asmenet.it}}|footnotes=|istat=065094|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Petina|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Petina (view from below).jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanaw mula sa ilalim kasama ng tuktok ng [[Alburni]]|image_shield=|image_map=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|32|N|15|22|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|frazioni=[[Auletta]], [[Corleto Monforte]], [[Ottati]], [[Sant'Angelo a Fasanella]], [[Sicignano degli Alburni]]}} Ang '''Petina''' ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Appetine}}) ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Matatagpuan ang bayan sa kabundukan ng [[Alburni]], malapit sa [[Basilicata|rehiyon ng Basilicata]], at nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Auletta]], [[Corleto Monforte]], [[Ottati]], [[Sant'Angelo a Fasanella]], at [[Sicignano degli Alburni]]. == Kasaysayan == Noong bandang ika-11 siglo AD, isang maliit na kuta ang itinayo ng mga prinsipe ng Lombardo ng [[Prinsipado ng Salerno|Salerno]], na matatagpuan ngayon sa Via Castello. Nakikita pa rin ang ilang bahagi ng mga pader nito. Kilala mula noong ika-13 siglo bilang Apethina at sa mga talaan ng Kaharian bilang Petina, kilala rin ito bilang Abetina noong ika-19 na siglo. Ito ay hinawakan bilang isang piyudo ng ilang lokal na pamilya.<ref>[[Lorenzo Giustiniani (erudito)|Lorenzo Giustiniani]], ''Dizionario geografico-ragionato del Regno di Napoli'', Vol. 1, pp.9-10.</ref> == Impraestruktura at transportasyon == === Urbanong mobilidad === Ang sentro ng lungsod ay pinaglilingkuran ng mga linya ng bus ng Mansi, na nagpapatakbo ng pang-araw-araw na koneksiyon patungong [[Salerno]] at [[Napoles]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Petina}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] k1kalipy464zt4f65f8zoz682xkh2gt 0 313112 2230321 2027240 2026-10-01T00:56:11Z Ryomaandres 8044 2230321 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Polla|frazioni=|website={{official website|http://www.comune.polla.sa.it}}|area_code=0975|postal_code=84035|day=Disyembre 6|saint=[[San Nicolas]]|elevation_m=468|elevation_footnotes=|population_demonym=Pollesi|population_footnotes=|area_total_km2=47|area_footnotes=|mayor=Massimo Loviso <ref>{{in lang|it}} [http://www.comune.polla.sa.it/polla/section.jsp?sec=1005 Mayor's page on Polla official website]</ref>|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Polla|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|31|N|15|30|E|region:IT_type:city(5394)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Polla sa loob ng Lalawigan ng Salerno at ng Campania|map_alt=|image_map=Polla pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Tanaw ng Polla mula sa baybayin ng ilog [[Tanagro]]|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Polla (view from Tanagro).jpg|footnotes=}} Ang '''Polla''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]] . Noong 2011 ang populasyon nito ay 5,327.<ref>{{In lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161127113922/http://demo.istat.it/bil20111009/index.html |date=2016-11-27 }}: [[Istat]] 2011</ref> == Heograpiya == Ang teritoryong munisipal ng Polla, sa lalawigan ng Salerno, ay matatagpuan sa gitnang Vallo di Diano, na nasa gitnang bahagi sa pagitan ng karbonatong masiko ng Alburni sa kanluran at ng Kabundukang Maddalena sa silangan, sa loob ng Apeninong Campania-Lucanian. Sumasaklaw ito ng 48.08 km², may populasyon na mahigit limang libo lamang at densidad ng populasyon na humigit-kumulang 105 naninirahan bawat kilometro kuwadrado. Ang makasaysayang sentro ay matatagpuan sa taas na 468 m mula sa antas ng dagat, na nakapatong sa dalisdis na nagdurugtong sa kanlurang gilid ng malawak na kapatagang alubyal ng Ilog Tanagro, na sa gitnang bahagi ng munisipalidad ay umaabot sa taas na humigit-kumulang 450 m, at sa mga burol at bundok na nasa hangganan ng basin sa kanluran. Ang Polla ay nasa hilaga ng [[Vallo di Diano]], malapit sa hanay ng bundok ng [[Alburni]] at tinatawid ng ilog ng [[Tanagro]]. Ito ay nasa hangganan ng mga munisipalidad ng [[Atena Lucana]], [[Auletta]], [[Brienza]] ([[Lalawigan ng Potenza|PZ]]), [[Caggiano]], [[Corleto Monforte]], [[Pertosa]], [[Sant'Angelo Le Fratte]] (PZ), at [[Sant'Arsenio]].<ref>{{OSM|r|40553|Polla}}</ref> == Mga demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:7000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:5591 bar:1871 from:0 till:5874 bar:1881 from:0 till:6516 bar:1901 from:0 till:4566 bar:1911 from:0 till:4648 bar:1921 from:0 till:4799 bar:1931 from:0 till:5094 bar:1936 from:0 till:5062 bar:1951 from:0 till:5268 bar:1961 from:0 till:5091 bar:1971 from:0 till:4991 bar:1981 from:0 till:5345 bar:1991 from:0 till:5635 bar:2001 from:0 till:5347 bar:2011 from:0 till:5327 PlotData= bar:1861 at: 5591 fontsize:S text:5,591 shift:(-8,5) bar:1871 at: 5874 fontsize:S text:5,874 shift:(-10,5) bar:1881 at: 6516 fontsize:S text:6,516 shift:(-10,5) bar:1901 at: 4566 fontsize:S text:4,566 shift:(-10,5) bar:1911 at: 4648 fontsize:S text:4,648 shift:(-10,5) bar:1921 at: 4799 fontsize:S text:4,799 shift:(-10,5) bar:1931 at: 5094 fontsize:S text:5,094 shift:(-10,5) bar:1936 at: 5062 fontsize:S text:5,062 shift:(-10,5) bar:1951 at: 5268 fontsize:S text:5,268 shift:(-10,5) bar:1961 at: 5091 fontsize:S text:5,091 shift:(-10,5) bar:1971 at: 4991 fontsize:S text:4,991 shift:(-10,5) bar:1981 at: 5345 fontsize:S text:5,345 shift:(-10,5) bar:1991 at: 5635 fontsize:S text:5,635 shift:(-10,5) bar:2001 at: 5347 fontsize:S text:5,347 shift:(-10,5) bar:2011 at: 5327 fontsize:S text:5,327 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sikat na mamamayan == * [[Costantino Catena]] (ipinanganak. 1969), piyanista * [[Edoardo Monteforte]] (ipinanganak. 1849), pintor * [[Nicola Peccheneda]] (1725-1804), pintor ng Rococo == Kambal na bayan == * {{Flagicon|Germany}} [[Steinenbronn]] ([[Alemanya]]) == Tingnan din == * [[Vallo di Diano]] * [[Cilento]] * [[Mga Kuweba ng Pertosa]] * [[Wikang Cilentano|Diyalektong Cilentano]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.polla.sa.it Polla official website] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 1wbxx6j0ngto1yx2cjvcbupt2hx4c2l 0 313128 2230305 2028396 2026-10-01T00:34:53Z Ryomaandres 8044 2230305 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Salento|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=23|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Salentini|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=420|mayor_party=|saint=[[Santa Barbara]]|day=Disyembre 4 (votivo Hulyo 29)|postal_code=84070|area_code=0974|website={{official website|http://www.comune.salento.sa.it/}}|footnotes=<!-- These are currently unused -->|mayor=|frazioni=Fasana, Maroccia, Palazza|official_name=Comune di Salento|shield_alt=|native_name=|image_skyline=ProLocoGrottaglie12.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=Salento pos SA.gif|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=Salento sa loob ng Lalawigan ng Salerno|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|15|N|15|11|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|istat=065115}} '''Ang Salento''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Kasaysayan == Ang pinakamatandang kapitbahayan na itinatag ng mga Basiliano ay matatagpuan sa makasaysayang sentro ng bayan. Ang angkan ng mga De Marcos ang nagtatag ng unang kapitbahayan sa paligid ng simbahan ng Santa Maria, na pinag-kambal ito ng simbahang may parehong pangalan sa Abadia ng Pattano (bagaman ang mga unang tala ng notarial ng sentro ay mula pa noong 1043). Nakuha ng sentro ng bayan ang kasalukuyang anyo nito sa lungsod noong ika-18 siglo, nang ang bagong direksiyon ng bayan ay sumunod sa ibang landas mula sa mga lumang pamayanang Basiliano. Isang bagong kapitbahayan ang itinayo, na nailalarawan sa pagkakaroon ng mga tahanan ng mga bagong burges na piling tao (mga bahay na palazzo). Simula sa pagtatayo ng palasyo ng baron (Degni-Bammacaro) noong mga unang dekada ng ika-18 siglo (na matatagpuan sa bagong pasukan sa bayan), kalaunan ay nasaksihan nito ang pagtatayo ng iba pang mga tahanan na pagmamay-ari ng mga pamilyang Palazzo, Scarpa, Sollazzo, at Parrillo. Ang kapitbahayan ay matatagpuan sa kalsada na tumatakbo mula sa kasalukuyang palasyo ng baron patungo sa simbahan ng Santa Barbara (na kung saan matatagpuan din ang munisipyo). == Mga pangunahing tanawin == Isang marmol na bato mula sa panahong Pasista ang nakaligtas sa Piazza Europa, isang paalala ng mga parusa laban sa Italya ng [[Liga ng mga Bansa]] para sa kampanya ng Italya sa [[Ikalawang Digmaang Italo-Etiope|Aprika]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commonscat-inline|Salento (comune, Italy)|Salento}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fractions]] [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fiscal_code]] [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 3kpo3y7h0uzb3ra4vpk6lrvjuyqjesr 0 313133 2230331 2029081 2026-10-01T01:10:40Z Ryomaandres 8044 2230331 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sanza|frazioni=San Donato, Varivertola|website={{official website|http://www.comune.sanza.sa.it/}}|area_code=0975|postal_code=84030|day=Setyembre 18|saint=[[San Sabino]]|elevation_m=558|elevation_footnotes=|population_demonym=Sanzesi|population_footnotes=|area_total_km2=126|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|official_name=Comune di Sanza|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|15|N|15|33|E|region:IT_type:city(3007)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sanza sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Sanza pos SA.gif|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sanza da Colle del Pero.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sanza''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Kasaysayan == Ang Sanza, kahit bago pa man ang presensiya ng mga taga-Lucania at mga Romano, ay palaging may estratehiko at komersiyal na kahalagahan bilang isang kinakailangang hintuan sa sinaunang ruta ng karaban na "asin" na nag-uugnay sa baybayin at katimugang bahagi ng Vallo di Diano. Ito ay isang maliit na bayan na matatagpuan sa isang burol na napapaligiran ng mga bundok. Noong sinaunang panahon, pinoprotektahan ito ng mga pader at kakaunti ang mga tarangkahan upang makapasok sa nayon. == Heograpiya == Ang bayan ay nasa hangganan ng [[Buonabitacolo]], [[Casalbuono]], [[Casaletto Spartano]], [[Caselle in Pittari|Caselle sa Pittari]], [[Monte San Giacomo]], [[Montesano sulla Marcellana]], [[Piaggine]], [[Rofrano]], [[Sassano]], at [[Valle dell'Angelo]] . Binibilang ng Sanza ang mga nayon (mga ''[[frazione]]'') ng San Donato at Varivertola. Sa hilagang-kanlurang lugar ng teritoryo nito ay matatagpuan ang bundok [[Cervati]]. == Mga tala at sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * [[Cilento]] * [[Vallo di Diano]] * [[Cilento at Vallo di Diano National Park|Pambansang Liwasan ng Cilento]] * [[Pruno (Cilento)|Pruno Cilento]] * [[Cervati|Bundok Cervati]] == Mga panlabas na link == {{commons-inline|Category:Sanza|Sanza}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] j5vtrkwpith5isuqcuk5w9mysjz8g1s 0 313134 2230324 2082961 2026-10-01T00:59:46Z Ryomaandres 8044 2230324 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santa Marina|province=[[lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.santamarina.sa.it/}}|area_code=0974|postal_code=84070|day=Hunyo 18|saint=Sta. Marina|elevation_m=415|elevation_footnotes=|population_demonym=Santamarinesi|population_footnotes=<ref>Population data from [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]</ref>|area_total_km2=28.36|area_footnotes=|mayor=Giovanni Fortunato|mayor_party=|frazioni=Lupinata, [[Policastro Bussentino]], Poria|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Santa Marina|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|6|19.91|N|15|32|28.9|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Santa Marina sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=Santa Marina pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Santa marina.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Santa Marina''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang munisipalidad, na matatagpuan sa timog [[Cilento]], ay hangganan ng [[Ispani]], [[Morigerati]], [[San Giovanni a Piro]], [[Torre Orsaia]], [[Tortorella]], at [[Vibonati]]. Nagbibilang sa Santa Marina ang 3 nayon (mga ''[[frazione]]''): Lupinata, [[Policastro Bussentino]], at Poria. Ang Policastro ay ang pinakamataong pamayanan ng munisipyo at isang resort pandagat. == Kasaysayan == Noong ika-16 na siglo, sinalakay si Policastro ng mga piratang [[Mga Otomano|Turko]], na, ayon sa alamat, sa pamumuno ni "Dragut Bassà," ay winasak din ang nayon ng Santa Marina. Kalaunan ay naging lugar ito ng isang hukuman na may katabing bilangguan. Ang hukuman at ang tahanan ng mga maharlika ay nasa iisang gusali. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Mayo 18, 1976.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4107|titolo=Santa Marina|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=27 aprile 2024}}</ref> Ang eskudo de armas ay naglalarawan ng imahe ni Santa Marina sa isang asul na likuran, may korona, nakasuot ng puti at nakaupo sa isang upuang kahoy, na may hawak na sanga ng olibo sa kaniyang kanang kamay. == Tingnan din == * [[Cilento]] * [[Baybaying Cilentano]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.santamarina.sa.it Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 8pgzrs3pd1xlylrftv4hyzvzrrf9t6i 0 313141 2230335 2083619 2026-10-01T01:27:45Z Ryomaandres 8044 2230335 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Scala|province=[[Lalawigan ng Salerno|Salerno]] (SA)|website={{official website|http://www.comune.scala.sa.it}}|area_code=089|postal_code=84010|day=Agosto 10|saint=[[San Lorenzo]]|elevation_m=360|elevation_footnotes=|population_demonym=Scalesi|population_footnotes=|area_total_km2=13.86|area_footnotes=|mayor=Luigi Mansi|mayor_party=|frazioni=San Pietro, Santa Caterina, Campidoglio, Minuta, Pontone|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Scala|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|39|N|14|36|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=scala-Stemma.gif|image_caption=Scala na tanaw mula sa [[Ravello]]|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Campania Ravello1 tango7174.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Scala''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. Ito ay matatagpuan sa mabatong burol c. 400 m sa ibabaw ng antas ng dagat at bahagi ng [[Baybaying Amalfitana]]. Dahil heograpikong kabilang ito sa [[Baybaying Amalfitana]], ang teritoryong munisipal ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng UNESCO simula noong 1997. == Kasaysayan == Ang isang burol na matatagpuan humigit-kumulang 400 metro sa ibabaw ng dagat ay ang mabatong lugar kung saan itinayo ang bayan ng Scala, na may malinaw na madeskarteng layunin. Ayon sa isang sinaunang salaysay, ito ay itinatag noong ika-4 na siglo ng mga Romanong nasiraan ng barko na patungo sa Constantinopla. Gayunpaman, ang balita ay hindi napatunayan sa kasaysayan. == Mga kastanyas == Ang bayan ay sikat sa pagtatanim ng mga kastanyas. Bawat taon, sa katapusan ng Nobyembre, para sa dalawang magkasunod na katapusan ng linggo, isang Sagra delle Castagne (isang pista ng mga kastanyas) ay isinasagawa sa pangunahing plaza. == Tingnan din == * [[Baybaying Amalfitana]] * [[Tangway Sorrentina]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.scala.sa.it/ Opisyal na website] {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] djvrmeb7khb3hx9r2n1433kh94l2llu 0 313142 2230338 2083152 2026-10-01T01:32:24Z Ryomaandres 8044 2230338 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Serre|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|website={{official website|http://www.comune.serre.sa.it/}}|area_code=0828|postal_code=84028|day=Nobyembre 11|saint=[[Martin ng Tours|San Martin]]|elevation_m=200|elevation_footnotes=|population_demonym=Serresi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=67.03|area_footnotes=|mayor=Franco Mennella |mayor_party=|frazioni=[[Borgo San Lazzaro]], [[Persano]]|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|official_name=Comune di Serre|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|34|56.0|N|15|11|05.1|E|region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Serre sa loob ng Lalawigan ng Salerno|map_alt=|image_map=File:Serre pos SA.gif|shield_alt=|image_shield=Serre-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Serre panorama.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Serre''' ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[katimugang Italya]]. == Kasaysayan == Ang bayan ay [[Gitnang Kapanahunan|medyebal]] at itinatag sa pagtatapos ng ika-10 siglo. == Heograpiya == Ang Serre ay isang bayan sa buron na matatagpuan sa hilagang [[Cilento]]. Ang munisipal na teritoryo nito, na tinatawid ng mga ilog na [[Sele (ilog)|Sele]] at [[Calore Lucano]], ay may hangganan sa [[Albanella]], [[Altavilla Silentina]], [[Campagna]], [[Eboli]], at [[Postiglione]].<ref>{{OSM|r|40576|Serre}}</ref> Binibilang ng munisipalidad ang mga nayon ng Borgo San Lazzaro at [[Persano]]. Ang bayan ay umaabot sa pagitan ng isang burol sa mga dalisdis ng [[Kabundukang Alburni]] at ng timog-silangang bahagi ng [[Kapatagan ng Sele]], 200 metro sa ibabaw ng antas ng dagat. Ang Serre ay humigit-kumulang 23 km mula sa dagat habang lumilipad ang mga uwak. Ang teritoryo nito ay tinatawid ng dalawang ilog, ang Ilog [[Sele]] at ang Ilog [[Calore Lucano]] (isang sanga), na naghahanggan dito sa hilagang-kanluran at timog, ayon sa pagkakabanggit. Samakatuwid, ang dalawang ilog ay bumubuo sa natural na mga hangganan ng teritoryo, na nagkakaroon ng katangiang hugis kunya. Ang punto kung saan nagtatagpo ang dalawang ilog ay tinatawag na Jonta, isang diyalektong termino na nangangahulugang isang sanga. Ang Ilog Sele at ang kapatagan na may parehong pangalan na nakapalibot dito ay bumubuo pa rin ng mga pangunahing yaman para sa lokal na populasyon. == Tingnan din == * [[Wikang Cilentano|Diyalektog Cilentano]] * [[Parco Nazionale del Cilento, Vallo di Diano at Alburni|Pambansang Liwasan ng Cilento]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Serre}}{{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 09evweyuxie48zhbrlfcm8mdcvg4y5v 0 313421 2230244 2163604 2026-09-30T22:09:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230244 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Aishwarya Rajesh | image = Aishwarya Rajesh at Rummy Audio Launch.jpg | caption = Aishwarya Rajesh in 2014 | birth_date = {{Birth date and age|1990|01|10|df=yes}} | birth_place = Madras ([[Chennai]] sa kasalukuyang panahon), [[Tamil Nadu]], [[India]] | alma_mater = Kolehiyo ng Ethiraj para sa Kababaihan (B.Com) | occupation = {{hlist|Artista|Tagapagtanghal sa telebisyon}} | relatives = Sri Lakshmi (tiyahin) | yearsactive = 1996; 2010–kasalukuyan }} Si '''Aishwarya Rajesh''' (ipinanganak noong 10 Enero 1990) ay isang artistang Indiyano na lumalabas sa mga pelikulang [[wikang Tamil|Tamil]], kasama ang mga pelikulang [[wikang Telugu|Telugu]] at [[Malayalam]]. Nakatanggap siya ng apat na ''SIIMA Award'', isang ''Filmfare Award South'' at isang ''Tamil Nadu State Film Award''. Nagsimula ang karera ni Aishwarya bilang tagapagtanghal sa telebisyon sa komedyang palabas na tinatawag na ''Asatha Povathu Yaaru?'' sa Sun TV. Pagkatapos manalo sa [[reality television|''reality show'']] na ''Maanada Mayilada,'' una siyang lumabas sa ''Neethana Avan'' (2010)<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/photos-aishwarya-rajesh-celebrates-birthday-with-children/articleshow/73190298.cms|title=Photos: Aishwarya Rajesh celebrates birthday with children - Times of India|website=The Times of India|language=en}}</ref> at tumanyag pagkatapos lumabas sa ''Attakathi'' (2012)<ref>{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/84208.html |title=Karthi all praise for 'Attakathi' - Tamil Movie News |publisher=IndiaGlitz |date=2012-07-28 |access-date=2012-08-18 |language=en |archive-date=2012-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729235629/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/84208.html |url-status=dead }}</ref> na gumanap bilang si Amudha. Natanggap niya ang parangal para sa Pinakamahusay na Aktres sa ''Tamil Nadu State Film Award'' para pelikula noong 2014 na ''Kaaka Muttai'' noong gabi ng parangal ng ''Tamil Nadu State Film Awards''.<ref name=hi2>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/tn-govt-announces-tamil-film-awards-for-six-years/article19273078.ece|title=TN Govt. announces Tamil Film Awards for six years|newspaper=The Hindu|access-date=2017-07-14|location=Chennai, India|date=2017-07-14|language=en}}</ref> Nakuha niya ang dalawang pambihirang tagumpay niya sa pag-arte nang gumanap siya bilang Padma sa ''Vada Chennai'' (2018) ni Vetrimaaran kasama si Dhanush at bilang Kousalya Murugesan, isang babae na naglalaro ng [[kriket]], sa kanyang solong pelikula na ''Kanaa'' (2018).<ref>[https://www.ibtimes.co.in/vada-chennai-movie-review-ratings-live-audience-response-783223 Vada Chennai movie review: Live audience response – IBTimes India]. Ibtimes.co.in (17 Oktubre 2018). Hinango noong 2019-01-03 (sa Ingles).</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/kanaa/movie-review/67152622.cms|title=Kanaa Movie Review|work=Times of India|access-date=23 Agosto 2020|language=en}}</ref> ''Jomonte Suvisheshangal'' (2017) ang kanyang unang pelikulang Malayalam kasama si Dulquer Salmaan.<ref>{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/jomonte-suvisheshangal-similar-fare/article17067780.ece1|title=Jomonte Suvisheshangal: similar fare|website=The Hindu|date=2017-01-20|access-date=2020-01-01|language=en}}</ref> Una namang siyang lumabas sa pelikulang [[Hindi]] noong 2017 sa pelikulang ''Daddy'' kasama si Arjun Rampal.<ref>{{cite news|url=https://newsnexa.com/entertainment/arjun-rampal-daddy-movie-arun-gowli-biopic/|title=Arjun Rampal's "Daddy" movie is a Arun Gawli biopic; releasing on 21st July|access-date=23 Hunyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234922/https://newsnexa.com/entertainment/arjun-rampal-daddy-movie-arun-gowli-biopic/|archive-date=1 Agosto 2017|url-status=dead|language=en}}</ref> ''Kousalya Krishnamurthy'' (2019), na isang muling paggawa ng kanyang pelikula noong 2018 na ''Kanaa'' ang kanya namang unang pelikulang Telugu.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/aishwarya-rajesh-signs-telugu-film-kowsalya-krishnamurthy-cricketer-5625014/|title=Aishwarya Rajesh's next Telugu film Kowsalya Krishnamurthy Cricketer goes on floors|first=Gabbeta|last=Kumar|date=13 Marso 2019|access-date=30 Hunyo 2019|language=en}}</ref> ==Maagang buhay== Ipinanganak si Aishwarya Rajesh noong 10 Enero 1990 sa isang pamilyang Telugu sa [[Chennai]] (na kilala noon bilang Madras).<ref>{{Cite web|date=10 January 2020|title=Photos: Aishwarya Rajesh celebrates birthday with children|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/photos-aishwarya-rajesh-celebrates-birthday-with-children/articleshow/73190298.cms|access-date=2020-09-28|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thehindu.com/entertainment/movies/interview-aishwarya-rajesh-world-famous-lover-telugu-cinema/article30782747.ece/|title=Aishwarya Rajesh on 'World Famous Lover': 'The way Telugu directors visualise female leads has changed'|date=10 Pebrero 2020|access-date=11 Pebrero 2020|language=en|archive-date=11 Pebrero 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200211142104/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/interview-aishwarya-rajesh-world-famous-lover-telugu-cinema/article30782747.ece|url-status=dead}}</ref> Isang artista ng pelikulang Telugu ang kanyang ama na si Rajesh.<ref>{{Cite web|title=Aishwarya Rajesh debuts in Tollywood with Kousalya Krishnamurthy - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/aishwarya-rajesh-debuts-in-tollywood-with-kousalya-krishnamurthy/articleshow/69506190.cms|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-05-29|language=en}}</ref><ref name="Kausalya">{{Cite web|last=Pecheti|first=AuthorPrakash|title=Inspirational tale of Kausalya Krishnamurthy|url=https://telanganatoday.com/inspirational-tale-of-kausalya-krishnamurthy|website=Telangana Today|language=en}}</ref> Namatay ang kanyang ama noong 8 taong gulang si Aishwarya.<ref name="newindianexpress1" /> Artista din ang kanyang lolo na si Amarnath,<ref name="Kausalya" /> habang komedyante naman ang kanyang tiyahin na si Sri Lakshmi, na may higit sa 500 pelikulang nagawa.<ref name="newindianexpress1">{{cite web |last=Gupta |first=Rinku |url=http://newindianexpress.com/entertainment/tamil/Dancing-Her-Way-Into-Films/2013/12/04/article1926190.ece1 |title=Dancing Her Way into Films |publisher=The New Indian Express |access-date=4 Disyembre 2013 |language=en |archive-date=5 Disyembre 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131205061519/http://newindianexpress.com/entertainment/tamil/Dancing-Her-Way-Into-Films/2013/12/04/article1926190.ece1 |url-status=dead }}</ref> Siya ang bunso sa apat na magkakapatid, na namatay ang dalawa niyang kuya noong [[tinedyer]] pa lamang siya.<ref>{{Cite web|title=Aishwarya Rajesh was told she is not 'heroine material', faced harassment|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/05/25/aishwarya-rajesh-was-told-she-is-not-heroine-material-faced-harassment.html|access-date=2020-09-28|website=The Week|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa ''Shrine Vailankanni'', Chennai, ''Sree Vidyanikethan International School'', ''Tirupati'', at ''Holy Angels Anglo Indian Higher Secondary School'', Chennai.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/i-always-break-the-rules/article19300053.ece |title=I always break the rules |publisher=The Hindu |work=Chitradeepa Anantharam |date=18 Hulyo 2017 |access-date=12 Oktubre 2018}}</ref> Noong 1996, lumabas siya bilang bata sa pelikulang Telugu na ''Rambantu''.<ref name="rambantu" /> Nag-aral din siya sa [[Kolehiyo]] ng Ethiraj para sa [[Kababaihan]] sa Chennai at nagtapos sa digri na B.Com.<ref>[http://www.lifeandtrendz.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=281:attakathi-actress-aishwarya-joins-us-in-an-exclusive-chat&Itemid=116#.Up9r0cTuLCc Attakathi actress Aishwarya Rajesh joins us in an exclusive chat! – Lifeandtrendz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921065243/http://www.lifeandtrendz.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=281:attakathi-actress-aishwarya-joins-us-in-an-exclusive-chat&Itemid=116#.Up9r0cTuLCc |date=2014-09-21 }}. Lifeandtrendz.com. Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> Nagsimula siyang matutong magsayaw simula noong kinailangan niyang ikoreograpo ang isang palabas sa entablado para sa isang pangkalinangang pista at sa kalaunan, pumasok sa ''reality show'' na ''Maanada Mayilada'' sa Kalaignar TV. Nanalo siya sa ikatlong yugto (o ''season'') ng palabas at inalok na gumanap sa mga pelikula simula noon.<ref name="newindianexpress1" /> == Karera == === 2010–2015 === Noong mga maagang yugto ng kanyang karera, nagtrabaho si Aishwarya bilang tagapagtanghal sa mga set ng palabas sa telebisyon na ''Asathapovathu Yaaru''.<ref>{{Cite web|title=TV host turned actress Aishwarya Rajesh shares a throwback video from her show Asatha Povathu Yaaru; see post - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/tv-host-turned-actress-aishwarya-rajesh-shares-a-throwback-video-from-her-show-asatha-povathu-yaaru-see-post/articleshow/68360785.cms|access-date=2020-06-02|website=The Times of India|language=en}}</ref> Noong 2010 naman ang kanyang unang palabas sa pelikula sa ''Neethana Avan'', na isang pelikulang Tamil, at noong 2014, nakita siyang kasama ni Vijay Sethupathi sa dalawang [[pelikula]], ang ''Rummy'' at ''Pannaiyarum Padminiyum'', na nilabas sa loob ng dalawang linggo. Habang ang unang pelikula ay isang dramang pangnayon na noong dekada 1980 ang tagpuan, ang sumunod naman ay batay sa isang maikling pelikula na may kaparehong pangalan, at umiinog sa isang matandang lalaki at kanyang antigong [[kotse]] na Premier Padmini.<ref>{{cite web |url=http://www.deccanchronicle.com/130518/entertainment-kollywood/article/rummy-1980s-film |title=Rummy is a 1980s film |publisher=Deccan Chronicle |date=18 Mayo 2013 |access-date=4 Disyembre 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013135539/http://www.deccanchronicle.com/130518/entertainment-kollywood/article/rummy-1980s-film |archive-date=13 Oktubre 2013|language=en}}</ref><ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-02/news-interviews/36703305_1_vijay-sethupathi-vintage-car-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515043001/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-02/news-interviews/36703305_1_vijay-sethupathi-vintage-car-film |url-status=dead |archive-date=15 Mayo 2013 |title=Vijay Sethupathi wanted Padmini! |date=2 Pebrero 2013 |work=The Times of India |access-date=10 Mayo 2013 |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515043001/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-02/news-interviews/36703305_1_vijay-sethupathi-vintage-car-film |date=15 Mayo 2013 }}</ref> Pinuri ng mga kritiko ang kanyang pagganap, lalo na sa ''Rummy''.<ref>[https://web.archive.org/web/20140201223109/http://www.sify.com/movies/rummy-review-tamil-15048273.html Movie Review : Rummy]. Sify.com. Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref><ref>[http://behindwoods.com/tamil-movies/rummy/rummy-review.html Rummy (aka) Rummy review]. Behindwoods.com (31 Enero 2014). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> Sinulat ng ''Hindustan Times'' na "labis na gumaganda ang karera" ("''extremely promising''") niya<ref>[https://web.archive.org/web/20140201025521/http://www.hindustantimes.com/entertainment/regional/movie-review-rummy-makes-for-an-engaging-watch/article1-1178801.aspx Movie review: Rummy makes for an engaging watch – Hindustan Times]. Hindustantimes.com. Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> habang binanggit ng kritiko ng pelikula na si Baradwaj Rangan na "mapagpahayag" (''expressive''") siya, at tinawag siyang "isang tonikong pampasigla na itinataboy ng mga alabastrong automata na madalas nating nakukuha sa bidang babae."<ref>[http://baradwajrangan.wordpress.com/2014/02/08/pannaiyarum-padminiyum-478956-38567-98234/ "Pannaiyarum Padminiyum"... Vehicle star | Baradwaj Rangan]. Baradwajrangan.wordpress.com (8 Pebrero 2014). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref><ref>[http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/pannaiyarum-padminiyum-vehicle-star/article5668106.ece Pannaiyarum Padminiyum: Vehicle star – The Hindu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222040936/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/pannaiyarum-padminiyum-vehicle-star/article5668106.ece |date=2014-02-22 }}. Thehindu.com (8 Pebrero 2014). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> Sa kalaunan ng taong iyon, lumabas siya sa isang sekwensya ng awitin sa ''Kathai Thiraikathai Vasanam Iyakkam'' ni R. Parthiepan at bilang bidang babae sa ''Thirudan Police''.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news-interviews/Aaranya-Kaandam-makers-begin-Thirudan-Police/articleshow/27014608.cms Aaranya Kaandam makers begin Thirudan Police – The Times of India]. Timesofindia.indiatimes.com (7 Disyembre 2013). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> Noong Abril 2014, nagsimula siyang masangkot sa pagsasagawa ng pelikulang ''Idam Porul Yaeval'' ni Seenu Ramasamy, subalit hindi pa naipapalabas ang pelikula noong Mayo 2020.<ref>{{Cite web|last=K.|first=Janani K.|date=23 Mayo 2020|title=Producer Suresh Chandra Bose: No Idam Porul Yaeval release in July, new date yet to be finalised|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/producer-suresh-chandra-bose-no-idam-porul-yaeval-release-in-july-new-date-yet-to-be-finalised-1681129-2020-05-23|access-date=2021-03-12|website=India Today|language=en}}</ref> Ang kanyang unang paglabas noong 2015 ay sa ''Kaaka Muttai''. Pinuri ng mga kritiko ang kanyang pagganap bilang isang taong naninirahan sa pook ng mga dukha at ina ng dalawang anak. Sinulat ni Baradwaj Rangan na "tinatanghal nito ang nakamamanghang pagganap mula sa lahat...lalo na kay Aishwarya Rajesh, na gumanap bilang ina ng kanyang mga anak sa isang mundong may kapaguran na pinasinungalingan ang kanyang mga taon."<ref>[http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/kakka-muttai-an-outstanding-debut/article7286460.ece Kaaka Muttai: An outstanding debut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215171628/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/kakka-muttai-an-outstanding-debut/article7286460.ece |date=2018-12-15 }}. The Hindu (5 Hunyo 2015). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> Ipinahayag ng ibang mga tagasuri na "napakahusay" niya,<ref>[http://www.livemint.com/Leisure/jaHdrukBDQKO0K88ANef0H/Film-Review-Kaaka-Muttai.html Film Review: Kaaka Muttai]. Livemint. Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> ginampanan niya ang kanyang papel "na may pambihirang kadalian"<ref>[https://web.archive.org/web/20150605015510/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/kaaka-muttai-review-an-utterly-delectable-pizza/article1-1354740.aspx Kaaka Muttai review: A small film with a big heart | movie reviews]. Hindustan Times (4 Hunyo 2015). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> at "iiwan ka niyang namangha."<ref>[http://www.firstpost.com/bollywood/kaaka-muttai-this-national-award-winning-charming-film-about-2-slum-kids-is-a-must-watch-2280938.html Kaakka Muttai: This National Award-winning, charming film about 2 slum kids is a must-watch]. Firstpost (5 Hunyo 2015). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref><ref>[http://zeenews.india.com/entertainment/regional/kaaka-muttai-review-a-film-that-will-make-you-crow-with-joy_1608178.html 'Kaaka Muttai' review: A film that will make you crow with joy | Zee News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150607061340/http://zeenews.india.com/entertainment/regional/kaaka-muttai-review-a-film-that-will-make-you-crow-with-joy_1608178.html |date=2015-06-07 }}. Zeenews.india.com (5 Hunyo 2015). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> Sa taon din na iyon, nangyari ang una niyang paglabas sa entablado, na ginampanan ang papel na [[Cinderella]] mula sa parehong pamagat na kuwento tungkol sa mga engkantada na inangkop bilang isang "dramang musikal na sayaw."<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/all-set-for-stage-debut/article6853907.ece All set for stage debut – Chennai]. The Hindu (4 Pebrero 2015). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/theatre/Ganesh-Venkatram-makes-a-successul-theatre-debut/articleshow/46162949.cms Ganesh Venkatram makes a successul] ''sic''&#93; theatre debut – Times of India. Timesofindia.indiatimes.com (8 Pebrero 2015). Hinango noong 1 Pebrero 2016 (sa Ingles).</ref> === 2016–kasalukuyan === Si Aishwarya ang artistang Tamil na may pinakamaraming paglabas noong 2016 sa kabuuang 8 pelikula na kabilang sa pumatok sa takilya ang ''Aarathu Sinam'', ''Hello Naan Pei Pesuren'', ''Manithan'' at ''Dharma Durai''. Kritikal na pinahalagaan siya sa kanyang pagganap sa mga pelikulang ''Dharma Durai'' at ''Kuttrame Thandanai'', kung saan nakipagtulungan siya sa direktor ng ''Kaaka Muttai'' na si Manikandan. Una siyang pinipili para sa pag-arte sa mga pagganap ng nakatuong papel sa industriya. Noong 2017, pumasok si Aishwarya sa mga pelikulang [[Malayalam]] at umarte sa dalawang pelikulang matagumpay sa takilya at kritiko, ang mga pelikulang ''Jomonte Suvisheshangal'' at ''Sakhhavu''. Batay sa kanyang pagganap sa ''Kaaka Muttai'', pinili ni Arjun Rampal si Aishwarya sa mapaghamong papel na Zubeida para sa pelikulang ''Daddy''. Dahil dito, nangyari ang unang paglabas ni Aishwarya sa Hindi at kinilala para sa kanyang pagganap sa kanyang unang pelikulang Hindi.<ref>{{Cite web |title=Daddy movie review: Arjun Rampal's intense act elevates Ashim Ahluwalia's brave biopic |website=Firstpost |url=https://www.firstpost.com/entertainment/daddy-movie-review-arjun-rampals-intense-act-elevates-ashim-ahluwalias-brave-biopic-4021319.html |date=8 Setyembre 2017|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Arjun Rampal's Daddy Review: Visuals stand out in this gangster drama |website=India Today |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/daddy-movie-review-arjun-rampal-1040653-2017-09-08 |date=8 Setyembre 2017|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Daddy movie review: A flawed tale of an unsung don |website=Deccan Chronicle |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/080917/daddy-movie-review-a-flawed-tale-of-an-unsung-don.html |date=8 Setyembre 2017|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Critics' Verdict: 'Daddy' Is Zara Hatke From Usual Gangster Films |website=The Quint |url=https://www.thequint.com/entertainment/movie-reviews/critics-verdict-arjun-rampal-daddy |date=8 Setyembre 2017|language=en}}</ref> Noong 2018, nakumpleto niya ang ''shooting'' para sa ''Idhu Vedhalam Sollum Kathai''. Hindi pa naipapalabas ang pelikula noong Abril 2020.<ref>{{Cite web|title=Naragasooran to Rendavathu Padam: Here are some films we would love to see on OTT|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/trends/2020/apr/27/naragasooran-to-rendavathu-padam-here-are-some-films-we-would-love-to-see-on-ott-18202.html|access-date=2021-03-12|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> Bumida siya sa kanyang solong pelikula bilang isang manlalaro ng [[kriket]] sa ''Kanaa'' sa ilalim ng produksyon ni Sivakarthikeyan.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/aishwarya-rajesh-kanaa-interview-5523039/|title=Aishwarya Rajesh: My gut told me Kanaa was worth taking up|date=4 Enero 2019|language=en}}</ref> Muli niyang ginampanan niya ang kanyang papel sa muling pagsasagawa ng pelikulang ''Kousalya Krishnamurthy'' sa [[Wikang Telugu|Telugu]], na minarkahan ang kanyang unang bidang pagganap sa Telugu.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/aishwarya-rajesh-debuts-in-tollywood-with-kousalya-krishnamurthy/articleshow/69506190.cms|title=Aishwarya Rajesh debuts in Tollywood with Kousalya Krishnamurthy - Times of India|website=The Times of India|language=en}}</ref> Bumida din siya sa mga pelikulang ''Namma Veettu Pillai'' at ''Vaanam Kottatum'' bilang kapatid.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/130519/aishwarya-rajesh-takes-up-sisters-role.html|title=Aishwarya Rajesh takes up sister's role|first=Sashidhar|last=Adivi|date=13 Mayo 2019|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vaanam-kottattum-actress-aishwarya-rajesh-on-playing-the-role-of-actor-vijays-sister-in-the-film/articleshow/74043383.cms|title='Vaanam Kottattum' actress Aishwarya Rajesh on playing the role of actor Vijay's sister in the film - Times of India|website=The Times of India|language=en}}</ref> Ginampanan niya ang isang magandang dilag ng nayon sa ''World Famous Lover''.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/interview-aishwarya-rajesh-world-famous-lover-telugu-cinema/article30782747.ece|title=Aishwarya Rajesh on 'World Famous Lover': 'The way Telugu directors visualise female leads has changed'|first=Y. Sunita|last=Chowdhary|date=10 Pebrero 2020|via=www.thehindu.com|language=en}}</ref> Ginampanan niya ang isang babae na nawalan ng asawa sa [[Dubai]] sa pelikulang ''Ka Pae Ranasingam''. Tungkol sa kanyang pagganap, binanggit ng isang kritiko na "Isang paghahayag si Aishwarya Rajesh. Pinapakita niya ang kawalan ng pag-asa, kawalan ng [[kapangyarihan]], kahinaan, tapang at pagpupunyagi na may kadalian at kahanga-hangang paniniwala."<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/ka-pae-ranasingam-movie-review-vijay-sethupathi-aishwarya-rajesh-6669256/|title=Ka Pae Ranasingam review: Aishwarya Rajesh shines in this biting political drama|date=3 Oktubre 2020|language=en}}</ref> Noong 2020, naging parte siya ng nabinbin na proyekto ni Gautham Menon na ''Dhruva Natchathiram''. Napasali siya sa muling pagsasagawa ng ''Mundhanai Mudichu''.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/sasikumar-aishwarya-rajesh-mundhanai-mudichu-remake-133492|title=Sasikumar, Aishwarya Rajesh in 'Mundhanai Mudichu' remake|date=20 Setyembre 2020|website=The News Minute|language=en}}</ref> Noong 2021, nasangkot siya sa paggawa ng pelikulang ''Driver Jamuna''.<ref name=":0" /> == Pilmograpiya == {{Pending films key}} ===Mga pelikula=== {| class="wikitable sortable" |+Tala ng mga pelikula at ginampanan |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Taon !! Pamagat !! Ginampanan !! Wika ! scope="col" class="unsortable" | Mga pananda ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Sang.|Mga sanggunian}} |- | rowspan="1" |1996 || ''Rambantu'' || Aishwarya || rowspan="1" |[[wikang Telugu|Telugu]] || Batang artista |<ref name="rambantu">{{Cite web|title=రాజేంద్ర ప్రసాద్ "రాంబంటు"లో నటించిన ఆమ్మాయి ఇప్పుడు ఎలా ఉందో చూశారా!|url=https://telugu.news18.com/news/movies/aiswarya-rajesh-act-as-child-artist-in-rajendra-prasad-rambabu-movie-sa-734710.html|access-date=2021-04-12|website=News18 Telugu|language=te}}</ref> |- | rowspan="1" |2010 || ''Neethana Avan'' || Nandhini ||[[wikang Tamil|Tamil]] || Unang paglabas sa Tamil | |- | rowspan="3" |2011 || ''Avargalum Ivargalum'' || Swetha |Tamil|| | |- | ''Uyarthiru 420'' || Charu |Tamil|| | |- | ''Sattapadi Kutram'' || Sumathi |Tamil|| | |- | rowspan="3" | 2012 || ''Vilayada Vaa'' || Anu |Tamil|| | |- | ''Attakathi'' || Amudha |Tamil|| | |- | ''Aachariyangal'' || Anu |Tamil|| | |- | rowspan="1" | 2013 || ''Puthagam'' || Thara |Tamil|| | |- | rowspan="4" | 2014 || ''Rummy'' || Sornam |Tamil|| | |- | ''Pannaiyarum Padminiyum'' || Malarvizhi |Tamil|| | |- | ''Kathai Thiraikathai Vasanam Iyakkam'' || Kanyang sarili |Tamil||Natatanging pagpapakita | |- | ''Thirudan Police'' || Poornima |Tamil|| | |- |2015 || ''Kaaka Muttai'' || Ang bidang ina ng kanyang anak |Tamil|| | |- | rowspan="8" | 2016 || ''Aarathu Sinam'' || Mia |Tamil|| | |- | ''Hello Naan Pei Pesuren'' || Kavitha |Tamil|| | |- | ''Manithan'' || Jennifer |Tamil|| | |- | ''Dharma Durai'' || Anbuselvi |Tamil|| | |- | ''Kuttrame Thandanai'' || Swetha |Tamil|| | |- | ''Kadalai'' || Kalai |Tamil|| | |- | ''Parandhu Sella Vaa'' || Madhavi |Tamil|| | |- | ''Mo'' || Priya |Tamil|| | |- | rowspan="6" |2017|| ''Jomonte Suvisheshangal'' ||Vaidhehi||[[Malayalam]] || Unang paglabas sa Malayalam | |- | ''Mupparimanam'' || Kanyang sarili ||Tamil || Kameyong pagpapakita | |- | ''Kattappava Kaanom'' || Meena |Tamil|| | |- | ''Sakhhavu''|| Janaki ||Malayalam || | |- | ''Gemini Ganeshanum Suruli Raajanum'' || Pooja ||Tamil|| | |- | ''Daddy'' || Zubeida Mujawar / Asha Gawli || [[wikang Hindi|Hindi]]|| Unang paglabas sa Hindi | |- | rowspan="5" |2018||''Lakshmi''|| Nandhini ||Tamil || | |- | ''Saamy 2'' || Bhuvana |Tamil|| | |- | ''Chekka Chivantha Vaanam'' || Renuka Thyagarajan |Tamil|| | |- | ''Vada Chennai'' || Padma |Tamil|| | |- | ''Kanaa'' || Kousalya Murugesan |Tamil|| | |- | rowspan="6" |2019|| ''Vilambaram'' || Aishwarya |Tamil|| | |- | ''The Lion King'' | Nala (boses) | Tamil | Bersyong naka-''dub'' |<ref name="cinemaexpress">{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2019/jul/01/aishwarya-rajesh-rohini-robo-shankar-and-manobala-join-the-tamil-voice-cast-of-the-lion-king-12656.html|title=Aishwarya Rohini Robo Shankar and Manobala join the tamil voice cast of the lion king|access-date=29 Hulyo 2019|language=en}}</ref> |- | ''Kousalya Krishnamurthy'' || Kousalya Krishnamurthy || Telugu || Unang paglabas sa Telugu sa isang pangunahing pagganap | |- | ''Mei'' || Uthra ||Tamil || | |- | ''Namma Veettu Pillai'' || Thulasi |Tamil|| | |- | ''Mismatch'' || Mahalakshmi || Telugu || | |- | rowspan="3" |2020 ||''Vaanam Kottatum''|| Mangai || Tamil || | |- |''World Famous Lover''|| Suvarna || Telugu || | |- |''Ka Pae Ranasingam''||Ariyanachi || Tamil || | |- | rowspan="6" |2021 | ''Thittam Irandu''|| Athira || Tamil || |<ref>{{Cite web|date=2021-07-30|title='Thittam Irandu' movie review: Aishwarya Rajesh-starrer makes for a decent watch|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/thittam-irandu-movie-review-aishwarya-rajesh-starrer-makes-for-a-decent-watch-1014229.html|access-date=2021-07-30|website=Deccan Herald|language=en}}</ref> |- |''Boomika'' ||Samyuktha Gowtham|| Tamil|| |<ref>{{Cite web|title=Aishwarya Rajesh's 25th film titled 'Boomika'|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2020/aug/24/aishwarya-rajeshs-25th-film-titled-boomika-2187301.html|access-date=2020-09-29|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> |- |''Tuck Jagadish''|| Chandra || Telugu || |<ref>{{Cite web|title='Tuck Jagadish' teaser on Feb 23: Nani switches to action mode in new poster|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/tuck-jagadish-teaser-on-feb-23-nani-switches-to-action-mode-in-new-poster/articleshow/81127255.cms|access-date=27 Pebrero 2021|website=Times of India|language=en}}</ref> |- |''Republic'' |Myra Hanson |Telugu | |<ref>{{Cite web|title=Sai Dharam Tej and Aishwarya Rajesh wrap up shoot for Deva Katta's Republic|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/sai-dharam-tej-and-aishwarya-rajesh-wrap-up-shoot-for-deva-kattas-republic/articleshow/81170783.cms|access-date=23 Pebrero 2021|website=Times of India|language=en}}</ref> |- | {{Pending film|Driver Jamuna}} |{{TBA}} |Tamil |Ginagawa pa lamang ang pelikula |<ref name=":0">{{Cite web|title=Aishwarya Rajesh begins shooting for 'Driver Jamuna'!|url=https://www.sify.com/movies/aishwarya-rajesh-begins-shooting-for-driver-jamuna-news-tamil-veofl6ehadijg.html|access-date=2021-04-14|website=Sify|language=en|archive-date=2021-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414211415/https://www.sify.com/movies/aishwarya-rajesh-begins-shooting-for-driver-jamuna-news-tamil-veofl6ehadijg.html|url-status=dead}}</ref> |- | {{Pending film|Mohandas}} |{{TBA}} |Tamil |Ginagawa pa lamang ang pelikula |<ref>{{Cite web|title= Indrajith Sukumaran wraps up Mohandas. Vishnu Vishal calls him a great human being|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/indrajith-sukumaran-wraps-up-mohandas-vishnu-vishal-calls-him-a-great-human-being-1791715-2021-04-16|access-date=2021-05-12|website=India Today|language=en}}</ref> |- | rowspan="3" |I-aanusyo pa | rowspan="2" {{Pending film|Wala pang pangalan na muling pagsasagawa ng ''The Great Indian Kitchen''|no}} | rowspan="2" {{TBA}} |Tamil | rowspan="2" | [[Bilingguwalismo|Bilingguwal]]; ginagawa pa lamang ang pelikula | rowspan="2" | <ref>{{Cite web|title=Rahul Ravindran to reprise Suraj Venjaramoodu's role in the Tamil remake of 'The Great Indian Kitchen'.|url=https://www.sify.com/movies/rahul-ravindran-to-reprise-suraj-venjaramoodus-role-in-the-tamil-remake-of-the-great-indian-kitchen-news-tamil-vdxff7efjijcg.html|access-date=2021-07-27|website=Sify|language=en}}</ref> |- |Telugu |- | {{Pending film|Dhruva Natchathiram}} || Ragini || Tamil || Nabinbin | |- |} ===Bidyong pangmusika=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: left;" |+Tala ng mga bidyong pangmusika |- ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Pamagat ! scope="col" | Kasamang artista ! scope="col" | Direktor ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Sang.|Mga sanggunian}} |- | 2018 | ''Bodhai Kodhai'' | Atharvaa | Gautham Menon |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=oA54cfoF2IQ:|title=Bodhai Kodhai - Single Gautham Vasudev Menon, Karthik, Karky, Atharvaa, Aishwarya Rajesh|last=Ondraga Entertainment |date=14 Hunyo 2018 |access-date=30 Abril 2020|via=YouTube|language=en}}</ref> |} === Telebisyon === {| class="wikitable" |+Tala ng mga palabas sa telebisyon at ginampanan !Taon !Pamagat !Ginampanan !Telebisyon |- |2021 |''Kanni Theevu Ullasa Ulagam 2.0'' |Pagpapakita bilang bisita |Colors Tamil |- |2007 |''Asathapovathu yaru'' |Tagapagtanghal |Sun TV |} ==Mga parangal at nominasyon== {| class="wikitable sortable" |+Tala ng mga parangal at nominasyon |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Taon !! Parangal !! Kategorya !! Pamagat !! Resulta !class="unsortable" |{{Abbr|Sang.|Mga sanggunian}} |- |rowspan="2"|2015 || Ika-63 ''Filmfare Awards South'' || Pinakamahusay na Aktres – Tamil || rowspan="5" |''Kaaka Muttai'' || {{nom}} | |- | ''Edison Awards'' || Pinakamahusay na Aktres – Tamil || {{nom}} | |- | rowspan="3" |2016 || Ika-5 ''South Indian International Movie Awards'' || Pinakamahusay na Aktres – Tamil || {{nom}} | |- | Unang ''IIFA Utsavam'' || Pagganap sa isang Pansuportang Papel - Babae || {{nom}} | |- | ''Norway Tamil Film Festival Awards'' || Pinakamahusay na Aktres || {{won}} | |- | rowspan="4" |2017 | Ika-64 na ''Filmfare Awards South'' || Pinakamahusay na Aktres sa isang Pansuportang Pagganap || rowspan="2" |''Dharmadurai''|| {{nom}} | |- | Ika-6 na ''South Indian International Movie Awards'' || Pinakamahusay na Aktres sa isang Pansuportang Pagganap – Tamil || {{won}} | |- | ''Tamil Nadu State Film Awards'' || Pinakamahusay na Aktres|| ''Kaaka Muttai'' || {{won}} |<ref name="The Hindu">{{cite news|date=14 Hulyo 2017|title=TN Govt. announces Tamil Film Awards for six years|work=The Hindu|location=Chennai, India|url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/tn-govt-announces-tamil-film-awards-for-six-years/article19273078.ece|access-date=14 Hulyo 2017|language=en}}</ref> |- | ''Asiavision Awards''|| Pinakamahusay na Aktres – Maramihang wika |Pangkalahatan|| {{won}} | |- |2018 |Ika-65 ''Filmfare Awards South'' || Pinakamahusay na Pansuportang Aktres – Malayalam || ''Jomonte Suvisheshangal'' ||{{Nom}} | |- | rowspan="7" | 2019 || ''Ananda Vikatan Cinema Awards''|| Pinakamahusay na Aktres || ''Kanaa''|| {{nom}} | |- | ''Edison Awards''|| Batang Aktres na Nagbibigay ng Inspirasyon | rowspan="2" |''Kanaa''|| {{won}} | |- | ''Edison Awards'' || Pinakamahusay na Aktres – Tamil || {{nom}} | |- | Ika-8 ''South Indian International Movie Awards'' || Pinakamahusay na Aktres – Tamil || rowspan="5"|''Kanaa'' || {{nom}} | |- | Ika-8 ''South Indian International Movie Awards'' || Pinakamahusay na Aktres (Mga Kritiko) – Tamil || {{won}} | |- | Ika-66 na ''Filmfare Awards South'' || Pinakamahusay na Aktres - Tamil || {{nom}} | |- | Ika-66 na ''Filmfare Awards South'' || Pinakamahusay na Aktres (Mga Kritiko) - Tamil || {{won}} | |- | rowspan="3" | 2020 || ''Zee Cine Awards'' Tamil || Pinakamahusay na Aktor - Babae || {{won}} | |- | ''Ananda Vikatan Cinema Awards'' || Pinakamahusay na Pansuportang aktres || rowspan="2" | ''Namma Veettu Pillai'' || {{nom}} | |- | ''Norway Tamil Film Festival Awards'' || Pinakamahusay na Pansuportang Aktres || {{won}} |<ref>{{Cite web|title=11th NTFF 2020 – Winners list of Awardees – Tamilar Viruthu – Tamil Nadu &#124; NTFF|url=https://ntff.no/11th-ntff-2020-winners-list-of-awardees-tamilar-viruthu-tamil-nadu/|language=en|access-date=2021-11-21|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026071804/https://ntff.no/11th-ntff-2020-winners-list-of-awardees-tamilar-viruthu-tamil-nadu/|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="3" | 2021 | rowspan="3" | Ika-10 ''South Indian International Movie Awards'' |Pinakamahusay na Aktres (Mga Kritiko) – Telugu |''World Famous Lover'' |{{won}} | rowspan="3" |<ref>{{cite web |title=SIIMA Awards 2021: Here Is The Complete Winners List Of Day 2 |url=https://www.thehansindia.com/cinema/siima-awards-2021-here-is-the-complete-winners-list-of-day-2-707317 |website=The Hans India |date=20 Setyembre 2021|language=en}}</ref> |- |Pinakamahusay na Aktres – Telugu |''World Famous Lover'' |{{nom}} |- |Pinakamahusay na Aktres – Tamil |''Ka Pae Ranasingam'' |{{won}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{IMDb name|5781594}} * {{twitter|aishu_dil}} {{authority control}} {{BD|1990||Rajesh, Aishwarya}} [[Kategorya:Mga artista mula sa India]] p703kv3ywxnmpuo8ozvhjlc18leswa7 0 314201 2230590 2229916 2026-10-01T08:31:13Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230590 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|name=Miss World 2021|date=16 Marso 2022|venue=Coca-Cola Music Hall, San Juan, [[Porto Riko]]|broadcaster={{Hlist|REELZ|London Live|Univision}}|entrants=97|placements=30|debuts={{Hlist|[[Irak]]|[[Somalya]]}}|withdrawals={{Hlist|[[Antigua at Barbuda]]|[[Aruba]]|[[Australya]]|[[Bagong Silandiya]]|[[Barbados]]|[[Biyelorusya]]|[[Dinamarka]]|[[Etiyopiya]]|[[Gresya]]|[[Guwatemala]]|[[Guyana]]|[[Heyorhiya]]|[[Kapuluang Birheng Britaniko]]|[[Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]]|[[Kapuluang Cook]]|[[Kasakistan]]|[[Kirgistan]]|[[Kroasya]]|[[Laos]]|[[Miyanmar]]|[[Montenegro]]|[[Rusya]]|[[Samoa]]|[[Sierra Leone]]|[[Taylandiya]]|[[Timog Sudan]]}}|returns={{Hlist|[[Baybaying Garing]]|[[Belis]]|[[Estonya]]|[[Guniya]]|[[Kamerun]]|[[Madagaskar]]|[[Namibya]]|[[Noruwega]]|[[Santa Lucia (bansa)|Sant Lucia]]|[[Serbiya]]|[[Sint Maarten]]|[[Urugway]]}}|before=[[Miss World 2019|2019]]|next=[[Miss World 2023|2023]]|image=Karolina Bielawska P3201959 2 (52230263974).jpg|caption=Karolina Bielawska, Miss World 2021|presenters={{Hlist|Peter Andre|Fernando Allende}}|entertainment={{Hlist|Don Omar|Gente de Zona|Victor Manuel|Pedro Capo|Puerto Rico Philharmonic Orchestra}}|winner='''Karolina Bielawska'''|represented='''{{Flagicon|POL}} [[Polonya]]''' }} Ang '''Miss World 2021''' ay ang ika-70 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na ginanap sa Coca-Cola Music Hall sa San Juan, [[Puerto Rico|Porto Riko]] noong 16 Marso 2022.<ref>{{Cite web |date=22 Disyembre 2021 |title=Miss World resets coronation night to March 2022 |url=https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2021/12/22/Miss-World-2021-coronation-night-March-2022.html |access-date=5 Mayo 2023 |website=[[CNN Philippines]] |language=en |archive-date=8 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408214517/https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2021/12/22/Miss-World-2021-coronation-night-March-2022.html |url-status=dead }}</ref> Orihinal na nakatakdang gaganapin ang kompetisyon sa José Miguel Agrelot Coliseum noong 16 Disyembre 2021. Gayunpaman, ang kompetisyon ay na-''reschedule'' sa Marso 16, 2022 dahil sa pandemya ng COVID-19 sa Porto Riko.<ref>{{Cite web |date=22 Disyembre 2021 |title=Miss World resets coronation night to March 2022 |url=https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2021/12/22/Miss-World-2021-coronation-night-March-2022.html |access-date=30 Hulyo 2022 |website=[[CNN Philippines]] |language=en |archive-date=7 Enero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230107023727/https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2021/12/22/Miss-World-2021-coronation-night-March-2022.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Bernardino |first=Stephanie |date=23 Disyembre 2021 |title=Miss World 2021 pageant reset to March 2022 |url=https://mb.com.ph/2021/12/23/miss-world-2021-pageant-reset-to-march-2022/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Toni-Ann Singh ng Hamayka si [[Karolina Bielawska]] ng Polonya bilang Miss World 2021.<ref>{{Cite web |date=17 Marso 2022 |title=Poland's Karolina Bielawska is Miss World 2021 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/poland-karolina-bielawska-winner-miss-world-2021/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=17 Marso 2022 |title=Who is Karolina Bielawska, Miss World 2021? |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/things-to-know-poland-karolina-biewlaska-miss-world-2021/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Ito ang pangalawang tagumpay ng Polonya sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Prideaux |first=Sophie |date=18 Marso 2022 |title=Who is Karolina Bielawska? Meet the Polish beauty queen who just became Miss World 2021 |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/2022/03/18/who-is-karolina-bielawska-meet-the-polish-beauty-queen-who-just-became-miss-world-2021/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=The National |language=en}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Shree Saini ng [[Estados Unidos]] habang nagtapos bilang second runner-up si Olivia Yacé ng [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]].<ref>{{Cite news |date=17 Marso 2022 |title=Poland win Miss World 2022, Cote d'Ivoire collect 2nd runner up |language=West African Pidgin English |work=BBC News Pidgin |url=https://www.bbc.com/pidgin/world-60778320 |access-date=31 Hulyo 2022}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |last2=Pasajol |first2=Anne |date=17 Marso 2022 |title=Miss World 2021 is Karolina Bielawska of Poland |url=https://entertainment.inquirer.net/441524/miss-world-2021-is-karolina-bielawska-of-poland |access-date=31 Hulyo 2022 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Mga kandidata mula sa siyamnapu't-pitong mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan nina Peter Andre at Fernando Allende ang kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Gabinete |first=Jojo |date=17 Marso 2022 |title=Poland, wagi sa Miss World 2021 dahil sa pagtulong sa Ukrainians? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/164443/poland-miss-world-2021-urkrainian-refugees-a734-20220317 |access-date=2023-05-05 |website=PEP.ph |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gillett |first=Katy |date=17 Marso 2022 |title=Miss World 2021 finally crowned after Covid-19 delays |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion/2022/03/17/miss-world-2021-finally-crowned-after-covid-19-delays/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=The National |language=en}}</ref> Nagtanghal sina Don Omar, Gente de Zona, Victor Manuel, Pedro Capo, at ang Filarmonica de Puerto Rico sa edisyong ito.<ref>{{Cite web |last=Reiher |first=Andrea |date=16 Marso 2022 |title=Miss World 2021-2022 Schedule: What Time & Channel to Watch |url=https://heavy.com/entertainment/miss-world-time-channel-schedule-2021-2022/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Heavy.com |language=en-US |archive-date=13 Abril 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220413163818/https://heavy.com/entertainment/miss-world-time-channel-schedule-2021-2022/ |url-status=dead }}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:Coliseum of PR.JPG|thumb|Coliseo de Puerto Rico José Miguel Agrelot, lokasyon para sa ilang parte ng Miss World 2021.|250x250px]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Orihinal na nakatakda ang ika-70 edisyon ng kompetisyon sa katapusan ng taong 2020. Gayunpaman, naudlot ang kompetisyon dulot ng [[pandemya ng COVID-19]], at inanunsyo ng [[Miss World|Miss World Organization]] noong Hulyo 29, 2020 na ang ika-70 edisyon ng kompetisyon ay magaganap sa katapusan ng taong 2021.<ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2020 |title=Miss World cancels 2020 edition |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-world-cancels-2020-edition-moves-to-2021/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 Hulyo 2020 |title=Miss World 2020 to be held in 2021? |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/Miss-World-2020-to-be-held-in-2021/eventshow/77156276.cms |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=30 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220830015638/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/miss-world-2020-to-be-held-in-2021/eventshow/77156276.cms |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=15 Disyembre 2021 |title=Here’s where you can watch the Miss World 2021 coronation |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/where-to-watch-miss-world-coronation-december-2021/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Noong Marso 8, 2021, kinumpirma ng Miss World Organization na ang kompetisyon ay mangyayari sa Coca-Cola Music Hall sa San Juan, [[Puerto Rico|Porto Riko]] sa Disyembre 16, 2021.<ref>{{Cite web |date=11 Marso 2021 |title=Miss World 2021 finale date announced! |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/miss-world-2021-finale-date-announced/articleshow/81462288.cms |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731065210/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/miss-world-2021-finale-date-announced/articleshow/81462288.cms |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez Caraballo |first=Harry |date=8 Marso 2021 |title=¡Confirmado! Celebrarán concurso internacional de Miss Mundo en Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/pr/entretenimiento/2021/03/08/confirmado-celebraran-concurso-internacional-miss-mundo-puerto-rico.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=13 Marso 2021 |title=70th Miss World pageant to be held in Puerto Rico on Dec. 16 |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/70th-miss-world-pageant-to-be-held-in-puerto-rico-on-dec-16 |access-date=11 Mayo 2023 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> Ngunit dahil sa pagtaas ng pangangailan ng mga tiket, inanunsyo ng Miss World Organization noong Setyembre 2 na ang kompetisyon ay inilipat sa José Miguel Agrelot Coliseum, ang pinakamalaking ''indoor venue'' sa Porto Riko.<ref>{{Cite web |date=4 Setyembre 2021 |title=With a rise in demand for finale tickets, Miss World 2021 venue shifted! |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/with-a-rise-in-demand-for-finale-tickets-miss-world-2021-venue-shifted/articleshow/85931318.cms |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731065155/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/with-a-rise-in-demand-for-finale-tickets-miss-world-2021-venue-shifted/articleshow/85931318.cms |url-status=dead }}</ref> Kumalat ang banta ng [[SARS-CoV-2 Omicron variant]] sa ilang bahagi ng daigdig sa panahon ng mga ''pre-pageant activity'', at ang banta ng birus ay nagsimula na ring kumalat sa Porto Riko. Noong Disyembre 14, nagpositibo sa COVID-19 si Pricilia Carla Yules ng [[Indonesia|Indonesya]].<ref>{{Cite web |last= |date=15 Disyembre 2021 |title=Nhiều thí sinh Miss World cách ly vì Covid-19 |trans-title=Many Miss World contestants are quarantined because of Covid-19 |url=https://vnexpress.net/nhieu-thi-sinh-miss-world-cach-ly-vi-covid-19-4403384.html |access-date=5 Mayo 2023 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> Bilang pag-iingat, ang kaniyang kakuwarto na si Manasa Varanasi ng [[Indiya]] at lima pa ay inuri bilang mga hinihinalang kaso.<ref>{{Cite web |last=Anna |first=Elvira |date=15 Disyembre 2021 |title=Kabar Terbaru Carla Yules di Miss World 2021, Ini Penjelasan Liliana Tanoesoedibjo |url=https://www.inews.id/lifestyle/seleb/kabar-terbaru-carla-yules-di-miss-world-2021-ini-penjelasan-liliana-tanoesoedibjo |access-date=31 Hulyo 2022 |website=iNews |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 Disyembre 2021 |title=Scenic view, good food & sunshine: Manasa Varanasi's isolation in Puerto Rico is a dream |language=en |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/scenic-view-good-food-sunshine-manasa-varanasis-isolation-in-puerto-rico-is-a-dream/articleshow/88356513.cms?from=mdr |access-date=6 Mayo 2023 |issn=0013-0389}}</ref> Kinumpirma ng tagapangulo ng Miss World Organization na si Julia Morley na ang mga kandidata ay kasalukuyang nakahiwalay at naka-quarantine at hindi sila maaring umakyat sa entablado sa palabas kung hindi sila maglalabas ng negatibong PCR test. Subalit lahat ng mga kandidata ay kabilang pa rin sa kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=15 Disyembre 2021 |title=Aisladas varias candidatas de Miss Mundo por posible contagio de COVID-19 |url=https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas-belleza/notas/aisladas-varias-candidatas-de-miss-mundo-por-posible-contagio-de-covid-19/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Primera Hora |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vargas Rodríguez |first=Shakira |date=14 Disyembre 2021 |title=Investigan casos sospechosos de COVID-19 entre siete concursantes de Miss Mundo 2021 |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/investigan-posibles-casos-de-covid-19-entre-siete-concursantes-de-miss-mundo-2021/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> Noong Disyembre 15, kinumpirma ng ''Puerto Rico Department of Health'' na 17 postibong kaso ng COVID-19 ay may kinalaman sa mga aktibidad ng Miss World, kabilang ang mga kalahok at mga empleyado.<ref>{{Cite web |last=Tusing |first=David |date=16 Disyembre 2021 |title=17 people at Miss World 2021 pageant test positive for Covid-19 in Puerto Rico |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion/2021/12/16/17-people-at-miss-world-2021-pageant-test-positive-for-covid-19-in-puerto-rico/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The National |language=en}}</ref> Noong Disyembre 16, ilang oras bago ang kompetisyon, nagpasya ang Miss World Organization na muling ipagpaliban ang kompetisyon matapos na magpositibo sa COVID-19 ang 23 kandidata at 15 empleyado ng Miss World.<ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2021 |title=Miss Mundo é adiado após mais de 20 candidatas contraírem Covid |url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2021/12/17/miss-mundo-e-adiado-apos-mais-de-20-candidatas-contrairem-covid.ghtml |access-date=31 Hulyo 2022 |website=G1 |language=pt-br}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pallavi |first=Krishna Priya |date=17 Disyembre 2021 |title=Miss World 2021 temporarily postponed after several Covid-19 positive cases |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-world-2021-temporarily-postponed-after-several-covid-19-positive-cases-101639708067082.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2021 |title=Miss World coronation night postponed due to COVID-19 |url=https://www.cnnphilippines.com/entertainment/2021/12/17/Miss-World-2021-postponed-due-to-COVID-19.html |access-date=3 Agosto 2022 |website=[[CNN Philippines]] |language=en |archive-date=22 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222212721/https://cnnphilippines.com/entertainment/2021/12/17/Miss-World-2021-postponed-due-to-COVID-19.html |url-status=dead }}</ref> Kinumpirma rin ng pambansang direktor ng Miss World Malaysia na nagpositibo rin sa COVID-19 si Lavanya Sivaji ng Malaysia.<ref name=":0">{{Cite web |last=Holland |first=Oscar |last2=Blanco Munoz |first2=Begona |date=17 Disyembre 2021 |title=Miss World 2021 postponed hours before finale amid Covid-19 outbreak |url=https://www.cnn.com/style/article/miss-world-2021-postponed-covid-19/index.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Inanunsyo ng Miss World Organization na ang kompetisyon ay muling aayusin at gaganapin sa loob ng susunod na 90 araw.<ref name=":0" /> Noong Disyembre 22, kinumpirma ng Miss World Organization na ang kompetisyon ay mangyayari sa Coca-Cola Music Hall sa San Juan, [[Puerto Rico|Porto Riko]] sa Marso 16, 2022 at hindi sa José Miguel Agrelot Coliseum.<ref>{{Cite web |last=Adel |first=Rosette |date=22 Disyembre 2021 |title=Miss World moves coronation night to March 2022 |url=https://interaksyon.philstar.com/trends-spotlights/2021/12/22/207061/miss-world-moves-coronation-night-to-march-2022/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=Interaksyon |language=en-US}}</ref> Ang 40 ''semifinalist'' lang ang bumalik sa Porto Riko para sa na-reschedule na kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=22 Disyembre 2021 |title=Miss World 2021 new pageant finale date has been announced |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/life-style/miss-world-2021-pageant-finale-rescheduled-date-puerto-rico-manasa-varanasi-india-7684505/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Concepcion |first=Eton B. |date=10 Marso 2022 |title=Tracy Maureen Perez resumes Miss World quest |url=https://manilastandard.net/showbitz/columns0/pageant-concept-by-eton-concepcion/314213313/tracy-maureen-perez-resumes-miss-world-quest.html |access-date=3 Agosto 2022 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa siyamnapu't-pitong mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Maraming mga kompetisyong pambansa ang ipinagliban o ganap na nakansela dahil sa [[pandemya ng COVID-19]]. Dahil dito, 16 sa mga kandidata na naatasan upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo ay mga ''runner-up'' sa kanilang nakaraang kompetisyong pambansa, o napili sa isang ''casting process''. Walong kandidata naman ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok si Amela Agastra upang kumatawan sa [[Albanya]] matapos na umurong ang Miss World Albania 2021 na si Joanna Kiose sa hindi malamang dahilan.<ref>{{Cite web |last= |date=12 Hulyo 2021 |title=Đại diện Albania tại Miss World gây chú ý cùng hình xăm cá tính: Đỗ Hà vẫn ngọt ngào với sức hút riêng |url=https://saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dai-dien-albania-tai-miss-world-gay-chu-y-voi-hinh-xam-ca-tinh-202107111754459501.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Saostar.vn |language=vi}}</ref> Iniluklok si Shree Saini, isang ''semifinalist'' sa Miss World America 2020, bilang Miss World America 2021 dahil ang iskedyul ng kompetisyon ay lumagpas na sa panunungkulan ni Alissa Anderegg bilang Miss World America 2020.<ref>{{Cite web |last=Sadosh |first=Raj |date=4 Oktubre 2021 |title=Punjab-born Shree Saini first Indo-American to represent America at Miss World contest |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/punjab-born-shree-saini-first-indo-american-to-represent-america-at-miss-world-contest-320046 |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Tribune |language=en |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731125315/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/punjab-born-shree-saini-first-indo-american-to-represent-america-at-miss-world-contest-320046 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Brody |first=Lanae |date=15 Marso 2022 |title=Miss World America Shree Saini Reveals How She Overcame Horrific Accident to Capture Her Crown |url=https://people.com/human-interest/miss-world-america-shree-saini-overcame-horrific-crash-capture-crown/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=People Magazine |language=en}}</ref> Iniluklok si Miss World Japan 2021 Tamaki Koshi upang kumatawan sa [[Hapon]] dahil lumagpas na sa panunungkulan ni Miss World Japan 2020 Maria Kaneya ang petsa ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |last= |date=29 Setyembre 2020 |title=Dung mạo tân Hoa hậu Thế giới Nhật Bản |trans-title=New face of Miss World Japan |url=https://vnexpress.net/dung-mao-tan-hoa-hau-the-gioi-nhat-ban-4168758.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> Iniluklok si Tamara Del Maso upang kumatawan sa [[Costa Rica|Kosta Rika]] matapos na umurong ang Miss World Costa Rica 2020 na si Andrea Montero dahil sa problema sa visa.<ref>{{Cite web |date=16 Oktubre 2020 |title=Andrea Montero crowned Miss Costa Rica 2020 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/andrea-montero-crowned-miss-costa-rica-2020/articleshow/78714487.cms |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731125407/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/andrea-montero-crowned-miss-costa-rica-2020/articleshow/78714487.cms |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=11 Setyembre 2021 |title=Lộ diện người đẹp đại diện Costa Rica tham gia Miss World 2021 |url=https://vov.vn/giai-tri/nghe-si/lo-dien-nguoi-dep-dai-dien-costa-rica-tham-gia-miss-world-2021-889887.vov |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Voice of Vietnam |language=vi}}</ref> Iniluklok si Lizzy Dobbe, ang first runner-up ng Miss World Nederland 2020-21 upang kumatawan sa [[Netherlands|Olanda]] matapos na umurong ni Miss World Nederland 2020-21 na si Dilay Willemstein dahil sa ayaw niyang mabakunahan laban sa COVID-19.<ref>{{Cite web |last=Gutker |first=Carina |date=1 Hulyo 2021 |title=Lizzy (20) grijpt net naast titel en wordt tweede in Miss World Nederland-verkiezing |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/288246/lizzy-20-grijpt-net-naast-titel-en-wordt-tweede-in-miss-world-nederland-verkiezing |access-date=31 Hulyo 2022 |website=NH |language=nl}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Jongeneel |first=Anouk |date=7 Oktubre 2021 |title=Lizzy werd tweede maar gaat nu tóch naar Miss World Verkiezing: "Ik ben vereerd" |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/292795/lizzy-werd-tweede-maar-gaat-nu-toch-naar-miss-world-verkiezing-ik-ben-vereerd |access-date=31 Hulyo 2022 |website=NH |language=nl}}</ref> Iniluklok si Miss Rwanda 2021 Grace Ingabire upang kumatawan sa [[Rwanda]] dahil lumagpas na sa panunungkulan ni Miss Rwanda 2020 Nishimwe Naomie ang petsa ng kompetisyon.<ref>{{cite web |date=23 Marso 2020 |title=Nyina wa Miss Rwanda 2020, Nishimwe Naomie, avuga ko yari yaripfuje iryo teka kuva kera |url=https://www.bbc.com/gahuza/51604858 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=[[BBC News]] |language=rw}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Nsabimana |first=Eddie |date=21 Marso 2021 |title=Grace Ingabire crowned Miss Rwanda 2021 |url=https://www.newtimes.co.rw/entertainment/grace-ingabire-crowned-miss-rwanda-2021 |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The New Times |language=en}}</ref> Iniluklok si Miss Senegal 2021 Penda Sy upang kumatawan sa Senegal dahil lumagpas na sa panunungkulan ni Miss Senegal 2020 Ndeye Fatima Dione ang petsa ng kompetisyon.<ref name=":3">{{Cite web |last=Coulibaly |first=Justin |date=6 Oktubre 2021 |title=Miss monde Sénégal 2021 : Penda Sy succède à Alberta Diatta |url=https://www.afrik.com/miss-monde-senegal-2021-penda-sy-succede-a-alberta-diatta |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Afrik.com |language=fr-FR}}</ref> Noong Nobyembre 2021, hayagang ibinunyag ni Dione na siya ay na-droga at ginahasa sa isang pagtitipong pinaghandaan ng mga ''national pageant organizers'' ng Miss Senegal. Dahil dito, si Dione ay nabuntis at kalaunan ay hindi na ito nakakatanggap ng mga imbitasyon para sa mga aktibidad ng Miss Senegal.<ref>{{Cite web |date=26 Nobyembre 2021 |title=Miss Senegal chairperson under fire after blaming beauty queen for provoking her own sexual assault! |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/miss-senegal-chairperson-under-fire-after-blaming-beauty-queen-for-provoking-her-own-sexual-assault/articleshow/87934834.cms |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731134647/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/miss-senegal-chairperson-under-fire-after-blaming-beauty-queen-for-provoking-her-own-sexual-assault/articleshow/87934834.cms |url-status=dead }}</ref> Iniluklok si Juliana Rugumisa bilang kinatawan ng Tansaniya matapos na hindi sundin ni Miss Tanzania 2020/2021 Rose David Manfere ang kontrata nito sa Miss Tanzania.<ref>{{Cite web |last=Abdallah |first=Nasra |date=17 Hulyo 2021 |title=Kamati yaanika makosa sita anayotuhumiwa Miss Tanzania |url=https://www.mwananchi.co.tz/mw/michezo/burudani/kamati-yaanika-makosa-sita-anayotuhumiwa-miss-tanzania-3476558 |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Mwananchi |language=sw |archive-date=18 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218102532/https://www.mwananchi.co.tz/mw/michezo/burudani/kamati-yaanika-makosa-sita-anayotuhumiwa-miss-tanzania-3476558 |url-status=dead }}</ref> ==== Partisipasyon ni Miss Sint Maarten ==== Noong Disyembre 15, 2021, opisyal na tinuligsa ng pamahalaan ng [[Sint Maarten]] ang paglahok ni Lara Mateo sa Miss World 2021 bilang kinatawan ng teritoryo.<ref name=":7">{{Cite web |last=Wong |first=Melissa |date=15 Disyembre 2021 |title=Sint Maarten Gov’t: Who endorsed Lara Mateo to go to Miss World? |url=https://caribbean.loopnews.com/content/sint-maarten-govt-who-endorsed-lara-mateo-go-miss-world |access-date=1 Agosto 2022 |website=Loop News |language=en |archive-date=16 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216063209/https://caribbean.loopnews.com/content/sint-maarten-govt-who-endorsed-lara-mateo-go-miss-world |url-status=dead }}</ref> Hindi pinili ng Miss Sint Maarten Organization si Lara Mateo upang kumalahok sa Miss World at ang organisasyon ay kasalukuyang iniimbestigahan ng pamahalaan. Sinabi ng Punong Ministro ng Sint Maarten na si Silveria Jacobs na natuklasan ng pamahalaan na si Lara Mateo ay maling nairehistro ng may hawak ng prangkisa ng [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] upang kumatawan sa Sint Maarten.<ref name=":4">{{Cite web |last= |first= |date=17 Disyembre 2021 |title=No response to govt. yet on Miss World concerns |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/no-response-to-govt-yet-on-miss-world-concerns |access-date=1 Agosto 2022 |website=The Daily Herald |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |last=Fitzpatrick |first=Judy H. |date=5 Enero 2022 |title=Lara Mateo opens up about pageant, saddened by hate messages, threats |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/lara-mateo-opens-up-about-pageant-saddened-by-hate-messages-threats |access-date=6 Mayo 2023 |website=The Daily Herald |language=en-gb}}</ref> Naglabas ng opisyal na liham ang lokal na pamahalaan ng Sint Maarten na nagsasabing hindi nila iniendorso ang partisipasyon ni Lara Mateo sa Miss World. Idinagdag nila na ang [[San Martin|Kolektibidad ng San Martin]], maging ang kanilang Kagawaran ng Turismo o Kagawaran ng Sining, ay hindi alam o kinikilala ang kandidata, at tiniyak na ang kanilang mga kinatawan ay kakalahok lamang sa Miss France.<ref name=":4" /> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Sa edisyong ito unang kumalahok ang [[Iraq|Irak]] at [[Somalia|Somalya]], at bumalik ang [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]], [[Belize|Belis]], [[Estonia|Estonya]], [[Guinea|Guniya]], [[Cameroon|Kamerun]], [[Madagascar|Madagaskar]], [[Namibia|Namibya]], [[Noruwega]], [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]], [[Serbia|Serbya]], [[Sint Maarten]], at [[Uruguay|Urugway]].<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=14 Abril 2022 |title=9 Pesona Maria Farhad Miss Irak 2021 yang Selalu Outstanding |trans-title=9 Charms of Maria Farhad Miss Iraq 2021, which are always outstanding |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/pesona-maria-farhad-miss-irak-2021-c1c2-1 |access-date=10 Mayo 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Huling kumalahok noong [[Miss World 2001|2001]] ang Sint Maarten, noong [[Miss World 2007|2007]] ang Estonya, noong [[Miss World 2015|2015]] ang Namibya, noong [[Miss World 2016|2016]] ang Santa Lucia, noong 2017 ang Baybaying Garing, Guniya, at Urugway, at noong 2018 ang Belis, Kamerun, Madagaskar, Noruwega, at Serbya. Ang mga bansang [[Antigua at Barbuda]], [[Aruba]], [[Australia|Australya]], [[New Zealand|Bagong Silandiya]], [[Barbados]], [[Belarus|Biyelorusya]], [[Dinamarka]], [[Ethiopia|Etiyopiya]], [[Gresya]], [[Guwatemala]], [[Guyana]], [[Georgia (bansa)|Heorhiya]], [[Kapuluang Birheng Britaniko]], [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]], [[Kapuluang Cook]], [[Kasakistan]], [[Kyrgyzstan|Kirgistan]], [[Croatia|Kroasya]], [[Laos]], [[Myanmar|Miyanmar]], [[Montenegro]], [[Rusya]], [[Samoa]], [[Sierra Leone]], [[Timog Sudan]], at [[Thailand|Taylandiya]] ay hindi sumali sa edisyong ito. Parehong hindi sumali sina Darya Goncharevich ng Biyelorusya at Natalija Labovic ng Montenegro dahil sa mga kadahilanang pangkalusugan.<ref>{{Cite web |date=18 Nobyembre 2021 |title="Мисс Беларусь-2021" Дарья Гончаревич пропустит конкурс "Мисс Мира" |url=https://sputnik.by/20211118/miss-belarus-2021darya-goncharevich-propustit-konkurs-miss-mira-1058072954.html |access-date=1 Agosto 2022 |website=Sputnik Беларусь |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 Nobyembre 2021 |title=Natalija na liječenju, neće ići u Portoriko |url=https://rtcg.me/magazin/stil/342695/natalija-na-lijecenju-nece-ici-u-portoriko.html |access-date=1 Agosto 2022 |website=Radio i Televizija Crne Gore |language=cnr}}</ref> Hindi nakasama sa kompetisyon si Star Hellas 2021 Anna Pavlidou ng Gresya matapos nitong hindi makapasok sa teritoryo ng Estados Unidos dahil wala pa siyang ikalawang dosis ng bakuna laban sa COVID-19.<ref>{{Cite web |date=30 Nobyembre 2021 |title=Η Σταρ Ελλάς Άννα Παυλίδου «κόπηκε» από τα Μις Κόσμος γιατί δεν έχει κάνει την 2η δόση του εμβολίου (vid) {{!}} PLUS by gazzetta |url=https://www.gazzetta.gr/plus/2066342/i-star-ellas-anna-paylidoy-kopike-apo-ta-mis-kosmos-giati-den-ehei-kanei-tin-2i-dosi |access-date=1 Agosto 2022 |website=Gazzetta.gr |language=el}}</ref> Hindi sumali sa kompetisyon sina Michelle Calderon ng Guwatemala, Adesha Penn ng Kapuluang Birhen ng Estados Unidos, at Nazerke Karmanova ng Kasakistan dahil sa hindi malamang dahilan.<ref>{{Cite web |last=Vásquez |first=Marisol |date=28 Setyembre 2021 |title=Presentan a Miss Mundo Guatemala |url=https://dca.gob.gt/noticias-guatemala-diario-centro-america/presentan-a-miss-mundo-guatemala/ |access-date=1 Agosto 2022 |website=Diario de Centro América |language=es |archive-date=2 Oktubre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211002080015/https://dca.gob.gt/noticias-guatemala-diario-centro-america/presentan-a-miss-mundo-guatemala/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Abbotts |first=Lori |date=2 Nobyembre 2021 |title=St. Thomian Adesha Penn wins Miss World USVI crown |url=http://www.virginislandsdailynews.com/island_life/st-thomian-adesha-penn-wins-miss-world-usvi-crown/article_3a2f54f8-a98b-50ab-a0b1-db196092aa6a.html |access-date=1 Agosto 2022 |website=The Virgin Islands Daily News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Nobyembre 2021 |title="Miss Qozogʻiston" eng goʻzal malikalari aniqlandi – foto |url=https://oz.sputniknews-uz.com/20211117/miss-qozogiston-eng-gozal-malikalari-aniqlandi-foto-21383246.html |access-date=1 Agosto 2022 |website=Sputnik Oʻzbekiston |language=uz}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss World 2021 map.png|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss World 2021 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="background:#FFFFFF; font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss World 2021''' | * '''{{flagicon|POL}} [[Polonya]]''' – '''[[Karolina Bielawska]]<ref name=":8" />'''<ref name=":14">{{Cite web |date=17 Marso 2022 |title=As it happens: Miss World 2021 |url=https://www.philstar.com/happens/1017 |access-date=5 Mayo 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Shree Saini<ref name=":8" /><ref name=":14" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] – Olivia Yacé<ref name=":8" /><ref name=":14" /> |- |Top 6 | * {{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] – Anna Leitch<ref name=":14" /><ref>{{Cite web |last=Cousins |first=Graeme |date=18 Marso 2022 |title=NI school teacher makes history at Miss World |url=https://www.newsletter.co.uk/news/people/northern-ireland-school-teacher-anna-leitch-makes-history-at-miss-world-final-in-puerto-rico-3617835 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Belfast News Letter |language=en}}</ref> * {{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] – Pricilia Carla Yules<ref name=":14" /><ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2022 |title=Top 6 finisher at Miss World 2021 back to Vietnam |url=https://english.vov.vn/en/culture/top-6-finisher-at-miss-world-2021-back-to-vietnam-post946271.vov |access-date=6 Mayo 2023 |website=Voice of Vietnam |language=en}}</ref> * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Karolina Vidales<ref name=":9">{{Cite web |last=Pasajol |first=Anne |date=17 Marso 2022 |title=Miss World 2021: Tracy Maureen Perez ends pageant journey as top 13 semifinalist |url=https://entertainment.inquirer.net/441507/miss-world-2021-tracy-maureen-perez-ends-pageant-journey-as-top-13-finalist |access-date=1 Abril 2023 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref name=":14" /> |- |Top 13 | * {{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Đỗ Thị Hà '''§<ref name=":14" /><ref name=":10">{{Cite web |last=Pasajol |first=Anne |date=17 Marso 2022 |title=Miss World 2021: Tracy Maureen Perez advances to top 13 |url=https://entertainment.inquirer.net/441501/miss-world-2021-tracy-maureen-perez-advances-to-top-12 |access-date=31 Hulyo 2022 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref>''' * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Manasa Varanasi<ref name=":14" /><ref name=":10" /> * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombiya]] – Andrea Aguilera<ref name=":14" /><ref>{{Cite web |date=18 Marso 2022 |title=This is how Colombia did at Miss World 2021 |url=https://www.infobae.com/en/2022/03/18/this-is-how-colombia-did-at-miss-world-2021/ |access-date=6 Mayo 2023 |website=Infobae |language=en}}</ref> * {{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]] – [[Tracy Perez]]<ref name=":14" /><ref name=":10" /> * {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – April Benayoum<ref name=":14" /><ref>{{Cite web |last=Point.fr |first= |date=18 Marso 2022 |orig-date=17 Marso 2022 |title=Miss Monde 2022 : April Benayoum classée 8e, Miss Pologne sacrée |trans-title=Miss World 2022: April Benayoum ranked 8th , crowned Miss Poland |url=https://www.lepoint.fr/monde/miss-monde-2022-april-benayoum-dans-le-top-13-miss-pologne-sacree-17-03-2022-2468554_24.php |access-date=6 Mayo 2023 |website=Le Point |language=fr}}</ref> * {{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] – Karolína Kopíncová<ref name=":14" /><ref name=":10" /> * {{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] – Khadija Omar<ref name=":14" /><ref name=":10" /> |- |Top 40 | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Amira Hidalgo<ref name=":14" /><ref name=":11">{{Cite web |date=22 Enero 2022 |title=Miss World 2021 announces top 40 contestants |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-world-2021-announces-top-40-contestants/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> * {{flag|Bahamas}} – Sienna Evans<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Alejandra Conde<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|BOT}} [[Botswana]] – Palesa Mofele<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Caroline Teixeira<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] – Ámar Pacheco<ref name=":14" /><ref>{{Cite web |date=23 Enero 2022 |title=Ámar Pachecho entra al top 40 de Miss Mundo: ‘Estoy viviendo por primera vez ese sentimiento de estar cumpliendo un sueño’ |trans-title=Ámar Pachecho enters the top 40 of Miss World: "I am living for the first time that feeling of fulfilling a dream" |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/amar-pachecho-entra-al-top-40-de-miss-mundo-estoy-viviendo-por-primera-vez-ese-sentimiento-de-estar-cumpliendo-un-sueno-nota/ |access-date=6 Mayo 2023 |website=El Universo |language=es}}</ref> * {{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] – Saran Bah<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Rehema Muthamia<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Pamela Uba<ref name=":14" /><ref>{{Cite web |last=Fanneran |first=Vinny |date=15 Disyembre 2021 |title=Miss Ireland's Pamela Uba laughs off 'bitchy' comment ahead of Miss World final |url=https://www.galwaybeo.ie/news/galway-news/miss-world-finals-irelands-pamela-6354683 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Galway Beo |language=en}}</ref> * {{flagicon|CMR}} [[Cameroon|Kamerún]] – Audrey Monkam<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Svetlana Mamaeva<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|KEN}} [[Kenya]] – Sharon Obara<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] – Hugrún Birta Egilsdóttir<ref name=":14" /><ref>{{Cite web |last=Maríudóttir |first=Elísabet Hanna |date=26 Enero 2022 |title=Hugrún Birta í vali dómnefndar fyrir Miss World |url=https://www.visir.is/g/20222212674d/hugrun-birta-i-vali-domnefndar-fyrir-miss-world |access-date=10 Mayo 2023 |website=Vísir.is |language=is}}</ref> * {{flagicon|MAD}} [[Madagascar|Madagaskar]] – Nellie Anjaratiana<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Lavanya Sivaji<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|MNG}} [[Mongolia|Monggolya]] – Burte-Ujin Anu<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|NPL}} [[Nepal]] – Namrata Shrestha<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – [[Sheynnis Palacios]]<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] – Bethania Borba<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Aryam Díaz<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Emmy Peña<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] – Sadé Greenwood<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Shudufhadzo Musida<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Jeanine Brandt<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Carol Drpic<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|CHN}} [[Tsina]] – Jiang Siqi<ref name=":14" /><ref name=":11" /> * {{flagicon|HUN}} [[Hungary|Unggarya]] – Lili Tótpeti<ref name=":14" /><ref name=":11" /> |} <small>'''§''' Panalo sa Hamong ''Digital Media''</small><ref>{{Cite web |date=14 Pebrero 2022 |title=Missosology picks VN contestant among top 15 at Miss World 2021 |url=https://english.vov.vn/en/culture/missosology-picks-vn-contestant-among-top-15-at-miss-world-2021-post924047.vov |access-date=10 May 2023 |website=Voice of Vietnam |language=en}}</ref> === Mga ''Continental Queen'' === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Kontinente !Kandidata |- |Aprika | * {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] – Olivia Yacé |- |Asya-Pasipiko | * {{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] – Pricilia Carla Yules<ref>{{Cite web |last=Rahman |first=Fathor |date=18 Marso 2022 |title=Profil Carla Yules, Pemenang Miss World Asia 2021 |trans-title=Profile of Carla Yules, Winner of Miss World Asia 2021 |url=https://www.sinergimadura.com/profil/pr-2902990191/profil-carla-yules-pemenang-miss-world-asia-2021 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Sinergi Madura |language=id}}</ref> |- |Europa | * {{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] – Anna Leitch<ref>{{Cite web |last=McLaughlin |first=Sophie |date=24 Marso 2022 |title=Anna Leitch makes history as first Miss NI to make top 6 at Miss World |url=https://www.belfastlive.co.uk/news/northern-ireland/anna-leitch-makes-history-first-23482733 |access-date=6 Mayo 2023 |website=BelfastLive |language=en}}</ref> |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Shree Saini |- |Karibe | * {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Emmy Peña<ref>{{Cite web |last=Correa |first=Melissa |date=18 Marso 2022 |title=Emmy Peña fue coronada como Miss World Caribbean 2021 |trans-title=Emmy Peña was crowned as Miss World Caribbean 2021 |url=https://hoy.com.do/emmy-pena-fue-coronada-como-miss-world-caribbean-2021/ |access-date=6 Mayo 2023 |website=Hoy Digital |language=es}}</ref> |} == Mga ''Challenge Event'' == === Hamong ''Head-to-Head'' === Opisyal na itinalaga ang mga kalahok sa kani-kanilang grupo para sa hamong ''Head-to-Head'' na ipinalabas sa ''Miss World [[YouTube]] Channel'' noong Nobyembre 24, 2021. Ang mga nagwagi sa bawat grupo ay kumalahok sa ikalawang round ng hamon na ginanap noong Disyembre 9, 2021 sa Capitol of Puerto Rico.<ref>{{Cite web |date=9 Disyembre 2021 |title=Tracy Perez is group winner of Miss World 2021 head-to-head challenge |url=https://news.abs-cbn.com/life/12/09/21/ph-is-group-winner-of-miss-world-head-to-head-challenge |access-date=1 Agosto 2022 |website=[[ABS-CBN News]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nsabimana |first=Eddie |date=10 Disyembre 2021 |title=Miss World: Ingabire loses Head to Head Challenge |url=https://www.newtimes.co.rw/entertainment/miss-world-ingabire-loses-head-head-challenge |access-date=1 Agosto 2022 |website=The New Times |language=en}}</ref> Ang walong kandidatang nagwagi sa ikalawang round ay mapapabilang na sa Top 40.<ref>{{Cite web |last=Tuazon |first=Nikki |date=10 Disyembre 2021 |title=Tracy Maureen Perez secures Top 30 spot in Miss World 2021 |url=https://www.pep.ph/news/local/162548/tracy-maureen-perez-top-30-miss-world-2021-a721-20211210 |access-date=1 Agosto 2022 |website=PEP.ph |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=14 Disyembre 2021 |title=Philippines' Tracy Maureen Perez secures Miss World 2021 Top 30 spot, stuns in goddess national costume |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2021/12/14/2147929/philippines-tracy-maureen-perez-secures-miss-world-2021-top-30-spot-stuns-goddess-national-costume |access-date=3 Agosto 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> ==== Unang round ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng Hamong Head-to-Head. * {{Color box|lightgreen|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng Hamong Head-to-Head, ngunit nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng ''judges' choice'' o sa iba pang mga ''challenge event.'' * {{Color box|silver|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng iba pang mga ''challenge event''. * {{Color box|#cc9966|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng ''judges' choice.'' {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Grupo ! width="180" |Unang Bansa ! width="180" |Ikalawang Bansa ! width="180" |Ikatlong Bansa ! width="180" |Ikaapat na Bansa ! width="180" |Ikalimang Bansa ! width="180" |Ikaanim na Bansa |- !1 | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagcountry|Bahamas}}<ref name=":12">{{Cite web |date=26 Nobyembre 2021 |title=Caribbean delegates begin Miss World 2021 Head to Head Challenge |url=https://caribbean.loopnews.com/content/caribbean-delegates-begin-miss-world-2021-head-head-challenge |access-date=19 Pebrero 2023 |website=Loop Caribbean News |language=en }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>''' | bgcolor="silver" |'''{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]<ref name=":12" />''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]]<ref name=":12" />''' | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|NPL}} [[Nepal]]<ref name=":12" />''' |{{flagicon|PER}} [[Peru]]<ref name=":12" /> |{{flagicon|POR}} [[Portugal]]<ref name=":12" /> |- !2 |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]]<ref name=":15">{{Cite web |last=Heever |first=Megan van den |date=29 Nobyembre 2021 |title=Lekker! Shudu Musida shows off Xitsonga heritage at Miss World [photos] |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/shudu-musida-miss-world-puerto-rico-national-costume-photos/ |access-date=19 Pebrero 2023 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref> |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]<ref name=":15" /> | bgcolor="lightgreen" |'''{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]]<ref name=":15" />''' | bgcolor="silver" |'''{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]]<ref name=":15" />''' |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]]<ref name=":15" /> | bgcolor="silver" |'''{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]]<ref name=":15" />''' |- !3 |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]<ref name=":12" /> |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]]<ref name=":12" /> | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]]<ref name=":12" />''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano|Rep. Dominikano]]<ref name=":12" />''' |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]]<ref name=":12" /> |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]]<ref name=":12" /> |- !4 |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{flagicon|HON|variant=1949}} [[Honduras]] | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]]''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|POL}} [[Polonya]]''' |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]]''' |- !5 |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]]''' |{{flagicon|BOL}} [[Bulibya]] |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]] |- !6 |{{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadelupe]] | bgcolor="silver" |'''{{flagicon|KEN}} [[Kenya]]''' |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] | bgcolor="lightgreen" |'''{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]]''' |{{flagicon|TUR}} [[Turkey|Turkya]] |- !7 | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]''' |{{flagicon|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] | bgcolor="lightgreen" |'''{{flagicon|MNG}} [[Mongolia|Monggolya]]''' |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko|Rep.Tseko]]''' |- !8 | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|BOT}} [[Botswana]]''' |{{Flagicon|EST}} [[Estonia|Estonya]] |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]]''' |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |- !9 | bgcolor="lightgreen" |'''{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]]''' |{{flagicon|BIH}} [[Bosnia at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]] | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{flagicon|MDA}} [[Moldova|Móldoba]] |- !10 | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]]''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]]''' | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|CMR}} [[Cameroon|Kamerún]]''' |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|MAD}} [[Madagascar|Madagaskar]]''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]]''' |- !11 |{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]]<ref name=":16">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=10 Disyembre 2021 |title=Philippines' Tracy Maureen Perez wins Miss World 2021 Head-to-Head Challenge 1st round |url=https://www.philstar.com/entertainment/2021/12/10/2147081/philippinestracy-maureen-perez-wins-miss-world-2021-head-head-challenge-1st-round |access-date=5 Mayo 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]]<ref name=":16" /> |{{flagicon|MAC}} [[Macau|Makáw]]<ref name=":16" /> | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]]<ref name=":16" />''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]<ref name=":16" />''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]<ref name=":16" />''' |- !12 |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] | bgcolor="lightgreen" |'''{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]''' |{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |- !13 |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]]<ref name=":18">{{Cite web |last=Nsabimana |first=Eddie |date=1 Disyembre 2021 |title=Miss World 2021: Ingabire shines in head to head challenge |url=https://www.newtimes.co.rw/article/191676/Entertainment/miss-world-2021-ingabire-shines-in-head-to-head-challenge |access-date=11 Mayo 2023 |website=The New Times |language=en}}</ref> |{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]]<ref name=":18" /> | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]<ref name=":18" />''' | bgcolor="lightgreen" |'''{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombiya]]'''<ref>{{Cite web |date=10 Disyembre 2021 |title=Miss World: Ingabire loses Head to Head Challenge |url=https://thevoicenewsmagazine.com/miss-world-ingabire-loses-head-to-head-challenge/ |access-date=10 Mayo 2023 |website=The Voice |language=en-US}}</ref> |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]<ref name=":18" /> |{{flagicon|RWA}} [[Rwanda]]<ref name=":18" /> |- !14 | bgcolor="lightgreen" |'''{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]]''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]]''' | bgcolor="silver" |'''{{flagicon|IND}} [[Indiya]]''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]]''' |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|HUN}} [[Hungary|Unggarya]]''' |- !15 |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{flagicon|GBS}} [[Guinea-Bissau|Guniya Bissaw]] |{{flagicon|Iraq}} [[Iraq|Irak]] | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]]''' | bgcolor="#cc9966" |'''{{flagicon|CHN}} [[Tsina]]''' |- !16 |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]]<ref name=":19">{{Cite web |date=9 Disyembre 2021 |title=Miss Uganda Elizabeth Bagaya needs your vote to win Miss World next week |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/121900 |access-date=10 Mayo 2023 |website=New Vision |language=en}}</ref> | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|HTI}} [[Hayti]]<ref name=":19" />''' |{{flagicon|KHM}} [[Cambodia|Kambodya]]<ref name=":19" /> |{{flagicon|SEN}} [[Senegal|Sénegal]]<ref name=":19" /> |'''{{flagicon|SXM}}''' [[Sint Maarten]]'''<ref name=":19" />''' |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]]<ref name=":19" /> |} ==== Pangalawang round ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Hamong Head-to-Head. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Grupo ! width="180" |Unang Bansa ! width="180" |Ikalawang Bansa |- !1 | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|NPL}} [[Nepal]]''' |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |- !2 | bgcolor="gold" |'''{{flagcountry|Paraguay}}''' |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]] |- !3 | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]]'''<ref>{{Cite news |last=Hernandez |first=Sonia |date=10 Disyembre 2021 |title=That's great! Alejandra Conde entered the top 30 of Miss World 2021 |language=en |work=Ultimas Noticias |url=https://en.ultimasnoticias.com.ve/noticias/chevere/que-bien-alejandra-conde-entro-en-el-top-30-del-miss-mundo-2021/ |access-date=5 Mayo 2023 |archive-date=5 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230505143607/https://en.ultimasnoticias.com.ve/noticias/chevere/que-bien-alejandra-conde-entro-en-el-top-30-del-miss-mundo-2021/ |url-status=dead }}</ref> |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |- !4 |{{flagicon|MNG}} [[Mongolia|Monggolya]] | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|BOT}} [[Botswana]]'''<ref>{{Cite web |date=16 Disyembre 2021 |title=Palesa shines at Miss World |url=https://thepatriot.co.bw/palesa-shines-at-miss-world/ |access-date=10 Mayo 2023 |website=The Patriot On Sunday |language=en-US}}</ref> |- !5 |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]]<ref>{{Cite web |date=17 Marso 2022 |title=Do Thi Ha clinches Top 12 finish in Miss World 2021 |url=https://english.vov.vn/en/culture/do-thi-ha-clinches-top-12-finish-in-miss-world-2021-post931019.vov |access-date=5 Mayo 2023 |website=Voice of Vietnam |language=en}}</ref> | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|CMR}} [[Cameroon|Kamerún]]''' |- !6 | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]]''' |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |- !7 |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]]'''<ref>{{Cite web |last=Richard |first=Florence |date=16 Marso 2022 |title=Côte d’Ivoire – Olivia Yacé : concours Miss Monde, paillettes et politique |trans-title=Ivory Coast – Olivia Yacé: Miss World competition, glitter and politics |url=https://www.jeuneafrique.com/1329893/politique/cote-divoire-miss-monde-paillettes-et-politique/ |access-date=6 Mayo 2023 |website=Jeune Afrique |language=fr-FR}}</ref> |- !8 | bgcolor="gold" |'''{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]]''' |{{flagicon|HTI}} [[Hayti]] |} === Hamon sa Talento === Ginanap ang ''finals'' ng hamon ng Talento noong Disyembre 4, 2021, at inanunsyo ang nagwagi sa hamon noong Disyembre 13, 2021 sa pamamagitan ng ''Miss World [[Facebook]] Page''. Ang kandidatang nagwagi sa hamon ay mapapabilang na sa Top 40 at magtatanghal sa ''finale'' sa Marso 16, 2022.<ref name=":6">{{Cite web |last=Reiher |first=Andrea |date=14 Disyembre 2021 |title=Miss World 2021 Results: Head to Head, Sports, Talent, & More |url=https://heavy.com/entertainment/miss-world-top-30-head-to-head-sports-talent-2021-results/ |access-date=2 Agosto 2022 |website=Heavy.com |language=en-US |archive-date=2 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220802163031/https://heavy.com/entertainment/miss-world-top-30-head-to-head-sports-talent-2021-results/ |url-status=dead }}</ref> Nagwagi si Burte-Ujin Anu ng [[Mongolia|Monggolya]] sa hamong ito at mapapabilang na sa Top 40.<ref name=":5">{{Cite web |last=Plaza |first=Marane A. |date=17 Marso 2022 |title=Poland wins Miss World 2021; full list of winners |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/03/17/2167906/poland-wins-miss-world-2021-full-list-winners |access-date=2 Agosto 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Hamon sa Talento. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakaklagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * '''{{flagicon|MNG}} [[Mongolia|Monggolya]]''' – '''Burte-Ujin Anu<ref name=":5" />''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Amine Storrød<ref>{{Cite web |last=Dalene |first=Pernille Storhaug |date=23 Disyembre 2021 |title=Amine (21) testet positivt på vei hjem fra missekonkurranse – nå må hun feire jul alene i New York |trans-title=Amine (21) tested positive on the way home from a pageant - now she has to celebrate Christmas alone in New York |url=https://www.nettavisen.no/5-95-364865 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Nettavisen |language=no}}</ref> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tamaki Hoshi |- |3rd runner-up | * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Carol Drpic |- |4th runner-up | * {{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] – Anna Leitch |- |Top 27 | * {{flagicon|ALB}} [[Albanya]] – Amela Agastra * {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] – Olivia Yacé * {{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Đỗ Thị Hà<ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Marso 2022 |title=Do Thi Ha clinches Top 13 finish in Miss World 2021 |url=https://vietnamnet.vn/en/do-thi-ha-clinches-top-13-finish-in-miss-world-2021-823416.html |access-date=11 Mayo 2023 |website=VietNamNet News |language=vi}}</ref> * {{flagicon|BOT}} [[Botswana]] – Palesa Molefe<ref>{{Cite web |date=14 Marso 2022 |title=Will Miss World Botswana be crowned the 70th Miss World? |url=https://thepatriot.co.bw/will-miss-world-botswana-be-crowned-the-70th-miss-world/ |access-date=10 Mayo 2023 |website=The Patriot On Sunday |language=en-US}}</ref> * {{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] – Eva Dobreva * {{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] – Ámar Pacheco<ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2021 |title=Ámar Pacheco, en Miss Mundo 2021: Este viaje aun no termina |trans-title=Ámar Pacheco, in Miss World 2021: This journey is not over yet |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/amar-pacheco-en-miss-mundo-2021-este-viaje-aun-no-termina-nota/ |access-date=6 Mayo 2023 |website=El Universo |language=es}}</ref> * {{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] – Claudia Todd * {{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]] – Maja Colic * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Shree Saini * {{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] – Khalia Hall * {{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] – Janice Sampere * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Manasa Varanasi * {{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] – Pricilia Carla Yules * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Rehema Muthamia * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Pamela Uba * {{flagicon|KEN}} [[Kenya]] – Sharon Obara * {{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] – Angélique Sanson * {{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] – Khai Ling Ho * {{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Shudufhadzo Musida * {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Tara Hong * {{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] – Amani Layouni * {{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] – Valentina Camejo |} === Hamong ''Top Model'' === Ginanap ang ''finals'' ng hamong Top Model noong Disyembre 6, 2021 sa T-Mobile Distrito, kung saan nirampa ng mga kandidata ang kanilang mga pambansang kasuotan, kasuotang gawa ng mga lokal na ''fashion designer'' mula sa kanilang mga bansang pinagmulan, at kasuotang gawa ng mga lokal na ''fashion designer'' mula sa [[Puerto Rico|Porto Riko]].<ref name=":6" /><ref>{{Cite web |last=VietnamPlus |date=7 Disyembre 2021 |title=Miss Vietnam among 13 finalists in Top Model competition for Miss World |url=https://en.vietnamplus.vn/miss-vietnam-among-13-finalists-in-top-model-competition-for-miss-world/216772.vnp |access-date=2 Agosto 2022 |website=VietnamPlus |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Camille |date=7 Disyembre 2021 |title=Cote D'Ivoire named Miss World Top Model 2021 |url=https://philstarlife.com/news-and-views/874941-miss-world-top-model? |access-date=6 Mayo 2023 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> Inanunsyo ang nagwagi sa hamon noong Disyembre 13, 2021 sa pamamagitan ng ''Miss World [[Facebook]] Page''. Nagwagi si Olivia Yacé ng [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] sa hamong ito at mapapabilang na sa Top 40.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web |last=Magaña |first=Lluvia Peralta |date=16 Marso 2022 |title=Miss Mundo 2021: ¿Quiénes son las 40 finalistas del concurso? |trans-title=Miss World 2021: Who are the 40 finalists of the contest? |url=https://www.yucatan.com.mx/espectaculos/2022/3/16/miss-mundo-2021-quienes-son-las-40-finalistas-del-concurso-307016.html |access-date=6 Mayo 2023 |website=Diario de Yucatan |language=spanish}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Hamong Top Model. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * '''{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]]''' – '''Olivia Yacé'''<ref>{{Cite web |last=Kouazoounde |first=Berenice |date=7 Disyembre 2021 |title=Olivia Yacé est Miss World Top Model 2021 et officiellement finaliste |trans-title=Olivia Yacé is Miss World Top Model 2021 and officially a finalist |url=https://www.afrik.com/olivia-yace-est-miss-world-top-model-2021-et-officiellement-finaliste |access-date=6 Mayo 2023 |website=Afrik |language=fr-FR}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|CMR}} [[Cameroon|Kamerún]] – Audrey Monkam<ref name=":17">{{Cite web |last= |date=8 Disyembre 2021 |title=13 'Siêu mẫu' tại Miss World 2021 |trans-title=13 'Supermodels' at Miss World 2021 |url=https://vnexpress.net/13-sieu-mau-tai-miss-world-2021-4400334.html |access-date=5 Mayo 2023 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Aryam Díaz<ref name=":17" /> |- |Top 13 | * {{flag|Bahamas}} – Sienna Evans<ref name=":17" /> * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Alejandra Conde<ref name=":17" /> * {{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Đỗ Thị Hà<ref>{{Cite web |last= |date=16 Disyembre 2021 |title=Ứng viên tiềm năng cho vương miện Miss World 2021 |trans-title=Potential candidates for the Miss World 2021 crown |url=https://vnexpress.net/ung-vien-tiem-nang-cho-vuong-mien-miss-world-2021-4403965.html |access-date=5 Mayo 2023 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> * {{flagicon|KEN}} [[Kenya]] – Sharon Obara<ref name=":17" /> * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Karolina Vidales<ref name=":17" /> * {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – [[Sheynnis Palacios]]<ref name=":17" /> * {{flagicon|POL}} [[Polonya]] – Karolina Bielawska<ref name=":17" /> * {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – April Benayoum<ref>{{Cite web |last=De Freitas |first=Delphine |date=9 Disyembre 2021 |title=Miss Monde: la Française April Benayoum se distingue lors d’une épreuve préliminaire |trans-title=Miss World: French April Benayoum stands out in a preliminary round |url=https://www.tf1info.fr/culture/miss-monde-la-francaise-april-benayoum-se-distingue-lors-d-une-epreuve-preliminaire-2204132.html |access-date=6 Mayo 2023 |website=TF1 Info |language=fr}}</ref> * {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Emmy Pena<ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Marso 2022 |title=Dominicana Emmy Peña entre las favoritas para el Miss World 2021 |trans-title=Dominican Emmy Peña among the favorites for Miss World 2021 |url=https://www.diariolibre.com/usa/revista/2022/03/08/emmy-pena-representara-rd-en-el-miss-world-2021/1694747 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> * {{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] – Karolína Kopíncová<ref name=":17" /> |} ==== Best Designer Dress ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Nagwagi | * {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Tara Hong<ref name=":5" /> |- |1st runner-up | * {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] – Olivia Yacé |- |2nd runner-up | * {{flagicon|Iraq}} [[Iraq|Irak]] – Maria Farhad |} === Hamon sa Palakasan === Ginanap ang ''finals'' ng hamon sa palakasan noong Disyembre 10, 2021, kung saan naglaban-laban ang bawat pangkat sa mga kompetisyong pampalakasan.<ref name=":6" /> Inanunsyo ang nagwagi sa hamon noong Disyembre 13, 2021 sa pamamagitan ng ''Miss World [[Facebook]] Page''. Nagwagi si Karolina Vidales ng [[Mehiko]] sa hamong ito at mapapabilang na sa Top 40.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web |last=Magaña |first=Rain Peralta |date=16 Marso 2022 |title=Karolina Vidales busca la corona de Miss World 2021 para México |trans-title=Karolina Vidales seeks the Miss World 2021 crown for Mexico |url=https://www.yucatan.com.mx/espectaculos/2022/3/16/karolina-vidales-busca-la-corona-de-miss-world-2021-para-mexico-283444.html |access-date=6 Mayo 2023 |website=Diario de Yucatan |language=es}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Hamon sa Palakasan. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * {{Flagicon|MEX}} '''[[Mehiko]]''' – '''Karolina Vidales'''<ref>{{Cite web |last=Heroch |first=Luis Fernando |date=16 Marso 2022 |title=Conoce a Karolina Vidales, la representante de México en el Miss Mundo |trans-title=Meet Karolina Vidales, the representative of Mexico in Miss World |url=https://www.publimetro.com.mx/entretenimiento/2022/03/16/conoce-a-karolina-vidales-la-representante-de-mexico-en-el-miss-mundo/ |access-date=6 Mayo 2023 |website=Publimetro México |language=es}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] – Hugrún Birta Egilsdóttir<ref name=":20">{{Cite web |last=Reiher |first=Andrea |date=16 Marso 2022 |title=Miss World 2021 Winner Crowned |url=https://heavy.com/entertainment/miss-world-2021-2022-winners-who-won-live/ |access-date=11 Mayo 2023 |website=Heavy.com |language=en-US |archive-date=10 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510162030/https://heavy.com/entertainment/miss-world-2021-2022-winners-who-won-live/ |url-status=dead }}</ref> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|GBS}} [[Guinea-Bissau|Guniya Bissaw]] – Itchacénia Da Costa<ref name=":20" /> * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Pamela Uba<ref name=":20" /> |} === Hamong ''Multimedia'' === Inanunsyo ang nagwagi sa hamon noong Disyembre 13, 2021 sa pamamagitan ng ''Miss World [[Facebook]] Page''. Nagwagi si Olivia Yacé ng [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] sa hamong ito at mapapabilang na sa Top 40.<ref name=":5" /> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Hamong Multimedia. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * '''{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]]''' – '''Olivia Yacé'''<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Ervin |date=17 Marso 2022 |title=Si Tracy Maureen Perez na nga ba ang magiging ika-2 Miss World ng Pinas? |url=https://bandera.inquirer.net/308264/si-tracy-maureen-perez-na-nga-ba-ang-magiging-ika-2-miss-world-ng-pinas |access-date=6 Mayo 2023 |website=[[Bandera]] |language=en |via=[[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref> |- |Top 10 | * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Alejandra Conde * {{flagicon|BOT}} [[Botswana]] – Palesa Molefe * {{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] – Saran Bah * {{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] – Pricilia Carla Yules * {{flagicon|CMR}} [[Cameroon|Kamerún]] – Audrey Nabila Monkam * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombiya]] – Andrea Aguilera * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Karolina Vidales * {{flagicon|NPL}} [[Nepal]] – Namrata Shrestha * {{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Shudufhadzo Musida |} === ''Beauty With a Purpose'' === Inanunsyo ang mga pinalista noong Disyembre 13, 2021 sa pamamagitan ng ''Miss World [[Facebook]] Page''. Ang anim na pinalistang nagwagi ay mapapabilang na sa Top 40.<ref name=":5" /> Bukod pa riyan, ang Beauty With a Purpose Ambassador Award ay iginawad sa isang kandidata na makakasama ng bagong Miss World sa kanyang panunungkulan.<ref>{{Cite web |last=Dharni |first=Aishwarya |date=17 Marso 2022 |title=Here's Shree Saini's Inspiring Story Of Success, The Indian-American Miss World Runner-up |url=https://www.indiatimes.com/trending/social-relevance/miss-world-2021-shree-saini-first-runner-up-564728.html |access-date=5 Agosto 2022 |website=India Times |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pallavi |first=Krishna Priya |date=17 Marso 2022 |title=Indian-American Shree Saini is Miss World 2021 1st Runner-Up: All you need to know about her |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/indian-american-shree-saini-is-miss-world-2021-1st-runner-up-all-you-need-to-know-about-her-101647493524120.html |access-date=6 Mayo 2023 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Beauty With a Purpose. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Mga nagwagi''' | * '''{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]''' – Shree Saini '''§<ref name=":13">{{Cite web |last=Licsi |first=Ayie |date=14 Disyembre 2021 |title=TRANSCRIPT: Miss World PH Tracy Maureen Perez advocates for single mothers in her Beauty with a Purpose project |url=https://philstarlife.com/style/479020-transcript-miss-world-tracy-maureen-perez-beauty-with-a-purpose?page=2 |access-date=4 Agosto 2022 |website=[[The Philippine Star]]}}</ref>'''<ref>{{Cite web |last=Chawla |first=Medha |date=17 Marso 2022 |title=Indian-American Shree Saini is first runner-up of Miss World 2021. Who is she? |url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/indian-american-shree-saini-is-first-runner-up-of-miss-world-2021-who-is-she-1926403-2022-03-17 |access-date=6 Mayo 2023 |website=India Today |language=en}}</ref> * '''{{flagicon|IND}} [[Indiya]]''' – Manasa Varanasi<ref name=":13" /><ref>{{Cite web |date=16 Disyembre 2021 |title=Manasa Varanasi wins the Beauty with a Purpose award along with five others |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/manasa-varanasi-wins-the-beauty-with-a-purpose-award-along-with-five-others/articleshow/88323144.cms |access-date=6 Mayo 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=6 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506014641/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/manasa-varanasi-wins-the-beauty-with-a-purpose-award-along-with-five-others/articleshow/88323144.cms |url-status=dead }}</ref> * '''{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]]''' – Rehema Muthamia<ref name=":13" /><ref>{{Cite web |last=Eyres |first=Lebby |date=15 Mayo 2022 |title=Miss England subjected to campaign of terror by man supposed to love her |url=https://www.mirror.co.uk/news/uk-news/miss-england-subjected-horrifying-campaign-26941207 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Daily Mirror |language=en }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''{{flagicon|KEN}} [[Kenya]]''' – Sharon Obara<ref name=":13" /><ref>{{Cite web |last=Ambani |first=Sylvania |date=15 Abril 2022 |title=Beauty with a purpose: Miss World Kenya to promote mental health |url=https://nation.africa/kenya/news/beauty-with-purpose-miss-world-kenya-promote-mental-health-3783042 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Nation |language=en}}</ref> * '''{{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]]''' – Tracy Perez<ref name=":13" /><ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=4 Pebrero 2022 |title=Miss World Philippines 2021 Tracy Maureen Perez's Beauty With a Purpose Project for Single Mothers Gets Funding from Organization |url=https://modernparenting.onemega.com/miss-world-philippines-2021-tracy-maureen-perez-beauty-with-a-purpose-project-single-mothers-gets-funding/ |access-date=6 Mayo 2023 |website=Modern Parenting |language=en-US |archive-date=6 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506020014/https://modernparenting.onemega.com/miss-world-philippines-2021-tracy-maureen-perez-beauty-with-a-purpose-project-single-mothers-gets-funding/ |url-status=dead }}</ref> * '''{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]]''' – Shudufhadzo Musida<ref name=":13" /><ref>{{Cite news |last=Mazibuko |first=Thobile |date=17 Disyembre 2021 |title=Shudufhadzo Musida’s ’Beauty With A Purpose’ project among the winners at Miss World pageant |language=en |work=Independent Online |url=https://www.iol.co.za/lifestyle/style-beauty/beauty/shudufhadzo-musidas-beauty-with-a-purpose-project-among-the-winners-at-miss-world-pageant-9cb23631-f596-4fa5-a94a-f15bcf2706bb |access-date=6 Mayo 2023}}</ref> |- |Top 10 | * {{flagicon|MAD}} [[Madagascar|Madagaskar]] – Nellie Anjaratiana<ref>{{Cite web |date=15 Disyembre 2021 |title=Miss Monde: la candidate malgache Nellie Anjaratiana dans le top 10 du challenge Beauty with a Purpose |trans-title=Miss World: Malagasy candidate Nellie Anjaratiana in the top 10 of the Beauty with a Purpose challenge |url=https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/miss-monde-la-candidate-malgache-nellie-anjaratiana-dans-le-top-10-du-challenge-beauty-with-a-purpose |access-date=6 Mayo 2023 |website=Linfo.re |language=fr}}</ref> * {{flagicon|NPL}} [[Nepal]] – Namrata Shrestha<ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 Disyembre 2021 |title=Miss Nepal in top 10 for Beauty with Purpose round |url=https://nepalnews.com/s/entertainment-and-lifestyle/miss-nepal-in-top-10-for-beauty-with-purpose-round |access-date=6 Mayo 2023 |website=Nepal News |language=en |archive-date=6 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506014650/https://nepalnews.com/s/entertainment-and-lifestyle/miss-nepal-in-top-10-for-beauty-with-purpose-round |url-status=dead }}</ref> * {{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] – Karolína Kopíncová * {{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] – Sadé Greenwood<ref>{{Cite web |date=30 Enero 2022 |title=Puerto Rico, here she comes again! |url=http://www.sundaytimes.lk/220130/plus/puerto-rico-here-she-comes-again-470480.html |access-date=6 Mayo 2023 |website=The Sunday Times Sri Lanka |language=en}}</ref> |- |Top 28 | * {{flag|Bahamas}} – Sienna Evans * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Alejandra Conde * {{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Đỗ Thị Hà * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Caroline Teixeira * {{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] – Ámar Pacheco * {{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] – Saran Bah * {{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] – Pricilia Carla Yules * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Pamela Uba * {{flagicon|CMR}} [[Cameroon|Kamerún]] – Audrey Monkam * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Svetlana Mamaeva * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Lavanya Sivaji * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Karolina Vidales * {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – [[Sheynnis Palacios]] * {{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] – Bethania Borba * {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Jeanine Brandt * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Carol Drpic * {{flagicon|CHN}} [[Tsina]] – Jiang Siqi * {{flagicon|HUN}} [[Hungary|Unggarya]] – Lili Tótpeti |} <small>'''§''' Beauty With a Purpose Ambassador</small> == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang pagbabago ang inimplementa sa edisyong ito. Tulad noong 2019, ang bilang ng mga ''semi-finalist'' sa edisyon ito ay apatnapu. Labinlima sa mga ito ay nagwagi sa mga ''Fast Track event'', at ang nalalabing dalawampu't-lima ay pinili ng mga hurado na inanunsyo noong Enero 2022.<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=22 Enero 2022 |title=Tracy Maureen Perez makes it to Miss World 2021's Top 15 shortlist |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/01/22/2155658/tracy-maureen-perez-makes-it-miss-world-2021s-top-15-shortlist |access-date=3 Pebrero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=26 Enero 2022 |title=Miss World 2021 names 25 remaining candidates to complete Top 40 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/01/26/2156270/miss-world-2021-names-25-remaining-candidates-complete-top-40 |access-date=3 Pebrero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Ang apatnapung ''semi-finalist'' lang ang bumalik sa kompetisyon na ginanap noong Marso 16, 2022. Mula sa apatnapu, labintatlo ang sumabak sa paunang ''question-and-answer round'' kasama ang dalawang nag-''tie'' sa mga iskor at ang nagwagi sa Hamong ''Digital Media'', at anim na pinalista naman ang sumabak sa ''final question''.<ref>{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=16 Marso 2022 |title=Recap: Tracy Maureen Perez's exceptional journey to Miss World 2021 pageant night |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/recap-tracy-maureen-perez-pageant-performance-miss-world-2021/ |access-date=3 Pebrero 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Marso 2022 |title=TRANSCRIPT: Miss World 2021 Q&A segment |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/transcript-question-answer-segment-miss-world-2021/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Marso 2022 |title=Miss World 2021: Top 6 finalists' Q&A |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/miss-world-2021-top-6-finalists-qa/articleshow/90289817.cms |access-date=6 Mayo 2023 |website=The Times of India |language=en }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Komite sa pagpili === * Jacqueline Aguilera – [[Miss World 1995]] mula sa [[Venezuela|Beneswela]]<ref>{{Cite web |date=15 Marso 2022 |title=Đỗ Thị Hà được giám khảo Miss World 'thả tim' trên trang cá nhân sau khi thi phỏng vấn kín |trans-title=Do Thi Ha was "dropped" by Miss World judges on her personal page after a closed interview |url=https://tienphong.vn/post-1423274.tpo |access-date=5 Mayo 2023 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> * Stella Nolasco – Tagadisenyong Portorikenya * Vanessa Ponce – [[Miss World 2018]] mula sa [[Mehiko]] * Brock Pierce – Negosyanteng Amerikano at isang kandidato para sa pagkapangulo sa [[Halalang pampanguluhan sa Estados Unidos noong 2020]]<ref>{{Cite web |date=17 Marso 2022 |title=Abuchean al criptomagnate Brock Pierce durante el certamen de Miss Mundo |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/television/notas/abuchean-al-criptomagnate-brock-pierce-durante-el-certamen-de-miss-mundo/ |access-date=3 Pebrero 2023 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> * Crystal Rose Pierce – Negosyanteng Amerikana at ''Honorary Chairwoman'' ng ''Beauty With a Purpose'' * Vincent De Paul – Amerikanong aktor at modelo * Julia Morley – Tagapangulo at CEO ng Miss World Organization<ref>{{Cite web |date=17 Marso 2022 |title=Miss World 2021: Who is crown winner Karolina Bielawska? check full list |url=https://www.businesstoday.in/trending/entertainment/story/miss-world-2021-who-is-crown-winner-karolina-bielawska-check-full-list-326365-2022-03-17 |access-date=6 Mayo 2023 |website=Business Today |language=en}}</ref> * Peter Thomas Roth – CEO at tagapagtatag ng Peter Thomas Roth Skin Care<ref>{{Cite web |last=Siegler |first=Mara |date=24 Disyembre 2021 |title=Miss World 'loses millions' due to COVID-19 cancellation |url=https://pagesix.com/2021/12/23/miss-world-loses-millions-due-to-covid-19-cancellation/ |access-date=5 Mayo 2023 |website=Page Six |language=en-US}}</ref> * Giselle LaRonde – [[Miss World 1986]] mula sa [[Trinidad at Tobago]] * Patrick Robinson – Tagadisenyong Amerikano * Mari Allende – Mehikanang pilantropista at personalidad sa telebisyon == Mga kandidata == Siyamnapu't-pitong kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite web |date=13 Disyembre 2021 |title=Miss Mundo 2021: ¿cuándo y dónde ver en vivo el certamen de belleza? |url=https://www.eluniverso.com/larevista/sociedad/miss-mundo-2021-cuando-y-donde-ver-en-vivo-el-certamen-de-belleza-nota/ |access-date=4 Agosto 2022 |website=El Universo |language=es}}</ref> {|class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Bansa/Teritoryo ! Kandidata ! Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} ! Bayan |- | {{flagicon|ALB}} [[Albanya]] | Amela Agastra<ref>{{Cite web |last=Trang |first=Quỳnh |date=8 Nobyembre 2022 |title=Amela Agastra paves the path to her music career |url=https://bazaarvietnam.vn/nhan-vat/amela-agastra-paves-the-path-to-her-music-career/ |access-date=4 Enero 2023 |website=Harper's Bazaar Việt Nam |language=vi-VN}}</ref> | 18 | [[Tirana]] |- | {{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] | Ruth Carlos<ref>{{Cite web |last=Coulibaly |first=Justin |date=13 Oktubre 2021 |title=Miss Monde : plus belle femme d'Angola, Ruth Carlos succède à Brezana Da Costa |url=https://www.afrik.com/miss-monde-plus-belle-femme-d-angola-ruth-carlos-succede-a-brezana-da-costa |access-date=3 Agosto 2022 |website=Afrik |language=fr-FR}}</ref> | 24 | [[Huambo]] |- | {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] | Amira Hidalgo<ref>{{Cite web |last=Cannataro |first=Micaela |date=16 Disyembre 2021 |title=Así es Amira Hidalgo, la candidata de Argentina a Miss Mundo 2021 |url=https://argentina.as.com/argentina/2021/12/16/actualidad/1639672415_400570.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Diario AS |language=es-ar}}</ref> | 23 | [[Buenos Aires]] |- | {{flagicon|ARM}} [[Armenya]] | Mirna Bzdigian<ref>{{Cite web |date=23 Setyembre 2021 |title=Election of Miss Armenia 2021 |url=https://www.ccifrance-armenie.com/en/actualities/news-detail/news/election-of-miss-armenia-2021.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=CCI France Arménie |language=en |archive-date=30 Nobiyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130173551/https://www.ccifrance-armenie.com/en/actualities/news-detail/news/election-of-miss-armenia-2021.html |url-status=dead }}</ref> | 19 | [[Yerevan]] |- | {{BHS}} | Sienna Evans<ref>{{Cite web |last=Moss |first=Shavaughn |date=4 Pebrero 2022 |title=Sienna Evans named one of 40 Miss World semifinalists |url=https://thenassauguardian.com/sienna-evans-named-one-of-40-miss-world-semifinalists/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Nassau Guardian |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205045911/https://thenassauguardian.com/sienna-evans-named-one-of-40-miss-world-semifinalists/ |archive-date=5 Pebrero 2022 |url-status=dead}}</ref> | 24 | [[Nassau]] |- | {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] | Olivia Yacé<ref>{{Cite web |last=Richard |first=Florence |date=16 Marso 2022 |title=Côte d’Ivoire – Olivia Yacé : concours Miss Monde, paillettes et politique – Jeune Afrique |url=https://www.jeuneafrique.com/1329893/politique/cote-divoire-miss-monde-paillettes-et-politique/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Jeune Afrique |language=fr-FR}}</ref> | 23 | [[Yamoussoukro]] |- | {{flagicon|BEL}} [[Belhika]] | Céline Van Ouytsel<ref>{{Cite web |last=Boeckx |first=Jolien |date=11 Enero 2020 |title=Celine Van Ouytsel (23) nieuwe Miss België ondanks val tijdens defilé |url=https://myprivacy.dpgmedia.be/consent?siteKey=Uqxf9TXhjmaG4pbQ&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.hln.be%2Fprivacy-gate%2Faccept-tcf2%3FredirectUri%3D%252Fshowbizz%252Fceline-van-ouytsel-23-nieuwe-miss-belgie-ondanks-val-tijdens-defile~a054879e%252F |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Het Laatste Nieuws |language=nl}}</ref> | 25 | Herentals |- | {{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] | Markeisha Young<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2021 |title=Markeisha Young is Miss World Belize 2021 |url=https://edition.channel5belize.com/archives/224257 |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Great Belize Television |language=en-US |archive-date=12 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412115957/https://edition.channel5belize.com/archives/224257 |url-status=dead }}</ref> | 21 | Santa Elena |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |Alejandra Conde<ref>{{Cite web |last=Perdomo |first=Williams |date=21 Nobyembre 2021 |title=Alejandra Conde: “Ninguna corona tiene valor sin un propósito” |url=https://www.elnacional.com/entretenimiento/alejandra-conde-miss-venezuela-mundo-ninguna-corona-tiene-valor-sin-un-proposito/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |24 |Villa de Cura |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |Đỗ Thị Hà<ref>{{Cite web |last= |date=20 Nobyembre 2020 |title=Tường thuật chung kết Hoa hậu Việt Nam 2020 |url=https://vnexpress.net/chung-ket-hoa-hau-viet-nam-2020-4194523-tong-thuat.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> |20 |Thanh Hóa |- | {{flagicon|BIH}} [[Bosnia at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]] | Adna Biber<ref>{{Cite web |date=8 Disyembre 2021 |title=Adna Biber se predstavlja u prekrasnoj haljini svjetski priznate bh dizajnerice Gordane Zucić na izboru Miss svijeta u Puerto Rico |url=https://www.vecernji.ba/vijesti/adna-biber-se-predstavlja-u-prekrasnoj-haljini-svjetski-priznate-bh-dizajnerice-gordane-zucic-na-izboru-miss-svijeta-u-puerto-rico-1545779 |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Večernji list |language=hr}}</ref> | 19 | [[Sarajevo]] |- | {{flagicon|BOT}} [[Botswana]] | Palesa Molefe<ref>{{Cite web |last=Maswabi |first=Boitumelo |date=14 Disyembre 2021 |title=A Nation’s Pride: Miss Botswana 2021, Palesa Molefe |url=https://news.thevoicebw.com/a-nations-pride-miss-botswana-2021-palesa-molefe/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=The Voice Botswana |language=en-US}}</ref> | 22 | [[Gaborone]] |- | {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] | Caroline Teixeira<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2021 |title=Candidata do DF vence concurso Miss Brasil Mundo |url=https://g1.globo.com/df/distrito-federal/noticia/2021/08/20/candidata-do-df-vence-concurso-miss-brasil-mundo.ghtml |access-date=31 Hulyo 2022 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> | 23 | [[Brasilia]] |- | {{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] | Eva Dobreva<ref>{{Cite web |last= |date=29 Oktubre 2021 |title=Người mẫu 21 tuổi đăng quang Miss Universe Bulgaria |url=https://vnexpress.net/nguoi-mau-21-tuoi-dang-quang-miss-universe-bulgaria-4378451.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> | 21 | Vama |- | {{flagicon|BOL}} [[Bulibya]] | Alondra Mercado<ref>{{Cite web |last= |date=17 Nobyembre 2021 |title=Alondra Mercado: “Dios bendiga al Beni y su gente” |url=https://www.eldiario.net/portal/2021/11/17/alondra-mercado-dios-bendiga-al-beni-y-su-gente/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=El Diario |language=es |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731144005/https://www.eldiario.net/portal/2021/11/17/alondra-mercado-dios-bendiga-al-beni-y-su-gente/ |url-status=dead }}</ref> | 19 | Trinidad |- | {{flagicon|CUR}} [[Curaçao]] | Alvinette Soliana<ref>{{Cite web |last=Troeman |first=Shaina |date=1 Nobyembre 2021 |title=Alvinette Soliana a keda koroná komo ‘Miss World Curaçao 2021’ |url=https://extra.cw/alvinette-soliana-a-keda-korona-komo-miss-world-curacao-2021/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Extra.cw |language=en-US}}</ref> | 20 | Willemstad |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Ámar Pacheco<ref>{{Cite web |date=2 Setyembre 2020 |title=Ganadoras del certamen de belleza Miss World fueron coronadas en programa |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/2020/09/01/nota/7963210/miss-world-ecuador-amar-pacheco |access-date=31 Hulyo 2022 |website=El Universo |language=es}}</ref> |24 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Nicole Álvarez<ref>{{Cite web |last=Menéndez |first=Nicolle |date=27 Nobyembre 2021 |title=Nicole Álvarez, Miss World El Salvador, comienza a conquistar Puerto Rico |url=https://diarioelsalvador.com/nicole-alvarez-miss-world-el-salvador-comienza-a-conquistar-puerto-rico/162480/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Diario El Salvador |language=es}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |Claudia Todd<ref>{{cite web |last=Greenan |first=Leona |date=1 Setyembre 2021 |title=Bothwell beauty is crowned Miss Scotland 2021 |url=https://www.dailyrecord.co.uk/in-your-area/lanarkshire/bothwell-beauty-crowned-miss-scotland-24874730 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Daily Record |language=en}}</ref> |25 |Bothwell |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |Leona Novoberdaliu<ref>{{Cite web |last= |date=4 Disyembre 2021 |title=Krásna Leona reprezentuje Slovensko na MISS WORLD: Tradičný kroj z Očovej vyniká aj v Portoriku! |url=https://www.cas.sk/clanok/2615727/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Nový Čas |language=sk}}</ref> |25 |[[Bratislava]] |- |{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]] |Maja Colic<ref>{{Cite web |last=Robnik |first=Spela |date=30 Hunyo 2021 |title=Miss Slovenije Maja Čolić odkrito o izboru: Želimo razbiti predsodke |url=https://www.slovenskenovice.si/bulvar/domaci-traci/miss-slovenije-maja-colic-odkrito-o-izboru-zelimo-razbiti-predsodke/ |access-date=21 Hulyo 2022 |website=Slovenske novice |language=sl-si}}</ref> |21 |Ribnica |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |Ana García<ref>{{cite web |last=Marrón |first=Mireya |date=27 Hulyo 2020 |title=Ana García Segundo, la Miss feminista elegida "mujer más guapa de España" |url=https://www.niusdiario.es/vida/visto-oido/todo-sobre-ana-garcia-segundo-miss-world-spain-2020-almeria_18_2985420193.html |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Niusdiario.es |language=es}}</ref> |23 |Almería |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Shree Saini<ref>{{Cite web |last=Duttagupta |first=Ishani |date=6 Oktubre 2021 |title=Indian-American Shree Saini crowned Miss World America |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/us/indian-american-shree-saini-crowned-miss-world-america/articleshow/86808209.cms |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Times of India |language=en}}</ref> |25 |[[Seattle]] |- |{{Flagicon|EST}} [[Estonia|Estonya]] |Karolin Kippasto<ref>{{Cite web |last=Urbala |first=Mondela |date=16 Disyembre 2021 |title=EESTI ÜLE AASTATE ESINDATUD! Miss Worldil osalev Karolin peab näitama end parimast küljest: juba hommikusöögilauda tuleb saabuda meigitult ja kontsades |url=https://elu.ohtuleht.ee/1051140/eesti-ule-aastate-esindatud-miss-worldil-osalev-karolin-peab-naitama-end-parimast-kuljest-juba-hommikusoogilauda-tuleb-saabuda-meigitult-ja-kontsades |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Õhtuleht |language=et}}</ref> |24 |Tartu |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |Olivia Harris<ref>{{Cite web |date=6 Enero 2022 |title=Puerto Rico trapped Miss Wales thanks all for messages |url=https://www.abergavennychronicle.com/news/health/puerto-rico-trapped-miss-wales-thanks-all-for-messages-503729 |access-date=2 Agosto 2022 |website=Abergavenny Chronicle |language=en}}</ref> |18 |Magor |- |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |Monique Mawulawe<ref>{{Cite web |last=Coulibaly |first=Justin |date=24 Agosto 2020 |title=Monique Mawulawe Agbedekpui couronnée Miss Ghana 2020 |url=https://www.afrik.com/monique-mawulawe-agbedekpui-couronnee-miss-ghana-2020 |access-date=2 Agosto 2022 |website=Afrik.com |language=fr-FR}}</ref> |20 |[[Accra]] |- |{{flagicon|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |Lucila Benita<ref>{{cite web |last=Coulibaly |first=Justin |date=5 Setyembre 2021 |title=Originaire de Malabo, Lucila Benita sacrée Miss Monde Guinée Equatoriale |url=https://www.afrik.com/originaire-de-malabo-lucila-benita-sacree-miss-monde-guinee-equatoriale |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Afrik.com |language=fr}}</ref> |21 |Malabo |- |{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadelupe]] |Prescilla Larose<ref>{{Cite web |date=16 Hulyo 2020 |title=La Guadeloupe participe au 70e concours de Miss Monde en Thaïlande |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/societe/la-guadeloupe-participe-au-70e-concours-de-miss-monde-en-thailande-570766.php |access-date=2 Agosto 2022 |website=France-Antilles Guadeloupe |language=fr}}</ref> |22 |Le Moule |- |{{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] |Saran Bah<ref>{{Cite web |last=Coulibaly |first=Justin |date=20 Nobyembre 2021 |title=Miss Monde : MHD apporte son soutien à Saran Bah, Dalein Diallo aussi |url=https://www.afrik.com/miss-monde-mhd-apporte-son-soutien-a-saran-bah-dalein-diallo-aussi |access-date=2 Agosto 2022 |website=Afrik.com |language=fr-FR}}</ref> |24 |[[Conakry]] |- |{{flagicon|GBS}} [[Guinea-Bissau|Guniya Bissaw]] |Itchacénia Da Costa<ref>{{Cite web |last=Kouazounde |first=Berenice |date=16 Disyembre 2021 |title=Miss Monde 2021 : Olivia Yacé de la CI et Itchacénia Da Costa de la Guinée-Bissau testées positives au Coronavirus |trans-title=Miss World 2021: Olivia Yacé of CI and Itchacénia Da Costa of Guinea-Bissau tested positive for Coronavirus |url=https://www.afrik.com/miss-monde-2021-olivia-yace-de-la-ci-et-itchacenia-da-costa-de-la-guinee-bissau-testees-positives-au-coronavirus |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323121321/https://www.afrik.com/miss-monde-2021-olivia-yace-de-la-ci-et-itchacenia-da-costa-de-la-guinee-bissau-testees-positives-au-coronavirus |archive-date=23 Marso 2022 |access-date=20 Pebrero 2025 |website=Afrik |language=fr-FR}}</ref> |21 |[[Bissau]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Khalia Hall<ref>{{cite web |date=9 Oktubre 2021 |title=Khalia Hall wins Miss Jamaica World 2021 |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20211009/khalia-hall-wins-miss-jamaica-world-2021 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=The Gleaner |language=en}}</ref> |25 |Saint Ann |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Tamaki Hoshi<ref>{{Cite news |date=12 Oktubre 2021 |title=『ミス・ワールド』日本代表に早大2年　20歳・星たまきさん「喜びよりも感謝の気持ち」 |language=jp |trans-title=Tamaki Hoshi, 20 years old, 2nd year Waseda University representative of Japan in "Miss World" "Gratefulness rather than joy" |work=Oricon News |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/fe0eda8d4c2fcef17bc25533c6c3136f399baa31 |url-status=dead |access-date=5 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027181624/https://news.yahoo.co.jp/articles/fe0eda8d4c2fcef17bc25533c6c3136f399baa31 |archive-date=27 Oktubre 2021}}</ref> |20 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|HTI}} [[Hayti]] |Erlande Berger<ref>{{Cite web |last=Nicolas |first=Eberline |date=4 Oktubre 2021 |title=Erlande Berger, Miss World Haïti 2021 |url=https://haiti.loopnews.com/content/erlande-berger-miss-world-haiti-2021 |access-date=2 Agosto 2022 |website=Loop News |language=en }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |24 |[[Port-au-Prince]] |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Janice Sampere<ref>{{cite web |last=Gomez |first=Eyleen |date=8 Hulyo 2021 |title=Janice Sampere is crowned Miss Gibraltar 2021 |url=https://www.chronicle.gi/janice-sampere-is-crowned-miss-gibraltar-2021/ |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Gibraltar Chronicle |language=en}}</ref> |23 |Gibraltar |- |{{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] |Anna Leitch<ref>{{cite news |last=McGovern |first=Eimear |date=7 Setyembre 2021 |title=Miss Northern Ireland 2021: Cookstown's Anna Leitch crowned |language=en-GB |work=Belfast Telegraph |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/northern-ireland/miss-northern-ireland-2021-cookstowns-anna-leitch-crowned-40825835.html |access-date=30 Hulyo 2022}}</ref> |27 |Cookstown |- |{{flagicon|HON|variant=1949}} [[Honduras]] |Dayana Bordas<ref>{{Cite web |date=30 Agosto 2021 |title=Dayana Bordas, la primera miskita en convertirse en Miss Honduras Mundo |url=https://www.elheraldo.hn/fotogalerias/entretenimiento/dayana-bordas-miss-honduras-mundo-la-mosquitia-2021-NREH1488995 |access-date=2 Agosto 2022 |website=El Heraldo |language=es-HN}}</ref> |24 |Ahuas |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Manasa Varanasi<ref>{{cite web |date=11 Pebrero 2021 |title=Who is Manasa Varanasi? All You Need to Know About Miss India World 2020 |url=https://www.news18.com/news/lifestyle/who-is-manasa-varanasi-all-you-need-to-know-about-miss-india-world-2020-3420266.html |access-date=30 Hulyo 2022 |website=News18 India |language=en}}</ref> |24 |[[Hyderabad, India|Hyderabad]] |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |Pricilia Carla Yules<ref name="Miss Indonesia 2020 (2)">{{cite web |date=27 Pebrero 2020 |title=Pricilia Carla Yules crowned Miss Indonesia 2020 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/pricilia-carla-yules-crowned-miss-indonesia-2020/eventshow/74335375.cms |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Times of India |language=en |archive-date=19 Hulyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230719203447/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/pricilia-carla-yules-crowned-miss-indonesia-2020/eventshow/74335375.cms |url-status=dead }}</ref> |25 |Surabaya |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |Rehema Muthamia<ref>{{Cite web |last=Syed |first=Armani |date=5 Nobyembre 2021 |title=Miss England winner Rehema Muthamia says she expected to face racism after winning the pageant |url=https://www.insider.com/miss-england-winner-rehema-muthamia-says-received-racist-remarks-2021-11 |access-date=2 Agosto 2022 |website=Insider |language=en-US}}</ref> |25 |Mill Hill |- |{{flagicon|Iraq}} [[Iraq|Irak]] |Maria Farhad<ref>{{cite web |last=Darwish |first=Riham |date=2 Agosto 2021 |title=Christian Survivor of ISIS Crowned as Miss Iraq 2021 |url=https://www.albawaba.com/node/christian-survivor-isis-crowned-miss-iraq-2021-1440788 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Al Bawaba |language=en}}</ref> |20 |Mosul |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Pamela Uba<ref>{{Cite web |last=Blackett |first=L'Oréal |date=17 Setyembre 2021 |title=Pamela Uba’s Historic Win Is Only The First Step For Miss Ireland |url=https://www.bustle.com/entertainment/who-is-pamela-uba-miss-ireland-2021 |access-date=2 Agosto 2022 |website=Bustle |language=en}}</ref> |25 |Galway |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Claudia Motta<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2021 |title=Chi è Claudia Motta, Miss Mondo Italia che vuole diventare magistrato |url=https://www.today.it/donna/miss-mondo-italia-chi-e-claudia-motta.html |access-date=2 Agosto 2022 |website=Today |language=it}}</ref> |21 |Velletri |- | {{flagicon|KHM}} [[Cambodia|Kambodya]] | Phum Sophorn<ref>{{Cite web |date=19 Oktubre 2021 |title=Lộ diện dàn mỹ nhân Châu Á tham dự Hoa hậu Thế giới 2021 |url=https://www.congluan.vn/lo-dien-dan-my-nhan-chau-a-tham-du-hoa-hau-the-gioi-2021-post162182.html |access-date=2 Agosto 2022 |website=Nhà báo & Công luận |language=vi}}</ref> | 19 | [[Nom Pen]] |- | {{flagicon|CMR}} [[Cameroon|Kamerún]] | Audrey Monkam<ref>{{Cite web |last=Funwie |first=Bruno Ndonwie |date=31 Disyembre 2019 |title=Audrey Nabila Monkam wins Miss Cameroon 2020 |url=https://www.crtv.cm/2019/12/audrey-nabila-monkam-wins-miss-cameroon-2020/ |access-date=2 Agosto 2022 |website=Cameroon Radio Television |language=fr-FR |archive-date=8 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408214518/https://www.crtv.cm/2019/12/audrey-nabila-monkam-wins-miss-cameroon-2020/ |url-status=dead }}</ref> | 24 | Bali Nyonga |- | {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] | Svetlana Mamaeva<ref>{{Cite web |date=9 Nobyembre 2020 |title=Svetlana Mamaeva chosen as Miss World Canada 2020 |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-world/svetlana-mamaeva-chosen-as-miss-world-canada-2020/articleshow/79128064.cms |access-date=2 Agosto 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref> | 21 | Maple |- | {{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]] | Rashana Hydes<ref>{{Cite web |last=Wheaton |first=Vicki |date=30 Mayo 2021 |title=Rashana Hydes crowned Miss World Cayman Islands 2021 |url=https://www.caymancompass.com/2021/05/30/rashana-hydes-crowned-miss-world-cayman-islands-2021/ |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Cayman Compass |language=en-GB}}</ref> | 24 | West Bay |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |Sharon Obara<ref>{{cite web |last=Matiko |first=Thomas |date=29 Agosto 2021 |title=Kenya: Sharon Obara Crowned Miss World Kenya 2021 |url=https://allafrica.com/stories/202108290078.html |access-date=30 Hulyo 2022 |website=AllAfrica}}</ref> |19 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombiya]] |Andrea Aguilera<ref>{{Cite web |last=Valencia |first=Daniel |date=23 Nobyembre 2021 |title=¿Quién es Andrea Aguilera? Representante de Colombia en Miss Mundo |url=https://colombia.as.com/colombia/2021/11/24/tikitakas/1637721467_105411.html |access-date=2 Agosto 2022 |website=Diario AS |language=es-co}}</ref> |23 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Medellin]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Tamara Del Maso<ref>{{Cite web |date=17 Hunyo 2021 |title=Tamara Dal Maso selected as Miss Puntarenas 2021 |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-world/tamara-dal-maso-selected-as-miss-puntarenas-2021/articleshow/83603970.cms |access-date=2 Agosto 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |23 |Puntarenas |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |Emilie Boland<ref>{{Cite web |date=1 Disyembre 2021 |title=Emilie Boland greift nach der Krone |url=https://www.wort.lu/de/panorama/emilie-boland-greift-nach-der-krone-61a74b23de135b9236fa6b10 |access-date=2 Agosto 2022 |website=Luxemburger Wort |language=de |archive-date=2 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220802161839/https://www.wort.lu/de/panorama/emilie-boland-greift-nach-der-krone-61a74b23de135b9236fa6b10 |url-status=dead }}</ref> |25 |Sandweiler |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Hugrún Birta Egilsdóttir<ref>{{Cite web |last=Sigfúsdóttir |first=Sylvía Rut |date=15 Nobyembre 2021 |title=Hugrún Birta verður fulltrúi Íslands í Miss World í desember |url=https://www.visir.is/g/20212183220d |access-date=3 Agosto 2022 |website=Vísir.is |language=is}}</ref> |22 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|MAD}} [[Madagascar|Madagaskar]] |Nellie Anjaratiana<ref>{{cite web |date=20 Agosto 2020 |title=Nellie Anjaratiana crowned Miss World Madagascar 2020 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/nellie-anjaratiana-crowned-miss-world-madagascar-2020/articleshow/77654409.cms |access-date=30 Hulyo 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=11 Disyembre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211160723/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/nellie-anjaratiana-crowned-miss-world-madagascar-2020/articleshow/77654409.cms |url-status=dead }}</ref> |24 |[[Antananarivo]] |- |{{flagicon|MAC}} [[Macau|Makáw]] |Jia Ni Yuan<ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2021 |title="上热点"热烈祝贺"第70届世界小姐大赛澳门总决赛"圆满落幕_佳丽 |url=https://www.sohu.com/a/497072748_121119332 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Sohu |language=zh}}</ref> |28 |Makaw |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Lavanya Sivaji<ref>{{Cite web |last=Jayatilaka |first=Tania |date=22 Oktubre 2021 |title=Here's What You Didn't Know About Miss World Malaysia 2021 Winner Lavanya Sivaji |url=https://www.tatlerasia.com/culture/arts/what-you-didnt-know-about-miss-world-malaysia-2021-lavanya-sivaji |access-date=3 Agosto 2022 |website=Tatler Asia |language=en}}</ref> |26 |Batu Caves |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Naomi Dingli<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2021 |title=Naomi Dingli goes to Puerto Rico for 70th edition of Miss World |url=https://timesofmalta.com/articles/view/naomi-dingli-goes-to-puerto-rico-for-the-70th-edition-of-miss-world.915525 |access-date=3 Agosto 2022 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> |26 |[[Valletta]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Angélique Sanson<ref>{{cite web |last=Seetamonee |first=Rajmeela |date=5 Oktubre 2019 |title=Miss Mauritius 2019-2020 : Angélique Sanson remporte la couronne |url=https://defimedia.info/miss-mauritius-2019-2020-angelique-sanson-remporte-la-couronne |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Le Défi Media Group |language=fr}}</ref> |25 |Curepipe |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Karolina Vidales<ref>{{cite web |last=Ochoa |first=Rafael |date=2 Hulyo 2021 |title=Michoacán gana Miss México 2021 |url=https://www.elheraldodechihuahua.com.mx/gossip/michoacan-gana-certamen-miss-mexico-2021-miss-world-miss-grand-internacional-karolina-vidales-6914620.html |access-date=30 Hulyo 2022 |website=El Heraldo de Chihuahua |language=es}}</ref> |24 |Jiquilpan |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |Tatiana Ovcinicova |23 |[[Chișinău]] |- |{{flagicon|MNG}} [[Mongolia|Monggolya]] |Burte-Ujin Anu<ref>{{Cite web |last=Tseesuren |first=A. |date=21 Oktubre 2021 |title="Дэлхийн мисс"-т өрсөлдөх УРАН НУГАРААЧ |url=https://news.mn/r/2487736/ |access-date=3 Agosto 2022 |website=News.MN |language=mn |archive-date=6 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206050840/https://news.mn/r/2487736/ |url-status=dead }}</ref> |23 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |Annerie Mare<ref>{{Cite web |last=Mouton |first=Rinelda |date=12 Hulyo 2021 |title=Namibian beauties to strut their stuff overseas |url=https://www.namibian.com.na/103397/read/Namibian-beauties-to-strut-their-stuff-overseas |access-date=30 Hulyo 2022 |website=The Namibian |language=en}}</ref> |26 |Kamanjab |- |{{flagicon|NPL}} [[Nepal]] |Namrata Shrestha<ref>{{Cite news |date=5 Disyembre 2020 |title=Namrata Shrestha wins Miss Nepal World 2020 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2020/12/05/namrata-shrestha-wins-miss-nepal-world-2020 |access-date=30 Hulyo 2022}}</ref> |24 |[[Katmandu|Kathmandu]] |- |{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] |Oluchi Madubuike<ref>{{Cite web |last=Awodipe |first=Tobi |date=25 Setyembre 2021 |title=2021 MBGN: Miss Nigeria for world beauty pageant in Puerto Rico |url=https://editor.guardian.ng/saturday-magazine/fashion/2021-mbgn-miss-nigeria-for-world-beauty-pageant-in-puerto-rico/ |access-date=3 Agosto 2022 |website=The Guardian Nigeria |language=en-US |archive-date=3 Oktubre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003015556/https://editor.guardian.ng/saturday-magazine/fashion/2021-mbgn-miss-nigeria-for-world-beauty-pageant-in-puerto-rico/ |url-status=dead }}</ref> |25 |[[Abuja]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |[[Sheynnis Palacios]]<ref>{{Cite web |date=20 Pebrero 2020 |title=Sheynnis Palacios crowned Miss Mundo Nicaragua 2020 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/others/Sheynnis-Palacios-crowned-Miss-Mundo-Nicaragua-2020/eventshow/74223799.cms |access-date=3 Agosto 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=25 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220725064942/https://beautypageants.indiatimes.com/others/sheynnis-palacios-crowned-miss-mundo-nicaragua-2020/eventshow/74223799.cms |url-status=dead }}</ref> |21 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Amine Storrød<ref>{{Cite web |last=DeNiazi |first=Daniel |date=24 Oktubre 2021 |title=Amine Storrød deltar i Miss World |url=https://www.extraavisen.no/amine-storrod-deltar-i-miss-world/ |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Extraavisen |language=nb-NO |archive-date=27 Oktubre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027115145/https://www.extraavisen.no/amine-storrod-deltar-i-miss-world/ |url-status=dead }}</ref> |21 |Hvaler |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Lizzy Dobbe<ref name=":1" /> |21 |Den Helder |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |Krysthelle Barretto<ref>{{cite web |date=9 Oktubre 2020 |title=Krysthelle Barreto, la nueva Miss Mundo Panamá |url=https://www.diaadia.com.pa/fama/krysthelle-barreto-la-nueva-miss-mundo-panama-371189 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Día a Día |language=es}}</ref> |25 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |Bethania Borba<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2021 |title=Presentan a la nueva Miss Mundo Paraguay |url=https://www.ultimahora.com/breves-n2963809.html |url-status=live |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Ultima Hora |language=es}}</ref> |20 |Presidente Franco |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |Paula Montes<ref>{{cite web |last=Villegas |first=Luciana |date=5 Setyembre 2021 |title=Paula Montes, la modelo que creció en Arequipa y representará al Perú en el Miss World 2021 |url=https://elcomercio.pe/viu/actitud-viu/miss-world-2021-paula-montes-la-modelo-que-crecio-en-arequipa-y-representara-al-peru-en-el-miss-world-2021-historias-ec-modelo-talento-peruano-noticia/ |access-date=30 Hulyo 2022 |website=El Comercio Perú |language=es}}</ref> |25 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]] |Tracy Perez<ref>{{Cite web |date=4 Oktubre 2021 |title=Tracy Maureen Perez takes Miss World Philippines crown |url=https://cnnphilippines.com/entertainment/2021/10/4/Miss-World-Philippines-2021-Tracy-Maureen-Perez.html |url-status=dead |access-date=30 Hulyo 2022 |website=[[CNN Philippines]] |language=en |archive-date=22 Oktubre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022072842/https://cnnphilippines.com/entertainment/2021/10/4/Miss-World-Philippines-2021-Tracy-Maureen-Perez.html }}</ref> |28 |[[Lungsod ng Cebu]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Emilia Lepomäki<ref>{{Cite web |last1=Mettänen |first1=Heli |last2=Puljujärvi |first2=Ismo |date=18 Setyembre 2021 |title=Essi Unkuri on uusi Miss Suomi |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/2200d81c-848e-462f-bb7d-52fd6197a58f |url-status=live |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref> |23 |Vantaa |- |'''{{flagicon|POL}} [[Polonya]]''' |'''[[Karolina Bielawska]]'''<ref>{{Cite web |last=Królak |first=Sergiusz |date=26 Nobyembre 2019 |title=Karolina Bielawska została Miss Polonia 2019. Kim jest nowo wybrana "najpiękniejsza Polka"? |url=https://plejada.pl/newsy/karolina-bielawska-kim-jest-miss-polonia-2019-wiek-wzrost-ma-chlopaka/qglpq52 |access-date=3 Agosto 2022 |website=Onet.pl |language=pl}}</ref> |22 |Łódź |- |{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Aryam Díaz<ref>{{cite web |date=24 Abril 2021 |title=Candidata de Naranjito se corona Miss Mundo de Puerto Rico 2021! |url=https://www.metro.pr/pr/entretenimiento/2021/04/24/candidata-naranjito-se-corona-miss-mundo-puerto-rico-2021.html |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Metro International |language=es}}</ref> |23 |Naranjito |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |Lidy Alves<ref>{{Cite web |last=Ribeiro |first=Mariana |date=23 Setyembre 2021 |title=Barrosã Lidy Alves conquista o título de Miss Portuguesa 2021 |url=https://www.avozdetrasosmontes.pt/barrosa-lidy-alves-conquista-o-titulo-de-miss-portuguesa-2021/ |access-date=3 Agosto 2022 |website=A Voz de Trás-os-Montes |language=pt-PT |archive-date=8 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408214520/https://www.avozdetrasosmontes.pt/barrosa-lidy-alves-conquista-o-titulo-de-miss-portuguesa-2021/ |url-status=dead }}</ref> |25 |Vila Real |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |April Benayoum<ref>{{Cite web |last=Tesoriere |first=Ronan |date=23 Oktubre 2021 |title=April Benayoum sera la candidate de la France au concours Miss Monde |url=https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/april-benayoum-sera-la-candidate-de-la-france-au-concours-miss-monde-23-10-2021-RMKI4ZAY3VANPLJQSAAZBZHRPI.php |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Le Parisien |language=fr}}</ref> |22 |Éguilles |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Emmy Peña<ref>{{cite web |date=5 Setyembre 2021 |title=Emmy Peña es la nueva Miss Mundo Dominicana 2021 |url=https://www.diariolibre.com/revista/cultura/emmy-pena-es-la-nueva-miss-mundo-dominicana-2021-DH28588830 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> |24 |Duarte |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |Karolína Kopíncová<ref>{{Cite web |last= |date=24 Hulyo 2020 |title=Novou královnou krásy se stala Karolína Kopíncová (22)! Pomohla jí k vítězství plastika? |url=https://www.blesk.cz/clanek/celebrity-ceske-celebrity/650625/novou-kralovnou-krasy-se-stala-karolina-kopincova-22-pomohla-ji-k-vitezstvi-plastika.html |access-date=31 Hulyo 2022 |website=Blesk |language=cs}}</ref> |22 |Brno |- |{{flagicon|RWA}} [[Rwanda]] |Grace Ingabire<ref name=":2" /> |22 |[[Kigali]] |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |Tyler Theophane<ref>{{cite web |date=28 Mayo 2021 |title=Tyler Theophane Is Off to Puerto Rico |url=https://thevoiceslu.com/2021/05/tyler-is-off-to-puerto-rico/ |access-date=30 Hulyo 2022 |website=The Voice St. Lucia}}</ref> |23 |Choiseul |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal|Sénegal]] |Penda Sy<ref name=":3" /> |24 |Tambacounda |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |Andrijana Savic<ref>{{Cite web |date=4 Hunyo 2021 |title=Najlepša među nama: Mis Srbije Andrijana Savić je nova zvezda "Telegraf editorijala" |url=https://www.telegraf.rs/zivot-i-stil/moda/3346661-najlepsa-medju-nama-mis-srbije-andrijana-savic-je-nova-zvezda-telegraf-editorijala |access-date=3 Agosto 2022 |website=Telegraf.rs |language=sr}}</ref> |21 |[[Belgrado]] |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |Khai Ling Ho<ref>{{Cite web |date=18 Oktubre 2021 |title=18-year-old Khailing Ho Crowned Miss World Singapore 2021 |url=https://finance.yahoo.com/news/18-old-khailing-ho-crowned-100700456.html |access-date=3 Agosto 2022 |website=Yahoo! Finance |language=en-US}}</ref> |18 |Singapore |- |{{flagicon|SXM}} [[Sint Maarten]] |Lara Mateo<ref name=":7" /> |24 |Philipsburg |- |{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] |Khadija Omar<ref>{{Cite web |last= |date=19 Marso 2022 |title=Meet Somalia’s Khadija Omar, the First Hijabi Beauty Queen in History to make Top 13 |url=https://www.bellanaija.com/2022/03/miss-world-somalia-khadija-omar/ |access-date=3 Agosto 2022 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref> |20 |[[Mogadishu]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Sadé Greenwood<ref>{{Cite web |last=Wickramasinghe |first=Kamanthi |date=12 Nobyembre 2021 |title=Sadé Greenwood takes her first walk as Siyatha Miss World Sri Lanka 2021 |url=https://www.dailymirror.lk/life/Sadé-Greenwood-takes-her-first-walk-as-Siyatha-Miss-World-Sri-Lanka-2021/243-224598 |access-date=3 Agosto 2022 |website=Daily Mirror |language=en}}</ref> |18 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Gabriella Lomm Mann<ref>{{Cite web |last=Blomberg |first=Linnea |date=24 Oktubre 2021 |title=Gabriella, 26, representerar Sverige i Miss World: ”Handlar inte bara om skönhet” |url=https://www.expressen.se/noje/gabriella-representerar-sverige-i-miss-world-2021-/ |access-date=3 Agosto 2022 |website=Expressen |language=sv}}</ref> |26 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |Julianna Rugumisa<ref>{{Cite web |last=Wambura |first=Bethsheba |date=15 Hulyo 2021 |title=Confusion at Miss Tanzania as winner is ruled unfit to represent the country at Miss World |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/entertainment/confusion-at-miss-tanzania-as-winner-is-ruled-unfit-to-represent-the-country-at-miss-world-3474240 |access-date=3 Agosto 2022 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |23 |[[Kilimanjaro]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Shudufhadzo Musida<ref>{{Cite web |last=Morkel |first=Graye |date=10 Disyembre 2020 |title=Shudufhadzo Musida to represent SA at Miss World |url=https://www.news24.com/channel/the-juice/news/pageant/miss-sa-shudufhadzo-musida-to-represent-sa-at-miss-world-20201210 |url-status=live |archive-url= |archive-date= |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> |25 |Limpopo |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Tara Hong<ref>{{Cite web |last= |date=19 Oktubre 2021 |title=Cô gái 21 tuổi đoạt Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc |url=https://vnexpress.net/co-gai-21-tuoi-doat-hoa-hau-the-gioi-han-quoc-4373858.html |access-date=3 Agosto 2022 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> |21 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Jeanine Brandt<ref>{{cite web |last=Webb |first=Yvonne |date=1 Pebrero 2021 |title=Jeanine Brandt is the new Miss World TT |url=https://newsday.co.tt/2021/02/01/jeanine-brandt-is-the-new-miss-world-tt/ |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Trinidad and Tobago Newsday |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20211009023659/https://newsday.co.tt/2021/02/01/jeanine-brandt-is-the-new-miss-world-tt/ |archive-date=9 Oktubre 2021 |url-status=dead}}</ref> |25 |San Fernando |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Carol Drpic<ref>{{Cite web |last= |date=28 Hulyo 2021 |title=[FOTOS] Conoce a Carol Drpic: La magallánica que se convirtió en la Miss Mundo Chile 2021 |url=https://www.meganoticias.cl/tendencias/345655-miss-mundo-chile-carol-drpic-quien-es-28-07-2021.html |access-date=3 Agosto 2022 |website=Mega |language=es-cl}}</ref> |21 |Punta Arenas |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |Jiang Siqi |21 |[[Beijing]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |Amani Layouni<ref>{{Cite web |last=Dejoui |first=Nadia |date=13 Oktubre 2021 |title=Amani Layouni, Miss Sousse candidate à Miss Monde 2021 |url=https://www.leconomistemaghrebin.com/2021/10/13/amani-layouni-miss-sousse-candidate-a-miss-monde-2021/ |access-date=3 Agosto 2022 |website=L'Economiste Maghrébin |language=fr-FR |archive-date=28 Oktubre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028011300/https://www.leconomistemaghrebin.com/2021/10/13/amani-layouni-miss-sousse-candidate-a-miss-monde-2021/ |url-status=dead }}</ref> |22 |Mahdia |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkey|Turkya]] |Dílara Korkmaz<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2021 |title=Miss Turkey 2021'in birincisi Dilara Korkmaz seçildi |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/galeri/miss-turkey-2021in-birincisi-dilara-korkmaz-secildi-1867316 |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Cumhuriyet |language=tr}}</ref> |23 |[[Ankara]] |- |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]] |Elizabeth Bagaya<ref>{{Cite web |last=Odeke |first=Steven |date=24 Nobyembre 2021 |title=Miss Uganda could miss Miss World due to delayed visa |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/120654 |access-date=3 Agosto 2022 |website=New Vision |language=en}}</ref> |26 |Bombo |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]] |Aleksandra Yaremchuk<ref>{{Cite web |last=Ponomarenko |first=Anna |date=21 Oktubre 2021 |title=Олександра Яремчук - нова "Міс Україна". Вона поїде на Miss World в Пуерто-Ріко |url=https://stars.segodnya.ua/ua/stars/ukrainian/titul-miss-ukraina-2021-zavoevala-1580529.html |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Segodnya |language=uk |archive-date=28 Oktubre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028021534/https://stars.segodnya.ua/ua/stars/ukrainian/titul-miss-ukraina-2021-zavoevala-1580529.html |url-status=dead }}</ref> |22 |Vinnytsia |- |{{flagicon|HUN}} [[Hungary|Unggarya]] |Lili Tótpeti<ref>{{Cite web |last=Kovacs |first=Ferenc |date=29 Oktubre 2021 |title=Nagykanizsai lány a Miss World Hungary győztese |url=https://index.hu/belfold/2021/10/29/totpeti-lili-miss-world-hungary-nagykanizsa-szepsegverseny/ |access-date=30 Hulyo 2022 |website=Index |language=hu}}</ref> |20 |Nagykanizsa |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |Valentina Camejo<ref>{{Cite web |last=Colman |first=Carla |date=29 Mayo 2021 |title=Los certámenes de belleza, ¿un lugar de opresión o una plataforma para alzar la voz? |url=https://www.elobservador.com.uy/nota/los-certamenes-de-belleza-un-lugar-de-opresion-o-una-plataforma-para-alzar-la-voz--202152719460 |access-date=3 Agosto 2022 |website=El Observador |language=es}}</ref> |24 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{official website|http://www.missworld.com}} {{Miss World}} dwzbm4fsu985cat64kicrzxme6jvx0q 0 314925 2230628 2005523 2026-10-01T10:19:05Z Ryomaandres 8044 2230628 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Figline e Incisa Valdarno|elevation_footnotes=|area_total_km2=97.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: [http://demo.istat.it/bilmens2016gen/index.html Italian statistical institute] [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=23376|population_as_of=31 Agosto 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=|elevation_m=122|mayor=Giulia Mugnai|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=50063|area_code=055|website={{official website|http://www.comunefiv.it/}}|area_footnotes=|mayor_party=[[Democratic Party (Italya)|Democratic Party]]|official_name=Comune di Figline e Incisa Valdarno|image_map=Map_of_comune_of_Figline_e_Incisa_Valdarno_(province_of_Florence,_region_Tuscany,_Italy).svg|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Stemma Comune Figline Incisa Valdarno.jpg|shield_alt=Eskudo ng Comune Figline e Incisa Valdarno|map_alt=|frazioni=Burchio, Brollo, Cesto-Gaville, Palazzolo, Poggio alla Croce, Ponte agli Stolli, Porcellino-Restone|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|39|24|N|11|26|59|E|type:city(5,787)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Toscana]]|province=[[Kalakhang Lungsod ng Florencia|Florencia]] (FI)|footnotes=}}Ang '''Figline e Incisa Valdarno''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Florencia]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Toscana]], na matatagpuan mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Florencia]]. Ito ay nilikha noong 1 Enero 2014 sa pag-iisa ng mga munisipalidad ng [[Figline Valdarno]] at [[Incisa in Val d'Arno|Incisa sa Val d'Arno]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalang "Figline e Incisa Valdarno" ay nagmula sa pag-iisa ng mga pangalan ng dalawang naunang munisipalidad sa alpabetikong pagkakasunud-sunod (una ang "F" at pagkatapos ay ang "I"). Ang pangalan na "Figline" ay nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na "Figulinae" (na may ebolusyon sa "Fighinum", "Fegghine" atbp.) na nagpapahiwatig ng isang "figuline" na pabrika, isang lugar kung saan ang mga luwad ay pinagtatrabahuhan para sa paggawa ng mga plorerang terracotta at mga babasagin ayon sa isang Etrusko at pagkatapos ay Romanong sining ng mga [[seramika]]. Sa katunayan, ilang mga seramika ang natagpuan sa mga nagdaang siglo. Ang pangalang "Incisa" ay nagmula sa isang bitak sa crust ng lupa na nagbukas malapit sa kasalukuyang Incisa mula noong isang daang libong taon na ang nakalilipas. == Kasaysayan == === Pamumuno ng Florencia === Sa pagpapatibay ng awtoridad ng Florencia sa Valdarno, unti-unting nagsimulang magkaugnay ang mga pangyayaring administratibo ng dalawang sentro. Sa mga unang dekada ng ika-14 na siglo, pinatunayan ang Liga ng Figline at Incisa, isang organisasyong teritoryal ng kanayunan ng Florencia na kalaunan ay kinumpirma ng estado ng Florencia noong 1332. Ang Figline ang pangunahing sentro nito at sa paligid nito ay maraming maliliit na komunidad, na gayunpaman ay patuloy na nagpapanatili ng kanilang sariling mga anyo ng organisasyon at kanilang sariling mga batas.<ref name="SIUSAFigline">{{Cita web|url=https://siusa-archivi.cultura.gov.it/cgi-bin/siusa/pagina.pl?Chiave=2530&TipoPag=prodente|titolo=Comune di Figline Valdarno|sito=SIUSA - Sistema informativo unificato per le soprintendenze archivistiche|editore=Ministero della cultura|accesso=10 settembre 2026}}</ref> == Mga sanggunian ==  {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Florencia}} mf3joja1zqbb2jkrcbwxtvbm54n5dt2 0 315332 2230568 2205466 2026-10-01T07:37:54Z Allyriana000 119761 2230568 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss USA 2022 | date = October 3, 2022 | presenters = | entertainment = | venue = Grand Sierra Resort, Reno, [[Nevada]] | broadcaster = {{Hlist|FYI|Hulu}} | entrants = 51 | placements = | debuts = | withdrawals = | returns = | winner = R'Bonney Gabriel | represented = {{flag|Texas}} | congeniality = | best national costume = | best state costume = | photogenic = | before = 2021 | next = 2023 }}Ang '''Miss USA 2022''' ay ang ika-71 na edisyon ng [[Miss USA]] pageant. Si Elle Smith ng [[Kentucky]] ang magpuputong sa kanyang kahalili sa pagtatapos ng kaganapan. Ang mananalo ay ang magiging kinatawan ng [[Estados Unidos]] sa [[Miss Universe 2022]]. ==Resulta== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss USA 2022''' | *'''''{{flagicon|Texas}} [[Texas]]''''' – '''''[[R'Bonney Gabriel]]''''' |- |1st Runner-up | *{{flagicon|North Carolina}} [[Hilagang Carolina|'''Hilagang Carolina''']] – '''[[Morgan Romano]]''' ∞ |- |2nd Runner-up | *{{flagicon|Nebraska}} [[Nebraska]] – Natalie Pieper |- |3rd Runner-up | *{{flagicon|Ohio}} [[Ohio]] – Sir'Quora Carroll |- |4th Runner-up | *{{flagicon|Illinois}} [[Illinois]] – Angel Reyes |- |Top 12 | *{{flagicon|Connecticut}} [[Connecticut]] – Cynthia Dias § *{{flagicon|Kansas}} [[Kansas]] – Elyse Noe *{{flagicon|Minnesota}} [[Minnesota]] – Madeline Helget *{{flagicon|New Hampshire}} [[New Hampshire]] – Camila Sacco *{{flagicon|New Mexico}} [[New Mexico]] – Suzanne Perez *{{flagicon|Tennessee}} [[Tennessee]] – Emily Suttle *{{flagicon|Vermont}} [[Vermont]] – Kelsey Golonka |- |Top 16 | *{{flagicon|California}} [[California]] – Tiffany Johnson *{{flagicon|District of Columbia}} [[Washington, D.C.|Distrito ng Columbia]] – Faith Porter *{{flagicon|Missouri}} [[Missouri]] – Mikala McGhee *{{flagicon|West Virginia}} [[West Virginia|Kanlurang Virginia]] – Krystian Leonard |} <small>§ - Ibinoto ng publiko para mapabilang sa Top 16.<br>'''∞''' - Nanalo si Gabriel bilang Miss Universe 2022. Dahil sa protocol, nagbitiw siya sa kaniyang titulo bilang Miss USA 2022, at ang kaniyang 1st Runner-up na si Morgan Romano ang pumalit bilang Miss USA.</small> ==Kasaysayan== Nitong ika-15 ng Hulyo, Inanunsyo na ang Miss USA 2022 ay gaganapin sa Grand Sierra Resort sa [[Reno, Nevada]] sa Ika-3 ng Oktubre. Ito rin ang magiging venue ng Miss USA sa taong 2023 at 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.rgj.com/story/news/money/business/2022/07/14/reno-secures-3-year-miss-usa-miss-teen-usa-deal-2022-2024/10065426002/|title=Reno secures 3-year Miss USA and Miss Teen USA deal|website=Reno Gazette Journal|language=en|date=|access-date=21 Hulyo 2022}}</ref> Kinumpirma ito ni Crystle Stewart, national director ng Miss USA, na ang lokasyon ay pinili para parangalan si Cheslie Kryst, na kinoronahang Miss USA 2019 sa parehong lugar at nagpakamatay noong Enero 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.insider.com/miss-usa-2022-pageant-venue-cheslie-kryst-2022-7|title=The Miss USA 2022 competition will be held in the same venue where Cheslie Kryst was crowned to honor the late pageant queen|website=Insider|language=en|date=15 Hulyo 2022|access-date=16 Hulyo 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eonline.com/news/1338158/how-the-miss-usa-2022-pageant-will-honor-cheslie-kryst-after-her-death|title=How the Miss USA 2022 Pageant Will Honor Cheslie Kryst After Her Death|website=E! Online|language=en|date=16 Hulyo 2022|access-date=16 Hulyo 2022}}</ref> ==Mga Kalahok== Lahat ng 51 State Titleholder ay nakoronahan na.<ref>{{cite web|url=https://missusa.com/2022/07/15/july-15th-newsletter/|title=July 15 Newsletter|publisher=Miss USA Organization|accessdate=16 July 2022|archive-date=16 Hulyo 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220716110427/https://missusa.com/2022/07/15/july-15th-newsletter/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |- ! Estado ! Delegado ! Edad{{efn|Ages at the time of the pageant}} ! Bayan |- | {{flagicon|Alabama}} [[Alabama]] | Katelyn Vinson<ref>{{Cite web|last=Colurso|first=Mary|title=Miss Alabama USA 2022: Miss Dothan USA wins the crown|url=https://al.com/life/2022/01/miss-alabama-usa-2022-miss-dothan-wins-the-title.html|date=2022-01-15|website=AL|access-date=2022-07-18|archive-date=2022-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220402211331/https://www.al.com/life/2022/01/miss-alabama-usa-2022-miss-dothan-wins-the-title.html|url-status=dead}}</ref> | 22 | [[Dothan, Alabama|Dothan]] |- | {{flagicon|Alaska}} [[Alaska]] | Courtney Schuman<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Courtney Schuman and Madison Hines is CROWNED Miss Alaska USA & Miss Alaska Teen USA 2022 |url=https://world360news.com/en/courtney-schuman-and-madison-hines-crowned-miss-alaska-usa-miss-alaska-teen-usa-2022 |date=2022-03-19 |website=World360News |access-date=2022-06-06 |archive-date=2022-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718020919/https://world360news.com/en/courtney-schuman-and-madison-hines-crowned-miss-alaska-usa-miss-alaska-teen-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 28 | [[Anchorage, Alaska|Anchorage]] |- | {{flagicon|Arizona}} [[Arizona]] | Isabel Ticlo<ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=May 30, 2022 |title=Cassidy Jo Jacks crowns Isabel Ticlo Miss Arizona USA 2022 |url=https://world360news.com/en/cassidy-jo-jacks-crowns-isabel-ticlo-miss-arizona-usa-2022 |access-date=June 19, 2022 |website=World360News |archive-date=Hulyo 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707113720/https://world360news.com/en/cassidy-jo-jacks-crowns-isabel-ticlo-miss-arizona-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 28 | [[Phoenix, Arizona|Phoenix]] |- | {{flagicon|Arkansas}} [[Arkansas]] | Rylie Wagner<ref>{{cite web|url=https://www.5newsonline.com/article/entertainment/events/miss-arkansas-usa-winners-crowned-during-pageant-in-fort-smith/527-5342d0ed-fc6e-4e9a-84fc-3470e0d8206e|title=Miss Arkansas USA winners crowned during pageant in Fort Smith|publisher=[[KFSM-TV]]|last=Taylor|first=Ian|date=April 11, 2022|access-date=April 15, 2022}}</ref> | 22 | Ozark |- | {{flagicon|California}} [[California]] | Tiffany Johnson<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Sabrina Lewis Crowns Tiffany Johnson Miss California USA 2022 |url=https://world360news.com/en/sabrina-lewis-crowns-tiffany-johnson-miss-california-usa-2022 |date=2022-06-05 |website=World360News |access-date=2022-06-06 |archive-date=2022-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925153217/https://world360news.com/en/sabrina-lewis-crowns-tiffany-johnson-miss-california-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 26 | [[Lancaster, California|Lancaster]] |- | {{flagicon|Colorado}} [[Colorado]] | Alexis Glover | 23 | [[Colorado Springs, Colorado|Colorado Springs]] |- | {{flagicon|Connecticut}} [[Connecticut]] | Cynthia Dias<ref>{{cite web|url=https://www.rep-am.com/life-arts/2022/04/11/cynthia-dias-continues-wolcotts-winning-pageant-tradition/|title=Cynthia Dias continues Wolcott's winning pageant tradition|date=April 11, 2022|work=[[Republican-American]]|access-date=Hulyo 18, 2022|archive-date=Hulyo 7, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707030933/https://www.rep-am.com/life-arts/2022/04/11/cynthia-dias-continues-wolcotts-winning-pageant-tradition/|url-status=dead}}</ref> | 22 | Wolcott |- | {{flagicon|Delaware}} [[Delaware]] | Grace Lange<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Just CROWNED Grace Lange Miss Delaware USA and Ava MacMurray Miss Delaware Teen USA 2022 |url=https://world360news.com/index.php/en/just-crowned-grace-lange-miss-delaware-usa-and-ava-macmurray-miss-delaware-teen-usa-2022 |date=2022-04-11 |website=World360News |access-date=2022-06-06 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407020222/https://world360news.com/index.php/en/just-crowned-grace-lange-miss-delaware-usa-and-ava-macmurray-miss-delaware-teen-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 22 | Newark |- | {{flagicon|District of Columbia}} [[Washington, D.C.|Distrito ng Columbia]] | Faith Porter<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Sasha Perea Crowns Faith Porter Miss District of Columbia USA 2022 |url=https://world360news.com/en/sasha-perea-crowns-faith-porter-miss-district-columbia-usa-2022 |date=2022-06-05 |website=World360News |access-date=2022-06-06 |archive-date=2022-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611184605/https://world360news.com/en/sasha-perea-crowns-faith-porter-miss-district-columbia-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 23 | [[Washington, D.C.]] |- | {{flagicon|Florida}} [[Florida]] | Taylor Fulford<ref>{{cite web |url=https://www.wqcs.org/wqcs-news/2022-05-31/taylor-fulford-from-okeechobee-is-miss-florida-usa-2022 |title=Taylor Fulford from Okeechobee Is Miss Florida USA 2022 |author=<!--Not stated--> |date=2022-05-29 |website=WQCS88.9 FM |access-date=2022-06-06}}</ref> | 27 | Okeechobee |- | {{flag|Georgia (U.S. state)|name=Georgia}} | Holly Haynes<ref>{{cite web|url=https://www.northgwinnettvoice.com/north-gwinnett-high-school-graduate-wins-miss-georgia-usa/|title=North Gwinnett High School graduate wins Miss Georgia USA|work=North Gwinnett Voice|last=Fowler|first=Joy|date=February 26, 2022|access-date=February 27, 2022}}</ref> | 26 | Sugar hill |- | {{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] | Kiana Yamat<ref>{{cite web|url=https://www.khon2.com/living-808/newly-crowned-miss-hawaii-usa-and-miss-hawaii-teen-usa-talk-plans-for-2022/|title=Newly Crowned Miss Hawaii USA and Miss Hawaii Teen USA Talk Plans For 2022|publisher=[[KHON-TV]]|date=February 21, 2022|access-date=April 8, 2022|archive-date=Septiyembre 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928130054/https://www.khon2.com/living-808/newly-crowned-miss-hawaii-usa-and-miss-hawaii-teen-usa-talk-plans-for-2022/|url-status=dead}}</ref> | 27 | [[Honolulu]] |- |'''{{flagicon|North Carolina}} [[Hilagang Carolina]]''' |'''[[Morgan Romano]]'''<ref>{{cite web |date=February 2, 2022 |title=Miss North Carolina discusses tragic death of Cheslie Kryst |url=https://www.fox46.com/queen-city-news-now/miss-north-carolina-discusses-tragic-death-of-cheslie-kryst/ |work=[[FOX 46]] |access-date=Hulyo 18, 2022 |archive-date=Marso 28, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328203206/https://www.fox46.com/queen-city-news-now/miss-north-carolina-discusses-tragic-death-of-cheslie-kryst/ |url-status=dead }}</ref> |23 |Concord |- |{{flagicon|North Dakota}} [[Hilagang Dakota]] |SaNoah LaRocque<ref>{{Cite news |last=Woosley-Collins |first=Hannah |date=May 5, 2022 |title=SaNoah LaRocque crowned Miss North Dakota USA 2022 |publisher=[[KXMB-TV]] |url=https://www.kxnet.com/news/top-stories/sanoah-larocque-crowned-miss-north-dakota-usa-2022/ |access-date=May 6, 2022 |archive-date=Oktubre 6, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006072122/https://www.kxnet.com/news/top-stories/sanoah-larocque-crowned-miss-north-dakota-usa-2022/ |url-status=dead }}</ref> |25 |Belcourt |- | {{flagicon|Idaho}} [[Idaho]] | Jordana Dahmen<ref>{{cite web |url=https://983thesnake.com/new-miss-idaho-born-120-mi-from-twin-falls-worked-at-st-lukes/ |title=New Miss Idaho Born 120 Mi From Twin Falls; Worked At St. Luke's |last=Jannetta |first=Greg |date=2022-01-20 |website=98.3 The Snake |access-date=2022-06-06 }}</ref> | 27 | [[Boise, Idaho|Boise]] |- | {{flagicon|Illinois}} [[Illinois]] | Angel Reyes<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Sydni Dion crowns Angel Reyes Miss Illinois USA 2022 |url=https://world360news.com/en/sydni-dion-crowns-angel-reyes-miss-illinois-usa-2022 |date=2022-05-30 |website=World360News |access-date=2022-06-06 |archive-date=2022-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707101458/https://world360news.com/en/sydni-dion-crowns-angel-reyes-miss-illinois-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 24 | [[Chicago]] |- | {{flagicon|Indiana}} [[Indiana]] | Samantha Toney<ref>{{cite web |url=https://www.wishtv.com/news/local-news/getting-to-know-samantha-toney-miss-indiana-usa/|title=Getting to know Samantha Toney, Miss Indiana USA|publisher=[[WISH-TV]]|last=Fowler|first=Ashley|date=April 15, 2022|access-date=April 20, 2022}}</ref> | 27 | Clarksville |- | {{flagicon|Iowa}} [[Iowa]] | Randi Estabrook<ref>{{Cite web |last=Hawk |first=Emily |title=Miss Oskaloosa named first runner up at Miss Iowa USA |url=https://www.oskaloosa.com/news/local_news/miss-oskaloosa-named-first-runner-up-at-miss-iowa-usa/article_9f9fa354-e04f-11ec-afb0-df8b7184f0bc.html |date=2022-05-30 |website=The Oskaloosa Herald |access-date=2022-06-06}}</ref> | 25 | [[Des Moines, Iowa|Des Moines]] |- |{{flagicon|West Virginia}} [[West Virginia|Kanlurang Virginia]] |Krystian Leonard<ref>{{Cite web |date=June 5, 2022 |title=Morgantown native wins Miss West Virginia USA 2022 title |url=https://www.mybuckhannon.com/morgantown-native-wins-miss-west-virginia-usa-2022-title/ |access-date=June 9, 2022 |website=Buckhannon News}}</ref> |25 |Morgantown |- | {{flagicon|Kansas}} [[Kansas]] | Elyse Noe<ref>{{Cite web |last=Walters |first=Elizabeth |title=The beauty of vulnerability: KU graduate crowned Miss Kansas USA 2022 |url=https://www.kansan.com/arts_and_culture/the-beauty-of-vulnerability-ku-graduate-crowned-miss-kansas-usa-2022/article_c2048cce-e2c6-11ec-898e-df8eafa415db.html |date=2022-06-05 |website=The University Daily Kansan |access-date=2022-06-06}}</ref> | 23 | Lawrence |- | {{flagicon|Kentucky}} [[Kentucky]] | Lizzy Neutz<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Miss Kentucky discusses personal finances at Assumption |url=https://therecordnewspaper.org/miss-kentucky-discusses-personal-finances-at-assumption/ |date=2022-04-27 |website=The Record Newspaper |access-date=2022-06-06}}</ref> | 23 | [[Louisville, Kentucky|Louisville]] |- | {{flagicon|Louisiana}} [[Louisiana]] | KT Scannell<ref>{{cite web|url=https://www.livingstonparishnews.com/breaking_news/city-council-recognizes-miss-louisiana-usa/article_28d7f418-af91-11ec-be89-fbf70975e740.html|title=City Council recognizes Miss Louisiana USA|work=Livingston Parish News|last=Gray|first=David|date=March 28, 2022|access-date=April 3, 2022}}</ref> | 22 | Denham Springs |- | {{flagicon|Maine}} [[Maine]] | Elizabeth Kervin<ref>{{cite web|url=https://www.wabi.tv/2022/03/23/miss-maine-usa-miss-maine-teen-usa-look-inspire/|title=Miss Maine USA and Miss Maine Teen USA look to inspire|publisher=[[WABI-TV]]|last=Krosnowski|first=Tom|date=March 23, 2022|access-date=March 23, 2022}}</ref> | 20 | Winterport |- | {{flagicon|Maryland}} [[Maryland]] | Caleigh Shade<ref>{{Cite web |last=Sharpe |first=Charlene |date=May 17, 2022 |title=OC Woman Named Miss Maryland USA |url=https://mdcoastdispatch.com/2022/05/17/oc-woman-named-miss-maryland-usa/ |website=Maryland Ocean Dispatch |publication-date=May 17, 2022 |access-date=Hulyo 18, 2022 |archive-date=Mayo 31, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531110321/https://mdcoastdispatch.com/2022/05/17/oc-woman-named-miss-maryland-usa/ |url-status=dead }}</ref> | 22 | Cumberland |- | {{flagicon|Massachusetts}} [[Massachusetts]] | Skarlet Ramirez<ref>{{cite web|url=https://www.eagletribune.com/news/merrimack_valley/the-new-miss-massachusetts-is-lawrences-own-skarlet-ramirez/article_58166e0a-b061-11ec-b929-37ad6c239565.html|title=The new Miss Massachusetts is Lawrence's own Skarlet Ramirez|work=[[The Eagle-Tribune]]|last=Harmacinski|first=Jill|date=March 30, 2022|access-date=April 3, 2022}}</ref> | 27 | Lawrence |- | {{flagicon|Michigan}} [[Michigan]] | Aria Hutchinson<ref>{{Cite web |last=Barghouthi |first=Hani |date=May 29, 2022 |title=Miss Michigan 2022 hails from football family |url=https://www.detroitnews.com/story/news/local/wayne-county/2022/05/29/miss-michigan-aria-hutchinson-football-aidan/9986892002/ |website=[[The Detroit News]]|access-date=May 30, 2022}}</ref> | 23 | Plymouth |- | {{flagicon|Minnesota}} [[Minnesota]] | Madeline Helget<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Katarina Spasojevic crowns Madeline Helget Miss Minnesota USA 2022 |url=https://world360news.com/en/katarina-spasojevic-crowns-madeline-helget-miss-minnesota-usa-2022 |date=2022-05-29 |website=World360News |access-date=2022-06-06 |archive-date=2022-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707113758/https://world360news.com/en/katarina-spasojevic-crowns-madeline-helget-miss-minnesota-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 24 | Clearwater |- | {{flagicon|Mississippi}} [[Mississippi]] | Hailey White<ref>{{cite web|url=https://www.picayuneitem.com/2022/04/local-plans-to-represent-state-during-miss-usa-pageant-after-being-named-miss-mississippi/|title=Local plans to represent state during Miss USA pageant after being named Miss Mississippi|date=April 9, 2022|work=[[Picayune Item]]}}</ref> | 23 | Picayune |- | {{flagicon|Missouri}} [[Missouri]] | Mikala McGhee<ref>{{Cite web |date=2022-05-02 |title=Former FOX 2 reporter Mikala McGhee wins Miss Missouri USA pageant |url=https://fox2now.com/news/missouri/fox-2s-former-employee-mikala-mcghee-wins-miss-missouri-usa/ |access-date=2022-05-02 |website=[[KTVI]] |language=en-US |archive-date=2022-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220502154814/https://fox2now.com/news/missouri/fox-2s-former-employee-mikala-mcghee-wins-miss-missouri-usa/ |url-status=dead }}</ref> | 28 | [[St. Louis]] |- | {{flagicon|Montana}} [[Montana]] | Heather Lee O'Keefe<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |date=2021-09-17 |title=Heather Lee O'Keefe chosen as Miss Montana USA 2022 |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/world-pageants/heatherlee-okeefe-chosen-as-miss-montana-usa-2022/articleshow/86292011.cms |website=The ETimes |access-date=2022-06-06 }}</ref> | 25 | Bozeman |- | {{flagicon|Nebraska}} [[Nebraska]] | Natalie Pieper | 27 | [[Omaha, Nebraska|Omaha]] |- | {{flagicon|Nevada}} [[Nevada]] | Summer Keffeler | 21 | Paradise |- | {{flagicon|New Hampshire}} [[New Hampshire]] | Camila Sacco<ref>{{Cite web |last=McMeneny |first=Jeff |date=May 26, 2022 |title=Portsmouth to host Memorial Day events honoring those who died while serving nation |url=https://www.seacoastonline.com/story/news/local/2022/05/26/portsmouth-nh-host-full-weekend-memorial-day-events/9895462002/ |access-date=June 20, 2022 |work=[[The Portsmouth Herald]]}}</ref> | 27 | Portsmouth |- | {{flagicon|New Jersey}} [[New Jersey]] | Alexandra Lakhman<ref>{{cite web|url=https://www.hobokengirl.com/alexandra-lakhman-miss-new-jersey-2022-hoboken/|title=After 7 Years of Competing, Hoboken Resident Crowned Miss NJ USA|work=Hoboken Girl|last=Moyeno|first=Victoria Marie|date=April 7, 2022|access-date=April 8, 2022}}</ref> | 26 | Hoboken |- | {{flagicon|New Mexico}} [[New Mexico]] | Suzanne Perez<ref>{{Cite web |last=Cortinas |first=Karen |title=Two ladies crowned as Miss New Mexico USA and Miss New Mexico teen USA |url=https://kfoxtv.com/news/local/two-ladies-crowned-as-miss-new-mexico-usa-and-miss-new-mexico-teen-usa |date=2022-06-06 |website=KFOX14 |access-date=2022-06-06}}</ref> | 25 | Portales |- | {{flagicon|New York}} [[New York]] | Heather Nunez<ref>{{Cite web |author=<!--Not stated--> |title=Miss New York USA 2022 is Heather Nunez |url=https://www.pageantcircle.com/2022/06/miss-new-york-usa-2022-is-heather-nunez.html |date=2022-06-05 |website=Pageant Circle |access-date=2022-06-06}}</ref> | 26 | [[Queens]] |- | {{flagicon|Ohio}} [[Ohio]] | Sir'Quora Carroll<ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Mercedes |date=May 24, 2022 |title=Miss Ohio USA Sir'Quora Carroll shares inspiration after winning first ever pageant |url=https://abc6onyourside.com/news/local/miss-ohio-usa-sirquora-carroll-shares-inspiration-after-winning-first-ever-pageant |access-date=June 19, 2022 |website=[[WSYX]]}}</ref> | 23 | Canal Winchester |- | {{flagicon|Oklahoma}} [[Oklahoma]] | Ashley Ehrhart | 25 | [[Oklahoma City, Oklahoma|Oklahoma City]] |- | {{flagicon|Oregon}} [[Oregon]] | Arielle Freytag<ref>{{Cite web|title=Arielle Freytag selected as Miss Oregon USA 2022|url=https://photos.timesofindia.com/beauty-pageants/world-pageants/arielle-freytag-selected-as-miss-oregon-usa-2022/articleshow/88971641.cms|access-date=January 18, 2022|website=[[The Times of India]] Photogallery|archive-date=Mayo 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503222023/https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/world-pageants/arielle-freytag-selected-as-miss-oregon-usa-2022/articleshow/88971641.cms|url-status=dead}}</ref> | 28 | Harrisburg |- | {{flagicon|Pennsylvania}} [[Pennsylvania]] | Billie LaRaé Owens<ref>{{cite web|url=https://www.syracuse.com/entertainment/2022/04/su-alum-billie-owens-daughter-of-syracuse-basketball-legend-wins-miss-pennsylvania-usa.html|title=SU alum Billie Owens, daughter of Syracuse basketball legend, wins Miss Pennsylvania USA|work=[[The Post-Standard]]|last=Herbert|first=Geoff|date=April 26, 2022|access-date=April 29, 2022}}</ref> | 25 | Phoenixville |- | {{flagicon|Rhode Island}} [[Rhode Island]] | Elaine Collado<ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=May 31, 2022 |title=Karly Laliberte crowns Elaine Collado Miss Rhode Island USA 2022 |url=https://world360news.com/en/karly-laliberte-crowns-elaine-collado-miss-rhode-island-usa-2022 |access-date=June 20, 2022 |website=World360News |archive-date=Hulyo 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707100149/https://world360news.com/en/karly-laliberte-crowns-elaine-collado-miss-rhode-island-usa-2022 |url-status=dead }}</ref> | 27 | [[Providence, Rhode Island|Providence]] |- | {{flagicon|Tennessee}} [[Tennessee]] | Emily Suttle<ref>{{cite web|url=https://www.theleafchronicle.com/story/news/2022/03/14/2022-miss-tennessee-teen-usa-pageant-emily-suttle-franklin-mckinley-farese-memphis-crowned/7021531001/|title=Franklin woman, Memphis teen crowned Miss Tennessee, Tennessee Teen USA in Clarksville|work=[[The Leaf-Chronicle]]|last=Shoup|first=Craig|date=March 13, 2022|access-date=March 16, 2022}}</ref> | 26 | Franklin |- | '''''{{flagicon|Texas}} [[Texas]]''''' | '''''[[R'Bonney Gabriel]]<ref name="Texas2022">{{cite web|url=https://www.khou.com/article/news/local/miss-texas-usa-2022/285-8b147fc3-93b5-4195-befe-d35520713eb4|title=First Filipina crowned Miss Texas USA|publisher=[[KHOU-TV]]|last=Diaz|first=John|date=July 4, 2022|access-date=July 4, 2022}}</ref>''''' | 28 | [[Houston]] |- |{{flagicon|South Carolina}} [[South Carolina|Timog Carolina]] |Meera Bhonslé<ref>{{cite web |date=March 17, 2022 |title=Lexington's Meera Bhonslé wins Miss South Carolina USA crown |url=https://www.westmetronews.net/lexingtons-meera-bhonsle-wins-miss-south-carolina-usa-crown |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317102347/https://www.westmetronews.net/lexingtons-meera-bhonsle-wins-miss-south-carolina-usa-crown/ |archive-date=Marso 17, 2022 |access-date=March 23, 2022 |publisher=West Metro News}}</ref> |25 |Lexington |- |{{flagicon|South Dakota}} [[South Dakota|Timog Dakota]] |Shania Knutson<ref>{{cite web |date=April 11, 2022 |title=Knutson crowned Miss South Dakota USA, Welker Miss South Dakota Teen USA |url=https://www.thepublicopinion.com/story/news/2022/04/11/shania-knutson-crowned-miss-south-dakota-usa/7278666001/ |work=[[Watertown Public Opinion]]}}</ref> |21 |Brookings |- | {{flagicon|Utah}} [[Utah]] | Elisabeth Bradley | 27 | [[Salt Lake City|Lungsod ng Salt Lake]] |- | {{flagicon|Vermont}} [[Vermont]] | Kelsey Golonka<ref>{{cite web|url=https://www.wcax.com/2022/03/28/sisters-crowned-miss-vermont-usa-miss-vermont-teen-usa/|title=Sisters crowned Miss Vermont USA and Miss Vermont Teen USA|publisher=[[WCAX-TV]]|last=Perron|first=Darren|date=March 28, 2022|access-date=March 29, 2022}}</ref> | 23 | [[Montpelier, Vermont|Montpelier]] |- | {{flagicon|Virginia}} [[Virginia]] | Kailee Horvath<ref>{{cite web|url=https://wset.com/news/local/kailee-horvath-miss-virginia-usa-2022-christina-thompson-hanna-grau|title=New Miss Virginia USA and Miss Virginia Teen USA are crowned|publisher=[[WSET-TV]]|last=Nelson|first=Mia|date=April 18, 2022|access-date=April 19, 2022}}</ref> | 23 | Ashburn |- | {{flagicon|Washington}} [[Washington]] | Mazzy Eckel<ref>{{cite web|url=https://seattlespectator.com/2022/02/16/mazzy-eckel-a-queen-on-and-off-the-runway/|title=Mazzy Eckel, a Queen on and off the Runway|date=February 16, 2022|work=Seattle Spectator}}</ref> | 22 | [[Seattle]] |- | {{flagicon|Wisconsin}} [[Wisconsin]] | Hollis Brown<ref>{{Cite web |last=Kirby |first=Hannah |date=May 11, 2022 |title=Miss Wisconsin USA 2022 also works for the Milwaukee Bucks. Here's what she plans to do with her title |url=https://www.jsonline.com/story/entertainment/2022/05/11/miss-wisconsin-usa-2022-hollis-brown-works-milwaukee-bucks/9720720002/ |access-date=June 19, 2022 |website=[[Milwaukee Journal Sentinel]]}}</ref> | 26 | Milwaukee |- | {{flagicon|Wyoming}} [[Wyoming]] | Morgan McNally<ref>{{cite web|url=https://www.wyomingpublicmedia.org/tribal-news/2022-06-21/for-the-first-time-a-northern-arapaho-woman-participated-in-miss-wyoming-usa-pageant|title=For the first time a Northern Arapaho woman participated in Miss Wyoming USA Pageant|publisher=Wyoming Public Media|last=Stagner|first=Taylar|date=June 21, 2022|access-date=June 23, 2022}}</ref> | 27 | Casper |} ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== <references /> at4bow875yg3m1xz4v30ehpdj1narxb 2 317584 2230239 2230045 2026-09-30T19:45:54Z Allyriana000 119761 2230239 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 236 sa 396 na artikulo ang tapos na (59.60%). Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 2019]] (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *[[Demi-Leigh Tebow]] (17) *''[[Iris Mittenaere]]'' (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *[[Miss World 2007]] (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(40 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}}{{col-end}} {{hidden end}} 8paloqwy5x6ykvrsr7rgfte85revwte 0 319592 2230213 2026937 2026-09-30T12:06:58Z Sailko 6788 2230213 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Sarsina|official_name=Comune di Sarsina|native_name=|image_skyline=Sarsina, San Vicinio, esterno, facciata 01.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=[[Katedral ni San Vicinio]].|image_shield=Sarsina-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|10|N|12|08|35|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Forlì-Cesena|Forlì-Cesena]] (FC)|frazioni=Calbano, Pieve di Rivoschio, Quarto, Ranchio, Sorbano, Tezzo, Turrito|mayor_party=|mayor=Malio Bartolini|area_footnotes=|area_total_km2=100|population_footnotes=|population_total=3659|population_as_of=May 31, 2007|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sarsinati|elevation_footnotes=|elevation_m=243|twin1=|twin1_country=|saint=San Vicinio|day=Agosto 28|postal_code=47027|area_code=0547|website={{official website|http://www.comune.sarsina.fo.it}} [http://www.sarsina.info www.sarsina.info]|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Sarsina''' ({{lang-rgn|Sêrsna}}) ay isang bayang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Forlì-Cesena]] sa hilagang [[Italya]]nong rehiyon ng [[Emilia-Romaña]]. Ang teritoryo nito ay kasama sa [[Hilagang Apenino|Apeninong Toscano-Romagnolo]]. == Kasaysayan == Ang sinaunang '''Sarsina''' o '''Sassina''' ay isang bayan ng [[Mga Umbro|Umbro]]. Nakuha ni Cornelius Scipio noong 271 BK, kalaunan ay naging ''[[municipium]]'' ito ng imperyong Romano. Noong 266 BC, ipinagdiwang ng mga Romanong ''[[Konsulado|konsul]]'' ang isang [[Romanong tagumpay|tagumpay]] laban sa mga Sassinate. Binanggit ito sa ''Fasti'', at sa enumerasyon ng mga Italyano na kaalyado ng mga Romano noong 225 BK ang [[Umbri]] at mga ''Sassinate'' ay binanggit, sa pantay na katayuan, bilang nagbibigay ng 20,000 lalaki sa pagitan nila. Posibleng ang ''tribus Sapinia'' (ang pangalan nito ay hango sa ilog Sapis) na binanggit ni [[Livio]] sa salaysay ng mga martsa ng mga Romano laban sa [[Boii]] noong 201 BK at 196 BK ay naging bahagi ng mga Sassinate. == Ekonomiya == Bukod sa agrikultura at pag-aanak ng baka, ang pangunahing trabaho ng populasyon ay ang industriya ng asupre at mangganeso. Mayroong ilang mga deposito ng uling at mga bukal ng asupre. == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|GER}} [[Grebenstein]], Alemanya * {{Flagicon|FRA}} [[Lezoux]], Pransiya * {{Flagicon|NED}} [[Lopik]], Netherlands == Tingnan din == * [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Sassina|Obispado ng Sassina]] == Mga pinagmumulan == * {{Catholic|wstitle=Sarsina}} * {{EB1911|wstitle=Sassina|volume=24|page=227}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sarsina.fo.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110311153002/http://www.comune.sarsina.fo.it/ |date=2011-03-11 }} * [http://www.sarsina.info/index.php?lang=en Lungsod ng Sarsina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190824203716/http://www.sarsina.info/index.php?lang=en |date=2019-08-24 }} {{Province of Forlì-Cesena}} 0wsc9c6y0gxf1macwjsxiswdat0nwql 0 319675 2230607 1989502 2026-10-01T09:56:15Z Ryomaandres 8044 2230607 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tresignana|official_name=Comune di Tresignana|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|48|57.53|N|11|53|40.99|E|type:city(3,053)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Ferrara|Ferrara]] (FE)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Laura Perelli|area_footnotes=<ref name=istat>{{cite web|title=Statistiche demografiche ISTAT|url=http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|work=demo.istat.it|year=2019|accessdate=27 October 2019|archive-date=24 Hulyo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190724140744/http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|url-status=dead}}</ref>|area_total_km2=43.06|population_footnotes=<ref name="istat"/>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=44039|area_code=0533|website=|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Tresignana''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisiplidad) sa [[Lalawigan ng Ferrara]] sa rehiyon ng [[Emilia-Romaña]]. Ito ay itinatag noong 1 Enero 2019 kasama ang pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Formignana]] at [[Tresigallo]].<ref name="tutti">{{Cite web |year=2019 |title=Il Comune di Tresignana (FE) |url=https://www.tuttitalia.it/variazioni-amministrative/nuovo-comune-di-tresignana/ |access-date=27 October 2019 |website=tuttitalia.it}}</ref> == Simbolo == Ang munisipalidad ng Tresignana, alinsunod sa Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Nobyembre 13, 2024, na nakarehistro sa mga karampatang tanggapan ng Pangkalahatang Kalihiman ng Panguluhan ng Konseho ng mga Ministro - Taong Rehistro 2024 pahina 18, na nakasalin sa aklat eraldiko ng mga teritoryal at legal na entidad ng Sentral na Sinupang Estatal noong Enero 27, 2025, ay nakakuha ng bagong eskudo de armas at bagong gonfalon.<ref>{{Cita web|url=https://www.notiziarioaraldico.info/2021042216360/concorso-di-idee-per-lo-stemma-del-comune-di-tresignana/|titolo=Concorso di idee per lo stemma del Comune di Tresignana|accesso=2025-01-31|data=22 aprile 2021|sito=Notiziario Araldico|autore=Raffaele Coppola}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.notiziarioaraldico.info/2021093017124/si-vota-il-nuovo-stemma-di-tresignana/|titolo=Si vota il nuovo stemma di Tresignana|accesso=2025-01-31|sito=Notiziario Araldico|data=30 settembre 2021|autore=Raffaele Coppola}}</ref><ref>{{Cita web||url=https://www.comune.tresignana.fe.it/novita/nuovo-stemma-e-gonfalone-del-comune-di-tresignana/|titolo=Nuovo stemma e gonfalone del Comune di Tresignana}}</ref> == Mga tanawin == === Arkitekturang relihiyoso === * [[Chiesa di Sant'Apollinare Vescovo e Martire (Tresignana)|Simbahan ng Sant'Apollinare Obispo at Martir]] sa nayon ng Tresigallo * [[Chiesa di San Pietro Apostolo (Tresignana)|Simbahan ni San Pietro Apostolo]] a Rero sa nayon ng Tresigallo * [[Chiesa di Santo Stefano Papa e Martire (Tresignana)|Simbahan ng Santo Stefano]] sa Formignana == Demograpiya == Ebolusyong demograpiko:<ref>{{Cite web |title=Statistiche Istat |url=http://dati.istat.it/Index.aspx |access-date=2022-09-08 |website=dati.istat.it}}</ref> * 1861 - 4414 * 1871 - 4803 * 1881 - 5468 * 1901 - 6452 * 1911 - 7235 * 1921 - 7952 * 1931 - 8237 * 1936 - 8385 * 1951 - 11137 * 1961 - 8870 * 1971 - 7654 * 1981 - 7695 * 1991 - 7735 * 2001 - 7597 * 2011 - 7364 == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> {{Clear}}{{Province of Ferrara}} 50ah1foo5hps1gt8ucz2hfbdhvyivy5 2230608 2230607 2026-10-01T09:56:29Z Ryomaandres 8044 2230608 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Tresignana|official_name=Comune di Tresignana|native_name=|image_skyline=07180018tresigalloarcade.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|48|57.53|N|11|53|40.99|E|type:city(3,053)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Ferrara|Ferrara]] (FE)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Laura Perelli|area_footnotes=<ref name=istat>{{cite web|title=Statistiche demografiche ISTAT|url=http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|work=demo.istat.it|year=2019|accessdate=27 October 2019|archive-date=24 Hulyo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190724140744/http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|url-status=dead}}</ref>|area_total_km2=43.06|population_footnotes=<ref name="istat"/>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=44039|area_code=0533|website=|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Tresignana''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisiplidad) sa [[Lalawigan ng Ferrara]] sa rehiyon ng [[Emilia-Romaña]]. Ito ay itinatag noong 1 Enero 2019 kasama ang pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Formignana]] at [[Tresigallo]].<ref name="tutti">{{Cite web |year=2019 |title=Il Comune di Tresignana (FE) |url=https://www.tuttitalia.it/variazioni-amministrative/nuovo-comune-di-tresignana/ |access-date=27 October 2019 |website=tuttitalia.it}}</ref> == Simbolo == Ang munisipalidad ng Tresignana, alinsunod sa Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Nobyembre 13, 2024, na nakarehistro sa mga karampatang tanggapan ng Pangkalahatang Kalihiman ng Panguluhan ng Konseho ng mga Ministro - Taong Rehistro 2024 pahina 18, na nakasalin sa aklat eraldiko ng mga teritoryal at legal na entidad ng Sentral na Sinupang Estatal noong Enero 27, 2025, ay nakakuha ng bagong eskudo de armas at bagong gonfalon.<ref>{{Cita web|url=https://www.notiziarioaraldico.info/2021042216360/concorso-di-idee-per-lo-stemma-del-comune-di-tresignana/|titolo=Concorso di idee per lo stemma del Comune di Tresignana|accesso=2025-01-31|data=22 aprile 2021|sito=Notiziario Araldico|autore=Raffaele Coppola}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.notiziarioaraldico.info/2021093017124/si-vota-il-nuovo-stemma-di-tresignana/|titolo=Si vota il nuovo stemma di Tresignana|accesso=2025-01-31|sito=Notiziario Araldico|data=30 settembre 2021|autore=Raffaele Coppola}}</ref><ref>{{Cita web||url=https://www.comune.tresignana.fe.it/novita/nuovo-stemma-e-gonfalone-del-comune-di-tresignana/|titolo=Nuovo stemma e gonfalone del Comune di Tresignana}}</ref> == Mga tanawin == === Arkitekturang relihiyoso === * [[Chiesa di Sant'Apollinare Vescovo e Martire (Tresignana)|Simbahan ng Sant'Apollinare Obispo at Martir]] sa nayon ng Tresigallo * [[Chiesa di San Pietro Apostolo (Tresignana)|Simbahan ni San Pietro Apostolo]] a Rero sa nayon ng Tresigallo * [[Chiesa di Santo Stefano Papa e Martire (Tresignana)|Simbahan ng Santo Stefano]] sa Formignana == Demograpiya == Ebolusyong demograpiko:<ref>{{Cite web |title=Statistiche Istat |url=http://dati.istat.it/Index.aspx |access-date=2022-09-08 |website=dati.istat.it}}</ref> * 1861 - 4414 * 1871 - 4803 * 1881 - 5468 * 1901 - 6452 * 1911 - 7235 * 1921 - 7952 * 1931 - 8237 * 1936 - 8385 * 1951 - 11137 * 1961 - 8870 * 1971 - 7654 * 1981 - 7695 * 1991 - 7735 * 2001 - 7597 * 2011 - 7364 == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> {{Clear}}{{Province of Ferrara}} ixe7oph64f9sk053nc4ypc1e79gzaxn 0 319966 2230433 2202268 2026-10-01T03:21:11Z Ivan P. Clarin 84769 2230433 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane |Name={{Color|cyan|Bagyong Seniang (Jangmi)}} |Basin=WPac |Formed=Disyembre 28, 2014 |Dissipated=Enero 1, 2015 |image=Jangmi 2014-12-29 0505Z.jpg |10-min winds =40 |1-min winds =45 |pressure=996 | Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014]] }} Ang '''Bagyong Seniang''' o (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Jangmi''') ay isang mahinabang bagyo ngunit mapaminsala na tumama sa Pilipinas, partikular sa rehiyon ng [[Caraga]] sa [[Mindanao]] sa ikahuling linggo Disyembre taong 2014, Ay nakapagtala ng malalakas na ulan na nagresulta ng pagbaha, Nag-iwan ang bagyo na 66 patay at $28.3 milyon ang napinsala.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/397404/weaker-seniang-deadlier-than-super-typhoon-ruby-kills-53/story/?utm_campaign=GMANewsTwitter&utm_source=GMANews&utm_medium=Twitter</ref> Ang bagyong Seniang ay ang ikahuling bagyo sa taong 2014 sa [[Pilipinas]], Nabuo ang bagyo ika, 29 Disyembre sa parte ng [[Surigao del Sur]], nalusaw ang bagyo sa ika-1 araw sa taong 2015.<ref>https://news.abs-cbn.com/nation/regions/12/30/14/20-dead-samar-cebu-due-seniang</ref> ==Kasaysayan== [[Talaksan:Jangmi 2014 track.png|thumb|Ang galaw ng bagyong Seniang.]] {{Location map many |Philippines |relief=1 | label = [[San Agustin, Surigao del Sur]] | lat=8.44 | long=126.13 | mark = Star.png | marksize = 40 | position = bottom | width = 260 | float = none | caption = Ang unang pagtama ng Bagyong Seniang }} Ika Disyembre 26 sa pagitan ng JTWC at [[PAGASA]] ay saad na ang monitor ng sama ng panahon ay namataan sa bahaging silangan ng Mindanao, Ika Disyembre 27 nagmatyag ang JMA ukol sa bagyo (tropikal depresyon) na nabuo sa kundisyon na malapit ng mabuo ang sama ng panahon na may layong 630 km (390 mi) sa kanluran ng [[Koror]] sa [[Palau]]. ==Tropical Storm Warning Signal== {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;" |- ! PSWS# !! LUZON !! VISAYAS !! MINDANAO |- | PSWS #2 || WALA || Bohol, Siquijor || Surigao del Sur, Surigao del Norte, Siargao Island, Agusan del Norte, Agusan del Sur, Misamis Oriental, Camiguin |- | PSWS #1 || WALA || Leyte, Southern Leyte, Camotes Island, Cebu, Negros Occidental, Negros Oriental || Dinagat Province, Compostela Valley, northern part of Davao Oriental, Davao del Norte, Bukidnon, Lanao del Norte, Misamis Occidental, Zamboanga del Norte |} ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Seniang ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''[[Bagyong Samuel (2018)|Samuel]]'' na nagamit sa taon 2018. ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}}{{Succession box|before=[[Bagyong Ruby|Ruby]]|title=Kapalitan|years=Seniang|after={{tcname unused|Tomas}}}} {{S-end}} [[Kategorya:2014 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2014]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] lasq5dpp0c4u0jeaoojg5itpmphu0ai 0 319968 2230428 2202262 2026-10-01T03:18:00Z Ivan P. Clarin 84769 2230428 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane |Name= {{Color|skyblue|Bagyong Wilma<br>BOB 05}} |Basin=WPac | Formed=Nobyembre&nbsp;3, 2013 (Wilma)<br /> Nobyembre&nbsp;13, 2013 (BOB 05) | Dissipated=Nobyembre&nbsp;7, 2013 (Wilma)<br /> Nobyembre&nbsp;21, 2013 (BOB 05) | Remnant low=November 17 | image=Wilma 2013-11-04 0532Z.jpg | image name=Ang Tropikal Depresyon Wilma sa Pilipinas noong Nobyembre 4, 2013 | 10-min prefix = <br />Wilma: | 10-min winds=30 | 3-min prefix = <br />BOB 05: | 3-min winds=25 | 1-min prefix = <br />Wilma: 65&nbsp;km/h (40&nbsp;mph)<br />BOB 05: | 1-min winds=35 | Pressurepre = Wilma: 1004 [[Bar (unit)|mbar]] ([[Pascal (unit)|hPa]]); 29.65 [[inHg]]<br />BOB 05: | Pressure=1003 | Damages=1.5 | Damagespre=> | Fatalities=16 deaths | Areas=[[Palau]], [[Philippines]], [[mainland Southeast Asia]], [[Andaman Islands]], [[Sri Lanka]], India, [[Socotra]] | Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Wilma''' o ang '''30W''' at '''Depresyon BOB 05''' sa serye ng tropikal bagyo na lumibot sa Hilagang Kanlurang Karagatang Pasipiko at Hilagang Dagat Indya ika Nobyembre 2013, Ay nabuo sa bahagi ng [[Palau]] ika 1, Nobyembre 2013 ang bagyo ay tumawid sa [[Kabisayaan|Gitnang Pilipinas]] ika Nobyembre 4 patungo sa [[Dagat Timog Tsina]], sumunod na araw ang sistema ng bagyo ay tumawid sa [[Biyetnam]], ika Nobyembre 6 hanggang sa gulpo ng Thailand.<ref>{{Cite web |last=Andrade |first=Jeannette I. |date=2013-11-05 |title=‘Wilma’ weakens but ‘Yolanda’ threatens PH |url=https://newsinfo.inquirer.net/520521/wilma-weakens-but-yolanda-threatens-ph |access-date=2025-12-23 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ika Nobyembre 8 ang tropikal depresyon Wilma ay dumaan sa [[Tangway ng Malaysia]] hanggang sa Baybayan ng Bengal bilang Low Pressure Area (LPA) at nabuo muli ika Nobyembre 13, ang sistema ay nabuo bilang tropikal depresyon BOB 05 sa buong [[India]] ika 16, Nobyembre, ay nakapagtala ng 16 patay, kalaunan ay naging LPA ang BOB 05 at tuluyang nalusaw sa Dagat Arabia.<ref>{{Cite web |date=2013-11-04 |title=04 Nov 2013: ASIA – Tropical Cyclones - Philippines |url=https://reliefweb.int/map/philippines/04-nov-2013-asia-%E2%80%93-tropical-cyclones |access-date=2025-12-23 |website=ReliefWeb |language=en}}</ref> ==Kasaysayan== [[Talaksan:Wilma 2013 track.png|thumb|left|Ang galaw ng bagyong Wilma o ang BOB 05.]] Ika Oktubre 30 ang JMA ay nakapag ulat ukol sa Low Pressure Area malapit sa disturbasyon ng Bagyong Chuuk, Noong Nobyembre 1 na nabuo sa bahagi ng timog silangan ng Yap, Ang JMA ay nag taas ng kategorya sa sistema at naging tropikal depresyon na binigyang panglan ng [[PAGASA]] na #WilmaPH, Ika Nobyembre 3 ang JTWC mula sa ''Tropical Cyclone Formation Alert'' na maging alerto sa galaw ng bagyo. ==Epekto== ===Pilipinas=== Ika Nobyembre 4 ng mag-landfall ang bagyong Wilma sa lalawigan ng [[Surigao del Sur]] sa Mindanao ang JMA ay nag bigay ng abiso sa lalawigan ng [[Bohol]] matapos maganap ang [[Lindol sa Bohol (2013)]]. ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}}{{Succession box|before=[[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]]|title=Kapalitan|years=Wilma|after=[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] 9x685ua7xrssrpbrq0ys88whus71oxm 0 319972 2230431 2202266 2026-10-01T03:19:57Z Ivan P. Clarin 84769 2230431 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane |Name={{Color|cyan|Bagyong Mario (Fung-wong)}} |Basin=WPac |Formed=Setyembre 17, 2014 |Dissipated=Setyembre 25, 2014 |image=Fung-wong Sept 20 2014 0535Z.jpg | 10-min winds=45 | 1-min winds=50 | Pressure=985 | Fatalities=22 total | Damages=231 | Areas=[[Pilipinas]], [[Taiwan]], [[Japan]], [[Tsina]], [[Timog Korea]] | Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2014]] }} Ang '''Bagyong Mario''' o (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Fung-wong''') ay ang ika 16 na bagyo sa Pilipinas, na tumama sa [[Hilagang Luzon]], partikular sa rehiyon ng [[Lambak ng Cagayan]] sa mga lalawigan ng [[Cagayan]] at [[Isabela]], Nanalasa ang bagyong ''Fung-wong'' sa mga bansang [[Pilipinas]], [[Taiwan]] at [[Tsina]], Nagresulta ng matinding ang [[Kalakhang Maynila]] (NCR). ==Kasaysayan== [[Talaksan:Fung-wong 2014 track.png|thumb|left|Ang galaw ng bagyong Mario (Fung-wong).]] Ika Setyembre 13, ay namataan ng JTWC ang isang sama ng panahon na nabuo sa bahaging silangan sa [[Samar]] sa [[Silangang Kabisayaan]], ang sistema ay pumasok sa [[Philippine Area of Responsibility|PAR]] na binigyang pangalan ng [[PAGASA]] na #MarioPH at sa internasyonal na pangalang "Fung-wong" sa taon'g 2014, Ika Setyembre 17 ng umaga ng mag-landfall ang bagyong Mario sa [[Gonzaga, Cagayan]]. ==Paghahanda at epekto== ===Pilipinas=== Nagbabala ang [[NDRRMC]] sa posibleng pagtama ng bagyong Mario partikular sa [[Cagayan]] maging sa [[Isabela]], sinuspinde ang mga sasakyang pandagat dahil sa matataas na alon dulot ng bagyo, Ang bagyo ay pinaiigting ang hanging [[Habagat]] na nagdulot ng pagbaha sa ilang parte ng [[Luzon]]. ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA ang pangalang #Mario ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawaking pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipinalit sa pangalan nang bagyo ay ''Maymay'' na nagamit sa taon 2018. ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}}{{Succession box|before=Luis|title=Kapalitan|years=Maymay|after=Neneng}} {{S-end}} [[Kategorya:2014 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2014]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] 9296nl3boo8wqu7tp7ztk9rrlwtrvbp 0 319974 2230429 2208493 2026-10-01T03:18:32Z Ivan P. Clarin 84769 2230429 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane |Name= {{Color|cyan|Bagyong Zoraida (Podul)}} |Basin=WPac |Formed=Nobyembre 11, 2013 |Dissipated=Nobyembre 15, 2013 |image=Zoraida Nov 14 2013 0605Z.jpg | 10-min winds=35 | 1-min winds=30 | Pressure=1000 | Fatalities=46 total | Damages=194.12 | Areas=[[Palau]], [[Philippines]], [[Vietnam]], [[Cambodia]], [[Thailand]] | Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Zoraida''' o (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Podul''') ay ang ikahuling bagyo sa buwan ng Disyembre 2013 sa [[Pilipinas]], matapos salantain ng ''Super Bagyong Yolanda (Haiyan)'' ang [[Kabisayaan]]; ang bagyong Podul ay mahina ngunit mapaminsala na nagdulot ng pag-baha dahil sa matinding pag-ulan, Nabuo ang bagyo sa pagitan ng [[Palau]] at [[Pilipinas]], Ang sistema ay kumikilos sa direksyong hilagang kanluran ay tatawirin ang lalawigang [[Davao Oriental]], Ika Nobyembre 12 ay nagbuhos ng malalakas na ulan ang bagyo, 2 ka-tao ang naiulat na nasawi, Nobyembre 14 ng salantain ang bansang [[Biyetnam]] at nalusaw ika Nobyembre 15, Ang bagyo ay nag-iwan ng 427,258 kabahayan sa Vietnam na umabot sa 4.1 trilyon ($194.1 million 2013 USD), At nag-iwan ng 44 patay na tao. ==Kasaysayan== Ang bagyong Zoraida ay may dala dalang ulan na may kasamang mga kulog at kidlat, Ay kumikilos kanluran, hilagang-kanluran papunta sa [[Mindanao]] sa Pilipinas, Ang JTWC ay binigyang pangalan ang bagyo bilang ''Podul'' at ng [[PAGASA]] bilang #ZoraidaPH. ==Paghahanda at epekto== Ang Guam National Weather Service ay nagbabala sa potensyal na mga pag-ulan dulot ng bagyong ''Podul'' "Zoraida", Ika Nobyembre 10 ng muling mag-landfall ang bagyong Zoraida sa [[Baganga]], [[Davao Oriental]] na may lakas na hangin na umabot sa 30–60 km/h (20–35 mph) na nakataas sa Public Warning Storm; Signal #2, Sumunod pa ang ilang mga araw ay idineklarang "State of Calamity" ang [[Rehiyon ng Davao]]. Dahil sa malawakang pag-baha. ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}}{{Succession box|before=[[Super Bagyong Yolanda|Yolanda]]|title=Kapalitan|years=Podul|after=Agaton}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] b1a2jevystpd49q4vvebdkmp9bxst16 0 319993 2230613 1974435 2026-10-01T10:01:45Z Ryomaandres 8044 2230613 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay isang talaan ng 45 munisipalidad (''[[Comune|comuni]]'') ng [[Lalawigan ng Parma]], rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], [[Italya]].<ref name="ISTAT">{{Cite web |title=Statistics |url=http://dati.istat.it/ |website=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=it}}</ref> == Talaan == {| class="wikitable sortable" !Kodigo sa[[Istat|ISTAT]] !''[[Comune]]'' !Populasyon<br />(2005) |- |034001 |[[Albareto]] | align="right" |2,265 |- |034002 |[[Bardi, Emilia-Romaña|Bardi]] | align="right" |2,550 |- |034003 |[[Bedonia]] | align="right" |3,806 |- |034004 |[[Berceto]] | align="right" |2,385 |- |034005 |[[Bore, Emilia-Romaña|Bore]] | align="right" |869 |- |034006 |[[Borgo Val di Taro]] | align="right" |7,162 |- |034007 |[[Busseto]] | align="right" |6,890 |- |034008 |[[Calestano]] | align="right" |1,931 |- |034009 |[[Collecchio]] | align="right" |12,309 |- |034010 |[[Colorno]] | align="right" |8,593 |- |034011 |[[Compiano]] | align="right" |1,074 |- |034012 |[[Corniglio]] | align="right" |2,200 |- |034013 |[[Felino]] | align="right" |7,573 |- |034014 |[[Fidenza]] | align="right" |23,957 |- |034015 |[[Fontanellato]] | align="right" |6,477 |- |034016 |[[Fontevivo]] | align="right" |5,337 |- |034017 |[[Fornovo di Taro]] | align="right" |6,065 |- |034018 |[[Langhirano]] | align="right" |8,934 |- |034019 |[[Lesignano de' Bagni]] | align="right" |4,039 |- |034020 |[[Medesano]] | align="right" |9,637 |- |034022 |[[Monchio delle Corti]] | align="right" |1,149 |- |034023 |[[Montechiarugolo]] | align="right" |9,590 |- |034024 |[[Neviano degli Arduini]] | align="right" |3,734 |- |034025 |[[Noceto]] | align="right" |11,300 |- |034026 |[[Palanzano]] | align="right" |1,331 |- |034027 |[[Parma]] | align="right" |174,471 |- |034028 |[[Pellegrino Parmense]] | align="right" |1,255 |- |034029 |[[Polesine Zibello]] | align="right" |3,232 |- |034030 |[[Roccabianca]] | align="right" |3,154 |- |034031 |[[Sala Baganza]] | align="right" |4,766 |- |034032 |[[Salsomaggiore Terme]] | align="right" |19,328 |- |034033 |[[San Secondo Parmense]] | align="right" |5,172 |- |034049 |[[Sissa Trecasali]] | align="right" |4,024 |- |034035 |[[Solignano]] | align="right" |1,964 |- |034036 |[[Soragna]] | align="right" |4,499 |- | |[[Sorbolo Mezzani]] | align="right" | |- |034038 |[[Terenzo]] | align="right" |1,250 |- |034039 |[[Tizzano Val Parma]] | align="right" |2,142 |- |034040 |[[Tornolo]] | align="right" |1,240 |- |034041 |[[Torrile]] | align="right" |6,693 |- |034042 |[[Traversetolo]] | align="right" |8,546 |- |034044 |[[Valmozzola]] | align="right" |680 |- |034045 |[[Varano de' Melegari]] | align="right" |2,488 |- |034046 |[[Varsi]] | align="right" |1,423 |- | |Kabuuan | align="right" |413,198 |- |} == Tingnan din == * [[Talaan ng mga munisipalidad ng Italya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Parma}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Emilia-Romagna]] 0k710z992mddnenfuh4ghkxso4c3iq8 0 320052 2230614 1989321 2026-10-01T10:01:57Z Ryomaandres 8044 2230614 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Mezzani|official_name=Comune di Mezzani|native_name=|image_skyline=Municipio notte.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Munisipyo sa gabi|image_shield=Mezzani-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|55|N|10|26|E|type:city(3,053)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Parma|Parma]] (PR)|frazioni=Bocca d'Enza, Casale, Ghiare Bonvisi, Mezzano Inferiore, Mezzano Rondani, Mezzano Superiore, Valle|mayor_party=|mayor=Romeo Azzali|area_footnotes=|area_total_km2=28.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Mezzanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=26|saint=|day=|postal_code=43055|area_code=0521|website={{official website|http://www.comune.mezzani.pr.it}}|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Mezzani''' ({{lang-egl|Amzan|label=[[Parmigiano dialect|Parmigiano]]}} o {{Lang|egl|Mzan}}, {{IPA-egl|(a)mˈzaŋ|IPA}}) ay isang dating ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) in the [[Lalawigan ng Parma]] in the [[Italya]]nong rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Bolonia]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Parma]]. Ang mga pangunahing sentro ng munisipalidad ay Casale, Mezzano Rondani, Mezzano Inferiore, Mezzano Superiore, whereas Bocca d’Enza, Ghiare Bonvisi, Valle are only hamlets. May hangganan ang Mezzani sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Brescello]], [[Casalmaggiore]], [[Colorno]], [[Parma]], [[Sorbolo]], [[Torrile]], at [[Viadana (MN)|Viadana]]. == Heograpiya == Matatagpuan ang Mezzani sa hilagang-silangang dulo ng [[lalawigan ng Parma]], sa gitna ng [[lambak Po]] at may hangganan hangganan sa tatlong lalawigan: [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]], [[Mantova|Mantua]], at [[Lalawigan ng Cremona|Cremona]]. [[Talaksan:Navigazione_Po.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Navigazione_Po.jpg/150px-Navigazione_Po.jpg|left|thumb|150x150px| Ilog Po malapit sa Mezzani.]] Matatagpuan sa kanang baybayin ng [[Ilog Po]], ang teritoryo ng munisipyo ay tinatawid din ng iba pang mga daluyan ng tubig: ang agos ng [[Ilog Parma|Parma]] sa kanluran, na dumadaloy sa Po malapit sa Mezzano Superiore, ang agos ng [[Enza]] na sumusunod sa ilang kilometro sa silangang hangganan ng [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]], ang kanal ng ''Parmetta'' sa timog ng Mezzano Inferiore at ang ''Parma morta'' ay inabandona ang ilog ng sapa ng [[Ilog Parma|Parma]] na hanggang sa mga unang taon ng ika-19 na siglo ay dumaloy sa [[Enza]]. Matatagpuan ang Mezzani sa pinakamababang lugar ng [[lambak ng Po]] na tinatawag na ''Bassa''. == Mga mamamayan == * [[Clemente Bondi]], [[makata]] at [[Pagsasalin|tagasalin]] * [[Giuseppe Rondizzoni]], [[heneral]] * [[Rino Vernizzi]], [[musiko|musikero]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.mezzani.pr.it Opisyal na website] * [https://web.archive.org/web/20110721030005/http://turismo.parma.it/Inglese/page.asp?IDCategoria=260&IDSezione=1094&ID=35481 Parma morta - website ng opisina ng turismo ng Parma] {{Clear}}{{Province of Parma}} gmu7duvol6eq1ns42h2dui55zb15rxl 0 320061 2230615 1989471 2026-10-01T10:02:04Z Ryomaandres 8044 2230615 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox Italian comune|name=Sorbolo|official_name=Comune di Sorbolo|native_name=|image_skyline=Piazza della Libertà (Sorbolo) - lato est 2019-06-22.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Piazza della Libertà|image_shield=Sorbolo-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|51|N|10|27|E|type:city(9,211)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Parma|Parma]] (PR)|frazioni=Alba, Bogolese, Casaltone, Chiozzola, Coenzo, Corte Godi, Croce dei Morti, Enzano, Frassinara, Ramoscello|mayor_party=|mayor=Nicola Cesari|area_footnotes=|area_total_km2=39.33|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=7444|population_as_of=September 30, 2018|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sorbolesi|elevation_footnotes=|elevation_m=34|twin1=|twin1_country=|istat=034037|saint=San [[Faustino at Jovita]]|day=Pebrero 15|postal_code=43058|area_code=0521|website={{official website|http://www.comune.sorbolo.pr.it}}|footnotes=}} Ang '''Sorbolo''' ([[Diyalektong Parmigiano|Parmigiano]]: {{Lang|egl|Sòrbol}}; lokal {{Lang|egl|Sòrbel}}) ay isang dating ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Parma]] sa rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Bolonia]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Parma]]. May hangganan ang Sorbolo sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Brescello]], [[Gattatico]], [[Mezzani]], at [[Parma]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang opisyal na [[toponimo]] ay sumasang-ayon sa pagtingin sa pinagmulan ng pangalan bilang isang pitonimo, na nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na ''[[Sorbus]]'', iyon ay ang pangalan ng puno ng prutas na tinatawag na sorbo, na may hulaping –ulus. Noong sinaunang panahon, ang puno ng rowan ay naroroon sa lugar habang ngayon sa Emilia-Romaña ito ay hindi gaanong kalat at pinoprotektahan bilang isang sinaunang katutubong puno ng prutas.<ref>{{collegamento interrotto|1=[http://www.comune.sorbolo.pr.it/allegato.asp?ID=598816 Sorbolo - L'origine del nome]|data=aprile 2018|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == Kasaysayana == Ang mga pinakalumang bakas ng paninirahan ng tao sa teritoryo ng Sorbolo ay nagmula sa protohistorikong panahon ng [[terramare]] (ika-17-13 siglo BK) na matatagpuan sa mga nayon ng [[Coenzo]] at [[Casaltone]]. Ang mga bakas ng mga pamayanan mula sa [[Panahon ng Bakal]] ay natagpuan malapit sa [[Ramoscello]]. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|FRA}} [[Viriat]], Pransiya, simula 2000 == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sorbolo.pr.it Opisyal na website] {{Clear}}{{Province of Parma}} kj1zcskxbiugbah9d0r60v34m0hposw 0 320209 2230620 1994288 2026-10-01T10:11:22Z Ryomaandres 8044 2230620 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox Italian comune|name=Gazzola|official_name=Comune di Gazzola|native_name=|image_skyline=Gazzola Centro.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|58|N|9|33|E|type:city(1,856)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Plasencia|Plasencia]] (PC)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=44.1|population_footnotes=|population_total=1856|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=29010|area_code=0523|website=|footnotes=}} Ang '''Gazzola''' ({{lang-egl|Gaśöla|label=[[Piacentino dialect|Piacentino]]}} , {{lang-egl|Gaśöla|label=[[Piacentino dialect|Piacentino]]}} <small>o</small> [gaˈzoːlɐ]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Plasencia]] sa rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|150|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Bolonia]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Plasencia]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,856 at may lawak na {{Convert|44.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> May hangganan ang Gazzola sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Agazzano]], [[Gossolengo]], [[Gragnano Trebbiense]], [[Piozzano]], [[Rivergaro]], at [[Travo]]. == Kasaysayan == Orihinal na isang nayon ng munisipalidad ng Rivalta Trebbia, kung saan idinagdag ang munisipalidad ng [[Momeliano]] noong 1807, ang Gazzola ay naging sentro ng munisipalidad noong 1870, bagaman hindi ito nangangahulugan ng pagbabago ng pangalan ng munisipyo, na nangyari kalaunan, noong 1889.<ref>{{cita web|url=http://www.piacenzaprimogenita150.it/index.php?it/171/approfondimenti|titolo=Approfondimenti - La provincia di Piacenza|accesso=9 agosto 2019}}</ref> == Pamamahala == Ang munisipalidad ay halos tuloy-tuloy na pinangangasiwaan ng iisang tao sa loob ng 47 taon: sa katunayan si Luigi Francesconi ay nahalal na alkalde ng Gazzola sa unang pagkakataon noong 1963 at ganoon hanggang 12 Marso 2015 nang siya ay namatay sa edad na 84.<ref name="sindaco3">{{cita news|titolo=Si è spenta l'anima di Gazzola: Francesconi era sindaco da 50 anni|pubblicazione=[[Libertà (quotidiano)|Libertà]]|data=12 marzo 2015}}</ref> Ang kaniyang pamumuno sa munisipalidad ay nagkaroon lamang ng isang pahinga ng limang taon sa pagitan ng 2004 at 2009 kung saan hawak niya ang tungkulin bilang kinatawang alkalde.<ref name="sindaco3"/> Noong mga halalan ng Mayo 2014 siya ay tumayo sa pinuno ng isang talaang sibiko na nakakuha ng 63.9% ng mga wastong boto. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2528 bar:1871 from: 0 till:2600 bar:1881 from: 0 till:2667 bar:1901 from: 0 till:3026 bar:1911 from: 0 till:3260 bar:1921 from: 0 till:3541 bar:1931 from: 0 till:3294 bar:1936 from: 0 till:3187 bar:1951 from: 0 till:2913 bar:1961 from: 0 till:2341 bar:1971 from: 0 till:1666 bar:1981 from: 0 till:1421 bar:1991 from: 0 till:1473 bar:2001 from: 0 till:1676 PlotData= bar:1861 at:2528 fontsize:XS text: 2528 shift:(-8,5) bar:1871 at:2600 fontsize:XS text: 2600 shift:(-8,5) bar:1881 at:2667 fontsize:XS text: 2667 shift:(-8,5) bar:1901 at:3026 fontsize:XS text: 3026 shift:(-8,5) bar:1911 at:3260 fontsize:XS text: 3260 shift:(-8,5) bar:1921 at:3541 fontsize:XS text: 3541 shift:(-8,5) bar:1931 at:3294 fontsize:XS text: 3294 shift:(-8,5) bar:1936 at:3187 fontsize:XS text: 3187 shift:(-8,5) bar:1951 at:2913 fontsize:XS text: 2913 shift:(-8,5) bar:1961 at:2341 fontsize:XS text: 2341 shift:(-8,5) bar:1971 at:1666 fontsize:XS text: 1666 shift:(-8,5) bar:1981 at:1421 fontsize:XS text: 1421 shift:(-8,5) bar:1991 at:1473 fontsize:XS text: 1473 shift:(-8,5) bar:2001 at:1676 fontsize:XS text: 1676 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.gazzola.pc.it Homepage ng Commune of Gazzola] * [http://www.thecampanileproject.org/campanile/index.php/emilia-romagna/Piacenza/gazzola Gazzola sa The Campanile Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006140838/http://www.thecampanileproject.org/campanile/index.php/emilia-romagna/Piacenza/gazzola |date=2022-10-06 }} {{Province of Piacenza}} 1lto6rxrp2verhfhaxgerhgza7liuxx 0 320212 2230618 1989178 2026-10-01T10:10:03Z Ryomaandres 8044 2230618 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Ferriere|official_name=Comune di Ferriere|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=ferriere-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|39|N|9|30|E|type:city(1,823)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Plasencia|Plasencia]] (PC)|frazioni=Brugneto, Canadello, Casaldonato, Cassimoreno, Castagnola Castelcanafurone,San Gregorio, Cattaragna, Ciregna, Gambaro, Grondone Pertuso, Rocca, Rompeggio, Salsominore, Selva, Torrio, Solaro|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=179.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=1823|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Ferrierese|elevation_footnotes=|elevation_m=626|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=29024|area_code=0523|website=|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Ferriere''' ({{Lang-lij|E Ferrër}}; [[Mga diyalektong Emiliano|Piacentino]]: {{Lang|egl|Al Frér}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Plasencia]] sa rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|150|km|mi}} sa kanluran ng [[Bolonia]] at mga {{Convert|45|km|mi}} timog-kanluran ng [[Plasencia]], sa [[Val Nure]] ng [[Kabundukang Apenino|mga Apenino ng Liguria]]. Ang Ferriere ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bardi, Emilia-Romaña|Bardi]], [[Bedonia]], [[Cerignale]], [[Coli, Emilia-Romaña|Coli]], [[Corte Brugnatella]], [[Farini, Emilia-Romaña|Farini]], [[Ottone, Emilia-Romaña|Ottone]], [[Rezzoaglio]], at [[Santo Stefano d'Aveto]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng Ferriere ay may lawak na humigit-kumulang 180 km² sa Apeninong Ligur, sa pagitan ng itaas na Lambak ng Nure, na kinabibilangan ng pinakamalaking bahagi ng teritoryo kabilang ang kabesera, at ng Lambak ng Aveto. == Pinagmulan ng pangalan == Ang [[toponimo]] ay nagmula sa mga minahan para sa pagkuha ng bakal, isang partikular na kumikitang aktibidad sa nakalipas na mga siglo; sa kasaysayan ang toponimo na Ferriere ay hindi lamang nagpahiwatig ng punong bayan, na orihinal na itinatag noong ika-15 siglo na may pangalang ''Reate'' o ''Ariate'' dahil sa Rieti na pinagmulan ng piyudal na panginoong Tommaso Moroni, ngunit ang buong teritoryo kung saan aktibo ang mga minahan.<ref name="nome">{{cita news|url=https://www.ilpiacenza.it/eventi/di-giorno-e-di-notte-sulle-tracce-delle-antiche-miniere-che-hanno-dato-il-nome-a-ferriere.html|titolo=Di giorno e di notte sulle tracce delle antiche miniere che hanno dato il nome a Ferriere|autore=Renato Passerini|data=14 agosto 2015|pubblicazione=IlPiacenza|accesso=6 dicembre 2020}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:8000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:6629 bar:1871 from: 0 till:7411 bar:1881 from: 0 till:7373 bar:1901 from: 0 till:7101 bar:1911 from: 0 till:6844 bar:1921 from: 0 till:7659 bar:1931 from: 0 till:6142 bar:1936 from: 0 till:6305 bar:1951 from: 0 till:6469 bar:1961 from: 0 till:5493 bar:1971 from: 0 till:3629 bar:1981 from: 0 till:3146 bar:1991 from: 0 till:2675 bar:2001 from: 0 till:2010 PlotData= bar:1861 at:6629 fontsize:XS text: 6629 shift:(-8,5) bar:1871 at:7411 fontsize:XS text: 7411 shift:(-8,5) bar:1881 at:7373 fontsize:XS text: 7373 shift:(-8,5) bar:1901 at:7101 fontsize:XS text: 7101 shift:(-8,5) bar:1911 at:6844 fontsize:XS text: 6844 shift:(-8,5) bar:1921 at:7659 fontsize:XS text: 7659 shift:(-8,5) bar:1931 at:6142 fontsize:XS text: 6142 shift:(-8,5) bar:1936 at:6305 fontsize:XS text: 6305 shift:(-8,5) bar:1951 at:6469 fontsize:XS text: 6469 shift:(-8,5) bar:1961 at:5493 fontsize:XS text: 5493 shift:(-8,5) bar:1971 at:3629 fontsize:XS text: 3629 shift:(-8,5) bar:1981 at:3146 fontsize:XS text: 3146 shift:(-8,5) bar:1991 at:2675 fontsize:XS text: 2675 shift:(-8,5) bar:2001 at:2010 fontsize:XS text: 2010 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Piacenza}} ifu3yzuh8o6cdlmh5j1277i586bzgly 2230619 2230618 2026-10-01T10:10:21Z Ryomaandres 8044 2230619 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Ferriere|official_name=Comune di Ferriere|native_name=|image_skyline=Ferriere centro.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=ferriere-Stemma.gif|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|39|N|9|30|E|type:city(1,823)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Plasencia|Plasencia]] (PC)|frazioni=Brugneto, Canadello, Casaldonato, Cassimoreno, Castagnola Castelcanafurone,San Gregorio, Cattaragna, Ciregna, Gambaro, Grondone Pertuso, Rocca, Rompeggio, Salsominore, Selva, Torrio, Solaro|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=179.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=1823|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Ferrierese|elevation_footnotes=|elevation_m=626|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=29024|area_code=0523|website=|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Ferriere''' ({{Lang-lij|E Ferrër}}; [[Mga diyalektong Emiliano|Piacentino]]: {{Lang|egl|Al Frér}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Plasencia]] sa rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|150|km|mi}} sa kanluran ng [[Bolonia]] at mga {{Convert|45|km|mi}} timog-kanluran ng [[Plasencia]], sa [[Val Nure]] ng mga [[Kabundukang Apenino|Apenino ng Liguria]]. Ang Ferriere ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bardi, Emilia-Romaña|Bardi]], [[Bedonia]], [[Cerignale]], [[Coli, Emilia-Romaña|Coli]], [[Corte Brugnatella]], [[Farini, Emilia-Romaña|Farini]], [[Ottone, Emilia-Romaña|Ottone]], [[Rezzoaglio]], at [[Santo Stefano d'Aveto]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng Ferriere ay may lawak na humigit-kumulang 180 km² sa Apeninong Ligur, sa pagitan ng itaas na Lambak ng Nure, na kinabibilangan ng pinakamalaking bahagi ng teritoryo kabilang ang kabesera, at ng Lambak ng Aveto. == Pinagmulan ng pangalan == Ang [[toponimo]] ay nagmula sa mga minahan para sa pagkuha ng bakal, isang partikular na kumikitang aktibidad sa nakalipas na mga siglo; sa kasaysayan ang toponimo na Ferriere ay hindi lamang nagpahiwatig ng punong bayan, na orihinal na itinatag noong ika-15 siglo na may pangalang ''Reate'' o ''Ariate'' dahil sa Rieti na pinagmulan ng piyudal na panginoong Tommaso Moroni, ngunit ang buong teritoryo kung saan aktibo ang mga minahan.<ref name="nome">{{cita news|url=https://www.ilpiacenza.it/eventi/di-giorno-e-di-notte-sulle-tracce-delle-antiche-miniere-che-hanno-dato-il-nome-a-ferriere.html|titolo=Di giorno e di notte sulle tracce delle antiche miniere che hanno dato il nome a Ferriere|autore=Renato Passerini|data=14 agosto 2015|pubblicazione=IlPiacenza|accesso=6 dicembre 2020}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:8000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:6629 bar:1871 from: 0 till:7411 bar:1881 from: 0 till:7373 bar:1901 from: 0 till:7101 bar:1911 from: 0 till:6844 bar:1921 from: 0 till:7659 bar:1931 from: 0 till:6142 bar:1936 from: 0 till:6305 bar:1951 from: 0 till:6469 bar:1961 from: 0 till:5493 bar:1971 from: 0 till:3629 bar:1981 from: 0 till:3146 bar:1991 from: 0 till:2675 bar:2001 from: 0 till:2010 PlotData= bar:1861 at:6629 fontsize:XS text: 6629 shift:(-8,5) bar:1871 at:7411 fontsize:XS text: 7411 shift:(-8,5) bar:1881 at:7373 fontsize:XS text: 7373 shift:(-8,5) bar:1901 at:7101 fontsize:XS text: 7101 shift:(-8,5) bar:1911 at:6844 fontsize:XS text: 6844 shift:(-8,5) bar:1921 at:7659 fontsize:XS text: 7659 shift:(-8,5) bar:1931 at:6142 fontsize:XS text: 6142 shift:(-8,5) bar:1936 at:6305 fontsize:XS text: 6305 shift:(-8,5) bar:1951 at:6469 fontsize:XS text: 6469 shift:(-8,5) bar:1961 at:5493 fontsize:XS text: 5493 shift:(-8,5) bar:1971 at:3629 fontsize:XS text: 3629 shift:(-8,5) bar:1981 at:3146 fontsize:XS text: 3146 shift:(-8,5) bar:1991 at:2675 fontsize:XS text: 2675 shift:(-8,5) bar:2001 at:2010 fontsize:XS text: 2010 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Piacenza}} a7gqv7b42set9mwu61amihmuj9gnbmm 10 320856 2230439 2230174 2026-10-01T03:25:45Z Ryomaandres 8044 2230439 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:BonifacioMonumentjf9933 13.JPG|right|100px]] *...na ang [[Bantayog ni Bonifacio]] (''nakalarawan'') ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? *...na biktima ng [[pekeng balita]] sa pamamagitan ng '''[[lumilikhang AI]]''' si Kong. '''[[Renee Co]]''' ng [[Kabataan Partylist]], na ipinamukha siyang kapamilya ng kontrobersiyal na si Kong. '''[[Zaldy Co]]'''? *...na ang mga serye ng mga laro sa computer na '''''[[Age of Empires]]''''' at '''''[[Age of Mythology]]''''' ay kapuwa matagumpay sa komersiyo at sa mga kritiko? *...na tinatrato ng '''[[materyalismong istoriko]]''' nina [[Marx]] at [[Friedrich Engels|Engels]] ang [[tunggalian ng uri]] bilang pangunahing mekanismo ng pagbabago sa kasaysayan, kung saan nangyayari ang mga '''[[himagsikang panlipunan]]''' kapag sa loob ng '''[[moda ng produksiyon]]''', ang umiiral na '''[[mga relasyon sa produksiyon]]''' ay humadlang sa pag-unlad ng '''[[mga puwersa ng produksiyon]]'''? 6jeek5ba8kqxftdvkm8w78jino8xefs 2230440 2230439 2026-10-01T03:25:56Z Ryomaandres 8044 2230440 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:BonifacioMonumentjf9933 13.JPG|right|100px]] *...na ang '''[[Bantayog ni Bonifacio]]''' (''nakalarawan'') ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? *...na biktima ng [[pekeng balita]] sa pamamagitan ng '''[[lumilikhang AI]]''' si Kong. '''[[Renee Co]]''' ng [[Kabataan Partylist]], na ipinamukha siyang kapamilya ng kontrobersiyal na si Kong. '''[[Zaldy Co]]'''? *...na ang mga serye ng mga laro sa computer na '''''[[Age of Empires]]''''' at '''''[[Age of Mythology]]''''' ay kapuwa matagumpay sa komersiyo at sa mga kritiko? *...na tinatrato ng '''[[materyalismong istoriko]]''' nina [[Marx]] at [[Friedrich Engels|Engels]] ang [[tunggalian ng uri]] bilang pangunahing mekanismo ng pagbabago sa kasaysayan, kung saan nangyayari ang mga '''[[himagsikang panlipunan]]''' kapag sa loob ng '''[[moda ng produksiyon]]''', ang umiiral na '''[[mga relasyon sa produksiyon]]''' ay humadlang sa pag-unlad ng '''[[mga puwersa ng produksiyon]]'''? rerzeso9qj26t9goix144rzmamyxdim 0 321094 2230404 2228844 2026-10-01T03:04:10Z Ivan P. Clarin 84769 2230404 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name= {{Color|darkviolet|Super Bagyong Juan (Megi)}} | Type=super typhoon | Year=2010 | Basin=WPac | Image location=Megi 2010-10-18 0235Z.jpg | Image name=Ang Bagyong Juan sa rurok ng lakas nito at papalapit na sa lupa noong 18 Oktubre 2010 | Formed=12 Oktubre 2010 | Dissipated=24 Oktubre 2010 | 10-min winds=125 | 1-min winds=160 | Pressure=885 (Ika-10 na pinakamalakas sa Pasipiko) | Damages=189 | Fatalities=33 dead, 34 injured, 27 missing<ref>{{cite web|publisher=National Disaster Coordinating Council|date=October 22, 2010|accessdate=October 22, 2010|title=SitRep No. 16 re Effects for Typhoon "Juan" (Megi)|url=http://www.ndcc.gov.ph/attachments/103_NDRRMC%20Update%20SitRep%20No.%2016%20re%20Typhoon%20Juan%2022%20Oct.%202010,%2012NN.pdf|format=[[PDF]]|archive-date=November 11, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111161606/http://www.ndcc.gov.ph/attachments/103_NDRRMC%20Update%20SitRep%20No.%2016%20re%20Typhoon%20Juan%2022%20Oct.%202010,%2012NN.pdf|url-status=dead}}</ref> | Areas=Hilagang [[Pilipinas]], [[Republika ng Taiwan|Taiwan]], [[Tsina]] | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko, 2010]] }} Ang '''Super Bagyong Juan''' (designasyong pandaigdig: '''1013''', designasyon ng [[Joint Typhoon Warning Center|JTWC]]: '''15W''', pangalang pandaigdig: '''Bagyong Megi''', Kauriang pangalang: Panglalaki), ay<!-- was a --> napapanahong<!-- remove currently after the storm dissipates --> malakas na [[bagyo]]<ref>{{cite web |url=http://www.hko.gov.hk/wxinfo/currwx/tc_pos.htm |title=Severe Typhoon MEGI at 20:00 HKT 19 October 2010 |publisher=Hong Kong Observatory |date= |accessdate=2010-10-19 |archive-date=2006-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060823065615/http://www.hko.gov.hk/wxinfo/currwx/tc_pos.htm |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated1>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-10/17/c_13561519.htm |title=Philippines ready to face super typhoon Megi |publisher=News.xinhuanet.com |date= |accessdate=2010-10-18 |archive-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115142259/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-10/17/c_13561519.htm |url-status=dead}}</ref> sa kasalukuyang [[panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko, 2010|panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko]]. Nangangahulugang "kanduli" (''catfish'') sa [[wikang Koreano|Koreano]] ang pangalang "Megi", Ito ay ika-10 na pinakamalakas na bagyo sa pasipiko. <ref name="megicatfish">{{cite web|title=China warns Megi will be year's strongest typhoon|url=http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/1087613/1/.html|publisher=ASIA PACIFIC NEWS|accessdate=17 Oct 2010|archive-date=18 Oktubre 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101018140522/http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/1087613/1/.html|url-status=dead}}</ref> habang ang pangalang "Juan" naman ay ang ika-10 pangalan sa kasalukuyang tala ng mga pangalan ng bagyo na ginagamit ng [[Pangasiwaan ng Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko ng Pilipinas]] (PAGASA). Naglandfall ito sa [[Maconacon, Isabela]] . [[Talaksan:Megi 2010 path.png|thumb|Ang track ni Super Bagyong Juan noong Oktubre 2018]] ==Super Typhoon Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;" |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Cagayan]], Isla ng Babuyan (Batanes), [[Isabela]], [[Kalinga]] |- | style=background-color:gold;" |'''PSWS #3''' || [[Aurora]], [[Batanes]], [[Benguet]], [[Ifugao]], [[Ilocos Norte]], [[Ilocos Sur]], [[Mountain Province]], [[Quirino]], |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Bulacan]] ,[[Quezon|Hilagang Quezon]] at (Isla ng Polilio), [[La Union]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Pangasinan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Aurora|Timog Aurora]], [[Zambales]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Albay]], [[Bataan]], [[Batangas]], [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Cavite]], [[Kalakhang Maynila]], [[Laguna]], [[Marinduque]], [[Rizal]] |} ==Tingnan ito== * [[Super Bagyong Lawin]] * [[Super Bagyong Yolanda]] {{S-start}} {{Succession box|before=Inday|title=Kapalitan|years=Jose|after=Katring}} {{S-end}} ==Talababa== {{reflist|colwidth=45em}} ==Mga kawing panlabas== {{wikinews|One dead as Super Typhoon Megi makes landfall in Philippines}} *[http://www.weather.gov.hk/wxinfo/intersat/satpic_s.shtml?pv_mode=playback Animated sequence showing progress of Megi] *[http://www.jma.go.jp/en/typh/ Japan Meteorological Agency] *[http://www.typhoon.gov.cn/en/index.php?style1=0 China Meteorological Agency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516040430/http://www.typhoon.gov.cn/en/index.php?style1=0 |date=2012-05-16 }} *[http://www.hko.gov.hk/contente.htm Hong Kong Observatory] *[http://www.smg.gov.mo/www/e_index.php The Macao Meteorological and Geophysical Bureau (SMG)] *[http://www.pagasa.dost.gov.ph/ Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration] *[http://www.typhoon2000.ph/ Typhoon 2000] *[http://www.cwb.gov.tw/V6e/typhoon/ty.htm Taiwan Central Weather Bureau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716150847/http://www.cwb.gov.tw/V6e/typhoon/ty.htm |date=2011-07-16 }} *[http://www.usno.navy.mil/JTWC Joint Typhoon Warning Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100301105349/http://www.usno.navy.mil/JTWC |date=2010-03-01 }} *[http://www.childunited.org/typhoon Child United's Disaster Relief Page for Typhoon Megi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101107062605/http://www.childunited.org/typhoon |date=2010-11-07 }} {{2010 Pacific typhoon season buttons}} {{DEFAULTSORT:Megi (2010)}} [[Kategorya:Bagyo sa Tsina]] [[Kategorya:2010 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2010]] [[Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] a502n8akogldlypztiguqcbks7somfh 0 321357 2230556 2221238 2026-10-01T07:29:56Z Allyriana000 119761 2230556 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Georgina Rizk - Miss Universe 1971.png|winner='''[[Georgina Rizk]]'''|represented={{flagicon|Lebanon}} Libano|date=24 Hulyo 1971|presenters={{Hlist|Bob Barker|June Lockhart}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos|broadcaster=[[CBS]]|entrants=60|placements=12|withdraws={{Hlist|Ceylon|Czechoslovakia|Dinamarka|Hong Kong|Paragway|Tsile}}|returns={{Hlist|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Taylandiya|Trinidad at Tobago}}|congeniality=Magnolia Martínez <br/> {{flagicon|PER}} Peru|photogenic=Vida Doria <br/> {{flagicon|PHL|1936}} Pilipinas|best national costume=María Luisa López <br/> {{flagicon|MEX}} Mehiko|before=[[Miss Universe 1970|1970]]|next=[[Miss Universe 1972|1972]]|caption=Georgina Rizk|entertainment=Singing Lettermen}} Ang '''Miss Universe 1971''' ay ang ika-20 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos noong 24 Hulyo 1971.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Miss Universe |language=en |pages=108 |work=San Antonio Express |url=https://www.newspapers.com/clip/68139583/san-antonio-express/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20251019024347/https://www.newspapers.com/article/express-news/68139583/|archive-date=19 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=She's been a fine queen sorry the reign is over |language=en |pages=131 |work=Detroit Free Press |url=https://www.newspapers.com/clip/37498055/detroit-free-press/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Marisol Malaret]] ng Porto Riko si [[Georgina Rizk]] ng Libano bilang Miss Universe 1971.<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Lebanese Is Chosen Miss Universe |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1971/07/25/archives/lebanese-is-chosen-miss-universe.html |access-date=4 Enero 2023 |issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126213015/https://www.nytimes.com/1971/07/25/archives/lebanese-is-chosen-miss-universe.html|archive-date=26 Nobyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Lebanese beauty is Miss Universe |language=en |pages=1 |work=News-Press |url=https://www.newspapers.com/clip/10860560/news-press/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Libano sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Sachs |first=Ronald |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty queen had 'sneak preview' |language=en |pages=37 |work=The Miami Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/121869623/the-miami-herald/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Toni Rayward ng Australya, habang nagtapos bilang second runner-up si Pirjo Laitila ng Pinlandiya.<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty isn't all, but helps |language=en |pages=30 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10860593/fort-lauderdale-news/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Brunette Miss Lebanon most beautiful in world |language=en |pages=1 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10860395/the-orlando-sentinel/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikalimang pagkakataon, samantalang si June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=8 Hunyo 1971 |title=Losers the real winners in all beauty pageants |language=en |pages=19 |work=The Daily Times-News |url=https://www.newspapers.com/clip/49003374/19710608burlingtondailytimesnewsnc/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lowry |first=Cynthia |date=11 Hulyo 1971 |title=Time for a pro |language=en |pages=121 |work=The Akron Beacon Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/49004971/19710711akronbeaconjournalbobbarker/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Nagtanghal ang grupong The Singing Lettermen sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Miss Universe to light up picture |language=en |pages=433 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/72008548/the-los-angeles-times/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Kaligiran == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1971|250x250px]] === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapung mga bansa at teritoryo ay napili upang kumalahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos maging isang ''runner-up'' sa kanyang kompetisyong pambansa, at dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata.<ref name=":1">{{Cite news |date=20 Hulyo 1971 |title=Black girl has new hope for Miss Universe |language=en |pages=32 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10859596/fort-lauderdale-news/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss Virgin Islands 1971 na si Cherri Creque bilang kinatawan ng Kapuluang Birhenes ng Estados dahil lumagpas sa ''age requirement'' ang Miss Virgin Islands 1971 na si Utha Williams. Si Williams ay 28-taong gulang sa panahon ng kompetisyon.<ref name=":1" /> Dapat sanang kakatawan sa bansang Italya si Miss Italy 1970 Alda Balestra.<ref>{{Cite news |date=31 Agosto 1970 |title=Alda, triestina, e Miss Italia |language=it |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0132_02_1970_0175_0003_6148101/ |access-date=26 Disyembre 2022|trans-title=Alda, from Trieste, and Miss Italia}}</ref> Subalit, napagdesisyunan ng ''organizer'' ng Miss Italia na si Enzo Mirigliani na hindi ipadala si Balestra sa Miss Universe dahil ayon sa kaniya, "Hindi kailanman isinasaalang-alang ng mga huradong Amerikano ang mga kandidatang ipinapadala ng Italya sa kompetisyon".<ref name=":2">{{Cite news |date=7 Hulyo 1971 |title=A tale of two beauties |language=en |pages=16 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10858964/the-palm-beach-post/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Dahil dito, kaagad na nagdaos ng isa pang kompetisyon ang isa pang ''organizer'' na si Mario Pedreti upang magpadala ng kandidatang Italyana sa Miss Universe. Nanalo si Mara Palvarini sa naturang kompetisyon.<ref name=":2" /> Nagulat si Palvarini nang malaman nito ang patakaran ng Miss Universe na hindi maaaring sumali ang mga babaeng kasal na sa kompetisyon. Kung kaya't sa araw ng kaniyang kasal, tatlong araw pagkatapos ng kanyang pagkapanalo bilang Miss Italy, ipinatigil ni Palvarini ang kanyang kasal upang makasali sa Miss Universe sa Miami. Ang kanyang kasintahan, ang Italyanong arkitekto na si Mario Pacchioni, ay buong pusong sumang-ayon sa kanyang paglahok sa Miami.<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Miss Italy and Mario say 'I don't' |language=en |pages=61 |work=Life Magazine |url=https://books.google.com.ph/books?id=OEAEAAAAMBAJ&lpg=PA61&ots=cm3UYWO8WL&dq=mara%20palvarini&pg=PA61#v=onepage&q=mara%20palvarini&f=false |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1971 |title=No title |language=nl |pages=8 |work=Leeuwarder Courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010618769:mpeg21:p008 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> ==== Mga pagbalik at pag-urong sa kompetisyon ==== Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Trinidad at Tobago na huling sumali noong [[Miss Universe 1966|1966]], Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos na huling sumali noong [[Miss Universe 1968|1968]], at Taylandiya na huling sumali noong [[Miss Universe 1969|1969]]. Hindi sumali si Miroslava Jancíková ng Czechoslovakia dahil ipinagbawal ng Pamahalaan ng Czechoslovakia na lumahok ang kahit sinong Tseko sa kahit anong internasyonal na ''beauty pageant''.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Red-Bloc 'babes' may miss contest |language=en |pages=8-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/10859132/florida-today/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 Agosto 1970 |title=Doesn't want to go home |language=en |pages=2 |work=The Pensacola News |url=https://www.newspapers.com/clip/10858778/the-pensacola-news/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Hindi sumali si Dorrit Weinrich ng Dinamarka dahil sa kilos ng mga peminista sa kaniyang bansa.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1971 |title=Miss Universe contestants arrive in U.S. |language=en |pages=5 |work=Observer-Reporter |url=https://books.google.com.ph/books?id=4UZiAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=%22Mara%20Palvarini%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22Mara%20Palvarini%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> Hindi sumali si Marite Tomassone ng Paragway sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":62">{{Cite news |date=17 Hulyo 1971|title=Miami, Florida|url=https://books.google.com/books?id=-080AAAAIBAJ&dq=Marite+Tomassone&pg=PA12|access-date=27 Hulyo 2026|work=La Nacion|pages=12|language=es|via=Google Books}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Ceylon, Hong Kong, at Tsile matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat sanang lalahok si Jeanne Burns ng Tahiti ngunit bumitiw sa sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=28 Abril 2021 |title=60 ans de Miss Tahiti : (re)découvrez toutes les lauréates du concours |trans-title=60 years of Miss Tahiti: (re)discover all the winners of the competition |url=https://la1ere.franceinfo.fr/polynesie/60-ans-de-miss-tahiti-re-decouvrez-toutes-les-laureates-du-concours-994630.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912220649/https://la1ere.franceinfo.fr/polynesie/60-ans-de-miss-tahiti-re-decouvrez-toutes-les-laureates-du-concours-994630.html |archive-date=12 Setyembre 2025 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Polynésie La 1ère |language=fr-FR}}</ref> Inimbitahan rin ang Tsina upang lumahok sa edisyong ito, ngunit nabigo rin ang bansa na magpadala ng kandidata.<ref>{{Cite news |date=21 Abril 1971 |title=China—in the news |language=en |pages=7 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110349757?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 Abril 1971 |title=Send a 'Miss China' too... |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19710421-1.1.1 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_Universe_1971_map.png|right|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1971 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay<ref name=":5">{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Title no surprise to beauty |language=en |pages=20 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10860521/the-palm-beach-post/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> !Kandidata |- |'''Miss Universe 1971''' | * '''{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]]''' – '''[[Georgina Rizk]]''' |- |1st runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Toni Rayward |- |2nd runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Pirjo Laitila |- |3rd runner-up | * {{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Beba Franco |- |4th runner-up | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Guimarães |- |Top 12 | * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Josefina Román * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Michele McDonald * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Shigeko Taketomi * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Marilyn Ward * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ester Orgad * {{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] – Cherrie Creque * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Myriam Stocco |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] – Vida Doria<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Most photogenic |language=en |pages=1-B |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YndPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=4380%2C3075630 |access-date=3 Enero 2023}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Magnolia Martínez<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Georgina Rizk, elegida Miss Universe |language=es |trans-title=Georgina Rizk, elected Miss Universe |pages=4 |work=La Nacion |url=https://books.google.com.ph/books?id=A1A0AAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Magnolia%20Mart%C3%ADnez%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Magnolia%20Mart%C3%ADnez%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – María Luisa López<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Winning national costume |pages=12-A |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YndPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=1033%2C3072831 |access-date=3 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> |- |Top 10 Best in Swimsuit<ref name=":6">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Best in swimsuits |language=en |pages=13 |work=News-Press |url=https://www.newspapers.com/clip/115176117/news-press/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Toni Rayward * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Guimarães * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Michele McDonald * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Shigeko Taketomi * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Marilyn Ward * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ester Orgad * {{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] – Cherrie Creque * {{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] – Georgina Rizk * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Pirjo Laitila |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang pagbabago ang inimplementa sa edisyong ito. Ang bilang ng mga ''semifinalist'' ay ibinaba sa labindalawa kumpara sa labinlima ng mga [[Miss Universe 1970|nagdaang taon]]. Ang mga resulta ng paunang kompetisyon at ng ''closed-door interview'' ang nagpasiya sa napiling labindalawang ''semifinalist''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang ''labindalawang semifinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview.<ref name=":5" />'' === Komite sa pagpili === * Edilson Cid Varela – Mamamahayag na Brasilenyo<ref name=":0">{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Beauties plagued with the jitters |language=en |pages=194 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10860306/the-palm-beach-post/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> * Eileen Ford – Modelong Amerikano at tagapagtayo ng Ford Models<ref name=":0" /> * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor<ref name=":0" /> * Earl Wilson – Kolumnistang Amerikano<ref name=":0" /> * Yousuf Karsh – Kanadyano litratista at awtor<ref name=":0" /> * Line Renaud – Mangaawit na Pranses<ref name=":0" /> * Itsuroh Watanabe – Pangulo ng Japan-America Association<ref name=":0" /> * George Fowler – Amerikanong abogado at Dating Pangulo ng New York State Human Rights Commission<ref name=":0" /> * Jean‐Louis Lindekens – Kolumnistang Belhiko<ref name=":0" /> * [[Margareta Arvidsson]] – [[Miss Universe 1966]] mula sa Suwesya<ref name=":0" /> == Mga kandidata == Animnapung kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|María del Carmen|Vidal|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hunyo 1971 |title=Maria del Carmen I. |language=es |pages=2 |work=El Litoral |url=http://www.santafe.gov.ar/hemerotecadigital/diario/29991/?page=2&zl=3&xp=-682&yp=-392 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Hemeroteca Digital "Fray Francisco de Paula Castañeda"}}</ref> |21 |Santa Fe |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Vallita|Maduro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Vallita Maduro wins Miss Aruba title at Divi Divi Hotel July 3 |language=en |pages=7 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00827/images |access-date=4 Enero 2023 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |19 |Santa Cruz |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Toni|Rayward|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1971 |title=A wardrobe fit for a beauty queen |language=en |pages=28 |work=The Australian Women's Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/44556494?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Sydney]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Edeltraud|Neubauer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1971 |title=Wachten op de grote dag |language=nl |pages=5 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010836264:mpeg21:p005 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Waiting for the big day}}</ref> |18 |[[:en:Vienna|Vienna]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Muriel |Rahming|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Disyembre 1971 |title=Tourist attraction |language=en |pages=21 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=OQxJAAAAIBAJ&sjid=IYMMAAAAIBAJ&pg=914%2C215102 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |24 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Martine |De Hert|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Oktubre 2002 |title=Miss België, achter de schermen |url=https://www.nieuwsblad.be/cnt/nbna23102002_007 |access-date=26 Disyembre 2022 |website=Het Nieuwsblad |language=nl-BE|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116093241/https://www.nieuwsblad.be/cnt/nbna23102002_007|archive-date=16 Enero 2018|trans-title=Miss Belgium, behind the scenes}}</ref> |18 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Jeannette |Donzella|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313083107/https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/|archive-date=13 Marso 2026}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Rene|Furbert|nolink=1}} |20 |Paget Parish |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Eliane |Guimarães|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=29 Setyembre 2022 |title=Conheça a história do Miss Brasil |url=https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=Terra |language=pt-BR|archive-url=https://web.archive.org/web/20260606183159/https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|archive-date=6 Hunyo 2026|trans-title=Discover the history of Miss Brazil}}</ref> |21 |Mariana |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Ana María |Landívar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Sucre]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Maria |Vonhogen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Willemstad - De charmante Miss Curacao 1971, Maria Vonhögen zal vandaag naar Miami vertrekken om mee te doen aan de verkiezing van Miss Universe, die morgen begint |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470211:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Willemstad – The charming Miss Curaçao 1971, Maria Vonhögen, will depart for Miami today to participate in the Miss Universe pageant, which begins tomorrow.}}</ref> |19 |Willemstad |- |{{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Martine |Mualuke|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=61 concursantes figuran en el certamen anual 'Miss Universo'|trans-title=61 contestants compete in the annual Miss Universe pageant|url=https://books.google.com/books?id=_AtdAAAAIBAJ&dq=Martine+Mualuke&pg=PA4|newspaper=La Opinion|language=es|date=23 Hulyo 1971|pages=4|access-date=18 Agosto 2026|via=Google Books}}</ref> |19 |[[Kinshasa]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Ximena |Moreno|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Enero 1972 |title=Corona de los corazones a la reina del Ecuador |language=es |trans-title=Crown of hearts for the queen of Ecuador |pages=9 |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=dboqAAAAIBAJ&lpg=PA9&dq=%22Ximena%20Moreno%22&pg=PA9#v=onepage&q=%22Ximena%20Moreno%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Elizabeth |Montgomery|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=The U.S. is a mystery to her |language=en |pages=47 |work=Tallahassee Democrat |url=https://www.newspapers.com/clip/19550684/tallahassee-democrat/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |Ayr |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Josefina |Román|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty alone not enough |language=en |pages=2 |work=Lawrence Journal-World |url=https://books.google.com.ph/books?id=lZYyAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Josefina%20Roman%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Josefina%20Roman%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |24 |Chiclana de la Frontera |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Michele |McDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mizell |first=Hubert |date=24 Mayo 1971 |title=Miss USA 'shocked, but delighted' |language=en |pages=2 |work=The Free Lance-Star |url=https://news.google.com/newspapers?id=L99LAAAAIBAJ&sjid=q4oDAAAAIBAJ&dq=miss%20usa%20shocked%20but%20delighted&pg=7096%2C2931870 |access-date=11 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |19 |Butler |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Dawn |Cater|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=5 Abril 2008 |title=Family affair for beauty queens |url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/family-affair-for-beauty-queens-2181261 |access-date=3 Enero 2023 |website=Wales Online |language=en}}</ref> |19 |Llanaran |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |{{sortname|Angela |Carayanni|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Nobody ever sees Jackie, Ari dance |language=en |pages=2 |work=Pensacola News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10859676/pensacola-news-journal/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Linda |Avila|nolink=1}}<ref name=":4">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Bellezas en Miami |language=es |pages=1 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=AVA0AAAAIBAJ&sjid=aHoEAAAAIBAJ&pg=3171%2C4847280 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Beauties in Miami|via=Google News Archive}}</ref> |18 |Mangilao |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Suzette Marilyn|Wright|nolink=1}} |19 |Clarendon |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Shigeko |Taketomi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Lebanese girl wins beauty title |language=en |pages=1 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=vuFHAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Shigeko%20Taketomi%22&pg=PA1#v=onepage&q&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |21 |[[Tokyo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Dunia |Ortega|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN|archive-url=https://web.archive.org/web/20250123044725/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720|archive-date=23 Enero 2025|trans-title=Miss Honduras: A Story to Tell}}</ref> |19 |Santa Bárbara |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Raj |Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251113021208/https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms|archive-date=13 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |Dhule |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Marilyn |Ward|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Businesswoman Miss Universe entrant |language=en |pages=2 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10859364/the-palm-beach-post/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |Hampshire |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Marie |Hughes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Three of the beauties |language=en |pages=4 |work=Williamson Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=rSdEAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Marie%20Hughes%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Marie%20Hughes%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |22 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Ester |Orgod|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Miss Israel: Sexiest soldier |language=en |pages=6-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/115175109/florida-today/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Eilat]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Mara |Palvarini|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Agosto 2026 |title=Lost title, won a husband |language=en |pages=4 |work=The Sydney Morning Herald |url=https://books.google.com.ph/books?id=7AhFAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Mara%20Palvarini%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Mara%20Palvarini%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |Mantua |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Lana |Drouillard|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Beneteau |first=Ann |date=10 Hulyo 1971 |title=Secret was to be herself |language=en |pages=8 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/clip/34073975/the-windsor-star/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Ancaster |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Vera |Kirst|nolink=1}} |22 |[[Baviera]] |- |{{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Cherrie |Creque|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1971 |title=Miss Virgin Islands |language=en |pages=2 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=YSQwAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Shigeko%20Taketomi%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Shigeko%20Taketomi%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |Saint Croix |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Piedad |Mejía|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1970 |title=Caldas gano reinado |language=es |pages=1, 13 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=dz41AAAAIBAJ&sjid=r2YEAAAAIBAJ&pg=3719%2C2155129 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Caldas won the beauty pageant|via=Google News Archive}}</ref> |22 |Manizales |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|Rosa María |Rivera|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1971 |title=Elegida la Miss Costa Rica que ira a Miami |language=es |trans-title=Elected the Miss Costa Rica who will go to Miami |pages=60 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=-vUcAAAAIBAJ&sjid=mXoEAAAAIBAJ&pg=2243%2C338620 |access-date=31 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |'''{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]]''' |'''{{sortname|Georgina |Rizk}}'''<ref>{{Cite web |last=Yazbeck |first=Jeannine |date=15 Disyembre 2022 |title=Georgina Rizk, the First and Only Arab Miss Universe Talks Evading Fame, and Her Love for Lebanon |url=https://en.vogue.me/fashion/georgina-rizk-first-only-arab-miss-universe-fame-lebanon-interview/ |access-date=4 Enero 2022 |website=[[Vogue|Vogue Arabia]] |language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203073357/https://en.vogue.me/fashion/georgina-rizk-first-only-arab-miss-universe-fame-lebanon-interview/|archive-date=3 Disyembre 2024}}</ref> |18 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Mariette Francoise |Fay|nolink=1}} |18 |Mersch |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Guðrún |Valgarðsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1971 |title=Ekki négu mikil rauðsokka til þess að hafna keppninni |language=is |pages=1–2 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3238164?iabr=on |access-date=25 Nobyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |Skagafjörður |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Yvette |Baterman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hunyo 1971 |title=Secretary who feels on top of the world |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19710614-1.2.38 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |21 |Shah Alam |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Felicity |Carbott|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Beauties name Nixon 'World's Greatest' |language=en |pages=11 |work=Daytona Beach Morning Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=DE8fAAAAIBAJ&lpg=PA11&dq=Felicity%20Carbott&pg=PA11#v=onepage&q=Felicity%20Carbott&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Valeta]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|María Luisa |López|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=El sabado se elige a Miss Universo |language=es |pages=57 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=_080AAAAIBAJ&sjid=aHoEAAAAIBAJ&pg=6214%2C4305110 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Miss Universe will be chosen on Saturday|via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Lungsod ng Mehiko]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Xiomara |Paguaga|nolink=1}} |20 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Ruby |Reitan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1971 |title=Ruby Reitan |language=nl |pages=2 |work=Limburgsch Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010556004:mpeg21:p002 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Linda |Ritchie|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Whaitiri |first=Delilah |date=28 Abril 2021 |title=Local Focus: Miss Rotorua to become a reality series |url=https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/local-focus-miss-rotorua-to-become-a-reality-series/4G6AFYCHEBAECEELBVEFZFPPAA/ |access-date=26 Disyembre 2022 |website=The New Zealand Herald |language=en-NZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127091016/https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/local-focus-miss-rotorua-to-become-a-reality-series/4G6AFYCHEBAECEELBVEFZFPPAA/|archive-date=27 Nobyembre 2024}}</ref> |21 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Laura |Mulder-Smid|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Mayo 1971 |title=We hebben weer Miss Holland |language=nl |pages=2 |work=Leidsch Dagblad |url=https://leiden.courant.nu/issue/LD/1971-05-15/edition/0/page/2?query= |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Leidsch Dagblad |archive-date=25 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225115532/https://leiden.courant.nu/issue/LD/1971-05-15/edition/0/page/2?query= |url-status=dead }}</ref> |18 |Zandvoort |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Gladys |Isaza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219080204/https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html|archive-date=19 Disyembre 2025|trans-title=These are the Panamanian women who participated in Miss Universe}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Magnolia |Martínez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101221942/https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/|archive-date=1 Enero 2026|trans-title=Miss Peru: the most beautiful Peruvian women of recent decades}}</ref> |24 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |{{sortname|Vida |Doria|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Alano |first=Ching M. |date=3 Nobyembre 2002 |title=La dolce Vida |url=https://www.philstar.com/lifestyle/sunday-life/2002/11/03/182464/la-dolce-vida |access-date=3 Enero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250220024608/https://www.philstar.com/lifestyle/sunday-life/2002/11/03/182464/la-dolce-vida|archive-date=20 Pebrero 2025}}</ref> |20 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Pirjo |Laitila|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Pebrero 2021 |title=Urheilumissi Pirjo Laitila |url=https://www.hs.fi/historia/art-2000007753702.html |access-date=3 Enero 2023 |website=Helsingin Sanomat |language=fi|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203154957/https://www.hs.fi/historia/art-2000007753702.html|archive-date=3 Disyembre 2024|trans-title=Sports Beauty Queen Pirjo Laitila}}</ref> |20 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Beba |Franco|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Berrios |first=Luis Ernesto |date=26 Marso 2023 |title=Beba Franco resalta cualidades de Marisol Malaret |url=https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas-belleza/notas/beba-franco-resalta-cualidades-de-marisol-malaret/ |access-date=29 Marso 2023 |website=Primera Hora |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260116034144/https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas-belleza/notas/beba-franco-resalta-cualidades-de-marisol-malaret/|archive-date=16 Enero 2026|trans-title=Beba Franco highlights Marisol Malaret's qualities}}</ref> |24 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Maria Celmira |Bauleth|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Beauties and the beach |language=en |pages=1-B |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YXdPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=4729%2C2833435 |access-date=3 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Moçâmedes]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Myriam |Stocco|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Disyembre 2020 |title=Miss France 1971 : cette année de règne qui a changé la vie de la Gardoise Myriam Stocco |url=https://www.midilibre.fr/2020/12/19/cette-annee-de-regne-qui-a-change-la-vie-de-la-miss-myriam-stocco-9266388.php |access-date=13 Enero 2023 |website=Midi Libre |language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225134246/https://www.midilibre.fr/2020/12/19/cette-annee-de-regne-qui-a-change-la-vie-de-la-miss-myriam-stocco-9266388.php|archive-date=25 Disyembre 2024|trans-title=Miss France 1971: the year-long reign that changed the life of Myriam Stocco, from the Gard region}}</ref> |20 |Languedoc-Roussillon |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Sagrario |Reyes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Nixon outpolls all others as "Worlds Greatest Man" |language=en |pages=15 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=erkqAAAAIBAJ&lpg=PA15&dq=%22Sagrario%20Reyes%22&pg=PA15#v=onepage&q=%22Sagrario%20Reyes%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |El Seibo |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Jenny |Wong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Reluctant Jenny wins the Miss Singapore-Universe title |language=en |pages=24 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19710621-1.2.98 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |23 |Singapura |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Marcelle |Darou|nolink=1}}<ref name=":22">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=World pageants well-versed |language=en |pages=10A |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/10860084/florida-today/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Vivian |Oihanen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Long wait |language=en |pages=6-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/115175829/florida-today/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Vaxholm |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Anita |Andrini|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Meier |first=Simone |date=15 Oktubre 2015 |title=Liebe Schweiz, es ist wieder Missen-Zeit. Da müssen wir doch gleich mal dissen |url=https://www.watson.ch/!650149858 |access-date=3 Enero 2023 |website=Watson |language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414103307/https://www.watson.ch/schweiz/grosse-fragen/650149858-sorry-wir-koennen-nicht-anders-wir-muessen-mal-den-missen-zirkus-dissen|archive-date=14 Abril 2025|trans-title=Dear Switzerland, it’s beauty pageant season again. Time to do some dissing}}</ref> |19 |Ticino |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Warunee |Sangsirinavin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=15 Agosto 2016 |title=สปอร์ตไลท์ส่อง นางสาวไทยคนที่ 19 ! เปีย วารุณี ภรรยาของ ตรีทิพย์ เตลาน |trans-title=The spotlight shines on the 19th Miss Thailand! Pia Warunee, wife of Treetip Telan |url=https://dodeden.com/%E0%B8%AA%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87-%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%97/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206132837/https://dodeden.com/%E0%B8%AA%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87-%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%97/ |archive-date=6 Disyembre 2024 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Dodeden |language=th}}</ref> |19 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Mi-ae|Noh|nolink=1}} |19 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Sally |Karamath|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Organ |first=Jane |date=14 Hulyo 1971 |title=Trinidad girl hard at work here training for Miss Universe event |language=en |pages=43 |work=The Montreal Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=A3oyAAAAIBAJ&sjid=HrkFAAAAIBAJ&pg=1047%2C2815698 |access-date=31 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |San Fernando |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Aida |Mzali|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Next to daddy, Miss Universe contestants like Nixon |language=en |pages=38 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10859815/the-orlando-sentinel/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Filiz |Vural|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2016 |title=Türkiye tarihinde güzellik yarışmalarında birinci olmuş güzeller |url=https://www.cnnturk.com/yasam/diger/turkiye-tarihinde-guzellik-yarismalarinda-birinci-olmus-guzeller |access-date=29 Disyembre 2022 |website=[[CNN|CNN Türk]] |language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214012000/https://www.cnnturk.com/yasam/diger/turkiye-tarihinde-guzellik-yarismalarinda-birinci-olmus-guzeller-422388|archive-date=14 Disyembre 2024|trans-title=Beauty queens who won beauty pageants in the history of Türkiye}}</ref> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Alba |Techira|nolink=1}} |19 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1971]] [[Kategorya:Miss Universe]] r3o75cua184e5qqtax0zhcc4t81gz2v 2230558 2230556 2026-10-01T07:30:59Z Allyriana000 119761 2230558 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Georgina Rizk - Miss Universe 1971.png|winner='''[[Georgina Rizk]]'''|represented={{flagicon|Lebanon}} Libano|date=24 Hulyo 1971|presenters={{Hlist|Bob Barker|June Lockhart}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos|broadcaster=[[CBS]]|entrants=60|placements=12|withdraws={{Hlist|Ceylon|Czechoslovakia|Dinamarka|Hong Kong|Paragway|Tsile}}|returns={{Hlist|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Taylandiya|Trinidad at Tobago}}|congeniality=Magnolia Martínez <br/> {{flagicon|PER}} Peru|photogenic=Vida Doria <br/> {{flagicon|PHL|1936}} Pilipinas|best national costume=María Luisa López <br/> {{flagicon|MEX}} Mehiko|before=[[Miss Universe 1970|1970]]|next=[[Miss Universe 1972|1972]]|caption=Georgina Rizk|entertainment=Singing Lettermen}} Ang '''Miss Universe 1971''' ay ang ika-20 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos noong 24 Hulyo 1971.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Miss Universe |language=en |pages=108 |work=San Antonio Express |url=https://www.newspapers.com/clip/68139583/san-antonio-express/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20251019024347/https://www.newspapers.com/article/express-news/68139583/|archive-date=19 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=She's been a fine queen sorry the reign is over |language=en |pages=131 |work=Detroit Free Press |url=https://www.newspapers.com/clip/37498055/detroit-free-press/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Marisol Malaret]] ng Porto Riko si [[Georgina Rizk]] ng Libano bilang Miss Universe 1971.<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Lebanese Is Chosen Miss Universe |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1971/07/25/archives/lebanese-is-chosen-miss-universe.html |access-date=4 Enero 2023 |issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126213015/https://www.nytimes.com/1971/07/25/archives/lebanese-is-chosen-miss-universe.html|archive-date=26 Nobyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Lebanese beauty is Miss Universe |language=en |pages=1 |work=News-Press |url=https://www.newspapers.com/clip/10860560/news-press/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Libano sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Sachs |first=Ronald |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty queen had 'sneak preview' |language=en |pages=37 |work=The Miami Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/121869623/the-miami-herald/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Toni Rayward ng Australya, habang nagtapos bilang second runner-up si Pirjo Laitila ng Pinlandiya.<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty isn't all, but helps |language=en |pages=30 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10860593/fort-lauderdale-news/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Brunette Miss Lebanon most beautiful in world |language=en |pages=1 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10860395/the-orlando-sentinel/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikalimang pagkakataon, samantalang si June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=8 Hunyo 1971 |title=Losers the real winners in all beauty pageants |language=en |pages=19 |work=The Daily Times-News |url=https://www.newspapers.com/clip/49003374/19710608burlingtondailytimesnewsnc/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lowry |first=Cynthia |date=11 Hulyo 1971 |title=Time for a pro |language=en |pages=121 |work=The Akron Beacon Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/49004971/19710711akronbeaconjournalbobbarker/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Nagtanghal ang grupong The Singing Lettermen sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Miss Universe to light up picture |language=en |pages=433 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/72008548/the-los-angeles-times/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Kaligiran == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1971|250x250px]] === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapung mga bansa at teritoryo ay napili upang kumalahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos maging isang ''runner-up'' sa kanyang kompetisyong pambansa, at dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata.<ref name=":1">{{Cite news |date=20 Hulyo 1971 |title=Black girl has new hope for Miss Universe |language=en |pages=32 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10859596/fort-lauderdale-news/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss Virgin Islands 1971 na si Cherri Creque bilang kinatawan ng Kapuluang Birhenes ng Estados dahil lumagpas sa ''age requirement'' ang Miss Virgin Islands 1971 na si Utha Williams. Si Williams ay 28-taong gulang sa panahon ng kompetisyon.<ref name=":1" /> Dapat sanang kakatawan sa bansang Italya si Miss Italy 1970 Alda Balestra.<ref>{{Cite news |date=31 Agosto 1970 |title=Alda, triestina, e Miss Italia |language=it |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0132_02_1970_0175_0003_6148101/ |access-date=26 Disyembre 2022|trans-title=Alda, from Trieste, and Miss Italia}}</ref> Subalit, napagdesisyunan ng ''organizer'' ng Miss Italia na si Enzo Mirigliani na hindi ipadala si Balestra sa Miss Universe dahil ayon sa kaniya, "Hindi kailanman isinasaalang-alang ng mga huradong Amerikano ang mga kandidatang ipinapadala ng Italya sa kompetisyon".<ref name=":2">{{Cite news |date=7 Hulyo 1971 |title=A tale of two beauties |language=en |pages=16 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10858964/the-palm-beach-post/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Dahil dito, kaagad na nagdaos ng isa pang kompetisyon ang isa pang ''organizer'' na si Mario Pedreti upang magpadala ng kandidatang Italyana sa Miss Universe. Nanalo si Mara Palvarini sa naturang kompetisyon.<ref name=":2" /> Nagulat si Palvarini nang malaman nito ang patakaran ng Miss Universe na hindi maaaring sumali ang mga babaeng kasal na sa kompetisyon. Kung kaya't sa araw ng kaniyang kasal, tatlong araw pagkatapos ng kanyang pagkapanalo bilang Miss Italy, ipinatigil ni Palvarini ang kanyang kasal upang makasali sa Miss Universe sa Miami. Ang kanyang kasintahan, ang Italyanong arkitekto na si Mario Pacchioni, ay buong pusong sumang-ayon sa kanyang paglahok sa Miami.<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Miss Italy and Mario say 'I don't' |language=en |pages=61 |work=Life Magazine |url=https://books.google.com.ph/books?id=OEAEAAAAMBAJ&lpg=PA61&ots=cm3UYWO8WL&dq=mara%20palvarini&pg=PA61#v=onepage&q=mara%20palvarini&f=false |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1971 |title=No title |language=nl |pages=8 |work=Leeuwarder Courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010618769:mpeg21:p008 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> ==== Mga pagbalik at pag-urong sa kompetisyon ==== Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Trinidad at Tobago na huling sumali noong [[Miss Universe 1966|1966]], Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos na huling sumali noong [[Miss Universe 1968|1968]], at Taylandiya na huling sumali noong [[Miss Universe 1969|1969]]. Hindi sumali si Miroslava Jancíková ng Czechoslovakia dahil ipinagbawal ng pamahalaan ng Czechoslovakia na lumahok ang kahit sino mang babaeng Tseko sa kahit anong internasyonal na paligsahan ng kagandahan.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Red-Bloc 'babes' may miss contest |language=en |pages=8-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/10859132/florida-today/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 Agosto 1970 |title=Doesn't want to go home |language=en |pages=2 |work=The Pensacola News |url=https://www.newspapers.com/clip/10858778/the-pensacola-news/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Hindi sumali si Dorrit Weinrich ng Dinamarka dahil sa kilos ng mga peminista sa kaniyang bansa.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1971 |title=Miss Universe contestants arrive in U.S. |language=en |pages=5 |work=Observer-Reporter |url=https://books.google.com.ph/books?id=4UZiAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=%22Mara%20Palvarini%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22Mara%20Palvarini%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> Hindi sumali si Marite Tomassone ng Paragway sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":62">{{Cite news |date=17 Hulyo 1971|title=Miami, Florida|url=https://books.google.com/books?id=-080AAAAIBAJ&dq=Marite+Tomassone&pg=PA12|access-date=27 Hulyo 2026|work=La Nacion|pages=12|language=es|via=Google Books}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Ceylon, Hong Kong, at Tsile matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat sanang lalahok si Jeanne Burns ng Tahiti ngunit bumitiw sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=28 Abril 2021 |title=60 ans de Miss Tahiti : (re)découvrez toutes les lauréates du concours |trans-title=60 years of Miss Tahiti: (re)discover all the winners of the competition |url=https://la1ere.franceinfo.fr/polynesie/60-ans-de-miss-tahiti-re-decouvrez-toutes-les-laureates-du-concours-994630.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912220649/https://la1ere.franceinfo.fr/polynesie/60-ans-de-miss-tahiti-re-decouvrez-toutes-les-laureates-du-concours-994630.html |archive-date=12 Setyembre 2025 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Polynésie La 1ère |language=fr-FR}}</ref> Inimbitahan rin ang Tsina upang lumahok sa edisyong ito, ngunit nabigo rin ang bansa na magpadala ng kandidata.<ref>{{Cite news |date=21 Abril 1971 |title=China—in the news |language=en |pages=7 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110349757?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 Abril 1971 |title=Send a 'Miss China' too... |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19710421-1.1.1 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_Universe_1971_map.png|right|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1971 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay<ref name=":5">{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Title no surprise to beauty |language=en |pages=20 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10860521/the-palm-beach-post/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> !Kandidata |- |'''Miss Universe 1971''' | * '''{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]]''' – '''[[Georgina Rizk]]''' |- |1st runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Toni Rayward |- |2nd runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Pirjo Laitila |- |3rd runner-up | * {{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Beba Franco |- |4th runner-up | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Guimarães |- |Top 12 | * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Josefina Román * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Michele McDonald * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Shigeko Taketomi * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Marilyn Ward * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ester Orgad * {{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] – Cherrie Creque * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Myriam Stocco |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] – Vida Doria<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Most photogenic |language=en |pages=1-B |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YndPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=4380%2C3075630 |access-date=3 Enero 2023}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Magnolia Martínez<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Georgina Rizk, elegida Miss Universe |language=es |trans-title=Georgina Rizk, elected Miss Universe |pages=4 |work=La Nacion |url=https://books.google.com.ph/books?id=A1A0AAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Magnolia%20Mart%C3%ADnez%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Magnolia%20Mart%C3%ADnez%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – María Luisa López<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Winning national costume |pages=12-A |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YndPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=1033%2C3072831 |access-date=3 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> |- |Top 10 Best in Swimsuit<ref name=":6">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Best in swimsuits |language=en |pages=13 |work=News-Press |url=https://www.newspapers.com/clip/115176117/news-press/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Toni Rayward * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Guimarães * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Michele McDonald * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Shigeko Taketomi * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Marilyn Ward * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ester Orgad * {{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] – Cherrie Creque * {{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] – Georgina Rizk * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Pirjo Laitila |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang pagbabago ang inimplementa sa edisyong ito. Ang bilang ng mga ''semifinalist'' ay ibinaba sa labindalawa kumpara sa labinlima ng mga [[Miss Universe 1970|nagdaang taon]]. Ang mga resulta ng paunang kompetisyon at ng ''closed-door interview'' ang nagpasiya sa napiling labindalawang ''semifinalist''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang ''labindalawang semifinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview.<ref name=":5" />'' === Komite sa pagpili === * Edilson Cid Varela – Mamamahayag na Brasilenyo<ref name=":0">{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Beauties plagued with the jitters |language=en |pages=194 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10860306/the-palm-beach-post/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> * Eileen Ford – Modelong Amerikano at tagapagtayo ng Ford Models<ref name=":0" /> * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor<ref name=":0" /> * Earl Wilson – Kolumnistang Amerikano<ref name=":0" /> * Yousuf Karsh – Kanadyano litratista at awtor<ref name=":0" /> * Line Renaud – Mangaawit na Pranses<ref name=":0" /> * Itsuroh Watanabe – Pangulo ng Japan-America Association<ref name=":0" /> * George Fowler – Amerikanong abogado at Dating Pangulo ng New York State Human Rights Commission<ref name=":0" /> * Jean‐Louis Lindekens – Kolumnistang Belhiko<ref name=":0" /> * [[Margareta Arvidsson]] – [[Miss Universe 1966]] mula sa Suwesya<ref name=":0" /> == Mga kandidata == Animnapung kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|María del Carmen|Vidal|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hunyo 1971 |title=Maria del Carmen I. |language=es |pages=2 |work=El Litoral |url=http://www.santafe.gov.ar/hemerotecadigital/diario/29991/?page=2&zl=3&xp=-682&yp=-392 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Hemeroteca Digital "Fray Francisco de Paula Castañeda"}}</ref> |21 |Santa Fe |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Vallita|Maduro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Vallita Maduro wins Miss Aruba title at Divi Divi Hotel July 3 |language=en |pages=7 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00827/images |access-date=4 Enero 2023 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |19 |Santa Cruz |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Toni|Rayward|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1971 |title=A wardrobe fit for a beauty queen |language=en |pages=28 |work=The Australian Women's Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/44556494?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Sydney]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Edeltraud|Neubauer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1971 |title=Wachten op de grote dag |language=nl |pages=5 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010836264:mpeg21:p005 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Waiting for the big day}}</ref> |18 |[[:en:Vienna|Vienna]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Muriel |Rahming|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Disyembre 1971 |title=Tourist attraction |language=en |pages=21 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=OQxJAAAAIBAJ&sjid=IYMMAAAAIBAJ&pg=914%2C215102 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |24 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Martine |De Hert|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Oktubre 2002 |title=Miss België, achter de schermen |url=https://www.nieuwsblad.be/cnt/nbna23102002_007 |access-date=26 Disyembre 2022 |website=Het Nieuwsblad |language=nl-BE|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116093241/https://www.nieuwsblad.be/cnt/nbna23102002_007|archive-date=16 Enero 2018|trans-title=Miss Belgium, behind the scenes}}</ref> |18 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Jeannette |Donzella|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313083107/https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/|archive-date=13 Marso 2026}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Rene|Furbert|nolink=1}} |20 |Paget Parish |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Eliane |Guimarães|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=29 Setyembre 2022 |title=Conheça a história do Miss Brasil |url=https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=Terra |language=pt-BR|archive-url=https://web.archive.org/web/20260606183159/https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|archive-date=6 Hunyo 2026|trans-title=Discover the history of Miss Brazil}}</ref> |21 |Mariana |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Ana María |Landívar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Sucre]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Maria |Vonhogen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Willemstad - De charmante Miss Curacao 1971, Maria Vonhögen zal vandaag naar Miami vertrekken om mee te doen aan de verkiezing van Miss Universe, die morgen begint |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470211:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Willemstad – The charming Miss Curaçao 1971, Maria Vonhögen, will depart for Miami today to participate in the Miss Universe pageant, which begins tomorrow.}}</ref> |19 |Willemstad |- |{{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Martine |Mualuke|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=61 concursantes figuran en el certamen anual 'Miss Universo'|trans-title=61 contestants compete in the annual Miss Universe pageant|url=https://books.google.com/books?id=_AtdAAAAIBAJ&dq=Martine+Mualuke&pg=PA4|newspaper=La Opinion|language=es|date=23 Hulyo 1971|pages=4|access-date=18 Agosto 2026|via=Google Books}}</ref> |19 |[[Kinshasa]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Ximena |Moreno|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Enero 1972 |title=Corona de los corazones a la reina del Ecuador |language=es |trans-title=Crown of hearts for the queen of Ecuador |pages=9 |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=dboqAAAAIBAJ&lpg=PA9&dq=%22Ximena%20Moreno%22&pg=PA9#v=onepage&q=%22Ximena%20Moreno%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Elizabeth |Montgomery|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=The U.S. is a mystery to her |language=en |pages=47 |work=Tallahassee Democrat |url=https://www.newspapers.com/clip/19550684/tallahassee-democrat/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |Ayr |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Josefina |Román|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty alone not enough |language=en |pages=2 |work=Lawrence Journal-World |url=https://books.google.com.ph/books?id=lZYyAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Josefina%20Roman%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Josefina%20Roman%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |24 |Chiclana de la Frontera |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Michele |McDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mizell |first=Hubert |date=24 Mayo 1971 |title=Miss USA 'shocked, but delighted' |language=en |pages=2 |work=The Free Lance-Star |url=https://news.google.com/newspapers?id=L99LAAAAIBAJ&sjid=q4oDAAAAIBAJ&dq=miss%20usa%20shocked%20but%20delighted&pg=7096%2C2931870 |access-date=11 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |19 |Butler |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Dawn |Cater|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=5 Abril 2008 |title=Family affair for beauty queens |url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/family-affair-for-beauty-queens-2181261 |access-date=3 Enero 2023 |website=Wales Online |language=en}}</ref> |19 |Llanaran |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |{{sortname|Angela |Carayanni|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Nobody ever sees Jackie, Ari dance |language=en |pages=2 |work=Pensacola News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10859676/pensacola-news-journal/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Linda |Avila|nolink=1}}<ref name=":4">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Bellezas en Miami |language=es |pages=1 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=AVA0AAAAIBAJ&sjid=aHoEAAAAIBAJ&pg=3171%2C4847280 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Beauties in Miami|via=Google News Archive}}</ref> |18 |Mangilao |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Suzette Marilyn|Wright|nolink=1}} |19 |Clarendon |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Shigeko |Taketomi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Lebanese girl wins beauty title |language=en |pages=1 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=vuFHAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Shigeko%20Taketomi%22&pg=PA1#v=onepage&q&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |21 |[[Tokyo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Dunia |Ortega|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN|archive-url=https://web.archive.org/web/20250123044725/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720|archive-date=23 Enero 2025|trans-title=Miss Honduras: A Story to Tell}}</ref> |19 |Santa Bárbara |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Raj |Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251113021208/https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms|archive-date=13 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |Dhule |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Marilyn |Ward|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Businesswoman Miss Universe entrant |language=en |pages=2 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10859364/the-palm-beach-post/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |Hampshire |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Marie |Hughes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Three of the beauties |language=en |pages=4 |work=Williamson Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=rSdEAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Marie%20Hughes%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Marie%20Hughes%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |22 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Ester |Orgod|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Miss Israel: Sexiest soldier |language=en |pages=6-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/115175109/florida-today/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Eilat]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Mara |Palvarini|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Agosto 2026 |title=Lost title, won a husband |language=en |pages=4 |work=The Sydney Morning Herald |url=https://books.google.com.ph/books?id=7AhFAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Mara%20Palvarini%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Mara%20Palvarini%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |Mantua |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Lana |Drouillard|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Beneteau |first=Ann |date=10 Hulyo 1971 |title=Secret was to be herself |language=en |pages=8 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/clip/34073975/the-windsor-star/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Ancaster |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Vera |Kirst|nolink=1}} |22 |[[Baviera]] |- |{{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Cherrie |Creque|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1971 |title=Miss Virgin Islands |language=en |pages=2 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=YSQwAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Shigeko%20Taketomi%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Shigeko%20Taketomi%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |Saint Croix |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Piedad |Mejía|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1970 |title=Caldas gano reinado |language=es |pages=1, 13 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=dz41AAAAIBAJ&sjid=r2YEAAAAIBAJ&pg=3719%2C2155129 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Caldas won the beauty pageant|via=Google News Archive}}</ref> |22 |Manizales |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|Rosa María |Rivera|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1971 |title=Elegida la Miss Costa Rica que ira a Miami |language=es |trans-title=Elected the Miss Costa Rica who will go to Miami |pages=60 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=-vUcAAAAIBAJ&sjid=mXoEAAAAIBAJ&pg=2243%2C338620 |access-date=31 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |'''{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]]''' |'''{{sortname|Georgina |Rizk}}'''<ref>{{Cite web |last=Yazbeck |first=Jeannine |date=15 Disyembre 2022 |title=Georgina Rizk, the First and Only Arab Miss Universe Talks Evading Fame, and Her Love for Lebanon |url=https://en.vogue.me/fashion/georgina-rizk-first-only-arab-miss-universe-fame-lebanon-interview/ |access-date=4 Enero 2022 |website=[[Vogue|Vogue Arabia]] |language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203073357/https://en.vogue.me/fashion/georgina-rizk-first-only-arab-miss-universe-fame-lebanon-interview/|archive-date=3 Disyembre 2024}}</ref> |18 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Mariette Francoise |Fay|nolink=1}} |18 |Mersch |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Guðrún |Valgarðsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1971 |title=Ekki négu mikil rauðsokka til þess að hafna keppninni |language=is |pages=1–2 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3238164?iabr=on |access-date=25 Nobyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |Skagafjörður |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Yvette |Baterman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hunyo 1971 |title=Secretary who feels on top of the world |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19710614-1.2.38 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |21 |Shah Alam |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Felicity |Carbott|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Beauties name Nixon 'World's Greatest' |language=en |pages=11 |work=Daytona Beach Morning Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=DE8fAAAAIBAJ&lpg=PA11&dq=Felicity%20Carbott&pg=PA11#v=onepage&q=Felicity%20Carbott&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Valeta]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|María Luisa |López|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=El sabado se elige a Miss Universo |language=es |pages=57 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=_080AAAAIBAJ&sjid=aHoEAAAAIBAJ&pg=6214%2C4305110 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Miss Universe will be chosen on Saturday|via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Lungsod ng Mehiko]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Xiomara |Paguaga|nolink=1}} |20 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Ruby |Reitan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1971 |title=Ruby Reitan |language=nl |pages=2 |work=Limburgsch Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010556004:mpeg21:p002 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Linda |Ritchie|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Whaitiri |first=Delilah |date=28 Abril 2021 |title=Local Focus: Miss Rotorua to become a reality series |url=https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/local-focus-miss-rotorua-to-become-a-reality-series/4G6AFYCHEBAECEELBVEFZFPPAA/ |access-date=26 Disyembre 2022 |website=The New Zealand Herald |language=en-NZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127091016/https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/local-focus-miss-rotorua-to-become-a-reality-series/4G6AFYCHEBAECEELBVEFZFPPAA/|archive-date=27 Nobyembre 2024}}</ref> |21 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Laura |Mulder-Smid|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Mayo 1971 |title=We hebben weer Miss Holland |language=nl |pages=2 |work=Leidsch Dagblad |url=https://leiden.courant.nu/issue/LD/1971-05-15/edition/0/page/2?query= |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Leidsch Dagblad |archive-date=25 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225115532/https://leiden.courant.nu/issue/LD/1971-05-15/edition/0/page/2?query= |url-status=dead }}</ref> |18 |Zandvoort |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Gladys |Isaza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219080204/https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html|archive-date=19 Disyembre 2025|trans-title=These are the Panamanian women who participated in Miss Universe}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Magnolia |Martínez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101221942/https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/|archive-date=1 Enero 2026|trans-title=Miss Peru: the most beautiful Peruvian women of recent decades}}</ref> |24 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |{{sortname|Vida |Doria|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Alano |first=Ching M. |date=3 Nobyembre 2002 |title=La dolce Vida |url=https://www.philstar.com/lifestyle/sunday-life/2002/11/03/182464/la-dolce-vida |access-date=3 Enero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250220024608/https://www.philstar.com/lifestyle/sunday-life/2002/11/03/182464/la-dolce-vida|archive-date=20 Pebrero 2025}}</ref> |20 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Pirjo |Laitila|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Pebrero 2021 |title=Urheilumissi Pirjo Laitila |url=https://www.hs.fi/historia/art-2000007753702.html |access-date=3 Enero 2023 |website=Helsingin Sanomat |language=fi|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203154957/https://www.hs.fi/historia/art-2000007753702.html|archive-date=3 Disyembre 2024|trans-title=Sports Beauty Queen Pirjo Laitila}}</ref> |20 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Beba |Franco|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Berrios |first=Luis Ernesto |date=26 Marso 2023 |title=Beba Franco resalta cualidades de Marisol Malaret |url=https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas-belleza/notas/beba-franco-resalta-cualidades-de-marisol-malaret/ |access-date=29 Marso 2023 |website=Primera Hora |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260116034144/https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas-belleza/notas/beba-franco-resalta-cualidades-de-marisol-malaret/|archive-date=16 Enero 2026|trans-title=Beba Franco highlights Marisol Malaret's qualities}}</ref> |24 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Maria Celmira |Bauleth|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Beauties and the beach |language=en |pages=1-B |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YXdPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=4729%2C2833435 |access-date=3 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Moçâmedes]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Myriam |Stocco|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Disyembre 2020 |title=Miss France 1971 : cette année de règne qui a changé la vie de la Gardoise Myriam Stocco |url=https://www.midilibre.fr/2020/12/19/cette-annee-de-regne-qui-a-change-la-vie-de-la-miss-myriam-stocco-9266388.php |access-date=13 Enero 2023 |website=Midi Libre |language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225134246/https://www.midilibre.fr/2020/12/19/cette-annee-de-regne-qui-a-change-la-vie-de-la-miss-myriam-stocco-9266388.php|archive-date=25 Disyembre 2024|trans-title=Miss France 1971: the year-long reign that changed the life of Myriam Stocco, from the Gard region}}</ref> |20 |Languedoc-Roussillon |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Sagrario |Reyes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Nixon outpolls all others as "Worlds Greatest Man" |language=en |pages=15 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=erkqAAAAIBAJ&lpg=PA15&dq=%22Sagrario%20Reyes%22&pg=PA15#v=onepage&q=%22Sagrario%20Reyes%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |El Seibo |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Jenny |Wong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Reluctant Jenny wins the Miss Singapore-Universe title |language=en |pages=24 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19710621-1.2.98 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |23 |Singapura |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Marcelle |Darou|nolink=1}}<ref name=":22">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=World pageants well-versed |language=en |pages=10A |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/10860084/florida-today/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Vivian |Oihanen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Long wait |language=en |pages=6-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/115175829/florida-today/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Vaxholm |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Anita |Andrini|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Meier |first=Simone |date=15 Oktubre 2015 |title=Liebe Schweiz, es ist wieder Missen-Zeit. Da müssen wir doch gleich mal dissen |url=https://www.watson.ch/!650149858 |access-date=3 Enero 2023 |website=Watson |language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414103307/https://www.watson.ch/schweiz/grosse-fragen/650149858-sorry-wir-koennen-nicht-anders-wir-muessen-mal-den-missen-zirkus-dissen|archive-date=14 Abril 2025|trans-title=Dear Switzerland, it’s beauty pageant season again. Time to do some dissing}}</ref> |19 |Ticino |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Warunee |Sangsirinavin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=15 Agosto 2016 |title=สปอร์ตไลท์ส่อง นางสาวไทยคนที่ 19 ! เปีย วารุณี ภรรยาของ ตรีทิพย์ เตลาน |trans-title=The spotlight shines on the 19th Miss Thailand! Pia Warunee, wife of Treetip Telan |url=https://dodeden.com/%E0%B8%AA%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87-%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%97/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206132837/https://dodeden.com/%E0%B8%AA%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87-%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%97/ |archive-date=6 Disyembre 2024 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Dodeden |language=th}}</ref> |19 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Mi-ae|Noh|nolink=1}} |19 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Sally |Karamath|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Organ |first=Jane |date=14 Hulyo 1971 |title=Trinidad girl hard at work here training for Miss Universe event |language=en |pages=43 |work=The Montreal Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=A3oyAAAAIBAJ&sjid=HrkFAAAAIBAJ&pg=1047%2C2815698 |access-date=31 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |San Fernando |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Aida |Mzali|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Next to daddy, Miss Universe contestants like Nixon |language=en |pages=38 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10859815/the-orlando-sentinel/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Filiz |Vural|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2016 |title=Türkiye tarihinde güzellik yarışmalarında birinci olmuş güzeller |url=https://www.cnnturk.com/yasam/diger/turkiye-tarihinde-guzellik-yarismalarinda-birinci-olmus-guzeller |access-date=29 Disyembre 2022 |website=[[CNN|CNN Türk]] |language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214012000/https://www.cnnturk.com/yasam/diger/turkiye-tarihinde-guzellik-yarismalarinda-birinci-olmus-guzeller-422388|archive-date=14 Disyembre 2024|trans-title=Beauty queens who won beauty pageants in the history of Türkiye}}</ref> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Alba |Techira|nolink=1}} |19 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1971]] [[Kategorya:Miss Universe]] 9kgyhgrm0uefy9qcoydif2qzatev651 0 321366 2230554 2229919 2026-10-01T07:29:18Z Allyriana000 119761 2230554 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=|winner='''[[Kerry Anne Wells]]'''|represented='''{{flag|Australya}}'''|date=Hulyo 29, 1972|image=Kerry Anne Wells (cropped).png|caption=Kerry Anne Wells|presenters={{Hlist|Bob Barker|Helen O'Connell}}|venue=Cerromar Beach Hotel, [[Dorado]], [[Porto Riko]]|broadcaster=[[CBS]]|entrants=61|placements=12|debuts={{Hlist|[[Irak]]}}|withdraws={{Hlist|[[Libano]]|[[Nikaragwa]]|[[Panama]]|[[Trinidad at Tobago]]|[[Tunisya]]}}|returns={{Hlist|[[Dinamarka]]|[[El Salvador]]|[[Hong Kong]]|[[Paragway]]|[[Tsile]]}}|congeniality=Ombayi Mukuta <br> {{flag|Zaire}}|best national costume=Carmen Ampuero <Br> {{flag|Peru}}|before=[[Miss Universe 1971|1971]]|next=[[Miss Universe 1973|1973]]|entertainment=Singing Lettermen}} Ang '''Miss Universe 1972''' ay ang ika-21 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Cerromar Beach Hotel sa Dorado, Porto Riko noong 29 Hulyo 1972. Ito ang kauna-unahang edisyon na ginanap sa labas ng [[Kalupaang Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1972 |title=On the air |language=en |pages=26 |work=Pittsburgh Post-Gazette |url=https://www.newspapers.com/clip/95994686/leemiss-universe/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225061102/https://www.newspapers.com/article/pittsburgh-post-gazette-leemiss-univers/95994686/|archive-date=25 Disyembre 2024}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Miss Universe 1970]] [[Marisol Malaret]] si [[Kerry Anne Wells]] ng Australya bilang Miss Universe 1972.<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Miss Australia Named As 1972 Miss Universe |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1972/07/30/archives/miss-australia-named-as-1972-miss-universe.html |access-date=27 Disyembre 2022 |issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20251007175752/https://www.nytimes.com/1972/07/30/archives/miss-australia-named-as-1972-miss-universe.html|archive-date=7 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Australian wins Miss Universe crown |language=en |pages=2 |work=Arizona Republic |url=https://www.newspapers.com/clip/10862584/arizona-republic/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122021/https://www.newspapers.com/clip/10862584/arizona-republic/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Australya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Rejane Costa ng Brasil, habang nagtapos bilang second runner-up si María Antonieta Cámpoli ng Beneswela.<ref>{{Cite news |date=31 Hulyo 1972 |title=Miss Universe and her court |language=en |pages=12 |work=The Cincinnati Enquirer |url=https://www.newspapers.com/clip/10862798/the-cincinnati-enquirer/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224163234/https://www.newspapers.com/article/the-cincinnati-enquirer/10862798/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 Agosto 1972 |title=Three stunning beauties to brighten up any beach |language=en |pages=4 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19720801-1.2.19.4 |access-date=9 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> Hindi pinayagan si [[Georgina Rizk]] ng Libano na koronahan ang kaniyang kahalili dahil sa mga restriksyon ng Pamahalaan ng Libano dahil sa takot sa pag-atake ng terorista, at nagpakita na lamang ito noong [[Miss Universe 1973|1973]] kung saan ginanap ang kompetisyon sa [[Atenas]].<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1972 |title=A 'no' for sake of safety |language=en |pages=3 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/newnation19720714-1.2.33 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapu't-isang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikaanim na pagkakataon, samantalang si Helen O'Connell ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Kleiner |first=Dick |date=27 Nobyembre 1972 |title=Bob Barker busier than ever |language=en |pages=27 |work=Dayton Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/49004078/19721118daytondailynewsbobbarker/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224095938/https://www.newspapers.com/article/dayton-daily-news-19721118daytondaily/49004078/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=Miss Universe finals seen in 34 countries |language=en |pages=100 |work=The San Bernardino County Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/10861828/the-san-bernardino-county-sun/ |access-date=31 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224053853/https://www.newspapers.com/article/the-san-bernardino-county-sun/10861828/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:Dorado, Puerto Rico, Central Square.jpg|thumb|Lungsod ng Dorado, ang lokasyon ng Miss Universe 1972|250x250px]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 3 Agosto 1971, naglagda ng kontrata ang Miss Universe Organization at ang Government Economic Development Administrator ng Porto Riko upang dalhin ang Miss Universe at Miss USA sa San Juan sa susunod na limang taon. Bukod pa rito, imbis na sa Miami, titira si Georgina Rizk, Miss Universe 1971, sa teritoryo ayon sa kontratang nilagdaan. Ayon kay Harold Glasser, pangulo ng Miss Universe Organization, ang dahilan kung bakit nilipat sa Porto Riko ang kompetisyon ay dahil sa magandang impresyon na ibinigay ni Miss Universe 1970 Marisol Malaret sa buong mundo.<ref>{{Cite news |date=6 Agosto 1971 |title=PR gets Miss Universe contest for five years |language=en |pages=1, 15 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=SyQwAAAAIBAJ&sjid=pkQDAAAAIBAJ&pg=2614%2C2960258 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1972 |title=Pageant's security tightened |language=en |pages=45 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10861016/fort-lauderdale-news/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250217080244/https://www.newspapers.com/article/fort-lauderdale-news/10861016/|archive-date=17 Pebrero 2025}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapu't-isang mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kaniyang bansa/teritoryo.<ref name=":4" /> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Anneliese Weber si Miss Switzerland 1972 Bianca Gubler bilang kinatawan ng Suwisa dahil hindi pa sapat ang kaniyang edad upang makalahok sa kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 1972 |title=Miss Suisse 1972 |language=fr |trans-title=Miss Switzerland 1972 |volume=5 |pages=39 |work=Le Nouvelliste |url=https://www.e-newspaperarchives.ch/?a=d&d=NVE19720520-01.2.84.11 |access-date=29 Setyembre 2026 |via=E-newspaperarchives.ch}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang bansang Irak, at bumalik ang mga bansang Dinamarka, El Salvador, Hong Kong, Paragway, at Tsile. Huling sumali noong [[Miss Universe 1955|1955]] ang El Salvador, at noong [[Miss Universe 1970|1970]] ang Dinamarka, Hong Kong, Paragway, at Tsile.<ref name=":0">{{Cite news |date=20 Hulyo 1972 |title=Guards out as world beauties fly in |language=en |pages=7 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/newnation19720720-1.2.55 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Libano, Nikaragwa, Panama, Trinidad at Tobago, at Tunisya sa edisyong ito. Hindi pinayagan ng pamahalaan ng Libano na pumunta sa Porto Riko si Miss Lebanon 1972 Christiane Accaoui dahil sa takot na maulit muli ang nangyaring karahasan sa Miss USA 1972 ''pageant'' noong Mayo 1972.<ref name=":0" /> Hindi sumali ang Nikaragwa, Panama, Trinidad at Tobago, at Tunisya matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat rin sanang kakandidata sa edisyong ito sina Maria Koutrouza ng [[Tsipre]] at Roya Rouhani Moghaddam ng [[Iran]], ngunit hindi sumali ang mga ito dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Unang sasali sa [[Miss Universe 1973|susunod na edisyon]] ang Tsipre, ngunit hindi pa nakakapagpadala ng kandidata ang Iran sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref name=":0" /> Dapat rin sanang lalahok sa edisyong ito si Daniela Krajcinovic mula sa Yugoslavia sa kompetisyon, ngunit bumitiw ito dahil ito ay nagkasakit.<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1972 |title=Miss Universe contestants arriving at Cerromar Hotel |language=en |pages=8 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=LHVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=6380%2C1597729 |access-date=22 Nobyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> === Mga insidente sa panahon ng kompetisyon === Noong kasagsagan ng Miss USA 1972, dalawang buwan bago ang kompetisyon, dalawang bomba ang sumabog sa loob ng Cerromar Beach Hotel na nakapinsala ng apat na kwarto at apat na sasakyan sa naturang hotel. Ang mga pagsabog ay hinihinalang kagagawan ng mga aktibistang tumataligsa sa pamumuno ng Estados Unidos sa Porto Riko.<ref>{{Cite news |date=22 Mayo 1972 |title=Pageant bombing probed |language=en |pages=12 |work=The Journal Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/115501923/the-journal-herald/ |access-date=31 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224092858/https://www.newspapers.com/article/the-journal-herald/115501923/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 Mayo 1972 |title=Explosions rock beauty contest site |language=en |pages=1 |work=Toledo Blade |url=https://news.google.com/newspapers?id=pFwxAAAAIBAJ&sjid=6wEEAAAAIBAJ&dq=tanya-wilson&pg=3574%2C3071884 |access-date=31 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> Dahil dito, hinigpitan ang seguridad sa Cerromar Beach Hotel sa panahon ng kompetisyon. Mga taong may koneksyon sa hotel, sa pamahalaan at sa kompetisyon lang ang pinahihintulutang pumasok sa loob ng lokasyon ng kompetisyon, at kung magpapatuloy pa rin ang kapinsalaan sa kompetisyon, hindi na itutuloy ang kompetisyon sa Porto Riko.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1972 |title=Pageant's security tightened |language=en |pages=45 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10861016/fort-lauderdale-news/ |access-date=31 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250217080244/https://www.newspapers.com/article/fort-lauderdale-news/10861016/|archive-date=17 Pebrero 2025}}</ref> Noong 14 Hulyo 1972, inanunsyo ng Consul ng Libano sa San Juan na si Salibe Tartak na hindi pinayagan ng pamahalaan ng Libano na lumipad si Miss Universe 1971 Georgina Rizk, at ang kandidata ng Libano para sa Miss Universe 1972 na si Christiane Accoui. Ayon kay Rizk, hindi ito lumipad papuntang Porto Riko dahil sa takot sa paghihiganti para sa labing-anim na mga Portorikenyong namatay sa patayan sa Tel Aviv Airport noong Mayo 30, 1972. Ang patayan sa paliparan ay dulot ng 3 Hapones na iniluklok ng mga gerilyang grupong Palestino na siyang nakapatay ng labing-anim na Portorikenyo.<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1972 |title=Miss Universe forfeits title before pageant |language=en |pages=6 |work=The Kansas City Star |url=https://www.newspapers.com/clip/115177709/the-kansas-city-star/ |access-date=4 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1972 |title=Miss Universe won't be allowed to leave Lebanon |language=en |pages=7 |work=Tucson Daily Citizen |url=https://www.newspapers.com/clip/10861235/tucson-daily-citizen/ |access-date=4 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Ayon naman kay Tartak, imbis na natakot si Rizk sa patayan noong Mayo 30, natakot raw ito sa posibleng mga gawaing terorista ng mga grupong ''leftist'' ng pulo sa Miss Universe, tulad na lamang ng mga pagbomba na nangyari noong Miss USA 1972.<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1972 |title=A Security Rizk |language=en |pages=2 |work=Philadelphia Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/115504890/philadelphia-daily-news/ |access-date=5 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Sa gabi ng panghuling kompetisyon, 400 miyembro ng Puerto Rican Socialist Party ang nagpiket sa kahabaan ng ''highway'' na dumadaan sa harap ng hotel. Sinisigaw ng mga demonstrador na "nagtatrabaho ang mga babaeng nagtatrabaho, at nagmomodelo ang mga babaeng burgis". Ayon sa secretary-general ng Partidong Sosyalista na si Juan Mari Bras, ang mahigipt na seguridad ng mga pulis sa hotel ang dahilan ng pagsikip ng trapiko sa ''highway'' na kanilang pinipiket. Sa panahon ng mga pag-anunsyo ng nagwagi sa kompetisyon, matagumpay na idiniskonekta ng mga miyembro ng Puerto Rican Socialist Party ang mga kable ng mga kamera na isinasahimpapawid ang kompetisyon, at naibalik lamang ang koneksyon nito sa panahong ginagawa na ni Kerry Anne Wells ang kaniyang ''first walk'' bilang Miss Universe 1972.<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Miss Universe title goes to Australian |language=en |pages=1 |work=The Indianapolis Star |url=https://www.newspapers.com/clip/10862615/the-indianapolis-star/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss Universe 1972 Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1972 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] [[Talaksan:Miss Universe 1972.jpg|thumb|Si Kerry Anne Wells ng Australia (gitna) kasama ang kaniyang mga runners-up.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1972''' | * '''{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]''' – '''[[Kerry Anne Wells]]<ref name=":2">{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Australia new Miss Universe |language=en |pages=7 |work=Democrat and Chronicle |url=https://www.newspapers.com/clip/10862646/democrat-and-chronicle/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref>''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Rejane Costa<ref name=":2" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – María Antonieta Cámpoli<ref name=":2" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ilana Goren<ref name=":2" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Jennifer McAdam<ref name=":2" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|BEL}} [[Belhika]] – Anne-Marie Roger<ref name=":2" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Tanya Wilson<ref name=":2" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Harumi Maeda<ref name=":2" /> * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Roopa Satyan<ref name=":2" /> * {{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] – Heidemarie Weber<ref name=":2" /> * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Carmen Ampuero<ref name=":2" /> * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] – Armi Crespo<ref name=":2" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Congeniality | * {{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Zaire]] – Ombayi Mukuta<ref name=":6">{{Cite news |date=20 Hulyo 1972 |title=Lass from Australia new Miss Universe |language=en |pages=24 |work=The Tennessean |url=https://www.newspapers.com/clip/10862682/the-tennessean/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Carmen Ampuero<ref name=":2" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1971|1971]], 12 mga ''semifinalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Kumalahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang 12 mga ''semfinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''final interview.'' Hindi hinirang ang 10 Best in Swimsuit simula sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1972 |title=Miss Universe: 1 in 60,000 |language=en |pages=44 |work=The Kingston Daily Freeman |url=https://www.newspapers.com/clip/10861171/the-kingston-daily-freeman/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Universe pageant plays down curves |language=en |pages=16 |work=The Times |url=https://www.newspapers.com/clip/10862082/the-times/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> === Komite sa pagpili === * Edilson Cid Varela – mamamahayag na Brasilenyo * Earl Wilson – kolumnistang Amerikano * Mapita Cortez – Portorikenyang aktres * Kiyoshi Hara – Pangulo ng Asahi Broadcasting Corporation * Kurt Jürgen – aktor na Aleman * Line Renaud – mangaawit na Pranses * Lynn Redgrave – aktres na Ingles * Jean Louis Lindekens – kolumnistang Belhiko * Arnold Scaasi – taga-disenyong Kanadyano * Fred Williamson – Amerikanong personalidad at aktor * Sylvia Hitchcock – [[Miss Universe 1967]] mula sa [[Estados Unidos]] == Mga kandidata == Animnpau't-isang kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=It's less 'leg' for Miss Universe beauties |language=en |pages=15 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19720725-1.2.105.3 |access-date=9 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Norma Dudik<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=Pigeon park |language=en |pages=39 |work=The Lawton Constitution And Morning Press |url=https://www.newspapers.com/clip/10861979/the-lawton-constitution-and-morning/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |Yvonne Dirksz<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1972 |title=Yvonne Dirksz elected Miss Aruba at Holiday Inn Hotel July 1 |pages=4–5 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00852/images |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |18 |Paradera |- |'''{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]''' |'''[[Kerry Anne Wells]]'''<ref>{{Cite news |date=13 Setyembre 1971 |title=She's Miss Dream Girl |language=en |pages=5 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/newnation19710913-1.2.52 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Perth]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |Ursula Pacher<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Nederlands mooiste in Amerika |language=nl |pages=1 |work=Trouw |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010824573:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |Carinthia |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |Deborah Jane Taylor<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1972 |title=A graca das Caraibas |language=pt |pages=13 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=R_gZAAAAIBAJ&sjid=UwwEAAAAIBAJ&pg=5148%2C2954295 |access-date=5 Enero 2023}}</ref> |22 |Bimini |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Anne-Marie Roger<ref name=":1" /> |24 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |María Antonieta Cámpoli<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… • Diario de Los Andes, noticias de Los Andes, Trujillo, Táchira y Mérida |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=27 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |Helen Brown<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1972 |title=Beauty queens off to represent Bermuda |language=en |pages=1 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/16057/rec/1 |access-date=5 Enero 2023 |via=Bermuda National Library}}</ref> |18 |St. George's |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |Rejane Costa<ref>{{Cite web |date=28 Disyembre 2013 |title=Morre a ex-miss Brasil e atriz Rejane Goulart |url=https://oglobo.globo.com/ela/gente/morre-ex-miss-brasil-atriz-rejane-goulart-16951567 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=O Globo |language=pt-BR}}</ref> |18 |Cachoeira do Sul |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |María Alicia Vargas<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1972 |title=Miss Bolivia's hairdresser: aunt from Brevard |language=en |pages=45 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/58538252/alicia-villarroel-miss-bolivia/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Santa Cruz |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |Ingrid Prade<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1972 |title=Ingrid Prade, Miss Curacao-1972 |language=nl |pages=6 |work=Vrije Stem |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011188331:mpeg21:p006 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |19 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Marianne Schmidt<ref name=":5">{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Ekki rigning hjá henni Maríu! |language=is |pages=1 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3244170?iabr=on |access-date=6 Enero 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Susana Castro<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=Latinoamericanas a "Miss Universo" |language=es |pages=7 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kT41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=3417%2C4410969 |access-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |19 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Ruth Eugenia Romero |22 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |Elizabeth Stevely |20 |[[Glasgow]] |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |María del Carmen Muñoz<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title="Maku" en Puerto Rico |language=es |pages=22 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kz41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=1781%2C5010289 |access-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |18 |[[Madrid]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Tanya Wilson<ref>{{Cite news |date=22 Mayo 1972 |title=Hawaii lass crowned Miss USA Saturday |language=en |pages=10 |work=Lodi News-Sentinel |url=https://news.google.com/newspapers?id=3eUzAAAAIBAJ&sjid=qTIHAAAAIBAJ&dq=tanya-wilson&pg=5157%2C3904788 |access-date=26 Disyembre 2022}}</ref> |22 |[[Honolulu]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |Eileen Darroch<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Untitled |language=es |pages=6 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=lz41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=1060%2C5728836 |access-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |21 |Caerwys |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |Nancy Kapetanaki<ref>{{Cite web |date=2 Disyembre 2018 |title=Ελευθερία Κογκάκη: Αυτή είναι η πρώτη Miss Κρήτη! |url=https://www.neakriti.gr/article/kriti/1528730/eleutheria-kogaki-auti-einai-i-proti-miss-kriti/ |access-date=1 Disyembre 2022 |website=Νea Kriti |language=el}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |Patricia Alvarez |18 |Yigo |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Grace Wright<ref>{{Cite news |date=28 Hulyo 1972 |title=It's not all glamour |language=en |pages=4 |work=The Morning Call |url=https://www.newspapers.com/clip/10862388/the-morning-call/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Harumi Maeda<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Puerto Rico viel mee |language=nl |pages=3 |work=Het vrije volk |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010957907:mpeg21:p003 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |[[Yokohama]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |Doris Alicia Roca<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |19 |San Pedro Sula |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |Rita Leung |19 |[[:en:Hong Kong|Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Roopa Satyan<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |19 |[[Bangalore]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |Jennifer McAdam<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Miss England comes up for air |language=en |pages=2 |work=The Charlotte Observer |url=https://www.newspapers.com/clip/90810062/the-charlotte-observer/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |24 |[[Londres]] |- |{{flagicon|Iraq|variant=1963}} [[Iraq|Irak]] |Wijdan Sulyman<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1972 |title=Pageant entries |language=en |pages=5 |work=The Sedalia Democrat |url=https://www.newspapers.com/clip/10861285/the-sedalia-democrat/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Baghdad]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Maree McGlinchey |22 |Donegal |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |Ilana Goren<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1972 |title=Time for top girls |language=en |pages=1 |work=The Australian Jewish News |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1972/07/14/01/article/5/?srpos=7&e=------197-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Miss+Israel%22----1972---------1 |access-date=6 Enero 2023 |via=National Library of Israel |archive-date=6 Enero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106051750/https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1972/07/14/01/article/5/?srpos=7&e=------197-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Miss+Israel%22----1972---------1 |url-status=dead }}</ref> |19 |Kiryat Motzkin |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Isabela Specia |20 |[[Milan]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Bonny Brady |19 |Ancaster |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |Heidemarie Weber<ref name=":1">{{Cite news |date=19 Hulyo 1972 |title=Vying for title |language=en |pages=6 |work=Evening Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/10861407/evening-herald/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |24 |Brandenburg |- |{{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]] |Carol Krieger<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Miss Virgin Islands |language=en |pages=8 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=MHVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=6558%2C2043726 |access-date=11 Disyembre 2022}}</ref> |18 |Saint Croix |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |María Luisa Lignarolo<ref>{{Cite news |last=Castellanos |first=Gonzalo |date=15 Nobyembre 1971 |title=Llego la hora del despegue de la mujer |language=es |pages=1; 24-A |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=8vwjAAAAIBAJ&sjid=tWYEAAAAIBAJ&pg=4297%2C2749764 |access-date=6 Enero 2023}}</ref> |19 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Barranquilla]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Vicki Ross<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Stuck surfside |language=en |pages=8 |work=Pensacola News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10862170/pensacola-news-journal/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |[[:en:San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |Anita Heck<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2020 |title=A hark back to 1972: And a Luxembourg entry to Miss Universe |url=https://today.rtl.lu/entertainment/news/a/1565670.html |access-date=5 Disyembre 2022 |website=RTL Télé Lëtzebuerg |language=en}}</ref> |18 |Esch-sur-Alzette |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |María Jóhannesdóttir<ref>{{Cite news |date=8 Hunyo 1972 |title=Verður hún ungfrú Evrópa 1972? |language=is |pages=3 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3243424?iabr=on |access-date=6 Enero 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> |20 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Helen Looi<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1972 |title=Last minute dress fitting for beauty queens |language=en |pages=18 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19720716-1.2.89 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |22 |Georgetown |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Doris Abdilla<ref name=":1" /> |21 |Birżebbuġa |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |María del Carmen Orozco<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=19 anos de Miss Bolivia |language=es |pages=12 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kj41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=2317%2C4684069 |access-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |18 |Chihuahua |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Liv Hanche Olsen<ref name=":5" /> |22 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Kristine Allen<ref name=":3">{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Miss Universe hopefuls |language=en |pages=2 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10862199/fort-lauderdale-news/ |access-date=8 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Jenny Ten Wolde<ref>{{Cite news |date=8 Mayo 1972 |title=Haagse 'Miss Holland' |language=nl |pages=2 |work=Trouw |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010818184:mpeg21:p002 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |25 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |María Stella Volpe<ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2021 |title=‟Nadia tenía que ser Miss Universo, fue una injusta calificación del jurado”, dijo la exreina María Stella Volpe |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2021/12/17/nadia-tenia-que-ser-miss-universo-fue-una-injusta-calificacion-del-jurado-dijo-la-exreina-maria-stella-volpe/ |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Nación |language=es}}</ref> |19 |[[Asuncion|Asunción]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |Carmen Ampuero<ref>{{Cite web |last= |first= |date=23 Mayo 2019 |title=Reinas de belleza en acto benéfico |url=https://larepublica.pe/sociedad/492116-reinas-de-belleza-en-acto-benefico/ |access-date=1 Enero 2023 |website=La Republica |language=es |archive-date=31 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231235029/https://larepublica.pe/sociedad/492116-reinas-de-belleza-en-acto-benefico/ |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |Armi Crespo<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1972 |title=Miss Philippines says right at home in P.R. |language=en |pages=10 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=LnVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=6021%2C1877364 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Maj-Len Eriksson<ref>{{Cite web |date=26 Hunyo 2009 |title=Entinen Miss Suomi, poliitikko Maj-Len Grönholm on kuollut |url=https://yle.fi/a/3-5273572 |access-date=1 Enero 2023 |website=Yle Uutiset |language=fi}}</ref> |19 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Bárbara Torres<ref name=":7">{{Cite news |date=27 Hulyo 1972 |title=Miss Virgin Islands |language=en |pages=1 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=MnVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=5000%2C2191894 |access-date=22 Nobyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Santurce |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |Iris Dos Santos |18 |[[Mozambique|Mosambik]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |Claudine Cassereau<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1972 |title=Miss Universe contestants |language=en |pages=1 |work=The Daily Republic |url=https://www.newspapers.com/clip/10861205/the-daily-republic/ |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Poitou |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Ivonne Butler<ref name=":7" /> |19 |Barahona |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |Jacqueline Han<ref>{{Cite news |date=7 Agosto 1972 |title=Jacqueline pulang ka-tanah ayer |language=en |pages=1 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19720807-1.2.7 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |21 |Singapura |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Surinam]]<nowiki/>[[Surinam|e]] |Carmen Muntslag<ref>{{Cite news |date=12 Hunyo 1972 |title=Carmen Muntslag Miss Suriname '72 |language=nl |pages=29 Marso 2023 |work=Vrije Stem |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011188308:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |18 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Britt Marie Johansson<ref name=":5" /> |19 |Trångsund |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Annelies Weber |– |[[Zürich]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Nipapat Sudsiri<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Miss Thailand |language=en |pages=28 |work=The Ithaca Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10862135/the-ithaca-journal/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |Kanchanaburi |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Park Yeon-joo |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Consuelo Fernández<ref name=":4">{{Cite web |date=13 Disyembre 2022 |title="Mi mamá era una mujer muy trabajadora... Cuando ganó Miss Chile tenía 17 años, muy chiquitita. Murió a los 37 de leucemia", recuerda Paloma Moreno, quien perdió a su madre a los nueve años |url=https://glamorama.latercera.com/noticias/2022/12/mi-mama-era-una-mujer-muy-trabajadora-cuando-gano-miss-chile-tenia-17-anos-muy-chiquitita-murio-a-los-37-de-leucemia-recuerda-paloma-moreno-quien-perdio-a-su-madre-a-los-nueve-anos.shtml/ |access-date=1 Enero 2023 |website=La Tercera |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20221231235028/https://glamorama.latercera.com/noticias/2022/12/mi-mama-era-una-mujer-muy-trabajadora-cuando-gano-miss-chile-tenia-17-anos-muy-chiquitita-murio-a-los-37-de-leucemia-recuerda-paloma-moreno-quien-perdio-a-su-madre-a-los-nueve-anos.shtml/|archive-date=31 Disyembre 2022|trans-title="My mom was a very hardworking woman... She was 17 when she won Miss Chile—just a kid. She died of leukemia at 37," recalls Paloma Moreno, who lost her mother when she was nine.}}</ref> |18 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |Neslihan Sunay |18 |Eskişehir |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |Christina Moller<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1972 |title=Las reinas tambien son feas |language=es |pages=7 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=lD41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=2587%2C5175708 |access-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |20 |[[Montevideo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Zaire]]{{Efn|Binago ang sash ng '''Congo-Kinshasa''' sa '''Zaire'''. Ang dating pangalan ay ginamit noong [[Miss Universe 1968|1968]] hanggang [[Miss Universe 1971|1971]].}} |Ombayi Mukuta<ref name=":6" /> |18 |[[Kinshasa]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1972]] 22gl8l0kxkiit3ilsan40jgi1v73s2j 0 321845 2230567 2229815 2026-10-01T07:37:19Z Allyriana000 119761 2230567 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name = R'Bonney Nola Gabriel | image = R'Bonney Gabriel Welcome Dinner (cropped).jpg | caption = Si Gabriel noong 2023 | birth_name = R'Bonney Nola Gabriel | birth_date = {{birth date and age|1994|3|20}} | birth_place = [[Houston|Houston, Texas]], [[Estados Unidos]] | education = {{nowrap|[[University of North Texas]] ([[Bachelor of Fine Arts|BFA]])}} | hair_color = Brown | eye_color = Hazel | height = 170 cm | occupation = {{hlist|Beauty pageant titleholder|Fashion designer|Modelo}} | title = Miss Texas USA 2022<br/>[[Miss USA 2022]]<br/>[[Miss Universe 2022]] | competitions = Miss Texas USA 2021<br/>(1st runner-up)<br/>Miss Texas USA 2022<br/>(Nanalo)<br/>[[Miss USA 2022]]<br/>(Nanalo)<br/>[[Miss Universe 2022]] <br> (Nanalo) }} Si '''R'Bonney Nola Gabriel''' (ipinanganak noong 20 Marso 1994) ay isang Amerikanang modelo, ''fashion designer'', at ''beauty pageant titleholder'' na nanalo bilang Miss USA 2022, at kalaunan bilang Miss Universe 2022.<ref>{{Cite web |date=15 Enero 2023 |title=USA’s R’Bonney Gabriel is Miss Universe 2022 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/united-states-rbonney-gabriel-miss-universe-2022/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115040807/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/united-states-rbonney-gabriel-miss-universe-2022/ |archive-date=15 Enero 2023 |access-date=15 Enero 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Su |first=Amanda |date=4 Oktubre 2022 |title=For the first time, Texas represented by Asian American women in Miss USA and Miss America pageants |url=https://goodmorningamerica.com/culture/story/time-texas-represented-asian-american-women-miss-usa-90914537 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240606073220/https://www.goodmorningamerica.com/culture/story/time-texas-represented-asian-american-women-miss-usa-90914537 |archive-date=6 Hunyo 2024 |access-date=4 Oktubre 2022 |website=ABC News |language=en}}</ref> Si Gabriel ang kauna-unahang Miss USA na may lahing Pilipino, at ikasiyam na Amerikana at ang pinakamatandang nanalo bilang Miss Universe. Siya ay kasalukuyang segment co-host sa [[Eat Bulaga!]], isang palabas sa pananghalian sa Pilipinas. Noong 2026, isa siya sa mga kalahok para sa ika-22 kabanata ng ''[[Project Runway]]''. == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Gabriel sa [[Houston]], [[Texas]] sa isang Pilipinong ama na si Remigio Bonzon "R. Bon" Gabriel at isang inang Amerikana na si Dana Walker. Lumaki siya sa Lungsod ng Missouri, at kalaunan ay lumipat sa Friendswood kasama ang kaniyang tatlong nakakatandang kapatid na lalaki.<ref>{{Cite web |last=Maines |first=Don |date=23 Setyembre 2022 |title=How R'Bonney Gabriel, first Filipina American to win Miss Texas, is readying for shot at Miss USA |url=https://www.houstonchronicle.com/neighborhood/bayarea/article/How-R-Bonney-Gabriel-first-Filipina-American-to-w-17462381.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20230121060651/https://www.houstonchronicle.com/neighborhood/bayarea/article/How-R-Bonney-Gabriel-first-Filipina-American-to-w-17462381.php |archive-date=21 Enero 2023 |access-date=15 Enero 2023 |website=Houston Chronicle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Fountain |first=Ken |date=15 Enero 2023 |title=Missouri City native R'Bonney Gabriel named Miss Universe |url=https://www.fortbendstar.com/community/missouri-city-native-rbonney-gabriel-named-miss-universe/article_f2af6770-94d9-11ed-807d-97e07cd7cf57.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240108215230/https://www.fortbendstar.com/community/missouri-city-native-rbonney-gabriel-named-miss-universe/article_f2af6770-94d9-11ed-807d-97e07cd7cf57.html |archive-date=8 Enero 2024 |access-date=19 Pebrero 2023 |website=Fort Bend Star |language=en}}</ref> Ipinanganak ang kaniyang ama sa Maynila, at kalaunan ay nandayuhan sa estado ng [[Washington (estado)|Washington]] sa edad na 25. Siya ay nakakuha ng ''degree'' sa [[sikolohiya]] sa [[Unibersidad ng Houston]], at nagtatag ng isang talyer.<ref>{{Cite web |last=Vergara |first=Alex |date=15 Enero 2023 |title=Half-Filipino, half-American from Texas is new Miss Universe |url=https://peopleasia.ph/half-filipino-half-american-texan-is-the-new-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202042907/https://peopleasia.ph/half-filipino-half-american-texan-is-the-new-miss-universe/ |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=19 Pebrero 2023 |website=PeopleAsia |language=en-US}}</ref> Ang kaniyang ina ay ipinanganak sa [[Beaumont, Texas|Beaumont]], Texas.<ref>{{Cite web |last=Maines |first=Don |date=23 Setyembre 2022 |title=How R'Bonney Gabriel, first Filipina American to win Miss Texas, is readying for shot at Miss USA |url=https://www.houstonchronicle.com/neighborhood/bayarea/article/How-R-Bonney-Gabriel-first-Filipina-American-to-w-17462381.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20230121060651/https://www.houstonchronicle.com/neighborhood/bayarea/article/How-R-Bonney-Gabriel-first-Filipina-American-to-w-17462381.php |archive-date=21 Enero 2023 |access-date=1 Disyembre 2023 |website=Houston Chronicle |language=en}}</ref> Nagtapos si Gabriel sa University of North Texas kung saan siya ay nakakuha ng ''degree'' sa ''fashion design'' na may ''minor'' sa ''fibers.''<ref>{{Cite web |date=15 Enero 2023 |title=R’Bonney Gabriel, a UNT graduate, crowned as the new Miss Universe |url=https://www.dallasnews.com/arts-entertainment/2023/01/15/rbonney-gabriel-a-unt-graduate-crowned-as-the-new-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209094812/https://www.dallasnews.com/arts-entertainment/2023/01/15/rbonney-gabriel-a-unt-graduate-crowned-as-the-new-miss-universe/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=19 Enero 2024 |website=The Dallas Morning News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Fashion Design alumna R'Bonney Gabriel wins Miss USA 2022 |url=https://news.cvad.unt.edu/alum-gabriel-rbonney-fashion-design |access-date=19 Enero 2024 |website=CVAD News & Views |language=en |archive-date=4 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204114050/https://news.cvad.unt.edu/alum-gabriel-rbonney-fashion-design |url-status=dead }}</ref> Siya ay kasalukuyang nagtatrabaho bilang isang ''fashion designer'' at isang modelo.<ref>{{Cite web |last=Perez |first=Mariane |date=15 Enero 2023 |title=R’Bonney Gabriel Wins Miss Universe 2022 |url=https://vogue.ph/lifestyle/people/rbonney-gabriel-wins-miss-universe-2022/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240718122029/https://vogue.ph/lifestyle/people/rbonney-gabriel-wins-miss-universe-2022/ |archive-date=18 Hulyo 2024 |access-date=19 Enero 2024 |website=Vogue Philippines |language=en-US}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == Nagsimulang sumali sa mga patimpalak ng kagandahan si Gabriel noong 2020 nang siya ay sumali sa Miss Kemah USA 2020 at nagtapos bilang isa sa mga limang pinalista.<ref>{{Cite news |last=Maines |first=Don |date=31 Hulyo 2020 |title=Clear Falls cheerleader wins Miss Kemah Teen |language=en |work=Houston Chronicle |url=https://www.houstonchronicle.com/neighborhood/bayarea/news/article/Clear-Falls-cheerleader-wins-Miss-Kemah-Teen-15449608.php |access-date=17 Enero 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117145602/https://www.houstonchronicle.com/neighborhood/bayarea/news/article/Clear-Falls-cheerleader-wins-Miss-Kemah-Teen-15449608.php |archive-date=17 Enero 2023}}</ref> Lumahok siya sa Miss Texas USA 2021 bilang Miss Harris County at nagtapos bilang first runner-up kay Miss McAllen Victoria Hinojosa.<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2021 |title=McAllen native wins Miss Texas USA 2021 pageant |url=https://www.valleycentral.com/news/local-news/mcallen-native-wins-miss-texas-usa-2021-pageant/ |access-date=17 Enero 2024 |website=KVEO-TV |language=en-US |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203124718/https://www.valleycentral.com/news/local-news/mcallen-native-wins-miss-texas-usa-2021-pageant/ |url-status=dead }}</ref> Kalaunan ay lumahok si Gabriel sa Miss Texas USA 2022 at nagwagi. Siya ang kauna-unahang Miss Texas USA na may lahing Pilipino.<ref name=":0">{{Cite web |last=Diaz |first=John |date=4 Hulyo 2022 |title=First Filipina crowned Miss Texas USA |url=https://www.khou.com/article/news/local/miss-texas-usa-2022/285-8b147fc3-93b5-4195-befe-d35520713eb4 |access-date=17 Enero 2024 |website=KHOU-11 |language=en-US}}</ref> === Miss USA 2022 === {{Main|Miss USA 2022}} Bilang Miss Texas USA, si Gabriel ang kumatawan sa Texas sa Miss USA 2022.<ref name=":0" /> Naganap ang Miss USA 2022 pageant sa Grand Sierra Resort sa [[Reno, Nevada|Reno]], [[Nevada]] noong 3 Oktubre 2022.<ref>{{cite web |last1=Vulpo |first1=Mike |last2=Sobol |first2=Beth |date=July 15, 2022 |title=How the Miss USA 2022 Pageant Will Honor Cheslie Kryst After Her Death |url=https://www.eonline.com/news/1338158/how-the-miss-usa-2022-pageant-will-honor-cheslie-kryst-after-her-death |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225205236/https://www.eonline.com/news/1338158/how-the-miss-usa-2022-pageant-will-honor-cheslie-kryst-after-her-death |archive-date=25 Pebrero 2023 |work=[[E! Online]]}}</ref> Mula sa limampu't-isang kandidata, napabilang si Gabriel sa Top 16 na sumabak ''first impressions'', at sa Top 12 na sumabak sa ''swimsuit'' at ''evening gown competition''. Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Gabriel bilang isa sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni Soo Yeon Lee kay Gabriel: ''"Global studies indicate that women are increasingly seen as more vulnerable to the impacts of climate change. You are asked to create a task force to help address this issue, what is your first priority?"'', kung saan ipinarating niya: {{quote|text=''"Yes, well I think there [are] ways we can implement, addressing climate change within our careers or our lifestyle. It's as easy as adding a recycle bin to your house, everybody can do that, or being creative in ways you can also implement it in your job. I am a fashion designer, I actually made the outfit I'm wearing, and I upcycle pieces and recycle different clothing to be more sustainable in my industry because I feel it's like my duty. So I think that's something we can all look for ways in our certain industries or [in] our homes to be sustainable as well."''}}Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Elle Smith si Gabriel bilang Miss USA 2022.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Jaleen |date=4 Oktubre 2022 |title=Fil-Am beauty queen crowned Miss USA 2022 |url=https://mb.com.ph/2022/10/04/fil-am-beauty-queen-crowned-miss-usa-2022/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220165834/https://mb.com.ph/2022/10/04/fil-am-beauty-queen-crowned-miss-usa-2022/ |archive-date=20 Disyembre 2024 |access-date=19 Enero 2024 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> Matapos makoronahan bilang Miss USA, lumitaw ang mga alegasyon na ang kumpetisyon ay nilinlang para manalo si Gabriel. Sinasabing naglakbay si Gabriel sa ''Nizuc Resort and Spa'' sa [[Cancún]] ilang linggo matapos makoronahan si Gabriel bilang Miss Texas USA at nakapag-''shoot'' ng mga ''promotional material'', na na-post ng ''Instagram account'' ng ''resort'' nang wala pang dalawampu't-apat na oras pagkatapos ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Adams |first=Abigail |date=7 Oktubre 2022 |title=Miss USA 2022 R'Bonney Gabriel Denies Allegations That Pageant Was 'Rigged' in Her Favor |url=https://news.yahoo.com/miss-usa-2022-rbonney-gabriel-202313449.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240119034228/https://news.yahoo.com/miss-usa-2022-rbonney-gabriel-202313449.html |archive-date=19 Enero 2024 |access-date=19 Enero 2024 |website=People |language=en-US |via=Yahoo! News}}</ref> Isa ang ''Nizuc'' sa mga isponsor ng Miss USA noong naging ''national director'' ng Miss USA at Miss Teen USA si Miss USA 2008 Crystle Stewart noong taong 2020. Parehas na hindi nakadalo sa ''retreat'' ng mga kandidata ng Miss USA 2022 sa Cancún sina Gabriel at Miss Colorado USA 2022 Alexis Glover dahil hindi pa nakokoronahan ang dalawa nang maganap ang nasabing ''retreat''.<ref>{{Cite web |last=Kato |first=Brooke |date=6 Oktubre 2022 |title=Contestants claim Miss USA 2022 pageant was 'rigged' |url=https://nypost.com/2022/10/06/contestants-claim-miss-usa-2022-pageant-was-rigged/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240510154228/https://nypost.com/2022/10/06/contestants-claim-miss-usa-2022-pageant-was-rigged/ |archive-date=10 May 2024 |access-date=19 Enero 2024 |website=The New York Post |language=en-US}}</ref> Sa isang panayam ng E! News, pinabulaanan ni Gabriel ang mga haka-hakang may daya ang kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=7 Oktubre 2022 |title=Miss USA 2022 R'Bonney Gabriel Responds to Allegation Her Win Was "Rigged" |url=https://www.eonline.com/news/1349398/miss-usa-2022-rbonney-gabriel-responds-to-allegation-her-win-was-rigged |archive-url=https://web.archive.org/web/20241116223031/https://www.eonline.com/news/1349398/miss-usa-2022-rbonney-gabriel-responds-to-allegation-her-win-was-rigged |archive-date=16 Nobyembre 2024 |access-date=19 Enero 2024 |website=E! Online |language=en}}</ref> [[Talaksan:R'Bonney Nola Gabriel y Nayib Bukele 2 (cropped).jpg|thumb|250x250px|Si Gabriel habang nakikipagtalakayan sa Pangulo ng El Salvador na si Nayib Bukele]] === Miss Universe 2022 === {{Main|Miss Universe 2022}} Bilang Miss USA 2022, si Gabriel ang kumatawan sa Estados Unidos sa [[Miss Universe 2022]]. Ang kompetisyon ay ginanap noong 14 Enero 2023 sa [[New Orleans|New Orleans, Louisiana]] sa Estados Unidos.<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=19 Setyembre 2022 |title=Miss Universe 2022 reveals date, venue; confirms moms, wives can join |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/09/19/2210739/miss-universe-2022-reveals-date-venueconfirms-moms-wives-can-join?fbclid=IwAR030fBLRTcW2BsB9SJxrlLGW6z2vkydshyaTahONeebJlw4exDZRJAz30Q |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922062523/https://www.philstar.com/entertainment/2022/09/19/2210739/miss-universe-2022-reveals-date-venueconfirms-moms-wives-can-join?fbclid=IwAR030fBLRTcW2BsB9SJxrlLGW6z2vkydshyaTahONeebJlw4exDZRJAz30Q |archive-date=22 Setyembre 2022 |access-date=20 Setyembre 2022 |website=[[Philippine Star]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=20 Setyembre 2022 |title=Date and venue of 2022 Miss Universe Competition revealed! |url=https://mb.com.ph/2022/09/20/date-and-venue-of-2022-miss-universe-competition-revealed/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001014012/https://mb.com.ph/2022/09/20/date-and-venue-of-2022-miss-universe-competition-revealed/ |archive-date=1 Oktubre 2022 |access-date=20 Setyembre 2022 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en-US}}</ref> Mula sa walumpu't-tatlong kalahok, napabilang si Gabriel sa Top 16 na sumabak sa ''swimsuit competition'' at sa ''evening gown competition''.<ref name=":7">{{Cite web |date=15 Enero 2023 |title=Philippines’ Celeste Cortesi finishes Miss Universe 2022 journey early |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/philippines-celeste-cortesi-journey-miss-universe-2022/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620055646/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/philippines-celeste-cortesi-journey-miss-universe-2022/ |archive-date=20 Hunyo 2024 |access-date=15 Enero 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Sinuot ni Gabriel para sa ''evening gown competition'' ang isang itim na ''deep neckline shoulder gown'' na dinisenyo ni Rian Fernandez, isang taga-disenyong Pilipino.<ref>{{Cite web |last=Bravo |first=Frances Karmel S. |date=15 Enero 2023 |title=All the details of Miss Universe 2022 R'Bonney Gabriel's winning look |url=https://www.pep.ph/lifestyle/fashion/170909/details-miss-universe-2022-r-bonney-gabriel-winning-look-a5128-20230115 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129033836/https://www.pep.ph/lifestyle/fashion/170909/details-miss-universe-2022-r-bonney-gabriel-winning-look-a5128-20230115 |archive-date=29 Enero 2024 |access-date=29 Enero 2024 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Gabriel sa limang pinalista na lalahok sa ''question and answer round''. Ang tinanong sa kaniya ay ''"Miss Universe recently made an inclusive change allowing mothers and married women to compete this year. What's another change you'd like to see and why?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=15 Enero 2023 |title=FULL TEXT: Miss Universe 2022 Top 5 Q&A portion |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2023/01/15/2237387/full-text-miss-universe-2022-top-5-qa-portion |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227124420/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2023/01/15/2237387/full-text-miss-universe-2022-top-5-qa-portion |archive-date=27 Disyembre 2024 |access-date=29 Enero 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>{{quote|text=''"For me, I would like to see an age increase because I am 28 years old and that is the oldest age to compete. And I think it's a beautiful thing. My favorite quote is, ‘If not now then when.’ Because as a woman, I believe age does not define us. It's not tomorrow, it's not yesterday, but it's now. The time is now that you can go after what you like."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Gabriel sa tatlong pinalista na lalahok sa ''final question round''. Ang tinanong sa kaniya ay ''“If you win Miss Universe, how would you work to demonstrate this as an empowering and progressive organization?”'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Lago |first=Amanda |date=15 Enero 2023 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2022 Top 3 Q&A |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/transcript-miss-universe-2022-top-three-question-answer/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419062346/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/transcript-miss-universe-2022-top-three-question-answer/ |archive-date=19 Abril 2024 |access-date=29 Enero 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"Well, I would use it to be a transformational leader. As a very passionate designer, I’ve been sewing for 13 years, I use fashion as a force for good. In my industry, I’m cutting down on pollution through recycling materials when I make my clothing. I teach sewing classes to women that have survived from human trafficking and domestic violence. And I say that because it is so important to invest in others, invest in our community and use your unique talent to make a difference. We all gave something special, and when we plant those seeds to other people in our life, we transform them and we use that as a vehicle for change."''}}Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Harnaaz Sandhu]] ng [[India|Indiya]] si Gabriel bilang Miss Universe 2022. Si Gabriel ang kauna-unahang Miss USA na may lahing Pilipino, ikasiyam na Amerikana, at ang pinakamatandang nanalo bilang Miss Universe sa edad na dalawampu't-siyam.<ref>{{cite web |date=16 Enero 2023 |title=Mixed-heritage Filipina winners of Miss Universe, from R'Bonney Gabriel to Pia Wurtzbach |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion/2023/01/16/filipina-miss-universe-winners/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202044047/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion/2023/01/16/filipina-miss-universe-winners/ |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=29 Enero 2024 |website=The National News |language=en}}</ref> Siya rin ang ikalimang Miss Universe na may kaangkanang Pilipino.<ref>{{cite web |date=16 Enero 2023 |title='We are very proud of you': Pia Wurtzbach, Catriona Gray send messages of support to Celeste Cortesi |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2023/01/16/2237986/we-are-very-proud-you-pia-wurtzbach-catriona-gray-send-messages-support-celeste-cortesi |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610112332/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2023/01/16/2237986/we-are-very-proud-you-pia-wurtzbach-catriona-gray-send-messages-support-celeste-cortesi |archive-date=10 Hunyo 2023 |access-date=29 Enero 2024 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss Universe 2022, nakapaglakbay si Gabriel sa mga bansang Indonesya,<ref>{{Cite web |last= |first= |date=23 Pebrero 2023 |title=LOOK: R'Bonney Gabriel is lovely in lilac as she explores Bali |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/861793/r-bonney-nola-is-lovely-in-lilac-as-she-explores-bali/story/ |access-date=7 Mayo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> Taylandiya,<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Pebrero 2023 |title=Miss Universe 2022 R'Bonney Gabriel arrives in Thailand as part of her Asian tour |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/860527/miss-universe-2022-r-bonney-gabriel-arrives-in-thailand-as-part-of-her-asian-tour/story/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231206/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/860527/miss-universe-2022-r-bonney-gabriel-arrives-in-thailand-as-part-of-her-asian-tour/story/ |archive-date=17 Pebrero 2023 |access-date=7 Mayo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=17 Pebrero 2023 |title=Miss Universe 2022 R'bonney Gabriel was most inspired by Pinoy dad throughout pageant journey |url=https://www.philstar.com/lifestyle/health-and-family/2023/02/17/2244952/miss-universe-2022-rbonney-gabriel-was-most-inspired-pinoy-dad-throughout-pageant-journey |access-date=7 Mayo 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Biyetnam,<ref>{{Cite news |last=Cao |first=Tan |date=24 Pebrero 2023 |title=Miss Universe 2022 visits Vietnam |language=en |work=VnExpress International |url=https://e.vnexpress.net/news/trend/miss-universe-2022-visits-vietnam-4574524.html |access-date=7 Mayo 2025}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite web |last=Tusing |first=David |date=11 Mayo 2023 |title=Miss Universe R'Bonney Gabriel in the Philippines for the first time since her win |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2023/05/11/miss-universe-rbonney-gabriel-in-the-philippines-for-the-first-time-since-her-win/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162851/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2023/05/11/miss-universe-rbonney-gabriel-in-the-philippines-for-the-first-time-since-her-win/ |archive-date=7 Hulyo 2023 |access-date=7 Mayo 2025 |website=The National |language=en}}</ref> Guwatemala,<ref>{{Cite web |date=31 Mayo 2025 |title=R'Bonney Gabriel pays a visit to the patients of Smile Train in Guatemala City |url=https://femina.in/beauty-pageants/miss-universe/rbonney-gabriel-pays-a-visit-to-the-patients-of-smile-train-in-guatemala-city/articleshow/100647250.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929103436/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-universe/rbonney-gabriel-pays-a-visit-to-the-patients-of-smile-train-in-guatemala-city/articleshow/100647250.cms |archive-date=29 Setyembre 2023 |access-date=7 Mayo 2025 |website=Femina Miss India |language=en}}</ref> Olanda,<ref>{{Cite web |last=Malach |first=Hannah |date=10 Hulyo 2023 |title=Miss Universe R'Bonney Gabriel Crowns First Transgender Winner of Miss Netherlands |url=https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/miss-universe-transgender-rikkie-kolle-miss-netherlands-1235738824/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230727202028/https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/miss-universe-transgender-rikkie-kolle-miss-netherlands-1235738824/ |archive-date=27 Hulyo 2023 |access-date=7 Mayo 2025 |website=WWD |language=en-US}}</ref> Timog Aprika,<ref>{{Cite web |last=Naidoo |first=Alicia |date=15 Agosto 2023 |title=Exclusive: Miss Universe R'Bonney Gabriel on visiting South Africa |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/celeb-news/breaking-exclusive-miss-universe-rbonney-gabriel-visiting-south-africa-miss-sa-red-carpet-15-august-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929103435/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/celeb-news/breaking-exclusive-miss-universe-rbonney-gabriel-visiting-south-africa-miss-sa-red-carpet-15-august-2023/ |archive-date=29 Setyembre 2023 |access-date=7 Mayo 2025 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref> Honduras,<ref>{{Cite web |title=Miss Universe Sails to Mahogany Bay in Roatan on Carnival Vista |url=https://www.insidertravelreport.com/miss-universe-sails-to-mahogany-bay-in-roatan-on-carnival-vista |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929103436/https://www.insidertravelreport.com/miss-universe-sails-to-mahogany-bay-in-roatan-on-carnival-vista |archive-date=29 Setyembre 2023 |access-date=7 Mayo 2025 |website=Insider Travel Report |language=en}}</ref> Belis,<ref>{{Cite web |title=Belize welcomes Miss Universe 2022, Miss Aruba and Miss El Salvador |url=https://caribbean.loopnews.com/content/belize-welcomes-miss-universe-2022-miss-aruba-and-miss-el-salvador |access-date=7 Mayo 2025 |website=Loop News |language=en }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mehiko, Pransiya, El Salvador, at ang kaniyang sariling bansang Estados Unidos. Noong 18 Nobyembre 2023, sa gabi ni koronasyon ng [[Miss Universe 2023]], kinoronahan ni Gabriel si [[Sheynnis Palacios]] ng Nikaragwa bilang ang kaniyang kahalili.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rees |first=Alex |date=19 Nobyembre 2023 |title=Miss Nicaragua wins 2023 Miss Universe pageant |url=https://www.cnn.com/style/miss-universe-2023-nicaragua-sheynnis-palacios/index.html |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=19 Nobyembre 2023 |title=Sheynnis Palacios of Nicaragua wins Miss Universe 2023, first for her country |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2023/11/19/2310676/sheynnis-palacios-nicaragua-wins-miss-universe-2023-first-her-country |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=[[Philippine Star]]}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|India}} [[Harnaaz Sandhu]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2022|2022]]}} {{S-aft|after={{Flagicon|Nicaragua}} [[Sheynnis Palacios]]}} {{S-bef|before={{Flagicon|Kentucky}} Elle Smith}} {{s-ttl|title=[[Miss USA]]|years=2022}} {{S-aft|after={{Flagicon|North Carolina}} [[Morgan Romano]]}} {{S-end}} {{Miss Universe titleholders}}{{DEFAULTSORT:Gabriel, R'Bonnney}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1994]] [[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Amerikano]] [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino]] [[Kategorya:Miss Universe]] l17d1phm0gci3lagnsjmkgymk8ud000 0 322979 2230469 2223519 2026-10-01T04:48:42Z ~2026-52848-87 167009 bilang ng mga miyembro 2230469 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{copyedit|date=Abril 2023}} {{cleanup|date=Abril 2023|reason=Kailangang isalin ang mga banyagang salita tulad ng Japanese. Gayon din ang magkahalong salita tulad ng na-dismiss at na-terminate}} {{MOS|date=Abril 2023}} }} [[MNL48]] ay isang Filipino girl group na nabuo noong 2018 bilang sister group ng Japanese idol group [[AKB48|na AKB48]] . Napili ang mga miyembro ng 1st generation sa pamamagitan ng live auditions sa isang noontime show [[It's Showtime|''na It's Showtime'']] . Noong Mayo 2, 2018, nabuo nila ang kasalukuyang 3 koponan (Team MII, Team NIV, at Team L). Noong Mayo 2021, Ang grupo ay binubuo ng 45 miyembro. Kabilang sa mga miyembrong ito ay ang ''Kenkyuusei'' ( {{Lang-ja|研究生}} ) o Mag-aaral ng Pananaliksik. Ang mga miyembrong umalis sa grupo ay itinuturing na "mga nagtapos" at kung minsan ay binibigyan ng isang espesyal na palabas sa pagtatapos o konsiyerto ng pagtatapos. Mayroon ding mga kaso kung saan ang isang miyembro ay nagbitiw, na-dismiss, o na-terminate. Ang First Generation Center na si Shekinah Arzaga ng Team MII ang kasalukuyang pangkalahatang kapitan ng MNL48, matapos palitan ang unang kapitan na si Alice Margarita De Leon noong Marso 17, 2021. == Pangkalahatang-ideya == Ang MNL48 ay binubuo ng 0 opisyal na miyembro. Noong December 15, 2022 sa kanilang ''MNL48 Christmas Concert'', inihayag nila ang dissolution of teams, sa halip ay naghiwalay sila ng henerasyon. Sa pagitan, sila ay pinagsama sa tatlong koponan. Ang mga koponan ay: * '''Team MII''' (basahin bilang ''Team M Two'' ) – nauugnay sa kulay na '''{{Color|#FFDF00|Golden Yellow}}''' at ito ang 2nd Team M sa AKB48 Group pagkatapos ng Team M ng NMB48. * '''Team NIV''' (basahin bilang ''Team N Four'' ) – nauugnay sa kulay na '''{{Color|#55AB55|Fruit Salad Green}}''' at ito ang ika-4 na Team N sa AKB48 Group pagkatapos ng Team N ng NMB48, Team NII ng SNH48, at Team NIII ng NGT48. * '''Team L''' – nauugnay sa kulay '''{{Color|#F9CCCA|Pale Pink}}''' at ito ang 1st Team L sa kasaysayan ng AKB48 Group. Ang Tokyo Girls Collection Senbatsu (na malawak na kilala bilang Trainees o Kenkyuusei) ay itinatag. Ito ay umiral hanggang Nobyembre 4, 2021. == Kasalukuyang Lineup == {| class="wikitable" style="margin:1em auto; font-size:95%;" |+Mga Ranggo ng Pangkalahatang Halalan !Ranggo !Paglalarawan |- | style="text-align:center;" |1 |Center, Kami 7, at Senbatsu |- | style="text-align:center;" |2–7 |Kami 7 at Senbatsu |- | style="text-align:center;" |8–16 |Senbatsu |- | style="text-align:center;" |17–32 |Undergirls |- | style="text-align:center;" |33–48 |Next Girls |- | style="text-align:center;" |sa ibaba 48 |Kenkyuusei |- | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} |Hindi niranggo |- | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} |Hindi nakilahok |} {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |+Susi |'''§''' |Kasalukuyang General Election Center |- |'''¤''' |Pangkalahatang Kapitan |- |'''°''' |Mga Kapitan ng Henerasyon |- |'''฿''' |Kasabay na miyembro ng [[Baby Blue (idol group)|BABY BLUE]] <ref name="babyblue"></ref> |} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" ! rowspan="2" |Pangalan ! rowspan="2" |Buong pangalan ! rowspan="2" |Araw ng kapanganakan ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Ref. |- !1{{efn|name=FirstGE| The First General Election rankings are based on overall ranks of official candidates including trainees.}} !2 <ref name="election2019">{{Cite web |date=April 29, 2019 |title=MNL48 named their Second Year members and New Center Girl |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-named-their-second-year-members-and-new-center-girl/ |website=Mnl48 Philippines }}{{Dead link|date=Abril 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !3{{efn|name=ThirdGE|The MNL48 Third General Election are temporarily reducing to 36 members in which classifies into following ranks:<br />Senbatsu (Ranks 1–16), Undergirls (Ranks 17–32), Reserved Undergirls (Ranks 33–36) and Kenkyuusei (Ranks 37–48).<ref name="election2021">MNL48 Third General Election Results: * For ''MNL48 Third General Election Result Day 1'': {{cite web|title=MNL48 Third General Election Result Day 1|url=https://twitter.com/mnl48official/status/1357901853736898561/photo/1|accessdate=February 6, 2021|publisher=Twitter}} * For ''MNL48 Third General Election Result Day 2'': {{cite web|title=MNL48 Third General Election Result Day 2|url=https://twitter.com/mnl48official/status/1360482111275159554/photo/1|accessdate=February 13, 2021|publisher=Twitter}} * For ''MNL48 Third General Election Result Day 3'': {{cite web|title=MNL48 Third General Election Result Day 3|url=https://twitter.com/mnl48official/status/1363004175487967239/photo/1|accessdate=February 20, 2021|publisher=Twitter}}</ref>}} |- | Amy '''(฿)''' | Amanda Manabat Isidto | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|12|18}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | 27 | style="text-align:center;" | <ref name="babyblue" /> |- | Andi | Sandee Sugay Garcia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|11|8}} | style="text-align:center;" | 59 | style="text-align:center;" | 48 | style="text-align:center;" | 7 | style="text-align:center;" | |- | Charm | Charmaine Tosoc | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|09|07}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 39 | style="text-align:center;" | <ref name="CharmCJRachelRhea">{{cite web|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=17|title=Official Statement: Hallohallo Entertainment Inc. (HHE) would like to give MNL48 Rachel,Rhea, Charm and CJ a warm welcome as she joins MNL48.|work=mnl48.ph|date= November 1, 2021}}</ref> |- | CJ | Christine Joyce Dela Cruz | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|04|24}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 48 | style="text-align:center;" | <ref name="CharmCJRachelRhea" /> |- | Cole | Ashley Nicole Tanael Somera | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|8|27}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 43 | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | |- | Coleen '''(฿)''' | Coleen Apura Trinidad | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|11|26}} | style="text-align:center;" | 51 | style="text-align:center;" | 18 | style="text-align:center;" | 14 | style="text-align:center;" | <ref name="babyblue" /> |- | Dana | Dana Leanne Evangelista Brual | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|9|30}} | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | 37 | style="text-align:center;" | 18 | style="text-align:center;" | |- | Dian | Dian Marie Rele Mercado | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|6|30}} | style="text-align:center;" | 22 | style="text-align:center;" | 32 | style="text-align:center;" | 19 | style="text-align:center;" | |- | Ella | Ella Mae Rada Amat | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|10|30}} | style="text-align:center;" | 8 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-ella-to-join-mnl48-as-official-second-year-member/|title=Official Statement: Kenkyuusei Ella to join MNL48 as official second year member|work=Mnl48 Philippines|date=May 23, 2019|access-date=May 3, 2020|archive-date=May 25, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525042001/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-ella-to-join-mnl48-as-official-second-year-member/|url-status=dead}}</ref> |- | {{nowrap|Frances '''(฿)'''}} | Francese Therese Andale Pinlac | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|12|31}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | <ref name="babyblue new member">{{cite web |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=23 |title=Baby Blue welcomes its newest member, MNL48 Frances.|date= June 30, 2022}}</ref> |- | Gia | Guinevere Pahilanga Muse | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|11|13}} | style="text-align:center;" | 28 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 22 | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-gia-as-official-member/ |title=Official Statement: MNL48 welcomes back Kenkyuusei Gia as official member |date=November 5, 2019 |website=MNL48 |access-date=May 2, 2020 |archive-date=December 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203115058/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-gia-as-official-member/ |url-status=dead }}</ref> |- | Jamie | {{nowrap|Maria Jamie Beatrice Gallardo Alberto}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|11|12}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 6 | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | |- | Jem '''(1°)''' | Jemimah Sapuriada Caldejon | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|6|19}} | style="text-align:center;" | 11 | style="text-align:center;" | 13 | style="text-align:center;" | 8 | style="text-align:center;" | |- | Jie | Mheijie Calis | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|07|16}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 46 | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=12|title=Official Statement: HHE would like to give MNL48 Jie a warm welcome as she joins MNL48 and would be part of the Undergirls.|work=mnl48.ph|date= July 1, 2021}}</ref> |- | Kath | Kathlene Claire Lumbre Apduhan | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|08|07}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 26 | style="text-align:center;" | |- | Klaire | Klaire Hugh Presno | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|1|24}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 41 | style="text-align:center;" | 31 | style="text-align:center;" | |- | Klaryle | Klaryle Asuncion Mercado | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|06|20}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 28 | style="text-align:center;" | |- | Lyza '''(3°)''' | Allyza Mae Roxas | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|06|26}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 35 | style="text-align:center;" | |- | Mari | Mariz Mapesos Iyog | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|10|14}} | style="text-align:center;" | 27 | style="text-align:center;" | 30 | style="text-align:center;" | 34 | style="text-align:center;" | {{efn|name=Graduated}}<ref name="MariNile" /> |- | Miho | Miho de Jesus Hoshino | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|10|15}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 31 | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | |- | Princess | Princess Rius Briquillo | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|6|1}} | style="text-align:center;" | 46 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-princess-as-official-second-year-member/|title=Official Statement: MNL48 welcomes back Kenkyuusei Princess as official second year member|work=Mnl48 Philippines|date=June 3, 2019|access-date=May 3, 2020|archive-date=June 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190603160352/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-princess-as-official-second-year-member/|url-status=dead}}</ref> |- | Rachel | Rachel Frances Song Suazo | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2004|12|22}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 45 | style="text-align:center;" |<ref name="CharmCJRachelRhea" /> |- | Rhea | Aubrey Lopez | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|02|16}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 44 | style="text-align:center;" |<ref name="CharmCJRachelRhea" /> |- | Rianna | Bhrianna Chriszell Chua | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2004|07|01}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 33 | style="text-align:center;" | |- | Sheki '''(¤)''' | Shekinah Igarta Arzaga | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|7|20}} | style="text-align:center;" | 1 | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://ent.abs-cbn.com/itsshowtime/articles-news/24042818-mnl48-names-sheki-as-center-girl-reveals-15-other-first-generation-members-11850|title=MNL48 names Sheki as center girl, reveals 15 other first generation members|work=ABS-CBN Entertainment|date=April 28, 2018|access-date=Abril 2, 2023|archive-date=Nobiyembre 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126161111/https://ent.abs-cbn.com/itsshowtime/articles-news/24042818-mnl48-names-sheki-as-center-girl-reveals-15-other-first-generation-members-11850|url-status=dead}}</ref> |- | Yzabel '''(2°)''' | Dana Yzabel Divinagracia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|9|2}} | style="background:#bbb;" | {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 34 | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | |} <references /> == Mga dating miyembro == === 2018 Graduates === Isang kabuuang 5 opisyal na miyembro, lahat mula sa 1st Generation. 4 ang opisyal na nagtapos, at 1 ang nagbitiw. <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date !Election Rank ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- ! 1{{efn|name=FirstGE}} |- | Van | Vanessa Laguisma Yap | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1997|7|21}} | style="text-align:center;" | 30 | rowspan="4" style="text-align:center;" | Resigned on<br/>{{nowrap|June 8, 2018}}<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/entertainment/06/08/18/2-of-top-7-mnl48-girls-leave-group|title= Four members bid farewell|work=news.abs-cbn.com|date=June 8, 2018|accessdate=June 15, 2018}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- | Mae | {{nowrap|Angelica Mae Barrientos Batocael}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|5|22}} | style="text-align:center;" | 43 | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- | Trixie | Sharlene Trixie Caceres Tano | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|3|18}} | style="text-align:center;" | 7 | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- | Zen | Zennae Aballe Inot | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|2001|10|12}}}} | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- |Nina |Niña Editha Morales Guirnalda | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|7|27}} | style="text-align:center;" |70 | style="text-align:center;" |Resigned on July 6, 2018 | style="text-align:center;" |{{nowrap|Kenkyuusei (April 28, 2018 – June 8, 2018)}}<br />Team MII (June 8, 2018 – July 6, 2018) |- |}</div> === 2019 Graduates === May kabuuang 13 opisyal na miyembro, lahat mula sa 1st Generation, ang umalis sa grupo noong 2019. 8 ang nalampasan sa 2nd General Election, 2 ang nagbitiw, 2 ang nagtapos, at 1 ang na-dismiss. <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="2" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- ! 1{{efn|name=FirstGE}} ! 2<ref name="election2019" /> |- | Erica | {{nowrap|Princess Erica Uyanguren Sanico}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|10|19}} | style="text-align:center;" | 18 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | rowspan="8" style="text-align:center;" | Graduated on<br/>May 1, 2019<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/former-mnl48-members-bid-goodbye-to-their-idol-journey/| title=Former MNL48 members bid goodbye to their idol journey| website=mnl48.hallohallo.com| date=May 2, 2019}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Necca | Necca Lagumbay Adelan | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|12|15}} | style="text-align:center;" | 42 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Nice | Eunys Mantes Abad | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|2002|9|21}}}} | style="text-align:center;" | 19 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Cassey | Cassandra Mae Bajolo Pestillos | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|1|9}} | style="text-align:center;" | 66 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – July 9, 2018)<br />Team MII (July 9, 2018 – May 1, 2019) |- | Sha | Sharei Siao Engbino | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|7|22}} | style="text-align:center;" | 36 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Hazel | Hazel Joy Anub Marzonia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|9|6}} | style="text-align:center;" | 41 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Madie | Madelaine Oidem Epilogo | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|4|16}} | style="text-align:center;" | 47 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Jewel | Khyan Jewel Cacapit | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|7|16}} | style="text-align:center;" | 40 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Quincy | Quincy Josiah Binalla Santillan | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|2|11}} | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" | 42 | style="text-align:center;" | Resigned on<br/>May 23, 2019<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-quincy-will-no-longer-be-part-of-mnl48-second-year| title=Official Statement: Quincy will no longer be part of MNL48 second year.| website=mnl48.hallohallo.com| date=May 23, 2019}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – May 23, 2019) |- | Sayaka | Sayaka Anonuevo Awane | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|9|6}} | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | Graduated on<br/>June 9, 2019<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48s-sayaka-officially-leaves-the-idol-group| title=Official Statement: MNL48's Sayaka officially leaves the idol group| website=mnl48.hallohallo.com| date=June 3, 2019| access-date=September 15, 2019| archive-date=June 3, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190603160351/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48s-sayaka-officially-leaves-the-idol-group/| url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 9, 2019) |- | Ash | Ashley Cloud Santos Garcia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|8|31}} | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | 8 | style="text-align:center;" | Graduated on {{nowrap|September 15, 2019}}<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-ash-bids-farewell-to-the-idol-group| title=Official Statement: MNL48 Ash bids farewell to the idol group| website=mnl48.hallohallo.com| date=September 4, 2019}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 15, 2019) |- | Essel | Jessel Gregorio Montaos | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|12|17}} | style="text-align:center;" | 31 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | Resigned on<br/>October 7, 2019<ref name="exit1">{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-kenkyuusei-members-mela-essel-and-jean-to-exit-idol-group/| title=Official Statement: MNL48 Kenkyuusei members Mela, Essel, and Jean to exit idol group| website=mnl48.hallohallo.com| date=October 7, 2019| access-date=October 9, 2019| archive-date=October 9, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191009035523/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-kenkyuusei-members-mela-essel-and-jean-to-exit-idol-group/| url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019)<br />{{nowrap|Kenkyuusei (May 23, 2019 – October 7, 2019)}} |- | Cess | Princess Rabago Labay | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|3|30}} | style="text-align:center;" | 48 | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | Terminated on November 5, 2019<ref>{{Cite web |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-management-to-terminate-cess-from-mnl48-for-violations/ |title=Official Statement: HHE Management to terminate Cess from MNL48 for violations |date=November 5, 2019 |website=MNL48 |access-date=November 6, 2019 |archive-date=November 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106051715/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-management-to-terminate-cess-from-mnl48-for-violations/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – November 5, 2019) |- |}</div> === 2020 Graduates === May kabuuang 5 opisyal na miyembro (kabilang ang 9 na nagtapos na miyembro) ang umalis sa grupo noong 2020. Karamihan sa mga miyembro nito ay nag-apply para sa Ikatlong Pangkalahatang Halalan, ngunit nagretiro para sa kanilang aplikasyon <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- |Dani |Daniella Mae Ramos Palmero | style="text-align:left;" |{{nowrap|{{birth date and age|1999|9|20}}}} | style="text-align:center;" |69 | style="text-align:center;" |36 | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |Dismissed on<br/>January 13, 2020<ref>{{cite web|date=January 13, 2020|title=Official Statement: HHE to terminate Dani from MNL48 due to violations|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-to-terminate-dani-from-mnl48-due-to-violations/|website=MNL48|access-date=May 2, 2020|archive-date=January 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130112112/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-to-terminate-dani-from-mnl48-due-to-violations/|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019)<br />Team NIV (May 2, 2019 – January 13, 2020) |- |- |Faith |Faith Shanrae Alvarez Santiago | style="text-align:left;" |{{birth date and age|1999|12|7}} | style="text-align:center;" |13 | style="text-align:center;" |10 | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |Graduated on<br/>January 26, 2020<ref>{{cite web|date=January 13, 2020|title=Official Statement: MNL48 Faith to take her final bow as MNL48 member|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-faith-to-take-her-final-bow-as-mnl48-member/|website=MNL48|access-date=May 2, 2020|archive-date=January 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130112112/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-faith-to-take-her-final-bow-as-mnl48-member/|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – January 26, 2020) |- |Rans |Francinne Roy Rifol | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|10|18}} | style="text-align:center;" |65 | style="text-align:center;" |9 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | rowspan="7" style="text-align:center;" |Graduated on<br />October 30, 2020{{efn|name=Graduated|Formally graduated without her graduation event.}} | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – June 8, 2018)<br />Team MII (June 8, 2018 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei">{{cite web|date=March 16, 2020|title=Official Statement: MNL48's Rans, Yssa, Lei and Rowee will not join the Third General Election.|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48s-rans-yssa-lei-and-rowee-will-not-join-the-third-general-election/|work=Mnl48 Philippines}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Rowee |Loulle Angelyn Maagad Villaflores | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|5|26}} | style="text-align:center;" |52 | style="text-align:center;" |16 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019)<br />Team NIV (May 2, 2019 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei" /> |- |Lei |Lorraine Leigh Lacumba | style="text-align:left;" |{{birth date and age|1997|8|9}} | style="text-align:center;" |39 | style="text-align:center;" |45 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei" /> |- |Yssa |Chelsey Yssacky Miranda Bautista | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|8|30}} | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |29 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2019 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei" /> |- |Joyce |Valerie Joyce Daita | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|2|13}} | style="text-align:center;" |20 | style="text-align:center;" |26 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – May 18, 2020)<ref>{{cite web|date=May 5, 2020|title=Official Statement: MNL48 Joyce will no longer join the Third General Election|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-joyce-will-no-longer-join-the-third-general-election/|website=MNL48}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Daryll |Daryll Caritativo Matalino | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|6|2}} | style="text-align:center;" |29 | style="text-align:center;" |44 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – June 20, 2020)<ref>{{cite web|date=June 20, 2020|title=Official Statement: MNL48 Daryll will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/official-statement-mnl48-daryll-will-not-join-the-third-general-election/|website=MNL48}}</ref> |- |Ecka |Ericka Joyce Madriaga Sibug | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|5|5}} | style="text-align:center;" |44 | style="text-align:center;" |35 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |{{nowrap|Team NIV (May 2, 2018 – September 30, 2020)}}<ref>{{cite web|date=September 30, 2020|title=Official Statement: MNL48 Ecka will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement/|website=MNL48}}</ref> |- |Belle |{{nowrap|Aubrey Ysabelle Badong Delos Reyes}} | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|4|17}} | style="text-align:center;" |23 | style="text-align:center;" |24 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Graduated on<br />November 28, 2020{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=November 28, 2020|title=Official Statement: MNL48 Belle will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates|website=MNL48}}</ref> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – November 28, 2020) |- |[[Sela Guia|Sela]] |[[Sela Guia|Marsela Mari Dela Cruz Guia]] | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|4|28}} | style="text-align:center;" |3 | style="text-align:center;" |2 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Graduated on<br />{{nowrap|November 29, 2020{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=November 28, 2020|title=Official Statement: MNL48 Sela will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement-en/|website=MNL48}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – November 29, 2020) |- |Emz |Erica Maria Bacus Macabutas | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|3|31}} | style="text-align:center;" |49 | style="text-align:center;" |33 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | rowspan="3" style="text-align:center;" |Terminated on<br/>{{nowrap|December 31, 2020}}<ref>{{cite web|date=December 31, 2020|title=Official Announcement: MNL48 Shaira, Shaina, and Emz has been terminated from MNL48|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement/|website=MNL48}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019)<br />Team MII (May 2, 2019 – December 31, 2020) |- |Shaira |Shaira Asebias Duran | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|8|12}} | style="text-align:center;" |37 | style="text-align:center;" |46 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – December 31, 2020) |- |Shaina |Shaina Asebias Duran | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|8|12}} | style="text-align:center;" |33 | style="text-align:center;" |47 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – December 31, 2020) |}</div> === 2021 Graduates === May kabuuang 14 na opisyal na miyembro ang umalis sa grupo noong 2021 <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- |Aly |{{nowrap|Jhona Alyanah Montefalcon Padillo}} | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|1|11}} | style="text-align:center;" |26 | style="text-align:center;" |1 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />February 6, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=February 6, 2021|title=Official Announcement: MNL48 Aly and MNL48 Ice will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/news-and-updates|website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – February 6, 2021)<br />2nd General Election's Center<ref>{{cite web|date=May 3, 2019|title=Aly, bagong MNL48 center girl|url=http://balita.net.ph/2019/05/03/aly-bagong-mnl48-center-girl/|work=balita.net.ph|access-date=Abril 3, 2023|archive-date=Enero 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112032201/http://balita.net.ph/2019/05/03/aly-bagong-mnl48-center-girl/|url-status=dead}}</ref> |- |Ice |Nicelle Joy Coronel Bozon | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|10|1}} | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |38 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2019 – February 6, 2021) |- |Karla |Ruth Carla Mariano Dela Paz | style="text-align:left;" |{{nowrap|{{birth date and age|2002|11|25}}}} | style="text-align:center;" |67 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |43 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />February 25, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=February 25, 2021|title=Official Announcement: MNL48 Karla and MNL48 Laney will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement/|website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – May 1, 2019;<br />May 7, 2019 – January 18, 2020;<br />February 13, 2021 – February 25, 2021)<br />Team NIV (January 18, 2020 – February 13, 2021) |- |Laney |Lorelaine Delos Reyes Sañosa | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|11|17}} | style="text-align:center;" |68 | style="text-align:center;" |39 | style="text-align:center;" |37 | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019;<br />February 13, 2021 – February 25, 2021)<br />Team MII (May 2, 2019 – February 13, 2021) |- | Sam | Christina Samantha Cortan Tagana | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|10|15}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 42 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />April 20, 2021{{efn|name=MariNileSamTrish|Kenkyuusei's Kyla, Sam and Trish announced their graduation thru their social networking site. However, HHE has no official statement yet regarding their announcement.}} | style="text-align:center;" | Kenkyuusei (May 7, 2019 – January 26, 2020;<br />February 13, 2021 –April 20, 2021)<br />Team MII (January 26, 2020 – February 13, 2021)<ref>{{cite web|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-sam-promoted-as-mnl48-official-member/|title=Official Statement: Kenkyuusei Sam promoted as MNL48 official member|date=January 26, 2020|website=MNL48|access-date=May 2, 2020|archive-date=January 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130112114/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-sam-promoted-as-mnl48-official-member/|url-status=dead}}</ref> |- | Alice | Alice Margarita Reyes De Leon | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|3|29}} | style="text-align:center;" |6 | style="text-align:center;" |7 | style="text-align:center;" |11 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />May 21, 2021<ref>{{cite web|date=May 21, 2021|title=Official Announcement: MNL48 Alice, former MNL48’s Overall Captain will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=6|website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 21, 2021) |- | Trish | Trisha Branggan Labrador | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|7|16}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 38 | style="text-align:center;" | Kenkyuusei (May 7, 2019 – August 4, 2020;<br />February 13, 2021 – May 21, 2021){{efn|name=MariNileSamTrish}}<br />Team NIV (August 4, 2020 – February 13, 2021)<ref name="niletrish" /> |- | Brei | Aubrey Salvatierra Binuya | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|12|7}} | style="text-align:center;" | 38 | style="text-align:center;" | 20 | style="text-align:center;" | 21 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />June 29, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=June 29, 2021 |title=Official Announcement:MNL48 Gabb and Brei will be graduating from the idol industry |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=10 |website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – June 29, 2021) |- | [[Gabb Skribikin|Gabb]] | Gabrielle Ruedas Skribikin | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|8|31}} | style="text-align:center;" | 10 | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | 10 | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – June 29, 2021) |- | Nile | Anne Nicole Cortado Casitas | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|7|8}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 36 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />July 20, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref name="MariNile">{{cite web|date=July 20, 2021 |title=Official Announcement:MNL48 Mari and Nile will be graduating from the idol industry |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=13 |website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (May 7, 2019 – August 4, 2020)<br />Team NIV (August 4, 2020 – July 20, 2021)<ref name="niletrish">{{cite web|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-nile-and-trish-promoted-as-mnl48-official-member/|title= Official Statement: Kenkyuusei Nile and Trish promoted as MNL48 official member.|work=Mnl48 Philippines|date=August 4, 2020}}</ref> |- | Kyla | {{nowrap|Kyla Angelica Marie Tarong De Catalina}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|2|18}} | style="text-align:center;" | 21 | style="text-align:center;" | 14 | style="text-align:center;" | 40 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />August 8, 2021{{efn|name=MariNileSamTrish}} | style="text-align:center;" | Team L (May 2, 2018 – February 13, 2021)<br />Kenkyuusei (February 13, 2021 – August 8, 2021) |- | Grace | Mary Grace Velasco Buenaventura | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1997|1|13}} | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | 30 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />September 25, 2021<ref name="GraceTinAlyssaTheaKay">{{cite web|date=September 23, 2021 |title=Official Announcement:MNL48 Thea, Tin, Alyssa, Kay and Grace will be graduating from the idol industry |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=16 |website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 25, 2021) |- | Tin | Christine Ann Coralde Coloso | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|12|11}} | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | 27 | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 25, 2021) |- | Alyssa | Alyssa Nicole Magsino Garcia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|6|30}} | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | 28 | style="text-align:center;" | 20 | rowspan="2" style="text-align:center;" | ''Graduated on<br />September 26, 2021''<ref name="GraceTinAlyssaTheaKay" /> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – September 26, 2021) |- | Thea | Althea Degillo Itona | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|5|8}} | style="text-align:center;" | 45 | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 26, 2021) |- | Kay | Kaede Rivera Ishiyama | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|11|10}} | style="text-align:center;" | 34 | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | 32 | style="text-align:center;" | Graduated on<br />September 27, 2021<ref name="GraceTinAlyssaTheaKay" /> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 27, 2021) |- | Jana | Jana Ross Angeles | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|01|07}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 29 | style="text-align:center;" | Graduated on<br />{{nowrap|December 15, 2021}}{{efn|name=Graduated}}{{efn|name=Removed|Removed on the roster based on their official website.}} | style="text-align:center;" | Kenkyuusei (March 15, 2020 – February 13, 2021)<br/>{{nowrap|Team Unknown (February 13, 2021 – December 15, 2021)}} |}</div> === 2022 Graduates === <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- | Jan | Cristine Jan Roque Elaurza | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|1|5}} | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" | 11 | style="text-align:center;" | 6 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />{{nowrap|June 30, 2022{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=June 30, 2022|title=Official Announcement: MNL48 Jan will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=22|website=mnl48.ph}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 30, 2022)<br />{{nowrap|[[Baby Blue (idol group)|Baby Blue]] (September 1, 2020 – June 30, 2022)<ref name="babyblue">{{cite web|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/baby-blue-the-newest-trio-unit-group-from-mnl48-debuts-its-first-single/|title= Baby Blue the Newest Trio Unit Group from MNL48 Debuts its First Single|date= September 1, 2020}}</ref>}} |- | Jaydee | {{nowrap|Jennifer Nandy Garcia Villaruel}} | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|2002|10|10}}}} | style="text-align:center;" | 32 | style="text-align:center;" | 40 | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />{{nowrap|July 31, 2022{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=July 31, 2022|title=Official Announcement: MNL48 Jaydee will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=27|website=mnl48.ph}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – July 31, 2022) |- | Ruth | Ruther Marie Alterado Lingat | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|10|10}} | style="text-align:center;" | 35 | style="text-align:center;" | 21 | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | Graduated on<br/>{{nowrap|October 1, 2022{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=July 31, 2022|title=Official Announcement: MNL48 Ruth will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=29|website=mnl48.ph}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – October 1, 2022) |}</div> === 2023 Graduates === <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- | Abby | {{nowrap|Abelaine Saunar Trinidad}} | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|1997|7|31}}}} | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | 1 | style="text-align:center;" | Graduated on<br/>{{nowrap|March 31, 2023{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=March 31, 2023|title=Official Announcement: MNL48 Abby will be graduating from the idol industry|url=https://www.mnl48.ph/news|website=mnl48.ph|access-date=Abril 3, 2023|archive-date=Marso 31, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230331153333/https://www.mnl48.ph/news|url-status=dead}}</ref>}} | style="text-align:center;" |{{nowrap|Team NIV (May 2, 2018 – March 31, 2023)}}<br/>3rd General Election Center<ref>{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/02/23/21/abby-trinidad-is-mnl48s-third-generation-center-girl|title=Abby Trinidad is MNL48's third-generation center girl|work=ABS-CBN News|date=February 23, 2021}}</ref> |}</div> == Talababa == <references group="lower-alpha" /> == Sanggunian == {{reflist}} {{uncategorized}} dwcdr6x4fwnxigu6ynaqh90sgmpbt85 2230474 2230469 2026-10-01T05:34:02Z GinawaSaHapon 102500 Kinansela ang pagbabagong 2230469 ni [[Special:Contributions/~2026-52848-87|~2026-52848-87]] ([[User talk:~2026-52848-87|Usapan]]) 2230474 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{copyedit|date=Abril 2023}} {{cleanup|date=Abril 2023|reason=Kailangang isalin ang mga banyagang salita tulad ng Japanese. Gayon din ang magkahalong salita tulad ng na-dismiss at na-terminate}} {{MOS|date=Abril 2023}} }} [[MNL48]] ay isang Filipino girl group na nabuo noong 2018 bilang sister group ng Japanese idol group [[AKB48|na AKB48]] . Napili ang mga miyembro ng 1st generation sa pamamagitan ng live auditions sa isang noontime show [[It's Showtime|''na It's Showtime'']] . Noong Mayo 2, 2018, nabuo nila ang kasalukuyang 3 koponan (Team MII, Team NIV, at Team L). Noong Mayo 2021, Ang grupo ay binubuo ng 45 miyembro. Kabilang sa mga miyembrong ito ay ang ''Kenkyuusei'' ( {{Lang-ja|研究生}} ) o Mag-aaral ng Pananaliksik. Ang mga miyembrong umalis sa grupo ay itinuturing na "mga nagtapos" at kung minsan ay binibigyan ng isang espesyal na palabas sa pagtatapos o konsiyerto ng pagtatapos. Mayroon ding mga kaso kung saan ang isang miyembro ay nagbitiw, na-dismiss, o na-terminate. Ang First Generation Center na si Shekinah Arzaga ng Team MII ang kasalukuyang pangkalahatang kapitan ng MNL48, matapos palitan ang unang kapitan na si Alice Margarita De Leon noong Marso 17, 2021. == Pangkalahatang-ideya == Ang MNL48 ay binubuo ng 27 opisyal na miyembro. Noong December 15, 2022 sa kanilang ''MNL48 Christmas Concert'', inihayag nila ang dissolution of teams, sa halip ay naghiwalay sila ng henerasyon. Sa pagitan, sila ay pinagsama sa tatlong koponan. Ang mga koponan ay: * '''Team MII''' (basahin bilang ''Team M Two'' ) – nauugnay sa kulay na '''{{Color|#FFDF00|Golden Yellow}}''' at ito ang 2nd Team M sa AKB48 Group pagkatapos ng Team M ng NMB48. * '''Team NIV''' (basahin bilang ''Team N Four'' ) – nauugnay sa kulay na '''{{Color|#55AB55|Fruit Salad Green}}''' at ito ang ika-4 na Team N sa AKB48 Group pagkatapos ng Team N ng NMB48, Team NII ng SNH48, at Team NIII ng NGT48. * '''Team L''' – nauugnay sa kulay '''{{Color|#F9CCCA|Pale Pink}}''' at ito ang 1st Team L sa kasaysayan ng AKB48 Group. Ang Tokyo Girls Collection Senbatsu (na malawak na kilala bilang Trainees o Kenkyuusei) ay itinatag. Ito ay umiral hanggang Nobyembre 4, 2021. == Kasalukuyang Lineup == {| class="wikitable" style="margin:1em auto; font-size:95%;" |+Mga Ranggo ng Pangkalahatang Halalan !Ranggo !Paglalarawan |- | style="text-align:center;" |1 |Center, Kami 7, at Senbatsu |- | style="text-align:center;" |2–7 |Kami 7 at Senbatsu |- | style="text-align:center;" |8–16 |Senbatsu |- | style="text-align:center;" |17–32 |Undergirls |- | style="text-align:center;" |33–48 |Next Girls |- | style="text-align:center;" |sa ibaba 48 |Kenkyuusei |- | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} |Hindi niranggo |- | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} |Hindi nakilahok |} {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |+Susi |'''§''' |Kasalukuyang General Election Center |- |'''¤''' |Pangkalahatang Kapitan |- |'''°''' |Mga Kapitan ng Henerasyon |- |'''฿''' |Kasabay na miyembro ng [[Baby Blue (idol group)|BABY BLUE]] <ref name="babyblue"></ref> |} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" ! rowspan="2" |Pangalan ! rowspan="2" |Buong pangalan ! rowspan="2" |Araw ng kapanganakan ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Ref. |- !1{{efn|name=FirstGE| The First General Election rankings are based on overall ranks of official candidates including trainees.}} !2 <ref name="election2019">{{Cite web |date=April 29, 2019 |title=MNL48 named their Second Year members and New Center Girl |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/mnl48-named-their-second-year-members-and-new-center-girl/ |website=Mnl48 Philippines }}{{Dead link|date=Abril 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !3{{efn|name=ThirdGE|The MNL48 Third General Election are temporarily reducing to 36 members in which classifies into following ranks:<br />Senbatsu (Ranks 1–16), Undergirls (Ranks 17–32), Reserved Undergirls (Ranks 33–36) and Kenkyuusei (Ranks 37–48).<ref name="election2021">MNL48 Third General Election Results: * For ''MNL48 Third General Election Result Day 1'': {{cite web|title=MNL48 Third General Election Result Day 1|url=https://twitter.com/mnl48official/status/1357901853736898561/photo/1|accessdate=February 6, 2021|publisher=Twitter}} * For ''MNL48 Third General Election Result Day 2'': {{cite web|title=MNL48 Third General Election Result Day 2|url=https://twitter.com/mnl48official/status/1360482111275159554/photo/1|accessdate=February 13, 2021|publisher=Twitter}} * For ''MNL48 Third General Election Result Day 3'': {{cite web|title=MNL48 Third General Election Result Day 3|url=https://twitter.com/mnl48official/status/1363004175487967239/photo/1|accessdate=February 20, 2021|publisher=Twitter}}</ref>}} |- | Amy '''(฿)''' | Amanda Manabat Isidto | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|12|18}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | 27 | style="text-align:center;" | <ref name="babyblue" /> |- | Andi | Sandee Sugay Garcia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|11|8}} | style="text-align:center;" | 59 | style="text-align:center;" | 48 | style="text-align:center;" | 7 | style="text-align:center;" | |- | Charm | Charmaine Tosoc | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|09|07}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 39 | style="text-align:center;" | <ref name="CharmCJRachelRhea">{{cite web|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=17|title=Official Statement: Hallohallo Entertainment Inc. (HHE) would like to give MNL48 Rachel,Rhea, Charm and CJ a warm welcome as she joins MNL48.|work=mnl48.ph|date= November 1, 2021}}</ref> |- | CJ | Christine Joyce Dela Cruz | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|04|24}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 48 | style="text-align:center;" | <ref name="CharmCJRachelRhea" /> |- | Cole | Ashley Nicole Tanael Somera | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|8|27}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 43 | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | |- | Coleen '''(฿)''' | Coleen Apura Trinidad | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|11|26}} | style="text-align:center;" | 51 | style="text-align:center;" | 18 | style="text-align:center;" | 14 | style="text-align:center;" | <ref name="babyblue" /> |- | Dana | Dana Leanne Evangelista Brual | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|9|30}} | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | 37 | style="text-align:center;" | 18 | style="text-align:center;" | |- | Dian | Dian Marie Rele Mercado | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|6|30}} | style="text-align:center;" | 22 | style="text-align:center;" | 32 | style="text-align:center;" | 19 | style="text-align:center;" | |- | Ella | Ella Mae Rada Amat | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|10|30}} | style="text-align:center;" | 8 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-ella-to-join-mnl48-as-official-second-year-member/|title=Official Statement: Kenkyuusei Ella to join MNL48 as official second year member|work=Mnl48 Philippines|date=May 23, 2019|access-date=May 3, 2020|archive-date=May 25, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525042001/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-ella-to-join-mnl48-as-official-second-year-member/|url-status=dead}}</ref> |- | {{nowrap|Frances '''(฿)'''}} | Francese Therese Andale Pinlac | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|12|31}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | <ref name="babyblue new member">{{cite web |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=23 |title=Baby Blue welcomes its newest member, MNL48 Frances.|date= June 30, 2022}}</ref> |- | Gia | Guinevere Pahilanga Muse | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|11|13}} | style="text-align:center;" | 28 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 22 | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-gia-as-official-member/ |title=Official Statement: MNL48 welcomes back Kenkyuusei Gia as official member |date=November 5, 2019 |website=MNL48 |access-date=May 2, 2020 |archive-date=December 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203115058/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-gia-as-official-member/ |url-status=dead }}</ref> |- | Jamie | {{nowrap|Maria Jamie Beatrice Gallardo Alberto}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|11|12}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 6 | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | |- | Jem '''(1°)''' | Jemimah Sapuriada Caldejon | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|6|19}} | style="text-align:center;" | 11 | style="text-align:center;" | 13 | style="text-align:center;" | 8 | style="text-align:center;" | |- | Jie | Mheijie Calis | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|07|16}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 46 | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=12|title=Official Statement: HHE would like to give MNL48 Jie a warm welcome as she joins MNL48 and would be part of the Undergirls.|work=mnl48.ph|date= July 1, 2021}}</ref> |- | Kath | Kathlene Claire Lumbre Apduhan | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|08|07}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 26 | style="text-align:center;" | |- | Klaire | Klaire Hugh Presno | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|1|24}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 41 | style="text-align:center;" | 31 | style="text-align:center;" | |- | Klaryle | Klaryle Asuncion Mercado | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|06|20}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 28 | style="text-align:center;" | |- | Lyza '''(3°)''' | Allyza Mae Roxas | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|06|26}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 35 | style="text-align:center;" | |- | Mari | Mariz Mapesos Iyog | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|10|14}} | style="text-align:center;" | 27 | style="text-align:center;" | 30 | style="text-align:center;" | 34 | style="text-align:center;" | {{efn|name=Graduated}}<ref name="MariNile" /> |- | Miho | Miho de Jesus Hoshino | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|10|15}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 31 | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | |- | Princess | Princess Rius Briquillo | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|6|1}} | style="text-align:center;" | 46 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-princess-as-official-second-year-member/|title=Official Statement: MNL48 welcomes back Kenkyuusei Princess as official second year member|work=Mnl48 Philippines|date=June 3, 2019|access-date=May 3, 2020|archive-date=June 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190603160352/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-welcomes-back-kenkyuusei-princess-as-official-second-year-member/|url-status=dead}}</ref> |- | Rachel | Rachel Frances Song Suazo | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2004|12|22}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 45 | style="text-align:center;" |<ref name="CharmCJRachelRhea" /> |- | Rhea | Aubrey Lopez | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|02|16}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 44 | style="text-align:center;" |<ref name="CharmCJRachelRhea" /> |- | Rianna | Bhrianna Chriszell Chua | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2004|07|01}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 33 | style="text-align:center;" | |- | Sheki '''(¤)''' | Shekinah Igarta Arzaga | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|7|20}} | style="text-align:center;" | 1 | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://ent.abs-cbn.com/itsshowtime/articles-news/24042818-mnl48-names-sheki-as-center-girl-reveals-15-other-first-generation-members-11850|title=MNL48 names Sheki as center girl, reveals 15 other first generation members|work=ABS-CBN Entertainment|date=April 28, 2018|access-date=Abril 2, 2023|archive-date=Nobiyembre 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126161111/https://ent.abs-cbn.com/itsshowtime/articles-news/24042818-mnl48-names-sheki-as-center-girl-reveals-15-other-first-generation-members-11850|url-status=dead}}</ref> |- | Yzabel '''(2°)''' | Dana Yzabel Divinagracia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|9|2}} | style="background:#bbb;" | {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 34 | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | |} <references /> == Mga dating miyembro == === 2018 Graduates === Isang kabuuang 5 opisyal na miyembro, lahat mula sa 1st Generation. 4 ang opisyal na nagtapos, at 1 ang nagbitiw. <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date !Election Rank ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- ! 1{{efn|name=FirstGE}} |- | Van | Vanessa Laguisma Yap | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1997|7|21}} | style="text-align:center;" | 30 | rowspan="4" style="text-align:center;" | Resigned on<br/>{{nowrap|June 8, 2018}}<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/entertainment/06/08/18/2-of-top-7-mnl48-girls-leave-group|title= Four members bid farewell|work=news.abs-cbn.com|date=June 8, 2018|accessdate=June 15, 2018}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- | Mae | {{nowrap|Angelica Mae Barrientos Batocael}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|5|22}} | style="text-align:center;" | 43 | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- | Trixie | Sharlene Trixie Caceres Tano | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|3|18}} | style="text-align:center;" | 7 | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- | Zen | Zennae Aballe Inot | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|2001|10|12}}}} | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – June 8, 2018) |- |Nina |Niña Editha Morales Guirnalda | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|7|27}} | style="text-align:center;" |70 | style="text-align:center;" |Resigned on July 6, 2018 | style="text-align:center;" |{{nowrap|Kenkyuusei (April 28, 2018 – June 8, 2018)}}<br />Team MII (June 8, 2018 – July 6, 2018) |- |}</div> === 2019 Graduates === May kabuuang 13 opisyal na miyembro, lahat mula sa 1st Generation, ang umalis sa grupo noong 2019. 8 ang nalampasan sa 2nd General Election, 2 ang nagbitiw, 2 ang nagtapos, at 1 ang na-dismiss. <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="2" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- ! 1{{efn|name=FirstGE}} ! 2<ref name="election2019" /> |- | Erica | {{nowrap|Princess Erica Uyanguren Sanico}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|10|19}} | style="text-align:center;" | 18 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | rowspan="8" style="text-align:center;" | Graduated on<br/>May 1, 2019<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/former-mnl48-members-bid-goodbye-to-their-idol-journey/| title=Former MNL48 members bid goodbye to their idol journey| website=mnl48.hallohallo.com| date=May 2, 2019}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Necca | Necca Lagumbay Adelan | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|12|15}} | style="text-align:center;" | 42 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Nice | Eunys Mantes Abad | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|2002|9|21}}}} | style="text-align:center;" | 19 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Cassey | Cassandra Mae Bajolo Pestillos | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|1|9}} | style="text-align:center;" | 66 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – July 9, 2018)<br />Team MII (July 9, 2018 – May 1, 2019) |- | Sha | Sharei Siao Engbino | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|7|22}} | style="text-align:center;" | 36 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Hazel | Hazel Joy Anub Marzonia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|9|6}} | style="text-align:center;" | 41 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Madie | Madelaine Oidem Epilogo | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|4|16}} | style="text-align:center;" | 47 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Jewel | Khyan Jewel Cacapit | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|7|16}} | style="text-align:center;" | 40 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – May 1, 2019) |- | Quincy | Quincy Josiah Binalla Santillan | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|2|11}} | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" | 42 | style="text-align:center;" | Resigned on<br/>May 23, 2019<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-quincy-will-no-longer-be-part-of-mnl48-second-year| title=Official Statement: Quincy will no longer be part of MNL48 second year.| website=mnl48.hallohallo.com| date=May 23, 2019}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – May 23, 2019) |- | Sayaka | Sayaka Anonuevo Awane | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|9|6}} | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | Graduated on<br/>June 9, 2019<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48s-sayaka-officially-leaves-the-idol-group| title=Official Statement: MNL48's Sayaka officially leaves the idol group| website=mnl48.hallohallo.com| date=June 3, 2019| access-date=September 15, 2019| archive-date=June 3, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190603160351/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48s-sayaka-officially-leaves-the-idol-group/| url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 9, 2019) |- | Ash | Ashley Cloud Santos Garcia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|8|31}} | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | 8 | style="text-align:center;" | Graduated on {{nowrap|September 15, 2019}}<ref>{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-ash-bids-farewell-to-the-idol-group| title=Official Statement: MNL48 Ash bids farewell to the idol group| website=mnl48.hallohallo.com| date=September 4, 2019}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 15, 2019) |- | Essel | Jessel Gregorio Montaos | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|12|17}} | style="text-align:center;" | 31 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | Resigned on<br/>October 7, 2019<ref name="exit1">{{cite web| url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-kenkyuusei-members-mela-essel-and-jean-to-exit-idol-group/| title=Official Statement: MNL48 Kenkyuusei members Mela, Essel, and Jean to exit idol group| website=mnl48.hallohallo.com| date=October 7, 2019| access-date=October 9, 2019| archive-date=October 9, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191009035523/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-kenkyuusei-members-mela-essel-and-jean-to-exit-idol-group/| url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 1, 2019)<br />{{nowrap|Kenkyuusei (May 23, 2019 – October 7, 2019)}} |- | Cess | Princess Rabago Labay | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|3|30}} | style="text-align:center;" | 48 | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | Terminated on November 5, 2019<ref>{{Cite web |url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-management-to-terminate-cess-from-mnl48-for-violations/ |title=Official Statement: HHE Management to terminate Cess from MNL48 for violations |date=November 5, 2019 |website=MNL48 |access-date=November 6, 2019 |archive-date=November 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106051715/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-management-to-terminate-cess-from-mnl48-for-violations/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – November 5, 2019) |- |}</div> === 2020 Graduates === May kabuuang 5 opisyal na miyembro (kabilang ang 9 na nagtapos na miyembro) ang umalis sa grupo noong 2020. Karamihan sa mga miyembro nito ay nag-apply para sa Ikatlong Pangkalahatang Halalan, ngunit nagretiro para sa kanilang aplikasyon <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- |Dani |Daniella Mae Ramos Palmero | style="text-align:left;" |{{nowrap|{{birth date and age|1999|9|20}}}} | style="text-align:center;" |69 | style="text-align:center;" |36 | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |Dismissed on<br/>January 13, 2020<ref>{{cite web|date=January 13, 2020|title=Official Statement: HHE to terminate Dani from MNL48 due to violations|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-to-terminate-dani-from-mnl48-due-to-violations/|website=MNL48|access-date=May 2, 2020|archive-date=January 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130112112/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-hhe-to-terminate-dani-from-mnl48-due-to-violations/|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019)<br />Team NIV (May 2, 2019 – January 13, 2020) |- |- |Faith |Faith Shanrae Alvarez Santiago | style="text-align:left;" |{{birth date and age|1999|12|7}} | style="text-align:center;" |13 | style="text-align:center;" |10 | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |Graduated on<br/>January 26, 2020<ref>{{cite web|date=January 13, 2020|title=Official Statement: MNL48 Faith to take her final bow as MNL48 member|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-faith-to-take-her-final-bow-as-mnl48-member/|website=MNL48|access-date=May 2, 2020|archive-date=January 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130112112/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-faith-to-take-her-final-bow-as-mnl48-member/|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – January 26, 2020) |- |Rans |Francinne Roy Rifol | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|10|18}} | style="text-align:center;" |65 | style="text-align:center;" |9 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | rowspan="7" style="text-align:center;" |Graduated on<br />October 30, 2020{{efn|name=Graduated|Formally graduated without her graduation event.}} | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – June 8, 2018)<br />Team MII (June 8, 2018 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei">{{cite web|date=March 16, 2020|title=Official Statement: MNL48's Rans, Yssa, Lei and Rowee will not join the Third General Election.|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48s-rans-yssa-lei-and-rowee-will-not-join-the-third-general-election/|work=Mnl48 Philippines}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Rowee |Loulle Angelyn Maagad Villaflores | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|5|26}} | style="text-align:center;" |52 | style="text-align:center;" |16 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019)<br />Team NIV (May 2, 2019 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei" /> |- |Lei |Lorraine Leigh Lacumba | style="text-align:left;" |{{birth date and age|1997|8|9}} | style="text-align:center;" |39 | style="text-align:center;" |45 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei" /> |- |Yssa |Chelsey Yssacky Miranda Bautista | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|8|30}} | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |29 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2019 – March 16, 2020)<ref name="RansYssaRoweeLei" /> |- |Joyce |Valerie Joyce Daita | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|2|13}} | style="text-align:center;" |20 | style="text-align:center;" |26 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – May 18, 2020)<ref>{{cite web|date=May 5, 2020|title=Official Statement: MNL48 Joyce will no longer join the Third General Election|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-mnl48-joyce-will-no-longer-join-the-third-general-election/|website=MNL48}}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Daryll |Daryll Caritativo Matalino | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|6|2}} | style="text-align:center;" |29 | style="text-align:center;" |44 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – June 20, 2020)<ref>{{cite web|date=June 20, 2020|title=Official Statement: MNL48 Daryll will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/official-statement-mnl48-daryll-will-not-join-the-third-general-election/|website=MNL48}}</ref> |- |Ecka |Ericka Joyce Madriaga Sibug | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|5|5}} | style="text-align:center;" |44 | style="text-align:center;" |35 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |{{nowrap|Team NIV (May 2, 2018 – September 30, 2020)}}<ref>{{cite web|date=September 30, 2020|title=Official Statement: MNL48 Ecka will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement/|website=MNL48}}</ref> |- |Belle |{{nowrap|Aubrey Ysabelle Badong Delos Reyes}} | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|4|17}} | style="text-align:center;" |23 | style="text-align:center;" |24 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Graduated on<br />November 28, 2020{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=November 28, 2020|title=Official Statement: MNL48 Belle will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates|website=MNL48}}</ref> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – November 28, 2020) |- |[[Sela Guia|Sela]] |[[Sela Guia|Marsela Mari Dela Cruz Guia]] | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|4|28}} | style="text-align:center;" |3 | style="text-align:center;" |2 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Graduated on<br />{{nowrap|November 29, 2020{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=November 28, 2020|title=Official Statement: MNL48 Sela will not join the Third General Election|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement-en/|website=MNL48}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – November 29, 2020) |- |Emz |Erica Maria Bacus Macabutas | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|3|31}} | style="text-align:center;" |49 | style="text-align:center;" |33 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | rowspan="3" style="text-align:center;" |Terminated on<br/>{{nowrap|December 31, 2020}}<ref>{{cite web|date=December 31, 2020|title=Official Announcement: MNL48 Shaira, Shaina, and Emz has been terminated from MNL48|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement/|website=MNL48}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019)<br />Team MII (May 2, 2019 – December 31, 2020) |- |Shaira |Shaira Asebias Duran | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|8|12}} | style="text-align:center;" |37 | style="text-align:center;" |46 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – December 31, 2020) |- |Shaina |Shaina Asebias Duran | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|8|12}} | style="text-align:center;" |33 | style="text-align:center;" |47 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – December 31, 2020) |}</div> === 2021 Graduates === May kabuuang 14 na opisyal na miyembro ang umalis sa grupo noong 2021 <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- |Aly |{{nowrap|Jhona Alyanah Montefalcon Padillo}} | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2001|1|11}} | style="text-align:center;" |26 | style="text-align:center;" |1 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />February 6, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=February 6, 2021|title=Official Announcement: MNL48 Aly and MNL48 Ice will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/news-and-updates|website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – February 6, 2021)<br />2nd General Election's Center<ref>{{cite web|date=May 3, 2019|title=Aly, bagong MNL48 center girl|url=http://balita.net.ph/2019/05/03/aly-bagong-mnl48-center-girl/|work=balita.net.ph|access-date=Abril 3, 2023|archive-date=Enero 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112032201/http://balita.net.ph/2019/05/03/aly-bagong-mnl48-center-girl/|url-status=dead}}</ref> |- |Ice |Nicelle Joy Coronel Bozon | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|10|1}} | style="background:#bbb;" |{{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" |38 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|dnp}} | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2019 – February 6, 2021) |- |Karla |Ruth Carla Mariano Dela Paz | style="text-align:left;" |{{nowrap|{{birth date and age|2002|11|25}}}} | style="text-align:center;" |67 | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;" |{{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" |43 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />February 25, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=February 25, 2021|title=Official Announcement: MNL48 Karla and MNL48 Laney will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/mnl48-official-announcement/|website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – May 1, 2019;<br />May 7, 2019 – January 18, 2020;<br />February 13, 2021 – February 25, 2021)<br />Team NIV (January 18, 2020 – February 13, 2021) |- |Laney |Lorelaine Delos Reyes Sañosa | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2002|11|17}} | style="text-align:center;" |68 | style="text-align:center;" |39 | style="text-align:center;" |37 | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (April 28, 2018 – April 27, 2019;<br />February 13, 2021 – February 25, 2021)<br />Team MII (May 2, 2019 – February 13, 2021) |- | Sam | Christina Samantha Cortan Tagana | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2003|10|15}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 42 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />April 20, 2021{{efn|name=MariNileSamTrish|Kenkyuusei's Kyla, Sam and Trish announced their graduation thru their social networking site. However, HHE has no official statement yet regarding their announcement.}} | style="text-align:center;" | Kenkyuusei (May 7, 2019 – January 26, 2020;<br />February 13, 2021 –April 20, 2021)<br />Team MII (January 26, 2020 – February 13, 2021)<ref>{{cite web|url=https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-sam-promoted-as-mnl48-official-member/|title=Official Statement: Kenkyuusei Sam promoted as MNL48 official member|date=January 26, 2020|website=MNL48|access-date=May 2, 2020|archive-date=January 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130112114/https://mnl48.hallohallo.com/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-sam-promoted-as-mnl48-official-member/|url-status=dead}}</ref> |- | Alice | Alice Margarita Reyes De Leon | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|3|29}} | style="text-align:center;" |6 | style="text-align:center;" |7 | style="text-align:center;" |11 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />May 21, 2021<ref>{{cite web|date=May 21, 2021|title=Official Announcement: MNL48 Alice, former MNL48’s Overall Captain will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=6|website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – May 21, 2021) |- | Trish | Trisha Branggan Labrador | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|7|16}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 38 | style="text-align:center;" | Kenkyuusei (May 7, 2019 – August 4, 2020;<br />February 13, 2021 – May 21, 2021){{efn|name=MariNileSamTrish}}<br />Team NIV (August 4, 2020 – February 13, 2021)<ref name="niletrish" /> |- | Brei | Aubrey Salvatierra Binuya | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|12|7}} | style="text-align:center;" | 38 | style="text-align:center;" | 20 | style="text-align:center;" | 21 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />June 29, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=June 29, 2021 |title=Official Announcement:MNL48 Gabb and Brei will be graduating from the idol industry |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=10 |website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – June 29, 2021) |- | [[Gabb Skribikin|Gabb]] | Gabrielle Ruedas Skribikin | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2002|8|31}} | style="text-align:center;" | 10 | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | 10 | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – June 29, 2021) |- | Nile | Anne Nicole Cortado Casitas | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|7|8}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#ececec; text-align:center; color:gray;"| {{ntsh|888}}{{smallcaps|nr}} | style="text-align:center;" | 36 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />July 20, 2021{{efn|name=Graduated}}<ref name="MariNile">{{cite web|date=July 20, 2021 |title=Official Announcement:MNL48 Mari and Nile will be graduating from the idol industry |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=13 |website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Kenkyuusei (May 7, 2019 – August 4, 2020)<br />Team NIV (August 4, 2020 – July 20, 2021)<ref name="niletrish">{{cite web|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/official-statement-kenkyuusei-nile-and-trish-promoted-as-mnl48-official-member/|title= Official Statement: Kenkyuusei Nile and Trish promoted as MNL48 official member.|work=Mnl48 Philippines|date=August 4, 2020}}</ref> |- | Kyla | {{nowrap|Kyla Angelica Marie Tarong De Catalina}} | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|2|18}} | style="text-align:center;" | 21 | style="text-align:center;" | 14 | style="text-align:center;" | 40 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />August 8, 2021{{efn|name=MariNileSamTrish}} | style="text-align:center;" | Team L (May 2, 2018 – February 13, 2021)<br />Kenkyuusei (February 13, 2021 – August 8, 2021) |- | Grace | Mary Grace Velasco Buenaventura | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1997|1|13}} | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | 30 | rowspan="2" style="text-align:center;" |Graduated on<br />September 25, 2021<ref name="GraceTinAlyssaTheaKay">{{cite web|date=September 23, 2021 |title=Official Announcement:MNL48 Thea, Tin, Alyssa, Kay and Grace will be graduating from the idol industry |url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=16 |website=mnl48.ph}}</ref> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 25, 2021) |- | Tin | Christine Ann Coralde Coloso | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|12|11}} | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | 27 | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 25, 2021) |- | Alyssa | Alyssa Nicole Magsino Garcia | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2000|6|30}} | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | 28 | style="text-align:center;" | 20 | rowspan="2" style="text-align:center;" | ''Graduated on<br />September 26, 2021''<ref name="GraceTinAlyssaTheaKay" /> | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – September 26, 2021) |- | Thea | Althea Degillo Itona | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|5|8}} | style="text-align:center;" | 45 | style="text-align:center;" | 17 | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 26, 2021) |- | Kay | Kaede Rivera Ishiyama | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1999|11|10}} | style="text-align:center;" | 34 | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | 32 | style="text-align:center;" | Graduated on<br />September 27, 2021<ref name="GraceTinAlyssaTheaKay" /> | style="text-align:center;" |Team L (May 2, 2018 – September 27, 2021) |- | Jana | Jana Ross Angeles | style="text-align:left;" |{{birth date and age|2000|01|07}} | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="background:#bbb;"| {{ntsh|999}}&nbsp; | style="text-align:center;" | 29 | style="text-align:center;" | Graduated on<br />{{nowrap|December 15, 2021}}{{efn|name=Graduated}}{{efn|name=Removed|Removed on the roster based on their official website.}} | style="text-align:center;" | Kenkyuusei (March 15, 2020 – February 13, 2021)<br/>{{nowrap|Team Unknown (February 13, 2021 – December 15, 2021)}} |}</div> === 2022 Graduates === <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- | Jan | Cristine Jan Roque Elaurza | style="text-align:left;" | {{birth date and age|2001|1|5}} | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" | 11 | style="text-align:center;" | 6 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />{{nowrap|June 30, 2022{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=June 30, 2022|title=Official Announcement: MNL48 Jan will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=22|website=mnl48.ph}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team MII (May 2, 2018 – June 30, 2022)<br />{{nowrap|[[Baby Blue (idol group)|Baby Blue]] (September 1, 2020 – June 30, 2022)<ref name="babyblue">{{cite web|url=https://mnl48.ph/news-and-updates/baby-blue-the-newest-trio-unit-group-from-mnl48-debuts-its-first-single/|title= Baby Blue the Newest Trio Unit Group from MNL48 Debuts its First Single|date= September 1, 2020}}</ref>}} |- | Jaydee | {{nowrap|Jennifer Nandy Garcia Villaruel}} | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|2002|10|10}}}} | style="text-align:center;" | 32 | style="text-align:center;" | 40 | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" |Graduated on<br />{{nowrap|July 31, 2022{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=July 31, 2022|title=Official Announcement: MNL48 Jaydee will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=27|website=mnl48.ph}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – July 31, 2022) |- | Ruth | Ruther Marie Alterado Lingat | style="text-align:left;" | {{birth date and age|1998|10|10}} | style="text-align:center;" | 35 | style="text-align:center;" | 21 | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | Graduated on<br/>{{nowrap|October 1, 2022{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=July 31, 2022|title=Official Announcement: MNL48 Ruth will be graduating from the idol industry|url=https://mnl48.ph/full_detail_news.php?news_number=29|website=mnl48.ph}}</ref>}} | style="text-align:center;" |Team NIV (May 2, 2018 – October 1, 2022) |}</div> === 2023 Graduates === <div style="overflow:auto; padding:4px;"> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="100%" ! rowspan="2" |Stage<br />Name ! rowspan="2" |Full Name ! rowspan="2" |Birth date ! colspan="3" |{{nowrap|Election Rank}} ! rowspan="2" |Status ! rowspan="2" |Membership history |- !1{{efn|name=FirstGE}} !2<ref name="election2019" /> !3{{efn|name=ThirdGE}} |- | Abby | {{nowrap|Abelaine Saunar Trinidad}} | style="text-align:left;" | {{nowrap|{{birth date and age|1997|7|31}}}} | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | 1 | style="text-align:center;" | Graduated on<br/>{{nowrap|March 31, 2023{{efn|name=Graduated}}<ref>{{cite web|date=March 31, 2023|title=Official Announcement: MNL48 Abby will be graduating from the idol industry|url=https://www.mnl48.ph/news|website=mnl48.ph|access-date=Abril 3, 2023|archive-date=Marso 31, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230331153333/https://www.mnl48.ph/news|url-status=dead}}</ref>}} | style="text-align:center;" |{{nowrap|Team NIV (May 2, 2018 – March 31, 2023)}}<br/>3rd General Election Center<ref>{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/02/23/21/abby-trinidad-is-mnl48s-third-generation-center-girl|title=Abby Trinidad is MNL48's third-generation center girl|work=ABS-CBN News|date=February 23, 2021}}</ref> |}</div> == Talababa == <references group="lower-alpha" /> == Sanggunian == {{reflist}} {{uncategorized}} n9ii4tvdm5qbhuq7a0y9qciebp2pkgd 0 324603 2230647 2154970 2026-10-01T11:32:26Z Lolbet101 163542 Nagdagdag ng link. (Added links.) 2230647 wikitext text/x-wiki {{Sky|19|00|00|+|40|00|00|10}} {{Infobox Constellation |name = Lyra |abbreviation = Lyr |genitive = Lyrae |pronounce = {{IPAc-en|ˈ|l|aɪ|r|ə}} |symbolism = [[alpa|arpa]] |RA = {{RA|18|14}} hanggang {{RA|19|28}} |dec= {{DEC|25.66}} hanggang {{DEC|47.71}} |family = [[Hercules Family|Hercules]] |quadrant = NQ4 |areatotal = 286 |arearank = ika-52 |numbermainstars = 5 |numberbfstars = 25 |numberstarsplanets = 9<ref>https://www.constellation-guide.com/constellation-list/lyra-constellation/</ref> |numberbrightstars = 1 ([[Vega (bituin)|Vega]]) |numbernearbystars = 3 |brighteststarname = [[Vega (bituin)|α Lyr]] |starmagnitude = 0.03 |neareststarname = [[Vega (bituin)|Vega]] |stardistancely = 25.04 |stardistancepc = 7.68 |numbermessierobjects = 2 |meteorshowers = [[Mga Lyrid (bulalakaw)|Mga lyrid]]<br />[[Mga Lyrid ng Hunyo]]<br />[[Mga Alpha Lyrid]] |bordering = [[Draco (talampad)|Draco]]<br />[[Hercules (talampad)|Hercules]]<br />[[Vulpecula]]<br />[[Cygnus (talampad)|Cygnus]] |latmax = [[Hilagang Polo|90]] |latmin = [[40th parallel south|40]] |month = Agosto |notes= }} Ang '''Lyra''' (Latin para sa '[[kudyapi]]', {{lang-grc|λύρα}} {{respell|LY|rə}})<ref>Lesley Brown: The New Shorter Oxford English Dictionary.</ref> ay isang maliit na [[talanyo]] sa [[Hilagang Emisperyo|hilagang emisperyo]]. Isa ito sa 88 modernong talanyong kinikilala ng [[Pandaigdigang Unyong Astronomiko]] at sa 48 talanyong nilista ng astronomong si Ptolemy noong ikalawang siglo. Kadalasang kinakatawan ito sa mapa gamit ng [[buwitre]] o agilang nagdadala ng kudyapi, kung kaya minsan ay tinatawag na '''Vultur Cadens''' o '''Aquila Cadens''' ("Nahuhulog na buwitre"<ref>{{cite book|last1=Bistue|first1=Belen|title=Collaborative Translation and Multi-Version Texts in Early Modern Europe|date=May 23, 2016|publisher=Routledge|isbn=978-1317164357|pages=72–73|url=https://books.google.com/books?id=Nlc3DAAAQBAJ|ref=Bistue}}</ref> or "Nahuhulog na agila" sa Latin). Ang pinakamaliwanag nitong bituwin ang [[Vega (bituin)|Vega]], ay isa rin sa pinakamaliwanag na mga bituwin sa kalangitan kapag gabi, at bumubuo sa isa sa tatlong sulok ng asterismong "[[Summer Triangle (asterismo)|Summer Triangle]]."<ref>Pasachoff, Jay M. (2000). A Field Guide to Stars and Planets (4th ed.). Houghton Mifflin Field Guides. <nowiki>ISBN 978-0-395-93431-9</nowiki>.</ref> == Mga tampok na katangian == ===Lokasyon, lawak, at istruktura=== Napapaligiran ang Lyra ng [[Vulpecula]] sa timog, ng [[Herkules (talampad)|Herkules]] sa kanluran, [[Draco (talampad)|Draco]] sa hilaga, at [[Cygnus (konstelasyon)|Cygnus]] sa silangan. Ika-52 ito sa 88 na mga modernong talampad sa lawak na sumasaklaw sa 286.5 digri kwadrado. Ang mga hangganan nito, na inilarawan ng Belhikong astronomo na si Eugene Delporte noong 1930 ay may hugis na mag 17 giliran.<ref name="boundary2">{{cite journal |title=Lyra, Constellation Boundary |url=http://www.iau.org/public/constellations/#lyr |journal=The Constellations |publisher=International Astronomical Union |access-date=25 July 2015 |archive-date=5 Hunyo 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605024208/http://www.iau.org/public/constellations/#lyr |url-status=dead }}</ref> Sa [[Equatorial coordinate system|sistemang koordinadong equatorial]] (''equatorial coordinate system''), ang mga koordinado ng [[Kanang asensiyon|tuwid na pagtaas]] (''right ascension'') ng mga hangganan nito ay nasa pagitan ng {{RA|18|14}} at {{RA|19|28}} habang ang koordinado ng [[Deklinasyon|pagbaba]] o deklinasyon nito ay nasa pagitan ng +25.66° at +47.41°.<ref name="boundary2" /> Noong 1922 itinakda ng [[Pandaigdigang Unyong Astronomiko]] o IAU ang daglat na "Lyr" upang pantukoy sa talampad nito.<ref name="pa30_4692">{{cite journal |last=Russell |first=H. N. |year=1922 |title=The New International Symbols for the Constellations |url=https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1922-10_30_8/page/469 |journal=[[Popular Astronomy (US magazine)|Popular Astronomy]] |volume=30 |pages=469–71 |bibcode=1922PA.....30..469R}}</ref> Sa [[Hilagang Emisperyo|hilagang emisperyo]], nagpapakita ito sa kalangitan tuwing tag-init, habang ang buong talampad naman ay nakikita sa mga tao sa hilaga ng 42° timog latitud sa isang bahagi ng isang taon.<ref name=":0">http://www.ianridpath.com/constellations2.htm</ref> Ang pangunahing [[Asterismo (astronomiya)|asterismo]] nito ay binubuo ng limang pinakamaliliwanag nitong bituin, at mayroon itong 73 bituing may liwanag na may [[Magnitud (astronomiya)|magnitud]] na 6.5.<ref name=":0" /> [[Talaksan:LyraCC.jpg|thumb|left|Hitsura ng talampad ng Lyra sa kadiliman ng gabi kapag tiningnan ng mata nang hindi gumagamit ng teleskopyo o largabista]] === Mga bituin === [[Talaksan:Lyra_2019-12-31.jpg|thumb|left| Larawan ng talampad ng Lyra na pinaganda ang kulay at mas malinaw na makikita ang mga detalye. May mga linyang nakaguhit upang mapakita ang pangunahing asterismo nito na binubuo ng limang bituin (na may mga pangalan na titik Griyego α, β, δ, Δ, at ε ayon sa kanilang respektibong [[Maliwanag na kalakhan|kalakhang liwanag]])]] Ang pinakamaliwanag na bituin sa talampad ay ang [[Vega]] (o α Lyrae), isang main-sequence na bituin na may [[uring ispektral]] (''spectral type'') na A07a.<ref name="GrayCorbally20032">{{Cite journal |last1=Gray |first1=R. O. |last2=Corbally |first2=C. J. |last3=Garrison |first3=R. F. |last4=McFadden |first4=M. T. |last5=Robinson |first5=P. E. |date=2006 |title=Contributions to the Nearby Stars (NStars) Project: Spectroscopy of Stars Earlier than M0 within 40 parsecs: The Northern Sample I |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2006-07_132_1/page/161 |journal=The Astronomical Journal |volume=132 |issue=1 |pages=161–70 |arxiv=astro-ph/0603770 |bibcode=2006AJ....132..161G |doi=10.1086/504637 |s2cid=119476992}}</ref> May layo lamang na 7.7 na [[parsec]] mula sa [[Sistemang Solar|sistemang solar]], nagbabago ang magnitud ng liwanag nito mula &#x2212;0.02 hanggang 0.07 sa loob ng 0.2 araw, at tinuturing na isang uri ng bituing nagbabago-bago ng liwanag (''variable star'' sa Ingles).<ref name="Breger19792">{{Cite journal |last=Breger |first=M. |date=1979 |title=Delta Scuti and related stars |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=91 |pages=5–26 |arxiv=astro-ph/0003373v1 |bibcode=1979PASP...91....5B |doi=10.1086/130433 |s2cid=16994385}}</ref> Noong 12,000 [[Bago ang Erang Komun|BCE]], ang Vega ang bituing nagmamarka sa [[hilagang polo]] imbes na ang [[Polaris]] sa kasalukuyan at dahil sa presesyon ng aksis ng daigdig, ay babalik din sa posisyong ito sa susunod na 14,000 taon.<ref>{{cite book|first1=Archie E.|display-authors=1|last1=Roy|last2=Clarke|first2=David|date=2003|title=Astronomy: Principles and Practice|publisher=CRC Press|isbn=978-0-7503-0917-2}}</ref><ref>{{cite book|first1=Richard Hinckley|last1=Allen|date=1963|title=Star Names: Their Lore and Meaning|publisher=Courier Dover Publications|isbn=978-0-486-21079-7|url-access=registration|url=https://archive.org/details/starnamestheirlo00alle}}</ref> Ang Vega, kasama na ang Epsilon (ε) Lyrae at Zeta (ζ) Lyrae, ay bumubuo ng isang hugis tatsulok. Ang Zeta Lyrae ay sa katunayan, isang ''multiple star system'', o binubuo ng tatlo o higit pang halos magkalapit na bituing umiikot sa isang komun na sentro (''barycenter''); sa kaso ng Zeta Lyrae, ito ay tatlong magkakalapit na bituin.<ref name="EggletonTokovinin20082">{{cite journal |last1=Eggleton |first1=P. P. |last2=Tokovinin |first2=A. A. |date=September 2008 |title=A catalogue of multiplicity among bright stellar systems |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=389 |issue=2 |pages=869–879 |arxiv=0806.2878 |bibcode=2008MNRAS.389..869E |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13596.x |s2cid=14878976}}</ref> Mas madali namang makita sa [[Largabista|antiparas]] na ang Epsilon Lyrae ay binubuo ng dalawang halos magkalapit na bituin,<ref>{{cite book|last=Burnham|first=Robert|title=Burnham's Celestial Handbook|year=1966|publisher=Dover Publications Inc.|isbn=0-486-24064-9|pages=1151–1153|url=https://books.google.com/books?id=gPd8k5xn3JEC&q=burnham%27s+celestial+handbook}}</ref> bagaman sa pamamagitan ng mga [[teleskopyo]], maaari ring makita na ang dalawang "bituing" ito ay mismong pawang mga pares din ng dalawang magkalapit na bituin, habang nadiskubre rin kamakailan na may isa pang bituing umiikot sa isa sa dalawang pares na ito. Kung kaya, ang multiple star system ng Epsilon Lyrae ay binubuo ng limang bituin.<ref name="EggletonTokovinin20083">{{cite journal |last1=Eggleton |first1=P. P. |last2=Tokovinin |first2=A. A. |date=September 2008 |title=A catalogue of multiplicity among bright stellar systems |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=389 |issue=2 |pages=869–879 |arxiv=0806.2878 |bibcode=2008MNRAS.389..869E |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13596.x |s2cid=14878976}}</ref> Ang Delta (Δ) Lyrae naman ay hindi ''binary'' o ''multiple star system'', bagkus ay isang ''optical double'' o dalawang bituing nagkataon lang na nasa parehong linya ng paningin (line of sight).<ref name="BakosTremko19912">{{Cite journal |last1=Bakos |first1=G. A. |last2=Tremko |first2=J. |date=1991 |title=A photometric and spectroscopic study of δ2 Lyrae |journal=Contrib. Astron. Obs. Skalnaté Pleso |volume=21 |pages=99–106 |bibcode=1991CoSka..21...99B}}</ref><ref name="BakosTremko19913">{{Cite journal |last1=Bakos |first1=G. A. |last2=Tremko |first2=J. |date=1991 |title=A photometric and spectroscopic study of δ2 Lyrae |journal=Contrib. Astron. Obs. Skalnaté Pleso |volume=21 |pages=99–106 |bibcode=1991CoSka..21...99B}}</ref><ref name="BakosTremko19914">{{Cite journal |last1=Bakos |first1=G. A. |last2=Tremko |first2=J. |date=1991 |title=A photometric and spectroscopic study of δ2 Lyrae |journal=Contrib. Astron. Obs. Skalnaté Pleso |volume=21 |pages=99–106 |bibcode=1991CoSka..21...99B}}</ref> Ang dalawang bituing ito ay bahagi ng klaster ng mas maraming mga bituin.<ref name="Eggen19682">{{Cite journal |last1=Eggen |first1=O. J. |date=1968 |title=Photometric evidence for the existence of a delta Lyrae cluster |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1968-04_152_1/page/77 |journal=Astrophysical Journal |volume=152 |page=77 |bibcode=1968ApJ...152...77E |doi=10.1086/149525}}</ref> Sa timog naman ng Delta Lyrae ay ang Gamma (γ) Lyrae, isang bughaw na higante (blue giant) na ikalawa sa may pinakamataas na [[Lubusang kalakhan|lubos na liwanag]] sa buong talampad, at may layong 190 parsec mula sa sistemang solar.<ref name="vanLeeuwen20072">{{Cite journal |last=van Leeuwen |first=F. |date=2007 |title=Validation of the new Hipparcos reduction |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=474 |issue=2 |pages=653–664 |arxiv=0708.1752 |bibcode=2007A&A...474..653V |doi=10.1051/0004-6361:20078357 |s2cid=18759600}}</ref> Ang ikalima namang bituin ng talampad, ang Beta (β) Lyrae, ay isa ring ''binary system'' o binubuo ng halos magkalapit na mga bituin.<ref>{{cite journal |last1=Bastian |first1=U. |year=2019 |title=Gaia 8: Discovery of a star cluster containing β Lyrae |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=630 |pages=L8 |arxiv=1909.04612 |bibcode=2019A&A...630L...8B |doi=10.1051/0004-6361/201936595 |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mourard |first1=D. |last2=Brož |first2=M. |last3=Nemravová |first3=J. A. |last4=Harmanec |first4=P. |last5=Budaj |first5=J. |last6=Baron |first6=F. |last7=Monnier |first7=J. D. |last8=Schaefer |first8=G. H. |last9=Schmitt |first9=H. |last10=Tallon-Bosc |first10=I. |last11=Armstrong |first11=J. T. |year=2018 |title=Physical properties of β Lyrae a and its opaque accretion disk |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=618 |pages=A112 |arxiv=1807.04789 |bibcode=2018A&A...618A.112M |doi=10.1051/0004-6361/201832952 |last12=Baines |first12=E. K. |last13=Bonneau |first13=D. |last14=Božić |first14=H. |last15=Clausse |first15=J. M. |last16=Farrington |first16=C. |last17=Gies |first17=D. |last18=Juryšek |first18=J. |last19=Korčáková |first19=D. |last20=McAlister |first20=H. |last21=Meilland |first21=A. |last22=Nardetto |first22=N. |last23=Svoboda |first23=P. |last24=Šlechta |first24=M. |last25=Wolf |first25=M. |last26=Zasche |first26=P. |s2cid=73647379}}</ref><ref>{{citation |last1=Zhao |first1=M. |title=First Resolved Images of the Eclipsing and Interacting Binary β Lyrae |date=September 2008 |journal=The Astrophysical Journal |volume=684 |issue=2 |pages=L95–L98 |postscript=. |arxiv=0808.0932 |bibcode=2008ApJ...684L..95Z |doi=10.1086/592146 |display-authors=1 |last2=Gies |first2=D. |last3=Monnier |first3=J. D. |last4=Thureau |first4=N. |last5=Pedretti |first5=E. |last6=Baron |first6=F. |last7=Merand |first7=A. |last8=ten Brummelaar |first8=T. |last9=McAlister |first9=H. |s2cid=17510817}}</ref> Sa sobrang magkalapit ng dalawang bituing bumubuo rito, humihigop ng materyal mula sa mas malaking bituin ang mas maliit na bituin sa pares na ito na siya namang nagdulot sa pagiging mas mataas ng masa ng mas maliit na bituin kumpara sa mas malaki nitong kalapit-bituin. Napalilibutan na rin ang mas maliit na bituin ng Beta Lyrae ng makapal na malapad na bilog na gaas at alikabok (''accretionary disc'').<ref name="Harmanec2002">{{cite journal |last1=Harmanec |first1=P. |year=2002 |title=The ever challenging emission-line binary β Lyrae |journal=Astronomische Nachrichten |volume=323 |issue=2 |pages=87–98 |bibcode=2002AN....323...87H |doi=10.1002/1521-3994(200207)323:2<87::AID-ASNA87>3.0.CO;2-P}}</ref> Dahil ang posisyon ng ''disc'' na ito ay nakahanay sa linya ng paningin mula sa daigdig, sumasailalim ito sa [[laho]] na nagdudulot naman sa pana-panahong pagbaba ng kalakhang liwanag ng Beta Lyrae kada 13 araw.<ref name="Hipparcos">{{cite book|author=European Space Agency|author-link=European Space Agency|title=The HIPPARCOS and TYCHO catalogues. Astrometric and photometric star catalogues derived from the ESA HIPPARCOS Space Astrometry Mission|journal=Esa Special Publication|publisher=Noordwijk|location=[[Netherlands]]|volume=1200|year=1997|isbn=9290923997|bibcode=1997ESASP1200.....E}}</ref> === Mga ''deep-sky object'' === [[Talaksan:M57 The Ring Nebula.JPG|thumb|Ang nebula na M57 o "Ring Nebula" ay matatagpuan sa talampad ng Lyra]] Ilan sa mga deep-sky object na matatagpuan sa talampad ng Lyra ay ang [[Messier 57]] (M57) o mas kilala bilang "''Ring Nebula''", na matatagpuan 2,000 [[sinag-taon]] mula sa sistemang solar at isa sa mga pinakakilalang [[nebula]].<ref>{{cite book|first=David H.|last=Levy|title=Deep Sky Objects|date=2005|publisher=Prometheus Books|isbn=1-59102-361-0|url-access=registration|url=https://archive.org/details/deepskyobjects00davi|page=123}}</ref> May [[Maliwanag na kalakhan|liwanag]] itong 8.8<ref name="objects2">{{cite book|title=300 Astronomical Objects: A Visual Reference to the Universe|url=https://archive.org/details/300astronomicalo0000wilk|first1=Jamie|last1=Wilkins|first2=Robert|last2=Dunn|publisher=Firefly Books|date=2006|location=Buffalo, New York|isbn=978-1-55407-175-3}}</ref> at unang natagpuan noong 1779 ng Pranses na astronomong si Antoine Darquier. Sa mga teleskopyo, makikitang may hawig ito sa isang singsing na may luntiang bahid sa palibot; may pagka-bilohaba ito dahil sa ang silindrong hugis nito ay nakapahilig sa isang anggulo relatibo sa linya ng paningin mula sa daigdig.<ref name="objects3">{{cite book|title=300 Astronomical Objects: A Visual Reference to the Universe|url=https://archive.org/details/300astronomicalo0000wilk|first1=Jamie|last1=Wilkins|first2=Robert|last2=Dunn|publisher=Firefly Books|date=2006|location=Buffalo, New York|isbn=978-1-55407-175-3}}</ref> Mahahanap ang pwesto nito sa pagitan ng Gamma Lyrae at Beta Lyrae.{{sfn|Levy|2005|p=124}} Mahahanap din sa Lyra ang [[Galaksiya|galaksiyang]] NGC 6745 na may hugis na bilohabang tila naipit na pilipit at may layong 208 milyong sinag-taon,<ref name="objects4">{{cite book|title=300 Astronomical Objects: A Visual Reference to the Universe|url=https://archive.org/details/300astronomicalo0000wilk|first1=Jamie|last1=Wilkins|first2=Robert|last2=Dunn|publisher=Firefly Books|date=2006|location=Buffalo, New York|isbn=978-1-55407-175-3}}</ref> gayundin ang mga globular o mala-bilog na klaster ng mga bituin na [[Messier 56]] (o NGC 6779),<ref>https://books.google.com/books?id=y4t_-459RPUC&pg=SA2-PA72</ref> at kalat na klaster ng mga bituin na NGC 6791 na nagtataglay ng mga bituing aabot sa 4 hanggang 8 bilyong taong gulang ang edad.<ref>{{Cite web |title=NASA - What's My Age? Mystery Star Cluster Has 3 Different Birthdays |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/stellar_ages.html |access-date=2017-02-13 |website=www.nasa.gov |language=en |archive-date=2017-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170609104517/https://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/stellar_ages.html |url-status=dead }}</ref> == Kasaysayan at mitolohiya == Sa [[Mitolohiyang Griyego]], ang Lyra ay kumakatawan sa [[alpa]] ng tauhang si [[Orfeo]] na ibinigay sa kanya ng diyos na si [[Apolo]]; sa mito, ginamit ni Orfeo ang alpa upang halinahin si [[Hades]] sa pagtatangka niyang ibalik sa patay ang kanyang asawang si [[Eurydice]]. Ayon kay [[Eratostenes]], inilagay ni Zeus ang alpa ni Orfeo sa kalangitan matapos paslangin si Orfeo ng mga kababaihang inayawan niya matapos ang pumalpak na tangka niyang ibalik sa patay ang yumao niyang asawa.<ref name=":1">{{Cite web |title=Star Tales – Lyra |url=http://www.ianridpath.com/startales/lyra.html |access-date=2023-08-05 |website=www.ianridpath.com}}</ref> Sa mga Kristiyanong mamamayan ng [[Wales]] sa Britanya noong panahong [[Gitnang Kapanahunan|Medyebal]], ang mga bituin ay ang alpa ni [[Haring Arturo]] o ni [[David|Haring David]]. Sa Persyanong [[Makata|manunula]] na si Hafiz, ito ay ang "alpa ng Zurah."<ref>https://books.google.com/books?id=l8V2DY3tQMgC</ref> Gayunman, iba naman ang pagpapakahulugan ng ibang mga kultura sa mga bituin sa bisinidad ng Lyra. Para sa mga [[Mga Arabe|Arabo]], ito ay talampad na kawangis ng isang buwitre o agilang nakataklob ang pakpak,<ref name=":1" /> gayundin sa mga katutubong [[Mga Aboriheng Awstralyano|Aborihino]] ng Australya, partikular ng grupong Wergaia, na nakikitang kahugis ito ng isang uri ng ibon sa kanilang lugar.<ref>{{Cite web |title=Wayback Machine |url=http://bdas.fastmail.fm/astronomers/JohnMorieson/documents/World_Archaeological_Congress.pdf |access-date=2023-08-05 |website=web.archive.org |archive-date=2009-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326231644/http://bdas.fastmail.fm/astronomers/JohnMorieson/documents/World_Archaeological_Congress.pdf |url-status=dead }}</ref> Sa mga sinaunang [[Imperyong Inka|Inca]] naman, ang mga bituin sa bisinidad ng Lyra ay mas kilala bilang isa sa kanilang mga diyos na si Urcuchillay, na may hitsurang [[Lama glama|llama]] na may napakaraming kulay ang balahibo.<ref>https://books.google.com/books?id=v5KZH3yrd7wC&pg=PA110</ref> Para naman sa mga [[Kabihasnang Tsina|sinaunang Intsik]], ang mga bituing bumubuo sa talampad ng Lyra ay ang bahagi ng kalangitan na ''Běi Fāng Xuán Wǔ'' (北方玄武) o "itim na pagong sa hilaga."<ref>{{Cite web |title=AEEA �Ѥ�Ш{{!}}��T�� |url=http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060703.html |access-date=2023-08-05 |website=aeea.nmns.edu.tw |archive-date=2011-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521232833/http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060703.html |url-status=dead }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga konstelasyon]] [[Kategorya:Astronomiya]] {{Constellations/modern}} ft26087ewqpmpgasv6pllelffqwvytn 0 327068 2230594 2218690 2026-10-01T08:38:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230594 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization|name=Mister Grand International|logo_caption=Talaksan ng Mister Grand International|image=|image_size=200px|size=200px|caption=|map=|map_size=150px|abbreviation=MGI|msize=|mcaption=|formation={{start date and age|2017}}|native_name_lang=|founder=Mark Gil Balisagan|type=Internasyonal na Panlalaking [[Patimpalak ng kagandahan]]|location=[[Pilipinas]]|purpose="Paunlarin ang mga Kabataang Lalaki na Ulirang Pinuno sa Pamamagitan ng Pagpapalakas".|headquarters=[[Quezon City]]|language=[[Ingles]], [[Filipino language|Filipino]]|leader_title=Presidente|leader_name=Eric Francis Rodriguez|leader_title2=Kasalukuyang nanalo|leader_name2=*'''Seif Al Walid Harb''' {{flag|Lebanon}}|leader_name3=Bise-Presidente ng Administrasyon|leader_title4=Bise-Presidente para sa Malikhain at Libangan|parent_organization=* Mister Grand International Organization, Ltd. * Mastermind Universe|leader_name4=Eduardo Pillora|key_people=Emanuele Amboy|budget=$2M USD|website=https://mistergrandinternational.org/}} Ang '''Mister Grand International''' ay isang internasyonal na patimpalak ng kagandahang pansarili ng mga kalalakihan na itinatag noong 2017 nina Mark Gil Balisagan, Emanuele Amboy, at Eduardo Pillora.<ref>{{Cite web |last=Caparas |first=Celso de Guzman |title=Aussie hunk crowned 2017 Mister Grand International |url=https://www.philstar.com/entertainment/2017/10/09/1747124/aussie-hunk-crowned-2017-mister-grand-international |access-date=2024-01-20 |website=[[The Philippine Star]] News}}</ref> Ang unang edisyon ng organisasyon ay ginanap sa Crossroad Center sa Lungsod [[Quezon]], [[Pilipinas]] noong Oktubre 7, 2017. Ito ang pinakamalaking panlalaking [[patimpalak ng kagandahan]] na itinatag noong 2017 at ito ang katapat ng pambabaeng patimpalak ng kagandahan, [[Miss Grand International]].<ref>{{Cite web |title=Mister Grand International aura lieu en novembre au Vietnam |url=https://lecourrier.vn/mister-grand-international-aura-lieu-en-novembre-au-vietnam/1166015.html |access-date=2024-01-20 |website=[[Le Courrier]].vn |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Báo VietnamNet |url=https://vietnamnet.vn/en/vietnam-set-to-host-mister-grand-international-2023-2120033.html |access-date=2024-01-20 |website=[[VietNamNet]] News |language=vietnamese}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-03 |title=Mister Grand International 2023 to be held in Vietnam in November |url=https://tuoitrenews.vn/news/ttnewsstyle/20230403/mister-grand-international-2023-to-be-held-in-vietnam-in-november/72424.html |access-date=2024-01-20 |website=[[Tuổi Trẻ]] Tuoi Tre News |language=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Đô |first=Báo Tuổi Trẻ Thủ |title=Miss Grand International và Mister Grand International cùng được tổ chức tại Việt Nam |url=https://tuoitrethudo.com.vn/miss-grand-international-va-mister-grand-international-cung-duoc-to-chuc-tai-viet-nam-219236.html |access-date=2024-01-20 |website=Báo Tuổi Trẻ Thủ Đô |language=vi |archive-date=2024-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120021012/https://tuoitrethudo.com.vn/miss-grand-international-va-mister-grand-international-cung-duoc-to-chuc-tai-viet-nam-219236.html |url-status=dead }}</ref> Ang unang kompetisyon, na nakapag-akit ng higit sa 30 na bansa mula nang itatag ito noong 2017, ay naglalayong palakasin ang mga kabataang lalaki upang maging mga ehemplaryong lider sa pamamagitan ng pagbibigay ng kapangyarihan. Ang tema, "Pagsasalo ng Walang Hanggang Potensyal, Magiting na Pagiging Mabuting Manlalaro at Makatuwirang Kagandahang-Asal sa Pagkalalaki ay Nagpapakita ng Kanyang Kadakilaan," ay sumasalamin sa mga halaga ng patimpalak.<ref name=":1">{{Cite web |last=Era |first=Mister Grand International New |title=Mister Grand International |url=https://mistergrandinternational.org/ |access-date=2024-01-20 |website=Mister Grand International |language=en-PH |archive-date=2024-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213102307/http://www.mistergrandinternational.org/ |url-status=dead }}</ref> Ang kasalukuyang nanalo ng titulo ng [[Mister Grand International 2023]] ay '''si Seif Al Walid Harb''' mula sa bansang [[Lebanon]]. Siya ay kinuronahan ng dating nanalo, Michael Pelletier ng [[Suwisa|Switzerland]], noong Enero 14, 2024, sa Casa De La Cultura Hinojos sa Huelva & [[Sevilla, Espanya|Seville]], [[Espanya|Spain]].<ref name=":11">{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-16 |title=Lebanon won, PH bet is Mister Grand International 5th runner-up |url=https://news.abs-cbn.com/life/01/16/24/ph-bet-is-mister-grand-international-5th-runner-up |access-date=2024-01-20 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> == Kasaysayan == [[File:Mister Grand International map version 1.png|thumb|Mapa Teritoryo/Bansang nanalo na sa Mister Grand International hanggang 2023]] Ang Mister Grand International Organization ay naglalayong itaguyod ang pagkakaibigan, kabutihang-loob, at pagsasamahan ng mga kabataang lalaki mula sa buong mundo. Ang mga kalahok ay sumasali sa iba't ibang gawain at mga patimpalak upang ipakita ang kanilang mga talento, katalinuhan, at pisikal na kakayahan. Layunin ng kompetisyon na magbigay ng plataporma para sa mga kalahok na maipakita ang kanilang kasanayan sa pamumuno at isulong ang mahahalagang mga layunin sa lipunan. Kasama sa pageant ang mga tradisyonal na bahagi tulad ng national costume, swimwear, at formal wear, pati na rin ang mga pagkakataon para sa mga kalahok na makibahagi sa mga gawain sa komunidad at mga proyektong pangkawanggawa. Ang mga nanalo sa Mister Grand International ay kadalasang naglilingkod bilang mga tagapagtaguyod ng kanilang mga bansa at inaasahang maging katuwang sa mga proyektong pangkatauhan at pang-internasyonal na kamulatan.<ref>{{Cite web |last=Era |first=Mister Grand International New |title=Mister Grand International |url=https://mistergrandinternational.org/ |access-date=2024-01-20 |website=Mister Grand International |language=en-PH |archive-date=2024-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213102307/http://www.mistergrandinternational.org/ |url-status=dead }}</ref> Ang mga tagapagtatag ng pandaigdigang kompetisyon para sa mga kalalakihan ay kumilos upang tiyakin at linawin na ang kanilang patimpalak ay hiwalay mula sa bersyon para sa mga kababaihan, ang [[Miss Grand International]], na pag-aari ng isang samahan naka-base sa [[Thailand]].<ref>{{Cite web |title=Kristzan Karlo Delos Santos is first runner-up at Mister Grand International 2022 |url=https://www.pep.ph/news/local/169963/kristzan-karlo-delos-santos-mister-grand-international-a734-20221126 |access-date=2024-01-24 |website=Philippine Entertainment Portal PEP.ph |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2022-11-26 |title=PH bet finishes second in Mister Grand International tilt |url=https://entertainment.inquirer.net/473957/ph-bet-finishes-second-in-mister-grand-international-tilt |access-date=2024-01-24 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Mga Titulado == Ito ang buong listahan ng lahat ng nanalo mula noon hanggang kasalukuyan mula ng naitatag ito noong 2017. [[File:Mister Grand International map2.png|thumb|Mga bansa at teritoryo kung saan nanalo sa Mister Grand International hanggang 2023.]][[File:Mister Grand International map.png|thumb|Mapa ng mga bansang nanalo sa Mister Grand International.]] {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%; text-align:center" ! rowspan="2" |Taon ! rowspan="2" |Mister Grand International ! colspan="5" |Talakdan ! rowspan="2" |Ref. |- !Una !Ikalawa !Ikatlo !Ika-apat !Ika-lima |- |[[Mister Grand International 2023|2023]] |'''{{flag|Lebanon}}'''<br>Seif Al Walid Harb |{{flag|Singapore}}<br>Igor Cheban |{{flag|Thailand}}<br>Sirinutt Sean Cholvibool |{{flag|Poland}}<br>Michal Kalcowski |{{flag|Korea}}<br>Jung Sung |{{flag|Philippines}}<br>Jesus Guinto |<ref name=":11" /> |- |2022 |'''{{flag|Switzerland}}'''<br>Michael Pelletier |{{flag|Philippines}}<br>Kristzan Delos Santos |{{flag|Singapore}}<br>Aaron Tan |{{flag|Trinidad and Tobago}}<br>Aquil Ramsahai |{{flag|Vietnam}}<br>Vu Linh |{{flag|Tahiti}}<br>Teaniva Dinard |<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Monica |date=2022-11-26 |title=Switzerland's Michael Pelletier wins Mister Grand International 2022 held in Trinidad; know winners here |url=https://wicnews.com/caribbean/switzerlands-michael-pelletier-wins-mister-grand-international-2022-held-in-trinidad-know-winners-here-450948183/ |access-date=2024-01-20 |website=WIC News |language=en-GB |archive-date=2022-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227133911/https://wicnews.com/caribbean/switzerlands-michael-pelletier-wins-mister-grand-international-2022-held-in-trinidad-know-winners-here-450948183/ |url-status=dead }}</ref> |- |2021 |'''{{flag|Puerto Rico}}'''<br>Fernando Ezequiel Padin |{{flag|Trinidad and Tobago}}<br>Suveer Ramsook |{{flag|USA}}<br>Cayman Cardiff |{{flag|France}}<br>Cedric Cabane |{{flag|Canada}}<br>Jacob Ondrus |''Walang Parangal'' |<ref>{{Cite web |title=First-time Ramsook takes 2nd at Mister Grand International {{!}} News Extra {{!}} trinidadexpress.com |url=https://trinidadexpress.com/newsextra/first-time-ramsook-takes-2nd-at-mister-grand-international/article_6a555fb2-5824-11ec-b5cc-6ba86ec090e8.html |access-date=2024-01-20 |website=[[Trinidad Express Newspapers]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120095010/https://trinidadexpress.com/newsextra/first-time-ramsook-takes-2nd-at-mister-grand-international/article_6a555fb2-5824-11ec-b5cc-6ba86ec090e8.html |archive-date=2024-01-20 |url-status=dead}}</ref> |- |2020 | colspan="7" |'''''Walang patimpalak na ginanap dahil sa [[pandemya]] ng [[COVID-19]].''''' |- |2019 |'''{{flag|Vietnam}}'''<br>Tuan Lucas |{{flag|Brazil}}<br>Jairo Sanchez |{{flag|Philippines}}<br>Paulo Gallardo |{{flag|Thailand}}<br>Kitsada Nimala |{{flag|Puerto Rico}}<br>Gregory Nuñez |''Walang Parangal'' |<ref>{{Cite web |last=Cruz |first=Lorenzo |date=2019-11-21 |title=La Union's Paolo Gallardo brings home Mister Grand International 2019 2nd Runner-up honors from Myanmar |url=https://www.goodnewspilipinas.com/la-unions-paolo-gallardo-brings-home-mister-grand-international-2019-2nd-runner-up-honors-from-myanmar/ |access-date=2024-01-20 |website=GoodNewsPilipinas.com |language=en-US |archive-date=2024-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807152951/https://www.goodnewspilipinas.com/la-unions-paolo-gallardo-brings-home-mister-grand-international-2019-2nd-runner-up-honors-from-myanmar/ |url-status=dead }}</ref> |- |2018 |'''{{flag|Dominican Republic}}'''<br>Rodney Tapia |{{flag|Vietnam}}<br>Cao Tien Son |{{flag|France}}<br>Steven Le Coquet |{{flag|Venezuela}}<br>Jesus Alvarado |{{flag|Japan}}<br>Riku Yuasa |''Walang Parangal'' |<ref>{{Cite web |last=New |first=Era Mister Grand International |title=Mister Grand International |url=https://mistergrandinternational.org/previous-winners |access-date=2024-01-20 |website=Mister Grand International |language=en-PH |archive-date=2023-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207204951/https://mistergrandinternational.org/previous-winners |url-status=dead }}</ref> |- |2017 |'''{{flag|Australia}}'''<br>Michael Angelo Skyllas |{{flag|Thailand}}<br>Rachata Hamphanon |{{flag|Vietnam}}<br>qNguyen Tien Dat |{{flag|Germany}}<br>Hamid Noor |{{flag|Philippines}}<br>Joshua Reginald Banatin |''Walang Parangal'' |<ref>{{Cite news |date=October 9, 2017 |title=Aussie hunk crowned 2017 Mister Grand International |url=https://www.philstar.com/entertainment/2017/10/09/1747124/aussie-hunk-crowned-2017-mister-grand-international/ |work=[[Philippine Star]]}}</ref> |} == Bansa/Teritoryo bilang ng mga panalo == [[File:MGI Countries & Territories Winners.png|thumb|PULA ay indikasyon ng mga bansa/teritoryo na nanalo sa MGI pageant noon hanggang sa Enero 2023.]] {| class="wikitable" style="font-size: 100%; text-align:center;" !Bansa !Titulo !Taon |- |align=left| {{flag|Lebanon}} | rowspan="6" | 1 | 2023 |- |align=left| {{flag|Switzerland}} |2022 |- |align=left| {{flag|Puerto Rico}} |2021 |- |align=left| {{flag|Vietnam}} |2019 |- |align=left| {{flag|Dominican Republic}} |2018 |- |align=left| {{flag|Australia}} |2017 |} ==[[Etimolohiya]]== ==='''Alternatibong porma'''=== [[Mister Grand International]] mis + ter • grand • in + ter + na + tio + nal ==='''Pagbigkas'''=== ''ˈmi-stər • grænd • in-tər-ˈna-sh(ə-)nəl'' ===Kahulugan=== '''Mister''' – pangunahing tumutukoy sa Ingles na [[Respeto|panggalang]] para sa mga lalaking walang mas mataas na karangalan, propesyonal na titulo o anumang anyo ng iba't ibang mga pagtatalaga ng katungkulan na dinaglat bilang Mr. o Mr,.<ref name="mroed">{{Cite OED|Mr|id=123114}}</ref><ref>{{Cite web |title=mister meaning - Google Search |url=https://www.google.com/search?si=AKbGX_qi-R1gWQdOCWSrBjBZnPB8FGw28R3bDDT2cLqjA0hQrSLvv_LjJk011ly8OCgDDm6YVx329t0pUFo0Y1Zm4f-WyF5B0f8kH34E5219zlFYeZybqrDQtMGb6P-x05bEpS1yl04LiQZbs2OekeQrlhXbIwkuwLJOQx5ny46zCpwrdH9Ig7BDVgi6L6IS6rxOAQmqcGjWdYRE6Q6aMBi0IW8RgHRDLlyZC8-Ln0Q1DWXGMWsM3nLtrX3tfvkevHeMEQDOICYlo1Ct4-yZmf_3PbnLxmWTXQCYgPKgcbFbnf7cwydyv9M5xpMViH3F9iIYAiPULdnAuymM7F2NCxtRJcxM26butZWywjkMTwrub_3ndqzrWU1aItu-EmxzsPDm9i8Z7_Ejju9zWs0k_8cJTna1lzzWCy_mtiPx30izL2gFRoJzK_gSXanHmza2cjFFzrnxWnyVjVRLYu-scjMxSvmxVYcz5SkPhE4qs7MwtcWe7GPE7NZL90NN3DyyPpnRVEwdqFagbVoB7AozKnfSlnU2RYHaSiNu1hSrHd_nvYLpI0Xl8QQzDrBS8hsyVFmOwXuXI-9y&hl=en-PH&q=mister+meaning&kgs=81f2c54acae3c22e&shndl=16&shem=losc&source=sh/x/kp/osrp/m5/4 |access-date=2024-01-25 |website=www.google.com}}</ref> '''Grand''' – maaaring tumukoy sa luksoryo, ekstabagante/ekstabagansa o bunggalo. Na maaaring gamitin sa sining, aliwan, at medya o organisasyon bilang mga pangalan.<ref>{{Cite web |date=2024-01-25 |title=Definition of GRAND |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/grand |access-date=2024-01-25 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> '''Internasyonal''' – isang umiiral, nagaganap, o nauugnay sa pagitan ng dalawa o higit pang mga bansa..<ref>{{Cite web |date=2024-01-19 |title=Definition of INTERNATIONAL |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/international |access-date=2024-01-25 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Panlabas na link== {{commons|Mister Grand International }} *{{Official website|https://mistergrandinternational.org}} [[Kategorya:Mga taunang palatuntunang pantelebisyon]] [[Kategorya:Panlalaking kompetisyon]] [[Kategorya:Panlalaking patimpalak]] [[Kategorya:Patimpalak ng kagandahan]] 6ljwr5ard6wn4sjmlwcek1dfqepn8ti 0 331503 2230339 2138697 2026-10-01T01:33:23Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230339 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Monster Radio Cebu | callsign = DYBT | logo = Monster Radio BT 105.9 Cebu Logo 2000.png | logo_size = 250px | city = [[Lungsod ng Cebu]] | area = [[Kalakhang Cebu]] at mga karatig na lugar | branding = Monster BT 105.9 | airdate = Marso 1, 1987 | frequency = 105.9 MHz | format = [[:en:Contemporary hit radio|CHR (Top 40)]], [[Original Pilipino Music|OPM]] | language = [[English language|English]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = 35,000 watts | former_callsigns = DYMZ (1987–1994)<br>DYWC (1994–2000) | former_names = {{ubl|Z105 (March 1, 1987-April 3, 1994)|Wild FM (April 4, 1994-April 30, 2000)}} | network = Monster Radio | owner = [[Audiovisual Communicators|Audiovisual Communicators, Inc.]] | webcast = [http://www.monstercebu.com/live Listen Live] | website = [http://www.monstercebu.com www.monstercebu.com] }} Ang '''DYBT''' (105.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''Monster BT 105.9''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Audiovisual Communicators|Audiovisual Communicators, Inc.]] Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa West Entrance, G/F East Aurora Tower, #3 President Quezon (F. Cabahug) St., Kasambagan, Mabolo, [[Lungsod ng Cebu]].<ref>[http://region7.ntc.gov.ph/index.php/2-uncategorised/162-cebu-only-radio-tv-broadcasting-stations CEBU FM BROADCAST STATIONS | NTC Region 7]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/dwrx-operators-franchise-renewal-clears-house-on-2nd-reading/ |title=DWRX operator’s franchise renewal clears House on 2nd reading |access-date=2024-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125060756/https://www.bworldonline.com/dwrx-operators-franchise-renewal-clears-house-on-2nd-reading/ |archive-date=2021-11-25 |url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang himpilang ito noong Marso 1, 1987 sa ilalim ng Capricom Production & Management. Sumahimpapawid ito bilang '''Z105''' sa ilalim ng call letters na DYMZ. Noong Abril 4, 1994, binili ng UM Broadcasting Network ang operayon ng himpilang ito at nagpalit ito ng call letters sa DYWC. Muli itong inilunsad bilang '''105.9 Wild FM''' na may dance-leaning Top 40 na format. Noong Mayo 1, 2000, binili ng Audiovisual Communicators ang himpilang ito mula sa Capricom nagpalit ito ng call letters sa DYBT. Muli itong inilunsad bilang '''Monster Radio BT 105.9''' na may Top 40 na format. Noong 2016, lumipat ito mula sa Mango Square Mall patungo sa kasalukuyan nitong tahanan sa East Aurora Tower at binansagan itong "Cebu's Hottest". == Mga parangal == 2017 - 25th [[Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas|KBP]] Golden Dove Awards: Best FM Station (Provincial).<ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/343633/Business/DWRW-951-FM-stays-in-Golden-Dove-honor-roll DWRW 95.1 FM stays in Golden Dove honor roll]</ref><ref>[https://manilastandard.net/mobile/article/242771 Monster RX 93.1 joins forces with Curve Entertainment]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Cebu City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Cebu]] b48ri9o4yoi8isntqciyqj3yx76sagk 0 332659 2230633 2223755 2026-10-01T10:36:17Z KuysGian 167005 /* Radyo */ 2230633 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = St. Jude Thaddeus Institute of Technology |native_name = SJTIT |image_name = |image_size = |caption = |latin_name = |motto = |mottoeng = |established = 1977 |closed = |type = [[:en:Private university|Pribado]] |affiliation = |endowment = |officer_in_charge = |chairman = |chancellor = |vice-president = |superintendent = |provost = |vice_chancellor = |rector = |principal = |president = George M. Salabao |director = |head_label = |head = |faculty = |staff = |students = |undergrad = |postgrad = |doctoral = |other = |city = [[Lungsod ng Surigao]] |province = [[Surigao del Norte]] |country = [[Pilipinas]] |coordinates = {{coord|9.78676|N|125.49816|E|dim:30_region:PH_type:edu|format=dms|display=inline,title}} |pushpin_map = Mindanao mainland#Philippines |pushpin_map_caption = Location in Mindanao##Location in the Philippines |color = |campus = |former_names = |free_label = |free = |sports = |colors = Green {{Color box|green|border=silver}} |colours = |nickname = SJTIT |mascot = |athletics = |affiliations = |website = {{url|sjtit.edu.ph}} |alumni_website = |forum_site = |logo = |footnotes = }} Ang '''St. Jude Thaddeus Institute of Technology''' ay isang pribadong kolehiyo sa [[Surigao del Norte]]. Ang pangunahing kampus nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Borromeo St., Brgy Taft., [[Lungsod ng Surigao]].<ref>[https://www.edukasyon.ph/schools/st-jude-thaddeus-institute-of-technology St. Jude Thaddeus Institute of Technology | Edukasyon]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://caraga.deped.gov.ph/wp-content/uploads/2019/07/RM-288.pdf |title=DepED Caraga |access-date=2025-01-15 |archive-date=2022-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902000726/https://caraga.deped.gov.ph/wp-content/uploads/2019/07/RM-288.pdf |url-status=dead }}</ref> == Mga programa at kurso == === Kolehiyo === * Bachelor of Arts in Broadcasting Broadcasting * Bachelor of Elementary Education English * Bachelor of Secondary Education English * Bachelor of Science in Business Administration * Bachelor of Science in Criminology * Bachelor of Science in Customs Administration === Mataas na Paaralan === * Accountancy, Business, and Management (ABM) * General Academic Strand (GAS) * Humanities at Social Sciences (HUMSS) * Science, Technology, Engineering, at Mathematics (STEM) == Pagsasahimpapawid == Nagpapatakbo din ang SJTIT ng mga himpilan ng radyo at TV sa Mindanao at Kabisayaan sa ilalim ng pangalan nito.<ref>[https://thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-8031.php Republic Act No. 8031]</ref><ref>[https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/St.-Jude-Thaddeus-Institute-of-Technology.jpg KBP Members]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |date=February 14, 2023 |title=NTC FM Stations (as of June 2022) via FOI website |url=https://storage.googleapis.com/request-attachments/xjhIVh0Pwai6us4v0UxPy42nuKvyym0X7MVYR25p6A4Yojr216srrwGDkTv6qhT7zwMd8IoKsIPTCoL31zkF0FDBGKRY0xCCTn52/FM%20STATIONS%20June%202022.pdf |website=foi.gov.ph}}</ref> === Radyo === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Branding ! Callsign ! Frequency ! Location |- | Infinite Radio Surigao | DXSJ | 93.3 MHz | [[Lungsod ng Surigao]] |- | Infinite Radio Claver | DXUS | 99.3 MHz | [[Claver, Surigao del Norte|Claver]] |- | Infinite Radio San Francisco | DXOJ | 100.1 MHz | [[San Francisco, Agusan del Sur|San Francisco]] |- | Infinite Radio Butuan | [[DXKA]] | 90.1 MHz | [[Butuan]] |- | Infinite Radio Tandag | DXOW | 90.1 MHz | [[Tandag]] |- | Infinite Radio Bislig | DXEE | 100.1 MHz | [[Bislig]] |- | Infinite Radio Panabo | DXOD | 96.1 MHz | [[Panabo]] |- | Infinite Radio Mati | [[DXEV]] | 107.9 MHz | [[Mati, Davao Oriental|Mati]] |- | Infinite Radio Heneral Santos | DXRG | 96.7 MHz | [[Heneral Santos]] |- | Infinite Radio Isulan | DXQC | 93.3 MHz | [[Isulan]] |- | Infinite Radio Kidapawan | DXSY | 100.7 MHz | [[Kidapawan]] |- | Infinite Radio Alamada | DXNB | 100.9 MHz | [[Alamada]] |- | Infinite Radio Valencia | DXVC | 91.3 MHz | [[Valencia, Bukidnon|Valencia]] |- | Infinite Radio Sugbongcogon | DXUN | 100.3 MHz | [[Sugbongcogon]] |- | Infinite Radio Dipolog | DXEW | 98.1 MHz | [[Dipolog]] |- | Infinite Radio Aurora | DXAC | 88.1 MHz | [[Aurora, Zamboanga del Sur|Aurora]] |- | Infinite Radio Ipil | DXIP | 94.3 MHz | [[Ipil, Zamboanga Sibugay|Ipil]] |- | Infinite Radio Calbayog | [[DYIP]] | 92.1 MHz | [[Calbayog]] |- | Infinite Radio Villaba | DYDV | 94.9 MHz | [[Villaba]] |- | Infinite Radio Bohol | DYAU | 92.9 MHz | [[Jagna, Bohol|Jagna]] |- | Infinite Radio Batangas | [[DWKV]] | 102.3 MHz | [[Lipa, Batangas|Lipa]] |- |} === Telebisyon === {| class="wikitable" |- ! Pangalan ! Callsign ! Channel ! Lakas ! Lokasyon ! Uri |- | TV 12 | DXSJ-TV | TV-12 | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]] | Independent. Kaanib dati ng [[ABS-CBN Corporation]]. |- |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://sjtit.edu.ph}} * {{Facebook|judeanST}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]] qb642ftwbp4cf0ae94f5ytzmkvmv94d 0 333541 2230468 2189034 2026-10-01T04:31:08Z ~2026-52819-23 167008 /* Personal na buhay */ 2230468 wikitext text/x-wiki {{Kahong-kabatiran pambansang alagad sining | sagisag = National Artist of the Philippines.svg | lakingsagisag = 150px | larangan = [[Moda]] | taon = 2022 | bgcolour = | name = Salvacion Lim-Higgins | image = Salvacion Lim Higgins.jpg | imagesize = 150px | caption = | birthname = | birthdate = {{birth date|1920|1|28}} | location = | deathdate = {{death date and age|1990|9|15|1920|1|28}} | deathplace = | nationality = [[Pilipino]] | field = [[Moda]] | training = | movement = | famous works = | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = }} Si '''Salvacion Lim-Higgins''' (Enero 28, 1920 – Setyembre 15, 1990) ay ginawaran ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] sa larangan ng [[moda]] noong 2022.<ref name=":0">{{Cite web |title=Order of National Artists: Salvacion Lim-Higgins |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/salvacion-lim-higgins-2/ |url-status=dead |access-date=2025-03-20 |website=National Commission for Culture and the Arts |language=en-US |archive-date=2025-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250713050650/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/salvacion-lim-higgins-2/ }}</ref> ==Personal na buhay== Ipinanganak si Salvacion Lim noong Enero 28, 1920 sa [[Legazpi, Albay|Legazpi, Albay]] sa [[Pilipinas]] kina Luis Samson Lim Katiam at Margarita Navera Diaz.<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite web |last=Santos |first=Tomas U. |date=2010-01-26 |title=Dame of Philippine couture |url=https://varsitarian.net/news/20100126/dame_of_philippine_couture |url-status=dead |access-date=2025-03-20 |language=en-US |archive-date=2025-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250320110706/https://varsitarian.net/news/20100126/dame_of_philippine_couture }}</ref> Naging guro niya si [[Botong Francisco|Carlos "Botong" Francisco]] noong nag-aral siya ng ''Fine Arts'' sa [[Unibersidad ng Santo Tomas]]. Hindi niya natapos ang kanyang pag-aaral dahil sa paglaganap ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].<ref name=":1">{{Cite web |title=An Exhibition of the Design Legacy of Salvacion Lim Higgins : Philippine Art, Culture and Antiquities |url=https://artesdelasfilipinas.com/archives/226/an-exhibition-of-the-design-legacy-of-salvacion-lim-higgins |url-status=live |access-date=2025-03-20 |website=artesdelasfilipinas.com}}</ref> Ikinasal siya kay Hubert Lewis Higgins.<ref name=":3" /> ==Alagad ng sining== Binuksan ni Salvacion Lim-Higgins ang ''Slim’s Atelier'' sa [[Maynila]] noong 1947 at patuloy na dito'y nagtrabaho hanggang sa kanyang kamatayan noong 1990.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> Ang ''Slim'' ay nakuha sa kanyang pangalan na S. Lim.<ref name=":1" /> Naging inspirasyon ni Salvacion Lim-Higgins ang mga taga-disenyong [[Pransiya|Pranses]] lalo na si Christian Dior.<ref name=":2">{{Cite web |last=Sunio |first=Patti |title=How Salvacion Lim Higgins imagined and reimagined the Filipino identity in fashion |url=https://www.philstar.com/lifestyle/ystyle/2022/10/28/2219880/how-salvacion-lim-higgins-imagined-and-reimagined-filipino-identity-fashion |url-status=live |access-date=2025-03-20 |website=Philstar.com}}</ref> Iniangkop niya ang mga mahalagang elementong ginamit ng mga taga-disenyong Pranses sa mga pangunahing elemento ng disenyo ng ''[[terno]]'' na naging dahilan upang ang pambansang damit ng Pilipinas ay maging pinakamatapang at pinaka-''avant garde'' sa kasaysayan ng hugis at disenyo nito.<ref name=":2" /> Nakagawa din siya ng kanyang bersyon ng ''traje de mestiza''; ng mga damit na may mga detalye buhat sa mga katutubo; ng mga damit na ang inspirasyon ay sa mga [[Muslim]]; at mga damit na ang mga disenyo ay galing sa [[Barong Tagalog|barong]].<ref name=":2" /> Nakadokumento sa librong ''SLIM: Salvacion Lim Higgins- Philippine Haute Couture 1947-1990'' ang mga obra ni Salvacion Lim-Higgins na inilathala noong 2009.<ref name=":1" /> Tanging si Salvacion Lim-Higgins ang Pilipinong taga-disenyo na may naka-arkibong obrang mga ''gowns'' sa ''Smithsonian Institution'' at ''Victoria and Albert Museum''.<ref name=":1" /> ==Edukador== Itinatag ng magkapatid na Salvacion Lim-Higgins at Purificacion Lim ang ''Slim's Fashion and Arts School'' noong 1960.<ref name=":1" /> Dito nakapag-aral sina Oskar Peralta, Joe Salazar, Cesar Gaupo, Oliver Tolentino, Albert Andrada, Joey Samson, Martin Bautista at Michael Cinco.<ref name=":1" /> ==Parangal na natanggap== Iginawad kay Salvacion Lim-Higgins ang Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas sa larangan ng moda noong 2022 ng pangulo ng Pilipinas na si Rodrigo Duterte sa bisa ng Proklamasyon Bilang 1390.<ref>{{Cite web |title=Proclamation No. 1390 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2022/06jun/20220610-PROC-1390-RRD.pdf |url-status=live |access-date=March 20, 2025 |website=Official Gazette of the Philippines}}</ref> ==Kamatayan== Namatay si Salvacion Lim-Higgins noong Setyembre 15, 1990 sa [[San Francisco, California|San Francisco]] sa [[Estados Unidos]].<ref>{{Cite web |date=2021-02-15 |title=Salvacion Lim Higgins a.k.a. Slim: The Mother of the Modern Terno |url=https://vintagallery.com/blogs/news/the-mother-of-the-modern-terno-salvacion-lim-higgins-a-k-a-slim?srsltid=AfmBOopJmaIO2ubVL3X_qC_wG7L-6LPBFLGZbPjvBEMzqvX1Rxqd_bnp |url-status=live |access-date=2025-03-20 |website=Regalo Studios Ltd. (Vinta Gallery Inc) |language=en }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Alagad ng Sining}} [[Kategorya:Kultura]] [[Kategorya:Kultura at sining]] [[Kategorya:Kultura ng Pilipinas]] [[Kategorya:Gawad ng Pamahalaan ng Pilipinas]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1920]] [[Kategorya:Namatay noong 1990]] 9i78wcpokeghbm90cbfnsqgc29fwe36 0 333717 2230336 2155202 2026-10-01T01:28:31Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230336 wikitext text/x-wiki {{infobox radio station | name = Monster Radio Davao | callsign = DXBT | logo = | logo_size = 250px | city = [[Lungsod ng Davao]] | area = [[Kalakhang Dabaw]] at mga karatig na lugar | branding = Monster BT 99.5 | airdate = 1995 | frequency = 99.5 MHz | format = [[:en:Contemporary hit radio|CHR/Top 40]], [[Original Pilipino Music|OPM]] | language = [[English language|English]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = 35,000 watts | former_callsigns = DXOZ (1995–2002)<br>DXCT (2002–2009) | former_names = OZ 99.5 (1995–2002) | network = Monster Radio | owner = [[Audiovisual Communicators|Audiovisual Communicators, Inc.]] | webcast = [http://www.monsterdavao.com/live Listen Live] | website = [http://www.monsterdavao.com www.monsterdavao.com] }} Ang '''DXBT''' (99.5 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''Monster BT 99.5''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Audiovisual Communicators|Audiovisual Communicators, Inc.]] Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa The Peak, Gaisano Mall of Davao, JP Laurel Ave., Bajada, [[Lungsod ng Davao]].<ref>[https://radioonlinenow.com/tag/listen-to-monster-radio-bt-99-5-davao/ Monster Radio 99.5 Davao Gets Nod for Best FM Station Provincial Category]</ref><ref>[http://nextjam.blogspot.com/2013/01/monster-radio-bt995-davao-city.html Monster Radio BT 99.5: Davao City Monsterized]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/dwrx-operators-franchise-renewal-clears-house-on-2nd-reading/ |title=DWRX operator’s franchise renewal clears House on 2nd reading |access-date=2025-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125060756/https://www.bworldonline.com/dwrx-operators-franchise-renewal-clears-house-on-2nd-reading/ |archive-date=2021-11-25 |url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang himpilang ito noong 1995 bilang '''OZ 99.5''' sa ilalim ng pagmamay-ari ng Amapola Broadcasting. Noong 2002, binili ng Audiovisual Communicators ang himpilang ito na muling itinatag bilang '''Monster Radio'''. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]] kmjl8a5tzoz79ld55lzyp7st62ci6o6 0 333956 2230342 2196729 2026-10-01T01:37:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230342 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DZGE | callsign = | logo = | city = [[Canaman]] | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = | airdate = 1960 | last_airdate = 2022 | frequency = 855 kHz | format = [[:en:Dark (broadcasting)|Hindi Aktibo]] | language = | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = | erp = | class = | callsign_meaning = '''G'''arantisadong '''E'''not | network = | owner = [[Filipinas Broadcasting Network]] | sister_stations = [[DWEB|DWEB 99.9]] | former_frequencies = 840 kHz (1960–1978) | former_names = Radyo Numero Uno }} Ang '''DZGE''' (855 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Filipinas Broadcasting Network]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713115545/http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=July 13, 2022 |access-date=December 13, 2020}}</ref><ref>[http://naga.gov.ph/uncategorized/media/ Media in Naga]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/president-signs-four-laws-extending-various-broadcast-franchises/ |title=President signs four laws extending various broadcast franchises |access-date=2025-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724054924/https://www.bworldonline.com/president-signs-four-laws-extending-various-broadcast-franchises/ |archive-date=2019-07-24 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/495191/before-martial-law-was-a-bridge-tragedy Before martial law was a bridge tragedy]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bicolmail.net/single-post/2018/07/26/Dead-newsmen-tell-no-tales |title=Dead newsmen tell no tales |access-date=2025-04-20 |archive-date=2025-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616171350/https://www.bicolmail.net/single-post/2018/07/26/dead-newsmen-tell-no-tales |url-status=dead }}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang DZGE noong 1960 bilang kauna-unahang himpilan sa lalawigan ng Camarines Sur. Kilala ito dati bilang Garantisadong Enot at Radyo Numero Uno. Nawala ito sa ere noong 2022. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] [[Kategorya:Mga hindi aktibong himpilang panradyo]] 4iarnl286ndzirxcg5dmdhy3snzchha 0 333958 2230343 2157589 2026-10-01T01:38:34Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2230343 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DZRC | logo = | city = [[Legazpi, Albay|Legazpi]] | area = [[Albay]] at mga karatig na lugar | branding = | airdate = 1960 | last_airdate = 2017 | frequency = 873 kHz | format = [[:en:Dark (broadcasting)|Hindi Aktibo]] | language = | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = | erp = | class = | former_frequencies = 890 kHz (1960–1978) | callsign_meaning = '''R'''adyo '''C'''hampion | former_names = Radyo Champion | sister_stations = [[DWRC|Sigaw 95.5 Music & News FM]] | owner = [[Filipinas Broadcasting Network]] }} Ang '''DZRC''' (873 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Filipinas Broadcasting Network]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713115545/http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=2022-07-13 |access-date=2020-12-07}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Radio%20Stations/List%20of%20Radio%20Stations.html |title=List of Albay stations |access-date=2025-04-20 |archive-date=2022-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724122610/http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Radio%20Stations/List%20of%20Radio%20Stations.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/president-signs-four-laws-extending-various-broadcast-franchises/ |title=President signs four laws extending various broadcast franchises |access-date=2025-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724054924/https://www.bworldonline.com/president-signs-four-laws-extending-various-broadcast-franchises/ |archive-date=2019-07-24 |url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang DZRC noong 1960.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=IFtLAQAAIAAJ&pg=RA11-PA25&dq=dzrc+legazpi&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjrvaqezIaKAxXas1YBHbyQNp4Q6AF6BAgKEAM#v=onepage&q=dzrc%20legazpi&f=false |title=The Philippine Economy Bulletin |date=January–February 1969 |publisher=[[National Economic and Development Authority|National Economic Council]] |isbn= |location=[[Manila]] |page=25 |chapter=Legaspi City profile report (Part 1 of 2) |access-date=November 30, 2024 |via=[[Google Books]]}}</ref> Kabilang ito sa tatlo sa lungsod na pinayagang umere sa kalagitnaan ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|batas militar]].<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=7k0_AAAAMAAJ&pg=RA4-PA41&dq=dzrc+legazpi&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjrvaqezIaKAxXas1YBHbyQNp4Q6AF6BAgGEAM#v=onepage&q=dzrc%20legazpi&f=false |title=Physical Planning Strategy for the Philippines: Situation report, Region V – Bicol, Regional capital – Legazpi City |date=1973 |publisher=[[National Economic Development Authority]], et al |isbn= |location= |page=41 |chapter=Profile of the regional capital |access-date=November 30, 2024 |via=[[Google Books]]}}</ref> Pagsapit ng dekada 2000, nagbukas ang DZRC para sa mga blocktimer.<ref name="ifj">{{Cite web |date=2005 |title=IFJ Report: A Dangerous Profession: Press freedom under fire in the Philippines |url=https://www.ifj.org/fileadmin/images/General_Reports_-_moved_from_old_wesbite/Philippines__IFJ_Mission_Report__A_Dangerous_Profession__Press_Freedom_Under_Fire_in_Philippines_23_Jan_-_1_Feb_2005.pdf |access-date=October 25, 2022 |website=ifj.org |publisher=[[International Federation of Journalists]]}}</ref> Noong panahong yan, nasa Capt. F. Aquende Dr. ang dati nitong tahanan. Noong 2017, nawala sa ere ang DZRC. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Legazpi Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Albay]] [[Kategorya:Mga hindi aktibong himpilang panradyo]] epvxs3rlrcgvnyjc55tbpi4wdqaxs3h 0 334071 2230241 2230038 2026-09-30T21:28:47Z ~2026-52691-54 166999 /* */ 2230241 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography|name=Alexandra Eala|image=Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg|image_upright=.8|caption=Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]|fullname=Alexandra Maniego Eala|country={{PHI}}|birth_date={{birth date and age|2005|5|23}}|birth_place=[[Lungsod Quezon]], Pilipinas|height={{height|m=1.75}}|turnedpro=Marso 2020|plays=Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')|coach=Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)|careerprizemoney=US$3,354,035|singlesrecord={{tennis record|won=234|lost=139}}|singlestitles=1 WTA, 2 WTA 125|highestsinglesranking=Blg. 18 (ika 23 ng Agosto, 2026)|currentsinglesranking=Blg. 18 (ika 28 ng Septyembre, 2026)|doublesrecord={{tennis record|won=49|lost=50}}|doublestitles=0|highestdoublesranking=Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)|currentdoublesranking=Blg. 127 (ika 28 ng Septyembre, 2026)|updated=Setyembre 28, 2026|AustralianOpenresult=1R (2026)|FrenchOpenresult=1R (2025,2026)|Wimbledonresult=4R (2026)|USOpenresult=3R (2026)|AustralianOpenDoublesresult=1R (2026)|FrenchOpenDoublesresult=2R (2025)|WimbledonDoublesresult=1R (2025, 2026)|medaltemplates-expand=no|medaltemplates={{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}}} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=IPA: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang ee-AH-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 18, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref>{{Cite news |last=De Guzman |first=Alyana |date=August 24, 2026 |title=Alex Eala now world’s No. 18 and the highest-ranked Southeast Asian in WTA singles history. |work=ABS-CBN News. |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/8/24/alex-eala-now-world-s-no-18-and-the-highest-ranked-southeast-asian-in-wta-singles-history-1953 |access-date=August 24, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clarito |first=Ariel Ian |date=August 24, 2026 |title=Midlife Halftime: Alex Eala becomes highest-ranked Southeast Asian woman in WTA history |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/midlife-halftime-alex-eala-becomes-highest-ranked-southeast-asian-woman-in-wta-history/382381 |archive-date= |access-date=August 24, 2026 |website=Tiebreaker Times |language=en-US}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile222">{{cite news |title=WTA: Alexandra Eala |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=25 March 2026}}</ref> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile222" /> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa Little Mo International Tennis Grand Slam (8-and-under) sa Estados Unidos,<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> at noong 2015 ay nagwagi sa Dubrovnik Dub Bowl (11-and-under) sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, naging wild card champion siya sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya,<ref>{{cite news |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> at noong 2019 ay napanalunan ang doubles title sa Orange Bowl.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open,<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/}}</ref> at noong 2021 ay muling nakamit ang doubles title sa French Open at nanalo ng singles at doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=Hulyo 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |language=en |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref> Noong 2022, nakamit niya ang pinakamalaking tagumpay sa junior career nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles Grand Slam sa US Open.<ref>{{cite news |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile222" /> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite news |date=January 5, 2021 |title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title |website=ITF tennis |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/ |access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles22">{{cite news |title=Eala ITF titles |website=ITF tennis |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs |access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles22" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile222" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles22" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile222" /> ==== 2025 ==== Noong 2025, nagsimula si Eala sa Canberra International (WTA 125) kung saan umabot siya sa semifinals. Sa Australian Open at Singapore Open, hindi siya pinalad na makalusot sa qualifiers.<ref name="WTA-profile222" /> Noong Marso, bilang world No. 140, nakatanggap siya ng wildcard sa Miami Open. Doon, gumawa siya ng kasaysayan nang makarating sa semifinals matapos talunin ang tatlong major champions. Siya ang kauna-unahang Filipino na umabot sa WTA 1000 semifinal at pumasok sa top 100, umakyat sa rangko na 75.<ref name="WTA-profile222" /> Sumunod, lumaban siya sa Madrid Open at Italian Open ngunit hindi nakalampas sa unang yugto. Sa doubles, umabot siya sa quarterfinals kasama si Gauff.<ref name="WTA-profile222" /> Sa mga torneong damuhan, hindi siya nakalusot sa unang rawnd ng Birmingham Open at Nottingham Open. Sa Ilkley Open, nakarating siya sa quarterfinals. Sa Eastbourne Open, nakarating sa final, ngunit nabigo sa championship.<ref name="WTA-profile222" /> Sa kanyang debut sa Wimbledon, natalo siya sa unang round ng parehong singles at doubles. Pagkatapos nito, lumahok siya sa Canadian Open ngunit hindi nakalampas sa unang rawnd. Dahil sa pinsala sa balikat, umatras siya sa Cincinnati Open at Monterrey Open.<ref name="WTA-profile222" /> Sa US Open, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Filipino na nanalo ng match sa isang Grand Slam, bago matalo sa second round.<ref name="WTA-profile222" /> Sa Guadalajara 125 Open, tinanghal siyang kampeon — ang kanyang unang titutlong pangisahan sa WTA 125. Pagkatapos nito, umabot siya sa quarterfinals ng São Paulo Open, semifinals ng Jingshan Open, at quarterfinals ng Suzhou Open.<ref name="WTA-profile222" /> Sa mga torneo sa Asya, hindi siya nakalusot sa qualifying ng Wuhan Open at natalo rin sa opening rounds ng Japan Women's Open at Guangzhou Open. Sa Hong Kong Open, nakarating siya sa pangalawang yugto. Sa doubles, umabot siya sa semifinals ng Guangzhou Open kasama si Kichenok.<ref name="WTA-profile222" /> Natapos niya ang taon sa career-high ranking na No. 50 sa idahan at No. 160 sa pangdalawahan.<ref name="WTA-profile222" /> ==== 2026 ==== Noong unang bahagi ng 2026, nakapasok siya sa semifinals ng Auckland Open sa parehong singles at doubles, bago mabigo kina Wang at Xu/Yang. Sa Australian Open, hindi siya pinalad sa unang rawnd.<ref name="WTA-profile222" /> Pagdating sa mga palaro sa Gitnang Silangan, umabot siya sa quarterfinals ng Abu Dhabi Open laban kay Alexandrova, at sa Dubai Championships kung saan dinaig siya ni Gauff. Sa Indian Wells at Miami Open, nakarating siya sa ika-apat na yugto, ngunit tinalo siya nina Nosková at Muchová.<ref name="WTA-profile222" /> Sa mga palaro sa lumad, lumaban siya hanggang third yugto ng Italian Open kontra kay Rybakina, ngunit maagang naalis sa French Open nang matalo kay Jovic. Pagdating ng palaro sa damo, muling bumangon si Eala: tinanghal siyang kampeon sa Birmingham 125 Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, pinatumba niya sina Rybakina at Svitolina bago matalo kay Nosková sa semifinals. Sa Wimbledon, gumawa siya ng kasaysayan nang talunin ang defending champion na si Świątek at makarating sa ika-apat na yugto bago matalo kay Paolini.<ref name="WTA-profile222" /> Sa Washington Open nakamit niya ang kanyang unang titulo sa WTA 500. Sa makasaysayang kampanya, tinalo niya sina Zheng, Fernandez, Svitolina, Osaka, at sa final ay dinaig si Pegula. Sa panalong ito, naging kauna-unahang Filipino na nagwagi ng titulo da WTA tour.<ref name="WTA-profile222" /> Pagkatapos nito, nagpatuloy ang kanyang magandang porma sa Canadian Open, umabot sa ika-apat na round bago matalo kay Bencic, at sa Cincinnati Open kung saan nakarating siya sa third round laban kay Anisimova.<ref name="WTA-profile222" /> Sa US Open, natalo siya kay Jovic sa ikatlong round.<ref>[https://sports.inquirer.net/693771/alex-eala-loses-to-iva-jovic-in-us-open-third-round-thriller Giongco, Mark. (September 6, 2026). Alex Eala loses to Iva Jovic in US Open third-round thriller. INQUIRER.net.]</ref> Ang pag-angat na ito ay naghatid sa kanya sa pinakamataas niyang ranggo sa karera, world No. 18.<ref name="WTA-profile222" /> Sa Asian Swing, siya ay naalis sa ikalawang round ng Singapore Open matapos matalo kay Prozorova.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=September 24, 2026 |title=Eala falls to Prozorova, bows out of Singapore Open. |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/9/24/tennis-singapore-open-alex-eala-tatiana-prozorova-result-2151}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Kate |date=September 24, 2026 |title=Alex Eala ousted from Singapore Open by world No. 180 Prozorova |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-ousted-from-singapore-open-by-world-no-180-prozorova-a5019-20260924 |access-date=September 30, 2026 |website=Spin.ph |language=en}}</ref> === Mga tala === ==== Mahahalagang Laban ni Eala (Apelyido ng mga Kalaban) ==== {| class="wikitable" style="text-align:left; width:90%;" !Taon !Tier Torneo !Yugto !Kalaban !Resulta |- |2020 |ITF W15 Manacor |Final |Cavalle-Reimers |Panalo |- |2020 |ITF W25 Chiang Rai |Final |Kumkhum |Panalo |- |2021 |ITF W60 Madrid 2 |Final |Bassols Ribera |Pangalawa |- |2021 |WTA 250 Romania Open |2nd Yugto |Sherif |Talo |- |2022 |ITF W25 Yecla |Final |Cortez Llorca |Panalo |- |2022 |ITF W25 Roehampton |Final |Rodionova |Panalo |- |2022 |ITF W25 Aldershot |Final |Aiava |Pangalawa |- |2022 |ITF W40 Petange |Final |Dodin |Pangalawa |- |2022 |ITF W60 Vitoria-Gasteiz |Semifinal |Ponchet |Talo |- |2023 |ITF W25 Yecla |Final |Ryser |Panalo |- |2023 |ITF W25 Roehampton |Final |Rodionova |Panalo |- |2023 |ITF W100 Tokyo 2 |Semifinal |Uchijima |Talo |- |2024 |ITF W100 Vitoria-Gasteiz |Final |Kasintseva |Panalo |- |2024 |ITF W100 Dubai |Semifinal |Kudermetova |Talo |- |2024 |WTA 125 Veneto |Quarterfinal |Errani |Talo |- |2024 |WTA 125 Canberra International |Semifinal |Hunter |Talo |- |2025 |WTA 1000 Miami Open |Semifinal |Pegula |Talo |- |2025 |WTA 125 Guadalajara Open |Final |Udvardy |Panalo |- |2025 |WTA 250 Eastbourne Open |Final |Joint |Pangalawa |- |2025 |US Open |2nd Yugto |Bucșa |Talo |- |2026 |WTA 250 Auckland Open |Semifinal |Wang |Talo |- |2026 |WTA 1000 Dubai Championships |Quarterfinal |Gauff |Talo |- |2026 |WTA 1000 Indian Wells |4th Yugto |Nosková |Talo |- |2026 |WTA 1000 Miami Open |4th Yugto |Muchová |Talo |- |2026 |WTA 1000 Italian Open |3rd Yugto |Rybakina |Talo |- |2026 |WTA 125 Birmingham Open |Final |Bartůňková |Panalo |- |2026 |WTA 500 Berlin Open |Semifinal |Nosková |Talo |- |2026 |Wimbledon |4th Yugto |Paolini |Talo |- |2026 |WTA 500 Washington Open |Final |Pegula |Panalo |- |2026 |WTA 1000 Canadian Open |4th Yugto |Bencic |Talo |- |2026 |WTA 1000 Cincinnati Open |3rd Yugto |Anisimova |Talo |- |2026 |US Open |3rd Yugto |Jovic |Talo |- |2026 |Singapore Open |2nd Yugto |Prozorova |Talo |} ==== Estadistika ng karera ==== Makikita sa [[:en:Alexandra_Eala_career_statistics|estadistika ng karera]] ni Alex Eala ang tala ng kanyang mga laban at resulta. ==== Mga Sunod-sunod na Panalo ==== === Winning streaks === Nakamit ni Eala ang ilang mahahalagang winning streaks sa WTA Tour. Noong 2026, nagtala siya ng pitong sunod na panalo na nagsimula sa Washington Open kung saan tinalo niya sina Zheng, Fernandez, Svitolina, Osaka, at Pegula upang makuha ang WTA 500 na titulo. Naipagpatuloy niya ito sa Canadian Open matapos talunin sina Parks at McNally bago matigil kay Bencic sa ika-apat na round. Sa parehong taon, nagwagi rin siya ng limang sunod na laban sa Birmingham Open laban kina Hon, Charaeva, Sawangkaew, Masarova, at Bartůňková upang makuha ang WTA 125 na titulo sa damuhan. Noong 2025, nagtala siya ng anim na sunod na panalo sa Eastbourne Open, kabilang ang mga tagumpay laban kina Sonmez, Baptiste, Bronzetti, Ostapenko (walkover), Yastremska, at Gracheva, bago matalo kay Joint sa final. Sa parehong taon, nakamit din niya ang limang sunod na panalo sa Guadalajara Open laban kina Hartono, Lepchenko, Fossa Huergo, Day, at Udvardy upang makuha ang WTA 125 na titulo.<ref name="GroupedStreaks22">* [https://www.wtatennis.com/news/4556274/eala-extends-win-streak-to-seven-earns-first-career-meeting-with-bencic Eala holds off McNally in Toronto to extend winning streak to seven]. Women's Tennis Association. August 9, 2026. Retrieved August 9, 2026. * [https://www.rappler.com/sports/tennis/alex-eala-makes-history-eastbourne-final-loss-maya-joint/ Alex Eala makes history with Eastbourne final run]{{Dead link|date=Agosto 2026|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. Rappler. June 29, 2025. Retrieved June 29, 2025. * [https://www.philstar.com/sports/2025/09/08/2330000/alex-eala-wins-guadalajara-open Alex Eala wins Guadalajara Open]. Philippine Star. September 8, 2025. Retrieved September 8, 2025.</ref> ==== Laban sa Top 20 na Kalaban ==== Ang completed‑match record ni Eala laban sa mga kalabang nasa Top 20 ay 12 panalo at 15 talo (41%).<ref name="GroupedTop2022">* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 Tennis Abstract: Eala vs. Top 20 players]. Tennis Abstract. Retrieved September 11, 2026.</ref> == Ibang larangan == === Maagang yugto ng buhay === Si Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon kina Michael Eala at Rosemarie Maniego-Eala. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission, at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda. Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024. Nagsimula siya sa tenis sa edad na apat sa tulong ng kanyang lolo na si Roberto Maniego. Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref name="GroupedRefs22">* {{cite news |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |language=en |website=Gulf Today |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |access-date=26 Marso 2026}} * {{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=Marso 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025}} * {{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |date=Abril 23, 2026 |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/}} * {{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839}} * {{cite news |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala}} * {{cite news |last1=Mina |date=Oktubre 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ}}</ref> === Personal na buhay === Ipinahayag ni Eala na paborito niyang comfort food ang caldereta at mas gusto niya ang matcha kaysa kape. Marunong siyang magsalita ng Ingles, Espanyol, at Filipino, at sa mga Grand Slam ay partikular ang hilig niya sa Wimbledon. Binanggit niya sina Sharapova at Nadal bilang impluwensiya sa kanyang istilo ng paglalaro. Noong 2025, naging breakthrough year niya at lalo siyang minahal ng mga tagahanga, na inihalintulad ang kanyang epekto sa pagpapalawak ng tenis sa mga pigura gaya nina Li Na at Jabeur. Nakabuo rin siya ng pagkakaibigan sa WTA kasama sina Lys, Sonmez, at Jovic, na nagpapakita ng balanse sa pagitan ng kompetisyon at suporta.<ref>* Mina, Inna (2026). "Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you". ''One Sports''. [https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you] * Castillejo, Dyan (2026). "Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast". ''ABS-CBN Sports''. [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007] * Futterman, Matthew (2026). "Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon". ''The Athletic''. [https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/] * Dioquino, Delfin (2025). "'Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint". ''Rappler''. [https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/] * Vogue (2025). "Rapid-Fire interview with Alex Eala". ''Instagram''. [https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/] * Atencio, Peter (2025). "Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game". ''Manila Standard''. [https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html] * Agcaoili, Lance (2025). "Alex Eala hits the court with Rafael Nadal". ''Inquirer''. [https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court] * Reyes, Kate (2026). "Alex Eala bares friends she has made in her young WTA career". ''Spin.ph''. [https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-bares-friends-she-has-made-in-her-young-wta-career-a6035-20260309]</ref> === Estilo ng paglalaro === Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na may malakas na forehand, matatag na two‑handed backhand, at kaliwang kamay na topspin na nagbibigay ng lalim sa bola. Mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court ngunit nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba. Nagkaroon siya ng iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy, kabilang sina Gomez, Bosch, Viaene, Toni Nadal, at Bauzá, na nakatuon sa consistency, disiplina, at conditioning.<ref name="GroupedPlayStyle22">* {{cite news |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |language=en |website=Tennis.com |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026}} * {{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |language=en |website=ESPN |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026}} * {{cite news |date=April 7, 2026 |title=Alex Eala shares what it's been like to be coached by Toni Nadal recently ahead of the clay court season |website=Tennishead}}</ref> === Kagamitan === Sa kanyang karera, gumamit si Eala ng iba't ibang bersyon ng '''Babolat Pure Aero'''. Noong junior years, hawak niya ang 2016 model na kilala sa spin; sa US Open junior win ay lumipat siya sa 2019 cosmetic version; at noong 2023 ay madalas siyang nakikitang may Pure Aero (2023) na mas komportable at mas kontrolado, bagaman may sabi-sabi na luma pa rin ang frame sa ilalim ng bagong itsura. Kasabay nito, gumagamit siya ng '''Babolat RPM Blast''' strings na naka-tension sa 55 pounds (25 kg) para sa dagdag na spin at kontrol.<ref>* Jonsson, Stefan (2025). "Alexandra Eala's Racquet - Player Profile". ''Tennisnerd.net''. Retrieved 2026-06-27. [https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135] * Tennis Express (2026). "Alexandra Eala Tennis gear (video)". ''Tennis Express TikTok''. Retrieved 2026-08-17. [https://www.tiktok.com/@tennisexpress/video/7618302202796444958]</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[Talaksan:2026-07-13_–_President_Marcos_hails_Alex_Eala_as_PH_tennis_champion,_vows_full_government_support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Si Eala ay walong beses na pinarangalan (2019–2026) sa PSA Annual Awards para sa kanyang "natatanging mga tagumpay sa tennis".<ref>* {{cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |website=Rappler}} * {{cite web |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |website=Inquirer Net}} * {{cite web |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |website=Manila Bulletin}} * {{cite web |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |website=Manila Bulletin}} * {{cite web |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |website=Tiebreaker Times}} * {{cite web |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |website=The Philippine Star}} * {{cite web |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |website=ABS-CBN News}} * {{cite web |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |website=Philippine News Agency}} * {{cite web |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |website=Sun Star}} * {{cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines |website=Rappler}}</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa taunang listahan ng mga pinaka-maimpluwensyang tao sa Asya.<ref>[https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 Tatler Asia's Most Influential: Philippines. Tatler Asia.]</ref> Noong Abril 2025, tumanggap siya ng Premios Tanglaw trophy mula sa Embahada ng Pilipinas sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang kontribusyon sa pagpapatibay ng ugnayan ng Pilipinas–Espanya.<ref>[https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain". ABS-CBN. April 28, 2025.]</ref> Noong 2026, kinilala siya sa listahan ng Time 100 Next,<ref>{{Cite web |date=September 30, 2026 |title=Alexandra Eala Is on the 2026 TIME 100 Next |url=https://time.com/collection/time100-next/2026/alexandra-eala/ |access-date=September 30, 2026 |website=TIME |language=en}}</ref> at pinangalanang isa sa Forbes Asia's 30 Under 30 icons sa larangan ng libangan at palakasan.<ref>[https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ Watson, Rana Wehbe & Sayson, Ian. "30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z athletes and music artists rewriting the playbook". Forbes Asia. May 27, 2026.]</ref> Noong Hulyo 13, 2026, tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace mula kay Pangulong Bongbong Marcos bilang pagkilala sa kanyang mga tagumpay sa Wimbledon.<ref>[https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 Manahan, Jervis. "Marcos confers presidential citation to Filipina tennis star Alex Eala". ABS-CBN News. July 13, 2026.]</ref> === Pambansang koponan === [[Talaksan:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games, nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles. Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles. Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II. Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera. Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref name="GroupedNationalTeam22">* {{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/}} * {{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/}} * {{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain}} * {{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631}} * {{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041}} * {{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |website=The Philippine Inquirer |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph}}</ref> === Mga isponsorsip === Nagsimula si Eala sa endorsements sa edad na walo bilang ambassador ng Globe Telecom, suportado ng Babolat mula sa kanyang junior career, at pumirma sa Nike noong 2019. Noong 2022, siya ay naging endorser ng Bank of the Philippine Islands at lumabas sa Vogue Philippines at Tatler Philippines. Noong 2025, binigyan siya ng Nike ng sampaguita-inspired hair tie sa Wimbledon debut, naging ambassador ng Locally juice, nagkaroon ng limitadong edisyon na Nike shirt na dinisenyo ni Georgina Camus, at naging ambassador ng Milo Philippines. Noong 2026, siya ay naging mukha ng Marriott Bonvoy Asia Pacific campaign “Tennis The World” at ambasador ng Panasonic Philippines.<ref>* {{cite news |date=July 21, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life, Wins, & What Keeps Her Going |website=Globe |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet |url-status=live |access-date=January 12, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810101245/https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet |archive-date=August 10, 2025}} * {{cite news |last=Canniza |first=Annika |date=January 24, 2025 |title=3 Essentials that Alex Eala Always Brings to the Court |website=The Game |publisher=One Mega |url=https://thegame-onemega.com/fitness/equipment/3-essentials-that-alex-eala-always-brings-to-the-court/ |url-status=live |access-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102185049/https://thegame-onemega.com/fitness/equipment/3-essentials-that-alex-eala-always-brings-to-the-court/ |archive-date=November 2, 2024}} * {{cite news |last=Caniza |first=Annika |date=March 6, 2023 |title=Look: Nike Customizes Alex Eala Kicks to Commemorate US Open Victory |website=The Game |publisher=One Mega |url=https://thegame-onemega.com/lifestyle/look-nike-customizes-alex-eala-kicks-to-commemorate-us-open-victory/ |url-status=live |access-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213094932/https://thegame-onemega.com/lifestyle/look-nike-customizes-alex-eala-kicks-to-commemorate-us-open-victory/ |archive-date=December 13, 2024}} * {{cite news |date=January 25, 2023 |title=Champ's choice: Alex Eala signs up as BPI's newest endorser |website=Bilyonaryo |url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/ |url-status=live |access-date=July 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201031436/https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/ |archive-date=February 1, 2023}} * {{cite magazine |last=Sampayan |first=Jacs |date=October 29, 2022 |title=In Her Court: Tennis Star Alex Eala Looks To The Future |url=https://vogue.ph/november-2022/in-her-court-tennis-star-alex-eala-looks-to-the-future/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315200339/https://vogue.ph/november-2022/in-her-court-tennis-star-alex-eala-looks-to-the-future/ |archive-date=March 15, 2026 |access-date=April 23, 2025 |magazine=Vogue Philippines}} * {{cite news |last1=Morales |first1=Luisa |date=July 1, 2025 |title=Alex Eala gifted nod to Filipino roots with sampaguita hair tie ahead of Wimbledon debut |website=One Sports |publisher=One Sports |url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/33451/sports-brand-gives-nod-to-alex-eala-s-filipino-roots-with-hair-tie-ahead-of-wimbledon-debut |url-status=live |access-date=July 1, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717221418/https://www.onesports.ph/more-sports/article/33451/sports-brand-gives-nod-to-alex-eala-s-filipino-roots-with-hair-tie-ahead-of-wimbledon-debut |archive-date=July 17, 2025}} * {{cite news |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala and Locally: Champions for the Filipino Youth |newspaper=The Manila Times |url=https://www.manilatimes.net/2025/07/25/tmt-newswire/alex-eala-and-locally-champions-for-the-filipino-youth/2155545 |url-status=live |url-access=subscription |access-date=July 31, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315090310/https://www.manilatimes.net/2025/07/25/tmt-newswire/alex-eala-and-locally-champions-for-the-filipino-youth/2155545 |archive-date=March 15, 2026}} * {{Cite magazine |last=Burrack |first=Emily |date=August 18, 2025 |title=Introducing Alex Eala |url=https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65531205/alex-eala-interview-us-open-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315080311/https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65531205/alex-eala-interview-us-open-2025/ |archive-date=March 15, 2026 |access-date=August 27, 2025 |magazine=Town & Country}} * {{cite news |last=Manahan |first=Millie |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |website=Manila Standard |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html |url-status=live |access-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225074346/https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html |archive-date=February 25, 2026}} * {{Cite magazine |title=Alex Eala Signs Up With Marriott Bonvoy |url=https://worldtennismagazine.com/alex-eala-signs-up-with-marriott-bonvoy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810182718/https://worldtennismagazine.com/alex-eala-signs-up-with-marriott-bonvoy/ |archive-date=August 10, 2026 |access-date=August 10, 2026 |magazine=World Tennis Magazine}} * {{cite news |date=Agosto 28, 2026 |title=Alex Eala para sa Panasonic: Pagdadala ng kahusayan mas malapit sa tahanan |work=[[The Philippine Star]] |url=https://qa.philstar.com/lifestyle/2026/08/28/2552405/alex-eala-panasonic-bringing-excellence-closer-home |url-status=bot: unknown |access-date=Agosto 30, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260830210650/https://qa.philstar.com/lifestyle/2026/08/28/2552405/alex-eala-panasonic-bringing-excellence-closer-home |archive-date=Agosto 30, 2026}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [[:en:Alexandra_Eala_career_statistics|Mga Estadistika ng Karera ni Alex Eala (sa Wikipedia Ingles)]] * {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] nsww14xxv1n4bb2ecq2ziv7kmd0o35p 0 335362 2230424 2202260 2026-10-01T03:16:13Z Ivan P. Clarin 84769 2230424 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|darkviolet|Super Bagyong Urduja (Francisco)}} | Type = typhoon | Year = 2013 | Basin = WPac | Image location = Francisco 2013-10-19 1320Z.jpg | Image name = Si Francisco noong ika Nobyembre 2013 | Formed = Oktubre 15, 2013 | Dissipated = Oktubre 26, 2013 | 10-min winds = 105 | 1-min winds = 140 | Pressure = 920 | Fatalities = Wala | Damages = $150,000 | Areas = [[Guam]], [[Japan]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Super Bagyong Urduja''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Francisco'''), ay isang napakalakas na bagyo na nasa kategoryang 5 (lima), ay nanalasa sa isla sa [[Guam]] noong Oktubre 19, 2013. [[Talaksan:Francisco 2013 track.png|thumb|Ang track ni Bagyong Urduja (Francisco) sa Karagatang Pasipiko.]] == Tingnan rin == * [[Bagyong Mina]] * [[Bagyong Pablo]] * [[Bagyong Juan]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Tino (2013)|Tino]]|title=Pacific typhoon season names|years=Francisco|after=[[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]]}} {{S-end}} [[Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] {{usbong|Kalikasan}} 7vlpi3cxyfhcwh67s0jgmkz1slelou0 2230426 2230424 2026-10-01T03:16:27Z Ivan P. Clarin 84769 2230426 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|violet|Super Bagyong Urduja (Francisco)}} | Type = typhoon | Year = 2013 | Basin = WPac | Image location = Francisco 2013-10-19 1320Z.jpg | Image name = Si Francisco noong ika Nobyembre 2013 | Formed = Oktubre 15, 2013 | Dissipated = Oktubre 26, 2013 | 10-min winds = 105 | 1-min winds = 140 | Pressure = 920 | Fatalities = Wala | Damages = $150,000 | Areas = [[Guam]], [[Japan]] | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Super Bagyong Urduja''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Francisco'''), ay isang napakalakas na bagyo na nasa kategoryang 5 (lima), ay nanalasa sa isla sa [[Guam]] noong Oktubre 19, 2013. [[Talaksan:Francisco 2013 track.png|thumb|Ang track ni Bagyong Urduja (Francisco) sa Karagatang Pasipiko.]] == Tingnan rin == * [[Bagyong Mina]] * [[Bagyong Pablo]] * [[Bagyong Juan]] {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Tino (2013)|Tino]]|title=Pacific typhoon season names|years=Francisco|after=[[Bagyong Vinta (2013)|Vinta]]}} {{S-end}} [[Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] {{usbong|Kalikasan}} loc6zjl1awli3ixawhjx2qpwt3lowl9 0 335601 2230521 2212646 2026-10-01T06:38:19Z KyutKoTalaga 152379 2230521 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | disputed = yes | name = Pulo ng Ligaw | island_type = [[Pulo]] | other_names = Itu Aba ''(Malay)''<br>Ligao Island ''(Philippine English)''<br>Pulo ng Ligaw ''(Filipino)''<br>Tàipíng Dǎo (太平島/太平岛) ''(Mandarin Chinese)''<br>Đảo Ba Bình ''(Vietnamese)''<br>Huángshānmǎ Jiāo (黃山馬礁/黄山马礁) ''(Mandarin Chinese)''<br>Huángshānmǎ Zhì (黃山馬峙/黄山马峙) ''(Mandarin Chinese)''<br>Nagashima (長島) ''(Japanese)'' | image_name = Itu Aba Island.png | image_size = 250px | image_caption = Pulo ng Ligaw sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas | pushpin_map = Spratly Islands relief | image_map = | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{Coord|10|22|37|N|114|21|57|E|display=inline,title}} | archipelago = [[Kapuluan ng Kalayaan]] | area_ha = 51 | area_footnotes = 51 ha<ref>{{cite web |url = http://taiwantoday.tw/ct.asp?xItem=241651&ctNode=2316 |title = 外交部と農業委員会、「太平島陸地生態環境調査団」説明会を開催 |access-date=2016-02-02 |date=2016-01-25 |language=ja |archive-url = https://web.archive.org/web/20160308014953/http://taiwantoday.tw/ct.asp?xItem=241651&ctNode=2316 |archive-date=2016-03-08 |url-status=dead }}</ref> | length_m = 1430 | width_m = 402 | country = {{ROC-TW}} | country_admin_divisions_title = [[Bayan]]<br /> Distrito | country_admin_divisions = [[Kaohsiung]]<br />[[Cijin District, Kaohsiung|Cijin]] | country1 = {{PHL}} | country1_admin_divisions_title = [[Mga bayan ng Pilipinas|Bayan]] | country1_admin_divisions = [[Kalayaan, Palawan|Kalayaan]], [[Palawan]] | country2 = {{CHN}} | country2_admin_divisions_title = [[Lungsod]] | country2_admin_divisions = [[Sansha]], [[Hainan]] | country3 = {{ROC-TW}} | country3_admin_divisions_title = [[Bayan]]<br /> Distrito | country3_admin_divisions = [[Kaohsiung]]<br />[[Cijin District, Kaohsiung|Cijin]] | country4 = {{VNM}} | country4_admin_divisions_title = [[Bayan]] | country4_admin_divisions = [[Trường Sa District|Trường Sa]], [[Khánh Hòa Province|Khánh Hòa]] | population = 220 na mga tauhang militar, ng Coast Guard (Taiwan), at mga tauhang sumusuporta; apat na sibilyan<ref name="yahoo">[https://tw.news.yahoo.com/%E8%AD%B7%E7%90%86%E5%B8%AB%E8%A8%AD%E7%B1%8D%E5%8D%97%E6%B2%99-%E5%89%B5%E5%A4%AA%E5%B9%B3%E5%B3%B6%E9%A6%96%E4%BE%8B-024837275.html 護理師設籍南沙　創太平島首例]</ref> }} Ang '''Pulo ng Ligaw''' o '''Ligaw Island''', na kilala rin bilang '''Itu Aba''', '''Pulo ng Taiping''' ({{lang-en|Taiping Island}}) at iba pang mga pangalan, ay ang pinakamalaki sa mga natural na nabuo na bahagi ng [[Kapuluan ng Kalayaan]] sa [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]].<ref>C. Michael Hogan (2011) [http://www.eoearth.org/article/South_China_Sea?topic=49523 ''South China Sea'' Topic ed. P.Saundry. Ed.-in-chief C.J.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC]</ref><ref>{{cite web |title = Taiping Island |url = http://marine.cpami.gov.tw/english/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=161 |work = Spratly islands |publisher = Marine National Park Headquarters (Republic of China) |access-date = 21 March 2014 |archive-date = 4 March 2016 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304053708/http://marine.cpami.gov.tw/english/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=161 |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news |title = Itu Aba – Inquirer Global Nation |url = http://globalnation.inquirer.net/109656/in-the-know-itu-aba |newspaper = Philippine Daily Inquirer |access-date = 19 Aug 2014 }}</ref><ref>{{cite news |title = Taiwan Considers Permanent Armed Ships For Disputed South China Sea Island |url = http://uk.reuters.com/article/uk-taiwan-soutchinasea-idUKKCN0I509O20141016 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160110095843/http://uk.reuters.com/article/uk-taiwan-soutchinasea-idUKKCN0I509O20141016 |url-status = dead |archive-date = January 10, 2016 |work = Reuters |author = Michael Gold |access-date = 16 Oct 2014 }}</ref> Ang pulo ay hugis-elliptikal, may habang 1.4 kilometro (0.87 mi) at lapad na 0.4 kilometro (0.25 mi), na may kabuuang sukat na 46 ektarya (110 ektarya). Ito ay matatagpuan sa hilagang gilid ng Tizard Bank (Zheng He Reefs; 鄭和群礁). Ang paliparan ng Pulo ng Taiping ang pinakamahalagang tampok ng pulo, na sumasaklaw sa kabuuang haba nito. Ang pulo ay pinamamahalaan ng [[Republika ng Tsina]] (Taiwan) bilang bahagi ng [[Cijin]], [[Kaohsiung]]. Ito rin ay inaangkin ng [[Republikang Bayan ng Tsina]] (Tsina), ng [[Pilipinas]], at ng [[Vietnam]]. Noong 2016, sa pasya ng isang arbitral tribunal ng intergovernmental Permanent Court of Arbitration, sa kasong isinampa ng Pilipinas laban sa Tsina, inuri ng tribunal ang Itu Aba bilang isang “bato” alinsunod sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) (at samakatuwid ay hindi karapat-dapat sa 200-nautical mile na eksklusibong ekonomikong sona at kontinental na palapag). Tinanggihan ang pasyang ito ng parehong Republika ng Tsina (Taiwan) at ng Republikang Bayan ng Tsina.<ref>{{cite news|url = https://thediplomat.com/2016/07/taiwan-south-china-sea-ruling-completely-unacceptable/| title = Taiwan: South China Sea Ruling 'Completely Unacceptable' | work = [[The Diplomat (magazine)|The Diplomat]] | access-date = 2016-07-13 | date = 2016-07-13 | first = Shannon | last = Tiezzi}}</ref><ref>{{cite news|url = http://www.taipeitimes.com/News/front/archives/2016/07/13/2003650919| title = Government rejects South China Sea ruling | first = Stacy |last = Hsu | work = [[The Taipei Times]] | access-date = 2016-07-13 | date = 2016-07-13}}</ref><ref>{{cite news| url = http://www.straitstimes.com/asia/east-asia/taiwan-rejects-south-china-sea-ruling-says-will-deploy-another-navy-vessel-to-itu-aba | publisher = Singapore Press Holdings Ltd. Co.| work = [[The Straits Times]] | access-date = 2016-07-13 | date = 2016-07-12 | first = Jermyn |last = Chow | title = Taiwan rejects South China Sea ruling, says will deploy another navy vessel to Taiping}}</ref> == Tingnan din == * [[Pulo ng Pag-asa]] * [[Kapuluan ng Kalayaan]] == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Kapuluan ng Kalayaan}} {{Lalawigan ng Pilipinas}} [[Kaurian:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kaurian:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] f8k3fj3w8l555kxormcuju64gchmrsa 0 335889 2230410 2202255 2026-10-01T03:08:18Z Ivan P. Clarin 84769 2230410 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|lighgreen|Bagyong Gorio (''Rumbia'')}} | Basin=WPac | Formed=Hunyo 27 | Dissipated=Hulyo 2 | image=Rumbia 2013-07-01 1445Z.jpg | 10-min winds=50 | 1-min winds=70 | Pressure=985 | fatalities=7 | damages=191 | areas=[[Pilipinas]], Timog [[Tsina]], [[Vietnam]] | Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Si '''Bagyong Gorio''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Rumbia''') ay isang maulan at katamtamang bagyonh dumaan sa Rehiyon ng [[Calabarzon]] partikular sa mga lalawigan nang [[Quezon]], [[Batangas]], [[Cavite]] at [[Laguna]]. ==Meteorolohikal== [[Talaksan:Rumbia 2013 track.png|thumb|Ang track ni Gorio sa Calamba noong ika Hunyo 2013.]] ==Babala Sa Bagyo== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Hunyo 2013 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Batangas]], [[Benguet]], [[Cavite]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Ifugao]], [[Ilocos Sur]], [[Laguna]], [[La Union]], [[Marinduque]], [[Masbate]] at (Burias Isla), [[Mountain Province]], [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]], [[Quezon]], [[Romblon]] |} == Tingnan rin == {{S-start}} {{Succession box|before=Fabian|title=Kapalitan (2021)|years=Gorio|after=Huaning}} {{S-end}} [[Kategroya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] {{usbong|Panahon|Kalikasan}} cuya2kfakmjrjvh4sa40zxdzo5ienu9 2230411 2230410 2026-10-01T03:08:29Z Ivan P. Clarin 84769 2230411 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name = {{Color|lightgreen|Bagyong Gorio (''Rumbia'')}} | Basin=WPac | Formed=Hunyo 27 | Dissipated=Hulyo 2 | image=Rumbia 2013-07-01 1445Z.jpg | 10-min winds=50 | 1-min winds=70 | Pressure=985 | fatalities=7 | damages=191 | areas=[[Pilipinas]], Timog [[Tsina]], [[Vietnam]] | Hurricane season= [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Si '''Bagyong Gorio''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Rumbia''') ay isang maulan at katamtamang bagyonh dumaan sa Rehiyon ng [[Calabarzon]] partikular sa mga lalawigan nang [[Quezon]], [[Batangas]], [[Cavite]] at [[Laguna]]. ==Meteorolohikal== [[Talaksan:Rumbia 2013 track.png|thumb|Ang track ni Gorio sa Calamba noong ika Hunyo 2013.]] ==Babala Sa Bagyo== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1 em auto;"| Hunyo 2013 |- ! PSWS !! LUZON |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Batangas]], [[Benguet]], [[Cavite]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Ifugao]], [[Ilocos Sur]], [[Laguna]], [[La Union]], [[Marinduque]], [[Masbate]] at (Burias Isla), [[Mountain Province]], [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]], [[Quezon]], [[Romblon]] |} == Tingnan rin == {{S-start}} {{Succession box|before=Fabian|title=Kapalitan (2021)|years=Gorio|after=Huaning}} {{S-end}} [[Kategroya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] {{usbong|Panahon|Kalikasan}} 1bebxi9hp0t0xuyi6isy89g5ennt6ih 0 335891 2230416 2202343 2026-10-01T03:11:20Z Ivan P. Clarin 84769 2230416 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name={{Color|gold|Bagyong Quedan {{small|(''Fitow'')}}}} | Basin=WPac | image=Fitow Oct 5 2013 0210Z.jpg | Formed=Setyembre 29 | Dissipated=Setyembre 7 | 10-min winds=75 | 1-min winds=90 | Pressure=960 | affected_areas = [[Rehiyon ng Ilocos]], [[Kalakhang Maynila]] | damage = 10.4 bilyon | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Quedan''', (Pagtatalagang Pandaigig: '''Bagyong Fitow''' ay isang malakas na bagyo na nasa kategoryang 2 (dalawa), na nanalasa sa Silangang [[Tsina]] sa direksyong hilaga-hilagang kanluran. Malubhang sinalanta ang lungsod ng [[Xiamen]] sa [[Tsina]]. ==Meteorolohikal== [[Talaksan:Fitow 2013 track.png|thumb|Ang galaw ng bagyong Quedan o Fitow.]] ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Paolo (2013)|Paolo]]|title=Kapalitan|years=Quedan|after=[[Bagyong Ramil (2013)|Ramil]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] jemjlh782tz367jb88h5izxj0fs76xm 0 337664 2230580 2224655 2026-10-01T08:16:39Z Jadewest.catvalentine 41897 2230580 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_alt = | caption = | alt_name = | genre = Kompetisyon sa musika | creator = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] | based_on = [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] | writer = | screenplay = | teleplay = | story = | director = | presenter = Iba't ibang hosts | starring = | theme_music_composer = | music = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[#Mga bansang kasapi|Iba't ibang kalahok na bansa]] | language = Iba-iba; pangunahin na Ingles | num_seasons = | num_series = | num_episodes = 1 paligsahan<br>1 live na palabas | location = Iba't ibang punong lungsod | runtime = | company = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]]<br>Voxovation<br>S20 Productions | network = | first_aired = {{Start date|2026|11|14}} | last_aired = }} Ang '''''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya''''' ([[Wikang Ingles|Ingles]] ''Eurovision Song Contest Asia'') ay isang paparating na internasyonal na paligsahan sa kanta na hinubog mula sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], kung saan ang mga brodkaster mula sa rehiyon ng [[Asya-Pasipiko]] ay maglalaban-laban na kumakatawan sa kani-kanilang mga bansa. Ang unang edisyon, na inorganisa ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at Voxovation, ginawa ng S2O Productions, at itinanghal ng host brodkaster na Channel 3, ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa [[One Bangkok|One Bangkok Forum]] sa [[Bangkok]], [[Taylandiya]]. Ang mga plano na iakma ang Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision para sa rehiyon ng Asya-Pasipiko ay nagsimula mula pa noong 2008. Noong 2016, kinuha ng Special Broadcasting Service (SBS) ng Australia ang proyekto, na bumuo ng isang bersyon ng format kasama ang Blink TV at ang EBU para sa isang nakaplanong debut sa 2019. Ipinagpaliban ng SBS ang proyekto noong 2021, at kalaunan ay ipinasa ito sa Voxovation, isang kumpanyang nilikha upang bumuo ng mga adaptasyon ng format ng paligsahan sa iba't ibang teritoryo na may mga lisensya mula sa EBU. Walang karagdagang mga update ang ibinigay hanggang 2025, nang ipalabas ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang isang kompetisyon na tinatawag na ''Druk Dra'', na naglalayong piliin ang kanilang lahok para sa isang paligsahan sa Eurovision Asia bago hiniling ng Voxovation sa brodkaster na itigil ito. Noong Marso 31, 2026, opisyal na inanunsyo ng EBU at Voxovation ang kompetisyon, kasama ang Thailand bilang host country at isang paunang lineup ng 10 kalahok na bansa. ==Pagsulong== Noong Setyembre 2008, inanunsyo ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) na gaganapin ang isang Asya-Pasipikong katapat ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] sa 2009.<ref name="ABC">{{Cite news |date=19 Setyembre 2008 |title=Asian 'Eurovision' to take place |url=https://www.abc.net.au/news/2008-09-19/asian-eurovision-to-take-place/515172 |access-date=7 Abril 2026 |work=ABC News (Australia)}}</ref> Tinawag na ''Our Sound – The Asia Pacific Song Contest'' pagsapit ng ika-4 ng Marso 2009, nakatakda itong gaganapin sa ikalawang kalahati ng taon, at pangungunahan ng kompanyang Singaporean na Asiavision, na pinamumunuan ng negosyanteng Aleman na si Andreas Gerlach. Nakatakdang makipagkumpetensya ang mga tagapagbalita mula sa labinlimang bansa at rehiyon, katulad ng [[Biyetnam]], [[Hapon]], [[Hong Kong]], [[Indiya]], [[Indonesya]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Macau]], [[Malaysia]], [[Pakistan]], [[Pilipinas]], [[Singapore]], [[Timog Korea]], [[Taiwan]], [[Taylandiya]], at [[Tsina]].<ref name="ABC" /> Ilang beses na naantala ang paligsahan at hindi natuloy. Noong Marso 2016, sinimulan ng EBU ang pagbuo ng isang adaptasyon ng Eurovision Song Contest para sa rehiyon kasama ang Special Broadcasting Service (SBS).<ref name="SBS">{{cite web |url=http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |title=Asia: SBS to create Eurovision Song Contest in Asia |first=Anthony |last=Granger |date=21 Marso 2016 |website=Eurovoix |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160321081215/http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |archive-date=21 Marso 2016 |url-status=live}}</ref> Ang SBS ay nagtatrabaho sa proyekto kasama ang kasosyo sa produksyon nito na Blink TV.<ref name="EurovisionTV">{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia |title=Eurovision Song Contest concept to be developed in Asia! |date=21 Marso 2016 |first=Paul |last=Jordan |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819190409/https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia/ |archive-date=19 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref> Ang unang paligsahan ay nakatakdang gaganapin sa [[Australya]] sa 2017.<ref name="EurovisionTV" /> Ang opisyal na pangalan ng kompetisyon ay isiniwalat na Eurovision Asia Song Contest (o simpleng Eurovision Asia) noong Agosto 2017.<ref>{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |title=The Greatest Song Contest in the World is coming to Asia! |first=Paul |last=Jordan |date=18 Agosto 2017 |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818221335/https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |archive-date=18 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="EurovoixWorld">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |title=Three cities interested in hosting Eurovision Asia |first=Anthony |last=Granger |date=19 Mayo 2017 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805103012/https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |archive-date=5 Agosto 2017 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |title=Eurovision Asia on hold? Organizers and EBU "still early in the development process" |first=Ryan |last=Cobb |date=13 Hulyo 2018 |website=ESCXtra |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715010937/https://www.escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |archive-date=15 Hulyo 2018 |url-status=live}}</ref> Pagsapit ng Mayo, ang Australia, Hong Kong at Singapore ay nagpakita ng interes sa pagho-host ng unang edisyon ng paligsahan.<ref name="EurovoixWorld" /> Naglaan ang gobyerno ng Singapore ng $4 milyon upang mag-host ng kaganapan, habang ang lungsod ng Sydney at ang estado ng New South Wales ay nagsabing mamumuhunan sila sa pagho-host.<ref>{{cite web |url=https://escinsight.com/2017/05/06/eurovision-insight-podcast-insight-asks-australian-head-delegation-paul-clarke/ |title=Eurovision Insight Podcast: Insight Asks Australian Head Of Delegation Paul Clarke |first=Ewan |last=Spence |date=6 Mayo 2017 |website=ESC Insight |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Iginiit ng konseho ng lungsod ng Gold Coast noong Nobyembre 2018 na ang unang paligsahan ay magaganap sa Gold Coast Convention and Exhibition Centre mula Nobyembre 30 hanggang Disyembre 7, 2019.<ref>{{cite web |url=https://www.9news.com.au/national/eurovision-asia-gold-coast-inaugural-event/bc4370be-1948-4125-9aca-0533d30b899c |title=Gold Coast to host inaugural Eurovision Asia |first=Brendon |last=Wolf |date=1 Nobyembre 2018 |website=9News |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong Mayo 2021, nakumpirma na ipinagpaliban ng SBS ang proyekto.<ref>{{Cite web|last=Carter|first=Ford|date=25 Mayo 2021|title=SBS drops plans for Eurovision Asia|url=https://www.aussievision.net/post/sbs-drops-plans-for-eurovision-asia|access-date=7 Abril 2026|website=aussievision|language=en}}</ref> Ang mga plano ng SBS mula Mayo 2016 ay para sa isang brodkaster mula sa bawat bansa sa rehiyon ng Asya-Pasipiko na maging karapat-dapat na lumahok, ibig sabihin ay mayroong maximum na 68 kalahok.<ref>{{cite web |url=http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |title=Asiavision 12 countries the aim for the first contest |first=Anthony |last=Granger |date=7 Mayo 2016 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507180618/http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |archive-date=7 Mayo 2016 |url-status=dead}}</ref> Ang pagiging miyembro sa Asia-Pacific Broadcasting Union (ABU) ay hindi isang kinakailangan para sa pakikilahok. Pagsapit ng Marso 2019, kinumpirma na ng mga brodkaster mula sa sampung bansa ang kanilang intensyon na lumahok: Australya, Hapon, [[Kapuluang Solomon]], [[Kasakistan]], [[Maldives|Maldibas]], [[Nuweba Selandiya]], [[Papua New Guinea|Papua Bagong Guinea]], Timog Korea, Tsina, at [[Vanuatu]].<ref name="EurovoixWorld2">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |title=Eurovision Asia Song Contest Still in The Works |first=Anthony |last=Granger |date=4 Marso 2019 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320195737/https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |archive-date=20 Marso 2019 |url-status=dead}}</ref> Kinumpirma ng SBS ang pakikilahok nito, habang ang Hapon, Timog Korea at Tsina ay pinangalanan bilang mga potensyal na kalahok.<ref name="EurovoixWorld2" /> Noong Mayo 2025, kinumpirma ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang intensyon nitong lumahok sa Eurovision Asia, na nagsasaad na ang unang paligsahan ay gaganapin sa [[Bangkok]], Taylandiya, na may 18 bansang kalahok. Noong Hunyo 24, inilathala ng EBU ang Brand Impact Report nito para sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na naglista ng isang adaptasyon sa Asya-Pasipiko bilang nasa ilalim ng "patuloy na pag-unlad". Noong Agosto, ang lokasyon ay itinalaga ng BBS bilang [[Mumbai]], Indiya, habang sinimulan nitong mag-organisa ng isang pambansang seleksyon na pinamagatang ''Druk Dra'' sa parehong buwan upang piliin ang kanilang kalahok.<ref name="Aussievision">{{Cite web |last=Tsinivits |first=Kyriakos |date=25 Agosto 2025 |title=Is Eurovision Asia actually going to happen? |url=https://www.aussievision.net/post/is-eurovision-asia-actually-going-to-happen |access-date=7 Abril 2026 |website=Aussievision |language=en}}</ref> Bukod pa rito, ang Ho Chi Minh City Television (HTV), na nagsisilbi sa lugar ng [[Lungsod Ho Chi Minh]] sa Biyetnam, ay unang naglaan ng oras para sa isang programang pinamagatang ''Eurovision Asia'' sa Agosto 31.<ref name="Aussievision" /> Noong Agosto 28, sinabi ni Martin Green, direktor ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na "walang mga plano ang nakumpirma o inanunsyo hanggang sa kasalukuyan" para sa paligsahan sa Asya-Pasipiko, na lalong naglilinaw na ang ''Druk Dra'' ay inalis sa ere at binura mula sa mga online platform sa kahilingan ng mga kasosyo ng EBU.<ref name="EuroTripPod">{{Cite web |date=28 Agosto 2025 |title=EBU shuts down Eurovision Asia speculation |url=https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828183848/https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |archive-date=28 Agosto 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=The Eurotrip Podcast}}</ref> Noong Nobyembre, si Marcus Tang ay kinuha ng Voxovation upang maglingkod bilang "Managing Director Asia".<ref name="Voxovation">{{Cite web |title=About Us |url=https://www.voxovation.com/about |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129172829/https://www.voxovation.com/about |archive-date=29 Nobyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong ika-15 ng Disyembre, sinabi ni Christer Björkman, Pinuno ng Musika at Tagapagtatag ng Voxovation, sa podcast na ''Eurovision Uncovered'' na ang Eurovision Asia ay patuloy na "masinsinang paghahanda", na may pag-asang maipapahayag ito sa publiko "sa lalong madaling panahon".<ref name="EuroUncovered">{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Eurovision Uncovered Meets Christer Björkman: “There are Challenges in Almost Every Act” |url=https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251215170122/https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |archive-date=15 Disyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=Eurovision Uncovered Podcast}}</ref> Sa isang panayam, sinabi ng Direktor ng Eurovision na si Martin Green na pinahahalagahan ng mga pambansang brodkaster sa Asya-Pasipiko ang paligsahan bilang isang paraan ng pagbibigay ng pagkakataon sa mga pambansang bituin ng pop, na inilalarawan ito bilang isang "simpleng paraan". Sa kahilingan ng mga inaasahang mga kalahok na brodkaster, ang pangalang "Eurovision" ay isinama sa pamagat, kahit na ang paligsahan ay binubuo ng mga kalahok sa Asya-Pasipiko.<ref name="NYTimes">{{Cite news |last=Marshall |first=Alex |date=31 Marso 2026 |title=Eurovision Song Contest to Add Asian Edition This Year |url=https://www.nytimes.com/2026/03/31/arts/music/eurovision-song-contest-asia.html |access-date=7 Abril 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==Pormat== Binubuo ng iisang palabas, ang mga resulta ay pagpapasyahan sa pamamagitan ng 50/50 na hati ng boto ng mga propesyonal na hurado at boto ng publiko.<ref name="Pormat">{{Cite web |url=https://eurovoix.com/2026/03/31/eurovision-song-contest-asia-launches/ |title=Eurovision Song Contest Asia Launches With Final in Bangkok This November |date=31 Marso 2026 |access-date=7 Abril 2026 |first=Anthony |last=Granger |website=Eurovoix.com}}</ref> Ang bawat kalahok na kalahok ay dapat na wala pang tatlong minuto at itanghal ng hindi hihigit sa anim na tao.<ref name="Pormat" /> Inaasahang lahat ng kalahok na brodkaster ay mag-oorganisa ng pambansang finals upang mapili ang kanilang kalahok. Ang mananalo ay iimbitahang magtanghal bilang panauhin sa susunod na edisyon ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Europa.<ref name="NYTimes" /> ==Kasaysayan== {| class="wikitable tsx_sortable" style="font-size: 95%" |- style="background:#efefef" ! rowspan="2" class="autorowspan" | Taon ! rowspan="2" |Petsa ! rowspan="2" |Venue, punong lungsod at bansa ! rowspan="2" |Punong brodkaster ! rowspan="2" |(Mga) presenter ! rowspan="2" |Bansang kalahok ! colspan="3" class="autorowspan" | Kampeon |- !Bansa !Awit !Mang-aawit |- | [[#Paligsahan sa 2026|2026]] |Nobyembre 14 |<small>{{flagicon|THA}} One Bangkok Forum, [[Bangkok]], Taylandiya</small> |Channel 3 |''Iaanunsyo'' |10 |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |} ==Paligsahan sa 2026== {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya | year = 2026 | image = | size = | caption = | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|2026|11|14|df=y}} | venue = [[One Bangkok|One Bangkok Forum]]<br />[[Bangkok]], [[Taylandiya]] | organizer = Voxovation | president = | host_broadcaster = [[Channel 3 HD (Taylandiya)|Channel 3]] | producer = S20 Productions | musdirector = | presenters = Woody Milintachinda<br>Cindy Bishop | entries = 11 | finalists = | debut = {{Plainlist| * {{Flag|Bangladesh}} * {{Flag|Bhutan}} * {{Flag|Biyetnam}} * {{Flag|Kambodya}} * {{Flag|Laos}} * {{Flag|Malaysia}} * {{Flag|Mongolia|name=Mongolya}} * {{Flag|Nepal}} * {{Flag|Pilipinas}} * {{Flag|Taylandiya}} * {{Flag|Timog Korea}} }} | return = | non-return = | winner = | vote = | prev_year = | next_year = |execsupervisor=Marcus Tang|exproducer=Assaf Blecher<br>Anders Lenhoff<br>Lee Smithurst<br>Christer Björkman}} Noong ika-29 ng Marso 2026, isang website ang inilunsad, na nagsasabing ang paligsahan ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre sa Bangkok, na pansamantalang tampok ang siyam na bansa: [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Biyetnam]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Malaysia]], [[Nepal]], [[Pilipinas]], at [[Taylandiya]].<ref>{{Cite web |url=https://eurovisionasia.com |title=Eurovision Song Contest Asia 2026 — Bangkok |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329001637/https://eurovisionasia.com/ |archive-date=29 Marso 2026 |url-status=dead}}</ref> Pansamantalang inalis ang website pagkalipas ng ilang oras.<ref>{{Cite web |last=Mouriquand |first=David |date=30 Marso 2026 |title=A decade in the making: Will Eurovision Asia take place in 2026? |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/30/a-decade-in-the-making-will-eurovision-asia-take-place-in-2026 |access-date=7 Abril 2026 |website=Euronews |language=en}}</ref> Pormal na inanunsyo ang paligsahan noong ika-31 ng Marso sa ilalim ng pangalang Eurovision Song Contest Asia, na ioorganisa ng EBU at Voxovation kasama ang S2O Productions bilang mga kasosyo, at ang Channel 3 ng Thailand bilang host broadcaster. Ang unang anunsyo ay naglista ng sampung bansa (ang nabanggit kasama ang [[Timog Korea]]) kasama ang kani-kanilang mga kalahok na broadcaster. Gaganapin ito sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa [[One Bangkok|One Bangkok Forum]] sa [[Bangkok]], Taylandiya.<ref>{{cite web |title=Eurovision Song Contest Asia will debut in 2026 |url=https://www.eurovision.com/stories/eurovision-song-contest-asia-will-debut-november-2026/ |website=Eurovision.com |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Kaur |first1=Baani |title=Eurovision launching Asia edition, grand final to take place in Bangkok in November |url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/eurovision-asia-2026-final-bangkok-580901 |website=Channel News Asia |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref> ===Mga kalahok=== {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya 2026<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2026 |title=Eurovision Goes East: Bangkok to Host First-Ever Eurovision Song Contest Asia in 2026 |url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/bangkok-to-host-first-ever-eurovision-song-contest-asia-2026/ |access-date=7 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! scope="col" colspan="2" | Proseso ng pagpili ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}} |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" |{{Flag|Bangladesh}} | NTV | Beatmosphere | "Tumi ele" {{small|(তুমি এলে)}} | [[Wikang Bengali|Bengali]] | ''Voice of Bangladesh'' | Setyembre 30, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=Setyembre 30, 2026 |title=Bangladesh: Beatmosphere to Eurovision Asia 2026 |url=https://eurovoix.com/2026/09/30/bangladesh-beatmosphere-eurovision-asia-2026/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Bhutan}} | BBS | Nyendra | "Lhayi Semo" {{small|(ལྷ་ཡི་སྲས་མོ།)}} | [[Wikang Dzongkha|Dzongkha]] | ''Rhythm of Bhutan'' | Agosto 11, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |date=Agosto 11, 2026 |title=Eurovision Song Contest Asia has its first entry |url=https://www.eurovision.com/stories/eurovision-song-contest-asia-has-its-first-entry/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Biyetnam}} | VTV | Tóc Tiên | {{N/A|}} | {{N/A|}} | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br>''The Sound of Vietnam'' {{small|(kanta)}} | Setyembere 6, 2026 {{small|(artista)}}<br>Oktubre 3, 2026 {{small|(kanta)}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Kambodya}} | TV5 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | ''Cambodia's Finest Voice'' | Oktubre 17, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Laos}} | VTE9 | Thinla | "Bae" | [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Lao|Lao]] | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br>''Sieng Lao: The One'' {{small|(kanta)}} | Setyembre 13, 2026 {{small|(artista)}}<br>Setyembre 24, 2026 {{small|(kanta)}} | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=Setyembre 13, 2026 |title=Laos: Thinla to Eurovision Asia 2026 |url=https://eurovoix.com/2026/09/13/laos-thinla-eurovision-asia-2026/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Malaysia}} | Media Prima | Aina Abdul | {{N/A|}} | {{N/A|}} | Panloob na pagpili | Agosto 15, 2026 {{small|(artista)}}<br>''Iaanunsyo'' {{small|(kanta)}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Mongolia|name=Mongolya}} |MNC | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | ''Mongolia's Chosen One'' | Oktubre 10, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Nepal}} | Himalaya TV | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | ''Nepal Decides'' | Oktubre 7, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Pilipinas}} | [[ABS-CBN]] | Carmelle | "Sobra-Sobra" | Ingles, [[Wikang Filipino|Filipino]] | ''Philippine Selection Night'' | Agosto 30, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Conte |first=Davide |date=Agosto 30, 2026 |title=Philippines: Carmelle to Eurovision Asia 2026 |url=https://eurovoix.com/2026/08/30/philippines-carmelle-to-eurovision-asia-2026/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Taylandiya}} | Channel 3 | Mang and Daou | "Aroma" | [[Wikang Tailandes|Tailandes]] | ''Thailand's Chosen One'' | Setyembre 27, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |date=Setyembre 27, 2026 |title=It's MANG x DAOU for Thailand at Eurovision Asia |url=https://www.eurovision.com/stories/its-mang-x-daou-for-thailand-at-eurovision-asia/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Timog Korea}} | [[ENA (Timog Korea)|ENA]] | Junhee | "Deep Dive" | Ingles | ''Korea's Next Wave'' | Setyembre 4, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Washak |first=James |date=Setyembre 4, 2026 |title=South Korea: Junhee to Eurovision Asia |url=https://eurovoix.com/2026/09/04/south-korea-junhee-to-eurovision-asia/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Musika]] [[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]] [[Kategorya:Music festival]] 0r0w0barp1ljfkvwqwvkn2gseygfpbb 2230581 2230580 2026-10-01T08:17:16Z Jadewest.catvalentine 41897 /* Kasaysayan */ 2230581 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_alt = | caption = | alt_name = | genre = Kompetisyon sa musika | creator = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] | based_on = [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] | writer = | screenplay = | teleplay = | story = | director = | presenter = Iba't ibang hosts | starring = | theme_music_composer = | music = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[#Mga bansang kasapi|Iba't ibang kalahok na bansa]] | language = Iba-iba; pangunahin na Ingles | num_seasons = | num_series = | num_episodes = 1 paligsahan<br>1 live na palabas | location = Iba't ibang punong lungsod | runtime = | company = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]]<br>Voxovation<br>S20 Productions | network = | first_aired = {{Start date|2026|11|14}} | last_aired = }} Ang '''''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya''''' ([[Wikang Ingles|Ingles]] ''Eurovision Song Contest Asia'') ay isang paparating na internasyonal na paligsahan sa kanta na hinubog mula sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], kung saan ang mga brodkaster mula sa rehiyon ng [[Asya-Pasipiko]] ay maglalaban-laban na kumakatawan sa kani-kanilang mga bansa. Ang unang edisyon, na inorganisa ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at Voxovation, ginawa ng S2O Productions, at itinanghal ng host brodkaster na Channel 3, ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa [[One Bangkok|One Bangkok Forum]] sa [[Bangkok]], [[Taylandiya]]. Ang mga plano na iakma ang Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision para sa rehiyon ng Asya-Pasipiko ay nagsimula mula pa noong 2008. Noong 2016, kinuha ng Special Broadcasting Service (SBS) ng Australia ang proyekto, na bumuo ng isang bersyon ng format kasama ang Blink TV at ang EBU para sa isang nakaplanong debut sa 2019. Ipinagpaliban ng SBS ang proyekto noong 2021, at kalaunan ay ipinasa ito sa Voxovation, isang kumpanyang nilikha upang bumuo ng mga adaptasyon ng format ng paligsahan sa iba't ibang teritoryo na may mga lisensya mula sa EBU. Walang karagdagang mga update ang ibinigay hanggang 2025, nang ipalabas ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang isang kompetisyon na tinatawag na ''Druk Dra'', na naglalayong piliin ang kanilang lahok para sa isang paligsahan sa Eurovision Asia bago hiniling ng Voxovation sa brodkaster na itigil ito. Noong Marso 31, 2026, opisyal na inanunsyo ng EBU at Voxovation ang kompetisyon, kasama ang Thailand bilang host country at isang paunang lineup ng 10 kalahok na bansa. ==Pagsulong== Noong Setyembre 2008, inanunsyo ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) na gaganapin ang isang Asya-Pasipikong katapat ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] sa 2009.<ref name="ABC">{{Cite news |date=19 Setyembre 2008 |title=Asian 'Eurovision' to take place |url=https://www.abc.net.au/news/2008-09-19/asian-eurovision-to-take-place/515172 |access-date=7 Abril 2026 |work=ABC News (Australia)}}</ref> Tinawag na ''Our Sound – The Asia Pacific Song Contest'' pagsapit ng ika-4 ng Marso 2009, nakatakda itong gaganapin sa ikalawang kalahati ng taon, at pangungunahan ng kompanyang Singaporean na Asiavision, na pinamumunuan ng negosyanteng Aleman na si Andreas Gerlach. Nakatakdang makipagkumpetensya ang mga tagapagbalita mula sa labinlimang bansa at rehiyon, katulad ng [[Biyetnam]], [[Hapon]], [[Hong Kong]], [[Indiya]], [[Indonesya]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Macau]], [[Malaysia]], [[Pakistan]], [[Pilipinas]], [[Singapore]], [[Timog Korea]], [[Taiwan]], [[Taylandiya]], at [[Tsina]].<ref name="ABC" /> Ilang beses na naantala ang paligsahan at hindi natuloy. Noong Marso 2016, sinimulan ng EBU ang pagbuo ng isang adaptasyon ng Eurovision Song Contest para sa rehiyon kasama ang Special Broadcasting Service (SBS).<ref name="SBS">{{cite web |url=http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |title=Asia: SBS to create Eurovision Song Contest in Asia |first=Anthony |last=Granger |date=21 Marso 2016 |website=Eurovoix |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160321081215/http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |archive-date=21 Marso 2016 |url-status=live}}</ref> Ang SBS ay nagtatrabaho sa proyekto kasama ang kasosyo sa produksyon nito na Blink TV.<ref name="EurovisionTV">{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia |title=Eurovision Song Contest concept to be developed in Asia! |date=21 Marso 2016 |first=Paul |last=Jordan |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819190409/https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia/ |archive-date=19 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref> Ang unang paligsahan ay nakatakdang gaganapin sa [[Australya]] sa 2017.<ref name="EurovisionTV" /> Ang opisyal na pangalan ng kompetisyon ay isiniwalat na Eurovision Asia Song Contest (o simpleng Eurovision Asia) noong Agosto 2017.<ref>{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |title=The Greatest Song Contest in the World is coming to Asia! |first=Paul |last=Jordan |date=18 Agosto 2017 |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818221335/https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |archive-date=18 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="EurovoixWorld">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |title=Three cities interested in hosting Eurovision Asia |first=Anthony |last=Granger |date=19 Mayo 2017 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805103012/https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |archive-date=5 Agosto 2017 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |title=Eurovision Asia on hold? Organizers and EBU "still early in the development process" |first=Ryan |last=Cobb |date=13 Hulyo 2018 |website=ESCXtra |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715010937/https://www.escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |archive-date=15 Hulyo 2018 |url-status=live}}</ref> Pagsapit ng Mayo, ang Australia, Hong Kong at Singapore ay nagpakita ng interes sa pagho-host ng unang edisyon ng paligsahan.<ref name="EurovoixWorld" /> Naglaan ang gobyerno ng Singapore ng $4 milyon upang mag-host ng kaganapan, habang ang lungsod ng Sydney at ang estado ng New South Wales ay nagsabing mamumuhunan sila sa pagho-host.<ref>{{cite web |url=https://escinsight.com/2017/05/06/eurovision-insight-podcast-insight-asks-australian-head-delegation-paul-clarke/ |title=Eurovision Insight Podcast: Insight Asks Australian Head Of Delegation Paul Clarke |first=Ewan |last=Spence |date=6 Mayo 2017 |website=ESC Insight |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Iginiit ng konseho ng lungsod ng Gold Coast noong Nobyembre 2018 na ang unang paligsahan ay magaganap sa Gold Coast Convention and Exhibition Centre mula Nobyembre 30 hanggang Disyembre 7, 2019.<ref>{{cite web |url=https://www.9news.com.au/national/eurovision-asia-gold-coast-inaugural-event/bc4370be-1948-4125-9aca-0533d30b899c |title=Gold Coast to host inaugural Eurovision Asia |first=Brendon |last=Wolf |date=1 Nobyembre 2018 |website=9News |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong Mayo 2021, nakumpirma na ipinagpaliban ng SBS ang proyekto.<ref>{{Cite web|last=Carter|first=Ford|date=25 Mayo 2021|title=SBS drops plans for Eurovision Asia|url=https://www.aussievision.net/post/sbs-drops-plans-for-eurovision-asia|access-date=7 Abril 2026|website=aussievision|language=en}}</ref> Ang mga plano ng SBS mula Mayo 2016 ay para sa isang brodkaster mula sa bawat bansa sa rehiyon ng Asya-Pasipiko na maging karapat-dapat na lumahok, ibig sabihin ay mayroong maximum na 68 kalahok.<ref>{{cite web |url=http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |title=Asiavision 12 countries the aim for the first contest |first=Anthony |last=Granger |date=7 Mayo 2016 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507180618/http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |archive-date=7 Mayo 2016 |url-status=dead}}</ref> Ang pagiging miyembro sa Asia-Pacific Broadcasting Union (ABU) ay hindi isang kinakailangan para sa pakikilahok. Pagsapit ng Marso 2019, kinumpirma na ng mga brodkaster mula sa sampung bansa ang kanilang intensyon na lumahok: Australya, Hapon, [[Kapuluang Solomon]], [[Kasakistan]], [[Maldives|Maldibas]], [[Nuweba Selandiya]], [[Papua New Guinea|Papua Bagong Guinea]], Timog Korea, Tsina, at [[Vanuatu]].<ref name="EurovoixWorld2">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |title=Eurovision Asia Song Contest Still in The Works |first=Anthony |last=Granger |date=4 Marso 2019 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320195737/https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |archive-date=20 Marso 2019 |url-status=dead}}</ref> Kinumpirma ng SBS ang pakikilahok nito, habang ang Hapon, Timog Korea at Tsina ay pinangalanan bilang mga potensyal na kalahok.<ref name="EurovoixWorld2" /> Noong Mayo 2025, kinumpirma ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang intensyon nitong lumahok sa Eurovision Asia, na nagsasaad na ang unang paligsahan ay gaganapin sa [[Bangkok]], Taylandiya, na may 18 bansang kalahok. Noong Hunyo 24, inilathala ng EBU ang Brand Impact Report nito para sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na naglista ng isang adaptasyon sa Asya-Pasipiko bilang nasa ilalim ng "patuloy na pag-unlad". Noong Agosto, ang lokasyon ay itinalaga ng BBS bilang [[Mumbai]], Indiya, habang sinimulan nitong mag-organisa ng isang pambansang seleksyon na pinamagatang ''Druk Dra'' sa parehong buwan upang piliin ang kanilang kalahok.<ref name="Aussievision">{{Cite web |last=Tsinivits |first=Kyriakos |date=25 Agosto 2025 |title=Is Eurovision Asia actually going to happen? |url=https://www.aussievision.net/post/is-eurovision-asia-actually-going-to-happen |access-date=7 Abril 2026 |website=Aussievision |language=en}}</ref> Bukod pa rito, ang Ho Chi Minh City Television (HTV), na nagsisilbi sa lugar ng [[Lungsod Ho Chi Minh]] sa Biyetnam, ay unang naglaan ng oras para sa isang programang pinamagatang ''Eurovision Asia'' sa Agosto 31.<ref name="Aussievision" /> Noong Agosto 28, sinabi ni Martin Green, direktor ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na "walang mga plano ang nakumpirma o inanunsyo hanggang sa kasalukuyan" para sa paligsahan sa Asya-Pasipiko, na lalong naglilinaw na ang ''Druk Dra'' ay inalis sa ere at binura mula sa mga online platform sa kahilingan ng mga kasosyo ng EBU.<ref name="EuroTripPod">{{Cite web |date=28 Agosto 2025 |title=EBU shuts down Eurovision Asia speculation |url=https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828183848/https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |archive-date=28 Agosto 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=The Eurotrip Podcast}}</ref> Noong Nobyembre, si Marcus Tang ay kinuha ng Voxovation upang maglingkod bilang "Managing Director Asia".<ref name="Voxovation">{{Cite web |title=About Us |url=https://www.voxovation.com/about |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129172829/https://www.voxovation.com/about |archive-date=29 Nobyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong ika-15 ng Disyembre, sinabi ni Christer Björkman, Pinuno ng Musika at Tagapagtatag ng Voxovation, sa podcast na ''Eurovision Uncovered'' na ang Eurovision Asia ay patuloy na "masinsinang paghahanda", na may pag-asang maipapahayag ito sa publiko "sa lalong madaling panahon".<ref name="EuroUncovered">{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Eurovision Uncovered Meets Christer Björkman: “There are Challenges in Almost Every Act” |url=https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251215170122/https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |archive-date=15 Disyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=Eurovision Uncovered Podcast}}</ref> Sa isang panayam, sinabi ng Direktor ng Eurovision na si Martin Green na pinahahalagahan ng mga pambansang brodkaster sa Asya-Pasipiko ang paligsahan bilang isang paraan ng pagbibigay ng pagkakataon sa mga pambansang bituin ng pop, na inilalarawan ito bilang isang "simpleng paraan". Sa kahilingan ng mga inaasahang mga kalahok na brodkaster, ang pangalang "Eurovision" ay isinama sa pamagat, kahit na ang paligsahan ay binubuo ng mga kalahok sa Asya-Pasipiko.<ref name="NYTimes">{{Cite news |last=Marshall |first=Alex |date=31 Marso 2026 |title=Eurovision Song Contest to Add Asian Edition This Year |url=https://www.nytimes.com/2026/03/31/arts/music/eurovision-song-contest-asia.html |access-date=7 Abril 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==Pormat== Binubuo ng iisang palabas, ang mga resulta ay pagpapasyahan sa pamamagitan ng 50/50 na hati ng boto ng mga propesyonal na hurado at boto ng publiko.<ref name="Pormat">{{Cite web |url=https://eurovoix.com/2026/03/31/eurovision-song-contest-asia-launches/ |title=Eurovision Song Contest Asia Launches With Final in Bangkok This November |date=31 Marso 2026 |access-date=7 Abril 2026 |first=Anthony |last=Granger |website=Eurovoix.com}}</ref> Ang bawat kalahok na kalahok ay dapat na wala pang tatlong minuto at itanghal ng hindi hihigit sa anim na tao.<ref name="Pormat" /> Inaasahang lahat ng kalahok na brodkaster ay mag-oorganisa ng pambansang finals upang mapili ang kanilang kalahok. Ang mananalo ay iimbitahang magtanghal bilang panauhin sa susunod na edisyon ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Europa.<ref name="NYTimes" /> ==Kasaysayan== {| class="wikitable tsx_sortable" style="font-size: 95%" |- style="background:#efefef" ! rowspan="2" class="autorowspan" | Taon ! rowspan="2" |Petsa ! rowspan="2" |Venue, punong lungsod at bansa ! rowspan="2" |Punong brodkaster ! rowspan="2" |(Mga) presenter ! rowspan="2" |Bansang kalahok ! colspan="3" class="autorowspan" | Kampeon |- !Bansa !Awit !Mang-aawit |- | [[#Paligsahan sa 2026|2026]] |Nobyembre 14 |<small>{{flagicon|THA}} One Bangkok Forum, [[Bangkok]], Taylandiya</small> |Channel 3 |''Iaanunsyo'' |11 |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |} ==Paligsahan sa 2026== {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya | year = 2026 | image = | size = | caption = | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|2026|11|14|df=y}} | venue = [[One Bangkok|One Bangkok Forum]]<br />[[Bangkok]], [[Taylandiya]] | organizer = Voxovation | president = | host_broadcaster = [[Channel 3 HD (Taylandiya)|Channel 3]] | producer = S20 Productions | musdirector = | presenters = Woody Milintachinda<br>Cindy Bishop | entries = 11 | finalists = | debut = {{Plainlist| * {{Flag|Bangladesh}} * {{Flag|Bhutan}} * {{Flag|Biyetnam}} * {{Flag|Kambodya}} * {{Flag|Laos}} * {{Flag|Malaysia}} * {{Flag|Mongolia|name=Mongolya}} * {{Flag|Nepal}} * {{Flag|Pilipinas}} * {{Flag|Taylandiya}} * {{Flag|Timog Korea}} }} | return = | non-return = | winner = | vote = | prev_year = | next_year = |execsupervisor=Marcus Tang|exproducer=Assaf Blecher<br>Anders Lenhoff<br>Lee Smithurst<br>Christer Björkman}} Noong ika-29 ng Marso 2026, isang website ang inilunsad, na nagsasabing ang paligsahan ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre sa Bangkok, na pansamantalang tampok ang siyam na bansa: [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Biyetnam]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Malaysia]], [[Nepal]], [[Pilipinas]], at [[Taylandiya]].<ref>{{Cite web |url=https://eurovisionasia.com |title=Eurovision Song Contest Asia 2026 — Bangkok |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329001637/https://eurovisionasia.com/ |archive-date=29 Marso 2026 |url-status=dead}}</ref> Pansamantalang inalis ang website pagkalipas ng ilang oras.<ref>{{Cite web |last=Mouriquand |first=David |date=30 Marso 2026 |title=A decade in the making: Will Eurovision Asia take place in 2026? |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/30/a-decade-in-the-making-will-eurovision-asia-take-place-in-2026 |access-date=7 Abril 2026 |website=Euronews |language=en}}</ref> Pormal na inanunsyo ang paligsahan noong ika-31 ng Marso sa ilalim ng pangalang Eurovision Song Contest Asia, na ioorganisa ng EBU at Voxovation kasama ang S2O Productions bilang mga kasosyo, at ang Channel 3 ng Thailand bilang host broadcaster. Ang unang anunsyo ay naglista ng sampung bansa (ang nabanggit kasama ang [[Timog Korea]]) kasama ang kani-kanilang mga kalahok na broadcaster. Gaganapin ito sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa [[One Bangkok|One Bangkok Forum]] sa [[Bangkok]], Taylandiya.<ref>{{cite web |title=Eurovision Song Contest Asia will debut in 2026 |url=https://www.eurovision.com/stories/eurovision-song-contest-asia-will-debut-november-2026/ |website=Eurovision.com |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Kaur |first1=Baani |title=Eurovision launching Asia edition, grand final to take place in Bangkok in November |url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/eurovision-asia-2026-final-bangkok-580901 |website=Channel News Asia |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref> ===Mga kalahok=== {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya 2026<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2026 |title=Eurovision Goes East: Bangkok to Host First-Ever Eurovision Song Contest Asia in 2026 |url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/bangkok-to-host-first-ever-eurovision-song-contest-asia-2026/ |access-date=7 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! scope="col" colspan="2" | Proseso ng pagpili ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}} |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" |{{Flag|Bangladesh}} | NTV | Beatmosphere | "Tumi ele" {{small|(তুমি এলে)}} | [[Wikang Bengali|Bengali]] | ''Voice of Bangladesh'' | Setyembre 30, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=Setyembre 30, 2026 |title=Bangladesh: Beatmosphere to Eurovision Asia 2026 |url=https://eurovoix.com/2026/09/30/bangladesh-beatmosphere-eurovision-asia-2026/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Bhutan}} | BBS | Nyendra | "Lhayi Semo" {{small|(ལྷ་ཡི་སྲས་མོ།)}} | [[Wikang Dzongkha|Dzongkha]] | ''Rhythm of Bhutan'' | Agosto 11, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |date=Agosto 11, 2026 |title=Eurovision Song Contest Asia has its first entry |url=https://www.eurovision.com/stories/eurovision-song-contest-asia-has-its-first-entry/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Biyetnam}} | VTV | Tóc Tiên | {{N/A|}} | {{N/A|}} | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br>''The Sound of Vietnam'' {{small|(kanta)}} | Setyembere 6, 2026 {{small|(artista)}}<br>Oktubre 3, 2026 {{small|(kanta)}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Kambodya}} | TV5 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | ''Cambodia's Finest Voice'' | Oktubre 17, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Laos}} | VTE9 | Thinla | "Bae" | [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Lao|Lao]] | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br>''Sieng Lao: The One'' {{small|(kanta)}} | Setyembre 13, 2026 {{small|(artista)}}<br>Setyembre 24, 2026 {{small|(kanta)}} | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=Setyembre 13, 2026 |title=Laos: Thinla to Eurovision Asia 2026 |url=https://eurovoix.com/2026/09/13/laos-thinla-eurovision-asia-2026/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Malaysia}} | Media Prima | Aina Abdul | {{N/A|}} | {{N/A|}} | Panloob na pagpili | Agosto 15, 2026 {{small|(artista)}}<br>''Iaanunsyo'' {{small|(kanta)}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Mongolia|name=Mongolya}} |MNC | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | ''Mongolia's Chosen One'' | Oktubre 10, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Nepal}} | Himalaya TV | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | ''Nepal Decides'' | Oktubre 7, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Pilipinas}} | [[ABS-CBN]] | Carmelle | "Sobra-Sobra" | Ingles, [[Wikang Filipino|Filipino]] | ''Philippine Selection Night'' | Agosto 30, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Conte |first=Davide |date=Agosto 30, 2026 |title=Philippines: Carmelle to Eurovision Asia 2026 |url=https://eurovoix.com/2026/08/30/philippines-carmelle-to-eurovision-asia-2026/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Taylandiya}} | Channel 3 | Mang and Daou | "Aroma" | [[Wikang Tailandes|Tailandes]] | ''Thailand's Chosen One'' | Setyembre 27, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |date=Setyembre 27, 2026 |title=It's MANG x DAOU for Thailand at Eurovision Asia |url=https://www.eurovision.com/stories/its-mang-x-daou-for-thailand-at-eurovision-asia/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU}}</ref> |- ! scope="row" |{{Flag|Timog Korea}} | [[ENA (Timog Korea)|ENA]] | Junhee | "Deep Dive" | Ingles | ''Korea's Next Wave'' | Setyembre 4, 2026 | style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |last=Washak |first=James |date=Setyembre 4, 2026 |title=South Korea: Junhee to Eurovision Asia |url=https://eurovoix.com/2026/09/04/south-korea-junhee-to-eurovision-asia/ |access-date=Oktubre 1, 2026 |website=Eurovoix}}</ref> |} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Musika]] [[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]] [[Kategorya:Music festival]] 7uejz3m0qwubixxrwgnzwbwwmz05who 2 338444 2230496 2220419 2026-10-01T06:05:01Z KyutKoTalaga 152379 2230496 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Tsina {{efn|Tingnan ang artikulo ng [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] noong 2012.}} | country admin divisions title = [[Probinsiya]] | country admin divisions = [[Hainan]] | country admin divisions title 1 = Prepektura | country admin divisions 1 = [[Sansha]] | country admin divisions title 2 = Distrito | country admin divisions 2 = [[Xisha]] | country claim = Pilipinas | country claim divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country claim divisions = [[Zambales]] | country 1 claim = Taiwan | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = |country claim divisions title 1=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country claim divisions 1=[[Masinloc]]|country 1 claim divisions title=[[Munisipalidad|Munisipyo]]|country 1 claim divisions=[[Kaohsiung]]|country 1 claim leader name=[[Cijin]]|country 1 leader title=Distrito}} == Notelist == {{notes}} lx5x3djnneh19kj89v4w8b4e8atle8q 2230504 2230496 2026-10-01T06:24:07Z KyutKoTalaga 152379 Tinatanggal ang lahat ng nilalaman mula sa pahina 2230504 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2 338719 2230600 2229495 2026-10-01T09:32:24Z Lolbet101 163542 2230600 wikitext text/x-wiki {{Userboxtop | float = right }} {{Userbox | id = [[File:Metawiki.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account. }} {{Userbox |id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]] |info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]]. }} {{Userbox | id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (''size comparisons''). }} {{Userbox | id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]]. }} {{Userbox | id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]]. }} {{Userbox | id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]]. }} {{Userbox | id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]]. }} {{Userbox | id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]]. }} {{Userboxbottom}} Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog. En: ''Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.'' == Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog == (En: ''Articles I made in Tagalog'') '''Paalala:''' Huwag po sanang i-click ang mga {{Color|Crimson|pulang link}} na ito maliban na lang kung hihingi kayo ng pahintulot. ('''''Note:''' Please don't click these {{Color|Crimson|red links}} unless you ask permission.'') === Unang bugso (''First wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Hulyo 6-Oktubre 1, 2026 (Kabuuan: 42)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[6-7]] * [[Amerikanisasyon]] * [[Android 17]] * [[Baby Dolls]] * [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]] * [[Bituing neutron]] * [[Call of Duty: Mobile|''Call of Duty: Mobile'']] * [[Centaurus A]] * [[Galaksiyang Triangulum]] * [[Grok AI]] * [[Katalogong Messier]] * [[Lindol sa Colombia (2026)]] * [[Meta AI]] * [[Microsoft Copilot]] * [[Milya]] * [[NGC 1]] * [[NGC 3109]] * [[NGC 7840]] * [[Omega Centauri]] * [[Pagkasunog ng barkong MV June Aster]] * [[Pagsabog ng sinag gamma]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Zamboanga noong 2026]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Timog Cotabato noong 2026]] * [[Paskong pang-ilaw]] * [[Perplexity AI]] * [[Procyon]] (Alpha Canis Minoris) * [[Programang Artemis]] * [[PSR B1257+12]] * [[Pulang higante]] * [[Pulang superhigante]] * [[Pulang unano]] * [[Pulsar]] * [[Puting unano]] * [[Rukbat]] (Alpha Sagittarii) * [[Sean Patrick Villanueva]] * [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]] * [[Sining Kristiyano]] * [[Sverker Johansson]] * [[Tilcayo]] * [[Vega]] (Alpha Lyrae) * [[Windows 11]] |} {{col-end}} {{hidden end}} === Pangalawang bugso (''Second wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Enero-Mayo 2027 (Kabuuan: 47)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[A Minecraft Movie|''A Minecraft Movie'']] * [[A Minecraft Movie Squared|''A Minecraft Movie Squared'']] * [[Antares]] (Alpha Scorpii) * [[Artemis I]] * [[Artemis II]] * [[Artemis III]] * [[BABYMONSTER]] * [[Betelgeuse]] (Alpha Orionis) * [[Blender (software)]] * [[C++ (wikang pamprograma)]] * [[Counter-Strike 2|''Counter-Strike 2'']] * [[Ebolusyon ng bituin]] * [[Ekwasyong parisukat]] * [[ESO 593-8]] * [[Green Day]] * [[Honkai: Star Rail|''Honkai: Star Rail'']] * [[IC 1101]] * [[Kevin MacLeod]] * [[Kumpol ng bituin]] * [[Lua (wikang pamprograma)]] * [[Magnetar]] * [[Mga Ulap ng Magellano]] * [[MoM-z14]] * [[Nebulang Alimango]] (Messier 1) * [[Nebulang Singsing]] (Messier 57) * [[NGC 1300]] * [[NGC 1316]] * [[NGC 247]] * [[NGC 300]] * [[NGC 4889]] * [[NGC 55]] * [[NGC 6872]] * [[NGC 6946]] * [[Nickelback]] * [[Pangkalahatang Katalogong Uppsala]] * [[Planong Cartesian]] * [[Polaris]] (Alpha Ursae Minoris) * [[Pollux (bituin)]] (Beta Geminorum) * [[PSR B1620-26]] * [[PSR J0952-0607]] * [[RPTV (programang telebisyon)]] * [[Simple Plan]] * [[Steam (serbisyo)]] * [[Teleskopyong Pangkalawakang Nancy Grace Roman]] * [[Unity (makinang laro)]] * [[Vivo (teknolohiyang kompanya)]] * [[VY Canis Majoris]] |} {{col-end}} {{hidden end}} d8hm5wss2lggi2r4d1m8srmm49gpuhh 2230658 2230600 2026-10-01T11:43:04Z Lolbet101 163542 May mga maliliit na pagbabago sa aking pahinang tagagamit. (Minor changes in my user page.) 2230658 wikitext text/x-wiki {{Userboxtop | float = right }} {{Userbox | id = [[File:Metawiki.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account. }} {{Userbox |id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]] |info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]]. }} {{Userbox | id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (''size comparisons''). }} {{Userbox | id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]]. }} {{Userbox | id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]]. }} {{Userbox | id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]]. }} {{Userbox | id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]]. }} {{Userbox | id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]]. }} {{Userboxbottom}} Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog. En: ''Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.'' == Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog == (En: ''Articles I made in Tagalog'') '''Paalala:''' Huwag po sanang i-click ang mga {{Color|Crimson|pulang link}} na ito maliban na lang kung hihingi kayo ng pahintulot. ('''''Note:''' Please don't click these {{Color|Crimson|red links}} unless you ask permission.'') === Unang bugso (''First wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Hulyo 6-Oktubre 1, 2026 (Kabuuan: 42)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[6-7]] * [[Amerikanisasyon]] * [[Android 17]] * [[Baby Dolls]] * [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]] * [[Bituing neutron]] * [[Call of Duty: Mobile|''Call of Duty: Mobile'']] * [[Centaurus A]] * [[Galaksiyang Triangulum]] * [[Grok AI]] * [[Katalogong Messier]] * [[Lindol sa Colombia (2026)]] * [[Meta AI]] * [[Microsoft Copilot]] * [[Milya]] * [[NGC 1]] * [[NGC 3109]] * [[NGC 7840]] * [[Omega Centauri]] * [[Pagkasunog ng barkong MV June Aster]] * [[Pagsabog ng sinag gamma]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Zamboanga noong 2026]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Timog Cotabato noong 2026]] * [[Paskong pang-ilaw]] * [[Perplexity AI]] * [[Procyon]] ([[Alpha Canis Minoris]]) * [[Programang Artemis]] * [[PSR B1257+12]] * [[Pulang higante]] * [[Pulang superhigante]] * [[Pulang unano]] * [[Pulsar]] * [[Puting unano]] * [[Rukbat]] ([[Alpha Sagittarii]]) * [[Sean Patrick Villanueva]] * [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]] * [[Sining Kristiyano]] * [[Sverker Johansson]] * [[Tilcayo]] * [[Vega]] ([[Alpha Lyrae]]) * [[Windows 11]] |} {{col-end}} {{hidden end}} === Pangalawang bugso (''Second wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Enero-Mayo 2027 (Kabuuan: 47)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[A Minecraft Movie|''A Minecraft Movie'']] * [[A Minecraft Movie Squared|''A Minecraft Movie Squared'']] * [[Antares]] (Alpha Scorpii) * [[Artemis I]] * [[Artemis II]] * [[Artemis III]] * [[BABYMONSTER]] * [[Betelgeuse]] (Alpha Orionis) * [[Blender (software)]] * [[C++ (wikang pamprograma)]] * [[Counter-Strike 2|''Counter-Strike 2'']] * [[Ebolusyon ng bituin]] * [[Ekwasyong parisukat]] * [[ESO 593-8]] * [[Green Day]] * [[Honkai: Star Rail|''Honkai: Star Rail'']] * [[IC 1101]] * [[Kevin MacLeod]] * [[Kumpol ng bituin]] * [[Lua (wikang pamprograma)]] * [[Magnetar]] * [[Mga Ulap ng Magellano]] * [[MoM-z14]] * [[Nebulang Alimango]] (Messier 1) * [[Nebulang Singsing]] (Messier 57) * [[NGC 1300]] * [[NGC 1316]] * [[NGC 247]] * [[NGC 300]] * [[NGC 4889]] * [[NGC 55]] * [[NGC 6872]] * [[NGC 6946]] * [[Nickelback]] * [[Pangkalahatang Katalogong Uppsala]] * [[Planong Cartesian]] * [[Polaris]] (Alpha Ursae Minoris) * [[Pollux (bituin)]] (Beta Geminorum) * [[PSR B1620-26]] * [[PSR J0952-0607]] * [[RPTV (programang telebisyon)]] * [[Simple Plan]] * [[Steam (serbisyo)]] * [[Teleskopyong Pangkalawakang Nancy Grace Roman]] * [[Unity (makinang laro)]] * [[Vivo (teknolohiyang kompanya)]] * [[VY Canis Majoris]] |} {{col-end}} {{hidden end}} cny46moc7b9i2leszpegohhwh9fl30g 0 338979 2230362 2223913 2026-10-01T02:05:17Z GinawaSaHapon 102500 2230362 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[ǃKung languages|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'eat' | |- | colspan="2" |[[Adyghe language|Adyghe]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'moon' | |- |[[Arabic language|Arabic]] |[[Modern Standard Arabic|Standard]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'capital' |See [[Arabic phonology]] |- |[[Armenian language|Armenian]] |[[Eastern Armenian|Eastern]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'mother' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Assyrian]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'owner' | |- | colspan="2" |[[Basque language|Basque]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'to love' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'mother' |See [[Bengali phonology]] |- | colspan="2" |[[Breton language|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'sea' | |- | colspan="2" |[[Bulgarian language|Bulgarian]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'fog' | |- | colspan="2" |[[Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'so many' | |- | colspan="2" |[[Catalan language|Catalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'mine' |See [[Catalan phonology]] |- | colspan="2" |[[Cherokee language|Cherokee]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'water' | |- | colspan="2" |[[Cantonese Chinese|Cantonese]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'cat' |See [[Cantonese phonology]] |- | colspan="2" |[[Chukchi language|Chukchi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tent' | |- | colspan="2" |[[Chuvash language|Chuvash]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'my' | |- | colspan="2" |[[Czech language|Czech]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'man' |See [[Czech phonology]] |- | colspan="2" |[[Dutch language|Dutch]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'mouth' |See [[Dutch phonology]] |- | colspan="2" |[[Dhivehi language|Dhivehi]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'fish' |See [[Dhivehi phonology]] |- | colspan="2" |[[English language|English]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'map' |See [[English phonology]] |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'morning' |See [[Esperanto phonology]] |- | colspan="2" |[[Estonian language|Estonian]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'snake' |See [[Estonian phonology]] |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'chicken' |See [[Filipino phonology]] |- | colspan="2" |[[Finnish language|Finnish]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'man' |See [[Finnish phonology]] |- | colspan="2" |[[French language|French]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'mother' |See [[French phonology]] |- | colspan="2" |[[Georgian language|Georgian]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'three' |See [[Georgian phonology]] |- | colspan="2" |[[German language|German]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'mouse' |See [[Standard German phonology]] |- | colspan="2" |[[Greek language|Greek]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'clump' |See [[Modern Greek phonology]] |- | colspan="2" |[[Gujarati language|Gujarati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'male peacock' |See [[Gujarati phonology]] |- | colspan="2" |[[Hawaiian language|Hawaiian]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'eye' |See [[Hawaiian phonology]] |- |[[Hmong language|Hmong]] |White Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'food' or 'rice' |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'honey' |See [[Hindi-Urdu phonology]] |- | colspan="2" |[[Hebrew Language|Hebrew]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'mother' |See [[Modern Hebrew phonology]] |- | colspan="2" |[[Hungarian language|Hungarian]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'today' |See [[Hungarian phonology]] |- | colspan="2" |[[Indonesian language|Indonesian]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'enter' | |- | colspan="2" |[[Italian language|Italian]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mommy' |See [[Italian phonology]] |- | colspan="2" |[[Japanese language|Japanese]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'mark' |See [[Japanese phonology]] |- | colspan="2" |[[Kabardian language|Kabardian]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'moon' | |- | colspan="2" |[[Kagayanen language|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'older sister' | |- | colspan="2" |[[Kazakh language|Kazakh]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'ship' |See [[Kazakh phonology]] |- | colspan="2" |[[Ket language|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'woman' |See [[Ket language]] |- | colspan="2" |[[Khmer language|Khmer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'Khmer' |See [[Khmer phonology]] |- | colspan="2" |[[Korean language|Korean]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'straw sack' |See [[Korean phonology]] |- | colspan="2" |[[Kurukh language|Kurukh]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'cattle' | |- | colspan="2" |[[Lak language|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |See [[Lak language]] |- | colspan="2" |[[Limburgish]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'the moon' |See [[Limburgish#Phonology]] |- |- | colspan="2" |[[Macedonian language|Macedonian]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'mother' |See [[Macedonian phonology]] |- | colspan="2" |[[Malay language|Malay]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'night' | |- | colspan="2" |[[Malayalam language|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'shortage' |See [[Malayalam phonology]] |- | colspan="2" |[[Maltese language|Maltese]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'pupil' | |- | colspan="2" |[[Mandarin Chinese|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'cat' |See [[Mandarin phonology]] |- | colspan="2" |[[Marathi language|Marathi]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'mind' |See [[Marathi phonology]] |- | colspan="2" |[[Mutsun language|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'night' | |- | colspan="2" |[[Nepali language|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'mother' |See [[Nepali phonology]] |- | colspan="2" |[[Norwegian language|Norwegian]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mom' |See [[Norwegian phonology]] |- | colspan="2" |[[Ojibwe language|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'accuse' |See [[Ojibwe phonology]] |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'mother' | |- | colspan="2" |[[Persian language|Persian]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'mother' |See [[Persian phonology]] |- | colspan="2" |[[Pirahã language|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'parent' |allophone of {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Polish language|Polish]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'mass' |See [[Polish phonology]] |- | colspan="2" |[[Portuguese language|Portuguese]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'bush' |See [[Portuguese phonology]] |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'I' | |- | colspan="2" |[[Sanskrit]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'I' |See [[Sanskrit phonology]] |- | colspan="2" |[[Serbo-Croatian]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'sea' |See [[Serbo-Croatian phonology]] |- | colspan="2" |[[Slovak language|Slovak]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'man' | |- | colspan="2" |[[Slovene language|Slovene]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'mouse' | |- | colspan="2" |[[Spanish language|Spanish]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'to suckle' |See [[Spanish phonology]] |- | colspan="2" |[[Swahili language|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'trees' | |- | colspan="2" |[[Swedish language|Swedish]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'a mom' |See [[Swedish phonology]] |- | colspan="2" |[[Telugu language|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'cloud' |Occurs as [[allophone]] of [[anuswara]] when followed by [[Retroflex stop|retroflex stops]] |- | colspan="2" |[[Thai language|Thai]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |'{{ill|Merumaat|th|พระเมรุมาศ|lt=royal crematory structure}}' |See [[Thai language#Phonology|Thai phonology]] |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'parent' | |- | colspan="2" |[[Tsez language|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'tongue' | |- | colspan="2" |[[Turkish language|Turkish]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Friday' |See [[Turkish phonology]] |- | colspan="2" |[[Ukrainian language|Ukrainian]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'milk' |See [[Ukrainian phonology]] |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'house' |See [[Hindi-Urdu phonology]] |- | colspan="2" |[[Uyghur language|Uyghur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'I' | |- | colspan="2" |[[Uzbek language|Uzbek]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'I' | |- | colspan="2" |[[Vietnamese language|Vietnamese]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'salt' |See [[Vietnamese phonology]] |- | colspan="2" |[[Welsh language|Welsh]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'mother' |See [[Welsh phonology]] |- | colspan="2" |[[West Frisian language|West Frisian]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lake' |See [[West Frisian phonology]] |- | colspan="2" |[[Yi language|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'bamboo' | |- |[[Zapotec language|Zapotec]] |[[Tilquiapan Zapotec|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'animal' | |} === Palatalized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mʲ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Bulgarian language|Bulgarian]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'place' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Bulgarian phonology]] |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'I' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'sea' |Kildin Saami contrasts varieties of bilabial nasals in voicedness, length and palatalization.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Latgalian language|Latgalian]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'flour' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} See [[Latgalian phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'to close one's eyes' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'four' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Nenets languages|Nenets]] |[[Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tent' | rowspan="2" |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |миԓи | |'lived' |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'copper' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Russian phonology]] |- | colspan="2" |[[Veps language|Veps]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'peninsula' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |} === Velarized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mˠ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Gilbertese language|Gilbertese]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'sleep' |Contrasts with {{IPA|/m/}} and {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'if' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mom' |Transcribed {{IPA|/m/}}. Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'caterpillar' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'husband' |Broadly marked with either velarisation, uvularisation or pharyngealisation.{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Contrasts with [[Palatalization (phonetics)|palatalized]] version. See [[Russian phonology]] |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} === Pinagkunan === {{IPA navigation}} fz8sv50z0ceqkg28sc4go6l5ywmss65 2230371 2230362 2026-10-01T02:23:50Z GinawaSaHapon 102500 /* Wika */ 2230371 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Mga wikang ǃKung|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'kumain' | |- | colspan="2" |[[Wikang Adige|Adige]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'Buwan' | |- |[[Wikang Arabe|Arabe]] |[[Modern Standard Arabic|Pamantayan]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'kabisera' |<!-- See Arabic phonology --> |- |[[Armenian language|Armenyo]] |[[Silangang wikang Armenyo|Silangan]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Asiryano]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'may-ari' | |- | colspan="2" |[[Wikang Basko|Basko]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'magmahal' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'ina' |<!-- See Bengali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Breton|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'dagat' | |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'hamog' | |- | colspan="2" |[[Wikang Burushaski|Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'napakarami' | |- | colspan="2" |[[Wikang Catalan|Katalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'akin' |<!-- See Catalan phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tseroki|Tseroki]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'tubig' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kantones|Kantones]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Cantonese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tsuktsi|Tsuktsi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tolda' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsubasyo|Tsubasyo]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'akin' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Czech phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Olandes|Olandes]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'bibig' |<!-- See Dutch phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maldibo|Maldibo]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'isda' |<!-- See Dhivehi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'bibig' |<!-- See English phonology --> |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'umaga' |<!-- See Esperanto phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Estonyo|Estonyo]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'ahas' |<!-- See Estonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'manok' |<!-- See Filipino phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Finlandes|Pinlandes]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Finnish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pranses|Pranses]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'ina' |<!-- See French phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'tatlo' |<!-- See Georgian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'daga' |<!-- See Standard German phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Griyego|Griyego]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'kumpol' |<!-- See Modern Greek phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Guharati|Guharati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'lalaking [[paboreal]]' |<!-- See Gujarati phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hawayano|Hawayano]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'mata' |<!-- See Hawaiian phonology --> |- |[[Wikang Hmong|Hmong]] |Puting Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'pagkain' o 'kanin' |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'honey' |See [[Hindi-Urdu phonology]] |- | colspan="2" |[[Hebrew Language|Hebrew]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'mother' |See [[Modern Hebrew phonology]] |- | colspan="2" |[[Hungarian language|Hungarian]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'today' |See [[Hungarian phonology]] |- | colspan="2" |[[Indonesian language|Indonesian]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'enter' | |- | colspan="2" |[[Italian language|Italian]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mommy' |See [[Italian phonology]] |- | colspan="2" |[[Japanese language|Japanese]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'mark' |See [[Japanese phonology]] |- | colspan="2" |[[Kabardian language|Kabardian]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'moon' | |- | colspan="2" |[[Kagayanen language|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'older sister' | |- | colspan="2" |[[Kazakh language|Kazakh]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'ship' |See [[Kazakh phonology]] |- | colspan="2" |[[Ket language|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'woman' |See [[Ket language]] |- | colspan="2" |[[Khmer language|Khmer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'Khmer' |See [[Khmer phonology]] |- | colspan="2" |[[Korean language|Korean]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'straw sack' |See [[Korean phonology]] |- | colspan="2" |[[Kurukh language|Kurukh]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'cattle' | |- | colspan="2" |[[Lak language|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |See [[Lak language]] |- | colspan="2" |[[Limburgish]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'the moon' |See [[Limburgish#Phonology]] |- |- | colspan="2" |[[Macedonian language|Macedonian]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'mother' |See [[Macedonian phonology]] |- | colspan="2" |[[Malay language|Malay]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'night' | |- | colspan="2" |[[Malayalam language|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'shortage' |See [[Malayalam phonology]] |- | colspan="2" |[[Maltese language|Maltese]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'pupil' | |- | colspan="2" |[[Mandarin Chinese|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'cat' |See [[Mandarin phonology]] |- | colspan="2" |[[Marathi language|Marathi]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'mind' |See [[Marathi phonology]] |- | colspan="2" |[[Mutsun language|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'night' | |- | colspan="2" |[[Nepali language|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'mother' |See [[Nepali phonology]] |- | colspan="2" |[[Norwegian language|Norwegian]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mom' |See [[Norwegian phonology]] |- | colspan="2" |[[Ojibwe language|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'accuse' |See [[Ojibwe phonology]] |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'mother' | |- | colspan="2" |[[Persian language|Persian]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'mother' |See [[Persian phonology]] |- | colspan="2" |[[Pirahã language|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'parent' |allophone of {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Polish language|Polish]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'mass' |See [[Polish phonology]] |- | colspan="2" |[[Portuguese language|Portuguese]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'bush' |See [[Portuguese phonology]] |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'I' | |- | colspan="2" |[[Sanskrit]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'I' |See [[Sanskrit phonology]] |- | colspan="2" |[[Serbo-Croatian]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'sea' |See [[Serbo-Croatian phonology]] |- | colspan="2" |[[Slovak language|Slovak]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'man' | |- | colspan="2" |[[Slovene language|Slovene]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'mouse' | |- | colspan="2" |[[Spanish language|Spanish]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'to suckle' |See [[Spanish phonology]] |- | colspan="2" |[[Swahili language|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'trees' | |- | colspan="2" |[[Swedish language|Swedish]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'a mom' |See [[Swedish phonology]] |- | colspan="2" |[[Telugu language|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'cloud' |Occurs as [[allophone]] of [[anuswara]] when followed by [[Retroflex stop|retroflex stops]] |- | colspan="2" |[[Thai language|Thai]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |'{{ill|Merumaat|th|พระเมรุมาศ|lt=royal crematory structure}}' |See [[Thai language#Phonology|Thai phonology]] |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'parent' | |- | colspan="2" |[[Tsez language|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'tongue' | |- | colspan="2" |[[Turkish language|Turkish]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Friday' |See [[Turkish phonology]] |- | colspan="2" |[[Ukrainian language|Ukrainian]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'milk' |See [[Ukrainian phonology]] |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'house' |See [[Hindi-Urdu phonology]] |- | colspan="2" |[[Uyghur language|Uyghur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'I' | |- | colspan="2" |[[Uzbek language|Uzbek]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'I' | |- | colspan="2" |[[Vietnamese language|Vietnamese]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'salt' |See [[Vietnamese phonology]] |- | colspan="2" |[[Welsh language|Welsh]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'mother' |See [[Welsh phonology]] |- | colspan="2" |[[West Frisian language|West Frisian]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lake' |See [[West Frisian phonology]] |- | colspan="2" |[[Yi language|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'bamboo' | |- |[[Zapotec language|Zapotec]] |[[Tilquiapan Zapotec|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'animal' | |} === Palatalized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mʲ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Bulgarian language|Bulgarian]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'place' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Bulgarian phonology]] |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'I' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'sea' |Kildin Saami contrasts varieties of bilabial nasals in voicedness, length and palatalization.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Latgalian language|Latgalian]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'flour' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} See [[Latgalian phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'to close one's eyes' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'four' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Nenets languages|Nenets]] |[[Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tent' | rowspan="2" |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |миԓи | |'lived' |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'copper' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Russian phonology]] |- | colspan="2" |[[Veps language|Veps]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'peninsula' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |} === Velarized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mˠ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Gilbertese language|Gilbertese]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'sleep' |Contrasts with {{IPA|/m/}} and {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'if' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mom' |Transcribed {{IPA|/m/}}. Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'caterpillar' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'husband' |Broadly marked with either velarisation, uvularisation or pharyngealisation.{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Contrasts with [[Palatalization (phonetics)|palatalized]] version. See [[Russian phonology]] |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} === Pinagkunan === {{IPA navigation}} e0wt33ejphq10ziiryhd88lia7tsuqp 2230415 2230371 2026-10-01T03:10:52Z GinawaSaHapon 102500 /* Wika */ 2230415 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Mga wikang ǃKung|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'kumain' | |- | colspan="2" |[[Wikang Adige|Adige]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'Buwan' | |- |[[Wikang Arabe|Arabe]] |[[Modern Standard Arabic|Pamantayan]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'kabisera' |<!-- See Arabic phonology --> |- |[[Armenian language|Armenyo]] |[[Silangang wikang Armenyo|Silangan]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Asiryano]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'may-ari' | |- | colspan="2" |[[Wikang Basko|Basko]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'magmahal' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'ina' |<!-- See Bengali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Breton|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'dagat' | |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'hamog' | |- | colspan="2" |[[Wikang Burushaski|Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'napakarami' | |- | colspan="2" |[[Wikang Catalan|Katalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'akin' |<!-- See Catalan phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tseroki|Tseroki]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'tubig' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kantones|Kantones]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Cantonese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tsuktsi|Tsuktsi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tolda' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsubasyo|Tsubasyo]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'akin' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Czech phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Olandes|Olandes]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'bibig' |<!-- See Dutch phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maldibo|Maldibo]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'isda' |<!-- See Dhivehi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'bibig' |<!-- See English phonology --> |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'umaga' |<!-- See Esperanto phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Estonyo|Estonyo]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'ahas' |<!-- See Estonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'manok' |<!-- See Filipino phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Finlandes|Pinlandes]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Finnish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pranses|Pranses]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'ina' |<!-- See French phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'tatlo' |<!-- See Georgian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'daga' |<!-- See Standard German phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Griyego|Griyego]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'kumpol' |<!-- See Modern Greek phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Guharati|Guharati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'lalaking [[paboreal]]' |<!-- See Gujarati phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hawayano|Hawayano]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'mata' |<!-- See Hawaiian phonology --> |- |[[Wikang Hmong|Hmong]] |Puting Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'pagkain' o 'kanin' |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'[[Pulot|pulót]]' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hebreo|Hebreo]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'ina' |<!-- See Modern Hebrew phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ungaro|Ungaro]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'ngayon' |<!-- See Hungarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Indones|Indones]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'pumasok' | |- | colspan="2" |[[Wikang Italyano|Italyano]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mama' |<!-- See Italian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hapones|Hapones]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'marka' |<!-- See Japanese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kabardiyano|Kabardiyano]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kagayanën|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'ate' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kasaho|Kasaho]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'barko' |<!-- See Kazakh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ket|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'babae' |<!-- See Ket language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hemer|Hemer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'[[Kambodya|Hemer]]' |<!-- See Khmer phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Koreano|Koreano]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'bayong' |<!-- See Korean phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kurukh|Kuruk]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'baka' | |- | colspan="2" |[[Wikang Lak|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |<!-- See Lak language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Limburges|Limburges]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'Buwan' |<!-- See Limburgish#Phonology --> |- |- | colspan="2" |[[Wikang Masedonyo|Masedonyo]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'ina' |<!-- See Macedonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayo|Malayo]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Malayalam|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'kakulangan' |<!-- See Malayalam phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maltes|Maltese]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'mag-aaral' | |- | colspan="2" |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Mandarin phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marathi|Marati]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'isip' |<!-- See Marathi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Mutsun|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Nepali|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'ina' |<!-- See Nepali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mama' |<!-- See Norwegian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ojibwe|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'mag-akusa' |<!-- See Ojibwe phonology --> |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Wikang Persa|Persa]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'ina' |<!-- See Persian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pirahã|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'magulang' |alopono ng {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Wikang Polako|Polako]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'marami' |<!-- See Polish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Portuges|Portuges]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'palumpong' |<!-- See Portuguese phonology --> |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Sanskrito|Sanskrito]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'ako' |<!-- See Sanskrit phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Serbokroata|Serbokroata]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'dagat' |<!-- See Serbo-Croatian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'lalaki' | |- | colspan="2" |[[Wikang Esloveno|Eslobeno]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'daga' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kastila|Espanyol]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'sumuso' |<!-- See Spanish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'mga puno' | |- | colspan="2" |[[Swedish language|Swedish]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'isang mama' |<!-- See Swedish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Telugu|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'ulap' |Nagaganap bilang alopono ng [[anuswara]] kapag sinundan ng [[Katinig na pasara|pasara]] [[Katinig sa dilang pulupot|sa dilang pulupot]] |- | colspan="2" |[[Wikang Tailandes|Tailandes]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |isang uri ng maharlikang libingan |<!-- See Thai phonology --> |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'magulang' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsez|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'dila' | |- | colspan="2" |[[Wikang Turko|Turkish]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Biyernes' |<!-- See Turkish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'gatas' |<!-- See Ukrainian phonology --> |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'bahay' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Uighur|Uygur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Usbeko|Usbeko]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Biyetnamita|Biyetnames]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'asin' |<!-- See Vietnamese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Gales|Gales]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'ina' |<!-- See Welsh phonology --> |- | colspan="2" |[[Kanlurang wikang Prisiyano|Kanlurang Prisiyano]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lawa' |<!-- See West Frisian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Yi|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'kawayan' | |- |[[Mga wikang Sapoteka|Sapoteka]] |[[Wikang Sapoteka ng Tilquiapan|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'hayop' | |} === Palatalized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mʲ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Bulgarian language|Bulgarian]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'place' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Bulgarian phonology]] |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'I' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'sea' |Kildin Saami contrasts varieties of bilabial nasals in voicedness, length and palatalization.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Latgalian language|Latgalian]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'flour' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} See [[Latgalian phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'to close one's eyes' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'four' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Nenets languages|Nenets]] |[[Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tent' | rowspan="2" |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |миԓи | |'lived' |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'copper' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Russian phonology]] |- | colspan="2" |[[Veps language|Veps]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'peninsula' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |} === Velarized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mˠ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Gilbertese language|Gilbertese]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'sleep' |Contrasts with {{IPA|/m/}} and {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'if' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mom' |Transcribed {{IPA|/m/}}. Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'caterpillar' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'husband' |Broadly marked with either velarisation, uvularisation or pharyngealisation.{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Contrasts with [[Palatalization (phonetics)|palatalized]] version. See [[Russian phonology]] |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} === Pinagkunan === {{IPA navigation}} 3emkouruik478d9jnx44fsumnjgt3wr 2230494 2230415 2026-10-01T06:02:08Z GinawaSaHapon 102500 2230494 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Mga wikang ǃKung|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'kumain' | |- | colspan="2" |[[Wikang Adige|Adige]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'daga' |<!-- See Standard German phonology --> |- |[[Wikang Arabe|Arabe]] |[[Modern Standard Arabic|Pamantayan]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'kabisera' |<!-- See Arabic phonology --> |- |[[Armenian language|Armenyo]] |[[Silangang wikang Armenyo|Silangan]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Asiryano]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'may-ari' | |- | colspan="2" |[[Wikang Basko|Basko]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'magmahal' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'ina' |<!-- See Bengali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Biyetnamita|Biyetnames]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'asin' |<!-- See Vietnamese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Breton|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'dagat' | |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'hamog' | |- | colspan="2" |[[Wikang Burushaski|Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'napakarami' | |- | colspan="2" |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'lalaki' | |- | colspan="2" |[[Wikang Esloveno|Eslobeno]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'daga' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kastila|Espanyol]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'sumuso' |<!-- See Spanish phonology --> |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'umaga' |<!-- See Esperanto phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Estonyo|Estonyo]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'ahas' |<!-- See Estonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'manok' |<!-- See Filipino phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Gales|Gales]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'ina' |<!-- See Welsh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Griyego|Griyego]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'kumpol' |<!-- See Modern Greek phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Guharati|Guharati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'lalaking [[paboreal]]' |<!-- See Gujarati phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hapones|Hapones]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'marka' |<!-- See Japanese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hawayano|Hawayano]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'mata' |<!-- See Hawaiian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hebreo|Hebreo]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'ina' |<!-- See Modern Hebrew phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hemer|Hemer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'[[Kambodya|Hemer]]' |<!-- See Khmer phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'tatlo' |<!-- See Georgian phonology --> |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'[[Pulot|pulót]]' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- |[[Wikang Hmong|Hmong]] |Puting Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'pagkain' o 'kanin' |- | colspan="2" |[[Wikang Indones|Indones]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'pumasok' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'bibig' |<!-- See English phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Italyano|Italyano]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mama' |<!-- See Italian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kabardiyano|Kabardiyano]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kagayanën|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'ate' | |- | colspan="2" |[[Kanlurang wikang Prisiyano|Kanlurang Prisiyano]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lawa' |<!-- See West Frisian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kantones|Kantones]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Cantonese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kasaho|Kasaho]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'barko' |<!-- See Kazakh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Catalan|Katalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'akin' |<!-- See Catalan phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ket|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'babae' |<!-- See Ket language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Koreano|Koreano]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'bayong' |<!-- See Korean phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kurukh|Kuruk]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'baka' | |- | colspan="2" |[[Wikang Lak|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |<!-- See Lak language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Limburges|Limburges]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'Buwan' |<!-- See Limburgish#Phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayalam|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'kakulangan' |<!-- See Malayalam phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayo|Malayo]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Maldibo|Maldibo]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'isda' |<!-- See Dhivehi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maltes|Maltes]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'mag-aaral' | |- | colspan="2" |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Mandarin phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marathi|Marati]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'isip' |<!-- See Marathi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Masedonyo|Masedonyo]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'ina' |<!-- See Macedonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Mutsun|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Nepali|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'ina' |<!-- See Nepali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mama' |<!-- See Norwegian phonology --> |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ojibwe|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'mag-akusa' |<!-- See Ojibwe phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Olandes|Olandes]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'bibig' |<!-- See Dutch phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Persa|Persa]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'ina' |<!-- See Persian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Finlandes|Pinlandes]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Finnish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pirahã|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'magulang' |alopono ng {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Wikang Polako|Polako]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'marami' |<!-- See Polish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Portuges|Portuges]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'palumpong' |<!-- See Portuguese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pranses|Pranses]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'ina' |<!-- See French phonology --> |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Sanskrito|Sanskrito]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'ako' |<!-- See Sanskrit phonology --> |- |[[Mga wikang Sapoteka|Sapoteka]] |[[Wikang Sapoteka ng Tilquiapan|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'hayop' | |- | colspan="2" |[[Wikang Serbokroata|Serbokroata]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'dagat' |<!-- See Serbo-Croatian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'isang mama' |<!-- See Swedish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'mga puno' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tailandes|Tailandes]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |isang uri ng maharlikang libingan |<!-- See Thai phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Telugu|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'ulap' |Nagaganap bilang alopono ng [[anuswara]] kapag sinundan ng [[Katinig na pasara|pasara]] [[Katinig sa dilang pulupot|sa dilang pulupot]] |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'magulang' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Czech phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tseroki|Tseroki]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'tubig' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsez|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'dila' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsubasyo|Tsubasyo]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'akin' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsuktsi|Tsuktsi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tolda' | |- | colspan="2" |[[Wikang Turko|Turko]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Biyernes' |<!-- See Turkish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'gatas' |<!-- See Ukrainian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ungaro|Ungaro]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'ngayon' |<!-- See Hungarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'bahay' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Usbeko|Usbeko]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Uighur|Uygur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Yi|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'kawayan' | |} === Palatalized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mʲ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Bulgarian language|Bulgarian]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'place' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Bulgarian phonology]] |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'I' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'sea' |Kildin Saami contrasts varieties of bilabial nasals in voicedness, length and palatalization.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Latgalian language|Latgalian]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'flour' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} See [[Latgalian phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'to close one's eyes' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'four' |Contrasts with {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Nenets languages|Nenets]] |[[Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tent' | rowspan="2" |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |миԓи | |'lived' |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'copper' |Contrasts with {{IPA|/m/}}. See [[Russian phonology]] |- | colspan="2" |[[Veps language|Veps]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'peninsula' |Contrasts with {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |} === Velarized === {| class="wikitable" |+Occurrence of {{IPA|/mˠ/}} in several languages. ! colspan="2" scope="col" |Language ! scope="col" |Word ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Meaning ! scope="col" |Notes |- | colspan="2" |[[Gilbertese language|Gilbertese]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'sleep' |Contrasts with {{IPA|/m/}} and {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Irish language|Irish]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'if' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}. See [[Irish phonology]] |- | colspan="2" |[[Lithuanian language|Lithuanian]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mom' |Transcribed {{IPA|/m/}}. Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} See [[Lithuanian phonology]] |- | colspan="2" |[[Marshallese language|Marshallese]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'caterpillar' |Contrasts with {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Russian language|Russian]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'husband' |Broadly marked with either velarisation, uvularisation or pharyngealisation.{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Contrasts with [[Palatalization (phonetics)|palatalized]] version. See [[Russian phonology]] |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} === Pinagkunan === {{IPA navigation}} ec5frbezd70jsoboh71dezno59lsvhq 2230527 2230494 2026-10-01T06:48:45Z GinawaSaHapon 102500 2230527 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Mga wikang ǃKung|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'kumain' | |- | colspan="2" |[[Wikang Adige|Adige]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'daga' |<!-- See Standard German phonology --> |- |[[Wikang Arabe|Arabe]] |[[Modern Standard Arabic|Pamantayan]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'kabisera' |<!-- See Arabic phonology --> |- |[[Armenian language|Armenyo]] |[[Silangang wikang Armenyo|Silangan]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Asiryano]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'may-ari' | |- | colspan="2" |[[Wikang Basko|Basko]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'magmahal' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'ina' |<!-- See Bengali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Biyetnamita|Biyetnames]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'asin' |<!-- See Vietnamese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Breton|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'dagat' | |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'hamog' | |- | colspan="2" |[[Wikang Burushaski|Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'napakarami' | |- | colspan="2" |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'lalaki' | |- | colspan="2" |[[Wikang Esloveno|Eslobeno]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'daga' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kastila|Espanyol]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'sumuso' |<!-- See Spanish phonology --> |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'umaga' |<!-- See Esperanto phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Estonyo|Estonyo]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'ahas' |<!-- See Estonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'manok' |<!-- See Filipino phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Gales|Gales]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'ina' |<!-- See Welsh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Griyego|Griyego]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'kumpol' |<!-- See Modern Greek phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Guharati|Guharati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'lalaking [[paboreal]]' |<!-- See Gujarati phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hapones|Hapones]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'marka' |<!-- See Japanese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hawayano|Hawayano]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'mata' |<!-- See Hawaiian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hebreo|Hebreo]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'ina' |<!-- See Modern Hebrew phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hemer|Hemer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'[[Kambodya|Hemer]]' |<!-- See Khmer phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'tatlo' |<!-- See Georgian phonology --> |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'[[Pulot|pulót]]' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- |[[Wikang Hmong|Hmong]] |Puting Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'pagkain' o 'kanin' |- | colspan="2" |[[Wikang Indones|Indones]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'pumasok' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'bibig' |<!-- See English phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Italyano|Italyano]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mama' |<!-- See Italian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kabardiyano|Kabardiyano]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kagayanën|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'ate' | |- | colspan="2" |[[Kanlurang wikang Prisiyano|Kanlurang Prisiyano]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lawa' |<!-- See West Frisian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kantones|Kantones]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Cantonese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kasaho|Kasaho]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'barko' |<!-- See Kazakh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Catalan|Katalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'akin' |<!-- See Catalan phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ket|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'babae' |<!-- See Ket language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Koreano|Koreano]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'bayong' |<!-- See Korean phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kurukh|Kuruk]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'baka' | |- | colspan="2" |[[Wikang Lak|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |<!-- See Lak language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Limburges|Limburges]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'Buwan' |<!-- See Limburgish#Phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayalam|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'kakulangan' |<!-- See Malayalam phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayo|Malayo]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Maldibo|Maldibo]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'isda' |<!-- See Dhivehi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maltes|Maltes]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'mag-aaral' | |- | colspan="2" |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Mandarin phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marathi|Marati]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'isip' |<!-- See Marathi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Masedonyo|Masedonyo]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'ina' |<!-- See Macedonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Mutsun|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Nepali|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'ina' |<!-- See Nepali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mama' |<!-- See Norwegian phonology --> |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ojibwe|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'mag-akusa' |<!-- See Ojibwe phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Olandes|Olandes]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'bibig' |<!-- See Dutch phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Persa|Persa]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'ina' |<!-- See Persian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Finlandes|Pinlandes]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Finnish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pirahã|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'magulang' |alopono ng {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Wikang Polako|Polako]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'marami' |<!-- See Polish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Portuges|Portuges]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'palumpong' |<!-- See Portuguese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pranses|Pranses]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'ina' |<!-- See French phonology --> |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Sanskrito|Sanskrito]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'ako' |<!-- See Sanskrit phonology --> |- |[[Mga wikang Sapoteka|Sapoteka]] |[[Wikang Sapoteka ng Tilquiapan|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'hayop' | |- | colspan="2" |[[Wikang Serbokroata|Serbokroata]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'dagat' |<!-- See Serbo-Croatian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'isang mama' |<!-- See Swedish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'mga puno' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tailandes|Tailandes]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |isang uri ng maharlikang libingan |<!-- See Thai phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Telugu|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'ulap' |Nagaganap bilang alopono ng [[anuswara]] kapag sinundan ng [[Katinig na pasara|pasara]] [[Katinig sa dilang pulupot|sa dilang pulupot]] |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'magulang' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Czech phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tseroki|Tseroki]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'tubig' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsez|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'dila' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsubasyo|Tsubasyo]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'akin' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsuktsi|Tsuktsi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tolda' | |- | colspan="2" |[[Wikang Turko|Turko]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Biyernes' |<!-- See Turkish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'gatas' |<!-- See Ukrainian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ungaro|Ungaro]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'ngayon' |<!-- See Hungarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'bahay' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Usbeko|Usbeko]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Uighur|Uygur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Yi|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'kawayan' | |} === Palatalisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mʲ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Bepsyo|Bepsyo]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'tangway' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'lugar' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Bulgarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'ako' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}. <!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kildin Saami|Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'dagat' |Nagtatangi sa mga barayti ng [[Katinig na pailong|pailong]] [[Katinig sa parehong labi|sa parehong labi]] pagdating sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], haba, at palatalisasyon.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Wikang Latgalyano|Latgalyano]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'harina' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}}<!-- See Latgalian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'pumikit' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'apat' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Mga wikang Nenets|Nenets]] |[[Wikang Forest Nenets|Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{Lang|yrk|миԓи}}/{{Transliteration|yrk|'''m'''iłi}} |{{IPA|[miɬi]}} |'nabuhay' | rowspan="2" |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Wikang Tundra Nenets|Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tolda' |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'tanso' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Russian phonology --> |} === Belarisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mˠ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Gilbertes|Gilbertes]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'matulog' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}} at {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'kung' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.<!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mama' |Sinusulat bilang {{IPA|/m/}}. Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'higad' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'asawang lalaki' |Minamarkahan madalas bilang may [[belarisasyon]], [[ubularisasyon]], o [[paringalisasyon]].{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Itinatangi sa anyong [[Palatalisasyon|palatalisado]].<!-- See Russian phonology --> |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} === Pinagkunan === {{IPA navigation}} mtj534zs85zu5h0wq0lbqab8doxigz6 2230542 2230527 2026-10-01T07:14:30Z GinawaSaHapon 102500 /* Pinagkunan */ 2230542 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Mga wikang ǃKung|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'kumain' | |- | colspan="2" |[[Wikang Adige|Adige]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'daga' |<!-- See Standard German phonology --> |- |[[Wikang Arabe|Arabe]] |[[Modern Standard Arabic|Pamantayan]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'kabisera' |<!-- See Arabic phonology --> |- |[[Armenian language|Armenyo]] |[[Silangang wikang Armenyo|Silangan]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Asiryano]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'may-ari' | |- | colspan="2" |[[Wikang Basko|Basko]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'magmahal' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'ina' |<!-- See Bengali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Biyetnamita|Biyetnames]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'asin' |<!-- See Vietnamese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Breton|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'dagat' | |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'hamog' | |- | colspan="2" |[[Wikang Burushaski|Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'napakarami' | |- | colspan="2" |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'lalaki' | |- | colspan="2" |[[Wikang Esloveno|Eslobeno]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'daga' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kastila|Espanyol]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'sumuso' |<!-- See Spanish phonology --> |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'umaga' |<!-- See Esperanto phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Estonyo|Estonyo]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'ahas' |<!-- See Estonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'manok' |<!-- See Filipino phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Gales|Gales]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'ina' |<!-- See Welsh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Griyego|Griyego]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'kumpol' |<!-- See Modern Greek phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Guharati|Guharati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'lalaking [[paboreal]]' |<!-- See Gujarati phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hapones|Hapones]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'marka' |<!-- See Japanese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hawayano|Hawayano]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'mata' |<!-- See Hawaiian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hebreo|Hebreo]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'ina' |<!-- See Modern Hebrew phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hemer|Hemer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'[[Kambodya|Hemer]]' |<!-- See Khmer phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'tatlo' |<!-- See Georgian phonology --> |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'[[Pulot|pulót]]' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- |[[Wikang Hmong|Hmong]] |Puting Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'pagkain' o 'kanin' |- | colspan="2" |[[Wikang Indones|Indones]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'pumasok' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'bibig' |<!-- See English phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Italyano|Italyano]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mama' |<!-- See Italian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kabardiyano|Kabardiyano]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kagayanën|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'ate' | |- | colspan="2" |[[Kanlurang wikang Prisiyano|Kanlurang Prisiyano]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lawa' |<!-- See West Frisian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kantones|Kantones]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Cantonese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kasaho|Kasaho]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'barko' |<!-- See Kazakh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Catalan|Katalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'akin' |<!-- See Catalan phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ket|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'babae' |<!-- See Ket language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Koreano|Koreano]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'bayong' |<!-- See Korean phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kurukh|Kuruk]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'baka' | |- | colspan="2" |[[Wikang Lak|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |<!-- See Lak language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Limburges|Limburges]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'Buwan' |<!-- See Limburgish#Phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayalam|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'kakulangan' |<!-- See Malayalam phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayo|Malayo]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Maldibo|Maldibo]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'isda' |<!-- See Dhivehi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maltes|Maltes]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'mag-aaral' | |- | colspan="2" |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Mandarin phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marathi|Marati]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'isip' |<!-- See Marathi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Masedonyo|Masedonyo]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'ina' |<!-- See Macedonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Mutsun|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Nepali|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'ina' |<!-- See Nepali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mama' |<!-- See Norwegian phonology --> |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ojibwe|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'mag-akusa' |<!-- See Ojibwe phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Olandes|Olandes]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'bibig' |<!-- See Dutch phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Persa|Persa]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'ina' |<!-- See Persian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Finlandes|Pinlandes]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Finnish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pirahã|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'magulang' |alopono ng {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Wikang Polako|Polako]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'marami' |<!-- See Polish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Portuges|Portuges]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'palumpong' |<!-- See Portuguese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pranses|Pranses]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'ina' |<!-- See French phonology --> |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Sanskrito|Sanskrito]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'ako' |<!-- See Sanskrit phonology --> |- |[[Mga wikang Sapoteka|Sapoteka]] |[[Wikang Sapoteka ng Tilquiapan|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'hayop' | |- | colspan="2" |[[Wikang Serbokroata|Serbokroata]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'dagat' |<!-- See Serbo-Croatian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'isang mama' |<!-- See Swedish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'mga puno' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tailandes|Tailandes]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |isang uri ng maharlikang libingan |<!-- See Thai phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Telugu|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'ulap' |Nagaganap bilang alopono ng [[anuswara]] kapag sinundan ng [[Katinig na pasara|pasara]] [[Katinig sa dilang pulupot|sa dilang pulupot]] |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'magulang' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Czech phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tseroki|Tseroki]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'tubig' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsez|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'dila' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsubasyo|Tsubasyo]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'akin' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsuktsi|Tsuktsi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tolda' | |- | colspan="2" |[[Wikang Turko|Turko]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Biyernes' |<!-- See Turkish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'gatas' |<!-- See Ukrainian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ungaro|Ungaro]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'ngayon' |<!-- See Hungarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'bahay' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Usbeko|Usbeko]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Uighur|Uygur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Yi|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'kawayan' | |} === Palatalisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mʲ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Bepsyo|Bepsyo]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'tangway' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'lugar' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Bulgarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'ako' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}. <!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kildin Saami|Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'dagat' |Nagtatangi sa mga barayti ng [[Katinig na pailong|pailong]] [[Katinig sa parehong labi|sa parehong labi]] pagdating sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], haba, at palatalisasyon.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Wikang Latgalyano|Latgalyano]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'harina' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}}<!-- See Latgalian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'pumikit' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'apat' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Mga wikang Nenets|Nenets]] |[[Wikang Forest Nenets|Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{Lang|yrk|миԓи}}/{{Transliteration|yrk|'''m'''iłi}} |{{IPA|[miɬi]}} |'nabuhay' | rowspan="2" |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Wikang Tundra Nenets|Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tolda' |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'tanso' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Russian phonology --> |} === Belarisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mˠ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Gilbertes|Gilbertes]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'matulog' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}} at {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'kung' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.<!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mama' |Sinusulat bilang {{IPA|/m/}}. Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'higad' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'asawang lalaki' |Minamarkahan madalas bilang may [[belarisasyon]], [[ubularisasyon]], o [[paringalisasyon]].{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Itinatangi sa anyong [[Palatalisasyon|palatalisado]].<!-- See Russian phonology --> |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} ===Pinagkunan=== {{refbegin|30em}} * {{citation |last1=Ambrazas |first1=Vytautas |last2=Geniušienė |first2=Emma |last3=Girdenis |first3=Aleksas |last4=Sližienė |first4=Nijolė |last5=Valeckienė |first5=Adelė |last6=Valiulytė |first6=Elena |last7=Tekorienė |first7=Dalija |last8=Pažūsis |first8=Lionginas |editor-last=Ambrazas |editor-first=Vytautas |year=1997 |title=Lithuanian Grammar |trans-title=Balarilang Litwano |lang=en |place=[[Vilnius]], [[Litwanya]] |publisher=Institute of the Lithuanian Language |isbn=9986-813-22-0 |ref={{harvid|Ambrazas et al.|1997}} }} * {{citation |last=Burkova |first=Svetlana |year=2022 |title=Nenets |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |lang=en |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last1=Carbonell |first1=Joan F. |last2=Llisterri |first2=Joaquim |year=1992 |title=Catalan |trans-title=Katalan |journal=Journal of the International Phonetic Association |lang=en |volume=22 |issue=1–2 |pages=53–56 |doi=10.1017/S0025100300004618 |s2cid=249411809 }} * {{citation |last=Choi |first=John |year=1992 |title=Phonetic Underspecification and Target Interpolation: An Acoustic Study of Marshallese Vowel Allophony |trans-title=Kakulangan sa Espesipikasyong Ponetiko at Layuning Interpolasyon: Isang Akustikong Pag-aaral sa Aloponya ng Patinig sa Wikang Marshales |lang=en |journal=Working Papers in Phonetics |volume=82 |location=Los Angeles |publisher=UCLA |url=http://escholarship.org/uc/item/07b9m6x8 }} * {{citation |last=Cruz-Ferreira |first=Madalena |year=1995 |title=European Portuguese |trans-title=Portuges ng Europa |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=25 |issue=2 |pages=90–94 |doi=10.1017/S0025100300005223 |s2cid=249414876 }} * {{citation |last1=Danyenko |first1=Andrii |last2=Vakulenko |first2=Serhii |year=1995 |title=Ukrainian |trans-title=Ukranyo |lang=en |publisher=Lincom Europa |isbn=978-3-929075-08-3 |url=https://books.google.com/books?id=WUsbAQAAIAAJ }} * {{citation |last=Dum-Tragut |first=Jasmine |year=2009 |title=Armenian: Modern Eastern Armenian |trans-title=Armenyo: Modernong Silangang Armenyo |lang=en |place=Amsterdam |publisher=John Benjamins Publishing Company }} * {{citation |last1=Fougeron |first1=Cecile |last2=Smith |first2=Caroline L |year=1993 |title=Illustrations of the IPA: French |trans-title=Mga Guhit sa IPA: Pranses |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=23 |issue=2 |pages=73–76 |doi=10.1017/S0025100300004874 |s2cid=249404451 }} * {{citation |last=Grünthal |first=Riho |year=2022 |title=Veps |trans-title=Bepsyo |lang=en |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last=Gussenhoven |first=Carlos |year=1992 |title=Dutch |trans-title=Olandes |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=22 |issue=2 |pages=45–47 |doi=10.1017/S002510030000459X |s2cid=243772965 }} * {{citation |last=Jassem |first=Wiktor |author-link=Wiktor Jassem |year=2003 |title=Polish |trans-title=Polako |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=1 |pages=103–107 |doi=10.1017/S0025100303001191 |doi-access=free }} * {{citation |last=Klagstad |first=Harold |year=1958 |title=The Phonemic System of Colloquial Standard Bulgarian |trans-title=Ang Ponemikong Sistema ng Kolokyal na Pamantayang Bulgaro |lang=en |journal=Slavic and East European Journal |volume=2 |issue=1 |pages=42–54 |publisher=American Association of Teachers of Slavic and East European Languages |doi=10.2307/304696 |jstor=304696 }} * {{citation |last=Ladefoged |first=Peter |author-link=Peter Ladefoged |year=2005 |title=Vowels and Consonants |trans-title=Mga Patinig at Katinig |edition=2 |publisher=Blackwell }} * {{citation |last1=Landau |first1=Ernestina |last2=Lončarića |first2=Mijo |last3=Horga |first3=Damir |last4=Škarić |first4=Ivo |year=1999 |chapter=Croatian |trans-chapter=Kroasyano |trans-title=Handbook ng Internasyonal na Ponetikong Asosasyon: Isang gabay sa paggamit ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto |lang=en |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |pages=66–69 |isbn=978-0-521-65236-0 }} * {{citation |last1=Martínez-Celdrán |first1=Eugenio |last2=Fernández-Planas |first2=Ana Ma. |last3=Carrera-Sabaté |first3=Josefina |year=2003 |title=Castilian Spanish |trans-title=Kastila |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=2 |pages=255–259 |doi=10.1017/S0025100303001373 |doi-access=free }} * {{citation |last=Merrill |first=Elizabeth |year=2008 |title=Tilquiapan Zapotec |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=38 |issue=1 |pages=107–114 |doi=10.1017/S0025100308003344 |doi-access=free }} * {{citation |last=Nau |first=Nicole |year=2011 |title=A short grammar of Latgalian |trans-title=Maikling balarila ng Latgalyano |lang=en |place=Munich |publisher=Lincom Europa |isbn=978-3-86288-055-3 }} * {{citation |last=Newton |first=Brian |year=1972 |title=The generative Interpretation of Dialect: A Study of Modern Greek Phonology |trans-title=Ang heneratibong Interpretasyon ng Dayalekto: Isang Pag-aaral sa Ponolohiya ng Modernong Griyego |lang=en |series=Cambridge Studies in Linguistics |volume=8 |publisher=Cambridge University Press }} * {{citation |last=Okada |first=Hideo |editor=International Phonetic Association |year=1999 |chapter=Japanese |title=Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the Use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Internasyonal na Ponetikong Asosasyon: Isang Gabay sa Paggamit ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto |trans-chapter=Hapones |lang=en |publisher=Cambridge University Press |pages=117–119 |isbn=978-0-521-63751-0 |chapter-url=https://archive.org/details/rosettaproject_jpn_phon-2 }} * {{citation |last1=Olson |first1=Kenneth |last2=Mielke |first2=Jeff |last3=Sanicas-Daguman |first3=Josephine |last4=Pebley |first4=Carol Jean |last5=Paterson |first5=Hugh J. III |year=2010 |title=The phonetic status of the (inter)dental approximant |trans-title=Ang ponetikong katayuan ng palapit sa (pagitan ng) ngipin |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=40 |issue=2 |pages=199–215 |doi=10.1017/S0025100309990296 |s2cid=38504322 |url=http://www.sil.org/resources/archives/48235 |url-access=subscription }} * {{citation |last=Padgett |first=Jaye |year=2003 |title=Contrast and Post-Velar Fronting in Russian |trans-title=Pagtatangi at Paghaharap Lagpas Ngala-ngala sa Ruso |lang=en |journal=Natural Language & Linguistic Theory |volume=21 |issue=1 |pages=39–87 |doi=10.1023/A:1021879906505 |s2cid=13470826 }} * {{citation |last1=Padgett |first1=Jaye |last2=Bennett |first2=Ryan |last3=McGuire |first3=Grant |last4=Ní Chiosáin |first4=Máire |year=2024 |title=Russian Palatalization Is a Matter of the Tongue Body |trans-title=Isang Usapin sa Katawan ng Dila ang Palatalisasyon sa Ruso |lang=en |journal=Journal of Slavic Linguistics |volume=32 |number=FASL 31 ext. |pages=1–25 |doi=10.1353/jsl.2024.a950575 |url=https://ojs.ung.si/index.php/JSL/article/view/288 }} * {{citation |last=Pakerys |first=Antanas |author-link=Antanas Pakerys |year=1995 |title=Lietuvių bendrinės kalbos fonetika |trans-title=Ang Ponetika ng Pamantayang Litwano |language=lt |location=[[Vilnius]], [[Litwanya]] |publisher=Žara |oclc=911717523 }} * {{citation |last=Rießler |first=Michael |year=2022 |title=Kildin Saami |lang=en |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last1=Rogers |first1=Derek |last2=d'Arcangeli |first2=Luciana |year=2004 |title=Italian |trans-title=Italyano |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=34 |issue=1 |pages=117–121 |doi=10.1017/S0025100304001628 |doi-access=free }} * {{citation |last1=Roon |first1=Kevin D. |last2=Whalen |first2=D. H. |year=2019 |title=Velarization of Russian labial consonants |trans-title=Belarisasyon ng mga katinig sa labi ng Ruso |lang=en |series=Proceedings of the 19th International Congress of Phonetic Sciences |location=Melbourne |publisher=Australian Speech Science and Technology Association |pages=3488–3492 |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2019/papers/ICPhS_3537.pdf }} * {{citation |last1=Shosted |first1=Ryan K. |last2=Chikovani |first2=Vakhtang |year=2006 |title=Standard Georgian |trans-title=Pamantayang Heorhiyano |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=36 |issue=2 |pages=255–264 |doi=10.1017/S0025100306002659 |doi-access=free |url=https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/A7DCF9606BA856FCA5CC25918ADB37EF/S0025100306002659a.pdf/standard_georgian.pdf }} * {{citation |last1=Soderberg |first1=Craig D. |last2=Olson |first2=Kenneth S. |year=2008 |title=Illustrations of the IPA: Indonesian |trans-title=Mga Guhit ng IPA: Indones |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=38 |issue=2 |pages=209–213 |doi=10.1017/S0025100308003320 |doi-access=free }} * {{citation |last=Thelwall |first=Robin |year=1990 |title=Illustrations of the IPA: Arabic |trans-title=Mga Guhit ng IPA: Arabe |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=20 |issue=2 |pages=37–41 |doi=10.1017/S0025100300004266 |s2cid=243640727 }} * {{citation |last=Thompson |first=Laurence |year=1959 |title=Saigon phonemics |trans-title=Ponemika ng Saigon |lang=en |journal=Language |volume=35 |issue=3 |pages=454–476 |doi=10.2307/411232 |jstor=411232 }} * {{citation |last1=Trussel |first1=Stephen |last2=Groves |first2=Gordon |date=1978 |title=A Combined Kiribati-English Dictionary based on the works of Hiram Bingham, D.D. and Father Ernest Sabatier, M.S.C. (translated by Sr. M. Oliva) with additional scientific material from Luomala, Goo & Banner. |trans-title=Pinagsamang Diksiyonaryong Kiribati-Ingles batay sa mga gawa ni Hiram Bingham, D.D. at Padre Ernest Sabatier, M.S.C. (sinalin ni Sr. M. Oliva) na may karagdagang maagham na materyales mula kina Luomala, Goo & Banner. |lang=en |publisher=University of Hawaii |url=http://www.trussel.com/kir/dic/dic_a.htm }} {{refend}} {{IPA navigation}} nr67mo3ielb3disytyaebow4vwtwxb5 2230543 2230542 2026-10-01T07:15:45Z GinawaSaHapon 102500 Inilipat ni GinawaSaHapon ang pahinang [[Tagagamit:GinawaSaHapon/burador]] sa [[Matunog na katinig na pailong sa parehong labi]]: Tapos na. Nilipat sa mainspace. 2230542 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Mga wikang ǃKung|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'kumain' | |- | colspan="2" |[[Wikang Adige|Adige]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'daga' |<!-- See Standard German phonology --> |- |[[Wikang Arabe|Arabe]] |[[Modern Standard Arabic|Pamantayan]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'kabisera' |<!-- See Arabic phonology --> |- |[[Armenian language|Armenyo]] |[[Silangang wikang Armenyo|Silangan]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Asiryano]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'may-ari' | |- | colspan="2" |[[Wikang Basko|Basko]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'magmahal' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'ina' |<!-- See Bengali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Biyetnamita|Biyetnames]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'asin' |<!-- See Vietnamese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Breton|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'dagat' | |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'hamog' | |- | colspan="2" |[[Wikang Burushaski|Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'napakarami' | |- | colspan="2" |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'lalaki' | |- | colspan="2" |[[Wikang Esloveno|Eslobeno]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'daga' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kastila|Espanyol]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'sumuso' |<!-- See Spanish phonology --> |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'umaga' |<!-- See Esperanto phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Estonyo|Estonyo]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'ahas' |<!-- See Estonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'manok' |<!-- See Filipino phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Gales|Gales]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'ina' |<!-- See Welsh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Griyego|Griyego]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'kumpol' |<!-- See Modern Greek phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Guharati|Guharati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'lalaking [[paboreal]]' |<!-- See Gujarati phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hapones|Hapones]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'marka' |<!-- See Japanese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hawayano|Hawayano]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'mata' |<!-- See Hawaiian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hebreo|Hebreo]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'ina' |<!-- See Modern Hebrew phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hemer|Hemer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'[[Kambodya|Hemer]]' |<!-- See Khmer phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'tatlo' |<!-- See Georgian phonology --> |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'[[Pulot|pulót]]' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- |[[Wikang Hmong|Hmong]] |Puting Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'pagkain' o 'kanin' |- | colspan="2" |[[Wikang Indones|Indones]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'pumasok' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'bibig' |<!-- See English phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Italyano|Italyano]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mama' |<!-- See Italian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kabardiyano|Kabardiyano]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kagayanën|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'ate' | |- | colspan="2" |[[Kanlurang wikang Prisiyano|Kanlurang Prisiyano]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lawa' |<!-- See West Frisian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kantones|Kantones]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Cantonese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kasaho|Kasaho]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'barko' |<!-- See Kazakh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Catalan|Katalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'akin' |<!-- See Catalan phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ket|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'babae' |<!-- See Ket language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Koreano|Koreano]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'bayong' |<!-- See Korean phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kurukh|Kuruk]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'baka' | |- | colspan="2" |[[Wikang Lak|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |<!-- See Lak language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Limburges|Limburges]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'Buwan' |<!-- See Limburgish#Phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayalam|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'kakulangan' |<!-- See Malayalam phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayo|Malayo]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Maldibo|Maldibo]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'isda' |<!-- See Dhivehi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maltes|Maltes]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'mag-aaral' | |- | colspan="2" |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Mandarin phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marathi|Marati]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'isip' |<!-- See Marathi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Masedonyo|Masedonyo]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'ina' |<!-- See Macedonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Mutsun|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Nepali|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'ina' |<!-- See Nepali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mama' |<!-- See Norwegian phonology --> |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ojibwe|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'mag-akusa' |<!-- See Ojibwe phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Olandes|Olandes]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'bibig' |<!-- See Dutch phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Persa|Persa]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'ina' |<!-- See Persian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Finlandes|Pinlandes]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Finnish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pirahã|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'magulang' |alopono ng {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Wikang Polako|Polako]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'marami' |<!-- See Polish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Portuges|Portuges]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'palumpong' |<!-- See Portuguese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pranses|Pranses]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'ina' |<!-- See French phonology --> |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Sanskrito|Sanskrito]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'ako' |<!-- See Sanskrit phonology --> |- |[[Mga wikang Sapoteka|Sapoteka]] |[[Wikang Sapoteka ng Tilquiapan|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'hayop' | |- | colspan="2" |[[Wikang Serbokroata|Serbokroata]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'dagat' |<!-- See Serbo-Croatian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'isang mama' |<!-- See Swedish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'mga puno' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tailandes|Tailandes]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |isang uri ng maharlikang libingan |<!-- See Thai phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Telugu|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'ulap' |Nagaganap bilang alopono ng [[anuswara]] kapag sinundan ng [[Katinig na pasara|pasara]] [[Katinig sa dilang pulupot|sa dilang pulupot]] |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'magulang' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Czech phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tseroki|Tseroki]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'tubig' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsez|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'dila' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsubasyo|Tsubasyo]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'akin' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsuktsi|Tsuktsi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tolda' | |- | colspan="2" |[[Wikang Turko|Turko]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Biyernes' |<!-- See Turkish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'gatas' |<!-- See Ukrainian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ungaro|Ungaro]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'ngayon' |<!-- See Hungarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'bahay' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Usbeko|Usbeko]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Uighur|Uygur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Yi|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'kawayan' | |} === Palatalisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mʲ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Bepsyo|Bepsyo]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'tangway' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'lugar' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Bulgarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'ako' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}. <!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kildin Saami|Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'dagat' |Nagtatangi sa mga barayti ng [[Katinig na pailong|pailong]] [[Katinig sa parehong labi|sa parehong labi]] pagdating sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], haba, at palatalisasyon.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Wikang Latgalyano|Latgalyano]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'harina' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}}<!-- See Latgalian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'pumikit' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'apat' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Mga wikang Nenets|Nenets]] |[[Wikang Forest Nenets|Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{Lang|yrk|миԓи}}/{{Transliteration|yrk|'''m'''iłi}} |{{IPA|[miɬi]}} |'nabuhay' | rowspan="2" |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Wikang Tundra Nenets|Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tolda' |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'tanso' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Russian phonology --> |} === Belarisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mˠ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Gilbertes|Gilbertes]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'matulog' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}} at {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'kung' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.<!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mama' |Sinusulat bilang {{IPA|/m/}}. Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'higad' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'asawang lalaki' |Minamarkahan madalas bilang may [[belarisasyon]], [[ubularisasyon]], o [[paringalisasyon]].{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Itinatangi sa anyong [[Palatalisasyon|palatalisado]].<!-- See Russian phonology --> |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} ===Pinagkunan=== {{refbegin|30em}} * {{citation |last1=Ambrazas |first1=Vytautas |last2=Geniušienė |first2=Emma |last3=Girdenis |first3=Aleksas |last4=Sližienė |first4=Nijolė |last5=Valeckienė |first5=Adelė |last6=Valiulytė |first6=Elena |last7=Tekorienė |first7=Dalija |last8=Pažūsis |first8=Lionginas |editor-last=Ambrazas |editor-first=Vytautas |year=1997 |title=Lithuanian Grammar |trans-title=Balarilang Litwano |lang=en |place=[[Vilnius]], [[Litwanya]] |publisher=Institute of the Lithuanian Language |isbn=9986-813-22-0 |ref={{harvid|Ambrazas et al.|1997}} }} * {{citation |last=Burkova |first=Svetlana |year=2022 |title=Nenets |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |lang=en |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last1=Carbonell |first1=Joan F. |last2=Llisterri |first2=Joaquim |year=1992 |title=Catalan |trans-title=Katalan |journal=Journal of the International Phonetic Association |lang=en |volume=22 |issue=1–2 |pages=53–56 |doi=10.1017/S0025100300004618 |s2cid=249411809 }} * {{citation |last=Choi |first=John |year=1992 |title=Phonetic Underspecification and Target Interpolation: An Acoustic Study of Marshallese Vowel Allophony |trans-title=Kakulangan sa Espesipikasyong Ponetiko at Layuning Interpolasyon: Isang Akustikong Pag-aaral sa Aloponya ng Patinig sa Wikang Marshales |lang=en |journal=Working Papers in Phonetics |volume=82 |location=Los Angeles |publisher=UCLA |url=http://escholarship.org/uc/item/07b9m6x8 }} * {{citation |last=Cruz-Ferreira |first=Madalena |year=1995 |title=European Portuguese |trans-title=Portuges ng Europa |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=25 |issue=2 |pages=90–94 |doi=10.1017/S0025100300005223 |s2cid=249414876 }} * {{citation |last1=Danyenko |first1=Andrii |last2=Vakulenko |first2=Serhii |year=1995 |title=Ukrainian |trans-title=Ukranyo |lang=en |publisher=Lincom Europa |isbn=978-3-929075-08-3 |url=https://books.google.com/books?id=WUsbAQAAIAAJ }} * {{citation |last=Dum-Tragut |first=Jasmine |year=2009 |title=Armenian: Modern Eastern Armenian |trans-title=Armenyo: Modernong Silangang Armenyo |lang=en |place=Amsterdam |publisher=John Benjamins Publishing Company }} * {{citation |last1=Fougeron |first1=Cecile |last2=Smith |first2=Caroline L |year=1993 |title=Illustrations of the IPA: French |trans-title=Mga Guhit sa IPA: Pranses |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=23 |issue=2 |pages=73–76 |doi=10.1017/S0025100300004874 |s2cid=249404451 }} * {{citation |last=Grünthal |first=Riho |year=2022 |title=Veps |trans-title=Bepsyo |lang=en |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last=Gussenhoven |first=Carlos |year=1992 |title=Dutch |trans-title=Olandes |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=22 |issue=2 |pages=45–47 |doi=10.1017/S002510030000459X |s2cid=243772965 }} * {{citation |last=Jassem |first=Wiktor |author-link=Wiktor Jassem |year=2003 |title=Polish |trans-title=Polako |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=1 |pages=103–107 |doi=10.1017/S0025100303001191 |doi-access=free }} * {{citation |last=Klagstad |first=Harold |year=1958 |title=The Phonemic System of Colloquial Standard Bulgarian |trans-title=Ang Ponemikong Sistema ng Kolokyal na Pamantayang Bulgaro |lang=en |journal=Slavic and East European Journal |volume=2 |issue=1 |pages=42–54 |publisher=American Association of Teachers of Slavic and East European Languages |doi=10.2307/304696 |jstor=304696 }} * {{citation |last=Ladefoged |first=Peter |author-link=Peter Ladefoged |year=2005 |title=Vowels and Consonants |trans-title=Mga Patinig at Katinig |edition=2 |publisher=Blackwell }} * {{citation |last1=Landau |first1=Ernestina |last2=Lončarića |first2=Mijo |last3=Horga |first3=Damir |last4=Škarić |first4=Ivo |year=1999 |chapter=Croatian |trans-chapter=Kroasyano |trans-title=Handbook ng Internasyonal na Ponetikong Asosasyon: Isang gabay sa paggamit ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto |lang=en |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |pages=66–69 |isbn=978-0-521-65236-0 }} * {{citation |last1=Martínez-Celdrán |first1=Eugenio |last2=Fernández-Planas |first2=Ana Ma. |last3=Carrera-Sabaté |first3=Josefina |year=2003 |title=Castilian Spanish |trans-title=Kastila |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=2 |pages=255–259 |doi=10.1017/S0025100303001373 |doi-access=free }} * {{citation |last=Merrill |first=Elizabeth |year=2008 |title=Tilquiapan Zapotec |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=38 |issue=1 |pages=107–114 |doi=10.1017/S0025100308003344 |doi-access=free }} * {{citation |last=Nau |first=Nicole |year=2011 |title=A short grammar of Latgalian |trans-title=Maikling balarila ng Latgalyano |lang=en |place=Munich |publisher=Lincom Europa |isbn=978-3-86288-055-3 }} * {{citation |last=Newton |first=Brian |year=1972 |title=The generative Interpretation of Dialect: A Study of Modern Greek Phonology |trans-title=Ang heneratibong Interpretasyon ng Dayalekto: Isang Pag-aaral sa Ponolohiya ng Modernong Griyego |lang=en |series=Cambridge Studies in Linguistics |volume=8 |publisher=Cambridge University Press }} * {{citation |last=Okada |first=Hideo |editor=International Phonetic Association |year=1999 |chapter=Japanese |title=Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the Use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Internasyonal na Ponetikong Asosasyon: Isang Gabay sa Paggamit ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto |trans-chapter=Hapones |lang=en |publisher=Cambridge University Press |pages=117–119 |isbn=978-0-521-63751-0 |chapter-url=https://archive.org/details/rosettaproject_jpn_phon-2 }} * {{citation |last1=Olson |first1=Kenneth |last2=Mielke |first2=Jeff |last3=Sanicas-Daguman |first3=Josephine |last4=Pebley |first4=Carol Jean |last5=Paterson |first5=Hugh J. III |year=2010 |title=The phonetic status of the (inter)dental approximant |trans-title=Ang ponetikong katayuan ng palapit sa (pagitan ng) ngipin |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=40 |issue=2 |pages=199–215 |doi=10.1017/S0025100309990296 |s2cid=38504322 |url=http://www.sil.org/resources/archives/48235 |url-access=subscription }} * {{citation |last=Padgett |first=Jaye |year=2003 |title=Contrast and Post-Velar Fronting in Russian |trans-title=Pagtatangi at Paghaharap Lagpas Ngala-ngala sa Ruso |lang=en |journal=Natural Language & Linguistic Theory |volume=21 |issue=1 |pages=39–87 |doi=10.1023/A:1021879906505 |s2cid=13470826 }} * {{citation |last1=Padgett |first1=Jaye |last2=Bennett |first2=Ryan |last3=McGuire |first3=Grant |last4=Ní Chiosáin |first4=Máire |year=2024 |title=Russian Palatalization Is a Matter of the Tongue Body |trans-title=Isang Usapin sa Katawan ng Dila ang Palatalisasyon sa Ruso |lang=en |journal=Journal of Slavic Linguistics |volume=32 |number=FASL 31 ext. |pages=1–25 |doi=10.1353/jsl.2024.a950575 |url=https://ojs.ung.si/index.php/JSL/article/view/288 }} * {{citation |last=Pakerys |first=Antanas |author-link=Antanas Pakerys |year=1995 |title=Lietuvių bendrinės kalbos fonetika |trans-title=Ang Ponetika ng Pamantayang Litwano |language=lt |location=[[Vilnius]], [[Litwanya]] |publisher=Žara |oclc=911717523 }} * {{citation |last=Rießler |first=Michael |year=2022 |title=Kildin Saami |lang=en |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last1=Rogers |first1=Derek |last2=d'Arcangeli |first2=Luciana |year=2004 |title=Italian |trans-title=Italyano |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=34 |issue=1 |pages=117–121 |doi=10.1017/S0025100304001628 |doi-access=free }} * {{citation |last1=Roon |first1=Kevin D. |last2=Whalen |first2=D. H. |year=2019 |title=Velarization of Russian labial consonants |trans-title=Belarisasyon ng mga katinig sa labi ng Ruso |lang=en |series=Proceedings of the 19th International Congress of Phonetic Sciences |location=Melbourne |publisher=Australian Speech Science and Technology Association |pages=3488–3492 |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2019/papers/ICPhS_3537.pdf }} * {{citation |last1=Shosted |first1=Ryan K. |last2=Chikovani |first2=Vakhtang |year=2006 |title=Standard Georgian |trans-title=Pamantayang Heorhiyano |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=36 |issue=2 |pages=255–264 |doi=10.1017/S0025100306002659 |doi-access=free |url=https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/A7DCF9606BA856FCA5CC25918ADB37EF/S0025100306002659a.pdf/standard_georgian.pdf }} * {{citation |last1=Soderberg |first1=Craig D. |last2=Olson |first2=Kenneth S. |year=2008 |title=Illustrations of the IPA: Indonesian |trans-title=Mga Guhit ng IPA: Indones |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=38 |issue=2 |pages=209–213 |doi=10.1017/S0025100308003320 |doi-access=free }} * {{citation |last=Thelwall |first=Robin |year=1990 |title=Illustrations of the IPA: Arabic |trans-title=Mga Guhit ng IPA: Arabe |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=20 |issue=2 |pages=37–41 |doi=10.1017/S0025100300004266 |s2cid=243640727 }} * {{citation |last=Thompson |first=Laurence |year=1959 |title=Saigon phonemics |trans-title=Ponemika ng Saigon |lang=en |journal=Language |volume=35 |issue=3 |pages=454–476 |doi=10.2307/411232 |jstor=411232 }} * {{citation |last1=Trussel |first1=Stephen |last2=Groves |first2=Gordon |date=1978 |title=A Combined Kiribati-English Dictionary based on the works of Hiram Bingham, D.D. and Father Ernest Sabatier, M.S.C. (translated by Sr. M. Oliva) with additional scientific material from Luomala, Goo & Banner. |trans-title=Pinagsamang Diksiyonaryong Kiribati-Ingles batay sa mga gawa ni Hiram Bingham, D.D. at Padre Ernest Sabatier, M.S.C. (sinalin ni Sr. M. Oliva) na may karagdagang maagham na materyales mula kina Luomala, Goo & Banner. |lang=en |publisher=University of Hawaii |url=http://www.trussel.com/kir/dic/dic_a.htm }} {{refend}} {{IPA navigation}} nr67mo3ielb3disytyaebow4vwtwxb5 2230547 2230543 2026-10-01T07:24:10Z GinawaSaHapon 102500 +cats 2230547 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{Infobox IPA|ipa symbol=m|ipa number=114|decimal=109|xsampa=m|braille=134|imagefile=IPA Unicode 0x006D.svg}}{{IPA notice}} '''Matunóg na katínig na pailóng sa paréhong labì''' ang [[katinig]] na tunog na kinakatawan ng {{IPA|⟨m⟩}} sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] (IPA). Isa ito sa mga pinakakaraniwang katinig sa mga wika ng mundo, kung saan tinatayang nasa 96% ng lahat ng mga wika ay may ganitong tunog. Meron ito sa [[wikang Tagalog]], na sinusulat gamit ang titik ''[[M]]'' (maliit ''m'') sa [[sulat Latin]] at maririnig sa mga salitang ''mapa'' at ''paalam''. Napakakonti lamang ng mga wikang walang ganitong tunog kagaya ng [[wikang Wyandot]] sa [[Estados Unidos]], habang mas kaunti pa ang mga wikang walang kahit anong malayang [[katinig na pailong]] tulad naman sa mga [[wikang Quileute]], [[Wikang Makah|Makah]], at [[Wikang Gitnang Rotokas|Gitnang Rotokas]]. == Katangian == Mailalarawan ang matunog na katinig na pailong sa parehong labi sa mga sumusunod na katangian: {{nasal stop}} {{bilabial}} {{voiced}} {{nasal}} {{Median–lateral}} {{pulmonic}} == Wika == {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/m/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Mga wikang ǃKung|ǃKung]] |{{lang|kfl|'''m'''}} |{{IPA|[m]|lang=kfl}} |'kumain' | |- | colspan="2" |[[Wikang Adige|Adige]] |{{lang|ady-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} / {{lang|ady-Latn|māză}} |{{Audio-IPA|Maːza.ogg|[maːza]|lang=ady}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{lang|de|[[German orthography|'''M'''aus]]}} |{{Audio-IPA|De-Maus.ogg|[maʊ̯s]|help=no}} |'daga' |<!-- See Standard German phonology --> |- |[[Wikang Arabe|Arabe]] |[[Modern Standard Arabic|Pamantayan]]{{sfnp|Thelwall|1990|p=37}} |{{lang|ar|[[Arabic alphabet|م'''ركز''']]}} ({{transliteration|ar|'''m'''arkaz}}) |{{Audio-IPA|Ar-مركز.ogg|[ˈmɑ̝ɾ.kæz]|lang=ar}} |'kabisera' |<!-- See Arabic phonology --> |- |[[Armenian language|Armenyo]] |[[Silangang wikang Armenyo|Silangan]]{{sfnp|Dum-Tragut|2009|p=19}} |{{lang|hy|[[Armenian alphabet|'''մ'''այր]]}} ({{transliteration|hy|'''m'''ayr}}) |{{Audio-IPA|mɑjɾ.ogg|[mɑjɾ]}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Assyrian Neo-Aramaic|Asiryano]] |{{lang|aii|[[Syriac alphabet|ܡܪܐ]]}} ({{transliteration|aii|'''m'''ara}}) |{{IPA|[maːra]|lang=aii}} |'may-ari' | |- | colspan="2" |[[Wikang Basko|Basko]] |{{lang|eu|[[Basque alphabet|'''m'''aitatu]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-maitatu.wav|[majt̪at̪u]|lang=eu}} |'magmahal' | |- | colspan="2" |[[Bengali language|Bengali]] |{{lang|bn|[[Bengali alphabet|'''মা'''তা]]}} ({{transliteration|bn|'''m'''ata}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মাতা.wav|[ˈmat̪aˑ]|lang=bn}} |'ina' |<!-- See Bengali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Biyetnamita|Biyetnames]]{{sfnp|Thompson|1959|pp=458–461}} |{{lang|vi|[[Vietnamese alphabet|'''m'''uối]]}} |{{Audio-IPA|Muối.ogg|[mwojˀ˧˥]|lang=vi}} |'asin' |<!-- See Vietnamese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Breton|Breton]] |{{lang|br|'''m'''or}} |{{IPA|[mor]|lang=br}} |'dagat' | |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]] |{{lang|bg|[[Bulgarian alphabet|'''м'''ъгла]]}} ({{lang|bg|'''m'''ygla}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-мъгла.wav|[mɐˈɡwa]|lang=bg}} |'hamog' | |- | colspan="2" |[[Wikang Burushaski|Burushaski]] |{{lang|bsk|akhuru'''m'''an}} |{{IPA|[akʰuruman]|lang=bsk}} |'napakarami' | |- | colspan="2" |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{lang|sk|[[Slovak alphabet|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9058 (slk)-TomášPolonec-muž.wav|[muʂ]|lang=sk}} |'lalaki' | |- | colspan="2" |[[Wikang Esloveno|Eslobeno]] |{{lang|sl|[[Slovene alphabet|'''m'''iš]]}} |{{IPA|[mîʃ]|lang=sl}} |'daga' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kastila|Espanyol]]{{sfnp|Martínez-Celdrán|Fernández-Planas|Carrera-Sabaté|2003|p=255}} |{{lang|es|[[Spanish orthography|'''m'''a'''m'''ar]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-mamar.wav|[maˈmaɾ]|lang=es}} |'sumuso' |<!-- See Spanish phonology --> |- | colspan="2" |[[Esperanto]] |{{lang|eo|[[Esperanto orthography|'''m'''ateno]]}} |{{Audio-IPA|Eo-mateno.ogg|[maˈteno]|help=no}} |'umaga' |<!-- See Esperanto phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Estonyo|Estonyo]] |''[[Estonian orthography|'''m'''adu]]'' |{{Audio-IPA|Et-madu.ogg|[ˈmɑtu̞]|lang=et}} |'ahas' |<!-- See Estonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Filipino language|Filipino]] |{{lang|fil|[[Filipino orthography|'''m'''anok]]}} |{{audio-IPA|LL-Q34057 (tgl)-Dylanitable-manok.wav|[mɐˈnɔʔk]|lang=fil}} |'manok' |<!-- See Filipino phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Gales|Gales]] |{{lang|cy|[[Welsh alphabet|'''m'''a'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Cy-mam.ogg|[mam]|help=no}} |'ina' |<!-- See Welsh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Griyego|Griyego]]{{sfnp|Newton|1972|p=10}} |{{lang|el|[[Greek alphabet|'''μ'''άζα]]}} ({{Transliteration|el|[[Romanization of Greek|'''m'''aza]]}}) |{{Audio-IPA|EL-μάζα.ogg|[ˈmaza]|help=no}} |'kumpol' |<!-- See Modern Greek phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Guharati|Guharati]] |{{lang|gu|[[Gujarati alphabet|'''મો'''ર]]}} ({{Transliteration|gu|'''m'''ór}}) |{{IPA|[moːɾ]|lang=gu}} |'lalaking [[paboreal]]' |<!-- See Gujarati phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hapones|Hapones]]{{sfnp|Okada|1999|p=117}} |{{lang|ja|[[kanji|マーク]]}} ({{Transliteration|ja|[[Romanization of Japanese|'''m'''aku]]}}) |{{IPA|[mäkɯ]|lang=ja}} |'marka' |<!-- See Japanese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hawayano|Hawayano]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=139}} |{{lang|haw|[[Hawaiian alphabet|'''m'''aka]]}} |{{IPA|[maka]|lang=haw}} |'mata' |<!-- See Hawaiian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hebreo|Hebreo]] |{{lang|he|[[Hebrew alphabet|א'''מ'''א]]}} ({{transliteration|he|i'''m'''a}}) |{{IPA|[ˈʔimäʔ]|lang=he}} |'ina' |<!-- See Modern Hebrew phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Hemer|Hemer]] |{{lang|km|[[Khmer script|'''ខ្មែ'''រ]]}} ({{transliteration|km|kh'''m'''ae}}) |{{Audio-IPA|Km-ខ្មែរ.ogg|[kʰmae]|lang=km}} |'[[Kambodya|Hemer]]' |<!-- See Khmer phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]{{sfnp|Shosted|Chikovani|2006|p=255}} |{{lang|ka|[[Georgian alphabet|სა'''მ'''ი]]}} ({{Transliteration|ka|sa'''m'''i}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8108 (kat)-Jana (Guilhelma)-სამი.wav|[ˈsami̞]|lang=ka}} |'tatlo' |<!-- See Georgian phonology --> |- | colspan="2" |[[Hindi]] |{{lang|hi|[[Devanāgarī|'''म'''छली]]}} ({{transliteration|hi|'''ma'''chlī}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1568 (hin)-AryamanA-मछली.wav|[mɐt͡ʃʰ.liː]|lang=hi}} |'[[Pulot|pulót]]' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- |[[Wikang Hmong|Hmong]] |Puting Hmong |{{script|Hmng|𖬒𖬶[[Pahawh Hmong|𖬦]]}} ({{lang|hmv-Latn|[[Romanized Popular Alphabet|'''m'''ov]]}}) |{{IPA|[mo˨˦]|lang=hmv}} |'pagkain' o 'kanin' |- | colspan="2" |[[Wikang Indones|Indones]]{{sfnp|Soderberg|Olson|2008|p=210}} |{{lang|id|'''m'''asuk}} |{{IPA|[ˈmäsʊʔ]|lang=id}} |'pumasok' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |[[English orthography|'''m'''ap]] |{{Audio-IPA|en-us-map.ogg|[ˈmæpʰ]|help=no}} |'bibig' |<!-- See English phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Italyano|Italyano]]{{sfnp|Rogers|d'Arcangeli|2004|p=117}} |{{lang|it|[[Italian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q652 (ita)-Happypheasant-mamma.wav|[ˈmamma]|help=no}} |'mama' |<!-- See Italian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kabardiyano|Kabardiyano]] |{{lang|kbd-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''азэ]]}} ({{transliteration|kbd|mazè}}) |{{IPA|[maːza]|lang=kbd}} |'Buwan' | |- | colspan="2" |[[Wikang Kagayanën|Kagayanen]]{{sfnp|Olson|Mielke|Sanicas-Daguman|Pebley|2010|pp=206–207}} |{{lang|cgc|'''m'''anang}} |{{IPA|[manaŋ]|lang=cgc}} |'ate' | |- | colspan="2" |[[Kanlurang wikang Prisiyano|Kanlurang Prisiyano]] |{{lang|fy|'''m'''ar}} |{{IPA|[mar]|lang=fy}} |'lawa' |<!-- See West Frisian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kantones|Kantones]] |{{lang|zh|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|zh-Hani|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{lang|zh-Latn|[[Yale romanization of Cantonese|'''m'''āau]]}}) |{{Audio-IPA|Yue-maau1.ogg|[maːu̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Cantonese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kasaho|Kasaho]] |{{lang|kk|[[Cyrillic script|ке'''м'''е]]}} / {{lang|kk-Latn|ke'''m'''e}} |{{IPA|[keme]|lang=kk}} |'barko' |<!-- See Kazakh phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Catalan|Katalan]]{{sfnp|Carbonell|Llisterri|1992|p=53}} |{{lang|ca|[[Catalan orthography|'''m'''eu]]}} |{{IPA|[ˈmew]|lang=ca}} |'akin' |<!-- See Catalan phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ket|Ket]] |{{lang|ket|qī'''m'''-n-diŋa}} |{{IPA|[qim n diŋa]|lang=ket}} |'babae' |<!-- See Ket language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Koreano|Koreano]] |{{lang|ko-Hang|[[Hangul|'''섬''']]}} / {{lang|ko-Latn|[[Revised Romanization of Korean|'''s'''eom]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9176 (kor)-호로조-섬.wav|[sʰʌ̹m]|lang=ko}} |'bayong' |<!-- See Korean phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kurukh|Kuruk]] |{{lang|kru|aḍḍō-'''m'''ekhō}} |{{IPA|[aɖɖo mekʰo]|lang=kru}} |'baka' | |- | colspan="2" |[[Wikang Lak|Lak]] |{{lang|lbe|лакку '''м'''аз}} ({{transliteration|lbe|lakku '''m'''az}}) |{{IPA|[lakːu maz]|lang=lbe}} |'Lak' |<!-- See Lak language --> |- | colspan="2" |[[Wikang Limburges|Limburges]] |{{lang|li|de '''m'''oan}} |{{Audio-IPA|LL-Q102172 (lim)-Asrono-maon.wav|[mɒ̌ːn]|lang=li}} |'Buwan' |<!-- See Limburgish#Phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayalam|Malayalam]]{{sfnp|Ladefoged|2005|p=165}} |{{lang|ml|[[Malayalam script|'''ക'''മ്മി]]}} ({{transliteration|ml|k'''a'''mmi}}) |{{Audio-IPA|LL-Q36236 (mal)-BhagyaMohan-കമ്മി.wav|[kɐmmi]|lang=ml}} |'kakulangan' |<!-- See Malayalam phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Malayo|Malayo]] |{{lang|ms|[[Malay alphabet|'''m'''ala'''m''']]}} |{{Audio-IPA|Ms-MY-malam.ogg|[mɐlɐm]|lang=ms}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Maldibo|Maldibo]] |{{lang|dv|[[Thaana|'''m'''as]]}} |{{IPA|[mas̪]|lang=dv}} |'isda' |<!-- See Dhivehi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Maltes|Maltes]] |{{lang|mt|'''m'''i'''mm'''i}} |{{Audio-IPA|LL-Q9166 (mlt)-GħawdxiVeru-mimmi.wav|[mɪmːɪ]|lang=mt}} |'mag-aaral' | |- | colspan="2" |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{lang|cmn|[[Traditional Chinese characters|貓]]}} / {{lang|cmn|[[Chinese Characters|猫]]}} ({{Transliteration|cmn|Pinyin|[[Pinyin|'''m'''āo]]}}) |{{Audio-IPA|Zh-māo.oga|[mɑʊ̯˥]|help=no}} |'pusa' |<!-- See Mandarin phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marathi|Marati]] |{{lang|mr|[[Devanāgarī|'''म'''न]]}} ({{transliteration|mr|'''m'''ën}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1571 (mar)-नंदिनी रानडे-मन.wav|[mən]|lang=mr}} |'isip' |<!-- See Marathi phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Masedonyo|Masedonyo]] |{{lang|mk|[[Macedonian alphabet|'''м'''ајка]]}} ({{transliteration|mk|'''m'''ajka}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9296 (mkd)-Jovan.kostov-мајка.wav|[ˈmajka]|lang=mk}} |'ina' |<!-- See Macedonian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Mutsun|Mutsun]] |{{lang|css|'''m'''uruṭ}} |{{IPA|[muɾuʈ]|lang=css}} |'gabi' | |- | colspan="2" |[[Wikang Nepali|Nepali]] |{{lang|ne|[[Devanāgarī|आ'''मा''']]}} ({{transliteration|ne|āmā}}) |{{IPA|[ämä]|lang=ne}} |'ina' |<!-- See Nepali phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |{{lang|no|[[Norwegian alphabet|'''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-mamma.wav|[ˈmɑ̂mːɑ]|lang=no}} |'mama' |<!-- See Norwegian phonology --> |- | colspan="2" |[[Odia language|Odia]] |{{lang|or|[[Odia script|'''ମା''']]}} ({{transliteration|or|'''m'''ä}}) |{{Audio-IPA|ମା'-2.wav|[mäː]|lang=or}} |'ina' | |- | colspan="2" |[[Wikang Ojibwe|Ojibwe]] |{{lang|oj|[[Ojibwe writing systems#Ojibwe syllabics|'''ᐊ'''ᓈ'''ᒥ'''ᒻ]]}} ({{transliteration|oj|anaa'''m'''i'''m'''}}) |{{IPA|[ənaːˈmɪm]|lang=oj}} |'mag-akusa' |<!-- See Ojibwe phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Olandes|Olandes]]{{sfnp|Gussenhoven|1992|p=45}} |{{lang|nl|[[Dutch orthography|'''m'''ond]]}} |{{Audio-IPA|Nl-mond.ogg|[mɔnt]|help=no}} |'bibig' |<!-- See Dutch phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Persa|Persa]] |{{lang|fa|[[Perso-Arabic script|مادر]]}} ({{lang|fa|'''m'''adär}}) |{{Audio-IPA|LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-مادر.wav|[mɒːˈdæːr]|lang=fa}} |'ina' |<!-- See Persian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Finlandes|Pinlandes]] |{{lang|fi|[[Finnish alphabet|'''m'''ies]]}} |{{Audio-IPA|Fi-mies.ogg|[ˈmie̞s̠]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Finnish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pirahã|Pirahã]] |{{lang|myp-Latn|'''b'''aíxi}} |{{IPA|[ˈmàí̯ʔì]|lang=myp}} |'magulang' |alopono ng {{IPA|/b/}} |- | colspan="2" |[[Wikang Polako|Polako]]{{sfnp|Jassem|2003|p=103}} |{{lang|pl|[[Polish orthography|'''m'''asa]]}} |{{Audio-IPA|Pl-masa.ogg|[ˈmäsä]|help=no}} |'marami' |<!-- See Polish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Portuges|Portuges]]{{sfnp|Cruz-Ferreira|1995|p=91}} |{{lang|pt|[[Portuguese orthography|'''m'''ato]]}} |{{Audio-IPA|Pt-pt-mato.wav|[ˈmatu]|help=no}} |'palumpong' |<!-- See Portuguese phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Pranses|Pranses]]{{sfnp|Fougeron|Smith|1993|p=73}} |{{lang|fr|[[French orthography|'''m'''ère]]}} |{{Audio-IPA|Fr-mère.ogg|[mɛːʁ]|help=no}} |'ina' |<!-- See French phonology --> |- | colspan="2" |[[Punjabi language|Punjabi]] |{{lang|pa|[[Gurmukhi|'''ਮੈਂ''']]}} ({{transliteration|pa|'''m'''ēm̐}}) |{{Audio-IPA|LL-Q58635 (pan)-Usmaan (Middle river exports)-ਮੈਂ.wav|[mɛ̃ː]|lang=pa}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Sanskrito|Sanskrito]] |{{lang|sa|[[Devanagari|अह'''म्''']]}} ({{Transliteration|sa|aha'''m'''}}) |{{Audio-IPA|LL-Q11059 (san)-Sriveenkat-अहम्.wav|[ähäm]|lang=sa}} |'ako' |<!-- See Sanskrit phonology --> |- |[[Mga wikang Sapoteka|Sapoteka]] |[[Wikang Sapoteka ng Tilquiapan|Tilquiapan]]{{sfnp|Merrill|2008|p=108}} |{{lang|zts|'''m'''an}} |{{IPA|[maŋ]|lang=zts}} |'hayop' | |- | colspan="2" |[[Wikang Serbokroata|Serbokroata]]{{sfnp|Landau|Lončarića|Horga|Škarić|1999|p=67}} |{{lang|sh-Cyrl|[[Serbian Cyrillic alphabet|'''м'''оре]]}} / {{lang|sh-Latn|[[Gaj's Latin alphabet|'''m'''ore]]}} |{{Audio-IPA|Sr-море.flac|[môːɾɛ]|lang=sh}} |'dagat' |<!-- See Serbo-Croatian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{lang|sv|[[Swedish alphabet|en '''m'''a'''mm'''a]]}} |{{Audio-IPA|Sv-mamma.ogg|[ˈmâmːa]|lang=sv}} |'isang mama' |<!-- See Swedish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{lang|sw|[[Latin script|'''m'''iti]]}} |{{Audio-IPA|Sw-ke-miti.flac|[ˈmiti]|lang=sw}} |'mga puno' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tailandes|Tailandes]] |{{lang|th|[[Thai script|เ'''ม'''รุ'''ม'''าศ]]}} ({{Transliteration|th|'''m'''erú'''m'''âat}}) |{{Audio-IPA|Th-เมรุมาศ.ogg|[meː˧ɾ̞u˦˥maːt̚˥˩]|lang=th}} |isang uri ng maharlikang libingan |<!-- See Thai phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Telugu|Telugu]] |{{lang|te|[[Telugu script|'''మ'''బ్బు]]}} ({{Transliteration|te|'''m'''abbu}}) |{{Audio-IPA|LL-Q8097 (tel)-V Bhavya-మబ్బు.wav|[mabːu]|lang=te}} |'ulap' |Nagaganap bilang alopono ng [[anuswara]] kapag sinundan ng [[Katinig na pasara|pasara]] [[Katinig sa dilang pulupot|sa dilang pulupot]] |- | colspan="2" |[[Toki Pona]] |{{lang|tok|'''m'''a'''m'''a}} |{{Audio-IPA|Toki Pona - jan Lakuse - mama.ogg|[ˈmama]|lang=tok}} |'magulang' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{lang|cs|[[Czech orthography|'''m'''už]]}} |{{Audio-IPA|Cs-muž.ogg|[muʃ]|help=no}} |'lalaki' |<!-- See Czech phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Tseroki|Tseroki]] |{{lang|chr|[[Cherokee syllabary|Ꭰ'''Ꮉ''']]}} ({{transliteration|chr|a'''m'''a}}) |{{IPA|[ama˦]|lang=chr}} |'tubig' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsez|Tsez]] |{{lang|ddo-Cyrl|[[Cyrillic script|'''м'''ец]]}} ({{lang|ddo-Latn|'''m'''ec}}) |{{IPA|[mɛ̝t͡s]|lang=ddo}} |'dila' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsubasyo|Tsubasyo]] |{{lang|cv|'''м'''анăн}} ({{transliteration|cv|'''m'''anën}}) |{{IPA|[manən]|lang=cv}} |'akin' | |- | colspan="2" |[[Wikang Tsuktsi|Tsuktsi]] |{{lang|ckt|'''M'''анэгран}} |{{IPA|[maneɣɻan]|lang=ckt}} |'tolda' | |- | colspan="2" |[[Wikang Turko|Turko]] |{{lang|tr|[[Turkish alphabet|cu'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Tr-cuma.ogg|[d͡ʒumɑ̈ː]|lang=tr}} |'Biyernes' |<!-- See Turkish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]{{sfnp|Danyenko|Vakulenko|1995|p=4}} |{{lang|uk|[[Ukrainian alphabet|'''м'''олоко]]}} ({{transliteration|uk|'''m'''oloko}}) |{{Audio-IPA|Uk-молоко.ogg|[moɫoˈkʊ̯ɔ]|lang=uk}} |'gatas' |<!-- See Ukrainian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Ungaro|Ungaro]] |{{lang|hu|[[Hungarian orthography|'''m'''a]]}} |{{Audio-IPA|Hu-ma.ogg|[mɒ]|help=no}} |'ngayon' |<!-- See Hungarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Urdu]] |{{lang|ur|[[nasta'liq|'''نع'''م]]|rtl=yes}} ({{transliteration|ur|'''m'''agar}}) |{{Audio-IPA|LL-Q1617 (urd)-نعم البدل-مگر.wav|[məɣəɾ]|lang=ur}} |'bahay' |<!-- See Hindi-Urdu phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Usbeko|Usbeko]] |{{lang|uz|[[Uzbek alphabet|men]]}} |{{IPA|[men]|lang=uz}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Uighur|Uygur]] |{{lang|ug|[[Uyghur alphabet|م'''ەن''']]}} ({{transliteration|ug|'''m'''än}}) |{{IPA|[mæn]|lang=ug}} |'ako' | |- | colspan="2" |[[Wikang Yi|Yi]] |{{lang|ii|[[Yi script|ꂷ]]}} ({{transliteration|ii|'''m'''a}}) |{{IPA|[ma˧]|lang=ii}} |'kawayan' | |} === Palatalisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mʲ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Bepsyo|Bepsyo]]{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |{{lang|vep|ne'''m'''<nowiki>'</nowiki>}} |{{IPA|[nemʲ]|lang=vep}} |'tangway' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Grünthal|2022|p=294}} |- | colspan="2" |[[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]{{sfnp|Klagstad|1958|p=48}} |{{lang|bg|'''м'''я́сто}} ({{transliteration|bg|'''m'''ästo}}) |{{Audio-IPA|LL-Q7918 (bul)-Bogomilshopov-място.wav|[mʲa̟sto]|lang=bg}} |'lugar' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Bulgarian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''é}} |{{IPA|[mʲeː]|lang=ga}} |'ako' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}. <!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Kildin Saami|Kildin Saami]]{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |{{lang|sjd|'''м'''е̄рр}} ({{transliteration|sjd|'''mʹ'''ērr}}) |{{IPA|[mʲerː]|lang=sjd}} |'dagat' |Nagtatangi sa mga barayti ng [[Katinig na pailong|pailong]] [[Katinig sa parehong labi|sa parehong labi]] pagdating sa [[Tunog (ponetika)|tunog]], haba, at palatalisasyon.{{sfnp|Rießler|2022|p=222}} |- | colspan="2" |[[Wikang Latgalyano|Latgalyano]]{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}} |{{lang|ltg|'''m'''iļti}} |{{IPA|[mʲilʲtʲi]|lang=ltg}} |'harina' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Nau|2011|p=12, 14}}<!-- See Latgalian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]] |{{lang|lt|'''m'''erkti}} |{{Audio-IPA|Lt-mérkti.oga|[ˈmʲæ̂ˑɾʲktʲɪ]|lang=lt}} |'pumikit' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|e'''mā'''n}} |{{IPA|[ɛmʲænʲ]|lang=mh}} |'apat' |Itinatangi sa {{IPA|/mˠ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | rowspan="2" |[[Mga wikang Nenets|Nenets]] |[[Wikang Forest Nenets|Forest Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{Lang|yrk|миԓи}}/{{Transliteration|yrk|'''m'''iłi}} |{{IPA|[miɬi]}} |'nabuhay' | rowspan="2" |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}.{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |- |[[Wikang Tundra Nenets|Tundra Nenets]]{{sfnp|Burkova|2022|p=680}} |{{lang|yrk|'''м'''яˮ}}/{{transliteration|yrk|'''ḿ'''aq}} |{{IPA|[mʲɑ]}}{{sfnp|Burkova|2022|p=681}} |'tolda' |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]] |{{lang|ru|'''м'''едь}} ({{transliteration|ru|'''m'''ěď}}) |{{Audio-IPA|Ru-медь.ogg|[mʲetʲ]|help=no}} |'tanso' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}}. <!-- See Russian phonology --> |} === Belarisado === {| class="wikitable" |+Pagkakaroon ng {{IPA|/mˠ/}} sa iba't ibang wika ! colspan="2" scope="col" |Wika ! scope="col" |Salita ! scope="col" |[[International Phonetic Alphabet|IPA]] ! scope="col" |Kahulugan ! scope="col" |Karagdagan |- | colspan="2" |[[Wikang Gilbertes|Gilbertes]]{{sfnp|Trussel|Groves|1978}} |{{lang|gil|'''mw'''e}} |{{IPA|[mˠe]|lang=gil}} |'matulog' |Itinatangi sa {{IPA|/m/}} at {{IPA|/mː/}}. |- | colspan="2" |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{lang|ga|'''m'''á}} |{{IPA|[mˠɑː]|lang=ga}} |'kung' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.<!-- See Irish phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Litwano|Litwano]]{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=15, 36}} |{{lang|lt|'''m'''a'''m'''a}} |{{IPA|[ˈmˠɐmˠɐ]|lang=lt}} |'mama' |Sinusulat bilang {{IPA|/m/}}. Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Ambrazas et al.|1997|pp=35-6}} <!-- See Lithuanian phonology --> |- | colspan="2" |[[Wikang Marshales|Marshales]]{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |{{lang|mh|'''m̧w'''ina'''m̧'''ōn}} |{{IPA|[mˠinʲɑmˠʌnʲ]|lang=mh}} |'higad' |Itinatangi sa {{IPA|/mʲ/}}.{{sfnp|Choi|1992|p=14}} |- | colspan="2" |[[Wikang Ruso|Ruso]]{{sfnp|Padgett|2003|p=42}} |{{lang|ru|[[Russian orthography|'''м'''уж]]}} ({{transliteration|ru|'''m'''už}}) |{{Audio-IPA|Ru-муж.ogg|[mˠuʂ]|help=no}} |'asawang lalaki' |Minamarkahan madalas bilang may [[belarisasyon]], [[ubularisasyon]], o [[paringalisasyon]].{{sfnp|Roon|Whalen|2019}}{{sfnp|Padgett|Bennett|McGuire|Ní Chiosáin|2024}} Itinatangi sa anyong [[Palatalisasyon|palatalisado]].<!-- See Russian phonology --> |} == Sanggunian == === Pagsipi === {{Reflist}} ===Pinagkunan=== {{refbegin|30em}} * {{citation |last1=Ambrazas |first1=Vytautas |last2=Geniušienė |first2=Emma |last3=Girdenis |first3=Aleksas |last4=Sližienė |first4=Nijolė |last5=Valeckienė |first5=Adelė |last6=Valiulytė |first6=Elena |last7=Tekorienė |first7=Dalija |last8=Pažūsis |first8=Lionginas |editor-last=Ambrazas |editor-first=Vytautas |year=1997 |title=Lithuanian Grammar |trans-title=Balarilang Litwano |lang=en |place=[[Vilnius]], [[Litwanya]] |publisher=Institute of the Lithuanian Language |isbn=9986-813-22-0 |ref={{harvid|Ambrazas et al.|1997}} }} * {{citation |last=Burkova |first=Svetlana |year=2022 |title=Nenets |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |lang=en |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last1=Carbonell |first1=Joan F. |last2=Llisterri |first2=Joaquim |year=1992 |title=Catalan |trans-title=Katalan |journal=Journal of the International Phonetic Association |lang=en |volume=22 |issue=1–2 |pages=53–56 |doi=10.1017/S0025100300004618 |s2cid=249411809 }} * {{citation |last=Choi |first=John |year=1992 |title=Phonetic Underspecification and Target Interpolation: An Acoustic Study of Marshallese Vowel Allophony |trans-title=Kakulangan sa Espesipikasyong Ponetiko at Layuning Interpolasyon: Isang Akustikong Pag-aaral sa Aloponya ng Patinig sa Wikang Marshales |lang=en |journal=Working Papers in Phonetics |volume=82 |location=Los Angeles |publisher=UCLA |url=http://escholarship.org/uc/item/07b9m6x8 }} * {{citation |last=Cruz-Ferreira |first=Madalena |year=1995 |title=European Portuguese |trans-title=Portuges ng Europa |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=25 |issue=2 |pages=90–94 |doi=10.1017/S0025100300005223 |s2cid=249414876 }} * {{citation |last1=Danyenko |first1=Andrii |last2=Vakulenko |first2=Serhii |year=1995 |title=Ukrainian |trans-title=Ukranyo |lang=en |publisher=Lincom Europa |isbn=978-3-929075-08-3 |url=https://books.google.com/books?id=WUsbAQAAIAAJ }} * {{citation |last=Dum-Tragut |first=Jasmine |year=2009 |title=Armenian: Modern Eastern Armenian |trans-title=Armenyo: Modernong Silangang Armenyo |lang=en |place=Amsterdam |publisher=John Benjamins Publishing Company }} * {{citation |last1=Fougeron |first1=Cecile |last2=Smith |first2=Caroline L |year=1993 |title=Illustrations of the IPA: French |trans-title=Mga Guhit sa IPA: Pranses |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=23 |issue=2 |pages=73–76 |doi=10.1017/S0025100300004874 |s2cid=249404451 }} * {{citation |last=Grünthal |first=Riho |year=2022 |title=Veps |trans-title=Bepsyo |lang=en |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last=Gussenhoven |first=Carlos |year=1992 |title=Dutch |trans-title=Olandes |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=22 |issue=2 |pages=45–47 |doi=10.1017/S002510030000459X |s2cid=243772965 }} * {{citation |last=Jassem |first=Wiktor |author-link=Wiktor Jassem |year=2003 |title=Polish |trans-title=Polako |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=1 |pages=103–107 |doi=10.1017/S0025100303001191 |doi-access=free }} * {{citation |last=Klagstad |first=Harold |year=1958 |title=The Phonemic System of Colloquial Standard Bulgarian |trans-title=Ang Ponemikong Sistema ng Kolokyal na Pamantayang Bulgaro |lang=en |journal=Slavic and East European Journal |volume=2 |issue=1 |pages=42–54 |publisher=American Association of Teachers of Slavic and East European Languages |doi=10.2307/304696 |jstor=304696 }} * {{citation |last=Ladefoged |first=Peter |author-link=Peter Ladefoged |year=2005 |title=Vowels and Consonants |trans-title=Mga Patinig at Katinig |edition=2 |publisher=Blackwell }} * {{citation |last1=Landau |first1=Ernestina |last2=Lončarića |first2=Mijo |last3=Horga |first3=Damir |last4=Škarić |first4=Ivo |year=1999 |chapter=Croatian |trans-chapter=Kroasyano |trans-title=Handbook ng Internasyonal na Ponetikong Asosasyon: Isang gabay sa paggamit ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto |lang=en |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |pages=66–69 |isbn=978-0-521-65236-0 }} * {{citation |last1=Martínez-Celdrán |first1=Eugenio |last2=Fernández-Planas |first2=Ana Ma. |last3=Carrera-Sabaté |first3=Josefina |year=2003 |title=Castilian Spanish |trans-title=Kastila |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=33 |issue=2 |pages=255–259 |doi=10.1017/S0025100303001373 |doi-access=free }} * {{citation |last=Merrill |first=Elizabeth |year=2008 |title=Tilquiapan Zapotec |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=38 |issue=1 |pages=107–114 |doi=10.1017/S0025100308003344 |doi-access=free }} * {{citation |last=Nau |first=Nicole |year=2011 |title=A short grammar of Latgalian |trans-title=Maikling balarila ng Latgalyano |lang=en |place=Munich |publisher=Lincom Europa |isbn=978-3-86288-055-3 }} * {{citation |last=Newton |first=Brian |year=1972 |title=The generative Interpretation of Dialect: A Study of Modern Greek Phonology |trans-title=Ang heneratibong Interpretasyon ng Dayalekto: Isang Pag-aaral sa Ponolohiya ng Modernong Griyego |lang=en |series=Cambridge Studies in Linguistics |volume=8 |publisher=Cambridge University Press }} * {{citation |last=Okada |first=Hideo |editor=International Phonetic Association |year=1999 |chapter=Japanese |title=Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the Use of the International Phonetic Alphabet |trans-title=Handbook ng Internasyonal na Ponetikong Asosasyon: Isang Gabay sa Paggamit ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto |trans-chapter=Hapones |lang=en |publisher=Cambridge University Press |pages=117–119 |isbn=978-0-521-63751-0 |chapter-url=https://archive.org/details/rosettaproject_jpn_phon-2 }} * {{citation |last1=Olson |first1=Kenneth |last2=Mielke |first2=Jeff |last3=Sanicas-Daguman |first3=Josephine |last4=Pebley |first4=Carol Jean |last5=Paterson |first5=Hugh J. III |year=2010 |title=The phonetic status of the (inter)dental approximant |trans-title=Ang ponetikong katayuan ng palapit sa (pagitan ng) ngipin |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=40 |issue=2 |pages=199–215 |doi=10.1017/S0025100309990296 |s2cid=38504322 |url=http://www.sil.org/resources/archives/48235 |url-access=subscription }} * {{citation |last=Padgett |first=Jaye |year=2003 |title=Contrast and Post-Velar Fronting in Russian |trans-title=Pagtatangi at Paghaharap Lagpas Ngala-ngala sa Ruso |lang=en |journal=Natural Language & Linguistic Theory |volume=21 |issue=1 |pages=39–87 |doi=10.1023/A:1021879906505 |s2cid=13470826 }} * {{citation |last1=Padgett |first1=Jaye |last2=Bennett |first2=Ryan |last3=McGuire |first3=Grant |last4=Ní Chiosáin |first4=Máire |year=2024 |title=Russian Palatalization Is a Matter of the Tongue Body |trans-title=Isang Usapin sa Katawan ng Dila ang Palatalisasyon sa Ruso |lang=en |journal=Journal of Slavic Linguistics |volume=32 |number=FASL 31 ext. |pages=1–25 |doi=10.1353/jsl.2024.a950575 |url=https://ojs.ung.si/index.php/JSL/article/view/288 }} * {{citation |last=Pakerys |first=Antanas |author-link=Antanas Pakerys |year=1995 |title=Lietuvių bendrinės kalbos fonetika |trans-title=Ang Ponetika ng Pamantayang Litwano |language=lt |location=[[Vilnius]], [[Litwanya]] |publisher=Žara |oclc=911717523 }} * {{citation |last=Rießler |first=Michael |year=2022 |title=Kildin Saami |lang=en |encyclopedia=The Oxford Guide to the Uralic Languages |series=Oxford Guides to the World's Languages |edition=1 |publisher=Oxford University Press }} * {{citation |last1=Rogers |first1=Derek |last2=d'Arcangeli |first2=Luciana |year=2004 |title=Italian |trans-title=Italyano |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=34 |issue=1 |pages=117–121 |doi=10.1017/S0025100304001628 |doi-access=free }} * {{citation |last1=Roon |first1=Kevin D. |last2=Whalen |first2=D. H. |year=2019 |title=Velarization of Russian labial consonants |trans-title=Belarisasyon ng mga katinig sa labi ng Ruso |lang=en |series=Proceedings of the 19th International Congress of Phonetic Sciences |location=Melbourne |publisher=Australian Speech Science and Technology Association |pages=3488–3492 |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/icphs-proceedings/ICPhS2019/papers/ICPhS_3537.pdf }} * {{citation |last1=Shosted |first1=Ryan K. |last2=Chikovani |first2=Vakhtang |year=2006 |title=Standard Georgian |trans-title=Pamantayang Heorhiyano |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=36 |issue=2 |pages=255–264 |doi=10.1017/S0025100306002659 |doi-access=free |url=https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/A7DCF9606BA856FCA5CC25918ADB37EF/S0025100306002659a.pdf/standard_georgian.pdf }} * {{citation |last1=Soderberg |first1=Craig D. |last2=Olson |first2=Kenneth S. |year=2008 |title=Illustrations of the IPA: Indonesian |trans-title=Mga Guhit ng IPA: Indones |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=38 |issue=2 |pages=209–213 |doi=10.1017/S0025100308003320 |doi-access=free }} * {{citation |last=Thelwall |first=Robin |year=1990 |title=Illustrations of the IPA: Arabic |trans-title=Mga Guhit ng IPA: Arabe |lang=en |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=20 |issue=2 |pages=37–41 |doi=10.1017/S0025100300004266 |s2cid=243640727 }} * {{citation |last=Thompson |first=Laurence |year=1959 |title=Saigon phonemics |trans-title=Ponemika ng Saigon |lang=en |journal=Language |volume=35 |issue=3 |pages=454–476 |doi=10.2307/411232 |jstor=411232 }} * {{citation |last1=Trussel |first1=Stephen |last2=Groves |first2=Gordon |date=1978 |title=A Combined Kiribati-English Dictionary based on the works of Hiram Bingham, D.D. and Father Ernest Sabatier, M.S.C. (translated by Sr. M. Oliva) with additional scientific material from Luomala, Goo & Banner. |trans-title=Pinagsamang Diksiyonaryong Kiribati-Ingles batay sa mga gawa ni Hiram Bingham, D.D. at Padre Ernest Sabatier, M.S.C. (sinalin ni Sr. M. Oliva) na may karagdagang maagham na materyales mula kina Luomala, Goo & Banner. |lang=en |publisher=University of Hawaii |url=http://www.trussel.com/kir/dic/dic_a.htm }} {{refend}} {{IPA navigation}} [[Kategorya:Katinig sa parehong labi]] [[Kategorya:Pulmonikong katinig]] [[Kategorya:Katinig na pailong]] [[Kategorya:Matunog na katinig]] 4tzvhayd4xcvzvd6y200529vo95mdu8 0 339248 2230267 2229309 2026-10-01T00:05:51Z Ivan P. Clarin 84769 2230267 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | title = Born to Shine | image = | alt = An image with a red background. The series title is displayed on the center of the image. The logo of GMA Network is displayed on the upper right side of the image. | caption = Title card | genre = {{Plainlist| * [[Drama (film and television)|Drama]] * [[Musical film|Musical]]}} | director = Rod Marmol<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-show-alert-zephanie-michael-sager-bibida-sa-isang-drama-at-musical-series-ng-gma/128099/ |title=New Show Alert: Zephanie, Michael Sager, bibida sa isang drama at musical series ng GMA |author=Javier, Kristian Eric |date=November 24, 2025 |website=[[GMA Network Inc.]] |access-date=April 5, 2026}}</ref> | starring = {{Plainlist| * Zephanie Dimaranan * Michael Sager * Olive May}} | country = Pilipinas | language = Tagalog | num_episodes = 126 | runtime = 25–30 minuto | company = [[GMA Entertainment Group]] | network = [[GMA Network]] | first_aired = {{Start date|2026|3|23}} | last_aired = kasalukuyan }} Ang '''Born to Shine''' ay isang teleserye sa Pilipinas, noong Marso 23, 2026 sa ilalim ng palatutunang GMA Network na inilathala ng direktor na Rod Marmol na pinagbibidahan nina Zephanie Dimaranan bilang Jeni, Michael Sager bilang Nate Lim at Olive May bilang Megan. {{Infobox musical artist | name = {{Color|pink|Yumi}} | image = | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | alias = | origin = [[Maynila]], [[Pilipinas]] | genre = P-pop, Dance-pop | years_active = 2026–kasalukuyan | label = Fictional girl group | awards = "Winning of Soloasia trip to [[California]]" | current_members = * Jennie Sicat (Zephanie) *Megan Halari (Olive May) *Yuna Mercado (Mitzi Josh) *Nancy Sebastian (Gaea Mischa) *Alfea Torres (Naya Ambi) | landscape = Active | website = }} {{Infobox musical artist | name = {{Color|red|NIXI}} | image = | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | alias = | origin = [[Maynila]], [[Pilipinas]] | genre = P-pop, Dance-pop | years_active = 2026–kasalukuyan | label = Fictional girl group | awards = "Winning of Solasia in [[South Korea]]" | current_members = * Kendall Domingo (AC Bonifacio) * Gabby Rosales (Chloe Redondo) * Tiffany Santos (Aaliyah De Gracia) * Lexi Hipolito (Golden Cañedo) | past_members = * Rami Chavez (Angelika Santiago) * Dani (Jane Mounter) * Megan Halari (Olive May) | landscape = Aktibo | website = }} ==Tauhan== ===Pangunahing tauhan=== * Zephanie Dimaranan bilang Jennie "Jeni" Sicat * Michael Sager bilang Nathaniel "Nate" Pascual-Lim * Olive May bilang Megan Halari ===Supportadong tauhan=== * [[Manilyn Reynes]] bilang Minchie Reyes-Sicat * [[Smokey Manaloto]] bilang Perry Sicat * [[Vina Morales]] bilang Ysadara "Dara" Halari * Tessie Tomas bilang Amelia Halari * [[Sheryl Cruz]] bilang Ivana "Vanna" Grande * [[Tina Paner]] bilang Charice Alonso * [[Kobie Brown]] bilang JC * Alvaro Oyteza bilang Lolong * [[Miggs Cuaderno]] bilang Basha * Mitzi Josh bilang Yuna Mercado * Gaea Mischa bilang Nancy Sebastian * Naya Ambi bilang Alfea Torres * Roselle Nava bilang Monica Pascual * [[Jade Lopez]] bilang Anya Bravo * Muriel Lomadilla bilang Ging * [[Nikki Co]] bilang Oliver ===Recurring tauhan=== * [[Geneva Cruz]] bilang Sugar Halari * [[Christian Vasquez]] bilang Freddie Grande * Gelo Rivera (BGYO) * Akira Morishita (BGYO) * Mikki Claver (BGYO) * Nate Porcalla (BGYO) * JL Toreliza (BGYO) * Chloe Redondo bilang Gabby Rosales * Angelica Santiago bilang Rami Chavez * Aaliyah De Gracia bilang Tiffany Santos * Golden Cañedo bilang Lexi Hipolito * AC Bonifacio bilang Kendall Domingo * Jane Mounter bilang Dani * Sharmaine Santiago bilang * Charm Aranton bilang Chi Chi * Karenina Haniel bilang Vic * Twinkle Dy bilang Twinkle * Inah Evans bilang Chikanene * Aya Domingo bilang Giselle San Joaquin * Pepita Curtis bilang Chikatita * Divine Aucina bilang Allona * Gerlald Madrid bilang Gener * Don Umali bilang George * Marnie Lapus bilang Emmy * Baninay Baustista bilang punong abala sa event ===Bisitang tauhan=== * [[Rayver Cruz]] bilang Dio Halari * [[Julie Ann San Jose]] bilang batang Dara Halari * [[Mikee Quintos]] bilang batang Minchie * Kristoffer Martin bilang batang Perry Sicat * [[Jeric Gonzales]] bilang batang George * [[Gwen Zamora]] bilang Calie * Gab Pangilinan bilang batang Charice Alonzo * [[Sharmaine Arnaiz]] bilang Viring * Maey Bautista bilang Belen * Dang Cruz bilang Sally * Don Umali bilang George * Sue Prado bilang Dolor * Sean Lucas bilang Reyster Constantino ===Cameo tauhan=== * Cecil Paz bilang Ivy * Marx Topacio bilang Sam * John Philip Koch bilang Pulis * Geleen Eugenio bilang Conci * Neomi Gonzales bilang Esther * Hannah Prescillas bilang Marie Sarsuela * Gilleth Sandico bilang Karina * Mel Kimura bilang kapatid ni Karina * Kaloy Tingcungco bilang Kaloy * Patricia Tumulak bilang punong abala ng PinaSaya * [[Brent Valdez]] bilang punong abala ng PinaSaya * [[Anton Vinzon]] bilang Makmak Batumbakal * [[Therese Malvar]] bilang Jolly * [[Sanya Lopez]] bilang Melody Reyes-Acosta ==Talababa== * {{IMDb title|39013843}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] 1y6i5b0ch3luddl2ahps0m0sxtecbfc 0 339837 2230413 2227715 2026-10-01T03:10:08Z Ivan P. Clarin 84769 2230413 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name={{Color|darkred|Bagyong Odette (''Usagi'')}} | Basin=WPac | image=Usagi Sep 19 2013 0215Z.jpg | Formed=Setyembre 16 | Dissipated=Setyembre 24 | 10-min winds=110 | 1-min winds=135 | Pressure=910 | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Odette''', (Pagtatalagang Pandaigig: '''Bagyong Usagi''' ay isang malakas na bagyo na nasa kategoryang 4 (dalawa), na nanalasa at dumaan sa lalawigan ng [[Batanes]] na kung saan itinaas ang #Signal 4, at subod na hinagupit nito ang lungsod ng [[Hong Kong]]. ==Meteorolohikal== [[Talaksan:Usagi 2013 track.png|thumb|Ang galaw ng bagyong Quedan o Fitow.]] ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}} {{Succession box|before=Nando|title=Kapalitan|years=Usagi|after=[[Bagyong Paolo (2013)|Paolo]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] 95bx3t7qe0c99uozew95v0xwt6xlgnn 0 339838 2230414 2227719 2026-10-01T03:10:41Z Ivan P. Clarin 84769 2230414 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name={{Color|orange|Bagyong Paolo (''Wutip'')}} | Basin=WPac | image=Wutip Sept 30 2013 0335Z.jpg | Formed=Setyembre 25 | Dissipated=Oktubre 1 | 10-min winds=65 | 1-min winds=100 | Pressure=965 | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Paolo''', (Pagtatalagang Pandaigig: '''Bagyong Wutip''' ay isang malakas na bagyo na nasa kategoryang 3 (tatlo), na nanalasa sa Silangang [[Biyetnam]] sa direksyong kanluran l, sinalanta nito ang mga lungsod sa Hue at [[Da Nang]]. ==Meteorolohikal== [[Talaksan:Wutip 2013 track.png|thumb|Ang galaw ng bagyong Paolo o Wutip.]] ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Odette (2013)|Odette]]|title=Kapalitan|years=Wutip|after=[[Bagyong Quedan (2013)|Quedan]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] 6t6c06d3ua73qan690qpfqqgvj3ouyn 0 339841 2230417 2227722 2026-10-01T03:12:13Z Ivan P. Clarin 84769 2230417 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name={{Color|darkred|Bagyong Ramil (''Danas'')}} | Basin=WPac | image=Danas Oct 7 2013 0200Z.jpg | Formed=Oktubre 1 | Dissipated=Oktubre 9 | 10-min winds=90 | 1-min winds=120 | Pressure=935 | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Ramil''', (Pagtatalagang Pandaigig: '''Bagyong Danas''' ay isang malakas na bagyo na nasa kategoryang 4 (dalawa), na nasa [[Dagat Pilipinas]] ng [[Karagatang Pasipiko]] ay papunta sa bansang [[Japan]], na binigyang pangalang lokal ng PAGASA bilang #Ramil at ng JMA bilang #Danas2013. ==Meteorolohikal== [[Talaksan:Danas 2013 track.png|thumb|Ang galaw ng bagyong Ramil o Danas.]] ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Quedan (2013)|Quedan]]|title=Kapalitan|years=Danas|after=[[Bagyong Santi|Santi]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] gwoc7rggs9xv35dlesprlijabufj94z 0 339843 2230422 2227727 2026-10-01T03:15:34Z Ivan P. Clarin 84769 2230422 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane | Name={{Color|darkred|Bagyong Tino (''Wipha'')}} | Basin=WPac | image=Typhoon Wipha Oct 13 2013 Aqua Night IR.jpg | Formed=Oktubre 9 | Dissipated=Oktubre 16 | 10-min winds=90 | 1-min winds=120 | Pressure=930 | Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2013]] }} Ang '''Bagyong Tino''', (Pagtatalagang Pandaigig: '''Bagyong Danas''' ay isang malakas na bagyo na nasa kategoryang 4 (dalawa), na nasa [[Dagat Pilipinas]] ng [[Karagatang Pasipiko]] ay papunta sa bansang [[Japan]], ==Meteorolohikal== [[Talaksan:Wipha 2013 track.png|thumb|Ang galaw ng bagyong Tino o Wipha.]] ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}} {{Succession box|before=[[Bagyong Santi|Santi]]|title=Kapalitan|years=Wipha|after=[[Bagyong Urduja (2013)|Urduja]]}} {{S-end}} [[Kategorya:2013 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2013]] nhmd4geqb5dlurn93iad2vd4tpqe7so 0 339965 2230215 2230160 2026-09-30T12:19:59Z Delirium333 109995 /* */ 2230215 wikitext text/x-wiki [[File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|thumb|Isang kirkipikasyon ng ''[[Mona Lisa]]'' gamit ang face swap tool.<ref>{{Cite web |last=King |first=Jada |date=18 March 2026 |title=Opinion: Kirkification: Gen Z and online sardonic culture |url=https://ctmirror.org/2026/03/18/kirkification-gen-z-and-sardonic-online-culture/ |website=[[The Connecticut Mirror]]}}</ref>]] '''Kirkipikasyon''', o higit na kilala bilang '''Kirkification''' ({{IPAc-en|k|ɜːr|k|ɪ|f|ɪ|ˈ|k|eɪ|ʃ|ən|audio=En-us-kirkification.ogg}}) sa [[wikang Ingles]], kilala rin bilang '''kirkslop''', ay isang internet meme na may kinalaman sa Amerikanong aktibista na si Charlie Kirk kung saan ito ay lumaganap sa internet matapos ang pagpapaslang sa kaniya. Madalas na ginagamit ang salitang "Kirkified" upang tukuyin ang mga iba't-ibang larawan o bidyo kung saan naka-deepfake ang mukha ni Charlie Kirk. == Konteksto == Si Charlie Kirk ay isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] maka-kanang aktibista at tagapagtatag ng isang conserbatibong pang-kabataang pangkat na tinaguriang Turning Point USA.<ref>{{Cite news |last=Healy |first=Jack |date=2026-07-06 |title=Who Was Charlie Kirk? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2026/07/06/us/who-was-charlie-kirk.html |access-date=2026-09-26 |issn=0362-4331}}</ref> Sa kaniyang karera, siya ay naging tanyag sa mga maka-kanang mga Amerikano, ngunit ang kaniyang mga kontrobersiyal na mga pahayag ay binatikos ng maraming mga iskolar at mga tanyag na mga tao mula sa mga maka-kaliwa at pati na rin sa mga maka-kanang panig ng pulitika. Noong 10 Septyembre 2025, habang may kaganapan ang TPUSA sa Utah Valley University sa Orem, Utah, si Kirk ay pinaslang.<ref>{{Cite journal |date=2025-09-10 |title=Conservative influencer Charlie Kirk dead after shooting |url=https://www.rte.ie/news/us/2025/0910/1532851-charlie-kirk-us/ |journal=[[RTE News]] |language=en}}</ref> == Pinagmulan at paglaganap == Matapos ang pagkamatay ni Kirk, maraming mga tao ang nakatanggap ng masamang kahinatnan matapos ang kanilang mga mala-bastos na pahayag sa kaniyang pagkamatay. Inilarawan ng ''The New Yorker'' ang mga paghihiganting ito bilang isang "puritanikong pagbuwag sa malayang pananalita" at igniit pa nito na ang pambabastos kay Kirk sa internet ay "naging isa sa mga pinakalaganap na mga meme sa pangkasalukuyang memorya" bilang isang paraan ng pagtutol sa mga paghihiganti ng mga taga-suporta ni Kirk.<ref name="newyorker">{{Cite web |last=Brickner-Wood |first=Brady |date=29 April 2026 |title=The Kirkification of Our Troubled Times |url=https://www.newyorker.com/culture/infinite-scroll/the-kirkification-of-our-troubled-times |website=[[The New Yorker]]}}</ref> Ikinonekta rin ng ''The New Yorker'' ang meme sa mithiin ni Charlie Kirk na makakuha ng atensyon online noong siya ay nabubuhay pa, kung saan kaniyang isinaad na "Siya ay bihasa sa pagpapalaganap ng kaniyang sarili sa internet".<ref name="newyorker" /> Ang mga Kirkipikadong mga meme ay unang natagpuan na kasing-aga ng petsang 23 Septyembre 2025 at nagpatuloy ito nang sumapit ang Oktubre ng nasabing taon. Nanggaling ag meme sa mga plataporma gaya ng [[TikTok]], [[X (hatirang pangmadla)|X]], [[Instagram]], at [[Reddit]], kung saan gumamit ang mga user ng mga kirkipikadong mga larawan sa pamamagitan ng pag-deepfake ng mukha ni Charlie Kirk sa mga tanyag na mga tao, piksyunal na mga tao, mga meme at mga reaction na mga larawan.<ref name=":GQ">{{cite web |last1=Press-Reynolds |first1=Kieran |title=The Shocking Online Afterlife of Charlie Kirk |url=https://www.gq.com/story/charlie-kirkslop |access-date=November 26, 2025 |website=gq.com |publisher=GQ}}</ref><ref name="hindustantimes">{{Cite web |last=Das Biswas |first=Shuvrajit |date=10 September 2026 |title=What is 'Kirkification'? Charlie Kirk fans slam face-swap AI trend as they mourn assassination one year on |url=https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/what-is-kirkification-face-swap-ai-trend-slammed-as-charlie-kirk-fans-mourn-assassination-one-year-on-101789025360450.html |website=[[The Hindustan Times]]}}</ref> Ang termino ay hango sa apelyido ni Kirk na may hulaping -ipikasyon.<ref>{{Cite web |last=Klee |first=Miles |date=2025-12-21 |title=Charlie Kirk's Afterlife as AI Slop Is No Accident |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-commentary/charlie-kirk-meme-afterlife-1235488011/ |access-date=2026-09-26 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref> Lumaganap ang termino sa mga seksyong pangkomento at sa mga pamayanang pang-meme bago pa ito higit na lumaganap sa buong social media.<ref name="politico">{{Cite web |last=McHugh |first=Calder |date=17 January 2026 |title=Charlie Kirk Memes Are Taking Over the Internet |url=https://www.politico.com/news/magazine/2026/01/17/charlie-kirk-memes-ai-00722839 |website=[[Politico]]}}</ref> Ang pangalan ni Kirk ay idinagdag na rin sa mga salita, kung saan ang mga salitang ''lowkirkenuienly'' at ''lowkirkentologicalowstate'' ay nalikha sa mundong nasasakupan.<ref name="newyorker" /><ref name="hindustantimes" /> Ang ''Lowkirkenuinely'' ay ang pagsasama-sama ng mga salitang ''low-key'', ''Kirk'' at ''genuinely'', ngunit wala itong saktong kahulugan.<ref name="newyorker" /><ref>{{Cite news |last=Park |first=Gene |date=2026-09-10 |title=The inexhaustible memeification of Charlie Kirk |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/style/2026/09/10/infinite-online-afterlife-charlie-kirk/ |access-date=2026-09-24 |issn=0190-8286}}</ref> == Pagtanggap ng publiko at legasiya == Ayon sa mamamahayag na si Kieran Press-Reynolds, tagapagsulat para sa ''[[:en:GQ|GQ]]'', ang nagbansag ng salitang "kirkslop" kung saan nilarawan niya ang kaganapang ito bilang "pagkibo o batikos sa pamamaraan ng mga konserbatibo kung paano nila ginagawang bayani o martir si Kirk matapos ang kaniyang pagpaslang." Bukod pa rito, nilarawan niya rin ito bilang ''"kabastusan para sa mga click at engagement"'' at bilang isang ''"hate-bait nuclear arms race."'' <ref name=":GQ" /> Ayon sa The Guardian, ang paglaganap ng satirisasyon ni Charlie Kirk sa mga platapormang pan-online ay ika nga maaring makasira ng kaniyang legasiya sa pulitika ng Estados Unidos. Ang mga biro tungkol kay Kirk ay sinasabing senyales ng malaking pagbabago sa kulturang pan-online.<ref name="Guardian">{{Cite news |date=2026-07-09 |title=‘His legacy is cringe’: how Charlie Kirk became a meme among the young – even his supporters |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/jul/09/charlie-kirk-meme-young-supporters |access-date=2026-09-27}}</ref> == Talasanggunian == <references /> b03wf088so5uxgsoznvcnqfuay1q1yd 2230216 2230215 2026-09-30T12:21:32Z Delirium333 109995 /* Pinagmulan at paglaganap */ 2230216 wikitext text/x-wiki [[File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|thumb|Isang kirkipikasyon ng ''[[Mona Lisa]]'' gamit ang face swap tool.<ref>{{Cite web |last=King |first=Jada |date=18 March 2026 |title=Opinion: Kirkification: Gen Z and online sardonic culture |url=https://ctmirror.org/2026/03/18/kirkification-gen-z-and-sardonic-online-culture/ |website=[[The Connecticut Mirror]]}}</ref>]] '''Kirkipikasyon''', o higit na kilala bilang '''Kirkification''' ({{IPAc-en|k|ɜːr|k|ɪ|f|ɪ|ˈ|k|eɪ|ʃ|ən|audio=En-us-kirkification.ogg}}) sa [[wikang Ingles]], kilala rin bilang '''kirkslop''', ay isang internet meme na may kinalaman sa Amerikanong aktibista na si Charlie Kirk kung saan ito ay lumaganap sa internet matapos ang pagpapaslang sa kaniya. Madalas na ginagamit ang salitang "Kirkified" upang tukuyin ang mga iba't-ibang larawan o bidyo kung saan naka-deepfake ang mukha ni Charlie Kirk. == Konteksto == Si Charlie Kirk ay isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] maka-kanang aktibista at tagapagtatag ng isang conserbatibong pang-kabataang pangkat na tinaguriang Turning Point USA.<ref>{{Cite news |last=Healy |first=Jack |date=2026-07-06 |title=Who Was Charlie Kirk? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2026/07/06/us/who-was-charlie-kirk.html |access-date=2026-09-26 |issn=0362-4331}}</ref> Sa kaniyang karera, siya ay naging tanyag sa mga maka-kanang mga Amerikano, ngunit ang kaniyang mga kontrobersiyal na mga pahayag ay binatikos ng maraming mga iskolar at mga tanyag na mga tao mula sa mga maka-kaliwa at pati na rin sa mga maka-kanang panig ng pulitika. Noong 10 Septyembre 2025, habang may kaganapan ang TPUSA sa Utah Valley University sa Orem, Utah, si Kirk ay pinaslang.<ref>{{Cite journal |date=2025-09-10 |title=Conservative influencer Charlie Kirk dead after shooting |url=https://www.rte.ie/news/us/2025/0910/1532851-charlie-kirk-us/ |journal=[[RTE News]] |language=en}}</ref> == Pinagmulan at paglaganap == Matapos ang pagkamatay ni Kirk, maraming mga tao ang nakatanggap ng masamang kahinatnan mula sa mga maka-kanang panig matapos ang kanilang mga mala-bastos na pahayag sa kaniyang pagkamatay. Inilarawan ng ''The New Yorker'' ang mga paghihiganting ito bilang isang "puritanikong pagbuwag sa malayang pananalita" at igniit pa nito na ang pambabastos kay Kirk sa internet ay "naging isa sa mga pinakalaganap na mga meme sa pangkasalukuyang memorya" bilang isang paraan ng pagtutol sa mga paghihiganti ng mga taga-suporta ni Kirk.<ref name="newyorker">{{Cite web |last=Brickner-Wood |first=Brady |date=29 April 2026 |title=The Kirkification of Our Troubled Times |url=https://www.newyorker.com/culture/infinite-scroll/the-kirkification-of-our-troubled-times |website=[[The New Yorker]]}}</ref> Ikinonekta rin ng ''The New Yorker'' ang meme sa mithiin ni Charlie Kirk na makakuha ng atensyon online noong siya ay nabubuhay pa, kung saan kaniyang isinaad na "Siya ay bihasa sa pagpapalaganap ng kaniyang sarili sa internet".<ref name="newyorker" /> Ang mga Kirkipikadong mga meme ay unang natagpuan na kasing-aga ng petsang 23 Septyembre 2025 at nagpatuloy ito nang sumapit ang Oktubre ng nasabing taon. Nanggaling ag meme sa mga plataporma gaya ng [[TikTok]], [[X (hatirang pangmadla)|X]], [[Instagram]], at [[Reddit]], kung saan gumamit ang mga user ng mga kirkipikadong mga larawan sa pamamagitan ng pag-deepfake ng mukha ni Charlie Kirk sa mga tanyag na mga tao, piksyunal na mga tao, mga meme at mga reaction na mga larawan.<ref name=":GQ">{{cite web |last1=Press-Reynolds |first1=Kieran |title=The Shocking Online Afterlife of Charlie Kirk |url=https://www.gq.com/story/charlie-kirkslop |access-date=November 26, 2025 |website=gq.com |publisher=GQ}}</ref><ref name="hindustantimes">{{Cite web |last=Das Biswas |first=Shuvrajit |date=10 September 2026 |title=What is 'Kirkification'? Charlie Kirk fans slam face-swap AI trend as they mourn assassination one year on |url=https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/what-is-kirkification-face-swap-ai-trend-slammed-as-charlie-kirk-fans-mourn-assassination-one-year-on-101789025360450.html |website=[[The Hindustan Times]]}}</ref> Ang termino ay hango sa apelyido ni Kirk na may hulaping -ipikasyon.<ref>{{Cite web |last=Klee |first=Miles |date=2025-12-21 |title=Charlie Kirk's Afterlife as AI Slop Is No Accident |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-commentary/charlie-kirk-meme-afterlife-1235488011/ |access-date=2026-09-26 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref> Lumaganap ang termino sa mga seksyong pangkomento at sa mga pamayanang pang-meme bago pa ito higit na lumaganap sa buong social media.<ref name="politico">{{Cite web |last=McHugh |first=Calder |date=17 January 2026 |title=Charlie Kirk Memes Are Taking Over the Internet |url=https://www.politico.com/news/magazine/2026/01/17/charlie-kirk-memes-ai-00722839 |website=[[Politico]]}}</ref> Ang pangalan ni Kirk ay idinagdag na rin sa mga salita, kung saan ang mga salitang ''lowkirkenuienly'' at ''lowkirkentologicalowstate'' ay nalikha sa mundong nasasakupan.<ref name="newyorker" /><ref name="hindustantimes" /> Ang ''Lowkirkenuinely'' ay ang pagsasama-sama ng mga salitang ''low-key'', ''Kirk'' at ''genuinely'', ngunit wala itong saktong kahulugan.<ref name="newyorker" /><ref>{{Cite news |last=Park |first=Gene |date=2026-09-10 |title=The inexhaustible memeification of Charlie Kirk |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/style/2026/09/10/infinite-online-afterlife-charlie-kirk/ |access-date=2026-09-24 |issn=0190-8286}}</ref> == Pagtanggap ng publiko at legasiya == Ayon sa mamamahayag na si Kieran Press-Reynolds, tagapagsulat para sa ''[[:en:GQ|GQ]]'', ang nagbansag ng salitang "kirkslop" kung saan nilarawan niya ang kaganapang ito bilang "pagkibo o batikos sa pamamaraan ng mga konserbatibo kung paano nila ginagawang bayani o martir si Kirk matapos ang kaniyang pagpaslang." Bukod pa rito, nilarawan niya rin ito bilang ''"kabastusan para sa mga click at engagement"'' at bilang isang ''"hate-bait nuclear arms race."'' <ref name=":GQ" /> Ayon sa The Guardian, ang paglaganap ng satirisasyon ni Charlie Kirk sa mga platapormang pan-online ay ika nga maaring makasira ng kaniyang legasiya sa pulitika ng Estados Unidos. Ang mga biro tungkol kay Kirk ay sinasabing senyales ng malaking pagbabago sa kulturang pan-online.<ref name="Guardian">{{Cite news |date=2026-07-09 |title=‘His legacy is cringe’: how Charlie Kirk became a meme among the young – even his supporters |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/jul/09/charlie-kirk-meme-young-supporters |access-date=2026-09-27}}</ref> == Talasanggunian == <references /> 74whd8v3ox8k9epa5paymo0g20i9i8q 2230217 2230216 2026-09-30T12:22:49Z Delirium333 109995 /* Pinagmulan at paglaganap */ 2230217 wikitext text/x-wiki [[File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|thumb|Isang kirkipikasyon ng ''[[Mona Lisa]]'' gamit ang face swap tool.<ref>{{Cite web |last=King |first=Jada |date=18 March 2026 |title=Opinion: Kirkification: Gen Z and online sardonic culture |url=https://ctmirror.org/2026/03/18/kirkification-gen-z-and-sardonic-online-culture/ |website=[[The Connecticut Mirror]]}}</ref>]] '''Kirkipikasyon''', o higit na kilala bilang '''Kirkification''' ({{IPAc-en|k|ɜːr|k|ɪ|f|ɪ|ˈ|k|eɪ|ʃ|ən|audio=En-us-kirkification.ogg}}) sa [[wikang Ingles]], kilala rin bilang '''kirkslop''', ay isang internet meme na may kinalaman sa Amerikanong aktibista na si Charlie Kirk kung saan ito ay lumaganap sa internet matapos ang pagpapaslang sa kaniya. Madalas na ginagamit ang salitang "Kirkified" upang tukuyin ang mga iba't-ibang larawan o bidyo kung saan naka-deepfake ang mukha ni Charlie Kirk. == Konteksto == Si Charlie Kirk ay isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] maka-kanang aktibista at tagapagtatag ng isang conserbatibong pang-kabataang pangkat na tinaguriang Turning Point USA.<ref>{{Cite news |last=Healy |first=Jack |date=2026-07-06 |title=Who Was Charlie Kirk? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2026/07/06/us/who-was-charlie-kirk.html |access-date=2026-09-26 |issn=0362-4331}}</ref> Sa kaniyang karera, siya ay naging tanyag sa mga maka-kanang mga Amerikano, ngunit ang kaniyang mga kontrobersiyal na mga pahayag ay binatikos ng maraming mga iskolar at mga tanyag na mga tao mula sa mga maka-kaliwa at pati na rin sa mga maka-kanang panig ng pulitika. Noong 10 Septyembre 2025, habang may kaganapan ang TPUSA sa Utah Valley University sa Orem, Utah, si Kirk ay pinaslang.<ref>{{Cite journal |date=2025-09-10 |title=Conservative influencer Charlie Kirk dead after shooting |url=https://www.rte.ie/news/us/2025/0910/1532851-charlie-kirk-us/ |journal=[[RTE News]] |language=en}}</ref> == Pinagmulan at paglaganap == Matapos ang pagkamatay ni Kirk, maraming mga tao ang nakatanggap ng masamang kahinatnan mula sa mga maka-kanang panig matapos ang kanilang mga mala-bastos na pahayag sa kaniyang pagkamatay. Inilarawan ng ''The New Yorker'' ang mga paghihiganting ito bilang isang "puritanikong pagbuwag sa malayang pananalita" at igniit pa nito na ang pambabastos kay Kirk sa internet ay "naging isa sa mga pinakalaganap na mga meme sa pangkasalukuyang memorya" bilang isang paraan ng pagtutol sa mga paghihiganti ng mga taga-suporta ni Kirk.<ref name="newyorker">{{Cite web |last=Brickner-Wood |first=Brady |date=29 April 2026 |title=The Kirkification of Our Troubled Times |url=https://www.newyorker.com/culture/infinite-scroll/the-kirkification-of-our-troubled-times |website=[[The New Yorker]]}}</ref> Ikinonekta rin ng ''The New Yorker'' ang meme sa mithiin ni Charlie Kirk na makakuha ng atensyon online noong siya ay nabubuhay pa, kung saan kaniyang isinaad na "Siya ay bihasa sa pagpapalaganap ng kaniyang sarili sa internet."<ref name="newyorker" /> Ang mga Kirkipikadong mga meme ay unang natagpuan na kasing-aga ng petsang 23 Septyembre 2025 at nagpatuloy ito nang sumapit ang Oktubre ng nasabing taon. Nanggaling ag meme sa mga plataporma gaya ng [[TikTok]], [[X (hatirang pangmadla)|X]], [[Instagram]], at [[Reddit]], kung saan gumamit ang mga user ng mga kirkipikadong mga larawan sa pamamagitan ng pag-deepfake ng mukha ni Charlie Kirk sa mga tanyag na mga tao, piksyunal na mga tao, mga meme at mga reaction na mga larawan.<ref name=":GQ">{{cite web |last1=Press-Reynolds |first1=Kieran |title=The Shocking Online Afterlife of Charlie Kirk |url=https://www.gq.com/story/charlie-kirkslop |access-date=November 26, 2025 |website=gq.com |publisher=GQ}}</ref><ref name="hindustantimes">{{Cite web |last=Das Biswas |first=Shuvrajit |date=10 September 2026 |title=What is 'Kirkification'? Charlie Kirk fans slam face-swap AI trend as they mourn assassination one year on |url=https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/what-is-kirkification-face-swap-ai-trend-slammed-as-charlie-kirk-fans-mourn-assassination-one-year-on-101789025360450.html |website=[[The Hindustan Times]]}}</ref> Ang termino ay hango sa apelyido ni Kirk na may hulaping -ipikasyon.<ref>{{Cite web |last=Klee |first=Miles |date=2025-12-21 |title=Charlie Kirk's Afterlife as AI Slop Is No Accident |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-commentary/charlie-kirk-meme-afterlife-1235488011/ |access-date=2026-09-26 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref> Lumaganap ang termino sa mga seksyong pangkomento at sa mga pamayanang pang-meme bago pa ito higit na lumaganap sa buong social media.<ref name="politico">{{Cite web |last=McHugh |first=Calder |date=17 January 2026 |title=Charlie Kirk Memes Are Taking Over the Internet |url=https://www.politico.com/news/magazine/2026/01/17/charlie-kirk-memes-ai-00722839 |website=[[Politico]]}}</ref> Ang pangalan ni Kirk ay idinagdag na rin sa mga salita, kung saan ang mga salitang ''lowkirkenuienly'' at ''lowkirkentologicalowstate'' ay nalikha sa mundong nasasakupan.<ref name="newyorker" /><ref name="hindustantimes" /> Ang ''Lowkirkenuinely'' ay ang pagsasama-sama ng mga salitang ''low-key'', ''Kirk'' at ''genuinely'', ngunit wala itong saktong kahulugan.<ref name="newyorker" /><ref>{{Cite news |last=Park |first=Gene |date=2026-09-10 |title=The inexhaustible memeification of Charlie Kirk |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/style/2026/09/10/infinite-online-afterlife-charlie-kirk/ |access-date=2026-09-24 |issn=0190-8286}}</ref> == Pagtanggap ng publiko at legasiya == Ayon sa mamamahayag na si Kieran Press-Reynolds, tagapagsulat para sa ''[[:en:GQ|GQ]]'', ang nagbansag ng salitang "kirkslop" kung saan nilarawan niya ang kaganapang ito bilang "pagkibo o batikos sa pamamaraan ng mga konserbatibo kung paano nila ginagawang bayani o martir si Kirk matapos ang kaniyang pagpaslang." Bukod pa rito, nilarawan niya rin ito bilang ''"kabastusan para sa mga click at engagement"'' at bilang isang ''"hate-bait nuclear arms race."'' <ref name=":GQ" /> Ayon sa The Guardian, ang paglaganap ng satirisasyon ni Charlie Kirk sa mga platapormang pan-online ay ika nga maaring makasira ng kaniyang legasiya sa pulitika ng Estados Unidos. Ang mga biro tungkol kay Kirk ay sinasabing senyales ng malaking pagbabago sa kulturang pan-online.<ref name="Guardian">{{Cite news |date=2026-07-09 |title=‘His legacy is cringe’: how Charlie Kirk became a meme among the young – even his supporters |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/jul/09/charlie-kirk-meme-young-supporters |access-date=2026-09-27}}</ref> == Talasanggunian == <references /> c6m5wypo4z69l855qztk7l14jmprbi8 2230218 2230217 2026-09-30T12:23:09Z Delirium333 109995 /* Pagtanggap ng publiko at legasiya */ 2230218 wikitext text/x-wiki [[File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mona_Lisa_Kirkification.jpg|thumb|Isang kirkipikasyon ng ''[[Mona Lisa]]'' gamit ang face swap tool.<ref>{{Cite web |last=King |first=Jada |date=18 March 2026 |title=Opinion: Kirkification: Gen Z and online sardonic culture |url=https://ctmirror.org/2026/03/18/kirkification-gen-z-and-sardonic-online-culture/ |website=[[The Connecticut Mirror]]}}</ref>]] '''Kirkipikasyon''', o higit na kilala bilang '''Kirkification''' ({{IPAc-en|k|ɜːr|k|ɪ|f|ɪ|ˈ|k|eɪ|ʃ|ən|audio=En-us-kirkification.ogg}}) sa [[wikang Ingles]], kilala rin bilang '''kirkslop''', ay isang internet meme na may kinalaman sa Amerikanong aktibista na si Charlie Kirk kung saan ito ay lumaganap sa internet matapos ang pagpapaslang sa kaniya. Madalas na ginagamit ang salitang "Kirkified" upang tukuyin ang mga iba't-ibang larawan o bidyo kung saan naka-deepfake ang mukha ni Charlie Kirk. == Konteksto == Si Charlie Kirk ay isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] maka-kanang aktibista at tagapagtatag ng isang conserbatibong pang-kabataang pangkat na tinaguriang Turning Point USA.<ref>{{Cite news |last=Healy |first=Jack |date=2026-07-06 |title=Who Was Charlie Kirk? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2026/07/06/us/who-was-charlie-kirk.html |access-date=2026-09-26 |issn=0362-4331}}</ref> Sa kaniyang karera, siya ay naging tanyag sa mga maka-kanang mga Amerikano, ngunit ang kaniyang mga kontrobersiyal na mga pahayag ay binatikos ng maraming mga iskolar at mga tanyag na mga tao mula sa mga maka-kaliwa at pati na rin sa mga maka-kanang panig ng pulitika. Noong 10 Septyembre 2025, habang may kaganapan ang TPUSA sa Utah Valley University sa Orem, Utah, si Kirk ay pinaslang.<ref>{{Cite journal |date=2025-09-10 |title=Conservative influencer Charlie Kirk dead after shooting |url=https://www.rte.ie/news/us/2025/0910/1532851-charlie-kirk-us/ |journal=[[RTE News]] |language=en}}</ref> == Pinagmulan at paglaganap == Matapos ang pagkamatay ni Kirk, maraming mga tao ang nakatanggap ng masamang kahinatnan mula sa mga maka-kanang panig matapos ang kanilang mga mala-bastos na pahayag sa kaniyang pagkamatay. Inilarawan ng ''The New Yorker'' ang mga paghihiganting ito bilang isang "puritanikong pagbuwag sa malayang pananalita" at igniit pa nito na ang pambabastos kay Kirk sa internet ay "naging isa sa mga pinakalaganap na mga meme sa pangkasalukuyang memorya" bilang isang paraan ng pagtutol sa mga paghihiganti ng mga taga-suporta ni Kirk.<ref name="newyorker">{{Cite web |last=Brickner-Wood |first=Brady |date=29 April 2026 |title=The Kirkification of Our Troubled Times |url=https://www.newyorker.com/culture/infinite-scroll/the-kirkification-of-our-troubled-times |website=[[The New Yorker]]}}</ref> Ikinonekta rin ng ''The New Yorker'' ang meme sa mithiin ni Charlie Kirk na makakuha ng atensyon online noong siya ay nabubuhay pa, kung saan kaniyang isinaad na "Siya ay bihasa sa pagpapalaganap ng kaniyang sarili sa internet."<ref name="newyorker" /> Ang mga Kirkipikadong mga meme ay unang natagpuan na kasing-aga ng petsang 23 Septyembre 2025 at nagpatuloy ito nang sumapit ang Oktubre ng nasabing taon. Nanggaling ag meme sa mga plataporma gaya ng [[TikTok]], [[X (hatirang pangmadla)|X]], [[Instagram]], at [[Reddit]], kung saan gumamit ang mga user ng mga kirkipikadong mga larawan sa pamamagitan ng pag-deepfake ng mukha ni Charlie Kirk sa mga tanyag na mga tao, piksyunal na mga tao, mga meme at mga reaction na mga larawan.<ref name=":GQ">{{cite web |last1=Press-Reynolds |first1=Kieran |title=The Shocking Online Afterlife of Charlie Kirk |url=https://www.gq.com/story/charlie-kirkslop |access-date=November 26, 2025 |website=gq.com |publisher=GQ}}</ref><ref name="hindustantimes">{{Cite web |last=Das Biswas |first=Shuvrajit |date=10 September 2026 |title=What is 'Kirkification'? Charlie Kirk fans slam face-swap AI trend as they mourn assassination one year on |url=https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/what-is-kirkification-face-swap-ai-trend-slammed-as-charlie-kirk-fans-mourn-assassination-one-year-on-101789025360450.html |website=[[The Hindustan Times]]}}</ref> Ang termino ay hango sa apelyido ni Kirk na may hulaping -ipikasyon.<ref>{{Cite web |last=Klee |first=Miles |date=2025-12-21 |title=Charlie Kirk's Afterlife as AI Slop Is No Accident |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-commentary/charlie-kirk-meme-afterlife-1235488011/ |access-date=2026-09-26 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref> Lumaganap ang termino sa mga seksyong pangkomento at sa mga pamayanang pang-meme bago pa ito higit na lumaganap sa buong social media.<ref name="politico">{{Cite web |last=McHugh |first=Calder |date=17 January 2026 |title=Charlie Kirk Memes Are Taking Over the Internet |url=https://www.politico.com/news/magazine/2026/01/17/charlie-kirk-memes-ai-00722839 |website=[[Politico]]}}</ref> Ang pangalan ni Kirk ay idinagdag na rin sa mga salita, kung saan ang mga salitang ''lowkirkenuienly'' at ''lowkirkentologicalowstate'' ay nalikha sa mundong nasasakupan.<ref name="newyorker" /><ref name="hindustantimes" /> Ang ''Lowkirkenuinely'' ay ang pagsasama-sama ng mga salitang ''low-key'', ''Kirk'' at ''genuinely'', ngunit wala itong saktong kahulugan.<ref name="newyorker" /><ref>{{Cite news |last=Park |first=Gene |date=2026-09-10 |title=The inexhaustible memeification of Charlie Kirk |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/style/2026/09/10/infinite-online-afterlife-charlie-kirk/ |access-date=2026-09-24 |issn=0190-8286}}</ref> == Pagtanggap ng publiko at legasiya == Ayon sa mamamahayag na si Kieran Press-Reynolds, tagapagsulat para sa ''[[:en:GQ|GQ]]'', ang nagbansag ng salitang "kirkslop" kung saan nilarawan niya ang kaganapang ito bilang "pagkibo o batikos sa pamamaraan ng mga konserbatibo kung paano nila ginagawang bayani o martir si Kirk matapos ang kaniyang pagpaslang." Bukod pa rito, nilarawan niya rin ito bilang ''"kabastusan para sa mga click at engagement"'' at bilang isang ''"hate-bait nuclear arms race."'' <ref name=":GQ" /> Ayon sa ''The Guardian'', ang paglaganap ng satirisasyon ni Charlie Kirk sa mga platapormang pan-online ay ika nga maaring makasira ng kaniyang legasiya sa pulitika ng Estados Unidos. Ang mga biro tungkol kay Kirk ay sinasabing senyales ng malaking pagbabago sa kulturang pan-online.<ref name="Guardian">{{Cite news |date=2026-07-09 |title=‘His legacy is cringe’: how Charlie Kirk became a meme among the young – even his supporters |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/jul/09/charlie-kirk-meme-young-supporters |access-date=2026-09-27}}</ref> == Talasanggunian == <references /> 45d8csad5czxfn83s1toaqjc385g3oh 0 339966 2230221 2230170 2026-09-30T13:55:04Z Seav 4 Metro Manila → Kalakhang Maynila 2230221 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Casa Hacienda de Mandaloya | image = Kumbentong Agustino ng Mandaluyong 9458.jpg | image_alt = | image_caption = | former_names = Asilo de Mandaloya, San Carlos Seminary | alternate_names = Lumang Gusali | status = | building_type = institusyonal | architectural_style = [[Bahay na bato]] | coordinates = {{coord|dim:30_region:PH_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | image_map = | map_caption = | pushpin_map = | address = 736 Kalye Heneral Kalentong | location_town = [[Mandaluyong]] | location_country = Pilipinas | altitude = | current_tenants = | start_date = | completion_date = Pebrero 1, 1716 | cost = | client = | owner = [[Arkidiyosesis ng Manila]] | affiliation = [[Salesians of Don Bosco]] | floor_count = 2 | floor_area = | other_dimensions = }}Ang '''Casa hacienda de Mandaloya'''<ref name="zuniga">{{Cite book |last=Martínez de Zúñiga |first=Fr. Joaquín |url=http://www.xeniaeditrice.it/zuñigaIocrpdf.pdf |title=Estadismo de las Islas Filipinas |date=1893 |publisher=Imprenta de la Viuda De M. Minuesa de los Ríos |location=Madrid |page=195 |access-date=27 October 2025}}</ref><ref name="perez">{{Cite book |last=Pérez |first=Elviro J. |url=https://archive.org/details/catlogobiobibli00peregoog/mode/1up |title=Catálogo bio-bibliográfico de los religiosos Agustinos de la provincia del Santisimo nombre de Jésus de las islas Filipinas desde fundación hasta nuestros dias |date=1901 |publisher=Colegio de Sto. Tomás |location=Manila |page=477 |language=Spanish |access-date=26 October 2025}}</ref><ref>{{Cite book |last=Isacio Rodríguez, OSA |url=https://www.agustinosvalladolid.es/estudio/investigacion/archivoagustiniano/archivofondos/archivo2004/archivo_2004_04.pdf |title=Las Agustinas Misioneras y el Asilo de Mandaloya (Filipinas) 1883-1890 |last2=Jesús Álvarez, OSA |page=11 |language=Spanish |access-date=6 November 2025}}</ref><ref name="flora">{{Cite web |title=Flora de Filipinas |url=https://bibdigital.rjb.csic.es/records/item/9470-flora-de-filipinas-gran-edicion-atlas-i? |access-date=15 November 2025 |website=Biblioteca Digital |publisher=Real Jardín Botánico}}</ref> ({{Literal na pagsasalin|Bahay-asyenda ng Madaloya}}) o '''Casa hacienda de Mandaloyon'''<ref>{{Cite book |last=Hernandez |first=Policarpo F. |title=The Augustinians in the Philippines and Their Contribution to the Printing Press, Philology, Poetry, Religious Literature, History, and Sciences |date=1998 |publisher=[[Colegio San Agustin – Makati|Colegio San Agustin]] |isbn=9789716040586 |location=Makati City |page=21}}</ref><ref name="ortigas">{{Cite news |last=Mawis-Aliston |first=Arch. Vittoria Lou |date=22 February 2020 |title=Ortigas Center: The heart of the ‘new revolution’ |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://business.inquirer.net/291107/ortigas-center-the-heart-of-the-new-revolution |access-date=8 October 2025}}</ref> ({{Literal na pagsasalin|Bahay-asyenda ng Mandaloyon}}) ay isang makasaysayan at pamana na gusali na itinayo noong Pebrero 1, 1716,<ref name="angels">{{Cite book |last=Galende |first=Pedro G. |title=Angels in Stone: Architecture of Augustinian Churches in the Philippines |date=1987 |publisher=G.A. Formoso Publishing |isbn=9718575006 |location=Pasay |page=48}}</ref> at ang pinakamatandang [[Asyenda|casa hacienda]] na umiiral sa [[Pilipinas]].<ref>{{Cite web |last=Jose |first=R.T. |title=Spanish Colonial Architecture in the Philippines (1565-1898) |url=https://studylib.net/doc/8250485/the-spanish-colonial-tradition-from-1565-to-1898-the |access-date=8 October 2025 |website=studylib.net}}</ref> Ito ay matatagpuan sa loob ng kampus ng [[Don Bosco Technical College]] sa [[Mandaluyong]], [[Kalakhang Maynila]]. Sa buong kasaysayan nito, ang gusali ay nagsilbing [[ermitoryo]], ampunan ng mga ulila, kapitolyo ng probinsiya,<ref name="Rizal">{{Cite book |last=Tiangco |first=Cesar S. |url=https://books.google.com.ph/books?id=A1MeAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=Rizal Province: A Political History |date=1967 |publisher=Office of the Governor, Rizal Cultural Committee |location=Pasig |page=97, 198}}</ref> seminaryo ng arkidiyosesis<ref name="cullum">{{Cite journal |last=Cullum |first=Leo A. |date=30 September 1970 |title=San Carlos Seminary and the Jesuits |url=https://archium.ateneo.edu/cgi/viewcontent.cgi?params=/context/phstudies/article/2159/&path_info=5154.pdf |journal=Philippine Studies |volume=18 |issue=3 |page=479–545 |access-date=10 October 2025}}</ref> at paaralan. Dito nabunyag ang pag-iral at mga lihim ng [[Katipunan]] noong 1896, na humantong sa pagkakatuklas nito ng mga awtoridad na Espanyol na nagpasimula ng [[Himagsikang Pilipino|rebolusyong Pilipino]].<ref name="NHCP Andres">{{Cite web |date=4 September 2012 |title=Andres Bonifacio and the Katipunan |url=https://nhcp.gov.ph/andres-bonifacio-and-the-katipunan/ |access-date=8 October 2025 |website=National Historical Commission of the Philippines |publisher=[[National Historical Commission of the Philippines]]}}</ref> == Arkitektura == [[File:Gran_Escalera_of_the_Casa_Hacienda_de_Mandaloya.jpg|left|thumb|120x120px| Malaking hagdanan]] Ang gusali ay nagtataglay ng mga elemento ng arkitekturang [[bahay na bato]], at itinayo sa istilo ng isang [[Arkitektura ng mga Californianong misyon|tradisyonal na mission complex]] na may malawak na panloob na patyo. Ang pangunahing (malaking) hagdanan nito, at ang koridor sa ground at second floor ay napanatili sa orihinal nitong estruktura.<ref name="angels" /> == Kasaysayan == [[File:Plano_de_la_Plaza_de_Manyla_y_sus_contornos_(cropped).png|thumb|Mapa ng ''Maynila at mga karatig-pook nito'' noong 1814 kung saan makikita ang ''Casa hacienda de Mandaloya''.]] === Kumbentong Agustino === Ang Casa hacienda ng Mandaloya ay nagsimula bilang isang bahay na gawa sa kahoy upang tuluyan ng tagapag-alaga ng mahigit 4,000 ektarya<ref name="ortigas2">{{Cite news |last=Mawis-Aliston |first=Arch. Vittoria Lou |date=22 February 2020 |title=Ortigas Center: The heart of the ‘new revolution’ |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://business.inquirer.net/291107/ortigas-center-the-heart-of-the-new-revolution |access-date=8 October 2025}}</ref><ref name="pante">{{Cite book |last=Pante |first=Michael D. |title=A Capital City at the Margins |date=2019 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=9789715509237 |location=Quezon City |page=48}}</ref> na lupain ng mga [[Lalawigang Agustino ng Kabanal-banalang Pangalan ni Hesus sa Pilipinas|prayleng Agustino]] sa bayan ng [[Santa Ana, Maynila|Santa Ana de Sapa]], apat na kilometro sa silangan ng napapaderang Español na lungsod ng [[Intramuros|Maynila]].<ref name="ilustracion">{{Cite journal |date=1 January 1860 |title=Parte científica |url=https://digilib.ust.edu.ph/digital/collection/ilusfilipin/id/217 |journal=Ilustración Filipina |language=Spanish |location=Manila |publisher=Imprenta y Litografia de Ramírez y Giraudier |volume=II |issue=1 |page=8 |access-date=14 November 2025}}</ref> Noong 1702, pinalaki at pinalitan ang bahay na kahoy gamit ang mga materyales mula sa bahay na bato ni Doña Jeronima Venegas, kung saan bumili ang mga Agustino ng lupa noong 1675 na idadagdag nila sa [[Hacienda de Mandaloya]].<ref>{{Cite book |last=Fernandez, O.P. |first=Pablo |url=https://repository.mainlib.upd.edu.ph/omekas/s/rare-periodicals/media/121861 |title=History of the Church in the Philippines (1521–1898) |date=1979 |publisher=National Book Store |isbn=9710805169 |page=857 |access-date=17 October 2025}}</ref> Natapos ang pagtatayo ng casa hacienda noong 1716 na may isang kapilya na inialay sa ''Dulce Nombre de Jesus'' ({{Literal na pagsasalin|Matamis na Pangalan ni Hesus}}).<ref name="angels2">{{Cite book |last=Galende |first=Pedro G. |title=Angels in Stone: Architecture of Augustinian Churches in the Philippines |date=1987 |publisher=G.A. Formoso Publishing |isbn=9718575006 |location=Pasay |page=48}}</ref><ref name="ilustracion" /> Ang Pribadong Depinitoryo ng mga Agustino sa Pilipinas ay nagpulong sa casa hacienda noong 1770 at 1773.<ref name="angels3">{{Cite book |last=Galende |first=Pedro G. |title=Angels in Stone: Architecture of Augustinian Churches in the Philippines |date=1987 |publisher=G.A. Formoso Publishing |isbn=9718575006 |location=Pasay |page=48}}</ref> Noong 1882, si Padre [[Celestino Fernández-Villar]] ang magtatapos at pipirma sa kaniyang kontribusyon sa ikatlong edisyon ng ''[[Flora de Filipinas]]'' ni Padre [[Manuel Blanco Ramos|Manuel Blanco]] sa Casa-hacienda de Mandaloya.<ref name="flora2">{{Cite web |title=Flora de Filipinas |url=https://bibdigital.rjb.csic.es/records/item/9470-flora-de-filipinas-gran-edicion-atlas-i? |access-date=15 November 2025 |website=Biblioteca Digital |publisher=Real Jardín Botánico}}</ref><ref>{{Cite web |title=Celestino Fernández-Villar Alonso |url=https://historia-hispanica.rah.es/biografias/16619-celestino-fernandez-villar-alonso |access-date=15 November 2025 |website=Historia Hispánica |publisher=Real Academia de la Historia}}</ref> Ang [[epidemya ng kolera noong 1882–1883]] ay pumatay ng sampu-sampung libo sa Maynila at sa mga nakapalibot na lalawigan,<ref>{{Cite news |last=Ocampo |first=Ambeth R. |date=15 March 2011 |title=Death in the time of cholera (1882) |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://opinion.inquirer.net/4010/death-in-the-time-of-cholera-1882 |access-date=14 October 2025}}</ref><ref>{{Cite book |last=Worcester |first=Dean C. |url=https://quod.lib.umich.edu/p/philamer/ajw2668.0001.001/21? |title=A History of Asiatic Cholera in the Philippine Islands |date=1909 |publisher=Bureau of Printing |location=Manila |page=19 |access-date=14 October 2025}}</ref> na nag-iwan ng maraming bata na naulila at namamalimos sa mga lansangan. Bilang tugon sa nakababahalang kalagayan ng mga bata, ang Konfraternidad ng Nuestra Señora de la Consolación—isang grupo ng mga Espanyol na Katolikong matrona sa [[Simbahan ng San Agustin]]—ay tumanggap ng ilang ulila, ngunit kalaunan ay humingi ng tulong sa gobyerno dahil ang gawain ay naging labis na mabigat para sa kanila. Bumaling si [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] [[Primo de Rivera]] sa mga orden ng relihiyon na may kakayahang pangrelihyon para sa gayong gawain. === Asilo de Mandaloya === Madaling nakipagtulungan ang mga Agustino upang akuin ang obligasyon na pangalagaan ang mga ulila ng epidemya ng kolera. Nagtayo sila ng pansamantalang silungan para sa mga ulila sa San Marcelino sa [[Paco, Maynila|Paco]]. Di-nagtagal, ang mga ulilang batang lalaki ay inilipat sa Guadalupe sa [[Makati|San Pedro Macati]] at pagkatapos ay sa [[Malabon|Tambobong]], habang ang mga ulilang batang babae ay inilipat sa kanilang ginawang kumbento sa kanilang asyenda sa Mandaloya. Ang casa hacienda ay makikilala bilang ''Asilo de Nuestra Señora de la Consolación de Mandaloya'' ({{Literal na pagsasalin|Asilo ng Mahal na Ina ng Konsolasyon ng Mandaloya}}) o ''Asilo de Mandaloya''.<ref name="perez2">{{Cite book |last=Pérez |first=Elviro J. |url=https://archive.org/details/catlogobiobibli00peregoog/mode/1up |title=Catálogo bio-bibliográfico de los religiosos Agustinos de la provincia del Santisimo nombre de Jésus de las islas Filipinas desde fundación hasta nuestros dias |date=1901 |publisher=Colegio de Sto. Tomás |location=Manila |page=477 |language=Spanish |access-date=26 October 2025}}</ref> Upang maalagaan ang mga batang babaeng naulila, inimbatahan nina Padre Salvador Font, Bikaryong Panlalawigan ng mga Agustino sa Maynila, at Padre Jose Tintorer, Superyor Mayor ng Agustino sa España ang mga madre ng ''Beaterio de Mantelatas de San Agustin'' ng [[Lungsod ng Barcelona|Barcelona, España]]. Dumating ang unang lupon ng mga madre noong Abril 6, 1883 na kinabibilangan ni Madre [[Consuelo Barcelo]], na magtatatag ng ''Congregación de las Hermanas Agustinas Terciarias de Filipinas'' ({{Literal na pagsasalin|Kongregasyon ng mga Agustinong Madreng Tersiyaryo sa Pilipinas}}). Higit pa sa pangangalaga sa mga ulilang batang babae, binigyan sila ng mga madre ng edukasyong Kristiyano at tinuruan din ng musika, piano, pagpipinta, pagguhit, pananahi, pag-aayos ng buhok, paggawa ng puntas, paglalaba, habang ang kanilang pagbuburda, pananahi, at artipisyal na paggawa ng mga bulaklak ay nagwagi para sa kanila ng mga parangal sa Madrid at Manila Expositions. Di-nagtagal, ang ''asilo'' ay naging isang ''asilo-colegio'' ({{Literal na pagsasalin|asilo-kolehiyo}}). Ang edukasyong natanggap ng mga ulilang batang babae sa asilo-colegio ay naging malawak na alam na kalaunan ay pumayag ang mga madre sa paulit-ulit na kahilingan ng mayayamang pamilya na tanggapin ang mga anak na babae ng mga ''[[peninsulares]]'' at ''[[mestizos]]'' bilang mga naninirahan sa kanilang mga tahanan.<ref name="zamora">{{Cite book |last=Zamora |first=Eladio |url=https://archive.org/details/lascorporacione00zamogoog/ |title=Las corporaciones religiosas en Filipinas |date=1901 |publisher=Impr. y librería religiosa de A. Martín |location=Valladolid |page=273 |language=Spanish |access-date=27 October 2025}}</ref> Noong 1893, sa panahon ng panunungkulan ni Padre. Benito Ubierna, muling pinalaki ang casa hacienda<ref name="galende2">{{Cite book |last=Galende |first=Pedro G. |title=Angels in Stone: Augustinian Churches in the Philippines |date=1997 |publisher=San Agustin Museum |isbn=9719157100 |location=Manila |page=42–43}}</ref> upang mapaunlakan ang lumalaking bilang ng mga naninirahan sa bakuran. === Pagkakatuklas sa Katipunan === {{Pangunahin|Katipunan#Pagkakatuklas}} Sa loob ng casa hacienda nabunyag ang pagkakaroon ng lihim na samahan ng [[Katipunan]]. Noong Agosto 19, 1896, si Teodoro Patiño, isang hindi nasisiyahang miyembro ng Katipunan, ay ibinunyag sa kaniyang kapatid na si Honoria, isang ''agraciada''<ref name="Rizal2">{{Cite book |last=Tiangco |first=Cesar S. |url=https://books.google.com.ph/books?id=A1MeAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=Rizal Province: A Political History |date=1967 |publisher=Office of the Governor, Rizal Cultural Committee |location=Pasig |page=97, 198}}</ref> sa kolehiyo ng asilo, ang tungkol sa lihim na samahan at mga plano nito na maglunsad ng isang [[Himagsikang Pilipino|rebolusyon]] upang ibagsak ang pamamahala ng España.<ref name="NHCP Andres2">{{Cite web |date=4 September 2012 |title=Andres Bonifacio and the Katipunan |url=https://nhcp.gov.ph/andres-bonifacio-and-the-katipunan/ |access-date=8 October 2025 |website=National Historical Commission of the Philippines |publisher=[[National Historical Commission of the Philippines]]}}</ref> Dahil sa pagkagulat sa rebelasyon at takot para sa kanilang buhay, ibinahagi ni Honoria ang bagay na ito sa kaniyang prioresa, si Sor Teresa de Jesús, na siya namang nakakumbinsi kay Teodoro na ibunyag ang lahat ng kaniyang nalalaman tungkol sa Katipunan kay Padre. Si Mariano Gil, ang paring Agustino ng [[Simbahan ng Tondo|Tondo]], na ginawa rin ni Teodoro nang araw na iyon. Isang agarang pagsugpo sa Katipunan ang sumunod nang gabing iyon, na naglabas ng hindi mapabubulaanang ebidensiya ng pag-iral ng Katipunan. Ang mga pangyayari noong araw na iyon na nagsimula sa Casa Hacienda ay nagtulak kay [[Andrés Bonifacio]] na isulong ang kanilang mga plano para sa rebolusyon at magdeklara ng isang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayagang pag-aalsa]] pagkalipas ng ilang araw.<ref>{{Cite web |last=Milagros C. Guerrero |last2=Emmanuel N. Encarnacion |last3=Ramon N. Villegas |date=6 June 2003 |title=In Focus: Balintawak: The Cry for a Nationwide Revolution |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/in-focus/balintawak-the-cry-for-a-nationwide-revolution/ |access-date=6 November 2025 |website=[[National Commission for Culture and the Arts]] |publisher=GOVPH}}</ref> == Mga sanggunian == [[Kategorya:Katipunan]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] tvoyevs0qv0sf955ktxq4rkwtt0c2cj 0 339972 2230240 2026-09-30T21:03:04Z HannaHanni 151687 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375560471|Aespa]]" 2230240 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Aespa|image=Aespa Love Your W 2025 1.jpg|image_upright=|landscape=yes|alt=Aespa 2025|caption=Aespa noong 2025<br />L–R: Karina, Ningning, Winter at Giselle|origin=[[Seoul]], Timog Korea|genre={{hlist|[[K-pop]]|[[hip-hop]]|[[dance-pop]]|[[hyperpop]]<ref>{{Cite news|title=Blackpink, Aespa, NewJeans: The Evolution of K-Pop Girl Groups|url=https://www.nytimes.com/2023/01/26/arts/music/popcast-k-pop-girl-groups.html|work=The New York Times|date=January 26, 2023|access-date=May 13, 2023|archive-date=May 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230513090819/https://www.nytimes.com/2023/01/26/arts/music/popcast-k-pop-girl-groups.html|url-status=live|issn=0362-4331}}</ref> }}|years_active={{start date|2020}}–kasalukuyan|label={{hlist|[[SM Entertainment|SM]]|[[Warner Records|Warner]]|[[Capitol Records|Capitol]]}} <!-- Creative Artists Agency is not a record label -->|current_member_of=[[SM Town]]|website={{URL|aespa.com}}|current_members=* [[Karina (mang-aawit)|Karina]] * [[Giselle (mang-aawit)|Giselle]] * [[Winter (mang-aawit)|Winter]] * [[Ningning (mang-aawit)|Ningning]]}}Ang '''Aespa''' (에스파, o bilang '''æspa''') ay isang [[Timog Korea|Timog Koreanong]] [[girl group]] na nilikha ng [[SM Entertainment]]. Ang grupo ay binubuo ng apat miyembro: Karina, Giselle, Winter at Ningning. Nag-debut si Aespa noong Nobyembre 17, 2020, gamit ang single na "[[Black Mamba]]". == Mga miyembro == * [[Karina (mang-aawit)|Karina]] (카리나) – pinuno, mananayaw, rapper, bokalista<ref>{{Cite web |title=에스파 등 K스타 가상 제페토 공연, 한국매력 알린다 |url=https://n.news.naver.com/article/016/0001921458 |access-date=2026-09-30 |website=n.news.naver.com |language=ko}}</ref> * [[Giselle (mang-aawit)|Giselle]] (지젤) – rapper, bokalista<ref>{{Cite web |title=에스파, 퍼포먼스만? 노래도 잘하네…보컬 매력 극대화 'Forever' [신곡in가요] |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/015/0004495689 |access-date=2026-09-30 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> * [[Winter (mang-aawit)|Winter]] (윈터) – bokalista, mananayaw<ref>{{Cite web |title=SM 새 걸그룹 에스파, 첫 멤버 윈터 공개..뛰어난 보컬+댄스 실력 겸비 |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/112/0003358706 |access-date=2026-09-30 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> * [[Ningning (mang-aawit)|Ningning]] (닝닝) – bokalista, mananayaw<ref>{{Cite web |title=SM 신예 에스파 닝닝 아바타 공개···매력적인 보컬 눈길 |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/011/0003822732 |access-date=2026-09-30 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> == Diskograpiya == * ''Armageddon'' (2024) * ''Lemonade'' (2026) == Filmograpiya == '''Pelikula''' * ''Aespa: MY First Page'' (2024) * ''Aespa: World Tour in Cinemas'' (2024) '''Web''' == Mga tour == * Synk: Hyper Line (2023) * Synk: Parallel Line (2024–2025) * Synk: Aexis Line (2025–2026) * Synk: Complaexity (2026–2027) === Showcase === * Synk (2022) == Mga sanggunian == [[Kategorya:Mga grupo ng musiko ng kpop]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Koreano]] [[Kategorya:Articles with hCards]] ium280hqv3pm1a460aqhbc1kqqnt5xz 0 339973 2230279 2026-10-01T00:15:36Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Robert Guiscard]] sa [[Roberto Guiscardo]] 2230279 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Roberto Guiscardo]] kw14f3w50s2wainaoe0k9dnhlhcin2u 14 339974 2230281 2026-10-01T00:16:12Z Jojit fb 38 Bagong pahina: {{hiddencat}} 2230281 wikitext text/x-wiki {{hiddencat}} mdqcre2adnm3tk2f0vjo85c3plgs38y 10 339975 2230372 2026-10-01T02:24:24Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles pahawh hmong.css" />}}<span class="script-Hmng">{{{1}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 2230372 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles pahawh hmong.css" />}}<span class="script-Hmng">{{{1}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> ei1qzenbbbcv3ct3en06xmqpe1idmly 10 339976 2230373 2026-10-01T02:24:47Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: .script-Hmng /* Pahawh Hmong */ { font-family: 'Noto Sans Pahawh Hmong'; } 2230373 sanitized-css text/css .script-Hmng /* Pahawh Hmong */ { font-family: 'Noto Sans Pahawh Hmong'; } jm0mwohkf1gitgyzkogq73lvpkls1kj 10 339977 2230374 2026-10-01T02:26:27Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{Navbox |name = Liguria |state = {{{state|}}} |title = {{flag icon|Liguria}} [[Liguria]] |listclass = hlist |image = [[File:Map of region of Liguria, Italy, with provinces-en.svg|200px]] |groupstyle = padding:0.2em 1.0em; line-height:1.1em; <!--reduces wide gap between wrapped groupname lines--> |oddstyle = background:#f7f7f7; |evenstyle = background:transparent; |group1 = [[Provinces of Italy|Mga lalawigan at lugar]] |list1 = * [[Kalakhang Lungsod ng Genova|Genova]] * [... 2230374 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Liguria |state = {{{state|}}} |title = {{flag icon|Liguria}} [[Liguria]] |listclass = hlist |image = [[File:Map of region of Liguria, Italy, with provinces-en.svg|200px]] |groupstyle = padding:0.2em 1.0em; line-height:1.1em; <!--reduces wide gap between wrapped groupname lines--> |oddstyle = background:#f7f7f7; |evenstyle = background:transparent; |group1 = [[Provinces of Italy|Mga lalawigan at lugar]] |list1 = * [[Kalakhang Lungsod ng Genova|Genova]] * [[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] * [[Lalawigan ng La Spezia|La Spezia]] * [[Lalawigan ng Savona|Savona]] <br> [[Cinque Terre]] * [[Riviera ng Italya|Riviera di Levante]] * [[Riviera ng Italya|Riviera di Ponente]] * [[Talaan ng mga munisipalidad ng Liguria|Talaan ng mga munisipalidad]] |group2 = History |list2 = * [[Mga Ligur]] * [[Republika ng Genova]] ** [[Mga kolonyang Genoves]] ** [[Doge ng Genova]] * [[Republikang Ligur]] * [[Dukado ng Genova]] ** [[Duke ng Genova]] * [[Kaharian ng Cerdeña (1720–1861)|Kaharian ng Cerdeña]] ** [[Talaan ng mga monarko ng Cerdeña|Mga monarko ng Cerdeña]] |group3 = [[Politika ng Liguria|Politika at<br/>pamahalaan]] |list3 = * [[Mga halalan sa Liguria]] * [[Talaan ng mga pangulo ng Liguria]] |group4 = [[:Category:Education in Liguria|Education]] and<br/>culture |list4 = * [[:Category:Cuisine of Liguria|Cuisine]] * [[Liguria wine|Wine]] * [[Flag of Liguria|Flag]] * [[Ligurian language|Language]] |below = [[:Category:Liguria|Categories]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Regions of Italy templates]] </noinclude> a523slbvfe9n62bff6qs1bevbyuj17w 2230375 2230374 2026-10-01T02:26:58Z Ryomaandres 8044 2230375 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Liguria |state = {{{state|}}} |title = {{flag icon|Liguria}} [[Liguria]] |listclass = hlist |image = [[File:Map of region of Liguria, Italy, with provinces-en.svg|200px]] |groupstyle = padding:0.2em 1.0em; line-height:1.1em; <!--reduces wide gap between wrapped groupname lines--> |oddstyle = background:#f7f7f7; |evenstyle = background:transparent; |group1 = [[Provinces of Italy|Mga lalawigan <br> at lugar]] |list1 = * [[Kalakhang Lungsod ng Genova|Genova]] * [[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] * [[Lalawigan ng La Spezia|La Spezia]] * [[Lalawigan ng Savona|Savona]] <br> [[Cinque Terre]] * [[Riviera ng Italya|Riviera di Levante]] * [[Riviera ng Italya|Riviera di Ponente]] * [[Talaan ng mga munisipalidad ng Liguria|Talaan ng mga munisipalidad]] |group2 = History |list2 = * [[Mga Ligur]] * [[Republika ng Genova]] ** [[Mga kolonyang Genoves]] ** [[Doge ng Genova]] * [[Republikang Ligur]] * [[Dukado ng Genova]] ** [[Duke ng Genova]] * [[Kaharian ng Cerdeña (1720–1861)|Kaharian ng Cerdeña]] ** [[Talaan ng mga monarko ng Cerdeña|Mga monarko ng Cerdeña]] |group3 = [[Politika ng Liguria|Politika at<br/>pamahalaan]] |list3 = * [[Mga halalan sa Liguria]] * [[Talaan ng mga pangulo ng Liguria]] |group4 = [[:Category:Education in Liguria|Education]] and<br/>culture |list4 = * [[:Category:Cuisine of Liguria|Cuisine]] * [[Liguria wine|Wine]] * [[Flag of Liguria|Flag]] * [[Ligurian language|Language]] |below = [[:Category:Liguria|Categories]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Regions of Italy templates]] </noinclude> kmw4y4btd6q1xg7wsawrxks378kuy6u 0 339978 2230377 2026-10-01T02:31:29Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354478844|List of municipalities of the Province of Imperia]]" 2230377 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay isang listahan ng 66 na munisipalidad (''[[comune]]'') ng [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa [[Italya]]. {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" !Munisipalidad !Populasyon (2026)<ref>{{Cite web |title=Resident population |url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> !Lawak (km²)<ref>{{Cite web |title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 |url=https://www.istat.it/it/archivio/156224 |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=it}}</ref> !Densidad |- |[[Airole]] |371 |14.63 |25.4 |- |[[Apricale]] |585 |19.94 |29.3 |- |[[Aquila d'Arroscia]] |144 |10.06 |14.3 |- |[[Armo]] |121 |10.09 |12.0 |- |[[Aurigo]] |336 |9.14 |36.8 |- |Badalucco |1,065 |16.10 |66.1 |- |Bajardo |352 |24.32 |14.5 |- |Bordighera |10,366 |10.65 |973.3 |- |Borghetto d'Arroscia |389 |25.94 |15.0 |- |Borgomaro |823 |23.44 |35.1 |- |Camporosso |5,788 |17.94 |322.6 |- |Caravonica |257 |4.47 |57.5 |- |Castel Vittorio |237 |25.93 |9.1 |- |Castellaro |1,209 |7.86 |153.8 |- |Ceriana |1,098 |31.79 |34.5 |- |Cervo |1,079 |3.59 |300.6 |- |Cesio |247 |8.86 |27.9 |- |Chiusanico |594 |13.51 |44.0 |- |Chiusavecchia |533 |4.09 |130.3 |- |Cipressa |1,192 |9.39 |126.9 |- |Civezza |630 |3.88 |162.4 |- |Cosio d'Arroscia |168 |40.56 |4.1 |- |Costarainera |767 |2.52 |304.4 |- |Diano Arentino |669 |8.33 |80.3 |- |Diano Castello |2,270 |6.11 |371.5 |- |Diano Marina |5,475 |6.67 |820.8 |- |Diano San Pietro |1,105 |11.91 |92.8 |- |Dolceacqua |2,216 |20.28 |109.3 |- |Dolcedo |1,264 |19.80 |63.8 |- |[[Imperia, Liguria|Imperia]] |42,594 |45.38 |938.6 |- |Isolabona |689 |12.35 |55.8 |- |Lucinasco |294 |7.90 |37.2 |- |Mendatica |161 |30.69 |5.2 |- |Molini di Triora |583 |58.05 |10.0 |- |Montalto Carpasio |478 |30.00 |15.9 |- |Montegrosso Pian Latte |109 |10.03 |10.9 |- |Olivetta San Michele |190 |13.84 |13.7 |- |Ospedaletti |3,204 |5.45 |587.9 |- |Perinaldo |775 |20.30 |38.2 |- |Pietrabruna |403 |10.22 |39.4 |- |Pieve di Teco |1,329 |40.51 |32.8 |- |Pigna |742 |53.23 |13.9 |- |Pompeiana |849 |5.38 |157.8 |- |Pontedassio |2,383 |13.31 |179.0 |- |Pornassio |682 |27.21 |25.1 |- |Prelà |497 |14.80 |33.6 |- |Ranzo |576 |10.86 |53.0 |- |Rezzo |311 |37.37 |8.3 |- |Riva Ligure |2,711 |2.07 |1,309.7 |- |Rocchetta Nervina |267 |15.29 |17.5 |- |San Bartolomeo al Mare |2,967 |10.85 |273.5 |- |San Biagio della Cima |1,283 |4.31 |297.7 |- |San Lorenzo al Mare |1,224 |1.29 |948.8 |- |[[Sanremo]] |53,157 |55.96 |949.9 |- |Santo Stefano al Mare |1,984 |2.69 |737.5 |- |Seborga |286 |4.87 |58.7 |- |Soldano |967 |3.47 |278.7 |- |Taggia |13,958 |31.36 |445.1 |- |Terzorio |214 |1.93 |110.9 |- |Triora |419 |67.61 |6.2 |- |Vallebona |1,240 |5.88 |210.9 |- |Vallecrosia |6,816 |3.68 |1,852.2 |- |Vasia |355 |11.15 |31.8 |- |[[Ventimiglia]] |23,083 |53.73 |429.6 |- |Vessalico |279 |10.46 |26.7 |- |Villa Faraldi |439 |9.52 |46.1 |} == Mga sanggunian == <references /> {{Liguria}}{{Province of Imperia|nocat=yes}} b8tt599lxanfsnpmw12dk4j3ntr5u98 2230443 2230377 2026-10-01T03:37:16Z Ryomaandres 8044 2230443 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay isang listahan ng 66 na munisipalidad (''[[comune]]'') ng [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa [[Italya]]. {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" !Munisipalidad !Populasyon (2026)<ref>{{Cite web |title=Resident population |url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> !Lawak (km²)<ref>{{Cite web |title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 |url=https://www.istat.it/it/archivio/156224 |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=it}}</ref> !Densidad |- |[[Airole]] |371 |14.63 |25.4 |- |[[Apricale]] |585 |19.94 |29.3 |- |[[Aquila d'Arroscia]] |144 |10.06 |14.3 |- |[[Armo]] |121 |10.09 |12.0 |- |[[Aurigo]] |336 |9.14 |36.8 |- |[[Badalucco]] |1,065 |16.10 |66.1 |- |[[Bajardo]] |352 |24.32 |14.5 |- |[[Bordighera]] |10,366 |10.65 |973.3 |- |[[Borghetto d'Arroscia]] |389 |25.94 |15.0 |- |[[Borgomaro]] |823 |23.44 |35.1 |- |[[Camporosso]] |5,788 |17.94 |322.6 |- |[[Caravonica]] |257 |4.47 |57.5 |- |[[Castel Vittorio]] |237 |25.93 |9.1 |- |[[Castellaro]] |1,209 |7.86 |153.8 |- |[[Ceriana]] |1,098 |31.79 |34.5 |- |[[Cervo]] |1,079 |3.59 |300.6 |- |[[Cesio, Liguria|Cesio]] |247 |8.86 |27.9 |- |[[Chiusanico]] |594 |13.51 |44.0 |- |[[Chiusavecchia]] |533 |4.09 |130.3 |- |[[Cipressa]] |1,192 |9.39 |126.9 |- |[[Civezza]] |630 |3.88 |162.4 |- |[[Cosio d'Arroscia]] |168 |40.56 |4.1 |- |[[Costarainera]] |767 |2.52 |304.4 |- |[[Diano Arentino]] |669 |8.33 |80.3 |- |[[Diano Castello]] |2,270 |6.11 |371.5 |- |[[Diano Marina]] |5,475 |6.67 |820.8 |- |[[Diano San Pietro]] |1,105 |11.91 |92.8 |- |[[Dolceacqua]] |2,216 |20.28 |109.3 |- |[[Dolcedo]] |1,264 |19.80 |63.8 |- |[[Imperia, Liguria|Imperia]] |42,594 |45.38 |938.6 |- |[[Isolabona]] |689 |12.35 |55.8 |- |[[Lucinasco]] |294 |7.90 |37.2 |- |[[Mendatica]] |161 |30.69 |5.2 |- |[[Molini di Triora]] |583 |58.05 |10.0 |- |[[Montalto Carpasio]] |478 |30.00 |15.9 |- |[[Montegrosso Pian Latte]] |109 |10.03 |10.9 |- |[[Olivetta San Michele]] |190 |13.84 |13.7 |- |[[Ospedaletti]] |3,204 |5.45 |587.9 |- |[[Perinaldo]] |775 |20.30 |38.2 |- |[[Pietrabruna]] |403 |10.22 |39.4 |- |[[Pieve di Teco]] |1,329 |40.51 |32.8 |- |[[Pigna]] |742 |53.23 |13.9 |- |[[Pompeiana]] |849 |5.38 |157.8 |- |[[Pontedassio]] |2,383 |13.31 |179.0 |- |[[Pornassio]] |682 |27.21 |25.1 |- |[[Prelà]] |497 |14.80 |33.6 |- |[[Ranzo]] |576 |10.86 |53.0 |- |[[Rezzo]] |311 |37.37 |8.3 |- |[[Riva Ligure]] |2,711 |2.07 |1,309.7 |- |[[Rocchetta Nervina]] |267 |15.29 |17.5 |- |[[San Bartolomeo al Mare]] |2,967 |10.85 |273.5 |- |[[San Biagio della Cima]] |1,283 |4.31 |297.7 |- |[[San Lorenzo al Mare]] |1,224 |1.29 |948.8 |- |[[Sanremo]] |53,157 |55.96 |949.9 |- |[[Santo Stefano al Mare]] |1,984 |2.69 |737.5 |- |[[Seborga]] |286 |4.87 |58.7 |- |[[Soldano]] |967 |3.47 |278.7 |- |[[Taggia]] |13,958 |31.36 |445.1 |- |[[Terzorio]] |214 |1.93 |110.9 |- |[[Triora]] |419 |67.61 |6.2 |- |[[Vallebona]] |1,240 |5.88 |210.9 |- |[[Vallecrosia]] |6,816 |3.68 |1,852.2 |- |[[Vasia]] |355 |11.15 |31.8 |- |[[Ventimiglia]] |23,083 |53.73 |429.6 |- |[[Vessalico]] |279 |10.46 |26.7 |- |[[Villa Faraldi]] |439 |9.52 |46.1 |} == Mga sanggunian == <references /> {{Liguria}}{{Province of Imperia|nocat=yes}} e47paccav94jw8y5syti8a0ilmdnx5z 2230499 2230443 2026-10-01T06:11:20Z Ryomaandres 8044 2230499 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay isang listahan ng 66 na munisipalidad (''[[comune]]'') ng [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa [[Italya]]. {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" !Munisipalidad !Populasyon (2026)<ref>{{Cite web |title=Resident population |url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> !Lawak (km²)<ref>{{Cite web |title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 |url=https://www.istat.it/it/archivio/156224 |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=it}}</ref> !Densidad |- |[[Airole]] |371 |14.63 |25.4 |- |[[Apricale]] |585 |19.94 |29.3 |- |[[Aquila d'Arroscia]] |144 |10.06 |14.3 |- |[[Armo]] |121 |10.09 |12.0 |- |[[Aurigo]] |336 |9.14 |36.8 |- |[[Badalucco]] |1,065 |16.10 |66.1 |- |[[Bajardo]] |352 |24.32 |14.5 |- |[[Bordighera]] |10,366 |10.65 |973.3 |- |[[Borghetto d'Arroscia]] |389 |25.94 |15.0 |- |[[Borgomaro]] |823 |23.44 |35.1 |- |[[Camporosso]] |5,788 |17.94 |322.6 |- |[[Caravonica]] |257 |4.47 |57.5 |- |[[Castel Vittorio]] |237 |25.93 |9.1 |- |[[Castellaro]] |1,209 |7.86 |153.8 |- |[[Ceriana]] |1,098 |31.79 |34.5 |- |[[Cervo, Liguria|Cervo]] |1,079 |3.59 |300.6 |- |[[Cesio, Liguria|Cesio]] |247 |8.86 |27.9 |- |[[Chiusanico]] |594 |13.51 |44.0 |- |[[Chiusavecchia]] |533 |4.09 |130.3 |- |[[Cipressa]] |1,192 |9.39 |126.9 |- |[[Civezza]] |630 |3.88 |162.4 |- |[[Cosio d'Arroscia]] |168 |40.56 |4.1 |- |[[Costarainera]] |767 |2.52 |304.4 |- |[[Diano Arentino]] |669 |8.33 |80.3 |- |[[Diano Castello]] |2,270 |6.11 |371.5 |- |[[Diano Marina]] |5,475 |6.67 |820.8 |- |[[Diano San Pietro]] |1,105 |11.91 |92.8 |- |[[Dolceacqua]] |2,216 |20.28 |109.3 |- |[[Dolcedo]] |1,264 |19.80 |63.8 |- |[[Imperia, Liguria|Imperia]] |42,594 |45.38 |938.6 |- |[[Isolabona]] |689 |12.35 |55.8 |- |[[Lucinasco]] |294 |7.90 |37.2 |- |[[Mendatica]] |161 |30.69 |5.2 |- |[[Molini di Triora]] |583 |58.05 |10.0 |- |[[Montalto Carpasio]] |478 |30.00 |15.9 |- |[[Montegrosso Pian Latte]] |109 |10.03 |10.9 |- |[[Olivetta San Michele]] |190 |13.84 |13.7 |- |[[Ospedaletti]] |3,204 |5.45 |587.9 |- |[[Perinaldo]] |775 |20.30 |38.2 |- |[[Pietrabruna]] |403 |10.22 |39.4 |- |[[Pieve di Teco]] |1,329 |40.51 |32.8 |- |[[Pigna]] |742 |53.23 |13.9 |- |[[Pompeiana]] |849 |5.38 |157.8 |- |[[Pontedassio]] |2,383 |13.31 |179.0 |- |[[Pornassio]] |682 |27.21 |25.1 |- |[[Prelà]] |497 |14.80 |33.6 |- |[[Ranzo]] |576 |10.86 |53.0 |- |[[Rezzo]] |311 |37.37 |8.3 |- |[[Riva Ligure]] |2,711 |2.07 |1,309.7 |- |[[Rocchetta Nervina]] |267 |15.29 |17.5 |- |[[San Bartolomeo al Mare]] |2,967 |10.85 |273.5 |- |[[San Biagio della Cima]] |1,283 |4.31 |297.7 |- |[[San Lorenzo al Mare]] |1,224 |1.29 |948.8 |- |[[Sanremo]] |53,157 |55.96 |949.9 |- |[[Santo Stefano al Mare]] |1,984 |2.69 |737.5 |- |[[Seborga]] |286 |4.87 |58.7 |- |[[Soldano]] |967 |3.47 |278.7 |- |[[Taggia]] |13,958 |31.36 |445.1 |- |[[Terzorio]] |214 |1.93 |110.9 |- |[[Triora]] |419 |67.61 |6.2 |- |[[Vallebona]] |1,240 |5.88 |210.9 |- |[[Vallecrosia]] |6,816 |3.68 |1,852.2 |- |[[Vasia]] |355 |11.15 |31.8 |- |[[Ventimiglia]] |23,083 |53.73 |429.6 |- |[[Vessalico]] |279 |10.46 |26.7 |- |[[Villa Faraldi]] |439 |9.52 |46.1 |} == Mga sanggunian == <references /> {{Liguria}}{{Province of Imperia|nocat=yes}} 63gnvgofpg8q44gf7t6kpsjd60kfx6j 2230577 2230499 2026-10-01T08:02:06Z Ryomaandres 8044 2230577 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay isang listahan ng 66 na munisipalidad (''[[comune]]'') ng [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa [[Italya]]. {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" !Munisipalidad !Populasyon (2026)<ref>{{Cite web |title=Resident population |url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> !Lawak (km²)<ref>{{Cite web |title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 |url=https://www.istat.it/it/archivio/156224 |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=it}}</ref> !Densidad |- |[[Airole]] |371 |14.63 |25.4 |- |[[Apricale]] |585 |19.94 |29.3 |- |[[Aquila d'Arroscia]] |144 |10.06 |14.3 |- |[[Armo]] |121 |10.09 |12.0 |- |[[Aurigo]] |336 |9.14 |36.8 |- |[[Badalucco]] |1,065 |16.10 |66.1 |- |[[Bajardo]] |352 |24.32 |14.5 |- |[[Bordighera]] |10,366 |10.65 |973.3 |- |[[Borghetto d'Arroscia]] |389 |25.94 |15.0 |- |[[Borgomaro]] |823 |23.44 |35.1 |- |[[Camporosso]] |5,788 |17.94 |322.6 |- |[[Caravonica]] |257 |4.47 |57.5 |- |[[Castel Vittorio]] |237 |25.93 |9.1 |- |[[Castellaro]] |1,209 |7.86 |153.8 |- |[[Ceriana]] |1,098 |31.79 |34.5 |- |[[Cervo, Liguria|Cervo]] |1,079 |3.59 |300.6 |- |[[Cesio, Liguria|Cesio]] |247 |8.86 |27.9 |- |[[Chiusanico]] |594 |13.51 |44.0 |- |[[Chiusavecchia]] |533 |4.09 |130.3 |- |[[Cipressa]] |1,192 |9.39 |126.9 |- |[[Civezza]] |630 |3.88 |162.4 |- |[[Cosio d'Arroscia]] |168 |40.56 |4.1 |- |[[Costarainera]] |767 |2.52 |304.4 |- |[[Diano Arentino]] |669 |8.33 |80.3 |- |[[Diano Castello]] |2,270 |6.11 |371.5 |- |[[Diano Marina]] |5,475 |6.67 |820.8 |- |[[Diano San Pietro]] |1,105 |11.91 |92.8 |- |[[Dolceacqua]] |2,216 |20.28 |109.3 |- |[[Dolcedo]] |1,264 |19.80 |63.8 |- |[[Imperia, Liguria|Imperia]] |42,594 |45.38 |938.6 |- |[[Isolabona]] |689 |12.35 |55.8 |- |[[Lucinasco]] |294 |7.90 |37.2 |- |[[Mendatica]] |161 |30.69 |5.2 |- |[[Molini di Triora]] |583 |58.05 |10.0 |- |[[Montalto Carpasio]] |478 |30.00 |15.9 |- |[[Montegrosso Pian Latte]] |109 |10.03 |10.9 |- |[[Olivetta San Michele]] |190 |13.84 |13.7 |- |[[Ospedaletti]] |3,204 |5.45 |587.9 |- |[[Perinaldo]] |775 |20.30 |38.2 |- |[[Pietrabruna]] |403 |10.22 |39.4 |- |[[Pieve di Teco]] |1,329 |40.51 |32.8 |- |[[Pigna, Liguria|Pigna]] |742 |53.23 |13.9 |- |[[Pompeiana]] |849 |5.38 |157.8 |- |[[Pontedassio]] |2,383 |13.31 |179.0 |- |[[Pornassio]] |682 |27.21 |25.1 |- |[[Prelà]] |497 |14.80 |33.6 |- |[[Ranzo]] |576 |10.86 |53.0 |- |[[Rezzo]] |311 |37.37 |8.3 |- |[[Riva Ligure]] |2,711 |2.07 |1,309.7 |- |[[Rocchetta Nervina]] |267 |15.29 |17.5 |- |[[San Bartolomeo al Mare]] |2,967 |10.85 |273.5 |- |[[San Biagio della Cima]] |1,283 |4.31 |297.7 |- |[[San Lorenzo al Mare]] |1,224 |1.29 |948.8 |- |[[Sanremo]] |53,157 |55.96 |949.9 |- |[[Santo Stefano al Mare]] |1,984 |2.69 |737.5 |- |[[Seborga]] |286 |4.87 |58.7 |- |[[Soldano]] |967 |3.47 |278.7 |- |[[Taggia]] |13,958 |31.36 |445.1 |- |[[Terzorio]] |214 |1.93 |110.9 |- |[[Triora]] |419 |67.61 |6.2 |- |[[Vallebona]] |1,240 |5.88 |210.9 |- |[[Vallecrosia]] |6,816 |3.68 |1,852.2 |- |[[Vasia]] |355 |11.15 |31.8 |- |[[Ventimiglia]] |23,083 |53.73 |429.6 |- |[[Vessalico]] |279 |10.46 |26.7 |- |[[Villa Faraldi]] |439 |9.52 |46.1 |} == Mga sanggunian == <references /> {{Liguria}}{{Province of Imperia|nocat=yes}} dqrapaa7yuizn840ouukzjaqo68zqdi 0 339979 2230378 2026-10-01T02:34:48Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374581179|Airole]]" 2230378 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Airole|official_name=Comune di Airole|native_name=|image_shield=Airole-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|52|N|7|33|E|type:city(461)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Collabassa, case Noceire, case Giauma|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=14.8|population_footnotes=|population_demonym=Airolesi|elevation_footnotes=|elevation_m=149|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.airole.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Airole''' ({{Langx|lij|Airöe}}, lokal na {{Lang|lij|Airöre}}) ay isang munisipalidad ({{Langx|it|[[comune]]}}) sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa Italya, mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at {{Convert|40|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransiya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 461 at may lawak na {{Convert|14.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Airole ay naglalaman ng mga nayon ({{Langx|it|[[frazione|frazione]]}}) nina Collabassa, Noceire, at Giauma. May hangganan ang Airole ang mga sumusunod na munisipalidad: [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Dolceacqua]], [[Olivetta San Michele]], at [[Ventimiglia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1747|1871|1786|1881|1705|1901|1382|1911|1287|1921|1188|1931|958|1936|758|1951|648|1961|542|1971|464|1981|520|1991|499|2001|456|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.airole.im.it/ www.comune.airole.im.it/] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mravsr5z8s5lwtvmdr2ptkv5c0zkj37 2230385 2230378 2026-10-01T02:41:02Z Ryomaandres 8044 2230385 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Airole|official_name=Comune di Airole|native_name=|image_shield=Airole-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|52|N|7|33|E|type:city(461)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Collabassa, case Noceire, case Giauma|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=14.8|population_footnotes=|population_demonym=Airolesi|elevation_footnotes=|elevation_m=149|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.airole.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Airole, Val Roja, Italia.jpg}}Ang '''Airole''' ({{Langx|lij|Airöe}}, lokal na {{Lang|lij|Airöre}}) ay isang munisipalidad ({{Langx|it|[[comune]]}}) sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa Italya, mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at {{Convert|40|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransiya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 461 at may lawak na {{Convert|14.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Airole ay naglalaman ng mga nayon ({{Langx|it|[[frazione|frazione]]}}) nina Collabassa, Noceire, at Giauma. May hangganan ang Airole ang mga sumusunod na munisipalidad: [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Dolceacqua]], [[Olivetta San Michele]], at [[Ventimiglia]]. == Heograpiyang pisikal == Kabilang sa mga taluktok ng teritoryo, sa hangganang administratibo ng Dolceacqua, ang Bundok Abelliotto (899 m). Ang teritoryo ng munisipyo ay binubuo, bilang karagdagan sa kabesera, ng mga nayon ng Noceire at Giauma at ng ''frazione'' ng Collabassa para sa isang teritoryal na lawak na 14.63 km².<ref name="Statuto">{{cita web|url=http://www.comune.airole.im.it/statuto.htm|titolo=Fonte dallo statuto comunale di Airole|accesso=25 febbraio 2016|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160306065451/http://comune.airole.im.it/statuto.htm}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1747|1871|1786|1881|1705|1901|1382|1911|1287|1921|1188|1931|958|1936|758|1951|648|1961|542|1971|464|1981|520|1991|499|2001|456|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.airole.im.it/ www.comune.airole.im.it/] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9iwqdc0r46zngitz6btoh2y2gfrcr1i 10 339980 2230379 2026-10-01T02:35:43Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{Navbox |name = Province of Imperia |title = [[Liguria]] &middot; Mga ''[[comune]]'' ng [[Lalawigan ng Imperia]] |state={{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |imageleft = |image = |list1 = * [[Airole]] * [[Apricale]] * [[Aquila d'Arroscia]] * [[Armo]] * [[Aurigo]] * [[Badalucco]] * [[Bajardo]] * [[Bordighera]] * [[Borghetto d'Arroscia]] * [[Borgomaro]] * [[Camporosso]] * [[Caravonica]] * [[Castellaro]] * [[Castel Vittorio]] * [[Ceriana]] * Cervo, Liguria|Ce... 2230379 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Province of Imperia |title = [[Liguria]] &middot; Mga ''[[comune]]'' ng [[Lalawigan ng Imperia]] |state={{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |imageleft = |image = |list1 = * [[Airole]] * [[Apricale]] * [[Aquila d'Arroscia]] * [[Armo]] * [[Aurigo]] * [[Badalucco]] * [[Bajardo]] * [[Bordighera]] * [[Borghetto d'Arroscia]] * [[Borgomaro]] * [[Camporosso]] * [[Caravonica]] * [[Castellaro]] * [[Castel Vittorio]] * [[Ceriana]] * [[Cervo, Liguria|Cervo]] * [[Cesio]] * [[Chiusanico]] * [[Chiusavecchia]] * [[Cipressa]] * [[Civezza]] * [[Costarainera]] * [[Diano Arentino]] * [[Diano Castello]] * [[Diano Marina]] * [[Diano San Pietro]] * [[Dolceacqua]] * [[Dolcedo]] * [[Imperia]] * [[Isolabona]] * [[Lucinasco]] * [[Mendatica]] * [[Molini di Triora]] * [[Montalto Carpasio]] * [[Montegrosso Pian Latte]] * [[Olivetta San Michele]] * [[Ospedaletti]] * [[Perinaldo]] * [[Pietrabruna]] * [[Pieve di Teco]] * [[Pigna, Liguria|Pigna]] * [[Pompeiana]] * [[Pontedassio]] * [[Pornassio]] * [[Prelà]] * [[Ranzo]] * [[Rezzo]] * [[Riva Ligure]] * [[Rocchetta Nervina]] * [[San Bartolomeo al Mare]] * [[San Biagio della Cima]] * [[San Lorenzo al Mare]] * [[Sanremo]] * [[Santo Stefano al Mare]] * [[Seborga]] * [[Soldano, Liguria|Soldano]] * [[Cosio di Arroscia]] * [[Taggia]] * [[Terzorio]] * [[Triora]] * [[Vallebona]] * [[Vallecrosia]] * [[Vasia]] * [[Ventimiglia]] * [[Vessalico]] * [[Villa Faraldi]] }}{{#if: {{{nocat|}}}| |{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Province of Imperia |[[Category:Italy province templates|Imperia, Province of]] |{{Main other|[[Category:Cities and towns in Liguria]] [[Category:Municipalities of the Province of Imperia]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} </noinclude> bck8x8as482tey4k0ylx22mjrz06jem 2230394 2230379 2026-10-01T02:56:22Z Ryomaandres 8044 2230394 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Province of Imperia |title = [[Liguria]] &middot; Mga ''[[comune]]'' ng [[Lalawigan ng Imperia]] |state={{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |imageleft = |image = |list1 = * [[Airole]] * [[Apricale]] * [[Aquila d'Arroscia]] * [[Armo]] * [[Aurigo]] * [[Badalucco]] * [[Bajardo]] * [[Bordighera]] * [[Borghetto d'Arroscia]] * [[Borgomaro]] * [[Camporosso]] * [[Caravonica]] * [[Castellaro]] * [[Castel Vittorio]] * [[Ceriana]] * [[Cervo, Liguria|Cervo]] * [[Cesio]] * [[Chiusanico]] * [[Chiusavecchia]] * [[Cipressa]] * [[Civezza]] * [[Costarainera]] * [[Diano Arentino]] * [[Diano Castello]] * [[Diano Marina]] * [[Diano San Pietro]] * [[Dolceacqua]] * [[Dolcedo]] * [[Imperia, Liguria]] * [[Isolabona]] * [[Lucinasco]] * [[Mendatica]] * [[Molini di Triora]] * [[Montalto Carpasio]] * [[Montegrosso Pian Latte]] * [[Olivetta San Michele]] * [[Ospedaletti]] * [[Perinaldo]] * [[Pietrabruna]] * [[Pieve di Teco]] * [[Pigna, Liguria|Pigna]] * [[Pompeiana]] * [[Pontedassio]] * [[Pornassio]] * [[Prelà]] * [[Ranzo]] * [[Rezzo]] * [[Riva Ligure]] * [[Rocchetta Nervina]] * [[San Bartolomeo al Mare]] * [[San Biagio della Cima]] * [[San Lorenzo al Mare]] * [[Sanremo]] * [[Santo Stefano al Mare]] * [[Seborga]] * [[Soldano, Liguria|Soldano]] * [[Cosio di Arroscia]] * [[Taggia]] * [[Terzorio]] * [[Triora]] * [[Vallebona]] * [[Vallecrosia]] * [[Vasia]] * [[Ventimiglia]] * [[Vessalico]] * [[Villa Faraldi]] }}{{#if: {{{nocat|}}}| |{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Province of Imperia |[[Category:Italy province templates|Imperia, Province of]] |{{Main other|[[Category:Cities and towns in Liguria]] [[Category:Municipalities of the Province of Imperia]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} </noinclude> pucclcqgp1u7avulop12v06r8u72yv5 2230395 2230394 2026-10-01T02:56:38Z Ryomaandres 8044 2230395 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Province of Imperia |title = [[Liguria]] &middot; Mga ''[[comune]]'' ng [[Lalawigan ng Imperia]] |state={{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |imageleft = |image = |list1 = * [[Airole]] * [[Apricale]] * [[Aquila d'Arroscia]] * [[Armo]] * [[Aurigo]] * [[Badalucco]] * [[Bajardo]] * [[Bordighera]] * [[Borghetto d'Arroscia]] * [[Borgomaro]] * [[Camporosso]] * [[Caravonica]] * [[Castellaro]] * [[Castel Vittorio]] * [[Ceriana]] * [[Cervo, Liguria|Cervo]] * [[Cesio]] * [[Chiusanico]] * [[Chiusavecchia]] * [[Cipressa]] * [[Civezza]] * [[Costarainera]] * [[Diano Arentino]] * [[Diano Castello]] * [[Diano Marina]] * [[Diano San Pietro]] * [[Dolceacqua]] * [[Dolcedo]] * [[Imperia, Liguria|Imperia]] * [[Isolabona]] * [[Lucinasco]] * [[Mendatica]] * [[Molini di Triora]] * [[Montalto Carpasio]] * [[Montegrosso Pian Latte]] * [[Olivetta San Michele]] * [[Ospedaletti]] * [[Perinaldo]] * [[Pietrabruna]] * [[Pieve di Teco]] * [[Pigna, Liguria|Pigna]] * [[Pompeiana]] * [[Pontedassio]] * [[Pornassio]] * [[Prelà]] * [[Ranzo]] * [[Rezzo]] * [[Riva Ligure]] * [[Rocchetta Nervina]] * [[San Bartolomeo al Mare]] * [[San Biagio della Cima]] * [[San Lorenzo al Mare]] * [[Sanremo]] * [[Santo Stefano al Mare]] * [[Seborga]] * [[Soldano, Liguria|Soldano]] * [[Cosio di Arroscia]] * [[Taggia]] * [[Terzorio]] * [[Triora]] * [[Vallebona]] * [[Vallecrosia]] * [[Vasia]] * [[Ventimiglia]] * [[Vessalico]] * [[Villa Faraldi]] }}{{#if: {{{nocat|}}}| |{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Province of Imperia |[[Category:Italy province templates|Imperia, Province of]] |{{Main other|[[Category:Cities and towns in Liguria]] [[Category:Municipalities of the Province of Imperia]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} </noinclude> 9jderh6dl749zpfg3rzue9dbrmtozua 2230396 2230395 2026-10-01T02:57:29Z Ryomaandres 8044 2230396 wikitext text/x-wiki c{{Navbox |name = Province of Imperia |title = [[Liguria]] &middot; Mga ''[[comune]]'' ng [[Lalawigan ng Imperia]] |state={{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |imageleft = |image = |list1 = * [[Airole]] * [[Apricale]] * [[Aquila d'Arroscia]] * [[Armo]] * [[Aurigo]] * [[Badalucco]] * [[Bajardo]] * [[Bordighera]] * [[Borghetto d'Arroscia]] * [[Borgomaro]] * [[Camporosso]] * [[Caravonica]] * [[Castellaro]] * [[Castel Vittorio]] * [[Ceriana]] * [[Cervo, Liguria|Cervo]] * [[Cesio, Liguria|Cesio]] * [[Chiusanico]] * [[Chiusavecchia]] * [[Cipressa]] * [[Civezza]] * [[Costarainera]] * [[Diano Arentino]] * [[Diano Castello]] * [[Diano Marina]] * [[Diano San Pietro]] * [[Dolceacqua]] * [[Dolcedo]] * [[Imperia, Liguria|Imperia]] * [[Isolabona]] * [[Lucinasco]] * [[Mendatica]] * [[Molini di Triora]] * [[Montalto Carpasio]] * [[Montegrosso Pian Latte]] * [[Olivetta San Michele]] * [[Ospedaletti]] * [[Perinaldo]] * [[Pietrabruna]] * [[Pieve di Teco]] * [[Pigna, Liguria|Pigna]] * [[Pompeiana]] * [[Pontedassio]] * [[Pornassio]] * [[Prelà]] * [[Ranzo]] * [[Rezzo]] * [[Riva Ligure]] * [[Rocchetta Nervina]] * [[San Bartolomeo al Mare]] * [[San Biagio della Cima]] * [[San Lorenzo al Mare]] * [[Sanremo]] * [[Santo Stefano al Mare]] * [[Seborga]] * [[Soldano, Liguria|Soldano]] * [[Cosio di Arroscia]] * [[Taggia]] * [[Terzorio]] * [[Triora]] * [[Vallebona]] * [[Vallecrosia]] * [[Vasia]] * [[Ventimiglia]] * [[Vessalico]] * [[Villa Faraldi]] }}{{#if: {{{nocat|}}}| |{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Province of Imperia |[[Category:Italy province templates|Imperia, Province of]] |{{Main other|[[Category:Cities and towns in Liguria]] [[Category:Municipalities of the Province of Imperia]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} </noinclude> a2wt7gpj9z55pxahisl0zuqmn5y26fq 2230398 2230396 2026-10-01T02:58:44Z Ryomaandres 8044 2230398 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Province of Imperia |title = [[Liguria]] &middot; Mga ''[[comune]]'' ng [[Lalawigan ng Imperia]] |state={{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |imageleft = |image = |list1 = * [[Airole]] * [[Apricale]] * [[Aquila d'Arroscia]] * [[Armo]] * [[Aurigo]] * [[Badalucco]] * [[Bajardo]] * [[Bordighera]] * [[Borghetto d'Arroscia]] * [[Borgomaro]] * [[Camporosso]] * [[Caravonica]] * [[Castellaro]] * [[Castel Vittorio]] * [[Ceriana]] * [[Cervo, Liguria|Cervo]] * [[Cesio, Liguria|Cesio]] * [[Chiusanico]] * [[Chiusavecchia]] * [[Cipressa]] * [[Civezza]] * [[Costarainera]] * [[Diano Arentino]] * [[Diano Castello]] * [[Diano Marina]] * [[Diano San Pietro]] * [[Dolceacqua]] * [[Dolcedo]] * [[Imperia, Liguria|Imperia]] * [[Isolabona]] * [[Lucinasco]] * [[Mendatica]] * [[Molini di Triora]] * [[Montalto Carpasio]] * [[Montegrosso Pian Latte]] * [[Olivetta San Michele]] * [[Ospedaletti]] * [[Perinaldo]] * [[Pietrabruna]] * [[Pieve di Teco]] * [[Pigna, Liguria|Pigna]] * [[Pompeiana]] * [[Pontedassio]] * [[Pornassio]] * [[Prelà]] * [[Ranzo]] * [[Rezzo]] * [[Riva Ligure]] * [[Rocchetta Nervina]] * [[San Bartolomeo al Mare]] * [[San Biagio della Cima]] * [[San Lorenzo al Mare]] * [[Sanremo]] * [[Santo Stefano al Mare]] * [[Seborga]] * [[Soldano, Liguria|Soldano]] * [[Cosio di Arroscia]] * [[Taggia]] * [[Terzorio]] * [[Triora]] * [[Vallebona]] * [[Vallecrosia]] * [[Vasia]] * [[Ventimiglia]] * [[Vessalico]] * [[Villa Faraldi]] }}{{#if: {{{nocat|}}}| |{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Province of Imperia |[[Category:Italy province templates|Imperia, Province of]] |{{Main other|[[Category:Cities and towns in Liguria]] [[Category:Municipalities of the Province of Imperia]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} </noinclude> 3u43nv353zi7xvphbz8yfk58piroint 10 339981 2230380 2026-10-01T02:36:05Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Padron:Lalawigan ng Imperia]] 2230380 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Padron:Lalawigan ng Imperia]] qhhvwyypnswvolb9zmlg5lwikrz4jbk 0 339982 2230386 2026-10-01T02:43:17Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374627961|Apricale]]" 2230386 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Apricale|official_name=Comune di Apricale|native_name=|image_size=|image_shield=Apricale-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|53|N|7|40|E|type:city(591)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Foa, Regione Osaggio, Semolgo|mayor_party=|mayor=Silvano Pisano|area_footnotes=|area_total_km2=19.7|population_footnotes=|population_demonym=Apricalesi|elevation_footnotes=|elevation_m=291|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website={{Official website|https://web.archive.org/web/20100316084250/http://www.apricale.org:80/it/index.asp}}|footnotes=}}Ang '''Apricale''' ({{Langx|lij|Avrigâ}}, lokal na {{Lang|lij|Bligal}} o ''Vrigà'') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Apricale ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bajardo]], [[Castelvittorio]], [[Dolceacqua]], [[Isolabona]], [[Perinaldo]], [[Pigna (IM)|Pigna]], [[Rocchetta Nervina]], at [[Sanremo]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|I ''Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Mga sanggunian == {{Commons category|Apricale}}{{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Apricale}} * [https://web.archive.org/web/20180727071708/http://apricaleinfo.org/ Website ng impormasyon para sa turista] {{In lang|it|en|de|fr}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hjx0z6y7t7g2y2kzhn194u14a6y0ob4 2230390 2230386 2026-10-01T02:49:26Z Ryomaandres 8044 2230390 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Apricale|official_name=Comune di Apricale|native_name=|image_size=|image_shield=Apricale-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|53|N|7|40|E|type:city(591)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Foa, Regione Osaggio, Semolgo|mayor_party=|mayor=Silvano Pisano|area_footnotes=|area_total_km2=19.7|population_footnotes=|population_demonym=Apricalesi|elevation_footnotes=|elevation_m=291|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website={{Official website|https://web.archive.org/web/20100316084250/http://www.apricale.org:80/it/index.asp}}|footnotes=|image_skyline=Apricale panorama.jpg}}Ang '''Apricale''' ({{Langx|lij|Avrigâ}}, lokal na {{Lang|lij|Bligal}} o ''Vrigà'') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Apricale ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bajardo]], [[Castelvittorio]], [[Dolceacqua]], [[Isolabona]], [[Perinaldo]], [[Pigna (IM)|Pigna]], [[Rocchetta Nervina]], at [[Sanremo]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|I ''Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Heograpiyang pisikal == Kabilang sa mga taluktok ng teritoryo ng munisipyo ay ang Bundok Gouta (1315 m), Bundok Alto (1266 m), Bundok Cerciai (1256 m), Bundok Campi (702 m), Bundok Semoigo (614 m), Bundok Foa (611 m), Bundok Cianela (585 m), Bundok Osaggio (541 m) at Bundok Curti (516 m). Ang teritoryong munisipal ay binubuo ng kabesera at ng eksklabo ng Banging Gouta, na sumasaklaw sa kabuuang lawak na 19.94 km². == Mga pangyayari == Mula noong 2014, ang nayon ay naging tahanan ng kaganapang "Apricale Tango", na sa unang linggo ng Enero ay umaakit ng maraming mahilig sa [[Tango|tangong Arhentino]] sa pamamagitan ng mga kaganapan, gabi ng sayawan, at mga palabas. == Mga sanggunian == {{Commons category|Apricale}}{{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Apricale}} * [https://web.archive.org/web/20180727071708/http://apricaleinfo.org/ Website ng impormasyon para sa turista] {{In lang|it|en|de|fr}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nz7neqeej4owqn1wgwnu214ep1bwhn0 0 339983 2230387 2026-10-01T02:44:16Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374689495|Aquila d'Arroscia]]" 2230387 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Aquila d'Arroscia|official_name=Comune di Aquila d'Arroscia|native_name=''Aquila d'Areuscia''|image=Aquila d'Arroscia-panorama.jpg|caption=Tanaw ng Aquila d'Arroscia|image_shield=Aquila d'Arroscia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|8|0|E|type:city(204)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Tullio Cha|area_footnotes=|area_total_km2=10.06|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=141|population_as_of=May 31, 2022|pop_density_footnotes=|population_demonym=Aquilotti|elevation_footnotes=|elevation_m=495|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=18028|area_code=0183|website={{official website|https://www.comune.aquiladarroscia.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Aquila d'Arroscia''' ({{Langx|lij|Aquila d'Areuscia}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Aquila d'Arroscia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Alto, Piamonte|Alto]], [[Borghetto d'Arroscia]], [[Caprauna]], [[Nasino]], [[Onzo]], at [[Ranzo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j21c3ywvw29mpbsr29tqasl4js6cdjk 2230391 2230387 2026-10-01T02:51:58Z Ryomaandres 8044 2230391 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Aquila d'Arroscia|official_name=Comune di Aquila d'Arroscia|native_name=''Aquila d'Areuscia''|image=Aquila d'Arroscia-panorama.jpg|caption=Tanaw ng Aquila d'Arroscia|image_shield=Aquila d'Arroscia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|8|0|E|type:city(204)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Tullio Cha|area_footnotes=|area_total_km2=10.06|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=141|population_as_of=May 31, 2022|pop_density_footnotes=|population_demonym=Aquilotti|elevation_footnotes=|elevation_m=495|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=18028|area_code=0183|website={{official website|https://www.comune.aquiladarroscia.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Aquila d'Arroscia-panorama.jpg}}Ang '''Aquila d'Arroscia''' ({{Langx|lij|Aquila d'Areuscia}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Aquila d'Arroscia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Alto, Piamonte|Alto]], [[Borghetto d'Arroscia]], [[Caprauna]], [[Nasino]], [[Onzo]], at [[Ranzo]]. == Heograpiya == Ang bayan ng Aquila d'Arroscia ay matatagpuan sa [[Lambak Arroscia]], sa ibaba lamang ng Rocca del Bozzaro watershed (948 m) at nasa hangganan ng mga lambak ng [[Pennavaira]] at Ferraia. Kabilang sa iba pang mga taluktok sa munisipalidad ang Bundok Torretta (852 m). Ang teritoryong munisipal ay binubuo, bilang karagdagan sa kabesera, ng mga nayon ng Affredore, Aira, Canto, Ferraia, Loga, Maglioreto, Montà, Mugno, Piazza (luklukan ng munisipalidad) at Salino para sa isang teritoryal na lawak na 10.06 km².<ref name="Statuto" /> == Mga monumento at tanawin == === Museo === Museo ng Teritoryo, na itinayo sa ilang silid na kalakip ng oratoryo ni Santa Caterina sa Aquila d'Arroscia. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8rgycjxtlwec00zp9ob4e5h9lz8sctt 0 339984 2230388 2026-10-01T02:46:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374757088|Aurigo]]" 2230388 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Aurigo|official_name=Comune di Aurigo|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|59|N|7|55|E|type:city(364)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Luigino Dellerba|area_footnotes=|area_total_km2=9.14|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=431|saint=|day=|postal_code=18021|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.aurigo.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Aurigo''' ({{Langx|lij|Aurigu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. May hangganan ang Aurigo ang mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Pieve di Teco]], at [[Rezzo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] igz1b69r3hgfmgff3gbetd1ls2lp1yt 2230392 2230388 2026-10-01T02:53:40Z Ryomaandres 8044 2230392 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Aurigo|official_name=Comune di Aurigo|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|59|N|7|55|E|type:city(364)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Luigino Dellerba|area_footnotes=|area_total_km2=9.14|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=431|saint=|day=|postal_code=18021|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.aurigo.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Aurigo-panorama3.jpg}}Ang '''Aurigo''' ({{Langx|lij|Aurigu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. May hangganan ang Aurigo ang mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Pieve di Teco]], at [[Rezzo]]. == Kasaysayan == Sa kasalukuyan, ang Marquis Luca Ferrero De Gubernatis Ventimiglia (alkalde mula 2001 hanggang 2006) ay naninirahan sa Aurigo sa isang gusaling itinayo noong unang bahagi ng ika-20 siglo sa mga guho ng kastilyo; at si Count Mario Bianco di San Secondo De Gubernatis Ventimiglia, isang miyembro ng isang sangay ng parehong pamilya, ay naninirahan sa makasaysayang palasyo noong ika-16 na siglo malapit sa sinaunang kastilyo. == Ekonomiya == Ang lokal na ekonomiya ay pangunahing nakabatay sa [[agrikultura]] at pagtatanim ng [[olibo]], na pinatutunayan ng pagkakaroon ng tatlong gilingan ng langis ng oliba (dalawa sa Aurigo at isa sa nayon ng Poggialto) at ang mabagal ngunit patuloy na pagbangon ng mga terasa. Malaki rin ang produksiyon ng alak, na may mga ubasan na itinatanim sa Aurighi, malapit sa [[Santuario di Sant'Andrea]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 37nr57ky2h8khsq0q9zm02h69oy7rvm 0 339985 2230389 2026-10-01T02:46:53Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374796369|Armo]]" 2230389 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Armo|official_name=Comune di Armo|native_name=|image=Armo-panorama.jpg|caption=Tanaw ng Armo|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|7|55|E|type:city(120)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Trastanello|mayor_party=|mayor=Maura Barbera|area_footnotes=|area_total_km2=9.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=122|population_as_of=Disyembre 31, 2005|pop_density_footnotes=|population_demonym=Armensi|elevation_footnotes=|elevation_m=|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=18026|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Armo''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Armo ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Caprauna]], [[Ormea]], [[Pieve di Teco]], at [[Pornassio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * [[Rocca delle Penne]] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4nmvyknd59pi81c3bsn9ux1ez80sw4t 2230393 2230389 2026-10-01T02:55:13Z Ryomaandres 8044 2230393 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Armo|official_name=Comune di Armo|native_name=|image=Armo-panorama.jpg|caption=Tanaw ng Armo|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|7|55|E|type:city(120)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Trastanello|mayor_party=|mayor=Maura Barbera|area_footnotes=|area_total_km2=9.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=122|population_as_of=Disyembre 31, 2005|pop_density_footnotes=|population_demonym=Armensi|elevation_footnotes=|elevation_m=|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=18026|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Armo-panorama.jpg}}Ang '''Armo''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Armo ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Caprauna]], [[Ormea]], [[Pieve di Teco]], at [[Pornassio]]. == Heograpiyang pisikal == Ang nayon ng Armo ay nasa dulo ng lambak, katabi ng ilog Arogna (isang sanga ng Ilog [[Arroscia]]), sa paanan ng Bundok [[Rocca delle Penne]] (1,501 m). Kabilang sa iba pang mga ilog sa lugar ng Armo ang mga ilog Boschi, Figliarine, Fontana Fredda, Isorella, Pian di Ghisa, Poverina, at Tanello. Ang iba pang mga taluktok sa munisipalidad ay kinabibilangan ng Bundok Ariolo (1,219 m) at Bric Castagnino (1,215 m). == Kasaysayan == Noong panahon ng pamamahala ng mga Genoves, nagkaroon ng mapait na pakikibaka sa kalapit na munisipalidad ng [[Caprauna]] sa Cuneo, para sa kontrol ng dalawa sa mga pastulan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * [[Rocca delle Penne]] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qwnfy1epxnrsqahewp4hdegol2xg8sw 0 339986 2230419 2026-10-01T03:14:11Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1362501283|Bonifacio Monument]]" 2230419 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|name=Bantayog ni Bonifacio|native_name=|image=BonifacioMonumentjf9933 13.JPG|caption=Bonifacio Monument in 2013|location=[[Caloocan]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]|designer=[[Guillermo Tolentino]]|type=|material=|length=|width=|height={{cvt|13.7|m|ft}}|begin=Nobyembre 30, 1929|complete=|open=Nobyembre 30, 1933|dedicated_to=Alaala ni [[Andrés Bonifacio]], ang Supremo ng [[Katipunan]]|coordinates={{coord|14.65708|N|120.98397|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}|extra={{Designation list | embed = yes | designation1 = PNCT | designation1_offname = Bonifacio National Monument | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of National Cultural Treasures in the Philippines|National Capital Region]] | designation1_date = {{start date and age|2009|11|30}} | designation2 = PNHL | designation2_offname = Bonifacio National Monument | designation2_type = Structure, Monument | designation2_free1name = Region | designation2_free1value = [[List of historical markers of the Philippines in Metro Manila|National Capital Region]] | designation2_free2name = Legal basis | designation2_free2value = [https://philhistoricsites.nhcp.gov.ph/registry_database/bonifacio-national-monument Resolution No. 9, s. 2002] | designation2_date = {{start date and age|2002|08|14}} | designation2_free3name = Pananda | designation2_free3value = 2009 }}}}Ang '''Monumento ni Andrés Bonifacio''', na karaniwang kilala bilang '''Monumento ni Bonifacio''' o '''Monumento''', ay isang monumentong pang-alaala sa [[Caloocan]], [[Pilipinas]], na idinisenyo ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Guillermo Tolentino]] upang gunitain ang rebolusyonaryong Pilipino na si [[Andrés Bonifacio]], ang nagtatag at Supremo ng [[Katipunan]], na lumaban para sa kalayaan mula sa [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|kolonyal na pamamahala ng España]].<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=q89VMcqV3W0C&pg=PA68 |title=The Dynamic Teeners of the 21st Century Ii ' 2005 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4046-8 |page=68}}</ref> Ang monumento, {{Convert|13.7|m|ft|sp=us}} ang taas, naglalaman ng mga simbolikong imahen at iba pang katangiang kilala bilang "Sigaw ng Balintawak". Kinikilala ito bilang isa sa mga pinakamahusay na monumento sa mundo.<ref name="Birth">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=d_oMAQAAMAAJ |title=Filipinas |publisher=Filipinas Pub. |year=2003 |page=20}}</ref> == Lokasyon == Ang monumento ay matatagpuan sa Timog Caloocan sa isang rotonda na nagdarausan ng apat na kalsada, katulad ng [[EDSA|Epifanio de los Santos Avenue]] (EDSA), [[Lansangang-bayang MacArthur]], [[Daang Samson]], at [[Abenida Rizal|Ekstensiyon ng Abenida Rizal]] (''Avenida Rizal''), ang lumang kalsadang patungo sa Maynila.<ref name="Birth" /> == Kasaysayan == [[File:Philippine_Island_-_Luzon_Island_-_NARA_-_68156743.jpg|left|thumb| Tanawin mula sa himpapawid ng Monumento ni Bonifacio sa Caloocan, 1933]] Ang Monumento ni Bonifacio ay nagpapaalala sa Rebolusyong Pilipino na pinangunahan ni Andrés Bonifacio, na humikayat sa kanyang mga tauhan na mag-alsa laban sa kolonyal na pamamahala ng [[Espanya|España]]. Ang kaniyang panawagan na humawak ng armas laban sa pamamahala ng mga Espanyol ay ibinigay noong Agosto 23, 1896, na kilala bilang "[[Sigaw ng Pugad Lawin]]".<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=M2L_jJBJpzMC&pg=PT58 |title=The Filipino Moving Onward 1' 2007 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4150-2 |pages=58–}}</ref><ref name="Birth" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Manila attractions}}{{Declared cultural properties of the Philippines}}{{National Cultural Treasures of the Philippines|state=collapsed}}{{Mga daan at lansangan sa Kalakhang Maynila}} [[Kategorya:Arktitekturang Art Deco sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] s1xrr5l087yxi7nt83apeukvequ9qyv 2230425 2230419 2026-10-01T03:16:24Z Ryomaandres 8044 /* Lokasyon */ 2230425 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|name=Bantayog ni Bonifacio|native_name=|image=BonifacioMonumentjf9933 13.JPG|caption=Bonifacio Monument in 2013|location=[[Caloocan]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]|designer=[[Guillermo Tolentino]]|type=|material=|length=|width=|height={{cvt|13.7|m|ft}}|begin=Nobyembre 30, 1929|complete=|open=Nobyembre 30, 1933|dedicated_to=Alaala ni [[Andrés Bonifacio]], ang Supremo ng [[Katipunan]]|coordinates={{coord|14.65708|N|120.98397|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}|extra={{Designation list | embed = yes | designation1 = PNCT | designation1_offname = Bonifacio National Monument | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of National Cultural Treasures in the Philippines|National Capital Region]] | designation1_date = {{start date and age|2009|11|30}} | designation2 = PNHL | designation2_offname = Bonifacio National Monument | designation2_type = Structure, Monument | designation2_free1name = Region | designation2_free1value = [[List of historical markers of the Philippines in Metro Manila|National Capital Region]] | designation2_free2name = Legal basis | designation2_free2value = [https://philhistoricsites.nhcp.gov.ph/registry_database/bonifacio-national-monument Resolution No. 9, s. 2002] | designation2_date = {{start date and age|2002|08|14}} | designation2_free3name = Pananda | designation2_free3value = 2009 }}}}Ang '''Monumento ni Andrés Bonifacio''', na karaniwang kilala bilang '''Monumento ni Bonifacio''' o '''Monumento''', ay isang monumentong pang-alaala sa [[Caloocan]], [[Pilipinas]], na idinisenyo ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Guillermo Tolentino]] upang gunitain ang rebolusyonaryong Pilipino na si [[Andrés Bonifacio]], ang nagtatag at Supremo ng [[Katipunan]], na lumaban para sa kalayaan mula sa [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|kolonyal na pamamahala ng España]].<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=q89VMcqV3W0C&pg=PA68 |title=The Dynamic Teeners of the 21st Century Ii ' 2005 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4046-8 |page=68}}</ref> Ang monumento, {{Convert|13.7|m|ft|sp=us}} ang taas, naglalaman ng mga simbolikong imahen at iba pang katangiang kilala bilang "Sigaw ng Balintawak". Kinikilala ito bilang isa sa mga pinakamahusay na monumento sa mundo.<ref name="Birth">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=d_oMAQAAMAAJ |title=Filipinas |publisher=Filipinas Pub. |year=2003 |page=20}}</ref> == Lokasyon == Ang monumento ay matatagpuan sa Timog Caloocan sa isang rotonda na nagdarausan ng apat na kalsada, katulad ng [[EDSA|Abenida Epifanio de los Santos]] (EDSA), [[Lansangang-bayang MacArthur]], [[Daang Samson]], at [[Abenida Rizal|Ekstensiyon ng Abenida Rizal]] (''Avenida Rizal''), ang lumang kalsadang patungo sa Maynila.<ref name="Birth" /> == Kasaysayan == [[File:Philippine_Island_-_Luzon_Island_-_NARA_-_68156743.jpg|left|thumb| Tanawin mula sa himpapawid ng Monumento ni Bonifacio sa Caloocan, 1933]] Ang Monumento ni Bonifacio ay nagpapaalala sa Rebolusyong Pilipino na pinangunahan ni Andrés Bonifacio, na humikayat sa kanyang mga tauhan na mag-alsa laban sa kolonyal na pamamahala ng [[Espanya|España]]. Ang kaniyang panawagan na humawak ng armas laban sa pamamahala ng mga Espanyol ay ibinigay noong Agosto 23, 1896, na kilala bilang "[[Sigaw ng Pugad Lawin]]".<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=M2L_jJBJpzMC&pg=PT58 |title=The Filipino Moving Onward 1' 2007 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4150-2 |pages=58–}}</ref><ref name="Birth" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Manila attractions}}{{Declared cultural properties of the Philippines}}{{National Cultural Treasures of the Philippines|state=collapsed}}{{Mga daan at lansangan sa Kalakhang Maynila}} [[Kategorya:Arktitekturang Art Deco sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qswggf7hbo83i73cmglxa8zjh8b8ixm 2230435 2230425 2026-10-01T03:23:13Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2230435 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|name=Bantayog ni Bonifacio|native_name=|image=BonifacioMonumentjf9933 13.JPG|caption=Bonifacio Monument in 2013|location=[[Caloocan]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]|designer=[[Guillermo Tolentino]]|type=|material=|length=|width=|height={{cvt|13.7|m|ft}}|begin=Nobyembre 30, 1929|complete=|open=Nobyembre 30, 1933|dedicated_to=Alaala ni [[Andrés Bonifacio]], ang Supremo ng [[Katipunan]]|coordinates={{coord|14.65708|N|120.98397|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}|extra={{Designation list | embed = yes | designation1 = PNCT | designation1_offname = Bonifacio National Monument | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of National Cultural Treasures in the Philippines|National Capital Region]] | designation1_date = {{start date and age|2009|11|30}} | designation2 = PNHL | designation2_offname = Bonifacio National Monument | designation2_type = Structure, Monument | designation2_free1name = Region | designation2_free1value = [[List of historical markers of the Philippines in Metro Manila|National Capital Region]] | designation2_free2name = Legal basis | designation2_free2value = [https://philhistoricsites.nhcp.gov.ph/registry_database/bonifacio-national-monument Resolution No. 9, s. 2002] | designation2_date = {{start date and age|2002|08|14}} | designation2_free3name = Pananda | designation2_free3value = 2009 }}}}Ang '''Monumento ni Andrés Bonifacio''', na karaniwang kilala bilang '''Monumento ni Bonifacio''' o '''Monumento''', ay isang monumentong pang-alaala sa [[Caloocan]], [[Pilipinas]], na idinisenyo ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Guillermo Tolentino]] upang gunitain ang rebolusyonaryong Pilipino na si [[Andrés Bonifacio]], ang nagtatag at Supremo ng [[Katipunan]], na lumaban para sa kalayaan mula sa [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|kolonyal na pamamahala ng España]].<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=q89VMcqV3W0C&pg=PA68 |title=The Dynamic Teeners of the 21st Century Ii ' 2005 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4046-8 |page=68}}</ref> Ang monumento, {{Convert|13.7|m|ft|sp=us}} ang taas, naglalaman ng mga simbolikong imahen at iba pang katangiang kilala bilang "Sigaw ng Balintawak". Kinikilala ito bilang isa sa mga pinakamahusay na monumento sa mundo.<ref name="Birth">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=d_oMAQAAMAAJ |title=Filipinas |publisher=Filipinas Pub. |year=2003 |page=20}}</ref> == Lokasyon == Ang monumento ay matatagpuan sa Timog Caloocan sa isang rotonda na nagdarausan ng apat na kalsada, katulad ng [[EDSA|Abenida Epifanio de los Santos]] (EDSA), [[Lansangang-bayang MacArthur]], [[Daang Samson]], at [[Abenida Rizal|Ekstensiyon ng Abenida Rizal]] (''Avenida Rizal''), ang lumang kalsadang patungo sa Maynila.<ref name="Birth" /> == Kasaysayan == [[File:Philippine_Island_-_Luzon_Island_-_NARA_-_68156743.jpg|left|thumb| Tanawin mula sa himpapawid ng Monumento ni Bonifacio sa Caloocan, 1933]] Ang Monumento ni Bonifacio ay nagpapaalala sa Rebolusyong Pilipino na pinangunahan ni Andrés Bonifacio, na humikayat sa kanyang mga tauhan na mag-alsa laban sa kolonyal na pamamahala ng [[Espanya|España]]. Ang kaniyang panawagan na humawak ng armas laban sa pamamahala ng mga Espanyol ay ibinigay noong Agosto 23, 1896, na kilala bilang "[[Sigaw ng Pugad Lawin]]".<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=M2L_jJBJpzMC&pg=PT58 |title=The Filipino Moving Onward 1' 2007 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4150-2 |pages=58–}}</ref><ref name="Birth" /> Ang pundasyon ay pormal na inilatag ni [[Aurora Quezon]], ang asawa ng Pilipinong Pangulo ng Senado at magiging [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] na si [[Manuel L. Quezon]], noong Nobyembre 30, 1929, sa ika-66 na anibersaryo ng kapanganakan ni Bonifacio. Ang monumento, na nilikha sa ilalim ng utos ng Amerikanong [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] na si [[Frank Murphy]], ay pinasinayaan eksaktong apat na taon pagkatapos noong Nobyembre 30, 1933. Ang kontrata para sa pagtatayo nito ay naiulat na nagkakahalagang ₱125,000 (nasa ₱38,986,072 noong 2021). Ito ay pinasinayaan ni Tagapagsalita ng Kapulungan ng mga Kinatawan na si [[Quintín Paredes]], na may labis na kinang sa isang makulay na pagdiriwang na pinangunahan ng tatlong kababaihan mula sa [[Luzon]] (ng Women's College), [[Kabisayaan|Visayas]] (ng Institute of Women), at [[Mindanao]] (ng Centro [[Pamantasang Centro Escolar|Escolar de Señoritas]] /Center for Women) kasama ang iba pang kababaihan na kumakatawan sa walong lalawigan ng [[Maynila (lalawigan)|Maynila]], [[Kabite|Cavite]], [[Bulacan|Batangas]], [[Pampanga]], [[Tarlac|Bulacan]], [[Tarlac]], [[Nueva Ecija]], at [[Laguna]] na lumahok sa [[Himagsikang Pilipino|rebolusyon noong 1896]].<ref name="Birth2">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref> Noong Nobyembre 30, 2013, ipinagdiwang ang ika-150 anibersaryo ng kapanganakan ni Bonifacio at ang ika-80 anibersaryo ng pagbubunyag ng monumento.<ref name="Birth3">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref> == Mga katangian == Ang Monumento ni Bonifacio, na inukit ni Guillermo Tolentino noong 1933, ay isang obelisko na may taas na {{Convert|13.7|m|ft|sp=us}}; ang obelisko ay binubuo ng limang bahagi na sumasalamin sa limang aspekto ng lipunan, "''Kataastaasan, Kagalanggalang na Katipunan ng mga Anak ng Bayan''". Ito ay kinokoronahan ng isang pigura na may mga pakpak na sumisimbolo ng tagumpay. Sa ibaba ng patayong pylon, 20 pigura na hinulma sa tanso ang hinulma sa ibabaw ng isang octagonal na plinth, kasama ang isang anghel ng kapayapaan sa itaas. Ang oktagono ay kumakatawan sa walong lalawigan na lumaban sa Espanya at gayundin sa walong sinag ng watawat ng Katipunan. Ang patungan ay itinataas sa tatlong baitang, na ang bawat isa ay kumakatawan sa tatlong siglo ng pamamahala ng España. Ang mga pigurang ito ay representasyon ng mga mamamayan ng Pilipinas, na naharap sa hindi pagkakapantay-pantay, paghihirap, at panunupil sa ilalim ng kolonyal na pamamahala, na kalaunan ay nagtapos sa isang armadong rebolusyon noong 1896. Ang pangunahing imahen sa gitna ng monumento ay may hawak na [[Itak|bolo]], itak sa kanang kamay, at baril sa kabilang kamay. Sa likod ng gitnang pigura, makikita ang isang nakaladlad na bandila ng [[Katipunan]]. Isang kapansin-pansing katangian ng mga hinulma na imahen ng mga pigura ng tao ay ang klasikong estilo, na may mga detalyeng minarkahan ng makatotohanang mga ekspresyong sumasalamin sa rebolusyonaryong diwa gamit ang "tuwid na ulo at katawan" at mga brasong nakabuka sa tagiliran. Ang gitnang obelisko ay napapalibutan ng mga lawa ng tubig.<ref name="Birth4">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=T9UE6SQayrUC&pg=PA294 |title=Art: Perception & Appreciation |publisher=Goodwill Trading Co., Inc. |isbn=978-971-11-0933-2 |pages=294–}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Manila attractions}}{{Declared cultural properties of the Philippines}}{{National Cultural Treasures of the Philippines|state=collapsed}}{{Mga daan at lansangan sa Kalakhang Maynila}} [[Kategorya:Arktitekturang Art Deco sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] p61f1idx35bzgfwf6bi8v8bs84sd26j 2230436 2230435 2026-10-01T03:23:45Z Ryomaandres 8044 /* Mga katangian */ 2230436 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument|name=Bantayog ni Bonifacio|native_name=|image=BonifacioMonumentjf9933 13.JPG|caption=Bonifacio Monument in 2013|location=[[Caloocan]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]|designer=[[Guillermo Tolentino]]|type=|material=|length=|width=|height={{cvt|13.7|m|ft}}|begin=Nobyembre 30, 1929|complete=|open=Nobyembre 30, 1933|dedicated_to=Alaala ni [[Andrés Bonifacio]], ang Supremo ng [[Katipunan]]|coordinates={{coord|14.65708|N|120.98397|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}|extra={{Designation list | embed = yes | designation1 = PNCT | designation1_offname = Bonifacio National Monument | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of National Cultural Treasures in the Philippines|National Capital Region]] | designation1_date = {{start date and age|2009|11|30}} | designation2 = PNHL | designation2_offname = Bonifacio National Monument | designation2_type = Structure, Monument | designation2_free1name = Region | designation2_free1value = [[List of historical markers of the Philippines in Metro Manila|National Capital Region]] | designation2_free2name = Legal basis | designation2_free2value = [https://philhistoricsites.nhcp.gov.ph/registry_database/bonifacio-national-monument Resolution No. 9, s. 2002] | designation2_date = {{start date and age|2002|08|14}} | designation2_free3name = Pananda | designation2_free3value = 2009 }}}}Ang '''Monumento ni Andrés Bonifacio''', na karaniwang kilala bilang '''Monumento ni Bonifacio''' o '''Monumento''', ay isang monumentong pang-alaala sa [[Caloocan]], [[Pilipinas]], na idinisenyo ng Pambansang Alagad ng Sining na si [[Guillermo Tolentino]] upang gunitain ang rebolusyonaryong Pilipino na si [[Andrés Bonifacio]], ang nagtatag at Supremo ng [[Katipunan]], na lumaban para sa kalayaan mula sa [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|kolonyal na pamamahala ng España]].<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=q89VMcqV3W0C&pg=PA68 |title=The Dynamic Teeners of the 21st Century Ii ' 2005 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4046-8 |page=68}}</ref> Ang monumento, {{Convert|13.7|m|ft|sp=us}} ang taas, naglalaman ng mga simbolikong imahen at iba pang katangiang kilala bilang "Sigaw ng Balintawak". Kinikilala ito bilang isa sa mga pinakamahusay na monumento sa mundo.<ref name="Birth">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=d_oMAQAAMAAJ |title=Filipinas |publisher=Filipinas Pub. |year=2003 |page=20}}</ref> == Lokasyon == Ang monumento ay matatagpuan sa Timog Caloocan sa isang rotonda na nagdarausan ng apat na kalsada, katulad ng [[EDSA|Abenida Epifanio de los Santos]] (EDSA), [[Lansangang-bayang MacArthur]], [[Daang Samson]], at [[Abenida Rizal|Ekstensiyon ng Abenida Rizal]] (''Avenida Rizal''), ang lumang kalsadang patungo sa Maynila.<ref name="Birth" /> == Kasaysayan == [[File:Philippine_Island_-_Luzon_Island_-_NARA_-_68156743.jpg|left|thumb| Tanawin mula sa himpapawid ng Monumento ni Bonifacio sa Caloocan, 1933]] Ang Monumento ni Bonifacio ay nagpapaalala sa Rebolusyong Pilipino na pinangunahan ni Andrés Bonifacio, na humikayat sa kanyang mga tauhan na mag-alsa laban sa kolonyal na pamamahala ng [[Espanya|España]]. Ang kaniyang panawagan na humawak ng armas laban sa pamamahala ng mga Espanyol ay ibinigay noong Agosto 23, 1896, na kilala bilang "[[Sigaw ng Pugad Lawin]]".<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=M2L_jJBJpzMC&pg=PT58 |title=The Filipino Moving Onward 1' 2007 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-4150-2 |pages=58–}}</ref><ref name="Birth" /> Ang pundasyon ay pormal na inilatag ni [[Aurora Quezon]], ang asawa ng Pilipinong Pangulo ng Senado at magiging [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] na si [[Manuel L. Quezon]], noong Nobyembre 30, 1929, sa ika-66 na anibersaryo ng kapanganakan ni Bonifacio. Ang monumento, na nilikha sa ilalim ng utos ng Amerikanong [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] na si [[Frank Murphy]], ay pinasinayaan eksaktong apat na taon pagkatapos noong Nobyembre 30, 1933. Ang kontrata para sa pagtatayo nito ay naiulat na nagkakahalagang ₱125,000 (nasa ₱38,986,072 noong 2021). Ito ay pinasinayaan ni Tagapagsalita ng Kapulungan ng mga Kinatawan na si [[Quintín Paredes]], na may labis na kinang sa isang makulay na pagdiriwang na pinangunahan ng tatlong kababaihan mula sa [[Luzon]] (ng Women's College), [[Kabisayaan|Visayas]] (ng Institute of Women), at [[Mindanao]] (ng Centro [[Pamantasang Centro Escolar|Escolar de Señoritas]] /Center for Women) kasama ang iba pang kababaihan na kumakatawan sa walong lalawigan ng [[Maynila (lalawigan)|Maynila]], [[Kabite|Cavite]], [[Bulacan|Batangas]], [[Pampanga]], [[Tarlac|Bulacan]], [[Tarlac]], [[Nueva Ecija]], at [[Laguna]] na lumahok sa [[Himagsikang Pilipino|rebolusyon noong 1896]].<ref name="Birth2">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref> Noong Nobyembre 30, 2013, ipinagdiwang ang ika-150 anibersaryo ng kapanganakan ni Bonifacio at ang ika-80 anibersaryo ng pagbubunyag ng monumento.<ref name="Birth3">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref> == Mga katangian == Ang Monumento ni Bonifacio, na inukit ni Guillermo Tolentino noong 1933, ay isang obelisko na may taas na {{Convert|13.7|m|ft|sp=us}}; ang obelisko ay binubuo ng limang bahagi na sumasalamin sa limang aspekto ng lipunan, "''Kataastaasan, Kagalanggalang na Katipunan ng mga Anak ng Bayan''". Ito ay kinokoronahan ng isang pigura na may mga pakpak na sumisimbolo ng tagumpay. Sa ibaba ng patayong pylon, 20 pigura na hinulma sa tanso ang hinulma sa ibabaw ng isang oktagonal na plinto, kasama ang isang anghel ng kapayapaan sa itaas. Ang oktagono ay kumakatawan sa walong lalawigan na lumaban sa Espanya at gayundin sa walong sinag ng watawat ng Katipunan. Ang patungan ay itinataas sa tatlong baitang, na ang bawat isa ay kumakatawan sa tatlong siglo ng pamamahala ng España. Ang mga pigurang ito ay representasyon ng mga mamamayan ng Pilipinas, na naharap sa hindi pagkakapantay-pantay, paghihirap, at panunupil sa ilalim ng kolonyal na pamamahala, na kalaunan ay nagtapos sa isang armadong rebolusyon noong 1896. Ang pangunahing imahen sa gitna ng monumento ay may hawak na [[Itak|bolo]], itak sa kanang kamay, at baril sa kabilang kamay. Sa likod ng gitnang pigura, makikita ang isang nakaladlad na bandila ng [[Katipunan]]. Isang kapansin-pansing katangian ng mga hinulma na imahen ng mga pigura ng tao ay ang klasikong estilo, na may mga detalyeng minarkahan ng makatotohanang mga ekspresyong sumasalamin sa rebolusyonaryong diwa gamit ang "tuwid na ulo at katawan" at mga brasong nakabuka sa tagiliran. Ang gitnang obelisko ay napapalibutan ng mga lawa ng tubig.<ref name="Birth4">{{Cite web |title=150th Birth Anniversary |url=https://www.officialgazette.gov.ph/bonifacio-150/ |access-date=November 16, 2015 |publisher=Government of Philippines}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=T9UE6SQayrUC&pg=PA294 |title=Art: Perception & Appreciation |publisher=Goodwill Trading Co., Inc. |isbn=978-971-11-0933-2 |pages=294–}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Manila attractions}}{{Declared cultural properties of the Philippines}}{{National Cultural Treasures of the Philippines|state=collapsed}}{{Mga daan at lansangan sa Kalakhang Maynila}} [[Kategorya:Arktitekturang Art Deco sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sqn2lsmdr4v0dm10wd6woheft2hr51n 0 339988 2230423 2026-10-01T03:15:35Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Bantayog ni Bonifacio]] 2230423 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bantayog ni Bonifacio]] sl1tv5l3f8oozniijzul8a30ejtur8w 0 339989 2230441 2026-10-01T03:30:17Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1376605318|Caloocan Cathedral]]" 2230441 wikitext text/x-wiki Ang '''Katedral Parokya ng San Roque''', madalas na tinatawag bilang '''Katedral ng''' '''Caloocan Cathedral''', ay ang [[katedral]] o luklukan ng [[Diyosesis ng Kalookan|Katoliko Romanong Diyosesis ng Kalookan]], na matatagpuan malapit sa intersection ng [[Ika-10 Abenida (Caloocan)|Ika-10 Abenida]] at A. Kalye Mabini sa Poblacion, [[Caloocan]], Kalakhang Maynila, [[Pilipinas]]. Ang simbahan ay matatagpuan ilang metro ang layo mula sa ''[[Poblasyon|poblacion]]'' o sentro ng lungsod. Ang kasalukuyang kura paroko nito ay si Cardinal [[Pablo Virgilio David]], ang Obispo ng Kalookan, at ang rektor nito ay si Rufino “Gigi” Yabut. Ang katedral ay inialay kay [[San Roque]], na kilala bilang {{Lang|es|San Roque}} sa Pilipinas. == Kasaysayan == [[File:Caloocan_Church_after_battle_1899.png|left|thumb| Simbahan ng Caloocan ilang sandali matapos ang pag-atake ng mga puwersang Amerikano noong Pebrero 10, 1899]] [[File:Katedral_ng_Kalookan_NHCP_Historical_Marker_(cropped).jpg|left|thumb| Ikinabit ang panandang pangkasaysayan ng Simbahan ng[[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2022]] Ang [[parokya]] ay nagsimula bilang isang maliit na ''visita'' ([[kapilyang madaling maabot]]) na sinimulan ni Manuel Vaquero, katuwang na pari ng [[Tondo, Maynila]], na sa pakikipagtulungan ng mga tao ay nagtayo rin ng isang lugar ng pagsamba sa isa sa mga distrito ng Caloocan na tinatawag na ''Libis Aromahan (Sitio de Espinas)'' noong 1765. Binigyan ng pari ang komunidad na ito ng dalawang [[Estatwa|rebulto]]: [[San Roque]] at ang {{Lang|es|Nuestra Señora de la Soterraña de Nieva}} (Birhen ng Nieva sa Segovia, Espanya). Ang simbahan ay itinayo bilang isang parokya noong Abril 8, 1815, ng [[Arkidiyosesis ng Maynila|Arsobispo ng Maynila]] na si Juan Antonio de Zulaibar kasama si Manuel de San Miguel bilang unang kura paroko. Ang pormal na pagtatayo nito bilang isang malayang parokya ay nagmarka rin ng paglipat ng simbahan sa kasalukuyang lugar nito. Ang lugar na ito ay tinatawag na ''Paltok'', isang mataas na distrito sa bayan ng Caloocan. Nagsimula ang konstruksiyon ng isang mas malaking simbahan noong 1819 sa ilalim ni Vicente de San Francisco Xavier at natapos noong 1847 sa ilalim ni Cipriano Garcia. Noong 1889, binuwag ang San Roque bilang isang parokya dahil hindi nito natugunan ang mga kinakailangan na itinakda ng arsobispo. Hindi maitaas ng simbahan ang tamang {{Lang|es|tributos y numero de las almas}} (mga tributo at limos) na itinakda ng arsobispo. Binuhay ni Jose Aranguren ang San Roque bilang isang parokya sa kaniyang pagkakatalaga bilang arsobispo noong 1892. == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} * {{Facebook|SRCDoK}} * [https://web.archive.org/web/20130330062118/http://www.sanroquecathedral.com/ San Roque Cathedral] * [https://web.archive.org/web/20090520061122/http://moas-srcp.catholicweb.com/ Official Web Site of the San Roque Cathedral Ministry of Altar Servers] * [https://web.archive.org/web/20090427194438/http://www.ucanews.com/dps/html/dps-pr_kalookan.php UCANEWS Diocese Profiles] * [https://web.archive.org/web/20111010134800/http://www.marysource.com/apparitions/ourladysnow.htm Nuestra Señora dela Nieva (Our Lady of the Snow)] {{Roman Catholic Diocese of Kalookan}}{{Roman Catholic churches in Manila}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Latin]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Kastila]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b0k5a9f3van99nkpnzsxa88qt0f94cd 2230442 2230441 2026-10-01T03:30:37Z Ryomaandres 8044 2230442 wikitext text/x-wiki Ang '''Katedral Parokya ng San Roque''', madalas na tinatawag bilang '''Katedral ng''' '''Caloocan Cathedral''', ay ang [[katedral]] o luklukan ng [[Diyosesis ng Kalookan|Katoliko Romanong Diyosesis ng Kalookan]], na matatagpuan malapit sa intersection ng [[Ika-10 Abenida (Caloocan)|Ika-10 Abenida]] at A. Kalye Mabini sa Poblacion, [[Caloocan]], Kalakhang Maynila, [[Pilipinas]]. Ang simbahan ay matatagpuan ilang metro ang layo mula sa ''[[Poblasyon|poblacion]]'' o sentro ng lungsod. Ang kasalukuyang kura paroko nito ay si Kardinal [[Pablo Virgilio David]], ang Obispo ng Kalookan, at ang rektor nito ay si Rufino “Gigi” Yabut. Ang katedral ay inialay kay [[San Roque]], na kilala bilang {{Lang|es|San Roque}} sa Pilipinas. == Kasaysayan == [[File:Caloocan_Church_after_battle_1899.png|left|thumb| Simbahan ng Caloocan ilang sandali matapos ang pag-atake ng mga puwersang Amerikano noong Pebrero 10, 1899]] [[File:Katedral_ng_Kalookan_NHCP_Historical_Marker_(cropped).jpg|left|thumb| Ikinabit ang panandang pangkasaysayan ng Simbahan ng[[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2022]] Ang [[parokya]] ay nagsimula bilang isang maliit na ''visita'' ([[kapilyang madaling maabot]]) na sinimulan ni Manuel Vaquero, katuwang na pari ng [[Tondo, Maynila]], na sa pakikipagtulungan ng mga tao ay nagtayo rin ng isang lugar ng pagsamba sa isa sa mga distrito ng Caloocan na tinatawag na ''Libis Aromahan (Sitio de Espinas)'' noong 1765. Binigyan ng pari ang komunidad na ito ng dalawang [[Estatwa|rebulto]]: [[San Roque]] at ang {{Lang|es|Nuestra Señora de la Soterraña de Nieva}} (Birhen ng Nieva sa Segovia, Espanya). Ang simbahan ay itinayo bilang isang parokya noong Abril 8, 1815, ng [[Arkidiyosesis ng Maynila|Arsobispo ng Maynila]] na si Juan Antonio de Zulaibar kasama si Manuel de San Miguel bilang unang kura paroko. Ang pormal na pagtatayo nito bilang isang malayang parokya ay nagmarka rin ng paglipat ng simbahan sa kasalukuyang lugar nito. Ang lugar na ito ay tinatawag na ''Paltok'', isang mataas na distrito sa bayan ng Caloocan. Nagsimula ang konstruksiyon ng isang mas malaking simbahan noong 1819 sa ilalim ni Vicente de San Francisco Xavier at natapos noong 1847 sa ilalim ni Cipriano Garcia. Noong 1889, binuwag ang San Roque bilang isang parokya dahil hindi nito natugunan ang mga kinakailangan na itinakda ng arsobispo. Hindi maitaas ng simbahan ang tamang {{Lang|es|tributos y numero de las almas}} (mga tributo at limos) na itinakda ng arsobispo. Binuhay ni Jose Aranguren ang San Roque bilang isang parokya sa kaniyang pagkakatalaga bilang arsobispo noong 1892. == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} * {{Facebook|SRCDoK}} * [https://web.archive.org/web/20130330062118/http://www.sanroquecathedral.com/ San Roque Cathedral] * [https://web.archive.org/web/20090520061122/http://moas-srcp.catholicweb.com/ Official Web Site of the San Roque Cathedral Ministry of Altar Servers] * [https://web.archive.org/web/20090427194438/http://www.ucanews.com/dps/html/dps-pr_kalookan.php UCANEWS Diocese Profiles] * [https://web.archive.org/web/20111010134800/http://www.marysource.com/apparitions/ourladysnow.htm Nuestra Señora dela Nieva (Our Lady of the Snow)] {{Roman Catholic Diocese of Kalookan}}{{Roman Catholic churches in Manila}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Latin]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Kastila]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4enumu6s74lqjiqyvuu7wwc0a1bz3yr 0 339990 2230444 2026-10-01T03:48:51Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375475209|Villa Faraldi]]" 2230444 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Villa Faraldi|official_name=Comune di Villa Faraldi|native_name=''Villa Faródi''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|8|5|E|type:city(466)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=9.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Villa Faraldi''' ({{Langx|lij|Villa Faródi}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 466 at lawak na {{Convert|9.6|km2|mi2}}.<ref name="istat2">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Villa Faraldi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andora]], [[Diano San Pietro]], [[San Bartolomeo al Mare]], at [[Stellanello]]. == Ebolusyong demograpiko == {{Historical populations|1861|1149|1871|1151|1881|1053|1901|1070|1911|1052|1921|914|1931|723|1936|723|1951|720|1961|576|1971|491|1981|431|1991|433|2001|435}} == Tingnan din == * [[Steria (sapa)|Steria]] == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.golfodidiana.com Impormasyon para sa turista tungkol sa Villa Faraldi at mga nakapalibot na lugar] Archived (sa Ingles) {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] aekusgbbup4cdr9l58pnfp5s27mcv9w 2230459 2230444 2026-10-01T04:12:54Z Ryomaandres 8044 2230459 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Villa Faraldi|official_name=Comune di Villa Faraldi|native_name=''Villa Faródi''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|8|5|E|type:city(466)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=9.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Villa Faraldi-P1010432.JPG}}Ang '''Villa Faraldi''' ({{Langx|lij|Villa Faródi}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 466 at lawak na {{Convert|9.6|km2|mi2}}.<ref name="istat2">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Villa Faraldi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andora]], [[Diano San Pietro]], [[San Bartolomeo al Mare]], at [[Stellanello]]. == Heograpiya == Kasama sa teritoryo ng munisipyo ang mga nayon ng Villa Faraldi (kabisera ng munisipyo), Deglio Faraldi, Riva Faraldi at Tovo Faraldi para sa isang teritoryal na lawak na 9.61 km².<ref name="Statuto">{{cita web|url=http://www.comuni-italiani.it/008/067/amm.html|titolo=Fonte dallo statuto comunale di Villa Faraldi|accesso=8 settembre 2014}}</ref> Ang mga nayon na ito ay nahahati pa sa mga nayon, lokalidad at makasaysayang rehiyon: nayon ng Tovetto, lokalidad ng Il Santo, lokalidad ng Valle Cauda, ​​rehiyon ng Favà (Villa Faraldi); nayon ng Case Borga, nayon ng Case Duranti, nayon ng Case Martini, lokalidad ng Mulini, lokalidad ng Zerba, rehiyon ng Cioso, rehiyon ng Mulini (Riva Faraldi); nayon ng I Gianchi at lokalidad ng Ruoà (Tovo Faraldi). == Ekonomiya == Ibinabatay ng munisipalidad ang pangunahing yamang-ekonomiya nito sa [[agrikultura]], pagtatanim ng [[olibo]], lalo na ang produksiyon ng [[langis ng oliba]], at [[Bitikultura|pagtatanim ng ubas]] sa pamamagitan ng produksiyon ng mga [[bino]] na [[Pigato]] at [[Vermentino]]. == Ebolusyong demograpiko == {{Historical populations|1861|1149|1871|1151|1881|1053|1901|1070|1911|1052|1921|914|1931|723|1936|723|1951|720|1961|576|1971|491|1981|431|1991|433|2001|435}} == Tingnan din == * [[Steria (sapa)|Steria]] == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.golfodidiana.com Impormasyon para sa turista tungkol sa Villa Faraldi at mga nakapalibot na lugar] Archived (sa Ingles) {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] todsosquedfmw3xk88iy35tf8eegfb0 0 339991 2230445 2026-10-01T03:51:24Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374802838|Borgomaro]]" 2230445 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Borgomaro|official_name=Comune di Borgomaro|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|59|N|7|57|E|type:city(878)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Massimiliano Mela|area_footnotes=|area_total_km2=23.44|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Borgomaresi|elevation_footnotes=|elevation_m=249|istat=|saint=|day=|postal_code=18021|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.borgomaro.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Borgomaro''' ({{Langx|lij|Borgomâ}}, lokal na {{Lang|lij|Burguma}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Borgomaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aurigo]], [[Caravonica]], [[Carpasio]], [[Chiusanico|Chaiusanico]], [[Lucinasco]], [[Pieve di Teco]], [[Prelà]], [[Rezzo]], at [[Vasia]]. == Mga sanggunian == {{Commons category|Borgomaro}}{{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 7wzfc1bhc8gsfl0oyfrzouwxp22jby8 2230460 2230445 2026-10-01T04:16:14Z Ryomaandres 8044 2230460 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Borgomaro|official_name=Comune di Borgomaro|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|59|N|7|57|E|type:city(878)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Massimiliano Mela|area_footnotes=|area_total_km2=23.44|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Borgomaresi|elevation_footnotes=|elevation_m=249|istat=|saint=|day=|postal_code=18021|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.borgomaro.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Borgomaro-panorama2.jpg}}Ang '''Borgomaro''' ({{Langx|lij|Borgomâ}}, lokal na {{Lang|lij|Burguma}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Borgomaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aurigo]], [[Caravonica]], [[Carpasio]], [[Chiusanico|Chaiusanico]], [[Lucinasco]], [[Pieve di Teco]], [[Prelà]], [[Rezzo]], at [[Vasia]]. == Heograpiyang pisikal == Sakop ng lugar ng Borgomaro ang halos buong Lambak Maro, ang pangalang kadalasang ginagamit upang tumukoy sa mga itaas na bahagi ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]].<ref>{{Cita libro |url=http://www.bibar.unisi.it/sites/www.bibar.unisi.it/files/testi/testisap/18/18-02.pdf |pp=23,24 |titolo=La Liguria costiera tra III e I secolo a.C.: una lettura archeologica della romanizzazione |autore-capitolo-nome=Luigi |autore-capitolo-cognome=Gambaro |editore=SAP |anno=1999 |capitolo=Il paesaggio fisico |accesso=2017-05-04 |dataarchivio=24 ottobre 2021 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20211024085109/http://www.bibar.unisi.it/sites/www.bibar.unisi.it/files/testi/testisap/18/18-02.pdf |urlmorto=sì}}</ref> Kabilang sa mga taluktok sa lugar ng Borgomaro ay ang [[Bundok Grande (Alpes Ligures)|Bundok Grande]] (1,418 m), Poggio Amandolini (1,187 m), Bundok Aurigo (1,122 m), Bundok Albaspino (1,099 m), Bundok delle More (1,080 m), Picco Ritto (926 m), at Bundok Scuassi (889 m). Ang mga puno ng olibo ay itinatanim sa mas mababang altitud, habang ang mga puno ng kastanyas ay nangingibabaw sa katamtamang altitude, habang sa mas matataas na lugar, sa humigit-kumulang 1,000 m, may malalaking lugar na ginagamit para sa pagpapastol ng mga baka. == Kasaysayan == Ang mga bagong sagupaan sa Borgomaro ay dumating kasabay ng digmaan noong 1625 sa pagitan ng [[Dukado ng Saboya]] at ng [[Republika ng Genova]], kasama ang mga Genoves na, matapos masakop ang marina ng Oneglia, ay madali at walang gaanong pagtutol na pumasok sa kaharian ng Maro. Ang kastilyo, kung saan nakahanap din ng kanlungan ang mga naninirahan sa Borgomaro, ay sumuko nang mapaminsala pagkatapos ng ilang araw sa pamamagitan ng pagbihag ng walumpung sundalong Saboya at ng kanilang kumander na si Luigi Bracco. Ang Kapayapaan ng Madrid noong 1633 ay nagbalik kay Borgomaro sa mga pag-aari ng Duke ng Saboya.<ref name="Provincia di Imperia">Fonte dal libro di {{cita libro|Andrea|Gandolfo|La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni. Volume 1|2005|Blu Edizioni|Peveragno}}</ref> == Mga sanggunian == {{Commons category|Borgomaro}}{{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] n9vu7dpucbw0f3ye4jod968avwkq4cq 0 339992 2230446 2026-10-01T03:54:44Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375470708|Vallecrosia al Mare]]" 2230446 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vallecrosia al Mare|official_name=Comune di Vallecrosia al Mare|native_name=|imagesize=|image_shield=Vallecrosia al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|49|N|7|39|E|type:city(7,264)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|area_footnotes=|area_total_km2=3.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vallecrosini|elevation_footnotes=|elevation_m=5|saint=|day=|postal_code=18019|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.vallecrosia.im.it}}|footnotes=}}Ang '''Vallecrosia al Mare''' ({{Langx|lij|Vallecrösia}} o {{Lang|lij|Vallecrösa}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>), dating '''Vallecrosia''', ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ito ay katabi ng abalang lungsod ng [[Ventimiglia]]. Ang Vallecrosia al Mare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordighera]], [[Camporosso]], [[San Biagio della Cima]], at [[Vallebona]]. == Kasaysayan == Noong Abril 21, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, [[Camporosso]], [[Vallebona]], Vallecrosia, [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang itayo ang tinatawag nilang "Magnifica Comunità degli Otto Luoghi", na maaaring isalin bilang "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> Noong 2026, kasunod ng isang [[reperendo]], ang pangalan ng bayan ay binago mula Vallecrosia patungong Vallecrosia al Mare.<ref>{{Cite news |last=Novello |first=Giulia |date=23 March 2026 |title=Trionfa il “Sì” al referendum, nasce ufficialmente Vallecrosia al Mare |language=it |trans-title="Yes" triumphs at the referendum, Vallecrosia al Mare is officially born |work=Riviera24 |url=https://www.riviera24.it/2026/03/trionfa-il-si-al-referendum-nasce-ufficialmente-vallecrosia-al-mare-956861/ |url-status=live |access-date=25 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260323222404/https://www.riviera24.it/web/20260323222404/https://www.riviera24.it/2026/03/trionfa-il-si-al-referendum-nasce-ufficialmente-vallecrosia-al-mare-956861/ |archive-date=23 March 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Vallecrosia al mare}} * [https://www.comune.vallecrosia.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] l0cfuny530frikh6oyjzpffqa8p395l 2230462 2230446 2026-10-01T04:20:40Z Ryomaandres 8044 2230462 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vallecrosia al Mare|official_name=Comune di Vallecrosia al Mare|native_name=|imagesize=|image_shield=Vallecrosia al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|49|N|7|39|E|type:city(7,264)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|area_footnotes=|area_total_km2=3.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vallecrosini|elevation_footnotes=|elevation_m=5|saint=|day=|postal_code=18019|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.vallecrosia.im.it}}|footnotes=|image_skyline=Vallecrosia abc7.jpg}}Ang '''Vallecrosia al Mare''' ({{Langx|lij|Vallecrösia}} o {{Lang|lij|Vallecrösa}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>), dating '''Vallecrosia''', ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ito ay katabi ng abalang lungsod ng [[Ventimiglia]]. Ang Vallecrosia al Mare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordighera]], [[Camporosso]], [[San Biagio della Cima]], at [[Vallebona]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ay matatagpuan sa [[Dagat ng Liguria|Dagat]] [[Dagat ng Liguria|ng Liguria]], malapit sa bunganga ng ilog [[Verbone]]. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ng Vallecrosia ay ang Bundok Bauso (228 m). == Kasaysayan == Noong Abril 21, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, [[Camporosso]], [[Vallebona]], Vallecrosia, [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang itayo ang tinatawag nilang "Magnifica Comunità degli Otto Luoghi", na maaaring isalin bilang "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> Noong 2026, kasunod ng isang [[reperendo]], ang pangalan ng bayan ay binago mula Vallecrosia patungong Vallecrosia al Mare.<ref>{{Cite news |last=Novello |first=Giulia |date=23 March 2026 |title=Trionfa il “Sì” al referendum, nasce ufficialmente Vallecrosia al Mare |language=it |trans-title="Yes" triumphs at the referendum, Vallecrosia al Mare is officially born |work=Riviera24 |url=https://www.riviera24.it/2026/03/trionfa-il-si-al-referendum-nasce-ufficialmente-vallecrosia-al-mare-956861/ |url-status=live |access-date=25 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260323222404/https://www.riviera24.it/web/20260323222404/https://www.riviera24.it/2026/03/trionfa-il-si-al-referendum-nasce-ufficialmente-vallecrosia-al-mare-956861/ |archive-date=23 March 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Vallecrosia al mare}} * [https://www.comune.vallecrosia.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bcap21hgtpdlc2zk5h5jam5612v9k6a 0 339993 2230447 2026-10-01T03:55:47Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Vallecrosia al Mare]] 2230447 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Vallecrosia al Mare]] l3gh3dat8jvj2ou9uxlm51ddzkhpc46 0 339994 2230448 2026-10-01T03:58:43Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375472062|Vessalico]]" 2230448 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vessalico|official_name=Comune di Vessalico|native_name=''Vesarco''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|3|N|7|58|E|type:city(299)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Paola Giliberti|area_footnotes=|area_total_km2=10.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vasselcesi|elevation_footnotes=|elevation_m=197|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website |www.comune.vessalico.im.it}}|footnotes=}}Ang '''Vessalico''' ({{Langx|lij|Vesarco}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genoa |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vessalico ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borghetto d'Arroscia]], [[Casanova Lerrone]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], at [[Pieve di Teco]]. == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9gnstp1xn0k8m47l91j71536mnkq3vc 2230461 2230448 2026-10-01T04:19:17Z Ryomaandres 8044 2230461 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vessalico|official_name=Comune di Vessalico|native_name=''Vesarco''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|3|N|7|58|E|type:city(299)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Paola Giliberti|area_footnotes=|area_total_km2=10.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vasselcesi|elevation_footnotes=|elevation_m=197|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website |www.comune.vessalico.im.it}}|footnotes=|image_skyline=Vessalico-IMG 0828.JPG}}Ang '''Vessalico''' ({{Langx|lij|Vesarco}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genoa |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vessalico ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borghetto d'Arroscia]], [[Casanova Lerrone]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], at [[Pieve di Teco]]. == Heograpiyang pisikal == Ang nayon ng Vessalico ay matatagpuan sa gitnang [[Lambak ng Arroscia]], sa kaliwang pampang ng ilog Arroscia, at sa mga dalisdis ng Bundok Frascinello (1,120 m). Ang isa pang tuktok sa lugar ng Vessalico ay ang Punta Alto (1,082 m). Ang taas ng lugar ng Vessalico ay mula sa minimum na 197 m sa ibabaw ng dagat hanggang sa maximum na 1,208 m. Ang teritoryong munisipal ay binubuo, bilang karagdagan sa kabesera, ng mga ''[[frazione]]'' ng Lenzari, Perinetti at Siglioli para sa isang teritoryal na lawak na 10.46 km².<ref name="Statuto">{{cita web|url=http://www.comune.vessalico.im.it/Default.aspx?pageid=page486|titolo=Fonte dallo statuto comunale di Vessalico|accesso=11 dicembre 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160304125510/http://www.comune.vessalico.im.it/Default.aspx?pageid=page486|dataarchivio=4 marzo 2016|urlmorto=sì}}</ref> == Ekonomiya == Ang pangunahing pinagkukunang-yaman ng munisipalidad ay nakaugnay sa [[agrikultura]], lalo na ang pagtatanim ng mga [[Vitis|bid]] at [[olibo]]. == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ln2rgivpl9q0cu11y7337vn9hl8h2st 0 339995 2230449 2026-10-01T03:59:11Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375470688|Vallebona]]" 2230449 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vallebona|official_name=Comune di Vallebona|native_name=''Valebona''|image_shield=Vallebona-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|49|N|7|40|E|type:city(1,181)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Roberta Guglielmi|area_footnotes=|area_total_km2=6.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vallebonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=149|saint=|day=|postal_code=18012|area_code=0184|website={{official website|http://www.vallebona.info/}}|footnotes=}}Ang '''Vallebona''' ({{Langx|lij|Valebona}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vallebona ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordighera]], [[Ospedaletti]], [[Perinaldo]], [[San Biagio della Cima]], [[Seborga]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], at [[Vallecrosia]]. == Kasaysayan == Noong Abril 20, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, [[Camporosso]], Vallebona, [[Vallecrosia]], [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang maitayo ang tinatawag nilang "{{Lang|it|Magnifica Comunità degli Otto Luoghi|italic=no}}", na maaaring isalin bilang: "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jd5dqwm0qyxs8iqjve63pheswscm6uh 2230463 2230449 2026-10-01T04:21:54Z Ryomaandres 8044 2230463 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vallebona|official_name=Comune di Vallebona|native_name=''Valebona''|image_shield=Vallebona-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|49|N|7|40|E|type:city(1,181)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Roberta Guglielmi|area_footnotes=|area_total_km2=6.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vallebonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=149|saint=|day=|postal_code=18012|area_code=0184|website={{official website|http://www.vallebona.info/}}|footnotes=|image_skyline=Vallebona.JPG}}Ang '''Vallebona''' ({{Langx|lij|Valebona}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vallebona ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordighera]], [[Ospedaletti]], [[Perinaldo]], [[San Biagio della Cima]], [[Seborga]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], at [[Vallecrosia]]. == Heograpiyang pisikal == Ang lugar ng Vallebona ang pangunahing bayan sa lambak ng Ilog Borghetto, sa sangandaan ng ilang ruta patungo sa mga komunidad ng [[Vallecrosia al Mare]] at [[Sasso di Bordighera]]. Ang bayan ng Vallebona, na matatagpuan sa isang dalisdis, ay nagpapanatili ng tipikal na arkitektura ng mga bahay na bato at ng network ng mga eskinita at pangunahing plasa. Ang mga terasa na nakapalibot sa urban area ay pangunahing ginagamit para sa pagtatanim ng walis, mimosa, mga puno ng olibo, at mga baging. Kabilang sa mga tuktok sa lugar ng Vallebona ay ang Monte Nero (606 m). == Kasaysayan == Noong Abril 20, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, [[Camporosso]], Vallebona, [[Vallecrosia]], [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang maitayo ang tinatawag nilang "{{Lang|it|Magnifica Comunità degli Otto Luoghi|italic=no}}", na maaaring isalin bilang: "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6dtc63o49l36uev9prtt4yat5ptuksy 2230464 2230463 2026-10-01T04:22:16Z Ryomaandres 8044 2230464 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vallebona|official_name=Comune di Vallebona|native_name=''Valebona''|image_shield=Vallebona-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|49|N|7|40|E|type:city(1,181)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Roberta Guglielmi|area_footnotes=|area_total_km2=6.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vallebonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=149|saint=|day=|postal_code=18012|area_code=0184|website={{official website|http://www.vallebona.info/}}|footnotes=|image_skyline=Vallebona.JPG}}Ang '''Vallebona''' ({{Langx|lij|Valebona}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vallebona ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordighera]], [[Ospedaletti]], [[Perinaldo]], [[San Biagio della Cima]], [[Seborga]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], at [[Vallecrosia]]. == Heograpiyang pisikal == Ang lugar ng Vallebona ang pangunahing bayan sa lambak ng Ilog Borghetto, sa sangandaan ng ilang ruta patungo sa mga komunidad ng [[Vallecrosia al Mare]] at [[Sasso (Bordighera)|Sasso di Bordighera]]. Ang bayan ng Vallebona, na matatagpuan sa isang dalisdis, ay nagpapanatili ng tipikal na arkitektura ng mga bahay na bato at ng network ng mga eskinita at pangunahing plasa. Ang mga terasa na nakapalibot sa urban area ay pangunahing ginagamit para sa pagtatanim ng walis, mimosa, mga puno ng olibo, at mga baging. Kabilang sa mga tuktok sa lugar ng Vallebona ay ang Monte Nero (606 m). == Kasaysayan == Noong Abril 20, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, [[Camporosso]], Vallebona, [[Vallecrosia]], [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang maitayo ang tinatawag nilang "{{Lang|it|Magnifica Comunità degli Otto Luoghi|italic=no}}", na maaaring isalin bilang: "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3wesamc30jj1vjtvan3t6kbujrme46n 0 339996 2230450 2026-10-01T03:59:48Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375471301|Vasia]]" 2230450 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vasia|official_name=Comune di Vasia|native_name=|image_size=|image_shield=Vasia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|7|57|E|type:city(423)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mauro Casale|area_footnotes=|area_total_km2=11.15|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vasiesi|elevation_footnotes=|elevation_m=385|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.vasia.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Vasia''' ay isang ''[[comune]]'' (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon [[Liguria|ng Liguria]] sa [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vasia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Dolcedo]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Lucinasco]], [[Pontedassio]], at [[Prelà]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.vasia.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qxawzlhhq3yhy51me5ceznq3b00htto 2230451 2230450 2026-10-01T04:00:23Z Ryomaandres 8044 2230451 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vasia|official_name=Comune di Vasia|native_name=|image_size=|image_shield=Vasia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|7|57|E|type:city(423)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mauro Casale|area_footnotes=|area_total_km2=11.15|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vasiesi|elevation_footnotes=|elevation_m=385|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.vasia.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Vasia''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vasia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Dolcedo]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Lucinasco]], [[Pontedassio]], at [[Prelà]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.vasia.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9rtihprczx5s2pmlav89zaftdrazplh 2230465 2230451 2026-10-01T04:23:27Z Ryomaandres 8044 2230465 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Vasia|official_name=Comune di Vasia|native_name=|image_size=|image_shield=Vasia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|7|57|E|type:city(423)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mauro Casale|area_footnotes=|area_total_km2=11.15|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Vasiesi|elevation_footnotes=|elevation_m=385|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.vasia.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Vasia-chiesa sant'antonio4.jpg}}Ang '''Vasia''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Vasia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Dolcedo]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Lucinasco]], [[Pontedassio]], at [[Prelà]]. == Heograpiyang pisikal == Ang nayon ay matatagpuan sa paanan ng Bundok Acquarone (735 m), na may iba't ibang mga nayon at pamayanan na umuunlad sa mga gilid na lambak ng mga batis ng Molini—ang huli ay isang sanga ng batis ng [[Prino]]—at ng batis ng Vasia. Kabilang sa iba pang mga taluktok sa lugar ng Vasia ang Bundok Scuassi (889 m), Bundok dei Prati (784 m), Bundok Pissibinelli (737 m), Poggio della Croce (681 m), at Bundok Pian Cavallo (578 m). == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng toponimo na Vasia ay hindi pa rin tiyak at hindi pa rin alam hanggang ngayon.<ref name="Siusa">{{cita web|url=http://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=34654&RicFrmRicSemplice=Vasia&RicSez=produttori&RicVM=ricercasemplice|titolo=Fonte dal Sistema Informativo Unificato per le Soprintendenze Artistiche|accesso=30 maggio 2018}}</ref> Ang unang pamayanan ng tao ay matatagpuan sa mas hilaga kaysa sa kasalukuyang pamayanan ng Vasia.<ref name="Siusa" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.vasia.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] em7v2dr4h5bpeubk4avecdqg5f6k4i0 0 339997 2230452 2026-10-01T04:01:39Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374985822|Badalucco]]" 2230452 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Badalucco|official_name=Comune di Badalucco|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|55|N|7|51|E|type:city(1,254)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Matteo Orengo|area_footnotes=|area_total_km2=16.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Badalucchesi|elevation_footnotes=|elevation_m=179|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.badalucco.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Badalucco''' ({{Langx|lij|Baaucco}}, lokal na {{Lang|lij|Baraücu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Badalucco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bajardo]], [[Ceriana]], [[Dolcedo]], [[Molini di Triora]], [[Montalto Ligure]], at [[Taggia]]. Isa ito sa ''{{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}}'' ("Ang mga pinakamagandang mga nayon ng Italya"). <ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] esu9p8dm3qb5wbh5udzlupcpu7s9b27 2230466 2230452 2026-10-01T04:25:40Z Ryomaandres 8044 2230466 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Badalucco|official_name=Comune di Badalucco|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|55|N|7|51|E|type:city(1,254)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Matteo Orengo|area_footnotes=|area_total_km2=16.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Badalucchesi|elevation_footnotes=|elevation_m=179|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.badalucco.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Badalucco panorama.jpg}}Ang '''Badalucco''' ({{Langx|lij|Baaucco}}, lokal na {{Lang|lij|Baraücu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Badalucco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bajardo]], [[Ceriana]], [[Dolcedo]], [[Molini di Triora]], [[Montalto Ligure]], at [[Taggia]]. Isa ito sa ''{{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}}'' ("Ang mga pinakamagandang mga nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang Badalucco ay matatagpuan sa gitna ng [[Lambak Argentina]], katabi ng Rocca di San Nicolò. Ang sinaunang nayon noong medyebal, na itinayo sa tabi ng batis na kapareho ng pangalan, ay nagtatampok ng mga tipikal na nakalantad na bahay na bato na nakapalibot sa makikipot na eskinita, makikipot na kalye, at maliliit na plasa. Dalawang natatanging tulay noong huling bahagi ng [[Gitnang Kapanahunan|medyebal]], na itinayo sa hugis humpback, ang nakatayo sa pasukan at labasan ng nayon. == Kasaysayan == Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], aktibong nakilahok ang bansa sa pakikibaka para sa kalayaan, na may ilang mga tunggalian sa pagitan ng mga Nazi at mga partisano, tulad ng [[Labanan sa Badalucco]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] d5xct08264ntgccyymowibszy226xh5 0 339998 2230453 2026-10-01T04:04:31Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374802358|Bordighera]]" 2230453 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bordighera|official_name=Città di Bordighera|native_name=|imagesize=|image_shield=Bordighera-Stemma.svg|shield_alt=|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|47|N|07|40|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=[[Borghetto San Nicolò]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]]|mayor_party=|mayor=Vittorio Ingenito|area_footnotes=|area_total_km2=10.41|population_footnotes=|population_demonym=Bordigotti|elevation_footnotes=|elevation_m=5|saint=St. Ampelius|day=14 May|postal_code=18012|area_code=0184|website={{official website|https://www.comune.bordighera.im.it/}}|footnotes=}}Ang '''Bordighera''' ({{IPA|it|bordiˈɡɛːra}} {{Langx|lij|A Bordighea}}, lokal na {{Lang|lij|A Burdighea}}) ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]]. == Heograpiya == Ang Bordighera ay matatagpuan {{Convert|20|km|mi}} mula sa hangganan ng lupa sa pagitan ng Italya at [[Pransiya]], ang baybayin ng Pransiya ay makikita mula sa bayan. Dahil makikita itong Capo Sant'Ampelio, na nakausli sa dagat, at ito ang pinakatimog na komuna ng rehiyon. Ang kapa ay nasa halos parehong latitud ng [[Lungsod ng Pisa|Pisa]] at nagtatampok ng isang maliit na simbahan na itinayo noong ika-11 siglo para kay Sant'Ampelio, ang patron ng lungsod. Dahil ang Bordighera ay itinayo kung saan ang [[Alpes Maritimos]] ay bumabagsak sa dagat, nakikinabang ito sa epekto ng [[Hanging foehn|Foehn]] na lumilikha ng isang espesyal na mikroklima na may mas maiinit na taglamig. Karamihan sa populasyon ng Bordighera ay may edad 50 o higit pa. == Kasaysayan == Tila ang Bordighera ay tinitirhan na simula pa noong panahon ng [[Paleolitiko]], dahil ang mga arkeologo ay nakatuklas ng mga palatandaan ng mga aktibidad ng tao sa mga kuweba sa baybayin ng Italya at Pransiya. Noong ika-6 na siglo BK dumating ang mga Ligur, kung saan nagmula ang pangalan ng rehiyon, "Liguria" sa Italyano. Sila ang mga unang taong nagpabago sa lupain at lumikha ng isang nakaayos na lipunan. Ang lugar ay partikular na maunlad noong panahon ng mga Romano dahil ito ay matatagpuan sa [[Via Julia Augusta]] noong ika-1 siglo BK. Matapos ang pagbagsak ng [[Imperyong Romano]], ang nayon ay inabandona dahil sa madalas na pag-atake ng mga pirata. Dumating ang Ginintuang Panahon ng lungsod noong ika-19 na siglo nang ang ibabang lungsod ay itinayo sa tabi ng kalsadang "Corniche" at ng dagat na umakit sa mga turistang Ingles. Ang interes sa turista sa Bordighera ay tila pinasigla ng isang nobela ni [[Giovanni Ruffini]] na pinamagatang ''Il Dottor Antonio'', na inilathala noong 1855 sa [[Edinburgo]] at itinampok ang bayan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.bordighera.im.it/ Opisyal na Website] {{In lang|it|en}} * [https://italian-riviera.com/en/riviera-di-ponente/riviera-dei-fiori/bordighera/ Gabay sa Paglalakbay sa Bordighera] {{In lang|it|en|fr}} * [http://www.bordighera.net/ Impormasyon sa Lungsod] {{In lang|it}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2i8uzr27irsq2hl1564f1t3v08x7k7p 2230455 2230453 2026-10-01T04:06:46Z Ryomaandres 8044 2230455 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bordighera|official_name=Città di Bordighera|native_name=|imagesize=|image_shield=Bordighera-Stemma.svg|shield_alt=|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|47|N|07|40|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=[[Borghetto San Nicolò]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]]|mayor_party=|mayor=Vittorio Ingenito|area_footnotes=|area_total_km2=10.41|population_footnotes=|population_demonym=Bordigotti|elevation_footnotes=|elevation_m=5|saint=St. Ampelius|day=14 May|postal_code=18012|area_code=0184|website={{official website|https://www.comune.bordighera.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Bordighera da dietro.jpg}}Ang '''Bordighera''' ({{IPA|it|bordiˈɡɛːra}} {{Langx|lij|A Bordighea}}, lokal na {{Lang|lij|A Burdighea}}) ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]]. == Heograpiya == Ang Bordighera ay matatagpuan {{Convert|20|km|mi}} mula sa hangganan ng lupa sa pagitan ng Italya at [[Pransiya]], ang baybayin ng Pransiya ay makikita mula sa bayan. Dahil makikita itong Capo Sant'Ampelio, na nakausli sa dagat, at ito ang pinakatimog na komuna ng rehiyon. Ang kapa ay nasa halos parehong latitud ng [[Lungsod ng Pisa|Pisa]] at nagtatampok ng isang maliit na simbahan na itinayo noong ika-11 siglo para kay Sant'Ampelio, ang patron ng lungsod. Dahil ang Bordighera ay itinayo kung saan ang [[Alpes Maritimos]] ay bumabagsak sa dagat, nakikinabang ito sa epekto ng [[Hanging foehn|Foehn]] na lumilikha ng isang espesyal na mikroklima na may mas maiinit na taglamig. Karamihan sa populasyon ng Bordighera ay may edad 50 o higit pa. == Kasaysayan == Tila ang Bordighera ay tinitirhan na simula pa noong panahon ng [[Paleolitiko]], dahil ang mga arkeologo ay nakatuklas ng mga palatandaan ng mga aktibidad ng tao sa mga kuweba sa baybayin ng Italya at Pransiya. Noong ika-6 na siglo BK dumating ang mga Ligur, kung saan nagmula ang pangalan ng rehiyon, "Liguria" sa Italyano. Sila ang mga unang taong nagpabago sa lupain at lumikha ng isang nakaayos na lipunan. Ang lugar ay partikular na maunlad noong panahon ng mga Romano dahil ito ay matatagpuan sa [[Via Julia Augusta]] noong ika-1 siglo BK. Matapos ang pagbagsak ng [[Imperyong Romano]], ang nayon ay inabandona dahil sa madalas na pag-atake ng mga pirata. Dumating ang Ginintuang Panahon ng lungsod noong ika-19 na siglo nang ang ibabang lungsod ay itinayo sa tabi ng kalsadang "Corniche" at ng dagat na umakit sa mga turistang Ingles. Ang interes sa turista sa Bordighera ay tila pinasigla ng isang nobela ni [[Giovanni Ruffini]] na pinamagatang ''Il Dottor Antonio'', na inilathala noong 1855 sa [[Edinburgo]] at itinampok ang bayan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.bordighera.im.it/ Opisyal na Website] {{In lang|it|en}} * [https://italian-riviera.com/en/riviera-di-ponente/riviera-dei-fiori/bordighera/ Gabay sa Paglalakbay sa Bordighera] {{In lang|it|en|fr}} * [http://www.bordighera.net/ Impormasyon sa Lungsod] {{In lang|it}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6hn91ibzig52bu762uw293q0k5mgzfp 0 339999 2230454 2026-10-01T04:05:55Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374802464|Borghetto d'Arroscia]]" 2230454 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Borghetto d'Arroscia|official_name=Comune di Borghetto d'Arroscia|native_name=|image=Borghetto d'Arroscia-IMG 0837.JPG|caption=Simbahan sa Borghetto d'Arroscia|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|3|N|7|59|E|type:city(471)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Gavenola, Gazzo, [[Leverone]], Montecalvo, Ubaga, Ubaghetta|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=Luca Ronco|area_total_km2=25.95|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=455|population_as_of=Abril 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Borghettini|elevation_footnotes=|elevation_m=155|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website |www.comune.borghettodarroscia.im.it}}|footnotes=}}Ang '''Borghetto d'Arroscia''' ({{Langx|lij|O Borghetto d'Areuscia}}, lokal na {{Lang|lij|Burghettu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Borghetto d'Arroscia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aquila di Arroscia]], [[Caprauna]], [[Casanova Lerrone]], [[Pieve di Teco]], [[Ranzo]], at [[Vessalico]]. Nakuha nito ang pangalan mula sa [[Arroscia]], isang malaking sapa na dumadaloy pababa mula sa [[Alpes Ligures]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] kyc45i7auslvkskh8mj56yqqt739m5s 2230467 2230454 2026-10-01T04:26:55Z Ryomaandres 8044 2230467 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Borghetto d'Arroscia|official_name=Comune di Borghetto d'Arroscia|native_name=|image=Borghetto d'Arroscia-IMG 0837.JPG|caption=Simbahan sa Borghetto d'Arroscia|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|3|N|7|59|E|type:city(471)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Gavenola, Gazzo, [[Leverone]], Montecalvo, Ubaga, Ubaghetta|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=Luca Ronco|area_total_km2=25.95|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=455|population_as_of=Abril 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Borghettini|elevation_footnotes=|elevation_m=155|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website={{official website |www.comune.borghettodarroscia.im.it}}|footnotes=|image_skyline=Borghetto d'Arroscia panorama.png}}Ang '''Borghetto d'Arroscia''' ({{Langx|lij|O Borghetto d'Areuscia}}, lokal na {{Lang|lij|Burghettu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Borghetto d'Arroscia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aquila di Arroscia]], [[Caprauna]], [[Casanova Lerrone]], [[Pieve di Teco]], [[Ranzo]], at [[Vessalico]]. Nakuha nito ang pangalan mula sa [[Arroscia]], isang malaking sapa na dumadaloy pababa mula sa [[Alpes Ligures]]. == Heograpiyang pisikal == Ang lugar ng Borghettino ay matatagpuan sa sahig ng lambak ng ilog [[Arroscia]], paakyat sa agos mula sa tagpuan ng ilog Calabria at ng pangunahing ilog. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ay ang Bundok Bello (1,315 m), Bundok Cucco (1,144 m), Bundok Boschetto (831 m), Bundok Sprandega (791 m), at Bundok Riondo (776 m). == Kasaysayan == Sumailalim ito sa mga huling pagsasaayos sa teritoryo ng munisipyo noong 1949<ref>{{Cita legge italiana|tipo=DPN|anno=1949|mese=04|giorno=07|numero=243}}</ref> nang idagdag ang [[Frazione|''frazione'']] ng Gavenola, na hiwalay sa Aquila d'Arroscia, habang ang opisyal na pangalan na "Borghetto d'Arroscia" ay mula pa noong 1955.<ref>{{Cita legge italiana|tipo=DPR|anno=1955|mese=06|giorno=03|numero=582}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pcghv8a8xw1fhu1f5c4bn8eogotj716 0 340000 2230456 2026-10-01T04:07:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374973130|Bajardo]]" 2230456 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bajardo|official_name=Comune di Bajardo|native_name=|image_size=|image_shield=Bajardo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|54|N|7|43|E|type:city(306)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Berzi, Vignai <ref name="statuto">Comune di Baiardo, [http://autonomie.interno.it/statuti/statuti/baiardo.pdf ''Statuto''] (1992).</ref>|mayor_party=|mayor=Francesca Laura|area_footnotes=<ref name="provincia"/>|area_total_km2=24.54|population_footnotes=<ref name="istat"/>|population_demonym=Baiardesi or Bajocchi|elevation_footnotes=<ref name="istat">Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]), [http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/elenco_comuni_italiani_31_mar_2009.csv ''Elenco comuni italiani 31 mar 2009''].</ref>|elevation_m=900|saint=Saint [[Nicholas of Bari]]<ref>A deduction made from the fact that the only parish church which [http://www.chiesacattolica.it/cci_new/parrocchie/parrocchie.html Chiesa Cattolica Italiana website] identifies within the comune is S. Nicolò da Bari, Piazza Parrocchiale 12, Bajardo 18031 (IM).</ref>|day=|postal_code=18031|area_code=0184|website={{official website|http://www.comunebajardo.it/}}|footnotes=}}Ang '''Bajardo''' (tinatawag din '''Baiardo''') ({{Langx|lij|Baiardu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]]. Ito ay humigit-kumulang {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. [[File:Bajardo-chiesa_nicolò_vecchia2.JPG|left|thumb| Ang mga labi ng lumang simbahan ng San Nicolò.]] Ang pangunahing pamayanan nito, ang Bajardo mismo, ay isang nayon noong medyebal na nakatayo sa taas na {{Convert|900|m|ft}}<ref name="istat">Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]), [http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/elenco_comuni_italiani_31_mar_2009.csv ''Elenco comuni italiani 31 mar 2009''].</ref> sa isang tuktok sa dulo ng basin ng [[batis]] ng [[Nervia]]. == Kasaysayan == Unang pinasiyahan ng mga [[Pamilya Ventimiglia|Konde ng Ventimiglia]], ito ay naipasa sa [[Markes ng Ceva]] bago napasailalim sa [[Republika ng Genova|kontrol ng mga Genoves]] noong 1259. Nanatili ito sa Genova hanggang 1815 nang maging bahagi ito ng [[Kaharian ng Cerdeña]].<ref name="provincia">Provincia di Imperia, [http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx ''Bajardo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110142623/http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx|date=2008-11-10}}.</ref> Ang simbahang parokya ng San Nicolò da Bari sa Piazza Parrocchiale<ref name="cci">Chiesa Cattolica Italiana, [http://www.chiesacattolica.it/pls/cci_new/bd_edit_info.edit_parret?id_p=3570006 ''Parrocchia San Nicolò da Bari'']{{dead link|date=December 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ay itinayo noong 1893 upang palitan ang simbahang nawasak ng lindol noong 1887.<ref name="provincia2">Provincia di Imperia, [http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx ''Bajardo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110142623/http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx|date=2008-11-10}}.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunebajardo.it/ Opisyal na website] * [https://kcn.binhduong.gov.vn/hethongvanban/Lists/HoiDapCongDan/Attachments/2245/46thinh-tuong-phat-di-lac-dep-527.htm Tượng Phật Di Lặc] {{Province of Imperia}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] e4hq64ib53ki4tn5hojykqtry6agbvo 2230457 2230456 2026-10-01T04:09:23Z Ryomaandres 8044 2230457 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bajardo|official_name=Comune di Bajardo|native_name=|image_size=|image_shield=Bajardo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|54|N|7|43|E|type:city(306)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Berzi, Vignai <ref name="statuto">Comune di Baiardo, [http://autonomie.interno.it/statuti/statuti/baiardo.pdf ''Statuto''] (1992).</ref>|mayor_party=|mayor=Francesca Laura|area_footnotes=<ref name="provincia"/>|area_total_km2=24.54|population_footnotes=<ref name="istat"/>|population_demonym=Baiardesi or Bajocchi|elevation_footnotes=<ref name="istat">Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]), [http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/elenco_comuni_italiani_31_mar_2009.csv ''Elenco comuni italiani 31 mar 2009''].</ref>|elevation_m=900|saint=Saint [[Nicholas of Bari]]<ref>A deduction made from the fact that the only parish church which [http://www.chiesacattolica.it/cci_new/parrocchie/parrocchie.html Chiesa Cattolica Italiana website] identifies within the comune is S. Nicolò da Bari, Piazza Parrocchiale 12, Bajardo 18031 (IM).</ref>|day=|postal_code=18031|area_code=0184|website={{official website|http://www.comunebajardo.it/}}|footnotes=|image_skyline=Bajardo.jpg}}Ang '''Bajardo''' (tinatawag din '''Baiardo''') ({{Langx|lij|Baiardu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]]. Ito ay humigit-kumulang {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. [[File:Bajardo-chiesa_nicolò_vecchia2.JPG|left|thumb| Ang mga labi ng lumang simbahan ng San Nicolò.]] Ang pangunahing pamayanan nito, ang Bajardo mismo, ay isang nayon noong medyebal na nakatayo sa taas na {{Convert|900|m|ft}}<ref name="istat">Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]), [http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/elenco_comuni_italiani_31_mar_2009.csv ''Elenco comuni italiani 31 mar 2009''].</ref> sa isang tuktok sa dulo ng basin ng [[batis]] ng [[Nervia]]. == Heograpiyang pisikal == Ang nayon ay may tipikal na katangiang rural, na may parehong linear at annular na estruktura, at nagpapakita ng maraming katangiang pangkapaligiran at arkitektura na tipikal ng mga nayon ng Ligurian: bato, makikipot na eskinita, na may matataas na bahay na konektado sa isa't isa sa pamamagitan ng mga arkong kontrapresyon. == Kasaysayan == Unang pinasiyahan ng mga [[Pamilya Ventimiglia|Konde ng Ventimiglia]], ito ay naipasa sa [[Markes ng Ceva]] bago napasailalim sa [[Republika ng Genova|kontrol ng mga Genoves]] noong 1259. Nanatili ito sa Genova hanggang 1815 nang maging bahagi ito ng [[Kaharian ng Cerdeña]].<ref name="provincia">Provincia di Imperia, [http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx ''Bajardo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110142623/http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx|date=2008-11-10}}.</ref> Ang simbahang parokya ng San Nicolò da Bari sa Piazza Parrocchiale<ref name="cci">Chiesa Cattolica Italiana, [http://www.chiesacattolica.it/pls/cci_new/bd_edit_info.edit_parret?id_p=3570006 ''Parrocchia San Nicolò da Bari'']{{dead link|date=December 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ay itinayo noong 1893 upang palitan ang simbahang nawasak ng lindol noong 1887.<ref name="provincia2">Provincia di Imperia, [http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx ''Bajardo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110142623/http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx|date=2008-11-10}}.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunebajardo.it/ Opisyal na website] * [https://kcn.binhduong.gov.vn/hethongvanban/Lists/HoiDapCongDan/Attachments/2245/46thinh-tuong-phat-di-lac-dep-527.htm Tượng Phật Di Lặc] {{Province of Imperia}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] iphbqghnoubeiocjz1qcvwfgk708f0j 0 340001 2230471 2026-10-01T05:30:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375329261|Caravonica]]" 2230471 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Caravonica|official_name=Comune di Caravonica|native_name=''Caironega''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|59|N|7|58|E|type:city(301)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Angelo Francesco Dulbecco|area_footnotes=|area_total_km2=4.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Caravonichesi|elevation_footnotes=|elevation_m=360|saint=|day=|postal_code=18021|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.caravonica.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Caravonica-panorama.jpg}}Ang '''Caravonica''' ({{Langx|lij|Caironega}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Caravonica ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], [[Chiusanico]], at [[Pieve di Teco]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] oryrw1owq0m3j6kkafvoi66yunj1cb8 2230489 2230471 2026-10-01T05:57:47Z Ryomaandres 8044 2230489 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Caravonica|official_name=Comune di Caravonica|native_name=''Caironega''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|59|N|7|58|E|type:city(301)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Angelo Francesco Dulbecco|area_footnotes=|area_total_km2=4.47|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Caravonichesi|elevation_footnotes=|elevation_m=360|saint=|day=|postal_code=18021|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.caravonica.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Caravonica-panorama.jpg}}Ang '''Caravonica''' ({{Langx|lij|Caironega}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Caravonica ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], [[Chiusanico]], at [[Pieve di Teco]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Caravonica ay matatagpuan sa kahabaan ng kanang bahagi ng lambak ng sapa ng Trexenda, ang huli ay isang tributaryo ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]]. == Kasaysayan == Ang nayon ay binanggit sa unang pagkakataon sa isang dokumento mula 1150, habang ang akto ni Obispo Odoardo ay nagsimula limang taon na ang nakalilipas, na nagbigay sa mga bilang na sina Raimondo at Filippo ng Ventimiglia ng koleksyon ng mga nalikom ng mga ikapu ng simbahan sa mga teritoryo ng lambak ng Maro at ng Imperyo, at samakatuwid din ng Caravonica (145).<ref name="Provincia di Imperia">Fonte dal libro di {{cita libro|Andrea|Gandolfo|La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni. Volume 1|2005|Blu Edizioni|Peveragno}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3mg0436ndfz8np13in67j1qdrn1dyqp 0 340002 2230472 2026-10-01T05:33:25Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375331334|Castel Vittorio]]" 2230472 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castelvittorio|official_name=Comune di Castelvittorio|native_name=|image_size=|image_shield=Castelvittorio-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|55|N|7|40|E|type:city(364)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Gian Stefano Orengo|area_footnotes=|area_total_km2=25.8|population_footnotes=|population_demonym=Castellesi|elevation_footnotes=|elevation_m=420|saint=San Esteban|day=Disyembre 26|postal_code=18037|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.castelvittorio.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Castellvittorio viewed from Pigna, July 2006.JPG}}Ang '''Castelvittorio''' ({{Langx|lij|Caste}}, lokal na {{Lang|lij|U Casté}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Castelvittorio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Apricale]], [[Bajardo]], [[Isolabona]], [[Molini di Triora]], [[Pigna, Liguria|Pigna]], at [[Triora]].  Ang simbahang parokya ng San Esteban ay naglalaman ng bas-relief mula ika-16 o ika-17 siglo, isang ''Pagpapako kay Hesus sa Krus'' ni [[Marcello Venusti]] (huling bahagi ng ika-16 na siglo) at isang krusipiho ni [[Anton Maria Maragliano]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j4fz9rcmjdlc9ur8f033vjumwdrjlih 2230493 2230472 2026-10-01T06:01:47Z Ryomaandres 8044 2230493 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castelvittorio|official_name=Comune di Castelvittorio|native_name=|image_size=|image_shield=Castelvittorio-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|55|N|7|40|E|type:city(364)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Gian Stefano Orengo|area_footnotes=|area_total_km2=25.8|population_footnotes=|population_demonym=Castellesi|elevation_footnotes=|elevation_m=420|saint=San Esteban|day=Disyembre 26|postal_code=18037|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.castelvittorio.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Castellvittorio viewed from Pigna, July 2006.JPG}}Ang '''Castelvittorio''' ({{Langx|lij|Caste}}, lokal na {{Lang|lij|U Casté}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Castelvittorio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Apricale]], [[Bajardo]], [[Isolabona]], [[Molini di Triora]], [[Pigna, Liguria|Pigna]], at [[Triora]].  Ang simbahang parokya ng San Esteban ay naglalaman ng bas-relief mula ika-16 o ika-17 siglo, isang ''Pagpapako kay Hesus sa Krus'' ni [[Marcello Venusti]] (huling bahagi ng ika-16 na siglo) at isang krusipiho ni [[Anton Maria Maragliano]]. == Heograpiyang pisikal == Ang nayon ng Castel Vittorio, na nabuo sa pamamagitan ng isang makasaysayang nukleo ng eliptikang hugis, ay nakatayo sa tuktok ng isang matarik na burol, sa dulo ng isang manipis na makahoy na tagaytay na nangingibabaw sa itaas na lambak ng batis ng [[Nervia]]. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ay ang Carmo delle Verme (1502 m), Carmo San Vincenzo (1274 m), Colle Langan (1227 m) at Carmo Langan (1204 m), Poggio del Borra (1091 m), Bundok Garbinee (1065 m), Bundok Mera (1063 m), (1063 m), Cima Manaiberg (1003 m), Cima Manaiberg Bundok Roverbella (864 m), Testa del Carmo (853 m). == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4ldb9drglrpbflpcvionzhz8blfchk5 0 340003 2230477 2026-10-01T05:35:39Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Cesio]] sa [[Cesio, Liguria]] 2230477 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Cesio, Liguria]] 8n78taob9vsav13vnfiedlp1brhsafe 2230480 2230477 2026-10-01T05:36:35Z Ryomaandres 8044 Changed redirect target from [[Cesio, Liguria]] to [[Sesyo]] 2230480 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sesyo]] 5ni8oahd0m9w20dlpk892gz6n7bp19c 0 340004 2230479 2026-10-01T05:36:07Z Ryomaandres 8044 Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Sisyo]] sa [[Sesyo]] mula sa redirect 2230479 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sesyo]] 5ni8oahd0m9w20dlpk892gz6n7bp19c 0 340005 2230481 2026-10-01T05:40:58Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375463748|Cervo, Liguria]]" 2230481 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cervo|official_name=Comune di Cervo|native_name=''O Çervo''|image_shield=Cervo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|55|N|8|07|E|region:IT_type:city(1157)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=LIG}}|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.39|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cervesi|elevation_footnotes=|elevation_m=66|saint=[[San Juan Bautista]]|day=Hunyo 24|postal_code=18010|area_code=0183|website={{official website|https://www.cervo.com/}}|footnotes=|image_skyline=Cervo Altstadt 20090902.jpg}}Ang '''Cervo''' ({{Langx|lij|O Çervo}}) ay isang maliit, sinaunang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]]. Itinayo ito sa tuktok ng isang burol sa kahabaan ng [[Riviera ng Italya]]. Ito ay may humigit-kumulang 1,200 na naninirahan. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Pangkalahatang-tanaw == [[File:Cervo083.jpg|left|thumb|200x200px| Sa loob ng [[Museong Etnograpiko ng Kanlurang Liguria]]]] Ang paninirahan ay nagsimula bilang isang Romanong mansiyon sa kahabaan ng [[Via Julia Augusta]]. Dahan-dahang lumalawak, noong medyebal na panahon, ito ay naging isang [[piyudo]] ng Markes ng [[Clavesana]], na isang sakop ng [[Republika ng Genova]], kung saan si Cervo ay palaging tapat. Ang kasalukuyang katangian ng Cervo ay nagmula pa sa mga panahong ito: ang mga tore at kuta noong ika-16 na siglo ay pinoprotektahan pa rin ang nayon. Isa sa mga pangunahing atraksiyon nito ay ang magandang [[Estilong Baroko|barokong]] simbahan ni San Juan Bautista, na tinatanaw ang dagat. Ang [[Arkitekturang Romaniko|Romanikong]] Oratorio di Santa Caterina ay naglalaman ng mga [[fresco]] noong ika-18 siglo.<ref name="whitehouse2016">{{Cite book |last=Whitehouse |first=Rosie |title=Liguria |date=2016 |publisher=Bradt Travel Guides |isbn=978-1784770105 |edition=2nd |location=Chalfont St Peter, UK |page=223}}</ref> Ang medyebal na kuta ng Clavesana ay matatagpuan sa [[Museong Etnograpiko ng Kanlurang Liguria|Ethnographic Museum of Western Liguria]] at sa [[Palazzo Viale-Citati]]. Dati, ang mga naninirahan dito ay kumikita mula sa pangingisda ng korales sa mga dagat ng [[Corsica|Corsican]] at [[Cerdeña]], bukod pa sa pagtatanim ng olibo at paglalayag, ngunit ang modernong ekonomiya ng Cervo ay nakabatay sa turismo at agrikultura. == Kakambal na bayan/kinakapatid na lungsod == Ang Cervo ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Spain}}[[Cervo, Lugo]], España (2008) == Sa kulturang popular == Bahagi ng pelikulang Aleman noong 1993 na ''[[Stalingrad (pelikula noong 1993)|Stalingrad]]'' ay kinunan sa Cervo.<ref>{{cite web |title=Stalingrad |url=http://filmsamerican.com/Stalingrad/ |access-date=13 December 2016 |publisher=Films American |quote=Errors in geography: At the beginning of the movie "Porto Cervo" is indicated as the location where the German army is located. But the city is clearly Cervo, in Liguria. Porto Cervo is in Sardinia.}}{{Dead link|date=November 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == Tingnan din == * [[Steria (sapa)|Steria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Cervo (comune, Italy)}} * {{Official website}} * [http://www.sommerakademie-cervo.de Summer music academy] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 0l6ev27zn0bxppq6r09neoc1bpn0nv4 0 340006 2230482 2026-10-01T05:43:14Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375327492|Camporosso]]" 2230482 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Camporosso|official_name=Città di Camporosso|native_name=|image_shield=Camporosso-Stemma.svg|image_flag=Bandiera di Camporosso (non ufficiale).svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|49|N|7|38|E|type:city(5,562)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Balloi, Brunetti, Ciaixe, Magauda, San Giacomo, Trinità|mayor_party=|mayor=Davide Gibelli|area_footnotes=|area_total_km2=17.6|population_footnotes=|population_demonym=Comporossini|elevation_footnotes=|elevation_m=25|saint=[[San Sebastian]]|day=Enero 20|postal_code=18033|area_code=+39 0184|website={{official website|http://www.camporosso.it/}}|footnotes=|image_skyline=E5955-Camporosso-Vallecrosia.jpg}}Ang '''Camporosso''' ({{Langx|lij|Campurussu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|160|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|45|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Camporosso ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Dolceacqua]], [[San Biagio della Cima]], [[Vallecrosia al Mare|Vallecrosia]], at [[Ventimiglia]]. == Kasaysayan == Noong Abril 21, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, Camporosso, [[Vallebona]], [[Vallecrosia al Mare|Vallecrosia]], [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang itayo ang tinatawag nilang "Magnifica Comunità degli Otto Luoghi", na maaaring isalin na "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Camporosso, Liguria|Camporosso}} * [http://www.camporosso.it/ Opisyal na website] * [https://liguria.indettaglio.it/eng/comuni/im/camporosso/camporosso.html karagdagang impormasyon tungkol sa Camporosso] {{In lang|en}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] kp6rnokj00ktqdcg2b3dc5m9rhbt2zp 2230488 2230482 2026-10-01T05:54:26Z Ryomaandres 8044 2230488 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Camporosso|official_name=Città di Camporosso|native_name=|image_shield=Camporosso-Stemma.svg|image_flag=Bandiera di Camporosso (non ufficiale).svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|49|N|7|38|E|type:city(5,562)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Balloi, Brunetti, Ciaixe, Magauda, San Giacomo, Trinità|mayor_party=|mayor=Davide Gibelli|area_footnotes=|area_total_km2=17.6|population_footnotes=|population_demonym=Comporossini|elevation_footnotes=|elevation_m=25|saint=[[San Sebastian]]|day=Enero 20|postal_code=18033|area_code=+39 0184|website={{official website|http://www.camporosso.it/}}|footnotes=|image_skyline=E5955-Camporosso-Vallecrosia.jpg}}Ang '''Camporosso''' ({{Langx|lij|Campurussu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|160|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|45|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Camporosso ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Dolceacqua]], [[San Biagio della Cima]], [[Vallecrosia al Mare|Vallecrosia]], at [[Ventimiglia]]. == Kasaysayan == Noong Abril 21, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, Camporosso, [[Vallebona]], [[Vallecrosia al Mare|Vallecrosia]], [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang itayo ang tinatawag nilang "Magnifica Comunità degli Otto Luoghi", na maaaring isalin na "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> == Kultura == === Lutuin === Kabilang sa mga tipikal na produktong lutuin ng lugar ng Camporossino at ang hinterland ng Val Nervia ay mayroong [[barbagiuai]] (pritong ravioli, puno ng kalabasa na may lasa ng keso ng brusso at aromatikong mga yerba) at shortcrust pastry at minatamis na abelyana na lokal na tinatawag na bane. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Camporosso, Liguria|Camporosso}} * [http://www.camporosso.it/ Opisyal na website] * [https://liguria.indettaglio.it/eng/comuni/im/camporosso/camporosso.html karagdagang impormasyon tungkol sa Camporosso] {{In lang|en}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nn7c1t3126rv1k4a4ve3ozosc2h8y46 0 340007 2230483 2026-10-01T05:43:25Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375112360|Chiusanico]]" 2230483 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiusanico|official_name=Comune di Chiusanico|native_name=|image_shield=Chiusanico-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|8|0|E|type:city(592)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Torria, Gazzelli, Garsci, Zebbi|mayor_party=|mayor=Nicia Tallone|area_footnotes=|area_total_km2=13.7|population_footnotes=|population_demonym=Chiusanichesi|elevation_footnotes=|elevation_m=380|saint=|day=|postal_code=18027|area_code=0183|website=|footnotes=|settlement_type=|image_skyline=Chiusanico-panorama.jpg}}Ang '''Chiusanico''' ({{Langx|lij|Ciuxanego}}, lokal na {{Lang|lij|Ciüxanegu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Chiusanico ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Caravonica]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], [[Chiusavecchia]], [[Diano Arentino]], [[Lucinasco]], [[Pontedassio]], [[Stellanello]], at [[Testico]]. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ESP}}[[Vilobí del Penedès]], España, mula noong 2003 == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ha86k0eg9s28na2yj3rxzlqqgyb4mec 2230492 2230483 2026-10-01T05:59:35Z Ryomaandres 8044 2230492 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiusanico|official_name=Comune di Chiusanico|native_name=|image_shield=Chiusanico-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|8|0|E|type:city(592)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Torria, Gazzelli, Garsci, Zebbi|mayor_party=|mayor=Nicia Tallone|area_footnotes=|area_total_km2=13.7|population_footnotes=|population_demonym=Chiusanichesi|elevation_footnotes=|elevation_m=380|saint=|day=|postal_code=18027|area_code=0183|website=|footnotes=|settlement_type=|image_skyline=Chiusanico-panorama.jpg}}Ang '''Chiusanico''' ({{Langx|lij|Ciuxanego}}, lokal na {{Lang|lij|Ciüxanegu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Chiusanico ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Caravonica]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], [[Chiusavecchia]], [[Diano Arentino]], [[Lucinasco]], [[Pontedassio]], [[Stellanello]], at [[Testico]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Chiusanichese ay matatagpuan sa kaliwang bahagi ng lambak ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]]. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ay ang Mount Torre o [[Pizzo d'Evigno]] (989 m), Pizzo Montin (952 m), Mount Caro (842 m) at ang Pasong San Giacomo (769 m). Ang kabiserang nayon ng Chiusanico ay nahahati sa tatlong makasaysayang nuclei ng Castello (U Caštéllu), (ang pinakamatandang nayon, na dati nang kinaroroonan ng medyebal na Castellania di Montarosio), na matatagpuan sa itaas ng agos sa isang burol, sa isang malawak na posisyon sa kahabaan ng tagaytay ng Mount Scorticabecco (Muntìn) ang gitnang bahagi na tinatawag na Villa (A7) at ang gitnang bahagi na tinatawag na Villa (A7) sa itaas ng simbahan. matatagpuan ang munisipalidad, at ang nukleo ng Gerini (I Geìn, o I Ge(r)ìn), sa lugar sa ibaba ng nayon: isang toponimo ng isang nayon na tumutugma sa isang lokal na apelyido, kaya ang homonimo ay nagmumungkahi ng koneksiyon sa bagay na ito. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ESP}}[[Vilobí del Penedès]], España, mula noong 2003 == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5byom770sa4xdllueuc30d5eoerw1m0 0 340008 2230484 2026-10-01T05:47:40Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375463239|Ceriana]]" 2230484 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ceriana|official_name=Comune di Ceriana|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|53|N|7|46|E|type:city(1,262)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Maurizio Caviglia|area_footnotes=|area_total_km2=32.1|population_footnotes=|population_demonym=Cerianaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=369|saint=|day=|postal_code=18034|area_code=0|website={{official website|http://www.ceriana.it/}}|footnotes=|image_skyline=Ceriana-P1010174.JPG}}Ang '''Ceriana''' (lokal na {{Lang|lij|Çeriana}}, [[Diyalektong Genoves|Genoves]]: {{Lang|lij|Çeriann-a}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong 2018, ito ay may populasyon na 1,214 at may lawak na {{Convert|32.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Ceriana ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Badalucco]], [[Bajardo]], [[Sanremo]], at [[Taggia]]. == Kasaysayan == <templatestyles src="Stack/styles.css" />  Itinayo sa lugar ng isang kuta ng mga Romano, ang Castrum Colianum (kung saan nagmula ang pangalang Ceriana), ang lungsod ay nagkaroon ng kasalukuyang hugis nito noong ika-11 at ika-12 siglo CE [http://www.comune.ceriana.im.it/it-IT/turismo/storia-e-cultura] Si Gian Battista Embriaco (1829–1903), propesor sa Romanong [[Pontipikal na Unibersidad ng Santo Tomas Aquino|Kolehiyo ng Santo Tomas]] at ang imbentor noong 1867 ng [[idrokronometro]],<ref>{{Cite web |title=Orologi |url=http://www.casanatense.it/index.php/it/gli-editoriali/72-stampe-e-disegni/153-orologi.html?showall=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205090500/http://www.casanatense.it/index.php/it/gli-editoriali/72-stampe-e-disegni/153-orologi.html?showall=1 |archive-date=2014-12-05 |access-date=2013-03-20}} </ref> ay ipinanganak sa Ceriana. Ang mga halimbawa ng kaniyang hydrochronometer ay matatagpuan sa Roma sa mga hardin ng [[Pincio|Burol ng Pincio]] at sa mga [[Mga hardin ng Villa Borghese|hardin ng Villa Borghese]].<ref>''Memorie dei più insigni pittori, scultori e architetti domenicani'', Vol.</ref> Ipinakita ni Embriaco ang dalawang prototype ng kanyang imbensiyon sa [[Eksposisyong Pandaigdig (1867)|Eksposisyong Unibersal sa Paris]] noong 1867 kung saan ito ay nanalo ng mga premyo at malaking papuri.<ref>[[:it:Idrocronometro]] Accessed 20 March</ref> == Kultura == === Mga kilalang mamamayan === Si Giulio Natta, Gantimpalang Nobel para sa kimika noong 1963, ay nanirahan sa Ceriana, sa via della visitazione. Ngayon, may isang [[Panandang pangkasaysayan|plake]] bilang alaala sa kanya sa tabi ng kaniyang bahay. == Kakambal na bayan – kinakapatid na lungsod == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] sa Ceriana ang:<ref>{{Cite web |title=Scheda del comune |url=https://www.comune.ceriana.im.it/it-it/vivere-il-comune/scheda |access-date=2021-01-28 |website=comune.ceriana.im.it |publisher=Ceriana |language=it}}</ref> * {{Flagicon|CUB}}[[Guisa]], Cuba == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 87w7pg4e1q5q8ojnbvkfe5ng42x7bmk 0 340009 2230485 2026-10-01T05:49:05Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375112394|Chiusavecchia]]" 2230485 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiusavecchia|official_name=Comune di Chiusavecchia|native_name=''Ciusaveia''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|7|59|E|type:city(488)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Sarola|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=San Biagio|day=3 February|postal_code=18027|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Chiusavecchia-IMG 0778.JPG}}Ang '''Chiusavecchia''' ({{Langx|lij|Ciusaveia}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 488 at lawak na {{Convert|3.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Chiusavecchia ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) ng Zebbi. Ang Chiusavecchia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusanico]], [[Lucinasco]], at [[Pontedassio]]. == Ebolusyong demograpiko == <templatestyles src="Module:Historical populations/styles.css" />{{historical populations|1861|681|1871|801|1881|744|1901|718|1911|682|1921|678|1931|560|1936|565|1951|612|1961|546|1971|455|1981|449|1991|408|2001|476|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] okwzy28izz4fw7lyp3vkhfakkpu0vnz 2230497 2230485 2026-10-01T06:05:58Z Ryomaandres 8044 2230497 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiusavecchia|official_name=Comune di Chiusavecchia|native_name=''Ciusaveia''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|7|59|E|type:city(488)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Sarola|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=San Biagio|day=3 February|postal_code=18027|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Chiusavecchia-IMG 0778.JPG}}Ang '''Chiusavecchia''' ({{Langx|lij|Ciusaveia}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 488 at lawak na {{Convert|3.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Chiusavecchia ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) ng Zebbi. Ang Chiusavecchia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusanico]], [[Lucinasco]], at [[Pontedassio]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Chiusavecchia ay matatagpuan sa lambak ng lambak ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]], sa tagpuan ng ilog ng Maddalena sa mga dalisdis ng Bundok Acquarone (650 m sa itaas ng antas ng dagat) Ang teritoryo ng munisipyo ay binubuo, lampas sa kabesera, ng dalawang ''[[frazione]]'' ng [[Olivastri]] at [[Sarola]] at ang mga lokalidad ng Gombi di Ricci at Gombi della Luna sa kabuuang 4.09 km2.<ref name="Statuto comunale">{{cita web|url=http://www.comuni-italiani.it/008/020/amm.html|titolo=Fonte dallo statuto comunale di Chiusavecchia|accesso=10 dicembre 2013}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <templatestyles src="Module:Historical populations/styles.css" />{{historical populations|1861|681|1871|801|1881|744|1901|718|1911|682|1921|678|1931|560|1936|565|1951|612|1961|546|1971|455|1981|449|1991|408|2001|476|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] k1m2jbfauqll6s39lpw6ufuog35an78 0 340010 2230486 2026-10-01T05:49:51Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375331609|Castellaro]]" 2230486 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castellaro|official_name=Comune di Castellaro|native_name=''Castellâ''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|52|N|7|52|E|type:city(1,083)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=8.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18011|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Castellaro-P1010043.JPG}}Ang '''Castellaro''' ({{Langx|lij|Castellâ}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,083 at may lawak na {{Convert|8.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Castellaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Pietrabruna]], [[Pompeiana]], [[Riva Ligure]], at [[Taggia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1085|1871|1048|1881|848|1901|686|1911|682|1921|642|1931|587|1936|512|1951|520|1961|545|1971|649|1981|632|1991|860|2001|1044|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9q06boke6999qg6zqgdwwvmd8g5uqt9 2230498 2230486 2026-10-01T06:09:23Z Ryomaandres 8044 2230498 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castellaro|official_name=Comune di Castellaro|native_name=''Castellâ''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|52|N|7|52|E|type:city(1,083)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=8.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18011|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Castellaro-P1010043.JPG}}Ang '''Castellaro''' ({{Langx|lij|Castellâ}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,083 at may lawak na {{Convert|8.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Castellaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Pietrabruna]], [[Pompeiana]], [[Riva Ligure]], at [[Taggia]]. == Heograpiya == Ang teritoryo ng munisipyo ay binubuo lamang ng kabesera na may lawak na teritoryo na 7.86 km². Ang hangganan nito sa hilaga ay ang munisipalidad ng [[Taggia]], sa timog sa [[Riva Ligure]], sa kanluran sa [[Taggia]], at sa silangan sa [[Pietrabruna]] at [[Pompeiana]]. == Kasaysayan == Noong Hunyo 28, 1561, tulad ng iba pang mga lokasyon sa kanlurang baybayin ng Liguria, ang teritoryo ng Castellaro ay dumanas ng pagsalakay ng Otomanong korsaryo at Almirante [[Uluç Alì Pascià]] na, bilang karagdagan sa pagnanakaw at pagkawasak ng bayan, ay naging sanhi ng tatlong biktima at ang pagkidnap sa humigit-kumulang tatlumpung tao.<ref name="Villaggi di Pietra">Fonte dal libro di {{cita libro|Enzo|Bernardini|Villaggi di Pietra. Viaggio nell'entroterra della Riviera dei Fiori|2002|Tipografia Stige|San Mauro (TO)}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1085|1871|1048|1881|848|1901|686|1911|682|1921|642|1931|587|1936|512|1951|520|1961|545|1971|649|1981|632|1991|860|2001|1044|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qma1qk1j912eon2bd5rbniueneta9on 0 340011 2230487 2026-10-01T05:52:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375112934|Cipressa]]" 2230487 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cipressa|official_name=Comune di Cipressa|native_name=''A Çipressa''|image_shield=Cipressa-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|51|N|7|56|E|type:city(1,183)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=9.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Cipressa.jpg}}Ang '''Cipressa''' ({{Langx|lij|A Çipressa}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,183 at may lawak na {{Convert|9.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Cipressa ang nagbigay ng pangalan nito sa isa sa dalawang akyatan na tampok sa mga huling kilometro ng prestihiyosong [[karera ng pagbibisikleta]] sa [[Milan–Sanremo]]. Kilala bilang ''Ang Cipressa'', ang pag-akyat ay idinagdag noong 1982 upang patatagin ang ruta bago ang huling pag-akyat sa [[Poggio di San Remo|Poggio]].<ref>{{Cite book |last=Cossins |first=Peter |title=The Monuments |publisher=Bloomsbury Press |isbn=9781408846834}}</ref> Nagsisimula ang pag-akyat sa Dagat Mediteraneo sa [[San Lorenzo al Mare]], pag-akyat sa Cipressa sa pamamagitan ng via Cipressa, sa pamamagitan ng Provinciale at sa pamamagitan ng Matteotti. Ang kampana ng simbahan ng Cipressa ang siyang nagmamarka sa pagtatapos ng pag-akyat, at naging isang kilalang palatandaan sa pagbibisikleta.<ref>{{Cite web |last=Hood |first=Edmond |title=SanRemo’07: The Cipressa And Poggio Up Close |url=https://pezcyclingnews.com/racing/racenews-07/sanremo07-the-cipressa-and-poggio-up-close/ |access-date=16 March 2025 |website=PEZ Cycling}}</ref> Ang Cipressa ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Civezza]], [[Costarainera]], [[Pietrabruna]], [[Pompeiana]], [[San Lorenzo al Mare]], [[Santo Stefano al Mare]], at [[Terzorio]]. Ang ''[[frazione]]'' nito ma Lingueglietta ay isa sa [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1366|1871|1256|1881|1112|1901|948|1911|795|1921|789|1931|726|1936|753|1951|879|1961|1082|1971|1019|1981|1047|1991|1119|2001|1157|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dauvl9c13zukanl86m83epdtzqixkl3 0 340012 2230509 2026-10-01T06:30:15Z Lolbet101 163542 Bagong artikulo tungkol sa Vega. (New article about Vega.) 2230509 wikitext text/x-wiki {{Starbox begin}} {{Starbox image | image= <div style="position: relative">[[File:Lyra constellation map.svg|250px|alt=Diagram showing star positions and boundaries of the Cetus constellation and its surroundings]] <div style="position: absolute; left: 140px; top: 130px">[[File:Cercle rouge 100%.svg|25px]]</div> </div> | caption=Lokasyon ng Vega (nakabilog) }} {{Starbox observe | epoch=[[J2000.0]] | constell=[[Lyra]] | pronounce={{IPAc-en|'|v|iː|g|@}}<ref>{{OED|Vega}}</ref><ref name=Kunitzsch/> or {{IPAc-en|'|v|ei|g|@}} | ra={{RA|18|36|56.33635}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec={{DEC|+38|47|01.2802}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v=+0.026<ref name=bohlin/> (−0.02{{snd}}+0.07)<ref name=gcvs/> }} {{Starbox character | type=[[Pangunahing sekwensiya]]<ref name=zorec2012/> | class=A0Va<ref name=gray2003/> | b-v=0.00<ref name=ducati/> | u-b=0.00<ref name=ducati/> }} {{Starbox astrometry | radial_v=−13.9 ± 0.9 <ref name=rgcrv1966/> | prop_mo_ra=200.94<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec=286.23<ref name=aaa474_2_653/> | parallax=130.23 | p_error=0.36 | parallax_footnote=<ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v=+0.582<ref name="Gatewood2008"/> }} {{Starbox detail | mass={{val|2.15|0.10|0.15}}<ref name=monnier2012/> | radius={{val|2.726|0.006}} (ekwadoryal), {{val|2.418|0.008}} (polo)<ref name=monnier2012/> | rotational_velocity={{val|21.3|0.2}}<ref name=monnier2012/> | rotation={{val|16.3|ul=hours}}<ref name=petit2022/> | luminosity={{val|47.2|0.2}}<ref name=monnier2012/> | temperature={{val|10070|90|fmt=commas}} (polo), {{val|8910|130|fmt=commas}} (ekwadoryal)<ref name=monnier2012/> | age_myr={{val|700|150|75}}<ref name=monnier2012/> | metal_fe=−0.5<ref name=aaa391_3_1039/> | gravity=4.1± 0.1<ref name=apj645_1_664/> }} {{Starbox catalog | names = Wega<ref name=allen1963/>, Lucida Lyrae<ref name="kendall1845"/>, Alpha Lyrae, α Lyrae, 3 Lyrae, BD+38°3238, HD 172167, GJ 721, HIP 91262, HR 7001, LTT 15486, SAO 67174<ref name=SIMBAD/> }} {{Starbox reference |Simbad=Vega }} {{Starbox end}} Ang '''Vega''' ay ang pinakamaliwanag na [[bituin]] sa hilagang [[Talampad|konstelasyon]] ng [[Lyra]].<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date= |title=Vega Star Facts: Type, Size, Color & Distance |url=https://www.astronomytrek.com/stars/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Astronomy Trek |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date= |title=Vega (α Lyr): Star Type, Facts, Name, Location, Constellation {{!}} Star Facts |url=https://www.star-facts.com/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Star Facts |language=en-US}}</ref> Taglay nito ang ''[[Pagtatanda ni Bayer|Bayer designation]]'' na α Lyrae, na isinusulat din bilang Alpha Lyrae at pinaikli bilang Alpha Lyr o α Lyr. Medyo itong malapit sa [[Sistemang Solar]], na layong nasa 25 [[Sinag-taon|taong-liwanag]] (7.7 [[Parsec|parsecs]]) mula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]].<ref>{{Cite web |title=Vega |url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Starlog/vega.html |access-date=2026-09-30 |website=hyperphysics.phy-astr.gsu.edu}}</ref> Ito ang ikalimang pinakamaliwanag na bituin sa kalangitan sa gabi, at ikalawang pinakamaliwanag na bituin sa [[Hilagang Hating-globo|hilagang hemisperyo]], pagkatapos ng [[Arcturus]].<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |date=2026-05-10 |title=Blue-white Vega is the sky’s 5th-brightest star |url=https://earthsky.org/tonight/look-for-vega-in-the-northeast-in-springtime/ |access-date=2026-10-01 |website=EarthSky |language=en-US}}</ref> Ang Vega ang naging bituin sa [[Hilagang Polo|hilagang polo]] noong humigit-kumulang 12,000 BCE, at muli itong magiging gayon sa paligid ng taong 13,724, kung kailan magiging +84° 14′ ang [[deklinasyon]] nito, na wala pang anim na digri mula sa polo.<ref>{{Cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2018-11-09 |title=Vega: The North Star of the Past and the Future |url=https://www.space.com/21719-vega.html |access-date=2026-09-30 |website=Space.com |language=en}}</ref> Ang Vega ang unang bituin, maliban sa Araw, na nakuhanan ng larawan at spectrum nito.<ref name=barger_white2000>{{cite book | display-authors=1 | last1=Barger | first1=M. Susan | last2=White | first2=William B. | date=2000 |orig-date=1991 | title=The Daguerreotype: Nineteenth-Century Technology and Modern Science | publisher=JHU Press | page=88 | isbn=978-0-8018-6458-2 }}</ref><ref name=paps24_166>{{cite journal | last=Barker | first=George F. | title=On the Henry Draper Memorial Photographs of Stellar Spectra | journal=Proceedings of the American Philosophical Society | date=1887 | volume=24 | pages=166–172 }}</ref> Isa rin ito sa mga unang bituin na tinantiya ang layo gamit ang mga sukat ng [[paralaks]]. Ginamit ang Vega bilang batayan sa pagkakalibrate ng iskala ng liwanag na [[Potometriya (astronomiya)|potometriko]], o sukat ng liwanag ng mga bituin. Isa rin ito sa mga bituin na ginamit upang itakda ang ''[[Zero point (potometriya)|zero point]]'' ng sistemang potometriko ng UBV. Noong 2005, nakakuha ang [[Teleskopyong Pangkalawakang Spitzer]] ng mga detalyadong [[infrared]] na larawan ng [[alikabok]] sa paligid ng Vega. Ipinakita ng mga larawan na umaabot ang alikabok hanggang sa humigit-kumulang 815 [[Yunit na pang-astronomiya|AU]] mula sa bituin kapag sinusukat ng [[alonghaba]] na 160 μm. Mas malawak ang disk na ito kaysa sa dating inaakala, at halos bilog ito at walang malinaw na kumpol ng alikabok. Ang mga partikulo ng alikabok ay may sukat na humigit-kumulang 1–50 μm. Tinatayang ang kabuuang [[masa]] ng alikabok ay 3{{e|-3}} ng [[masa ng Daigdig]], o humigit-kumulang 7.5 beses ng masa ng [[sinturon ng asteroyd]].<ref name=Su2024/> == Galeriya == <gallery mode="packed" heights="130"> Talaksan:Vega compared with the Sun.jpg|Paghahambing ng laki ng Vega (kaliwa) sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] (kanan). Talaksan:Star-Vega.png|Larawan ng Vega na kinunan noong Marso 2025. Talaksan:Imaging of the Vega Debris System using JWST MIRI - figure 1.png|Ang debris disk sa paligid ng Vega na nakunan ng JWST MIRI at ALMA.<ref name=Su2024>{{cite journal|last1 = Su| first1 = Kate Y. L.|first2=Andras |last2=Gaspar |first3=George H. |last3=Rieke |first4=Renu |last4=Malhotra |first5=Luca |last5=Matra |first6=Schuyler Grace |last6=Wolff |first7=Jarron M. |last7=Leisenring |first8=Charles |last8=Beichman |first9=Marie |last9=Ygouf| date = 31 Oktubre 2024| title = Imaging of the Vega Debris System using JWST/MIRI| journal = The Astrophysical Journal| volume = 977| issue = 2| page = 277| doi = 10.3847/1538-4357/ad8cde| doi-access = free| arxiv = 2410.23636| bibcode = 2024ApJ...977..277S}}</ref> Talaksan:Summer triangle.png|[[Asterismong Triangulong Tag-init]]: Ang Vega, [[Altair]], at [[Deneb]]. </gallery> == Tingnan din == * [[Sirius]] * [[Procyon]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs= <ref name=Kunitzsch>{{cite book |last1=Kunitzsch |first1=Paul |last2=Smart |first2=Tim |date = 2006 |edition = 2nd rev. |title = A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations |publisher = Sky Pub |location = Cambridge, Massachusetts |isbn = 978-1-931559-44-7 }}</ref> <ref name=aaa474_2_653>{{cite journal | last=van Leeuwen | first=F. | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 |date=Nobyembre 2007 | pages=653–664 | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | doi-access=free| bibcode=2007A&A...474..653V | arxiv=0708.1752 | s2cid=18759600 }}</ref> <ref name=aaa391_3_1039>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Kinman | first1=T. | last2=Castelli | first2=F. | title=The determination of T_eff for metal-poor A-type stars using V and 2MASS J, H and K magnitudes | journal=Astronomy and Astrophysics | date=2002 | volume=391 | issue=3 | pages=1039–1052 | doi=10.1051/0004-6361:20020806 | bibcode=2002A&A...391.1039K | doi-access=free }}</ref> <ref name=bohlin>{{cite journal|bibcode=2004AJ....127.3508B|title=Hubble Space Telescope Absolute Spectrophotometry of Vega from the Far-Ultraviolet to the Infrared|journal=The Astronomical Journal|volume=127|issue=6|pages=3508–3515|last1=Bohlin|first1=R. C.|last2=Gilliland|first2=R. L.|year=2004|doi=10.1086/420715|doi-access=free}}</ref> <ref name=gcvs>{{cite journal|bibcode=2009yCat....102025S|title=VizieR Online Data Catalog: General Catalogue of Variable Stars (Samus+ 2007–2013)|journal=VizieR On-line Data Catalog: B/GCVS. Originally Published in: 2009yCat....102025S|volume=1|page=02025|last1=Samus|first1=N. N.|last2=Durlevich|first2=O. V.|year=2009|display-authors=etal}}</ref> <ref name=zorec2012>{{cite journal |last1=Zorec |first1=J. |last2=Royer |first2=F. |title=Rotational velocities of A-type stars. IV. Evolution of rotational velocities |journal=Astronomy and Astrophysics |date=2012 |volume=537 |pages=A120 |doi=10.1051/0004-6361/201117691 |doi-access=free|arxiv=1201.2052 |bibcode=2012A&A...537A.120Z }}</ref> <ref name=gray2003>{{cite journal|bibcode=2003AJ....126.2048G|arxiv=astro-ph/0308182|title=Contributions to the Nearby Stars (NStars) Project: Spectroscopy of Stars Earlier than M0 within 40 parsecs: The Northern Sample I|journal=The Astronomical Journal|volume=126|issue=4|pages=2048|last1=Gray|first1=R. O.|last2=Corbally|first2=C. J.|last3=Garrison|first3=R. F.|last4=McFadden|first4=M. T.|last5=Robinson|first5=P. E.|year=2003|doi=10.1086/378365|s2cid=119417105}}</ref> <ref name=ducati>{{cite journal|bibcode=2002yCat.2237....0D|title=VizieR Online Data Catalog: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system|journal=CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues|volume=2237|last=Ducati|first=J. R.|year=2002}}</ref> <ref name=rgcrv1966>{{cite conference | first=D. S. | last=Evans | contribution=The Revision of the General Catalogue of Radial Velocities | title=Proceedings from IAU Symposium no. 30 | journal=Determination of Radial Velocities and Their Applications | volume=30 | page=57 | date=Hunyo 20–24, 1966 | place=London, England | bibcode=1967IAUS...30...57E }}</ref> <ref name="Gatewood2008">{{cite journal|bibcode=2008AJ....136..452G|doi = 10.1088/0004-6256/136/1/452|title = Astrometric Studies of Aldebaran, Arcturus, Vega, the Hyades, and Other Regions|journal = The Astronomical Journal|volume = 136|issue = 1|pages = 452–460|year = 2008|last1 = Gatewood|first1 = George|doi-access = free}}</ref> <ref name=monnier2012>{{Cite journal |last1=Monnier |first1=J. D. |last2=Che |first2=Xiao |last3=Zhao |first3=Ming |last4=Ekstrom |first4=S. |last5=Maestro |first5=V. |last6=Aufdenberg |first6=J. |last7=Baron |first7=F. |last8=Georgy |first8=C. |last9=Kraus |first9=S. |last10=McAlister |first10=H. |last11=Pedretti |first11=E. |last12=Ridgway |first12=S. |last13=Sturmann |first13=J. |last14=Sturmann |first14=L. |last15=Brummelaar |first15=T. ten |date=2012 |title=Resolving Vega and the inclination controversy with CHARA/MIRC |arxiv=1211.6055 |bibcode=2012ApJ...761L...3M |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=1 |pages=L3 |doi=10.1088/2041-8205/761/1/L3 |issn=2041-8205}}</ref> <ref name=petit2022>{{cite journal| bibcode=2022A&A...666A..20P | title=A decade-long magnetic monitoring of Vega | last1=Petit | first1=P. | last2=Böhm | first2=T. | last3=Folsom | first3=C. P. | last4=Lignières | first4=F. | last5=Cang | first5=T. | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2022 | volume=666 | pages=A20 | doi=10.1051/0004-6361/202143000 | doi-access=free| arxiv=2208.09196 | s2cid=251710497 }}</ref> <ref name=apj645_1_664>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Aufdenberg | first1=J.P. | last2=Mérand | first2=A. | last3=Coudé du Foresto | first3=V. | last4=Absil | first4=O. | last5=Di Folco | first5=E. | last6=Kervella | first6=P. | last7=Ridgway | first7=S. T. | last8=Berger | first8=D. H. | last9=ten Brummelaar | first9=T. A. | title=First results from the CHARA Array: VII. Long-Baseline Interferometric Measurements of Vega Consistent with a Pole-On, Rapidly Rotating Star? | journal=Astrophysical Journal | date=2006 | volume=645 | issue=1 | pages=664–675 | doi=10.1086/504149 | bibcode=2006ApJ...645..664A | arxiv=astro-ph/0603327 | s2cid=13501650 }}</ref> <ref name=allen1963>{{cite book | first=Richard Hinckley | last=Allen | date=1963 | title=Star Names: Their Lore and Meaning | publisher=Courier Dover Publications | isbn=((978-0-486-21079-7)) | url-access=registration | url=https://archive.org/details/starnamestheirlo00alle }}</ref> <ref name=kendall1845>{{cite book | first=E. Otis | last=Kendall | date=1845 | title=Uranography: Or, A Description of the Heavens; Designed for Academics and Schools; Accompanied by an Atlas of the Heavens | publisher=Oxford University Press | location=Philadelphia }}</ref> <ref name=SIMBAD>{{cite journal | author=Staff |url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=vega | title=V* alf Lyr – Variable Star | journal=SIMBAD }}</ref> }} {{usbong|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga bituin]] [[Kategorya:Lyra (konstelasyon)]] bz3zub7irj8nk96egp4me974icvqrld 2230512 2230509 2026-10-01T06:31:58Z Lolbet101 163542 2230512 wikitext text/x-wiki {{Starbox begin}} {{Starbox image | image= <div style="position: relative">[[File:Lyra constellation map.svg|250px|alt=Diagram showing star positions and boundaries of the Cetus constellation and its surroundings]] <div style="position: absolute; left: 140px; top: 130px">[[File:Cercle rouge 100%.svg|25px]]</div> </div> | caption=Lokasyon ng Vega (nakabilog). }} {{Starbox observe | epoch=[[J2000.0]] | constell=[[Lyra]] | pronounce={{IPAc-en|'|v|iː|g|@}}<ref>{{OED|Vega}}</ref><ref name=Kunitzsch/> or {{IPAc-en|'|v|ei|g|@}} | ra={{RA|18|36|56.33635}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec={{DEC|+38|47|01.2802}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v=+0.026<ref name=bohlin/> (−0.02{{snd}}+0.07)<ref name=gcvs/> }} {{Starbox character | type=[[Pangunahing sekwensiya]]<ref name=zorec2012/> | class=A0Va<ref name=gray2003/> | b-v=0.00<ref name=ducati/> | u-b=0.00<ref name=ducati/> }} {{Starbox astrometry | radial_v=−13.9 ± 0.9 <ref name=rgcrv1966/> | prop_mo_ra=200.94<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec=286.23<ref name=aaa474_2_653/> | parallax=130.23 | p_error=0.36 | parallax_footnote=<ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v=+0.582<ref name="Gatewood2008"/> }} {{Starbox detail | mass={{val|2.15|0.10|0.15}}<ref name=monnier2012/> | radius={{val|2.726|0.006}} (ekwadoryal), {{val|2.418|0.008}} (polo)<ref name=monnier2012/> | rotational_velocity={{val|21.3|0.2}}<ref name=monnier2012/> | rotation={{val|16.3|ul=hours}}<ref name=petit2022/> | luminosity={{val|47.2|0.2}}<ref name=monnier2012/> | temperature={{val|10070|90|fmt=commas}} (polo), {{val|8910|130|fmt=commas}} (ekwadoryal)<ref name=monnier2012/> | age_myr={{val|700|150|75}}<ref name=monnier2012/> | metal_fe=−0.5<ref name=aaa391_3_1039/> | gravity=4.1± 0.1<ref name=apj645_1_664/> }} {{Starbox catalog | names = Wega<ref name=allen1963/>, Lucida Lyrae<ref name="kendall1845"/>, Alpha Lyrae, α Lyrae, 3 Lyrae, BD+38°3238, HD 172167, GJ 721, HIP 91262, HR 7001, LTT 15486, SAO 67174<ref name=SIMBAD/> }} {{Starbox reference |Simbad=Vega }} {{Starbox end}} Ang '''Vega''' ay ang pinakamaliwanag na [[bituin]] sa hilagang [[Talampad|konstelasyon]] ng [[Lyra]].<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date= |title=Vega Star Facts: Type, Size, Color & Distance |url=https://www.astronomytrek.com/stars/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Astronomy Trek |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date= |title=Vega (α Lyr): Star Type, Facts, Name, Location, Constellation {{!}} Star Facts |url=https://www.star-facts.com/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Star Facts |language=en-US}}</ref> Taglay nito ang ''[[Pagtatanda ni Bayer|Bayer designation]]'' na α Lyrae, na isinusulat din bilang Alpha Lyrae at pinaikli bilang Alpha Lyr o α Lyr. Medyo itong malapit sa [[Sistemang Solar]], na layong nasa 25 [[Sinag-taon|taong-liwanag]] (7.7 [[Parsec|parsecs]]) mula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]].<ref>{{Cite web |title=Vega |url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Starlog/vega.html |access-date=2026-09-30 |website=hyperphysics.phy-astr.gsu.edu}}</ref> Ito ang ikalimang pinakamaliwanag na bituin sa kalangitan sa gabi, at ikalawang pinakamaliwanag na bituin sa [[Hilagang Hating-globo|hilagang hemisperyo]], pagkatapos ng [[Arcturus]].<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |date=2026-05-10 |title=Blue-white Vega is the sky’s 5th-brightest star |url=https://earthsky.org/tonight/look-for-vega-in-the-northeast-in-springtime/ |access-date=2026-10-01 |website=EarthSky |language=en-US}}</ref> Ang Vega ang naging bituin sa [[Hilagang Polo|hilagang polo]] noong humigit-kumulang 12,000 BCE, at muli itong magiging gayon sa paligid ng taong 13,724, kung kailan magiging +84° 14′ ang [[deklinasyon]] nito, na wala pang anim na digri mula sa polo.<ref>{{Cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2018-11-09 |title=Vega: The North Star of the Past and the Future |url=https://www.space.com/21719-vega.html |access-date=2026-09-30 |website=Space.com |language=en}}</ref> Ang Vega ang unang bituin, maliban sa Araw, na nakuhanan ng larawan at spectrum nito.<ref name=barger_white2000>{{cite book | display-authors=1 | last1=Barger | first1=M. Susan | last2=White | first2=William B. | date=2000 |orig-date=1991 | title=The Daguerreotype: Nineteenth-Century Technology and Modern Science | publisher=JHU Press | page=88 | isbn=978-0-8018-6458-2 }}</ref><ref name=paps24_166>{{cite journal | last=Barker | first=George F. | title=On the Henry Draper Memorial Photographs of Stellar Spectra | journal=Proceedings of the American Philosophical Society | date=1887 | volume=24 | pages=166–172 }}</ref> Isa rin ito sa mga unang bituin na tinantiya ang layo gamit ang mga sukat ng [[paralaks]]. Ginamit ang Vega bilang batayan sa pagkakalibrate ng iskala ng liwanag na [[Potometriya (astronomiya)|potometriko]], o sukat ng liwanag ng mga bituin. Isa rin ito sa mga bituin na ginamit upang itakda ang ''[[Zero point (potometriya)|zero point]]'' ng [[sistemang potometriko ng UBV]]. Noong 2005, nakakuha ang [[Teleskopyong Pangkalawakang Spitzer]] ng mga detalyadong [[infrared]] na larawan ng [[alikabok]] sa paligid ng Vega. Ipinakita ng mga larawan na umaabot ang alikabok hanggang sa humigit-kumulang 815 [[Yunit na pang-astronomiya|AU]] mula sa bituin kapag sinusukat ng [[alonghaba]] na 160 μm. Mas malawak ang disk na ito kaysa sa dating inaakala, at halos bilog ito at walang malinaw na kumpol ng alikabok. Ang mga partikulo ng alikabok ay may sukat na humigit-kumulang 1–50 μm. Tinatayang ang kabuuang [[masa]] ng alikabok ay 3{{e|-3}} ng [[masa ng Daigdig]], o humigit-kumulang 7.5 beses ng masa ng [[sinturon ng asteroyd]].<ref name=Su2024/> == Galeriya == <gallery mode="packed" heights="130"> Talaksan:Vega compared with the Sun.jpg|Paghahambing ng laki ng Vega (kaliwa) sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] (kanan). Talaksan:Star-Vega.png|Larawan ng Vega na kinunan noong Marso 2025. Talaksan:Imaging of the Vega Debris System using JWST MIRI - figure 1.png|Ang debris disk sa paligid ng Vega na nakunan ng JWST MIRI at ALMA.<ref name=Su2024>{{cite journal|last1 = Su| first1 = Kate Y. L.|first2=Andras |last2=Gaspar |first3=George H. |last3=Rieke |first4=Renu |last4=Malhotra |first5=Luca |last5=Matra |first6=Schuyler Grace |last6=Wolff |first7=Jarron M. |last7=Leisenring |first8=Charles |last8=Beichman |first9=Marie |last9=Ygouf| date = 31 Oktubre 2024| title = Imaging of the Vega Debris System using JWST/MIRI| journal = The Astrophysical Journal| volume = 977| issue = 2| page = 277| doi = 10.3847/1538-4357/ad8cde| doi-access = free| arxiv = 2410.23636| bibcode = 2024ApJ...977..277S}}</ref> Talaksan:Summer triangle.png|[[Asterismong Triangulong Tag-init]]: Ang Vega, [[Altair]], at [[Deneb]]. </gallery> == Tingnan din == * [[Sirius]] * [[Procyon]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs= <ref name=Kunitzsch>{{cite book |last1=Kunitzsch |first1=Paul |last2=Smart |first2=Tim |date = 2006 |edition = 2nd rev. |title = A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations |publisher = Sky Pub |location = Cambridge, Massachusetts |isbn = 978-1-931559-44-7 }}</ref> <ref name=aaa474_2_653>{{cite journal | last=van Leeuwen | first=F. | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 |date=Nobyembre 2007 | pages=653–664 | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | doi-access=free| bibcode=2007A&A...474..653V | arxiv=0708.1752 | s2cid=18759600 }}</ref> <ref name=aaa391_3_1039>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Kinman | first1=T. | last2=Castelli | first2=F. | title=The determination of T_eff for metal-poor A-type stars using V and 2MASS J, H and K magnitudes | journal=Astronomy and Astrophysics | date=2002 | volume=391 | issue=3 | pages=1039–1052 | doi=10.1051/0004-6361:20020806 | bibcode=2002A&A...391.1039K | doi-access=free }}</ref> <ref name=bohlin>{{cite journal|bibcode=2004AJ....127.3508B|title=Hubble Space Telescope Absolute Spectrophotometry of Vega from the Far-Ultraviolet to the Infrared|journal=The Astronomical Journal|volume=127|issue=6|pages=3508–3515|last1=Bohlin|first1=R. C.|last2=Gilliland|first2=R. L.|year=2004|doi=10.1086/420715|doi-access=free}}</ref> <ref name=gcvs>{{cite journal|bibcode=2009yCat....102025S|title=VizieR Online Data Catalog: General Catalogue of Variable Stars (Samus+ 2007–2013)|journal=VizieR On-line Data Catalog: B/GCVS. Originally Published in: 2009yCat....102025S|volume=1|page=02025|last1=Samus|first1=N. N.|last2=Durlevich|first2=O. V.|year=2009|display-authors=etal}}</ref> <ref name=zorec2012>{{cite journal |last1=Zorec |first1=J. |last2=Royer |first2=F. |title=Rotational velocities of A-type stars. IV. Evolution of rotational velocities |journal=Astronomy and Astrophysics |date=2012 |volume=537 |pages=A120 |doi=10.1051/0004-6361/201117691 |doi-access=free|arxiv=1201.2052 |bibcode=2012A&A...537A.120Z }}</ref> <ref name=gray2003>{{cite journal|bibcode=2003AJ....126.2048G|arxiv=astro-ph/0308182|title=Contributions to the Nearby Stars (NStars) Project: Spectroscopy of Stars Earlier than M0 within 40 parsecs: The Northern Sample I|journal=The Astronomical Journal|volume=126|issue=4|pages=2048|last1=Gray|first1=R. O.|last2=Corbally|first2=C. J.|last3=Garrison|first3=R. F.|last4=McFadden|first4=M. T.|last5=Robinson|first5=P. E.|year=2003|doi=10.1086/378365|s2cid=119417105}}</ref> <ref name=ducati>{{cite journal|bibcode=2002yCat.2237....0D|title=VizieR Online Data Catalog: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system|journal=CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues|volume=2237|last=Ducati|first=J. R.|year=2002}}</ref> <ref name=rgcrv1966>{{cite conference | first=D. S. | last=Evans | contribution=The Revision of the General Catalogue of Radial Velocities | title=Proceedings from IAU Symposium no. 30 | journal=Determination of Radial Velocities and Their Applications | volume=30 | page=57 | date=Hunyo 20–24, 1966 | place=London, England | bibcode=1967IAUS...30...57E }}</ref> <ref name="Gatewood2008">{{cite journal|bibcode=2008AJ....136..452G|doi = 10.1088/0004-6256/136/1/452|title = Astrometric Studies of Aldebaran, Arcturus, Vega, the Hyades, and Other Regions|journal = The Astronomical Journal|volume = 136|issue = 1|pages = 452–460|year = 2008|last1 = Gatewood|first1 = George|doi-access = free}}</ref> <ref name=monnier2012>{{Cite journal |last1=Monnier |first1=J. D. |last2=Che |first2=Xiao |last3=Zhao |first3=Ming |last4=Ekstrom |first4=S. |last5=Maestro |first5=V. |last6=Aufdenberg |first6=J. |last7=Baron |first7=F. |last8=Georgy |first8=C. |last9=Kraus |first9=S. |last10=McAlister |first10=H. |last11=Pedretti |first11=E. |last12=Ridgway |first12=S. |last13=Sturmann |first13=J. |last14=Sturmann |first14=L. |last15=Brummelaar |first15=T. ten |date=2012 |title=Resolving Vega and the inclination controversy with CHARA/MIRC |arxiv=1211.6055 |bibcode=2012ApJ...761L...3M |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=1 |pages=L3 |doi=10.1088/2041-8205/761/1/L3 |issn=2041-8205}}</ref> <ref name=petit2022>{{cite journal| bibcode=2022A&A...666A..20P | title=A decade-long magnetic monitoring of Vega | last1=Petit | first1=P. | last2=Böhm | first2=T. | last3=Folsom | first3=C. P. | last4=Lignières | first4=F. | last5=Cang | first5=T. | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2022 | volume=666 | pages=A20 | doi=10.1051/0004-6361/202143000 | doi-access=free| arxiv=2208.09196 | s2cid=251710497 }}</ref> <ref name=apj645_1_664>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Aufdenberg | first1=J.P. | last2=Mérand | first2=A. | last3=Coudé du Foresto | first3=V. | last4=Absil | first4=O. | last5=Di Folco | first5=E. | last6=Kervella | first6=P. | last7=Ridgway | first7=S. T. | last8=Berger | first8=D. H. | last9=ten Brummelaar | first9=T. A. | title=First results from the CHARA Array: VII. Long-Baseline Interferometric Measurements of Vega Consistent with a Pole-On, Rapidly Rotating Star? | journal=Astrophysical Journal | date=2006 | volume=645 | issue=1 | pages=664–675 | doi=10.1086/504149 | bibcode=2006ApJ...645..664A | arxiv=astro-ph/0603327 | s2cid=13501650 }}</ref> <ref name=allen1963>{{cite book | first=Richard Hinckley | last=Allen | date=1963 | title=Star Names: Their Lore and Meaning | publisher=Courier Dover Publications | isbn=((978-0-486-21079-7)) | url-access=registration | url=https://archive.org/details/starnamestheirlo00alle }}</ref> <ref name=kendall1845>{{cite book | first=E. Otis | last=Kendall | date=1845 | title=Uranography: Or, A Description of the Heavens; Designed for Academics and Schools; Accompanied by an Atlas of the Heavens | publisher=Oxford University Press | location=Philadelphia }}</ref> <ref name=SIMBAD>{{cite journal | author=Staff |url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=vega | title=V* alf Lyr – Variable Star | journal=SIMBAD }}</ref> }} {{usbong|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga bituin]] [[Kategorya:Lyra (konstelasyon)]] b9ef7ckvo1nuqgx37paalzl9kfuulb4 2230635 2230512 2026-10-01T11:01:32Z Lolbet101 163542 2230635 wikitext text/x-wiki {{Starbox begin}} {{Starbox image | image= <div style="position: relative">[[File:Lyra constellation map.svg|250px|alt=Diagram showing star positions and boundaries of the Cetus constellation and its surroundings]] <div style="position: absolute; left: 140px; top: 130px">[[File:Cercle rouge 100%.svg|25px]]</div> </div> | caption=Lokasyon ng Vega (nakabilog). }} {{Starbox observe | epoch=[[J2000.0]] | constell=[[Lyra]] | pronounce={{IPAc-en|'|v|iː|g|@}}<ref>{{OED|Vega}}</ref><ref name=Kunitzsch/> or {{IPAc-en|'|v|ei|g|@}} | ra={{RA|18|36|56.33635}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec={{DEC|+38|47|01.2802}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v=+0.026<ref name=bohlin/> (−0.02{{snd}}+0.07)<ref name=gcvs/> }} {{Starbox character | type=[[Bituing pangunahing sekwensiya|Pangunahing sekwensiya]]<ref name=zorec2012/> | class=A0Va<ref name=gray2003/> | b-v=0.00<ref name=ducati/> | u-b=0.00<ref name=ducati/> }} {{Starbox astrometry | radial_v=−13.9 ± 0.9 <ref name=rgcrv1966/> | prop_mo_ra=200.94<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec=286.23<ref name=aaa474_2_653/> | parallax=130.23 | p_error=0.36 | parallax_footnote=<ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v=+0.582<ref name="Gatewood2008"/> }} {{Starbox detail | mass={{val|2.15|0.10|0.15}}<ref name=monnier2012/> | radius={{val|2.726|0.006}} (ekwadoryal), {{val|2.418|0.008}} (polo)<ref name=monnier2012/> | rotational_velocity={{val|21.3|0.2}}<ref name=monnier2012/> | rotation={{val|16.3|ul=hours}}<ref name=petit2022/> | luminosity={{val|47.2|0.2}}<ref name=monnier2012/> | temperature={{val|10070|90|fmt=commas}} (polo), {{val|8910|130|fmt=commas}} (ekwadoryal)<ref name=monnier2012/> | age_myr={{val|700|150|75}}<ref name=monnier2012/> | metal_fe=−0.5<ref name=aaa391_3_1039/> | gravity=4.1± 0.1<ref name=apj645_1_664/> }} {{Starbox catalog | names = Wega<ref name=allen1963/>, Lucida Lyrae<ref name="kendall1845"/>, Alpha Lyrae, α Lyrae, 3 Lyrae, BD+38°3238, HD 172167, GJ 721, HIP 91262, HR 7001, LTT 15486, SAO 67174<ref name=SIMBAD/> }} {{Starbox reference |Simbad=Vega }} {{Starbox end}} Ang '''Vega''' ay ang pinakamaliwanag na [[bituin]] sa hilagang [[Talampad|konstelasyon]] ng [[Lyra]].<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date= |title=Vega Star Facts: Type, Size, Color & Distance |url=https://www.astronomytrek.com/stars/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Astronomy Trek |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date= |title=Vega (α Lyr): Star Type, Facts, Name, Location, Constellation {{!}} Star Facts |url=https://www.star-facts.com/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Star Facts |language=en-US}}</ref> Taglay nito ang ''[[Pagtatanda ni Bayer|Bayer designation]]'' na α Lyrae, na isinusulat din bilang Alpha Lyrae at pinaikli bilang Alpha Lyr o α Lyr. Medyo itong malapit sa [[Sistemang Solar]], na layong nasa 25 [[Sinag-taon|taong-liwanag]] (7.7 [[Parsec|parsecs]]) mula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]].<ref>{{Cite web |title=Vega |url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Starlog/vega.html |access-date=2026-09-30 |website=hyperphysics.phy-astr.gsu.edu}}</ref> Ito ang ikalimang pinakamaliwanag na bituin sa kalangitan sa gabi, at ikalawang pinakamaliwanag na bituin sa [[Hilagang Hating-globo|hilagang hemisperyo]], pagkatapos ng [[Arcturus]].<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |date=2026-05-10 |title=Blue-white Vega is the sky’s 5th-brightest star |url=https://earthsky.org/tonight/look-for-vega-in-the-northeast-in-springtime/ |access-date=2026-10-01 |website=EarthSky |language=en-US}}</ref> Ang Vega ang naging bituin sa [[Hilagang Polo|hilagang polo]] noong humigit-kumulang 12,000 BCE, at muli itong magiging gayon sa paligid ng taong 13,724, kung kailan magiging +84° 14′ ang [[deklinasyon]] nito, na wala pang anim na digri mula sa polo.<ref>{{Cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2018-11-09 |title=Vega: The North Star of the Past and the Future |url=https://www.space.com/21719-vega.html |access-date=2026-09-30 |website=Space.com |language=en}}</ref> Ang Vega ang unang bituin, maliban sa Araw, na nakuhanan ng larawan at spectrum nito.<ref name=barger_white2000>{{cite book | display-authors=1 | last1=Barger | first1=M. Susan | last2=White | first2=William B. | date=2000 |orig-date=1991 | title=The Daguerreotype: Nineteenth-Century Technology and Modern Science | publisher=JHU Press | page=88 | isbn=978-0-8018-6458-2 }}</ref><ref name=paps24_166>{{cite journal | last=Barker | first=George F. | title=On the Henry Draper Memorial Photographs of Stellar Spectra | journal=Proceedings of the American Philosophical Society | date=1887 | volume=24 | pages=166–172 }}</ref> Isa rin ito sa mga unang bituin na tinantiya ang layo gamit ang mga sukat ng [[paralaks]]. Ginamit ang Vega bilang batayan sa pagkakalibrate ng iskala ng liwanag na [[Potometriya (astronomiya)|potometriko]], o sukat ng liwanag ng mga bituin. Isa rin ito sa mga bituin na ginamit upang itakda ang ''[[Zero point (potometriya)|zero point]]'' ng [[sistemang potometriko ng UBV]]. Noong 2005, nakakuha ang [[Teleskopyong Pangkalawakang Spitzer]] ng mga detalyadong [[infrared]] na larawan ng [[alikabok]] sa paligid ng Vega. Ipinakita ng mga larawan na umaabot ang alikabok hanggang sa humigit-kumulang 815 [[Yunit na pang-astronomiya|AU]] mula sa bituin kapag sinusukat ng [[alonghaba]] na 160 μm. Mas malawak ang disk na ito kaysa sa dating inaakala, at halos bilog ito at walang malinaw na kumpol ng alikabok. Ang mga partikulo ng alikabok ay may sukat na humigit-kumulang 1–50 μm. Tinatayang ang kabuuang [[masa]] ng alikabok ay 3{{e|-3}} ng [[masa ng Daigdig]], o humigit-kumulang 7.5 beses ng masa ng [[sinturon ng asteroyd]].<ref name=Su2024/> == Galeriya == <gallery mode="packed" heights="130"> Talaksan:Vega compared with the Sun.jpg|Paghahambing ng laki ng Vega (kaliwa) sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] (kanan). Talaksan:Star-Vega.png|Larawan ng Vega na kinunan noong Marso 2025. Talaksan:Imaging of the Vega Debris System using JWST MIRI - figure 1.png|Ang debris disk sa paligid ng Vega na nakunan ng JWST MIRI at ALMA.<ref name=Su2024>{{cite journal|last1 = Su| first1 = Kate Y. L.|first2=Andras |last2=Gaspar |first3=George H. |last3=Rieke |first4=Renu |last4=Malhotra |first5=Luca |last5=Matra |first6=Schuyler Grace |last6=Wolff |first7=Jarron M. |last7=Leisenring |first8=Charles |last8=Beichman |first9=Marie |last9=Ygouf| date = 31 Oktubre 2024| title = Imaging of the Vega Debris System using JWST/MIRI| journal = The Astrophysical Journal| volume = 977| issue = 2| page = 277| doi = 10.3847/1538-4357/ad8cde| doi-access = free| arxiv = 2410.23636| bibcode = 2024ApJ...977..277S}}</ref> Talaksan:Summer triangle.png|[[Asterismong Triangulong Tag-init]]: Ang Vega, [[Altair]], at [[Deneb]]. </gallery> == Tingnan din == * [[Sirius]] * [[Procyon]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs= <ref name=Kunitzsch>{{cite book |last1=Kunitzsch |first1=Paul |last2=Smart |first2=Tim |date = 2006 |edition = 2nd rev. |title = A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations |publisher = Sky Pub |location = Cambridge, Massachusetts |isbn = 978-1-931559-44-7 }}</ref> <ref name=aaa474_2_653>{{cite journal | last=van Leeuwen | first=F. | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 |date=Nobyembre 2007 | pages=653–664 | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | doi-access=free| bibcode=2007A&A...474..653V | arxiv=0708.1752 | s2cid=18759600 }}</ref> <ref name=aaa391_3_1039>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Kinman | first1=T. | last2=Castelli | first2=F. | title=The determination of T_eff for metal-poor A-type stars using V and 2MASS J, H and K magnitudes | journal=Astronomy and Astrophysics | date=2002 | volume=391 | issue=3 | pages=1039–1052 | doi=10.1051/0004-6361:20020806 | bibcode=2002A&A...391.1039K | doi-access=free }}</ref> <ref name=bohlin>{{cite journal|bibcode=2004AJ....127.3508B|title=Hubble Space Telescope Absolute Spectrophotometry of Vega from the Far-Ultraviolet to the Infrared|journal=The Astronomical Journal|volume=127|issue=6|pages=3508–3515|last1=Bohlin|first1=R. C.|last2=Gilliland|first2=R. L.|year=2004|doi=10.1086/420715|doi-access=free}}</ref> <ref name=gcvs>{{cite journal|bibcode=2009yCat....102025S|title=VizieR Online Data Catalog: General Catalogue of Variable Stars (Samus+ 2007–2013)|journal=VizieR On-line Data Catalog: B/GCVS. Originally Published in: 2009yCat....102025S|volume=1|page=02025|last1=Samus|first1=N. N.|last2=Durlevich|first2=O. V.|year=2009|display-authors=etal}}</ref> <ref name=zorec2012>{{cite journal |last1=Zorec |first1=J. |last2=Royer |first2=F. |title=Rotational velocities of A-type stars. IV. Evolution of rotational velocities |journal=Astronomy and Astrophysics |date=2012 |volume=537 |pages=A120 |doi=10.1051/0004-6361/201117691 |doi-access=free|arxiv=1201.2052 |bibcode=2012A&A...537A.120Z }}</ref> <ref name=gray2003>{{cite journal|bibcode=2003AJ....126.2048G|arxiv=astro-ph/0308182|title=Contributions to the Nearby Stars (NStars) Project: Spectroscopy of Stars Earlier than M0 within 40 parsecs: The Northern Sample I|journal=The Astronomical Journal|volume=126|issue=4|pages=2048|last1=Gray|first1=R. O.|last2=Corbally|first2=C. J.|last3=Garrison|first3=R. F.|last4=McFadden|first4=M. T.|last5=Robinson|first5=P. E.|year=2003|doi=10.1086/378365|s2cid=119417105}}</ref> <ref name=ducati>{{cite journal|bibcode=2002yCat.2237....0D|title=VizieR Online Data Catalog: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system|journal=CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues|volume=2237|last=Ducati|first=J. R.|year=2002}}</ref> <ref name=rgcrv1966>{{cite conference | first=D. S. | last=Evans | contribution=The Revision of the General Catalogue of Radial Velocities | title=Proceedings from IAU Symposium no. 30 | journal=Determination of Radial Velocities and Their Applications | volume=30 | page=57 | date=Hunyo 20–24, 1966 | place=London, England | bibcode=1967IAUS...30...57E }}</ref> <ref name="Gatewood2008">{{cite journal|bibcode=2008AJ....136..452G|doi = 10.1088/0004-6256/136/1/452|title = Astrometric Studies of Aldebaran, Arcturus, Vega, the Hyades, and Other Regions|journal = The Astronomical Journal|volume = 136|issue = 1|pages = 452–460|year = 2008|last1 = Gatewood|first1 = George|doi-access = free}}</ref> <ref name=monnier2012>{{Cite journal |last1=Monnier |first1=J. D. |last2=Che |first2=Xiao |last3=Zhao |first3=Ming |last4=Ekstrom |first4=S. |last5=Maestro |first5=V. |last6=Aufdenberg |first6=J. |last7=Baron |first7=F. |last8=Georgy |first8=C. |last9=Kraus |first9=S. |last10=McAlister |first10=H. |last11=Pedretti |first11=E. |last12=Ridgway |first12=S. |last13=Sturmann |first13=J. |last14=Sturmann |first14=L. |last15=Brummelaar |first15=T. ten |date=2012 |title=Resolving Vega and the inclination controversy with CHARA/MIRC |arxiv=1211.6055 |bibcode=2012ApJ...761L...3M |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=1 |pages=L3 |doi=10.1088/2041-8205/761/1/L3 |issn=2041-8205}}</ref> <ref name=petit2022>{{cite journal| bibcode=2022A&A...666A..20P | title=A decade-long magnetic monitoring of Vega | last1=Petit | first1=P. | last2=Böhm | first2=T. | last3=Folsom | first3=C. P. | last4=Lignières | first4=F. | last5=Cang | first5=T. | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2022 | volume=666 | pages=A20 | doi=10.1051/0004-6361/202143000 | doi-access=free| arxiv=2208.09196 | s2cid=251710497 }}</ref> <ref name=apj645_1_664>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Aufdenberg | first1=J.P. | last2=Mérand | first2=A. | last3=Coudé du Foresto | first3=V. | last4=Absil | first4=O. | last5=Di Folco | first5=E. | last6=Kervella | first6=P. | last7=Ridgway | first7=S. T. | last8=Berger | first8=D. H. | last9=ten Brummelaar | first9=T. A. | title=First results from the CHARA Array: VII. Long-Baseline Interferometric Measurements of Vega Consistent with a Pole-On, Rapidly Rotating Star? | journal=Astrophysical Journal | date=2006 | volume=645 | issue=1 | pages=664–675 | doi=10.1086/504149 | bibcode=2006ApJ...645..664A | arxiv=astro-ph/0603327 | s2cid=13501650 }}</ref> <ref name=allen1963>{{cite book | first=Richard Hinckley | last=Allen | date=1963 | title=Star Names: Their Lore and Meaning | publisher=Courier Dover Publications | isbn=((978-0-486-21079-7)) | url-access=registration | url=https://archive.org/details/starnamestheirlo00alle }}</ref> <ref name=kendall1845>{{cite book | first=E. Otis | last=Kendall | date=1845 | title=Uranography: Or, A Description of the Heavens; Designed for Academics and Schools; Accompanied by an Atlas of the Heavens | publisher=Oxford University Press | location=Philadelphia }}</ref> <ref name=SIMBAD>{{cite journal | author=Staff |url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=vega | title=V* alf Lyr – Variable Star | journal=SIMBAD }}</ref> }} {{usbong|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga bituin]] [[Kategorya:Lyra (konstelasyon)]] s1ucsuy3psgrayo4m76578ylbt8ea6x 2230636 2230635 2026-10-01T11:09:48Z Lolbet101 163542 2230636 wikitext text/x-wiki {{Starbox begin}} {{Starbox image | image= <div style="position: relative">[[File:Lyra constellation map.svg|250px|alt=Diagram showing star positions and boundaries of the Cetus constellation and its surroundings]] <div style="position: absolute; left: 140px; top: 130px">[[File:Cercle rouge 100%.svg|25px]]</div> </div> | caption=Lokasyon ng Vega (nakabilog). }} {{Starbox observe | epoch=[[J2000.0]] | constell=[[Lyra]] | pronounce={{IPAc-en|'|v|iː|g|@}}<ref>{{OED|Vega}}</ref><ref name=Kunitzsch/> or {{IPAc-en|'|v|ei|g|@}} | ra={{RA|18|36|56.33635}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec={{DEC|+38|47|01.2802}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v=+0.026<ref name=bohlin/> (−0.02{{snd}}+0.07)<ref name=gcvs/> }} {{Starbox character | type=[[Bituing pangunahing sekwensiya|Pangunahing sekwensiya]]<ref name=zorec2012/> | class=A0Va<ref name=gray2003/> | b-v=0.00<ref name=ducati/> | u-b=0.00<ref name=ducati/> }} {{Starbox astrometry | radial_v=−13.9 ± 0.9 <ref name=rgcrv1966/> | prop_mo_ra=200.94<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec=286.23<ref name=aaa474_2_653/> | parallax=130.23 | p_error=0.36 | parallax_footnote=<ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v=+0.582<ref name="Gatewood2008"/> }} {{Starbox detail | mass={{val|2.15|0.10|0.15}}<ref name=monnier2012/> | radius={{val|2.726|0.006}} (ekwadoryal), {{val|2.418|0.008}} (polo)<ref name=monnier2012/> | rotational_velocity={{val|21.3|0.2}}<ref name=monnier2012/> | rotation={{val|16.3|ul=hours}}<ref name=petit2022/> | luminosity={{val|47.2|0.2}}<ref name=monnier2012/> | temperature={{val|10070|90|fmt=commas}} (polo), {{val|8910|130|fmt=commas}} (ekwadoryal)<ref name=monnier2012/> | age_myr={{val|700|150|75}}<ref name=monnier2012/> | metal_fe=−0.5<ref name=aaa391_3_1039/> | gravity=4.1± 0.1<ref name=apj645_1_664/> }} {{Starbox catalog | names = Wega<ref name=allen1963/>, Lucida Lyrae<ref name="kendall1845"/>, Alpha Lyrae, α Lyrae, 3 Lyrae, BD+38°3238, HD 172167, GJ 721, HIP 91262, HR 7001, LTT 15486, SAO 67174<ref name=SIMBAD/> }} {{Starbox reference |Simbad=Vega }} {{Starbox end}} Ang '''Vega''' ay ang pinakamaliwanag na [[bituin]] sa hilagang [[Talampad|konstelasyon]] ng [[Lyra]].<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date= |title=Vega Star Facts: Type, Size, Color & Distance |url=https://www.astronomytrek.com/stars/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Astronomy Trek |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date= |title=Vega (α Lyr): Star Type, Facts, Name, Location, Constellation {{!}} Star Facts |url=https://www.star-facts.com/vega/ |access-date=2026-09-30 |website=Star Facts |language=en-US}}</ref> Taglay nito ang ''[[Pagtatalaga ng Bayer|Bayer designation]]'' na α Lyrae, na isinusulat din bilang Alpha Lyrae at pinaikli bilang Alpha Lyr o α Lyr. Medyo itong malapit sa [[Sistemang Solar]], na layong nasa 25 [[Sinag-taon|taong-liwanag]] (7.7 [[Parsec|parsecs]]) mula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]].<ref>{{Cite web |title=Vega |url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Starlog/vega.html |access-date=2026-09-30 |website=hyperphysics.phy-astr.gsu.edu}}</ref> Ito ang ikalimang pinakamaliwanag na bituin sa kalangitan sa gabi, at ikalawang pinakamaliwanag na bituin sa [[Hilagang Hating-globo|hilagang hemisperyo]], pagkatapos ng [[Arcturus]].<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |date=2026-05-10 |title=Blue-white Vega is the sky’s 5th-brightest star |url=https://earthsky.org/tonight/look-for-vega-in-the-northeast-in-springtime/ |access-date=2026-10-01 |website=EarthSky |language=en-US}}</ref> Ang Vega ang naging bituin sa [[Hilagang Polo|hilagang polo]] noong humigit-kumulang 12,000 BCE, at muli itong magiging gayon sa paligid ng taong 13,724, kung kailan magiging +84° 14′ ang [[deklinasyon]] nito, na wala pang anim na digri mula sa polo.<ref>{{Cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2018-11-09 |title=Vega: The North Star of the Past and the Future |url=https://www.space.com/21719-vega.html |access-date=2026-09-30 |website=Space.com |language=en}}</ref> Ang Vega ang unang bituin, maliban sa Araw, na nakuhanan ng larawan at spectrum nito.<ref name=barger_white2000>{{cite book | display-authors=1 | last1=Barger | first1=M. Susan | last2=White | first2=William B. | date=2000 |orig-date=1991 | title=The Daguerreotype: Nineteenth-Century Technology and Modern Science | publisher=JHU Press | page=88 | isbn=978-0-8018-6458-2 }}</ref><ref name=paps24_166>{{cite journal | last=Barker | first=George F. | title=On the Henry Draper Memorial Photographs of Stellar Spectra | journal=Proceedings of the American Philosophical Society | date=1887 | volume=24 | pages=166–172 }}</ref> Isa rin ito sa mga unang bituin na tinantiya ang layo gamit ang mga sukat ng [[paralaks]]. Ginamit ang Vega bilang batayan sa pagkakalibrate ng iskala ng liwanag na [[Potometriya (astronomiya)|potometriko]], o sukat ng liwanag ng mga bituin. Isa rin ito sa mga bituin na ginamit upang itakda ang ''[[Zero point (potometriya)|zero point]]'' ng [[sistemang potometriko ng UBV]]. Noong 2005, nakakuha ang [[Teleskopyong Pangkalawakang Spitzer]] ng mga detalyadong [[infrared]] na larawan ng [[alikabok]] sa paligid ng Vega. Ipinakita ng mga larawan na umaabot ang alikabok hanggang sa humigit-kumulang 815 [[Yunit na pang-astronomiya|AU]] mula sa bituin kapag sinusukat ng [[alonghaba]] na 160 μm. Mas malawak ang disk na ito kaysa sa dating inaakala, at halos bilog ito at walang malinaw na kumpol ng alikabok. Ang mga partikulo ng alikabok ay may sukat na humigit-kumulang 1–50 μm. Tinatayang ang kabuuang [[masa]] ng alikabok ay 3{{e|-3}} ng [[masa ng Daigdig]], o humigit-kumulang 7.5 beses ng masa ng [[sinturon ng asteroyd]].<ref name=Su2024/> == Galeriya == <gallery mode="packed" heights="130"> Talaksan:Vega compared with the Sun.jpg|Paghahambing ng laki ng Vega (kaliwa) sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] (kanan). Talaksan:Star-Vega.png|Larawan ng Vega na kinunan noong Marso 2025. Talaksan:Imaging of the Vega Debris System using JWST MIRI - figure 1.png|Ang debris disk sa paligid ng Vega na nakunan ng JWST MIRI at ALMA.<ref name=Su2024>{{cite journal|last1 = Su| first1 = Kate Y. L.|first2=Andras |last2=Gaspar |first3=George H. |last3=Rieke |first4=Renu |last4=Malhotra |first5=Luca |last5=Matra |first6=Schuyler Grace |last6=Wolff |first7=Jarron M. |last7=Leisenring |first8=Charles |last8=Beichman |first9=Marie |last9=Ygouf| date = 31 Oktubre 2024| title = Imaging of the Vega Debris System using JWST/MIRI| journal = The Astrophysical Journal| volume = 977| issue = 2| page = 277| doi = 10.3847/1538-4357/ad8cde| doi-access = free| arxiv = 2410.23636| bibcode = 2024ApJ...977..277S}}</ref> Talaksan:Summer triangle.png|[[Asterismong Triangulong Tag-init]]: Ang Vega, [[Altair]], at [[Deneb]]. </gallery> == Tingnan din == * [[Sirius]] * [[Procyon]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs= <ref name=Kunitzsch>{{cite book |last1=Kunitzsch |first1=Paul |last2=Smart |first2=Tim |date = 2006 |edition = 2nd rev. |title = A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations |publisher = Sky Pub |location = Cambridge, Massachusetts |isbn = 978-1-931559-44-7 }}</ref> <ref name=aaa474_2_653>{{cite journal | last=van Leeuwen | first=F. | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 |date=Nobyembre 2007 | pages=653–664 | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | doi-access=free| bibcode=2007A&A...474..653V | arxiv=0708.1752 | s2cid=18759600 }}</ref> <ref name=aaa391_3_1039>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Kinman | first1=T. | last2=Castelli | first2=F. | title=The determination of T_eff for metal-poor A-type stars using V and 2MASS J, H and K magnitudes | journal=Astronomy and Astrophysics | date=2002 | volume=391 | issue=3 | pages=1039–1052 | doi=10.1051/0004-6361:20020806 | bibcode=2002A&A...391.1039K | doi-access=free }}</ref> <ref name=bohlin>{{cite journal|bibcode=2004AJ....127.3508B|title=Hubble Space Telescope Absolute Spectrophotometry of Vega from the Far-Ultraviolet to the Infrared|journal=The Astronomical Journal|volume=127|issue=6|pages=3508–3515|last1=Bohlin|first1=R. C.|last2=Gilliland|first2=R. L.|year=2004|doi=10.1086/420715|doi-access=free}}</ref> <ref name=gcvs>{{cite journal|bibcode=2009yCat....102025S|title=VizieR Online Data Catalog: General Catalogue of Variable Stars (Samus+ 2007–2013)|journal=VizieR On-line Data Catalog: B/GCVS. Originally Published in: 2009yCat....102025S|volume=1|page=02025|last1=Samus|first1=N. N.|last2=Durlevich|first2=O. V.|year=2009|display-authors=etal}}</ref> <ref name=zorec2012>{{cite journal |last1=Zorec |first1=J. |last2=Royer |first2=F. |title=Rotational velocities of A-type stars. IV. Evolution of rotational velocities |journal=Astronomy and Astrophysics |date=2012 |volume=537 |pages=A120 |doi=10.1051/0004-6361/201117691 |doi-access=free|arxiv=1201.2052 |bibcode=2012A&A...537A.120Z }}</ref> <ref name=gray2003>{{cite journal|bibcode=2003AJ....126.2048G|arxiv=astro-ph/0308182|title=Contributions to the Nearby Stars (NStars) Project: Spectroscopy of Stars Earlier than M0 within 40 parsecs: The Northern Sample I|journal=The Astronomical Journal|volume=126|issue=4|pages=2048|last1=Gray|first1=R. O.|last2=Corbally|first2=C. J.|last3=Garrison|first3=R. F.|last4=McFadden|first4=M. T.|last5=Robinson|first5=P. E.|year=2003|doi=10.1086/378365|s2cid=119417105}}</ref> <ref name=ducati>{{cite journal|bibcode=2002yCat.2237....0D|title=VizieR Online Data Catalog: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system|journal=CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues|volume=2237|last=Ducati|first=J. R.|year=2002}}</ref> <ref name=rgcrv1966>{{cite conference | first=D. S. | last=Evans | contribution=The Revision of the General Catalogue of Radial Velocities | title=Proceedings from IAU Symposium no. 30 | journal=Determination of Radial Velocities and Their Applications | volume=30 | page=57 | date=Hunyo 20–24, 1966 | place=London, England | bibcode=1967IAUS...30...57E }}</ref> <ref name="Gatewood2008">{{cite journal|bibcode=2008AJ....136..452G|doi = 10.1088/0004-6256/136/1/452|title = Astrometric Studies of Aldebaran, Arcturus, Vega, the Hyades, and Other Regions|journal = The Astronomical Journal|volume = 136|issue = 1|pages = 452–460|year = 2008|last1 = Gatewood|first1 = George|doi-access = free}}</ref> <ref name=monnier2012>{{Cite journal |last1=Monnier |first1=J. D. |last2=Che |first2=Xiao |last3=Zhao |first3=Ming |last4=Ekstrom |first4=S. |last5=Maestro |first5=V. |last6=Aufdenberg |first6=J. |last7=Baron |first7=F. |last8=Georgy |first8=C. |last9=Kraus |first9=S. |last10=McAlister |first10=H. |last11=Pedretti |first11=E. |last12=Ridgway |first12=S. |last13=Sturmann |first13=J. |last14=Sturmann |first14=L. |last15=Brummelaar |first15=T. ten |date=2012 |title=Resolving Vega and the inclination controversy with CHARA/MIRC |arxiv=1211.6055 |bibcode=2012ApJ...761L...3M |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=1 |pages=L3 |doi=10.1088/2041-8205/761/1/L3 |issn=2041-8205}}</ref> <ref name=petit2022>{{cite journal| bibcode=2022A&A...666A..20P | title=A decade-long magnetic monitoring of Vega | last1=Petit | first1=P. | last2=Böhm | first2=T. | last3=Folsom | first3=C. P. | last4=Lignières | first4=F. | last5=Cang | first5=T. | journal=Astronomy and Astrophysics | year=2022 | volume=666 | pages=A20 | doi=10.1051/0004-6361/202143000 | doi-access=free| arxiv=2208.09196 | s2cid=251710497 }}</ref> <ref name=apj645_1_664>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Aufdenberg | first1=J.P. | last2=Mérand | first2=A. | last3=Coudé du Foresto | first3=V. | last4=Absil | first4=O. | last5=Di Folco | first5=E. | last6=Kervella | first6=P. | last7=Ridgway | first7=S. T. | last8=Berger | first8=D. H. | last9=ten Brummelaar | first9=T. A. | title=First results from the CHARA Array: VII. Long-Baseline Interferometric Measurements of Vega Consistent with a Pole-On, Rapidly Rotating Star? | journal=Astrophysical Journal | date=2006 | volume=645 | issue=1 | pages=664–675 | doi=10.1086/504149 | bibcode=2006ApJ...645..664A | arxiv=astro-ph/0603327 | s2cid=13501650 }}</ref> <ref name=allen1963>{{cite book | first=Richard Hinckley | last=Allen | date=1963 | title=Star Names: Their Lore and Meaning | publisher=Courier Dover Publications | isbn=((978-0-486-21079-7)) | url-access=registration | url=https://archive.org/details/starnamestheirlo00alle }}</ref> <ref name=kendall1845>{{cite book | first=E. Otis | last=Kendall | date=1845 | title=Uranography: Or, A Description of the Heavens; Designed for Academics and Schools; Accompanied by an Atlas of the Heavens | publisher=Oxford University Press | location=Philadelphia }}</ref> <ref name=SIMBAD>{{cite journal | author=Staff |url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=vega | title=V* alf Lyr – Variable Star | journal=SIMBAD }}</ref> }} {{usbong|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga bituin]] [[Kategorya:Lyra (konstelasyon)]] oooi3470j0gamkqoxdcht2qnh59xbyl 0 340013 2230514 2026-10-01T06:32:50Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375118579|Diano San Pietro]]" 2230514 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano San Pietro|official_name=Comune di Diano San Pietro|native_name=''Dian San Pê''|image_shield=Diano San Pietro-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|8|4|E|type:city(1,057)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Claudio Mucilli|area_footnotes=|area_total_km2=11.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=83|saint=San Pedro|day=Hunyo 29|postal_code=18010|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Diano San Pietro''' ({{Langx|lij|Dian San Pê}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|6|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Diano San Pietro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Diano Arentino]], [[Diano Castello]], [[San Bartolomeo al Mare]], [[Stellanello]], at [[Villa Faraldi]]. Ang Diano San Pietro ang tagpuan ng mga aklat ng Ingles na manunulat na si [[Annie Hawes]], ''Extra Virgin'' at ''Ripe for the Picking''. == Tingnan din == * [[San Pietro (sapa)]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9almzkt2516duiqkmnk98ywziohfavr 2230539 2230514 2026-10-01T07:02:20Z Ryomaandres 8044 2230539 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano San Pietro|official_name=Comune di Diano San Pietro|native_name=''Dian San Pê''|image_shield=Diano San Pietro-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|8|4|E|type:city(1,057)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Claudio Mucilli|area_footnotes=|area_total_km2=11.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=83|saint=San Pedro|day=Hunyo 29|postal_code=18010|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Diano San Pietro-P1010355.JPG}}Ang '''Diano San Pietro''' ({{Langx|lij|Dian San Pê}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|6|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Diano San Pietro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Diano Arentino]], [[Diano Castello]], [[San Bartolomeo al Mare]], [[Stellanello]], at [[Villa Faraldi]]. Ang Diano San Pietro ang tagpuan ng mga aklat ng Ingles na manunulat na si [[Annie Hawes]], ''Extra Virgin'' at ''Ripe for the Picking''. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Diano San Pietro ay matatagpuan sa [[Lambak ng Dianese]], sa kahabaan ng sapa ng [[San Pietro (sapa)|San Pietro]] sa tagpuan ng batis ng Besta. Kabilang sa mga taluktok sa lugar ay ang Bundok Ceresa (913 m), Bundok Lago (746 m) at Bundok Quagli (502 m). == Kasaysayan == Ang pagsugpo sa munisipalidad at ang bunga ng pagsasanib sa munisipalidad ng Diano Marina ay nagsimula noong 1923<ref>{{Cita legge italiana|tipo=RD|anno=1923|mese=12|giorno=06|numero=2769}}</ref>; noong 1925<ref>{{Cita legge italiana|tipo=RD|anno=1925|mese=08|giorno=07|numero=1533}}</ref> ito ay muling nabuo bilang isang awtonomong munisipalidad. == Tingnan din == * [[San Pietro (sapa)]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 266vg1k4vv1ffs82npsogegriw40a4k 0 340014 2230516 2026-10-01T06:35:04Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375113330|Civezza]]" 2230516 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Civezza|official_name=Comune di Civezza|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|57|E|type:city(557)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Civezza''' (''çivèssa'' sa [[Wikang Ligur|Ligurian]]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|127|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 557 at may lawak na {{Convert|3.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang nayon ay matatagpuan sa tuktok ng isang burol, tulad ng maraming iba pang mga nayon sa [[Riviera ng Italya|riviera]]. Ang baybayin ay {{Convert|4|km|mi}} ang layo. Ang hangganan ng [[Pransiya]] ay {{Convert|58|km|mi}} ang layo, at ang [[Monaco|Prinsipalidad ng Monaco]] ay {{Convert|69|km|mi}}. Ang pinakamalapit na malaking lungsod ay ang lungsod ng [[Niza|Nize]] sa Pransiya, {{Convert|83|km|mi}} kanluran ng Civezza, habang ang kabisera ng rehiyon na [[Genova]] ay {{Convert|127|km|mi}} sa silangan ng nayon. Ang Civezza ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]], [[Dolcedo]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Pietrabruna]], at [[San Lorenzo al Mare]]. Ang nayon ay itinatag noong ika-11 siglo: ayon sa isang kilalang alamat, ang pagsilang nito ay dahil sa desisyon ng tatlong maharlikang pamilya (ang mga Ricca, ang mga Dolca at ang mga Arrigos) na manirahan dito matapos silang ipatapon mula sa [[Venecia]], dahil sa mga pagkakaiba sa politika at sa doge ng lungsod. Ang Civezza ay isang nayon noong medyebal, na may limang sinaunang tore na itinayo noong ika-16 na siglo upang ipagtanggol ang teritoryo nito laban sa mga piratang[[Saraseno]]. Ang [[Santong patron|patron]] ay si [[Marcos ang Ebanghelista|San Marcos na Ebanghelista]], at siya ay ipinagdiriwang tuwing Abril 25. Ang pangalan ng patron ay siya ring pangalan ng pangunahing [[Simbahan (gusali)|simbahan]] ng Civezza (''San Marco Evangelista''). Mayroon ding limang mas maliliit na simbahan sa Civezza: 'San Giovanni', 'San Rocco', 'San Sebastiano', 'San Salvatore', at 'Madonna delle Grazie'. Mainit ngunit mahangin ang panahon sa lahat ng panahon, at bihira ang pag-ulan. == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] aqshdb51dz70kcgci9cf3e4wtz6s49n 2230517 2230516 2026-10-01T06:35:18Z Ryomaandres 8044 2230517 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Civezza|official_name=Comune di Civezza|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|57|E|type:city(557)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Civezza''' (''çivèssa'' sa [[Wikang Ligur|Ligurian]]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|127|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 557 at may lawak na {{Convert|3.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang nayon ay matatagpuan sa tuktok ng isang burol, tulad ng maraming iba pang mga nayon sa [[Riviera ng Italya|riviera]]. Ang baybayin ay {{Convert|4|km|mi}} ang layo. Ang hangganan ng [[Pransiya]] ay {{Convert|58|km|mi}} ang layo, at ang [[Monaco|Prinsipalidad ng Monaco]] ay {{Convert|69|km|mi}}. Ang pinakamalapit na malaking lungsod ay ang lungsod ng [[Niza|Nize]] sa Pransiya, {{Convert|83|km|mi}} kanluran ng Civezza, habang ang kabisera ng rehiyon na [[Genova]] ay {{Convert|127|km|mi}} sa silangan ng nayon. Ang Civezza ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]], [[Dolcedo]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Pietrabruna]], at [[San Lorenzo al Mare]]. Ang nayon ay itinatag noong ika-11 siglo: ayon sa isang kilalang alamat, ang pagsilang nito ay dahil sa desisyon ng tatlong maharlikang pamilya (ang mga Ricca, ang mga Dolca at ang mga Arrigos) na manirahan dito matapos silang ipatapon mula sa [[Venecia]], dahil sa mga pagkakaiba sa politika at sa doge ng lungsod. Ang Civezza ay isang nayon noong medyebal, na may limang sinaunang tore na itinayo noong ika-16 na siglo upang ipagtanggol ang teritoryo nito laban sa mga piratang [[Saraseno]]. Ang [[Santong patron|patron]] ay si [[Marcos ang Ebanghelista|San Marcos na Ebanghelista]], at siya ay ipinagdiriwang tuwing Abril 25. Ang pangalan ng patron ay siya ring pangalan ng pangunahing [[Simbahan (gusali)|simbahan]] ng Civezza (''San Marco Evangelista''). Mayroon ding limang mas maliliit na simbahan sa Civezza: 'San Giovanni', 'San Rocco', 'San Sebastiano', 'San Salvatore', at 'Madonna delle Grazie'. Mainit ngunit mahangin ang panahon sa lahat ng panahon, at bihira ang pag-ulan. == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] l1e4vrbibbpdwb1tefxmm5t4jxcnu7o 2230518 2230517 2026-10-01T06:35:47Z Ryomaandres 8044 2230518 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Civezza|official_name=Comune di Civezza|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|57|E|type:city(557)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Civezza-panorama.jpg}}Ang '''Civezza''' (''çivèssa'' sa [[Wikang Ligur|Ligurian]]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|127|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 557 at may lawak na {{Convert|3.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang nayon ay matatagpuan sa tuktok ng isang burol, tulad ng maraming iba pang mga nayon sa [[Riviera ng Italya|riviera]]. Ang baybayin ay {{Convert|4|km|mi}} ang layo. Ang hangganan ng [[Pransiya]] ay {{Convert|58|km|mi}} ang layo, at ang [[Monaco|Prinsipalidad ng Monaco]] ay {{Convert|69|km|mi}}. Ang pinakamalapit na malaking lungsod ay ang lungsod ng [[Niza|Nize]] sa Pransiya, {{Convert|83|km|mi}} kanluran ng Civezza, habang ang kabisera ng rehiyon na [[Genova]] ay {{Convert|127|km|mi}} sa silangan ng nayon. Ang Civezza ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]], [[Dolcedo]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Pietrabruna]], at [[San Lorenzo al Mare]]. Ang nayon ay itinatag noong ika-11 siglo: ayon sa isang kilalang alamat, ang pagsilang nito ay dahil sa desisyon ng tatlong maharlikang pamilya (ang mga Ricca, ang mga Dolca at ang mga Arrigos) na manirahan dito matapos silang ipatapon mula sa [[Venecia]], dahil sa mga pagkakaiba sa politika at sa doge ng lungsod. Ang Civezza ay isang nayon noong medyebal, na may limang sinaunang tore na itinayo noong ika-16 na siglo upang ipagtanggol ang teritoryo nito laban sa mga piratang [[Saraseno]]. Ang [[Santong patron|patron]] ay si [[Marcos ang Ebanghelista|San Marcos na Ebanghelista]], at siya ay ipinagdiriwang tuwing Abril 25. Ang pangalan ng patron ay siya ring pangalan ng pangunahing [[Simbahan (gusali)|simbahan]] ng Civezza (''San Marco Evangelista''). Mayroon ding limang mas maliliit na simbahan sa Civezza: 'San Giovanni', 'San Rocco', 'San Sebastiano', 'San Salvatore', at 'Madonna delle Grazie'. Mainit ngunit mahangin ang panahon sa lahat ng panahon, at bihira ang pag-ulan. == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 51iwz2aasbzwj00tc5k0avgrhp5qkpy 0 340015 2230520 2026-10-01T06:37:33Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375116297|Cosio di Arroscia]]" 2230520 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cosio di Arroscia|official_name=Comune di Cosio di Arroscia|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|7|50|E|type:city(283)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mauro Parodi|area_footnotes=|area_total_km2=40.56|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cosiaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=721|saint=|day=|postal_code=18023|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Cosio di Arroscia''' ({{Langx|lij|Coxe}}, lokal na {{Lang|lij|Cuxe}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=234 |language=it}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Kasaysayan == Noong 1957, ang Avant-Garde Groupe [[Pandaigdigang Sitwasyonista]] ay itinatag sa Cosio di Arroscia ng mga dating miyembro ng dalawa pang grupong avant-garde, ang [[International Movement for an Imaginist Bauhaus]] ([[Asger Jorn]], Giuseppe Pinot-Gallizio) at ang [[Lettrist International]] ([[Guy Debord]]). == Heograpiya == Ang maliit na nayon ay matatagpuan sa mataas na lambak ng Arroscia, sa layong humigit-kumulang {{Convert|20|km|mi}} mula sa Imperia. Ang Cosio di Arroscia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Briga Alta]], [[Mendatica]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Ormea]], at [[Pornassio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * [[Pangkalikasang Liwasang Rehiyonal ng Alpi Liguri|Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jdc01bsesqk4hnt0glc2fxcpxhb8stm 2230529 2230520 2026-10-01T06:50:45Z Ryomaandres 8044 2230529 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cosio di Arroscia|official_name=Comune di Cosio di Arroscia|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|7|50|E|type:city(283)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mauro Parodi|area_footnotes=|area_total_km2=40.56|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cosiaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=721|saint=|day=|postal_code=18023|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Cosio di Arroscia-panorama4.jpg}}Ang '''Cosio di Arroscia''' ({{Langx|lij|Coxe}}, lokal na {{Lang|lij|Cuxe}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=234 |language=it}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Kasaysayan == Noong 1957, ang Avant-Garde Groupe [[Pandaigdigang Sitwasyonista]] ay itinatag sa Cosio di Arroscia ng mga dating miyembro ng dalawa pang grupong avant-garde, ang [[International Movement for an Imaginist Bauhaus]] ([[Asger Jorn]], Giuseppe Pinot-Gallizio) at ang [[Lettrist International]] ([[Guy Debord]]). == Heograpiya == Ang maliit na nayon ay matatagpuan sa mataas na lambak ng Arroscia, sa layong humigit-kumulang {{Convert|20|km|mi}} mula sa Imperia. Ang Cosio di Arroscia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Briga Alta]], [[Mendatica]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Ormea]], at [[Pornassio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * [[Pangkalikasang Liwasang Rehiyonal ng Alpi Liguri|Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5gkxc78llafwlscpi1k5pzyl9m6mkuu 2230540 2230529 2026-10-01T07:04:59Z Ryomaandres 8044 2230540 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cosio di Arroscia|official_name=Comune di Cosio di Arroscia|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|7|50|E|type:city(283)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mauro Parodi|area_footnotes=|area_total_km2=40.56|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cosiaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=721|saint=|day=|postal_code=18023|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Cosio di Arroscia-panorama4.jpg}}Ang '''Cosio di Arroscia''' o '''Cosio d'Arroscia''' ({{Langx|lij|Coxe}}, lokal na {{Lang|lij|Cuxe}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=234 |language=it}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Kasaysayan == Noong 1957, ang Avant-Garde Groupe [[Pandaigdigang Sitwasyonista]] ay itinatag sa Cosio di Arroscia ng mga dating miyembro ng dalawa pang grupong avant-garde, ang [[International Movement for an Imaginist Bauhaus]] ([[Asger Jorn]], Giuseppe Pinot-Gallizio) at ang [[Lettrist International]] ([[Guy Debord]]). == Heograpiya == Ang maliit na nayon ay matatagpuan sa mataas na lambak ng Arroscia, sa layong humigit-kumulang {{Convert|20|km|mi}} mula sa Imperia. Ang Cosio di Arroscia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Briga Alta]], [[Mendatica]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Ormea]], at [[Pornassio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Tingnan din == * [[Pangkalikasang Liwasang Rehiyonal ng Alpi Liguri|Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ogb7zhb9g0t529dnvtqwcjzl1i67khy 0 340016 2230522 2026-10-01T06:38:46Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375118555|Diano Arentino]]" 2230522 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano Arentino|official_name=Comune di Diano Arentino|native_name=''Dian Arentin''|image_shield=Diano Arentino-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|57|N|8|2|E|type:city(648)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Paolo Sciandino|area_footnotes=|area_total_km2=8.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18013|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Diano Arentino''' ({{Langx|lij|Dian Arentin}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Nomi propri di città, borghi e villaggi della Liguria del Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 648 at may lawak na {{Convert|8.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Diano Arentino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusanico]], [[Diano Castello]], [[Diano San Pietro]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Pontedassio]], at [[Stellanello]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|861|1871|873|1881|839|1901|752|1911|791|1921|705|1931|574|1936|549|1951|519|1961|468|1971|402|1981|400|1991|518|2001|606|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Tingnan din == * [[San Pietro (sapa)]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Diano Arentino}} <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ow4esge5wcg1nledv03uc836hkqezum 2230530 2230522 2026-10-01T06:53:16Z Ryomaandres 8044 2230530 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano Arentino|official_name=Comune di Diano Arentino|native_name=''Dian Arentin''|image_shield=Diano Arentino-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|57|N|8|2|E|type:city(648)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Paolo Sciandino|area_footnotes=|area_total_km2=8.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18013|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Diano Arentino-P1010321.JPG}}Ang '''Diano Arentino''' ({{Langx|lij|Dian Arentin}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Nomi propri di città, borghi e villaggi della Liguria del Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 648 at may lawak na {{Convert|8.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Diano Arentino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusanico]], [[Diano Castello]], [[Diano San Pietro]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Pontedassio]], at [[Stellanello]]. == Heograpiyang pisikal == Matatagpuan ang Diano Arentino sa itaas na [[Lambak Dianese]] ng sapa ng [[San Pietro (sapa)|San Pietro]]. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ng Arentino ay ang Bundok Torre o [[Pizzo d'Evigno]] (989 m), Bundok Caro (842 m), Bundok Grimaldi (674 m), Bundok Abrighetti (596 m), Bundok Berona (313 m) at ang Pasong Grillarine (410 m). == Kasaysayan == Noong 1172 ang nayon ng Diano Arentino at iba pang mga nayon sa lambak ay nabuo ang Communitas Diani, na nagtayo ng kanilang sariling mga lokal na batas at inilalapat ang mga ito sa mga teritoryong kaakibat ng bagong komunidad ng Diano. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|861|1871|873|1881|839|1901|752|1911|791|1921|705|1931|574|1936|549|1951|519|1961|468|1971|402|1981|400|1991|518|2001|606|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Tingnan din == * [[San Pietro (sapa)]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Diano Arentino}} <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6gtoi9l6qixrgd2cq1l68mdp4z7e2t5 0 340017 2230523 2026-10-01T06:41:30Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375118563|Diano Castello]]" 2230523 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano Castello|official_name=Comune di Diano Castello|native_name=''Dian Castello''|image_shield=Diano Castello-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|N|8|4|E|type:city(2,061)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=6.0|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Diano Castello''' ({{Langx|lij|Dian Castello}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|5|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,061 at may lawak na {{Convert|6.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Diano Castello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Diano Arentino]], [[Diano Marina]], [[Diano San Pietro]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], at [[San Bartolomeo al Mare]]. Ang mga burol na nakapalibot sa nayon ay natatakpan ng mga taniman ng olibo at mga ubasan na gumagawa ng Vermentino, isang puting alak. Isa ito sa mga [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kasaysayan == Gaya ng ipinahihiwatig ng pangalan ng munisipalidad, ito ay orihinal na itinayo noong ika-10 siglo bilang isang kuta ''Castrum Diani'') laban sa mga pagsalakay ng mga piratang [[Saraseno]]. Tulad ng maraming nayon sa paligid ng [[Savona]], kalaunan ay naging isang piyudo ito ng markesado ng Clavesana, na nagtayo ng isang kuta at namuno hanggang sa ikalawang kalahati ng ika-12 siglo. Noong ika-14 na siglo, ang Diano Castello ay naging isang malayang munisipalidad (''Communitas Diani''), na kumokontrol sa mga nakapalibot na nayon. Kalaunan ay naging bahagi ito ng [[Republika ng Genova]]. Ang mga tao ng nayong ito ay nakipaglaban kasama ang [[Genova]] laban sa [[Lungsod ng Pisa|Pisa]] sa [[Labanan sa Meloria (1284)]]. Noong 1747, ito ay naging bahagi ng [[Austria-Unggriya|Imperyong Austria-Unggriya]]. Noong 1797, napasailalim ito sa pamamahala ng Pransiya nang masakop ito ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]]. Noong 1815, ito ay itinalaga sa [[Kaharian ng Cerdeña]] . Sa wakas, noong 1860, ito ay naging bahagi ng [[Kaharian ng Italya]]. Ang lindol noong 1887 ay nagdulot ng malubhang pinsala sa mga simbahan at mga makasaysayang monumento == Tingnan din == * [[Binuong Ligur|Binong Liguria]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] tr5g8eddbv0qa4ui108ucyrqrjai5af 2230531 2230523 2026-10-01T06:54:06Z Ryomaandres 8044 2230531 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano Castello|official_name=Comune di Diano Castello|native_name=''Dian Castello''|image_shield=Diano Castello-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|N|8|4|E|type:city(2,061)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=6.0|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Diano Castello-P1010294.JPG}}Ang '''Diano Castello''' ({{Langx|lij|Dian Castello}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|5|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,061 at may lawak na {{Convert|6.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Diano Castello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Diano Arentino]], [[Diano Marina]], [[Diano San Pietro]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], at [[San Bartolomeo al Mare]]. Ang mga burol na nakapalibot sa nayon ay natatakpan ng mga taniman ng olibo at mga ubasan na gumagawa ng Vermentino, isang puting alak. Isa ito sa mga [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kasaysayan == Gaya ng ipinahihiwatig ng pangalan ng munisipalidad, ito ay orihinal na itinayo noong ika-10 siglo bilang isang kuta ''Castrum Diani'') laban sa mga pagsalakay ng mga piratang [[Saraseno]]. Tulad ng maraming nayon sa paligid ng [[Savona]], kalaunan ay naging isang piyudo ito ng markesado ng Clavesana, na nagtayo ng isang kuta at namuno hanggang sa ikalawang kalahati ng ika-12 siglo. Noong ika-14 na siglo, ang Diano Castello ay naging isang malayang munisipalidad (''Communitas Diani''), na kumokontrol sa mga nakapalibot na nayon. Kalaunan ay naging bahagi ito ng [[Republika ng Genova]]. Ang mga tao ng nayong ito ay nakipaglaban kasama ang [[Genova]] laban sa [[Lungsod ng Pisa|Pisa]] sa [[Labanan sa Meloria (1284)]]. Noong 1747, ito ay naging bahagi ng [[Austria-Unggriya|Imperyong Austria-Unggriya]]. Noong 1797, napasailalim ito sa pamamahala ng Pransiya nang masakop ito ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]]. Noong 1815, ito ay itinalaga sa [[Kaharian ng Cerdeña]] . Sa wakas, noong 1860, ito ay naging bahagi ng [[Kaharian ng Italya]]. Ang lindol noong 1887 ay nagdulot ng malubhang pinsala sa mga simbahan at mga makasaysayang monumento == Tingnan din == * [[Binuong Ligur|Binong Liguria]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jgsmlxqqf2j22bg00s8fcg5a5ggeplx 2230535 2230531 2026-10-01T06:58:02Z Ryomaandres 8044 2230535 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano Castello|official_name=Comune di Diano Castello|native_name=''Dian Castello''|image_shield=Diano Castello-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|N|8|4|E|type:city(2,061)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=6.0|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Diano Castello-P1010294.JPG}}Ang '''Diano Castello''' ({{Langx|lij|Dian Castello}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|5|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,061 at may lawak na {{Convert|6.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Diano Castello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Diano Arentino]], [[Diano Marina]], [[Diano San Pietro]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], at [[San Bartolomeo al Mare]]. Ang mga burol na nakapalibot sa nayon ay natatakpan ng mga taniman ng olibo at mga ubasan na gumagawa ng Vermentino, isang puting alak. Isa ito sa mga [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kasaysayan == Gaya ng ipinahihiwatig ng pangalan ng munisipalidad, ito ay orihinal na itinayo noong ika-10 siglo bilang isang kuta ''Castrum Diani'') laban sa mga pagsalakay ng mga piratang [[Saraseno]]. Tulad ng maraming nayon sa paligid ng [[Savona]], kalaunan ay naging isang piyudo ito ng markesado ng Clavesana, na nagtayo ng isang kuta at namuno hanggang sa ikalawang kalahati ng ika-12 siglo. Noong ika-14 na siglo, ang Diano Castello ay naging isang malayang munisipalidad (''Communitas Diani''), na kumokontrol sa mga nakapalibot na nayon. Kalaunan ay naging bahagi ito ng [[Republika ng Genova]]. Ang mga tao ng nayong ito ay nakipaglaban kasama ang [[Genova]] laban sa [[Lungsod ng Pisa|Pisa]] sa [[Labanan sa Meloria (1284)]]. Noong 1747, ito ay naging bahagi ng [[Austria-Unggriya|Imperyong Austria-Unggriya]]. Noong 1797, napasailalim ito sa pamamahala ng Pransiya nang masakop ito ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]]. Noong 1815, ito ay itinalaga sa [[Kaharian ng Cerdeña]] . Sa wakas, noong 1860, ito ay naging bahagi ng [[Kaharian ng Italya]]. Ang lindol noong 1887 ay nagdulot ng malubhang pinsala sa mga simbahan at mga makasaysayang monumento == Tingnan din == * [[Binuong Ligur|Binong Liguria]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] e7uf0tpnio7jm82ofoiobgf0kvz1diu 0 340018 2230524 2026-10-01T06:44:06Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374303504|Diano Marina]]" 2230524 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano Marina|official_name=Comune di Diano Marina|native_name=''A Maina de Dian''|image_size=|image_flag=|flag_size=|flag_alt=|image_shield=|shield_size=|shield_alt=|image_map=Map of comune of Diano Marina (province of Imperia, region Liguria, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Map of the municipality (comune) of Diano Marina (province of Imperia, region Liguria, Italy)|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|55|N|8|5|E|type:city(6,199)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|mayor_party=[[Lega Nord]]|mayor=Giacomo Chiappori|frazioni=Diano Calderina, Diano Gorleri, Diano Serreta, Muratori|established_date=1861|area_footnotes=|area_total_km2=6.67|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Dianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=4|saint=[[Mahal na Ina ng Bundok Carmelo]]|day=Hulyo 16|postal_code=18013|area_code=0183|istat=008027|website={{URL|comune.dianomarina.im.it}}}}Ang '''Diano Marina''' ({{Langx|lij|A Maina de Dian}}, o simpleng {{Lang|lij|Dian}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|5|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Heograpiya == Ang munisipalidad ng Diano Marina ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin na mga nayon at nayon) ng Diano Calderina, Diano Serreta, Diano Gorleri, Diano Arentino, at borgata Muratori. May hangganan ito sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Diano Castello]], [[Diano San Pietro]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], at [[San Bartolomeo al Mare]]. Ang Diano Marina ay isa sa ilang mga munisipalidad sa baybayin ng Ligurian na may mahahabang mabuhanging dalampasigan. Ang panahon ng pamamasyal sa dalampasigan ay mula Mayo 15 hanggang Setyembre 15. Mapupuntahan ng publiko ang karamihan sa mga dalampasigan sa labas ng panahong ito. Kilala rin ito sa mga kalye nito na may mga puno ng kahel, at tinutukoy bilang "Citta degli aranci" (Lungsod ng mga puno ng kahel). == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng Diano Marina ay nagsimula pa noong panahon ng [[Itaas na Paleolitiko]] at [[Panahong Bakal]] . Iba't ibang mga natuklasan ang nagawa sa lugar, tulad ng mga [[urnong sineraryo]] na pagmamay-ari ng isang nekropolis, kaya sinusuportahan ang teorya ng isang posibleng sinaunang pinagmulan ng nayon. Ang unang permanenteng paninirahan, na tinirhan ng Ingauni Ligur, ay nagmula pa noong Panahon ng Tanso.<ref name="History">{{Cite web |title=Diano Marina in Italy, Province of Imperia, Liguria |url=https://www.blumenriviera.co.uk/en/Italy/Italian_Riviera/Travelguide_Liguria/Municipalities/Diano_Marina/ |access-date=25 February 2020 |website=blumenriviera.co.uk}}</ref> == Kakambal na bayan == Ang Diano Marina ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}}[[Diano d'Alba]], Italya (2007) * {{Flagicon|Spain}} [[Granadilla de Abona]], España (2013) == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|https://www.comune.dianomarina.im.it}} {{In lang|it}} * [https://web.archive.org/web/20070928194010/http://www.idrock.co.uk/dianomarina.htm Photographs of Diano Marina] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c23eb19sx9zh3hyrejdtimfr6898oqc 2230532 2230524 2026-10-01T06:54:32Z Ryomaandres 8044 2230532 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Diano Marina|official_name=Comune di Diano Marina|native_name=''A Maina de Dian''|image_size=|image_flag=|flag_size=|flag_alt=|image_shield=|shield_size=|shield_alt=|image_map=Map of comune of Diano Marina (province of Imperia, region Liguria, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Map of the municipality (comune) of Diano Marina (province of Imperia, region Liguria, Italy)|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|55|N|8|5|E|type:city(6,199)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|mayor_party=[[Lega Nord]]|mayor=Giacomo Chiappori|frazioni=Diano Calderina, Diano Gorleri, Diano Serreta, Muratori|established_date=1861|area_footnotes=|area_total_km2=6.67|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Dianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=4|saint=[[Mahal na Ina ng Bundok Carmelo]]|day=Hulyo 16|postal_code=18013|area_code=0183|istat=008027|website={{URL|comune.dianomarina.im.it}}|image_skyline=Diano-marina-italy.jpg}}Ang '''Diano Marina''' ({{Langx|lij|A Maina de Dian}}, o simpleng {{Lang|lij|Dian}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|5|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Heograpiya == Ang munisipalidad ng Diano Marina ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin na mga nayon at nayon) ng Diano Calderina, Diano Serreta, Diano Gorleri, Diano Arentino, at borgata Muratori. May hangganan ito sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Diano Castello]], [[Diano San Pietro]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], at [[San Bartolomeo al Mare]]. Ang Diano Marina ay isa sa ilang mga munisipalidad sa baybayin ng Ligurian na may mahahabang mabuhanging dalampasigan. Ang panahon ng pamamasyal sa dalampasigan ay mula Mayo 15 hanggang Setyembre 15. Mapupuntahan ng publiko ang karamihan sa mga dalampasigan sa labas ng panahong ito. Kilala rin ito sa mga kalye nito na may mga puno ng kahel, at tinutukoy bilang "Citta degli aranci" (Lungsod ng mga puno ng kahel). == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng Diano Marina ay nagsimula pa noong panahon ng [[Itaas na Paleolitiko]] at [[Panahong Bakal]] . Iba't ibang mga natuklasan ang nagawa sa lugar, tulad ng mga [[urnong sineraryo]] na pagmamay-ari ng isang nekropolis, kaya sinusuportahan ang teorya ng isang posibleng sinaunang pinagmulan ng nayon. Ang unang permanenteng paninirahan, na tinirhan ng Ingauni Ligur, ay nagmula pa noong Panahon ng Tanso.<ref name="History">{{Cite web |title=Diano Marina in Italy, Province of Imperia, Liguria |url=https://www.blumenriviera.co.uk/en/Italy/Italian_Riviera/Travelguide_Liguria/Municipalities/Diano_Marina/ |access-date=25 February 2020 |website=blumenriviera.co.uk}}</ref> == Kakambal na bayan == Ang Diano Marina ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}}[[Diano d'Alba]], Italya (2007) * {{Flagicon|Spain}} [[Granadilla de Abona]], España (2013) == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|https://www.comune.dianomarina.im.it}} {{In lang|it}} * [https://web.archive.org/web/20070928194010/http://www.idrock.co.uk/dianomarina.htm Photographs of Diano Marina] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hhjhr03b0m37ovcydcesztmmtyo7id5 0 340019 2230525 2026-10-01T06:45:02Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375116503|Costarainera]]" 2230525 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Costarainera|official_name=Comune di Costarainera|native_name={{lang|lij|A Costarainea}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|56|E|type:city(775)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=2.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=}}Ang '''Costarainera''' ({{Langx|lij|A Costarainea}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=236 |language=it}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Nomi propri di città, borghi e villaggi della Liguria del Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 775 at lawak na {{Convert|2.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Costarainera ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]] at [[San Lorenzo al Mare]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|611|1871|453|1881|347|1901|314|1911|270|1921|295|1931|238|1936|342|1951|405|1961|595|1971|603|1981|579|1991|639|2001|718|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga Sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] s63g1fa3j6clzybcptexh3p1djsnbbe 2230533 2230525 2026-10-01T06:55:49Z Ryomaandres 8044 2230533 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Costarainera|official_name=Comune di Costarainera|native_name={{lang|lij|A Costarainea}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|56|E|type:city(775)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=2.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Costarainera - panoramio (10).jpg}}Ang '''Costarainera''' ({{Langx|lij|A Costarainea}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=236 |language=it}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Nomi propri di città, borghi e villaggi della Liguria del Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 775 at lawak na {{Convert|2.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Costarainera ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]] at [[San Lorenzo al Mare]]. == Heograpiyang pisikal == Ang maliit na bayan ay matatagpuan sa isang mahusay na heograpikal na posisyon, na matatagpuan sa isang burol sa kalahati ng baybayin na nakaharap sa dagat sa taas na 240 m sa ibabaw ng antas ng dagat. at 12 km lamang mula sa kabisera. == Pinagmulan ng pangalan == Ang [[toponimo]] ng lugar ay nagmula sa sinaunang pag-aari na itinatag noong ika-13 siglo ng pamilya Raineri<ref name="Siusa">{{cita web|url=http://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=28527&RicFrmRicSemplice=costarainera&RicSez=produttori&RicVM=ricercasemplice|titolo=Fonte dal Sistema Informativo Unificato per le Soprintendenze Artistiche|accesso=24 maggio 2019}}</ref> at sa simula ay kinuha ang pangalan ng Costa dei Raineri, pagkatapos ay binago sa paglipas ng mga siglo sa Costa Rainera at sa kasalukuyang anyo ng Costarainera. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|611|1871|453|1881|347|1901|314|1911|270|1921|295|1931|238|1936|342|1951|405|1961|595|1971|603|1981|579|1991|639|2001|718|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga Sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jjlgiyncm1hlngrrs3uvc4bsz12bzto 2230536 2230533 2026-10-01T06:58:15Z Ryomaandres 8044 2230536 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Costarainera|official_name=Comune di Costarainera|native_name={{lang|lij|A Costarainea}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|56|E|type:city(775)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=2.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Costarainera - panoramio (10).jpg}}Ang '''Costarainera''' ({{Langx|lij|A Costarainea}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=236 |language=it}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Nomi propri di città, borghi e villaggi della Liguria del Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 775 at lawak na {{Convert|2.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Costarainera ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]] at [[San Lorenzo al Mare]]. == Heograpiyang pisikal == Ang maliit na bayan ay matatagpuan sa isang mahusay na heograpikal na posisyon, na matatagpuan sa isang burol sa kalahati ng baybayin na nakaharap sa dagat sa taas na 240 m sa ibabaw ng antas ng dagat. at 12 km lamang mula sa kabesera. == Pinagmulan ng pangalan == Ang [[toponimo]] ng lugar ay nagmula sa sinaunang pag-aari na itinatag noong ika-13 siglo ng pamilya Raineri<ref name="Siusa">{{cita web|url=http://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=28527&RicFrmRicSemplice=costarainera&RicSez=produttori&RicVM=ricercasemplice|titolo=Fonte dal Sistema Informativo Unificato per le Soprintendenze Artistiche|accesso=24 maggio 2019}}</ref> at sa simula ay kinuha ang pangalan ng Costa dei Raineri, pagkatapos ay binago sa paglipas ng mga siglo sa Costa Rainera at sa kasalukuyang anyo ng Costarainera. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|611|1871|453|1881|347|1901|314|1911|270|1921|295|1931|238|1936|342|1951|405|1961|595|1971|603|1981|579|1991|639|2001|718|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga Sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pw1rj5esojhurvs3u2ulx0cdlx7kgal 2230537 2230536 2026-10-01T06:58:41Z Ryomaandres 8044 /* Mga Sanggunian */ 2230537 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Costarainera|official_name=Comune di Costarainera|native_name={{lang|lij|A Costarainea}}|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|56|E|type:city(775)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=2.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Costarainera - panoramio (10).jpg}}Ang '''Costarainera''' ({{Langx|lij|A Costarainea}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=236 |language=it}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Nomi propri di città, borghi e villaggi della Liguria del Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 775 at lawak na {{Convert|2.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Costarainera ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]] at [[San Lorenzo al Mare]]. == Heograpiyang pisikal == Ang maliit na bayan ay matatagpuan sa isang mahusay na heograpikal na posisyon, na matatagpuan sa isang burol sa kalahati ng baybayin na nakaharap sa dagat sa taas na 240 m sa ibabaw ng antas ng dagat. at 12 km lamang mula sa kabesera. == Pinagmulan ng pangalan == Ang [[toponimo]] ng lugar ay nagmula sa sinaunang pag-aari na itinatag noong ika-13 siglo ng pamilya Raineri<ref name="Siusa">{{cita web|url=http://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=28527&RicFrmRicSemplice=costarainera&RicSez=produttori&RicVM=ricercasemplice|titolo=Fonte dal Sistema Informativo Unificato per le Soprintendenze Artistiche|accesso=24 maggio 2019}}</ref> at sa simula ay kinuha ang pangalan ng Costa dei Raineri, pagkatapos ay binago sa paglipas ng mga siglo sa Costa Rainera at sa kasalukuyang anyo ng Costarainera. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|611|1871|453|1881|347|1901|314|1911|270|1921|295|1931|238|1936|342|1951|405|1961|595|1971|603|1981|579|1991|639|2001|718|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4et9x3fzp1rzv19mfmqavl5g8asdb79 0 340020 2230526 2026-10-01T06:47:17Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375118720|Dolcedo]]" 2230526 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dolcedo|official_name=Comune di Dolcedo|native_name=|image_shield=Dolcedo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|54|N|7|57|E|type:city(1,246)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Bellissimi, Castellazzo, Costa Carnara, Isolalunga, Lecchiore, Magliani, Monte Faudo, Ripalta, Santa Brigida, Trincheri|mayor_party=|mayor=Marco Ascheri|area_footnotes=|area_total_km2=19.32|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Dolcedesi|elevation_footnotes=|elevation_m=75|saint=[[Apostol Tomas|Santo Tomas Apostol]]|day=Disyembre 21|postal_code=18100|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.dolcedo.im.it}}|footnotes=}}Ang '''Dolcedo''' ({{Langx|lij|Dôçeo}}, lokal na {{Lang|lij|U Dusseu}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Piazza, ang punong pamayanan, ay matatagpuan sa ibabang lambak ng batis ng Prino. Ang iba pang mga pangunahing sentro ay ang Isolalunga, Costa Carnara, Bellissimi at Lecchiore. Ang Dolcedo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Badalucco]], [[Civezza]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Montalto Ligure]], [[Pietrabruna]], [[Prelà]], [[Taggia]], at [[Vasia]]. == Kasaysayan == Ang mga borough ng Dolcedo ay lumitaw noong unang bahagi ng Gitnang Kapanahunan, na tinitirhan ng mga lumikas mula sa baybayin ng Liguria. Kalaunan, ito ay naging isang kaharian ng pamilyang Clavesana. Noong ika-12 siglo, ang pagtatanim ng olibo ay naging pangunahing yaman ng lugar. Noong 1228, isinuko ng mga Clavesana ang kanilang mga lupain sa komuna ng [[Republika ng Genova|Genova]]. == Mga pangunahing tanawin == * Simbahang parokya ng San Tomas, sa estilong Baroko (1613). * Medyebal na simbahan ng ''Santa Maria di Castellazzo'' . * Santuwaryo ng Acquasanta. * Oratoryo ni San Lorenzo, na may dalawang maliliit na tore ng kampanaryo. * Kapilya ni San Brigida (ika-15 siglo). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2627|1871|2711|1881|2707|1901|2026|1911|2055|1921|1896|1931|1689|1936|1675|1951|1542|1961|1477|1971|1222|1981|1158|1991|1117|2001|1193|2008|1439|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}}{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dolcedo.im.it www.comune.dolcedo.im.it] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dpkwwo55wtjc1708l3pj51kjf6p3f4x 2230534 2230526 2026-10-01T06:57:06Z Ryomaandres 8044 2230534 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dolcedo|official_name=Comune di Dolcedo|native_name=|image_shield=Dolcedo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|54|N|7|57|E|type:city(1,246)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Bellissimi, Castellazzo, Costa Carnara, Isolalunga, Lecchiore, Magliani, Monte Faudo, Ripalta, Santa Brigida, Trincheri|mayor_party=|mayor=Marco Ascheri|area_footnotes=|area_total_km2=19.32|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Dolcedesi|elevation_footnotes=|elevation_m=75|saint=[[Apostol Tomas|Santo Tomas Apostol]]|day=Disyembre 21|postal_code=18100|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.dolcedo.im.it}}|footnotes=|image_skyline=Dolcedo-centro_storico1.jpg}}Ang '''Dolcedo''' ({{Langx|lij|Dôçeo}}, lokal na {{Lang|lij|U Dusseu}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Piazza, ang punong pamayanan, ay matatagpuan sa ibabang lambak ng batis ng Prino. Ang iba pang mga pangunahing sentro ay ang Isolalunga, Costa Carnara, Bellissimi at Lecchiore. Ang Dolcedo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Badalucco]], [[Civezza]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Montalto Ligure]], [[Pietrabruna]], [[Prelà]], [[Taggia]], at [[Vasia]]. == Kasaysayan == Ang mga borough ng Dolcedo ay lumitaw noong unang bahagi ng Gitnang Kapanahunan, na tinitirhan ng mga lumikas mula sa baybayin ng Liguria. Kalaunan, ito ay naging isang kaharian ng pamilyang Clavesana. Noong ika-12 siglo, ang pagtatanim ng olibo ay naging pangunahing yaman ng lugar. Noong 1228, isinuko ng mga Clavesana ang kanilang mga lupain sa komuna ng [[Republika ng Genova|Genova]]. == Mga pangunahing tanawin == * Simbahang parokya ng San Tomas, sa estilong Baroko (1613). * Medyebal na simbahan ng ''Santa Maria di Castellazzo'' . * Santuwaryo ng Acquasanta. * Oratoryo ni San Lorenzo, na may dalawang maliliit na tore ng kampanaryo. * Kapilya ni San Brigida (ika-15 siglo). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2627|1871|2711|1881|2707|1901|2026|1911|2055|1921|1896|1931|1689|1936|1675|1951|1542|1961|1477|1971|1222|1981|1158|1991|1117|2001|1193|2008|1439|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}}{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dolcedo.im.it www.comune.dolcedo.im.it] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] q6rrsgl1h5ciithupepbd9oubt2m0ar 0 340021 2230528 2026-10-01T06:49:48Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375118713|Dolceacqua]]" 2230528 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dolceacqua|official_name=Comune di Dolceacqua|native_name=|image_shield=Dolceacqua-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|37|E|type:city(1,998)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fulvio Gazzola|area_footnotes=|area_total_km2=20.2|population_footnotes=|population_demonym=Dolceacquini|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=sant'Antonio abate|day=Enero 17|postal_code=18035|area_code=0184|website={{official website|http://www.dolceacqua.it}}|footnotes=}}Ang '''Dolceacqua''' ({{Langx|lij|Dôsaiga}}, lokal na {{Lang|lij|Dussaiga}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|35|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransiya. Noong Disyembre 31, 2014, ito ay may populasyon na 2,078 at may lawak na {{Convert|20.2|km2|mi2}} Ang Dolceacqua ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad ng [[Airole]], [[Apricale]], [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Camporosso]], [[Isolabona]], [[Perinaldo]], [[Rocchetta Nervina]], [[San Biagio della Cima]], at [[Ventimiglia]]. Ang Dolceacqua ay ang lokasyon ng [[Pinacoteca Giovanni Morscio]], isang museo na nakatuon sa mga gawa ng lokal na pintor na si Morscio (1887–1972) at iba pang mga Italyano at Pranses na artista noong ika-20 siglo. Kilala rin ito sa tulay nitong medyebal, na ipininta ni [[Claude Monet]].<ref>{{Cite web |title=Dolceacqua's Ponte Vecchio |url=https://www.atlasobscura.com/places/ponte-vecchio-of-dolceacqua |access-date=17 June 2023 |website=atlasobscura.com/}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2268|1871|2426|1881|2338|1901|2442|1911|2623|1921|2408|1931|2093|1936|1970|1951|1806|1961|1937|1971|1777|1981|1850|1991|1693|2001|1901|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Ugnayang pandaigdig == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ang Dolceacqua sa:<ref>{{Cite web |title=Twining Monaco - Dolceacqua |url=https://www.mairie.mc/dolceacqua |access-date=2024-01-13 |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gemellaggio Italia-Spagna: da Alpicat a Dolceacqua per diffondere e salvaguardare lingua e tradizioni |url=https://www.sanremonews.it/2022/09/06/leggi-notizia/argomenti/ventimiglia-vallecrosia-bordighera/articolo/gemellaggio-italia-spagna-da-alpicat-a-dolceacqua-per-diffondere-e-salvaguardare-lingua-e-tradizion.html |access-date=2024-01-13 |language=it}}</ref>  {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|ESP}} [[Alpicat]], España (2001) *{{flagicon|MON}} [[Munisipalidad ng Monaco|Monaco]], Monaco (2023) {{div col end}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.dolceacqua.it www.dolceacqua.it] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pzo46a5xhajyig6wa7gm8jptkg6p8id 2230538 2230528 2026-10-01T07:00:11Z Ryomaandres 8044 2230538 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dolceacqua|official_name=Comune di Dolceacqua|native_name=|image_shield=Dolceacqua-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|37|E|type:city(1,998)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fulvio Gazzola|area_footnotes=|area_total_km2=20.2|population_footnotes=|population_demonym=Dolceacquini|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=sant'Antonio abate|day=Enero 17|postal_code=18035|area_code=0184|website={{official website|http://www.dolceacqua.it}}|footnotes=|image_skyline=Dolceacqua (Liguria).jpg}}Ang '''Dolceacqua''' ({{Langx|lij|Dôsaiga}}, lokal na {{Lang|lij|Dussaiga}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|35|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransiya. Noong Disyembre 31, 2014, ito ay may populasyon na 2,078 at may lawak na {{Convert|20.2|km2|mi2}} Ang Dolceacqua ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad ng [[Airole]], [[Apricale]], [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Camporosso]], [[Isolabona]], [[Perinaldo]], [[Rocchetta Nervina]], [[San Biagio della Cima]], at [[Ventimiglia]]. Ang Dolceacqua ay ang lokasyon ng [[Pinacoteca Giovanni Morscio]], isang museo na nakatuon sa mga gawa ng lokal na pintor na si Morscio (1887–1972) at iba pang mga Italyano at Pranses na artista noong ika-20 siglo. Kilala rin ito sa tulay nitong medyebal, na ipininta ni [[Claude Monet]].<ref>{{Cite web |title=Dolceacqua's Ponte Vecchio |url=https://www.atlasobscura.com/places/ponte-vecchio-of-dolceacqua |access-date=17 June 2023 |website=atlasobscura.com/}}</ref> == Pinagmulan ng pangalan == Ang [[toponimo]] na Dolceacqua ay halos tiyak na nagmula sa pagkakaroon ng isang [[Panahong Romano|Romanong]] nayon na tinatawag na Dulcius, na kalaunan ay naging Dulciàca, Dusàiga at Dulcisaqua. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2268|1871|2426|1881|2338|1901|2442|1911|2623|1921|2408|1931|2093|1936|1970|1951|1806|1961|1937|1971|1777|1981|1850|1991|1693|2001|1901|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Ugnayang pandaigdig == [[Kinakapatid na lungsod|Kakambal]] ang Dolceacqua sa:<ref>{{Cite web |title=Twining Monaco - Dolceacqua |url=https://www.mairie.mc/dolceacqua |access-date=2024-01-13 |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gemellaggio Italia-Spagna: da Alpicat a Dolceacqua per diffondere e salvaguardare lingua e tradizioni |url=https://www.sanremonews.it/2022/09/06/leggi-notizia/argomenti/ventimiglia-vallecrosia-bordighera/articolo/gemellaggio-italia-spagna-da-alpicat-a-dolceacqua-per-diffondere-e-salvaguardare-lingua-e-tradizion.html |access-date=2024-01-13 |language=it}}</ref>  {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|ESP}} [[Alpicat]], España (2001) *{{flagicon|MON}} [[Munisipalidad ng Monaco|Monaco]], Monaco (2023) {{div col end}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.dolceacqua.it www.dolceacqua.it] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] s0j9xklykscbc1fpnnmz58djfa4f8yn 0 340022 2230541 2026-10-01T07:05:17Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Cosio di Arroscia]] 2230541 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Cosio di Arroscia]] mcukw92ov9p5sq9qffjgllh8l6tk79k 2 340023 2230544 2026-10-01T07:15:48Z GinawaSaHapon 102500 Inilipat ni GinawaSaHapon ang pahinang [[Tagagamit:GinawaSaHapon/burador]] sa [[Matunog na katinig na pailong sa parehong labi]]: Tapos na. Nilipat sa mainspace. 2230544 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Matunog na katinig na pailong sa parehong labi]] t8zcode4h4khojq7gevxcs7aola96n6 0 340024 2230545 2026-10-01T07:22:02Z GinawaSaHapon 102500 Ikinakarga sa [[Matunog na katinig na pailong sa parehong labi]] 2230545 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Matunog na katinig na pailong sa parehong labi]] t8zcode4h4khojq7gevxcs7aola96n6 0 340025 2230546 2026-10-01T07:23:57Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375138226|Isolabona]]" 2230546 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Isolabona|official_name=Comune di Isolabona|native_name=L'Isora|image_size=|image_shield=Isolabona-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|38|E|type:city(715)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=12.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|footnotes=|image_skyline=Isolabona-IMG 0179.JPG}}Ang '''Isolabona''' ({{Langx|lij|L'Isora}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong 2011, mayroon itong populasyon na 716, na nakakalat sa pagitan ng 333 pamilya sa isang lugar na may lawak na {{Convert|12.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Nagbabahagi ang Isolabona sa mga hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Apricale]], [[Castel Vittorio|Castelvittorio]], [[Dolceacqua]], [[Pigna, Liguria|Pigna]], at [[Rocchetta Nervina]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1028|1871|1070|1881|1171|1901|1170|1911|1150|1921|1110|1931|967|1936|907|1951|848|1961|761|1971|653|1981|639|1991|636|2001|643|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 90a2pkm6fkmdemu5f3qvtmnzw88jhbl 2230563 2230546 2026-10-01T07:34:59Z Ryomaandres 8044 2230563 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Isolabona|official_name=Comune di Isolabona|native_name=L'Isora|image_size=|image_shield=Isolabona-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|38|E|type:city(715)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=12.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|footnotes=|image_skyline=Isolabona-IMG 0179.JPG}}Ang '''Isolabona''' ({{Langx|lij|L'Isora}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong 2011, mayroon itong populasyon na 716, na nakakalat sa pagitan ng 333 pamilya sa isang lugar na may lawak na {{Convert|12.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Nagbabahagi ang Isolabona sa mga hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Apricale]], [[Castel Vittorio|Castelvittorio]], [[Dolceacqua]], [[Pigna, Liguria|Pigna]], at [[Rocchetta Nervina]]. == Heograpiyang pisikal == Mukhang isang tipikal na nayon sa kanlurang kanayunang Ligur, na napapalibutan ng isang pinatibay na pader. Ang makikitid na kalye ay nag-uugnay sa dalawang pangunahing plaza. Sa una ay mayroong oktagonal na puwente mula 1486, habang ang pangalawa ay tinatanaw ang oratoryo at ang simbahan ng parokya (Piazza Martiri della Libertà). Kabilang sa mga taluktok ng teritoryo ng isla ay ang Bundok Gouta (1315 m), Bundok Altomoro (908 m), Bundok Morgi (817 m), at Bundok Olivastro (700 m). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1028|1871|1070|1881|1171|1901|1170|1911|1150|1921|1110|1931|967|1936|907|1951|848|1961|761|1971|653|1981|639|1991|636|2001|643|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4u0fe34hrw1ciqkce32gip6hg5hfhf1 0 340026 2230548 2026-10-01T07:25:16Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375143719|Lucinasco]]" 2230548 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Lucinasco|official_name=Comune di Lucinasco|native_name=Lüxinascu|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|7|58|E|type:city(268)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Borgoratto|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=8.2|population_footnotes=|population_demonym=Lucinaschesi|elevation_footnotes=|elevation_m=499|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Lucinasco-panorama1.jpg}}Ang '''Lucinasco''' ({{Langx|lij|Lücinascu}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 268 at may lawak na {{Convert|8.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Lucinasco ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) na Borgoratto. Ang Lucinasco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Chiusanico]], [[Chiusavecchia]], [[Pontedassio]], at [[Vasia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|685|1871|730|1881|661|1901|689|1911|642|1921|592|1931|468|1936|460|1951|431|1961|357|1971|368|1981|296|1991|260|2001|274|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Commons}} <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] anw8hwbr2r6rmjugw4qrt7j0vxer199 2230564 2230548 2026-10-01T07:36:08Z Ryomaandres 8044 2230564 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Lucinasco|official_name=Comune di Lucinasco|native_name=Lüxinascu|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|7|58|E|type:city(268)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Borgoratto|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=8.2|population_footnotes=|population_demonym=Lucinaschesi|elevation_footnotes=|elevation_m=499|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Lucinasco-panorama1.jpg}}Ang '''Lucinasco''' ({{Langx|lij|Lücinascu}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 268 at may lawak na {{Convert|8.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Lucinasco ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) na Borgoratto. Ang Lucinasco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Chiusanico]], [[Chiusavecchia]], [[Pontedassio]], at [[Vasia]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Lucinasco ay matatagpuan sa itaas na lambak ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]] at ang nayon nito ay matatagpuan humigit-kumulang 500 m sa ibabaw ng dagat. kasama ang isang tagaytay na nangingibabaw din sa orograpiko na bahagi ng agos ng Maro. Mayroong humigit-kumulang 55,000 puno ng oliba na nakarehistro sa lugar ng Lucinasca, isang lugar na pangunahing nakatuon sa paglilinang ng agrikultura, kung saan idinagdag ang mga makahoy na lugar ng mga holm oak at mga puno ng kastanyas sa mas matataas na lugar. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ng Lucinasca ay ang Bundok dei Prati (737 m) at Bundok Acquarone (735 m). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|685|1871|730|1881|661|1901|689|1911|642|1921|592|1931|468|1936|460|1951|431|1961|357|1971|368|1981|296|1991|260|2001|274|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Commons}} <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dhcrc48qi800h1ny7c1bc1q02ojbf8n 2230565 2230564 2026-10-01T07:36:22Z Ryomaandres 8044 /* Heograpiyang pisikal */ 2230565 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Lucinasco|official_name=Comune di Lucinasco|native_name=Lüxinascu|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|58|N|7|58|E|type:city(268)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Borgoratto|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=8.2|population_footnotes=|population_demonym=Lucinaschesi|elevation_footnotes=|elevation_m=499|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Lucinasco-panorama1.jpg}}Ang '''Lucinasco''' ({{Langx|lij|Lücinascu}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 268 at may lawak na {{Convert|8.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Lucinasco ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) na Borgoratto. Ang Lucinasco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Chiusanico]], [[Chiusavecchia]], [[Pontedassio]], at [[Vasia]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Lucinasco ay matatagpuan sa itaas na lambak ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]] at ang nayon nito ay matatagpuan humigit-kumulang 500 m sa ibabaw ng dagat. kasama ang isang tagaytay na nangingibabaw din sa orograpiko na bahagi ng agos ng Maro. Mayroong humigit-kumulang 55,000 puno ng oliba na nakarehistro sa lugar ng Lucinasca, isang lugar na pangunahing nakatuon sa paglilinang ng agrikultura, kung saan idinagdag ang mga makahoy na lugar ng mga holm [[roble]] at mga puno ng [[kastanyas]] sa mas matataas na lugar. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ng Lucinasca ay ang Bundok dei Prati (737 m) at Bundok Acquarone (735 m). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|685|1871|730|1881|661|1901|689|1911|642|1921|592|1931|468|1936|460|1951|431|1961|357|1971|368|1981|296|1991|260|2001|274|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Commons}} <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cnchquifu2sgtifp8lwqz0d4ca2g68m 14 340027 2230549 2026-10-01T07:25:56Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: {{Commons category|Bilabial consonants}} {{Cat main|Katinig sa parehong labi}} [[Kategorya:Mga katinig batay sa lugar ng artikulasyon]] [[Kategorya:Katinig sa labi]] 2230549 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Bilabial consonants}} {{Cat main|Katinig sa parehong labi}} [[Kategorya:Mga katinig batay sa lugar ng artikulasyon]] [[Kategorya:Katinig sa labi]] 5cwxrvzua3yl99lgurbg11jx9xqvi22 2230555 2230549 2026-10-01T07:29:20Z GinawaSaHapon 102500 2230555 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Bilabial consonants}} {{Cat main|Katinig sa parehong labi}} [[Kategorya:Mga katinig ayon sa lugar ng artikulasyon]] [[Kategorya:Katinig sa labi]] 53cc52qjvutz2peprdj9sx2q38i5t3u 0 340028 2230550 2026-10-01T07:26:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375147697|Mendatica]]" 2230550 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Mendatica|official_name=Comune di Mendatica|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|7|48|E|type:city(235)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Monesi|mayor_party=|mayor=Piero Pelassa|area_footnotes=|area_total_km2=30.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18025|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Mendatica-panorama4.jpg}}Ang '''Mendatica''' ({{Langx|lij|Mendaiga}} o {{Lang|lij|Mendéga}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. May hangganan ang Mendatica sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Briga Alta]], [[Cosio di Arroscia]], [[Montegrosso Pian Latte]], at [[Triora]]. == Tingnan din == * [[Colle San Bernardo di Mendatica]] * <a href="./Parco_naturale_regionale_delle_Alpi_Liguri" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&amp;quot;userAdded&amp;quot;:true,&amp;quot;adapted&amp;quot;:true}">Parco naturale regionale delle Alpi Liguri</a> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jiox6bs7jmosu907evn8qmji1k0vfvo 2230569 2230550 2026-10-01T07:38:33Z Ryomaandres 8044 2230569 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Mendatica|official_name=Comune di Mendatica|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|5|N|7|48|E|type:city(235)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Monesi|mayor_party=|mayor=Piero Pelassa|area_footnotes=|area_total_km2=30.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18025|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Mendatica-panorama4.jpg}}Ang '''Mendatica''' ({{Langx|lij|Mendaiga}} o {{Lang|lij|Mendéga}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. May hangganan ang Mendatica sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Briga Alta]], [[Cosio di Arroscia]], [[Montegrosso Pian Latte]], at [[Triora]]. Ang mga naninirahan dito, mula sa Mendatico, ay karaniwang tinatawag na Mendaighini ayon sa lokal na tradisyon. == Heograpiyang pisikal == Napakahaba ng bayan sa kahabaan ng dalisdis ng bundok, at sa panahon ng taglamig ang bayan ay pinaliliwanagan ng araw hanggang sa madaling araw lamang. Kabilang sa iba pang mga taluktok sa lugar ng Mendatice ay ang Cima Garlenda (2141 m), Cima Omo dell'Alpetta (2052 m), Cima Caruetta (1837 m), Bric Scravaglion (1745 m), Poggio San Martino (1401 m), Poggio Forcarau (1286 m) at [[Colle San Bernardo di Mendatica]] (1262 m). == Tingnan din == * [[Colle San Bernardo di Mendatica]] * [[Parco naturale regionale delle Alpi Ligur]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pbdpltv2rau2it5lh9a29voc0eebwr3 0 340029 2230551 2026-10-01T07:28:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375149255|Molini di Triora]]" 2230551 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Molini di Triora|official_name=Comune di Molini di Triora|native_name=''Moin de Triêua''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|59|N|7|46|E|type:city(741)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=57.9|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=MoliniDiTriora Corte panora.jpg}}Ang '''Molini di Triora''' ({{Langx|lij|Moin de Triêua}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 741 at may lawak na {{Convert|57.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Molini di Triora ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Badalucco]], [[Bajardo]], [[Carpasio]], [[Castel Vittorio|Castelvittorio]], [[Montalto Ligure]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Rezzo]], at [[Triora]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|3032|1871|2971|1881|3207|1901|3290|1911|3157|1921|3272|1931|2392|1936|2118|1951|1791|1961|1461|1971|1111|1981|824|1991|726|2001|695|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Klima == Ang subtipo sa [[Pag-uuri ng klima ni Köppen|Klima ng Köppen]] para sa klimang rito ay "[[Klimang Mediteraneo|Csb]]". (Klimang Mediteraneo).<ref>[http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=161191&cityname=Molini%2C+Friuli-Venezia+Giulia%2C+Italy&units= Climate Summary for Molini di Triora]</ref> == Mga taong may kaugnayan sa Molini == * [[Michael Green (artista)|Michael Green]] (pintor at eskultor) == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h31jlwwzdou4oi7crliqe3jorqkerch 2230570 2230551 2026-10-01T07:39:53Z Ryomaandres 8044 2230570 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Molini di Triora|official_name=Comune di Molini di Triora|native_name=''Moin de Triêua''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|59|N|7|46|E|type:city(741)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=57.9|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=MoliniDiTriora Corte panora.jpg}}Ang '''Molini di Triora''' ({{Langx|lij|Moin de Triêua}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 741 at may lawak na {{Convert|57.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Molini di Triora ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Badalucco]], [[Bajardo]], [[Carpasio]], [[Castel Vittorio|Castelvittorio]], [[Montalto Ligure]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Rezzo]], at [[Triora]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Ang bayan, na matatagpuan sa ilalim ng lambak sa 460 metro sa ibabaw ng antas ng dagat. at 25 km ang layo mula sa baybayin, hindi ito gaanong apektado ng simoy ng dagat at habang ang tag-araw ay karaniwang katamtaman at hindi masyadong mainit, ang taglamig ay maaaring medyo malamig at mahalumigmig na may madalas na pagyelo sa gabi at pag-ulan ng niyebe: mayroon itong klima sa pagitan ng subcontinental at ang mababang bundok. Ayon sa katamtamang klima noong 1961-90, ang pinakamalamig na buwan, Enero, ay may pangkaraniwan na minimum na temperatura na -1° at pinakamataas na +4°; ang pinakamainit na buwan, Hulyo, isang pangkaraniwan na maksimum na temperatura na +24° at isang minimum na +13°.<ref>{{Cita web|url=http://www.centrometeo.com/articoli-reportage-approfondimenti/climatologia/5410-clima-liguria|titolo=Il clima della regione Liguria|autore=Fabio Gervasi|lingua=it-it|accesso=2022-02-25}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|3032|1871|2971|1881|3207|1901|3290|1911|3157|1921|3272|1931|2392|1936|2118|1951|1791|1961|1461|1971|1111|1981|824|1991|726|2001|695|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Klima == Ang subtipo sa [[Pag-uuri ng klima ni Köppen|Klima ng Köppen]] para sa klimang rito ay "[[Klimang Mediteraneo|Csb]]". (Klimang Mediteraneo).<ref>[http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=161191&cityname=Molini%2C+Friuli-Venezia+Giulia%2C+Italy&units= Climate Summary for Molini di Triora]</ref> == Mga taong may kaugnayan sa Molini == * [[Michael Green (artista)|Michael Green]] (pintor at eskultor) == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cevjhh4otf3jhu2knffmp252motg1hd 0 340030 2230552 2026-10-01T07:28:23Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375155960|Montalto Carpasio]]" 2230552 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Montalto Carpasio|official_name=Comune di Montalto Carpasio|native_name=|image_size=|image_shield=Montalto Carpasio-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|40|N|7|50|40|E|type:city(313)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fernando Colangelo|area_footnotes=|area_total_km2=30|population_footnotes=<ref name="istat">[http://demo.istat.it/bilmens2017gen/index.html Dato Istat].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18019|area_code=0184|footnotes=}}Ang '''Montalto Carpasio''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]]. Ito ay itinatag noong Enero 1, 2018 sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Montalto Ligure]] at [[Carpasio]].<ref name="Fusione comuni">{{Cite book |url=http://ilsecoloxix.it/p/imperia/2017/06/12/ASPR62sH-carpasio_liguria_montalto.shtml |title=La Liguria avrà un Comune in meno: Montalto e Carpasio si mettono insieme |language=it |access-date=2017-06-14}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2h7efk9g5m9y2of1tntedayrh16firk 2230571 2230552 2026-10-01T07:41:51Z Ryomaandres 8044 2230571 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Montalto Carpasio|official_name=Comune di Montalto Carpasio|native_name=|image_size=|image_shield=Montalto Carpasio-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|40|N|7|50|40|E|type:city(313)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fernando Colangelo|area_footnotes=|area_total_km2=30|population_footnotes=<ref name="istat">[http://demo.istat.it/bilmens2017gen/index.html Dato Istat].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18019|area_code=0184|footnotes=|image_skyline=Carpasio-municipio.jpg}}Ang '''Montalto Carpasio''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]]. Ito ay itinatag noong Enero 1, 2018 sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Montalto Ligure]] at [[Carpasio]].<ref name="Fusione comuni">{{Cite book |url=http://ilsecoloxix.it/p/imperia/2017/06/12/ASPR62sH-carpasio_liguria_montalto.shtml |title=La Liguria avrà un Comune in meno: Montalto e Carpasio si mettono insieme |language=it |access-date=2017-06-14}}</ref> Ang punong-tanggapan ng munisipyo ay nasa [[Frazione|''frazione'']] ng Carpasio, habang ang mga serbisyo at opisina ay nasa Montalto Ligure. == Kasaysayan == Noong 11 Hunyo 2017, isang reperendo ang idinaos sa parehong munisipalidad na umabot sa kinakailangang korum na 30% para sa pagpapatunay ng konsultasyon na may katulad na resulta ng 77% ng mga boto na pabor sa unyon.<ref>{{Cita news|url=https://www.lastampa.it/2017/12/19/edizioni/imperia/montalto-e-carpasio-gioved-ultimo-consiglio-prima-della-fusione-o0CL3vn8Hxa8iwIixc34sO/pagina.html|titolo=Montalto e Carpasio, giovedì ultimo Consiglio prima della fusione|pubblicazione=LaStampa.it|accesso=2017-12-29}}</ref> Opisyal na itinatag sa Rehiyonal na Batas n. 21 ng 2 Agosto 2017, inilathala sa Opisyal na Bulletin ng Rehiyon ng Liguria n. 12, unang bahagi, noong Agosto 9, 2017, ang bagong munisipalidad ay nagpapatakbo mula noong Enero 1, 2018. == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] f2i2t3zd3huuokrmzwgtiammydx9ajo 14 340031 2230553 2026-10-01T07:28:32Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: {{Category see also|Di-pulmonikong katinig}} {{Commons}} [[Kategorya:Mga katinig ayon sa daloy ng hangin]] 2230553 wikitext text/x-wiki {{Category see also|Di-pulmonikong katinig}} {{Commons}} [[Kategorya:Mga katinig ayon sa daloy ng hangin]] 7wp73v6p7cxr3m3m6smzy7yrl6haf4k 0 340032 2230557 2026-10-01T07:30:25Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375157217|Montegrosso Pian Latte]]" 2230557 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Montegrosso Pian Latte|official_name=Comune di Montegrosso Pian Latte|native_name=''Montegrosso Cian de Laite''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|4|N|7|49|E|type:city(132)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Case Fascei|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=10.2|population_footnotes=|population_demonym=Bonello, Cordeglio, Toscano|elevation_footnotes=|elevation_m=721|saint=|day=|postal_code=18023|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Montegrosso Pian Latte-panorama3.jpg}}Ang '''Montegrosso Pian Latte''' ({{Langx|lij|Montegrosso Cian de Laite}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Heograpiya == Noong Disyembre 31, 2004, ang Montegrosso Pian Latte ay may populasyon na 132 at lawak na {{Convert|10.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Montegrosso Pian Latte ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) na Case Fascei. Ang Montegrosso Pian Latte ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cosio di Arroscia]], [[Mendatica]], [[Molini di Triora]], [[Pornassio]], [[Rezzo]], at [[Triora]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|439|1871|466|1881|472|1901|384|1911|471|1921|420|1931|372|1936|344|1951|280|1961|248|1971|222|1981|189|1991|148|2001|140|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Montegrosso Pian Latte ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Pontevès]], Pransiya (2013) == Tingnan din == * [[AParco naturale regionale delle Alpi Liguri|Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] a72vwgsupxdff3krrnzhscbg1u0n7rl 2230574 2230557 2026-10-01T07:45:41Z Ryomaandres 8044 2230574 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Montegrosso Pian Latte|official_name=Comune di Montegrosso Pian Latte|native_name=''Montegrosso Cian de Laite''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|4|N|7|49|E|type:city(132)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Case Fascei|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=10.2|population_footnotes=|population_demonym=Bonello, Cordeglio, Toscano|elevation_footnotes=|elevation_m=721|saint=|day=|postal_code=18023|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Montegrosso Pian Latte-panorama3.jpg}}Ang '''Montegrosso Pian Latte''' ({{Langx|lij|Montegrosso Cian de Laite}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Heograpiya == Noong Disyembre 31, 2004, ang Montegrosso Pian Latte ay may populasyon na 132 at lawak na {{Convert|10.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Montegrosso Pian Latte ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) na Case Fascei. Ang Montegrosso Pian Latte ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cosio di Arroscia]], [[Mendatica]], [[Molini di Triora]], [[Pornassio]], [[Rezzo]], at [[Triora]]. Nakatayo ito sa isang maikling terasa na nakakapit sa mga dalisdis ng [[Bundok Monega]] (1882 m), sa taas na 721 m sa ibabaw ng antas ng dagat, na nangingibabaw sa itaas na lambak ng [[Arroscia]]. Isa itong agrikultural-pastoral at sentro ng bakasyon. Ang iba pang mga taluktok sa lugar ng Montegrossino ay ang Poggio Fearia (1846 m), Cima dell'Ortica (1840 m), Bundok Cosia D'Erna (1670 m), at Poggio Scaravaglione (1584 m). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|439|1871|466|1881|472|1901|384|1911|471|1921|420|1931|372|1936|344|1951|280|1961|248|1971|222|1981|189|1991|148|2001|140|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Montegrosso Pian Latte ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Pontevès]], Pransiya (2013) == Tingnan din == * [[AParco naturale regionale delle Alpi Liguri|Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] c06ccedu0pt5vewnva9ddb56ve55282 0 340033 2230559 2026-10-01T07:31:31Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375160317|Olivetta San Michele]]" 2230559 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Olivetta San Michele|official_name=Comune di Olivetta San Michele|native_name={{lang|lij|Auřivéta San Michèe}}|image_shield=Olivetta San Michele-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|31|E|type:city(245)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=13.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website=|footnotes=}}Ang '''Olivetta San Michele''' ([[Wikaing Royasc|Royasc]]: {{Lang|lij|Auřivéta San Michèe}},<ref>{{Cite web |title=Enti in rete L.482/99, Provincia di Imperia |url=http://www.chambradoc.it/olivettaSanMichele/olivettaSanMichele-1.page |website=Chambra d'Òc |quote=Olivetta San Michele - Auřivéta San Michèe}}</ref> {{Langx|lij|Aoriveta}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|40|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 245 at lawak na {{Convert|13.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Heograpiya == Ang Olivetta San Michele ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Airole]], [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Castellar, Alpes-Maritimes|Castellar]] (Pransiya), at [[Ventimiglia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|951|1871|978|1881|959|1901|773|1911|674|1921|659|1931|540|1936|564|1951|530|1961|462|1971|334|1981|304|1991|301|2001|238|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Olivetta San Michele}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1x42xr8x7mb2ip2yxe04mbeyzqazwoj 2230573 2230559 2026-10-01T07:44:10Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375160317|Olivetta San Michele]]" 2230573 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Olivetta San Michele|official_name=Comune di Olivetta San Michele|native_name={{lang|lij|Auřivéta San Michèe}}|image_shield=Olivetta San Michele-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|31|E|type:city(245)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=13.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Olivetta San Michele-panorama.JPG}}Ang '''Olivetta San Michele''' ([[Wikaing Royasc|Royasc]]: {{Lang|lij|Auřivéta San Michèe}},<ref>{{Cite web |title=Enti in rete L.482/99, Provincia di Imperia |url=http://www.chambradoc.it/olivettaSanMichele/olivettaSanMichele-1.page |website=Chambra d'Òc |quote=Olivetta San Michele - Auřivéta San Michèe}}</ref> {{Langx|lij|Aoriveta}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|40|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransiya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 245 at lawak na {{Convert|13.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Heograpiya == Ang Olivetta San Michele ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Airole]], [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Castellar, Alpes-Maritimes|Castellar]] (Pransiya), at [[Ventimiglia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|951|1871|978|1881|959|1901|773|1911|674|1921|659|1931|540|1936|564|1951|530|1961|462|1971|334|1981|304|1991|301|2001|238|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Olivetta San Michele}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fd1u1465zztox5fp6o8xp1nat68sr75 2230575 2230573 2026-10-01T07:47:31Z Ryomaandres 8044 2230575 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Olivetta San Michele|official_name=Comune di Olivetta San Michele|native_name={{lang|lij|Auřivéta San Michèe}}|image_shield=Olivetta San Michele-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|31|E|type:city(245)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=13.8|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Olivetta San Michele-panorama.JPG}}Ang '''Olivetta San Michele''' ([[Wikaing Royasc|Royasc]]: {{Lang|lij|Auřivéta San Michèe}},<ref>{{Cite web |title=Enti in rete L.482/99, Provincia di Imperia |url=http://www.chambradoc.it/olivettaSanMichele/olivettaSanMichele-1.page |website=Chambra d'Òc |quote=Olivetta San Michele - Auřivéta San Michèe}}</ref> {{Langx|lij|Aoriveta}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|40|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng [[Pransiya]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 245 at lawak na {{Convert|13.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Heograpiya == Kabilang sa mga taluktok ng lugar ng Olivette ay Punta Monetto (1248 m), Cima di Basavira (1095 m), Testa di Cuore (1075 m), Ciucco di Gerri (1026 m), Cima Gavazzo (771 m), Bundok Mergo (725 m), Bundok Grosso (710 m), Bundok Caviglia (549 m). Ang Olivetta San Michele ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Airole]], [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Castellar, Alpes-Maritimes|Castellar]] (Pransiya), at [[Ventimiglia]]. == Kasaysayan == Ayon sa ilang interpretasyon, na hindi sinusuportahan ng mga dokumentadong mapagkukunan ng kasaysayan, ang [[toponimo]] na "Olivetta San Michele" ay nagmula sa pagkakatugma ng pangalan ng dalawang pangunahing lokalidad ng teritoryo ng munisipyo ngayon, isang terminong itinatag noong 1890 sa pamamagitan ng utos ng hari.<ref name="Provincia di Imperia">{{cita libro |isbn=9788879040112 |volume=1|Andrea|Gandolfo|La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |anno=2005 |editore=Blu Edizioni |città=Peveragno}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|951|1871|978|1881|959|1901|773|1911|674|1921|659|1931|540|1936|564|1951|530|1961|462|1971|334|1981|304|1991|301|2001|238|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Olivetta San Michele}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cdb370arw21y9qjm3sm9k8sgszazez4 14 340034 2230560 2026-10-01T07:31:36Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: {{cat main|Katinig na pailong}} {{Commons}} [[Kategorya:Mga katinig ayon sa paraan ng artikulasyon| ]] [[Kategorya:Nasalisasyon|Mga katinig]] [[Kategorya:Katinig na may pagpigil]] [[Kategorya:Katinig na walang pagpigil]] 2230560 wikitext text/x-wiki {{cat main|Katinig na pailong}} {{Commons}} [[Kategorya:Mga katinig ayon sa paraan ng artikulasyon| ]] [[Kategorya:Nasalisasyon|Mga katinig]] [[Kategorya:Katinig na may pagpigil]] [[Kategorya:Katinig na walang pagpigil]] 6tnokuhyffg10v3xoyqanq9lqj4kgxf 14 340035 2230561 2026-10-01T07:33:27Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: {{Category see also|Di-matunog na katinig}} [[Kategorya:Mga katinig ayon sa paraan ng artikulasyon]] 2230561 wikitext text/x-wiki {{Category see also|Di-matunog na katinig}} [[Kategorya:Mga katinig ayon sa paraan ng artikulasyon]] gg3nm7qcq97x5wq397ls22cpff1loo4 0 340036 2230562 2026-10-01T07:33:29Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375161035|Ospedaletti]]" 2230562 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ospedaletti|official_name=Comune di Ospedaletti|native_name=''Spiareti''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|48|N|7|43|E|type:city(3,500)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Porrine|mayor_party=|mayor=Daniele Cimiotti|area_footnotes=|area_total_km2=5.45|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Ospedalettesi|elevation_footnotes=|elevation_m=5|saint=|day=|postal_code=18014|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.ospedaletti.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Ospedaletti Aerial 2025 06.jpg}}Ang '''Ospedaletti''' ({{Langx|lij|Spiareti}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Ospedaletti ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bordighera]], [[Sanremo]], [[Seborga]], at [[Vallebona]]. == Kasaysayan == Ang Ospedaletti ay ipinangalan sa isang ospital noong ika-14 na siglo na itinatag ng mga [[Orden ng San Juan de Jerusalén|Kabalyero ni San Juan ng Jerusalen]]. == Heograpiya == Matatagpuan sa pagitan ng Caponero at Cape Sant'Ampelio, anim na kilometro lamang mula sa [[Sanremo]], ito ay mayroong ilang hanging hilaga. Ito ay humigit-kumulang {{Convert|30|km|mi}} mula sa [[Imperia, Liguria|Imperia]], ang kabisera ng probinsya. Ang malagong, sub-tropikal na mga halaman, na sinamahan ng katamtaman at pinong urbanisasyon, ang siyang dahilan kung bakit ang Ospedaletti ay naging perlas ng ''Riviera dei Fiori'' (Baybayin ng mga Bulaklak). Karaniwang banayad ang klima. == Kakambal na bayan == Ang Ospedaletti ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Soulac-sur-Mer]], Pransiya (1972) == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.ospedaletti.im.it/}} {{In lang|it}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dx9u7eync6byetdr0627wv67q1apnm1 0 340037 2230566 2026-10-01T07:36:41Z Allyriana000 119761 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1316199086|Morgan Romano]]" 2230566 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Morgan Romano|image=Miss USA 2022 Morgan Romano visits 3rd Special Forces Group (Airborne) (8) (cropped).jpg|caption=Si Romano noong 2023|birth_name=Morgan Renee Romano|birth_date={{birth date and age|1998|7|19|mf=yes}}|birth_place=[[Johnstown (town), New York|Johnstown, New York]], Estados Unidos|title={{ubl|Miss North Carolina USA 2022|[[Miss USA 2022]]}}|nationalcompetition={{ubl|Miss North Carolina USA 2022|(Nagwagi)|[[Miss USA 2022]]|(1st runner-up){{efn|Unang naging first-runner-up si Romano, ngunit naging Miss USA matapos magwagi bilang Miss Universe ang unang nagwagi ng titulo na si [[R'Bonney Gabriel]]. Ayon sa protokol ng patimpalak, kinakailangang bitawan ng Miss USA ang kaniyang titulo sakaling manalo siya sa Miss Universe.}}}}|education=[[Unibersidad ng Timog Carolina]] ([[Batsilyer ng Agham|BS]])|eye_color=|hair_color=}}Si '''Morgan Renee Romano''' (ipinanganak noong 19 Hulyo 1998) ay isang Amerikanang ''beauty pageant titleholder'' na kinoronahan bilang [[Miss USA 2022]], matapos magwagi ang orihinal nitong nagwagi na si[[R'Bonney Gabriel]] bilang [[Miss Universe 2022]].<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=31 Enero 2023 |title=Miss USA runner-up Morgan Romano assumes reign after R’Bonney Gabriel’s Miss Universe win |url=https://entertainment.inquirer.net/483771/miss-usa-runner-up-morgan-romano-assumes-rein-after-rbonney-gabriels-miss-universe-win |access-date=30 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Siya ang ikaapat na babae mula sa [[Hilagang Carolina]] na kinoronahan bilang Miss USA.<ref>{{Cite web |last=Dean |first=Zach |date=30 Enero 2023 |title=New Miss USA Says 'I'm All Yours, USA' Amid Global Tensions & Scandal |url=https://www.outkick.com/culture/new-miss-usa-says-im-all-yours-usa-amid-global-tensions-scandal |access-date=1 Oktubre 2026 |website=OutKick |publisher=OutKick |language=en-US}}</ref> Nagwagi rin siya bilang Miss North Carolina USA 2022, at naging first runner-up sa Miss USA. == Maagang buhay at edukasyon == Ipinanganak si Morgan Renee Romano noong 19 Hulyo 1998, sa Johnstown, New York.<ref name="charlotte observer">{{Cite web |last=Janes |first=Théoden |date=16 Pebrero 2023 |title=Why did this Charlotte engineer leave her job? Because — surprise! — she's now Miss USA. |url=https://www.charlotteobserver.com/living/article272506621.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=The Charlotte Observer |language=en}}</ref> Siya ay nagtapos sa Johnstown High School.<ref>{{Cite web |last=Ditsche |first=Ameara |date=15 Pebrero 2024 |title=Miss USA 2022 Morgan Romano returns to Johnstown High School |url=https://www.dailygazette.com/leader_herald/news/miss-usa-johnstown/article_af043b5a-cc45-11ee-8d85-f36346aa9822.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=The Daily Gazette |language=en}}</ref> Pagkatapos makatapos sa hayskul, lumipat si Romano sa [[Columbia, South Carolina|Columbia, Timog Carolina]], upang mag-aral sa [[Unibersidad ng Timog Carolina]], at nagtapos ng Batsilyer ng Agham sa [[inhinyeriyang pangkimika]] noong 2020.<ref name="charlotte observer" /><ref>{{Cite web |last=Stevenson |first=Gabi |date=31 Enero 2023 |title=Meet Morgan Romano, the engineer crowned the new Miss USA after R'Bonney Gabriel won Miss Universe |url=https://www.businessinsider.com/who-is-morgan-romano-meet-new-miss-usa-and-engineer-2023-1 |access-date=1 Oktubre 2026 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Nagpasya si Romano na lumipat sa katimugang Estados Unidos dahil sa kaniyang pagkasuklam sa malupit na panahon ng taglamig sa Upstate New York.<ref name="charlotte observer" /> Pagkatapos ng kanyang pagtatapos, lumipat si Romano sa Concord, Hilagang Carolina, kung saan siya nagsimulang magtrabaho bilang isang <nowiki><i>application engineer</i></nowiki> para sa tagapagtustos ng kagamitang pang-industriya na RE Mason.<ref name="charlotte observer" /> == Mga paligsahan ng kagandahan == Sa paghihikayat ng kaniyang ina, nagsimulang lumahok si Romano sa mga paligsahan ng kagandahan noong siya ay tinedyer, at naging ''runner-up'' sa Miss New York's Outstanding Teen noong siya ay nasa hayskul.<ref name="charlotte observer" /><ref name="USC" /> Matapos lumipat sa [[Timog Carolina]] noong 2016, nagpasya si Romano na bumalik sa mga paligsahan ng kagandahan, dahil sa kaniyang pagnanais na magkaroon ng mas maraming kaibigang babae bilang isang estudyanteng babae sa larangang pinangungunahan ng mga lalaki.<ref name="charlotte observer" /> Kalaunan ay nagwagi siya ng titulong Miss Midlands, at lumahok sa Miss South Carolina nang tatlong beses at Miss South Carolina USA nang isang beses, nang hindi nananalo ng kahit isang titulo.<ref name="charlotte observer" /><ref name="USC">{{Cite web |last=Lee |first=Kyndel |date=26 Enero 2023 |title=Engineering alumna uses beauty pageants, philanthropy to inspire STEM interest in young girls |url=https://www.sc.edu/uofsc/posts/2023/01/newfile.php#.Y9UqFezMLhI |access-date=1 Oktubre 2026 |website=University of South Carolina |publisher=[[Unibersidad ng Timog Carolina]] |language=en}}</ref> Nagsimulang lumahoksi Romano sa mga paligsahan sa [[Hilagang Carolina]] matapos lumipat doon noong 2020, at naging ''second runner-up'' sa Miss North Carolina USA 2021.<ref name="charlotte observer" /> Bumalik si Romano nang sumunod na taon at nagwagi bilang Miss North Carolina USA 2022, noong 29 Enero 2022.<ref>{{Cite web |date=February 2, 2022 |title=Miss North Carolina discusses tragic death of Cheslie Kryst |url=https://www.fox46.com/queen-city-news-now/miss-north-carolina-discusses-tragic-death-of-cheslie-kryst/ |website=[[FOX 46]]}}</ref> Kalaunan ay kinoronahan ni Romano si Jordyn McKey bilang kaniyang kahalili sa Miss North Carolina USA 2023 noong 25 Pebrero 2023. === Miss USA 2022 === Bilang Miss North Carolina USA, lumahok si Romano sa Miss USA 2022 bilang kinatawan ng Hilagang Carolina. Ang kompetisyon ay ginanap noong Oktubre 3, 2022, sa [[Reno, Nevada]] . <ref>{{Cite web |last=Hidalgo |first=Jason |title=Reno secures 3-year Miss USA and Miss Teen USA deal |url=https://www.rgj.com/story/news/money/business/2022/07/14/reno-secures-3-year-miss-usa-miss-teen-usa-deal-2022-2024/10065426002/ |website=[[Reno Gazette Journal]]}}</ref> Si Romano ang first runner-up, kasunod ng nagwaging Miss Texas USA na [[R'Bonney Gabriel|si R'Bonney Gabriel]] . Sa kompetisyon, itinaguyod ni Romano ang mga kababaihan sa larangan ng STEM . <ref name="charlotte observer" /> <ref>{{Cite web |date=October 4, 2022 |title=Fil-Am beauty queen crowned Miss USA 2022 |url=https://mb.com.ph/2022/10/04/fil-am-beauty-queen-crowned-miss-usa-2022/ |access-date=October 4, 2022 |website=[[Manila Bulletin]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Minevich |first=Mark |title=Beauty, Brains, AI And Fashion: Miss USA And Chemical Engineer Morgan Romano Empowering Girls In STEM |url=https://www.forbes.com/sites/markminevich/2023/05/02/beauty-brains-ai-and-fashion-miss-usa-and-chemical-engineer-morgan-romano-empowering-girls-in-stem/ |access-date=March 2, 2024 |website=Forbes |language=en}}</ref> Dahil sa protokol ng patimpalak, hindi naipagpatuloy ni Gabriel ang kanyang paghahari bilang Miss USA matapos manalo [[Miss Universe 2022|sa Miss Universe 2022]] noong Enero 2023, <ref>{{Cite web |last=Tinoco |first=Armando |date=January 15, 2023 |title=Miss Universe Winner: USA Representative R'Bonney Gabriel Takes Crown |url=https://deadline.com/2023/01/miss-universe-winner-usa-rbonney-gabriel-crown-1235222255/ |access-date=January 15, 2023 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> at ang titulong Miss USA ay naipasa kay Romano. <ref name="charlotte observer" /> Noong panahon ng kanyang paghahari bilang Miss USA, si Romano ay nakatrabaho ang mga non-profit na organisasyon na Project Scientist <ref>{{Cite web |last=Ditsche |first=Ameara |date=February 15, 2024 |title=Miss USA 2022 Morgan Romano returns to Johnstown High School |url=https://www.dailygazette.com/leader_herald/news/miss-usa-johnstown/article_af043b5a-cc45-11ee-8d85-f36346aa9822.html |access-date=March 2, 2024 |website=The Daily Gazette |language=en}}</ref> at Smile Train . <ref>{{Cite web |date=March 12, 2023 |title=Concord native who won Miss USA breaking stereotypes and making a difference |url=https://www.wcnc.com/article/life/people/miss-usa-morgan-romano-charlotte-native-chemical-engineer-making-difference/275-5028572d-eade-41f0-8e61-ef7974d8181d |access-date=June 13, 2023 |website=wcnc.com |language=en-US}}</ref> == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Texas}} [[R'Bonney Gabriel]]}} {{S-ttl|title=[[Miss USA]]|years=[[Miss USA 2022|2022]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Utah}} [[Noelia Voigt]]}} {{S-bef|before=Madison Bryant}} {{S-ttl|title=Miss North Carolina USA|years=2022}} {{S-aft|after=Jordyn McKey}} {{S-end}}{{Miss USA titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1998]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 7laey6tuxniitmnpb99iikqig2o905f 2230632 2230566 2026-10-01T10:34:47Z Allyriana000 119761 2230632 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Morgan Romano|image=Miss USA 2022 Morgan Romano visits 3rd Special Forces Group (Airborne) (8) (cropped).jpg|caption=Si Romano noong 2023|birth_name=Morgan Renee Romano|birth_date={{birth date and age|1998|7|19|mf=yes}}|birth_place=[[Johnstown (town), New York|Johnstown, New York]], Estados Unidos|title={{ubl|Miss North Carolina USA 2022|[[Miss USA 2022]]}}|nationalcompetition={{ubl|Miss North Carolina USA 2022|(Nagwagi)|[[Miss USA 2022]]|(1st runner-up){{efn|Unang naging first-runner-up si Romano, ngunit naging Miss USA matapos magwagi bilang Miss Universe ang unang nagwagi ng titulo na si [[R'Bonney Gabriel]]. Ayon sa protokol ng patimpalak, kinakailangang bitawan ng Miss USA ang kaniyang titulo sakaling manalo siya sa Miss Universe.}}}}|education=[[Unibersidad ng Timog Carolina]] ([[Batsilyer ng Agham|BS]])|eye_color=|hair_color=}}Si '''Morgan Renee Romano''' (ipinanganak noong 19 Hulyo 1998) ay isang Amerikanang ''beauty pageant titleholder'' na kinoronahan bilang [[Miss USA 2022]], matapos magwagi ang orihinal nitong nagwagi na si[[R'Bonney Gabriel]] bilang [[Miss Universe 2022]].<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=31 Enero 2023 |title=Miss USA runner-up Morgan Romano assumes reign after R’Bonney Gabriel’s Miss Universe win |url=https://entertainment.inquirer.net/483771/miss-usa-runner-up-morgan-romano-assumes-rein-after-rbonney-gabriels-miss-universe-win |access-date=30 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Siya ang ikaapat na babae mula sa [[Hilagang Carolina]] na kinoronahan bilang Miss USA.<ref>{{Cite web |last=Dean |first=Zach |date=30 Enero 2023 |title=New Miss USA Says 'I'm All Yours, USA' Amid Global Tensions & Scandal |url=https://www.outkick.com/culture/new-miss-usa-says-im-all-yours-usa-amid-global-tensions-scandal |access-date=1 Oktubre 2026 |website=OutKick |publisher=OutKick |language=en-US}}</ref> Nagwagi rin siya bilang Miss North Carolina USA 2022, at naging first runner-up sa Miss USA. == Maagang buhay at edukasyon == Ipinanganak si Morgan Renee Romano noong 19 Hulyo 1998, sa Johnstown, New York.<ref name="charlotte observer">{{Cite web |last=Janes |first=Théoden |date=16 Pebrero 2023 |title=Why did this Charlotte engineer leave her job? Because — surprise! — she's now Miss USA. |url=https://www.charlotteobserver.com/living/article272506621.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=The Charlotte Observer |language=en}}</ref> Siya ay nagtapos sa Johnstown High School.<ref>{{Cite web |last=Ditsche |first=Ameara |date=15 Pebrero 2024 |title=Miss USA 2022 Morgan Romano returns to Johnstown High School |url=https://www.dailygazette.com/leader_herald/news/miss-usa-johnstown/article_af043b5a-cc45-11ee-8d85-f36346aa9822.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=The Daily Gazette |language=en}}</ref> Pagkatapos makatapos sa hayskul, lumipat si Romano sa [[Columbia, South Carolina|Columbia, Timog Carolina]], upang mag-aral sa [[Unibersidad ng Timog Carolina]], at nagtapos ng Batsilyer ng Agham sa [[inhinyeriyang pangkimika]] noong 2020.<ref name="charlotte observer" /><ref>{{Cite web |last=Stevenson |first=Gabi |date=31 Enero 2023 |title=Meet Morgan Romano, the engineer crowned the new Miss USA after R'Bonney Gabriel won Miss Universe |url=https://www.businessinsider.com/who-is-morgan-romano-meet-new-miss-usa-and-engineer-2023-1 |access-date=1 Oktubre 2026 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Nagpasya si Romano na lumipat sa katimugang Estados Unidos dahil sa kaniyang pagkasuklam sa malupit na panahon ng taglamig sa Upstate New York.<ref name="charlotte observer" /> Pagkatapos ng kanyang pagtatapos, lumipat si Romano sa Concord, Hilagang Carolina, kung saan siya nagsimulang magtrabaho bilang isang ''application engineer'' para sa tagapagtustos ng kagamitang pang-industriya na RE Mason.<ref name="charlotte observer" /> == Mga paligsahan ng kagandahan == Sa paghihikayat ng kaniyang ina, nagsimulang lumahok si Romano sa mga paligsahan ng kagandahan noong siya ay tinedyer, at naging ''runner-up'' sa Miss New York's Outstanding Teen noong siya ay nasa hayskul.<ref name="charlotte observer" /><ref name="USC" /> Matapos lumipat sa [[Timog Carolina]] noong 2016, nagpasya si Romano na bumalik sa mga paligsahan ng kagandahan, dahil sa kaniyang pagnanais na magkaroon ng mas maraming kaibigang babae bilang isang estudyanteng babae sa larangang pinangungunahan ng mga lalaki.<ref name="charlotte observer" /> Kalaunan ay nagwagi siya ng titulong Miss Midlands, at lumahok sa Miss South Carolina nang tatlong beses at Miss South Carolina USA nang isang beses, nang hindi nananalo ng kahit isang titulo.<ref name="charlotte observer" /><ref name="USC">{{Cite web |last=Lee |first=Kyndel |date=26 Enero 2023 |title=Engineering alumna uses beauty pageants, philanthropy to inspire STEM interest in young girls |url=https://www.sc.edu/uofsc/posts/2023/01/newfile.php#.Y9UqFezMLhI |access-date=1 Oktubre 2026 |website=University of South Carolina |publisher=[[Unibersidad ng Timog Carolina]] |language=en}}</ref> Nagsimulang lumahoksi Romano sa mga paligsahan sa [[Hilagang Carolina]] matapos lumipat doon noong 2020, at naging ''second runner-up'' sa Miss North Carolina USA 2021.<ref name="charlotte observer" /> Bumalik si Romano nang sumunod na taon at nagwagi bilang Miss North Carolina USA 2022, noong 29 Enero 2022.<ref>{{Cite web |date=February 2, 2022 |title=Miss North Carolina discusses tragic death of Cheslie Kryst |url=https://www.fox46.com/queen-city-news-now/miss-north-carolina-discusses-tragic-death-of-cheslie-kryst/ |website=[[FOX 46]]}}</ref> Kalaunan ay kinoronahan ni Romano si Jordyn McKey bilang kaniyang kahalili sa Miss North Carolina USA 2023 noong 25 Pebrero 2023. === Miss USA 2022 === Bilang Miss North Carolina USA, lumahok si Romano sa Miss USA 2022 bilang kinatawan ng Hilagang Carolina. Ang kompetisyon ay ginanap noong Oktubre 3, 2022, sa [[Reno, Nevada]] . <ref>{{Cite web |last=Hidalgo |first=Jason |title=Reno secures 3-year Miss USA and Miss Teen USA deal |url=https://www.rgj.com/story/news/money/business/2022/07/14/reno-secures-3-year-miss-usa-miss-teen-usa-deal-2022-2024/10065426002/ |website=[[Reno Gazette Journal]]}}</ref> Si Romano ang first runner-up, kasunod ng nagwaging Miss Texas USA na [[R'Bonney Gabriel|si R'Bonney Gabriel]] . Sa kompetisyon, itinaguyod ni Romano ang mga kababaihan sa larangan ng STEM.<ref name="charlotte observer" /><ref>{{Cite web |date=October 4, 2022 |title=Fil-Am beauty queen crowned Miss USA 2022 |url=https://mb.com.ph/2022/10/04/fil-am-beauty-queen-crowned-miss-usa-2022/ |access-date=October 4, 2022 |website=[[Manila Bulletin]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Minevich |first=Mark |title=Beauty, Brains, AI And Fashion: Miss USA And Chemical Engineer Morgan Romano Empowering Girls In STEM |url=https://www.forbes.com/sites/markminevich/2023/05/02/beauty-brains-ai-and-fashion-miss-usa-and-chemical-engineer-morgan-romano-empowering-girls-in-stem/ |access-date=March 2, 2024 |website=Forbes |language=en}}</ref> Dahil sa protokol ng patimpalak, hindi naipagpatuloy ni Gabriel ang kanyang paghahari bilang Miss USA matapos manalo [[Miss Universe 2022|sa Miss Universe 2022]] noong Enero 2023, <ref>{{Cite web |last=Tinoco |first=Armando |date=January 15, 2023 |title=Miss Universe Winner: USA Representative R'Bonney Gabriel Takes Crown |url=https://deadline.com/2023/01/miss-universe-winner-usa-rbonney-gabriel-crown-1235222255/ |access-date=January 15, 2023 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> at ang titulong Miss USA ay naipasa kay Romano. <ref name="charlotte observer" /> Noong panahon ng kanyang paghahari bilang Miss USA, si Romano ay nakatrabaho ang mga non-profit na organisasyon na Project Scientist <ref>{{Cite web |last=Ditsche |first=Ameara |date=February 15, 2024 |title=Miss USA 2022 Morgan Romano returns to Johnstown High School |url=https://www.dailygazette.com/leader_herald/news/miss-usa-johnstown/article_af043b5a-cc45-11ee-8d85-f36346aa9822.html |access-date=March 2, 2024 |website=The Daily Gazette |language=en}}</ref> at Smile Train . <ref>{{Cite web |date=March 12, 2023 |title=Concord native who won Miss USA breaking stereotypes and making a difference |url=https://www.wcnc.com/article/life/people/miss-usa-morgan-romano-charlotte-native-chemical-engineer-making-difference/275-5028572d-eade-41f0-8e61-ef7974d8181d |access-date=June 13, 2023 |website=wcnc.com |language=en-US}}</ref> == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Texas}} [[R'Bonney Gabriel]]}} {{S-ttl|title=[[Miss USA]]|years=[[Miss USA 2022|2022]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Utah}} [[Noelia Voigt]]}} {{S-bef|before=Madison Bryant}} {{S-ttl|title=Miss North Carolina USA|years=2022}} {{S-aft|after=Jordyn McKey}} {{S-end}}{{Miss USA titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1998]] [[Kategorya:Articles with hCards]] px6wrc8ot75vtjfzyj03ietrdmypqwn 0 340038 2230578 2026-10-01T08:09:43Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375291378|Perinaldo]]" 2230578 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Perinaldo|official_name=Comune di Perinaldo|native_name=''Pȓeiñaudu/Preinoud''|image_size=|image_shield=Perinaldo-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|40|E|type:city(867)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Negi, Suseneo|mayor_party=|mayor=Patrizia Guglielmi|area_footnotes=|area_total_km2=21.0|population_footnotes=|population_demonym=Perinaldesi|elevation_footnotes=|elevation_m=572|istat=|saint=|day=|postal_code=18032|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.perinaldo.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Le village de Perinaldo en automne.jpg}}Ang '''Perinaldo''' ({{Langx|lij|Pȓeiñaudu, Preinoud}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> Ito ang lugar ng kapanganakan ng naturalisadong Pranses na astronomo noong ika-17 siglo na si [[Giovanni Domenico Cassini]]. == Mga pangunahing tanawin == * Simbahang parokya ng ''San Nicola da Bari'', na itinayo noong 1489. Naglalaman ito ng isang krusipiho na gawa sa kahoy mula noong ika-15 siglo. * Ang Simbahan ng ''Sant'Antonio ay humina'' (1590 &#x2013; 1600) * Santuwaryo ng Pagbisita (ika-17 siglo) * Obserbatoryo ng astronomiya == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|FRA}}[[Tourves]], [[Pransiya]], simula noong 1993 * {{Flagicon|Cuba}} [[Buey Arriba]], [[Cuba]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.perinaldo.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] in77puwdw1y8vqm2vpzrr6ui75q423w 2230588 2230578 2026-10-01T08:24:46Z Ryomaandres 8044 2230588 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Perinaldo|official_name=Comune di Perinaldo|native_name=''Pȓeiñaudu/Preinoud''|image_size=|image_shield=Perinaldo-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|40|E|type:city(867)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Negi, Suseneo|mayor_party=|mayor=Patrizia Guglielmi|area_footnotes=|area_total_km2=21.0|population_footnotes=|population_demonym=Perinaldesi|elevation_footnotes=|elevation_m=572|istat=|saint=|day=|postal_code=18032|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.perinaldo.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Le village de Perinaldo en automne.jpg}}Ang '''Perinaldo''' ({{Langx|lij|Pȓeiñaudu, Preinoud}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> Ito ang lugar ng kapanganakan ng naturalisadong Pranses na astronomo noong ika-17 siglo na si [[Giovanni Domenico Cassini]]. == Heograpiyang pisikal == Ang sentro ng Perinaldo ay matatagpuan sa kahabaan ng payat na maburol na tagaytay na sumasanga sa silangan mula sa junction ng [[Bundok Bignone|Bignone]] (1299 m) at Caggio (1090 m) na mga bundok, na sumasaklaw sa mga lambak ng mga sapa ng [[Verbone]] - sa timog - at [[Merdanzo]] sa hilaga. Kabilang sa mga taluktok ng teritoryo ng Perinaldo ay ang Termini di Perinaldo hill (984 m), ang Termine di Bajardo hill (950 m), Mount Mera (835 m), Mount Peiga (782 m). == Mga pangunahing tanawin == * Simbahang parokya ng ''San Nicola da Bari'', na itinayo noong 1489. Naglalaman ito ng isang krusipiho na gawa sa kahoy mula noong ika-15 siglo. * Ang Simbahan ng ''Sant'Antonio ay humina'' (1590 &#x2013; 1600) * Santuwaryo ng Pagbisita (ika-17 siglo) * Obserbatoryo ng astronomiya == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|FRA}}[[Tourves]], [[Pransiya]], simula noong 1993 * {{Flagicon|Cuba}} [[Buey Arriba]], [[Cuba]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.perinaldo.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 7yswkun5dhw4r8uslba19o5ofvgsq58 0 340039 2230579 2026-10-01T08:11:57Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375292981|Pieve di Teco]]" 2230579 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pieve di Teco|official_name=Comune di Pieve di Teco|native_name=''Céve''|image_shield=Coat of arms of Pieve di Teco.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|3|N|7|55|E|type:city(1,402)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Moano, Trovasta, Nirasca, Acquetico, Muzio, Lovegno, Calderara|mayor_party=|mayor=Alessandro Alessandri|area_footnotes=|area_total_km2=40.51|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pievesi|elevation_footnotes=|elevation_m=240|saint=|day=|postal_code=18026|area_code=0183|website={{official website|https://www.comune.pievediteco.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Pieve di Teco-IMG 0827.JPG}}Ang '''Pieve di Teco''' ({{Langx|lij|Céve}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Pieve di Teco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Armo]], [[Aurigo]], [[Borghetto d'Arroscia]], [[Borgomaro]], [[Caprauna]], [[Caravonica]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], [[Pornassio]], [[Rezzo]], at [[Vessalico]]. == Kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Pieve di Teco ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Bagnols-en-Forêt]], Pransiya, mula noong 1990 == Mga mamamayan == * [[Mario Magnotta]] (1942–2009, ipinanganak sa Pieve, nanirahan sa [[L'Aquila]]) == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Pieve di Teco}} * [https://www.comune.pievediteco.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] s4bb0hlmpnsmw5k62ghast3anj90l3o 2230589 2230579 2026-10-01T08:27:01Z Ryomaandres 8044 2230589 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pieve di Teco|official_name=Comune di Pieve di Teco|native_name=''Céve''|image_shield=Coat of arms of Pieve di Teco.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|3|N|7|55|E|type:city(1,402)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Moano, Trovasta, Nirasca, Acquetico, Muzio, Lovegno, Calderara|mayor_party=|mayor=Alessandro Alessandri|area_footnotes=|area_total_km2=40.51|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pievesi|elevation_footnotes=|elevation_m=240|saint=|day=|postal_code=18026|area_code=0183|website={{official website|https://www.comune.pievediteco.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Pieve di Teco-IMG 0827.JPG}}Ang '''Pieve di Teco''' ({{Langx|lij|Céve}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Pieve di Teco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Armo]], [[Aurigo]], [[Borghetto d'Arroscia]], [[Borgomaro]], [[Caprauna]], [[Caravonica]], [[Cesio, Liguria|Cesio]], [[Pornassio]], [[Rezzo]], at [[Vessalico]]. == Heograpiyang pisikal == Ang heograpikal na teritoryo ng Pieve di Teco ay umaabot sa isang maikling patag na kahabaan ng gitnang lambak ng sapa ng [[Arroscia]], sa pagharap sa Rio dei Fanghi at sa mga unang dalisdis ng Bundok Frascinello (1120 m). == Kasaysayan == Ang piyudal na dominyon ng mga [[Markesado ng Clavesana]], ang huli ay nagtayo ng isang kastilyo malapit sa Bundok Teco at gayundin sa kapatagan, sa paligid ng 1125, isang himpilan ng guwardiya at isang maliit na kuta para sa kontrol ng trapiko at mga kalakal, at ng isang marahil ay dati nang umiiral na nayon sa gilid ng talampas ng Ceive. == Kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Pieve di Teco ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Bagnols-en-Forêt]], Pransiya, mula noong 1990 == Mga mamamayan == * [[Mario Magnotta]] (1942–2009, ipinanganak sa Pieve, nanirahan sa [[L'Aquila]]) == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Pieve di Teco}} * [https://www.comune.pievediteco.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2fxgev69e7f7vsxrzour35l4bx2cjsq 0 340040 2230582 2026-10-01T08:17:46Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375293014|Pigna, Liguria]]" 2230582 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pigna|official_name=Comune di Pigna|native_name=|image_shield=Pigna-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|7|40|E|type:city(933)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=[[Buggio]]|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=53.7|population_footnotes=|population_demonym=Pignaschi|elevation_footnotes=|elevation_m=280|saint=|day=|postal_code=18037|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Pigna (IM)-IMG 0196.JPG}}Ang '''Pigna''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransiya. Sa 2024, mayroon itong tinatayang populasyon na 741<ref>{{Cite web |title=Pigna (Imperia, Liguria, Italy) - Population Statistics, Charts, Map, Location, Weather and Web Information |url=https://www.citypopulation.de/en/italy/liguria/imperia/008043__pigna/ |access-date=2023-11-10 |website=www.citypopulation.de}}</ref> at isang lawak na {{Convert|53.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Pigna ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) {{Interlanguage link|Buggio|it}}. May hangganan ang Pigna sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Apricale]], [[Castel Vittorio|Castelvittorio]], [[Isolabona]], [[Rocchetta Nervina]], [[Saorge]] (Pransiya), at [[Triora]]. == Kasaysayan == Sa pinakatimog na distrito ng Hilagang-Kanlurang Italya, sa isang rehiyon na tinatawag na [[Liguria]], matatagpuan ang lambak ng [[Nervia]]. Ang sinaunang nayon ay nasa mga dalisdis ng lambak. Matatagpuan sa ilalim ng {{Interlanguage link|Piccole Dolomiti|it}}, malapit ito {{Interlanguage link|Monte Toraggio|it}}, na umaabot sa taas na {{Convert|1973|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat. Ang mga arkeolohikong labi na natagpuan sa kanayunan na nakapalibot sa Pigna ay humantong sa sinaunang-panahong ebidensiya ng mga pamayanan ng tao na mula pa noong 60,000 taon. Ang kasalukuyang lokasyon nito ay hindi ang orihinal na lokasyon. Noong ika-10 siglo, ang nayon ay matatagpuan mas malapit sa sahig ng lambak sa paligid ng [[Simbahan ng San Tommaso, Pavia|Simbahan ng San Tommaso]], ngunit ang posisyon ay masyadong mahina at ang politika na nakapalibot sa bayan ay masyadong pabago-bago, kaya ang lokasyon na mas malayo sa burol ang pinili para sa isang bagong pamayanan. Sa Loggia Della Piazza Vecchia, mayroong katibayan ng sinaunang komersiyal na nakaraan ng nayon. Bago ang 1258, ang nayon ay pagmamay-ari ng mga maharlika ng bayan sa baybayin ng [[Ventimiglia]], ngunit nang bandang huli ng taong iyon, ito ay isinuko sa bayan ng Anjou ng Provence. Di-nagtagal, ang mga Guelfo ng Provence at mga Gibelino ng Genova ay nasa isang digmaan, kung saan si Pigna ay kakampi ng mga Guelfo. Noong 1365, isang kapayapaan ang nilagdaan sa pagitan ng dalawang paksiyon sa Tulay ng Lago Pigo ni Pigna, na naging linyang naghahati sa pagitan ng mga teritoryo ng Provenza at ng [[Republika ng Genova]]. == Ebolusyon ng populasyon == {{historical populations|1861|3386|1871|3515|1881|3421|1901|3310|1911|3056|1921|2821|1931|2431|1936|2389|1951|2032|1961|2001|1971|1699|1981|1221|1991|1055|2001|935|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kilalang mamamayan == * [[Jean-Baptiste Pastor]], developer ng ari-arian sa Monaco, ipinanganak sa parehong lugar<ref name="Times">{{Cite news |date=3 June 2014 |title=Obituaries: Hélène Pastor |work=[[The Times]] |url=https://www.thetimes.com/article/helene-pastor-qb3n3mmhqtl |access-date=16 January 2015}}</ref> == Tingnan din == * [[Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] * [[Binong Ligur]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nwxf2uoyjiq2pfn70cursvcmu8mx2qe 0 340041 2230583 2026-10-01T08:17:48Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375292614|Pietrabruna]]" 2230583 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pietrabruna|official_name=Comune di Pietrabruna|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|54|E|type:city(568)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=9.9|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0|website=|footnotes=|image_skyline=Pietrabruna-panorama.jpg}}Ang '''Pietrabruna''' ({{Langx|lij|Priabruna}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref> o {{Lang|lij|Prebuna}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=492 |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 568 at lawak na {{Convert|9.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pietrabruna ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Castellaro]], [[Cipressa]], [[Civezza]], [[Dolcedo]], [[Pompeiana]], at [[Taggia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1307|1871|1392|1881|1298|1901|1148|1911|1162|1921|1095|1931|962|1936|954|1951|904|1961|804|1971|705|1981|632|1991|577|2001|560|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 670hdblelbr2kaviuh949ed1g2t95rf 2230591 2230583 2026-10-01T08:31:51Z Ryomaandres 8044 2230591 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pietrabruna|official_name=Comune di Pietrabruna|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|54|E|type:city(568)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=9.9|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0|website=|footnotes=|image_skyline=Pietrabruna-panorama.jpg}}Ang '''Pietrabruna''' ({{Langx|lij|Priabruna}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref> o {{Lang|lij|Prebuna}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=492 |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 568 at lawak na {{Convert|9.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pietrabruna ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Castellaro]], [[Cipressa]], [[Civezza]], [[Dolcedo]], [[Pompeiana]], at [[Taggia]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ng Pietrabruna ay nasa mga dalisdis ng Bundok Faudo (1149 m) at ang pangalawang tuktok ng Bundok Follia (1031 m) at sumasalamin sa tipikal na bundok na nayon ng Liguria. Ang makasaysayang sentro nito ay binubuo ng mga katangiang [[Mga caruggio ng Genova|''caruggio'']] (eskinita) at maliliit na parisukat. Kabilang sa mga taluktok ng teritoryo ng Pietrabrunese ay ang [[Bundok Sette Fontane]] (781 m), Bundok Croce (681 m), Bundok Selletta (579 m) at Bundok Casarazzi (474 ​​​​m). == Kasaysayan == [[File:Pietrabruna-chiesa_san_gregorio.jpg|left|thumb|Romanikong simbahan ng San Gregorio]] Tulad ng maraming mga nayon sa Liguria, ang nayon ng Pietrabruna ay lumaki sa paligid ng isang simbahan: sa kasong ito ang simbahan ng San Gregorio, mula sa ika-11 siglo at nakikita pa rin sa mga anyo nitong Romaniko. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1307|1871|1392|1881|1298|1901|1148|1911|1162|1921|1095|1931|962|1936|954|1951|904|1961|804|1971|705|1981|632|1991|577|2001|560|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 0jskv1fb0g7zn1i6uvyca5at2d4hoox 0 340042 2230584 2026-10-01T08:18:34Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375294872|Pontedassio]]" 2230584 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pontedassio|official_name=Comune di Pontedassio|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|8|1|E|type:city(2,159)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=14.5|population_footnotes=|population_demonym=Pontedassini|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18027|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Pontedassio-IMG 0772.JPG}}Ang '''Pontedassio''' ({{Langx|lij|Puntedassce}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref> o {{Lang|lij|Puntedasce}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=508 |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]]. Ito ay matatagpuan humigit-kumulang {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|6|km|mi|0}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,159 at lawak na {{Cvt|14.5|km2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pontedassio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusanico]], [[Chiusavecchia]], [[Diano Arentino]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Lucinasco]], at [[Vasia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2644|1871|2779|1881|2631|1901|2298|1911|1954|1921|1945|1931|2008|1936|1814|1951|1807|1961|1823|1971|1756|1981|1639|1991|1651|2001|2002|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bpy6s78038urq9vycfdmi0gpd735m3o 2230592 2230584 2026-10-01T08:33:42Z Ryomaandres 8044 2230592 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pontedassio|official_name=Comune di Pontedassio|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|8|1|E|type:city(2,159)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=14.5|population_footnotes=|population_demonym=Pontedassini|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18027|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Pontedassio-IMG 0772.JPG}}Ang '''Pontedassio''' ({{Langx|lij|Puntedassce}} <ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref> o {{Lang|lij|Puntedasce}}<ref>{{Cite book |title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani |publisher=Garzanti |year=1996 |location=Milan |page=508 |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]]. Ito ay matatagpuan humigit-kumulang {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|6|km|mi|0}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,159 at lawak na {{Cvt|14.5|km2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pontedassio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusanico]], [[Chiusavecchia]], [[Diano Arentino]], [[Imperia, Liguria|Imperia]], [[Lucinasco]], at [[Vasia]]. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang teritoryo ng Pontedassio ay bahagyang kasama sa kaliwang bahagi ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]] at, sa kabilang panig, malapit sa makitid na lambak ng Agazza torrent. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ng Pontedassino ay ang Bundok Acquarone (735 m), Bundok Grimaldi (674 m), Bundok Abrighetti (596 m), Bundok Pian Cavallè (578 m) at Bundok Croce (538 m). == Pinagmulan ng pangalan == Hinggil sa pangalan, mayroong dalawang bersyon: ang tradisyonal na tumutukoy sa tabla na tulay na, sa paglipas ng panahon, ay dapat na mag-uugnay sa gitna ng ilalim ng lambak sa mga nayon at ang pinakabago ayon sa kung saan ang pangalan ay nagmula sa pagkakaroon ng isang Romanong senturyon, si Assio (Axius), at ang pangalan ng bayan mula sa kaniya. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2644|1871|2779|1881|2631|1901|2298|1911|1954|1921|1945|1931|2008|1936|1814|1951|1807|1961|1823|1971|1756|1981|1639|1991|1651|2001|2002|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bcngadmb68os9tv9hqsi190c0jlu8om 0 340043 2230585 2026-10-01T08:19:50Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375295419|Pornassio]]" 2230585 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pornassio|official_name=Comune di Pornassio|native_name=''Purnasce''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|4|N|7|52|E|type:city(642)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=27.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Pornassio-IMG 0826.JPG}}Ang '''Pornassio''' ({{Langx|lij|Purnasce}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 642 at may lawak na {{Convert|27.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pornassio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Armo]], [[Cosio di Arroscia]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Ormea]], [[Pieve di Teco]], at [[Rezzo]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1380|1871|1359|1881|1344|1901|1381|1911|1346|1921|1266|1931|1409|1936|1158|1951|1075|1961|931|1971|807|1981|694|1991|635|2001|651|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] aa111ycpotajo8tjriikvf7jn1c26s5 2230593 2230585 2026-10-01T08:36:45Z Ryomaandres 8044 2230593 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pornassio|official_name=Comune di Pornassio|native_name=''Purnasce''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|4|N|7|52|E|type:city(642)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=27.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Pornassio-IMG 0826.JPG}}Ang '''Pornassio''' ({{Langx|lij|Purnasce}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 642 at may lawak na {{Convert|27.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pornassio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Armo]], [[Cosio di Arroscia]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Ormea]], [[Pieve di Teco]], at [[Rezzo]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Pornassio ay matatagpuan sa lambak ng sapa ng [[Arroscia]], sa isang palanggana na ganap na nakalantad sa timog at isang tagpuan ng kapaligiran ng Alpes kasama ang Mediteraneo. Ang teritoryo ng munisipalidad ay binubuo ng isang pagkakasunud-sunod ng anim na nayon na konektado sa isa't isa sa kahabaan ng sinaunang [[daang asin]] at nakakalat sa higit sa 500 metro ng pagkakaiba sa altitud: mula sa 353 m sa itaas ng antas ng dagat. ng pinakamababang nayon ng Ponti sa 934 m sa ibabaw ng dagat ng [[burol ng Nava]], ang huling watershed at ruta ng komunikasyon sa pagitan ng Liguria at [[Piamonte]]. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ng Pornassino ay ang Bundok Cosia D'Erna (1670 m), Bundok Bisciaire (1518 m), [[Rocca Ferraira]] (1301 m), Bundok Ariolo (1219 m), Poggio Richermo (1179 m), Poggio Possanghi (1173 m), at Bric Bruciato (949 m). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1380|1871|1359|1881|1344|1901|1381|1911|1346|1921|1266|1931|1409|1936|1158|1951|1075|1961|931|1971|807|1981|694|1991|635|2001|651|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dflda2nzvxxsmspiex8504m3km6be55 0 340044 2230586 2026-10-01T08:20:42Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375294520|Pompeiana]]" 2230586 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pompeiana|official_name=Comune di Pompeiana|native_name=''Pumpiâna''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|53|E|type:city(859)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=5.4|population_footnotes=|population_demonym=Pompeianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=200|saint=|day=|postal_code=18015|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Pompeiana panorama da collina sanstevi.jpg}}Ang '''Pompeiana''' ({{Langx|lij|Pumpiâna}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 859 at may lawak na {{Convert|5.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pompeiana ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castellaro]], [[Cipressa]], [[Pietrabruna]], [[Riva Ligure]], [[Santo Stefano al Mare]], at [[Terzorio]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1013|1871|966|1881|907|1901|751|1911|680|1921|695|1931|561|1936|585|1951|528|1961|654|1971|604|1981|614|1991|729|2001|831|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mo9ek9lw8aipoola9ez9b1mrwrqd2mw 2230595 2230586 2026-10-01T08:39:19Z Ryomaandres 8044 2230595 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pompeiana|official_name=Comune di Pompeiana|native_name=''Pumpiâna''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|53|E|type:city(859)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=5.4|population_footnotes=|population_demonym=Pompeianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=200|saint=|day=|postal_code=18015|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Pompeiana panorama da collina sanstevi.jpg}}Ang '''Pompeiana''' ({{Langx|lij|Pumpiâna}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910–2002 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 859 at may lawak na {{Convert|5.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pompeiana ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castellaro]], [[Cipressa]], [[Pietrabruna]], [[Riva Ligure]], [[Santo Stefano al Mare]], at [[Terzorio]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ng Pompeiana, sa silangan ng mas mababang [[Lambak ng Argentina]], ay habang ang uwak ay lumilipad 2 km mula sa [[Dagat Liguria]] at matatagpuan sa gitnang lugar, sa timog na dalisdis ng Bundok Croce, isang burol na humigit-kumulang 600 metro ang taas. Ang magandang pagkakalantad sa timog nito, ang kalapitan ng dagat at ang burol sa likod nito ay ginagarantiyahan ang banayad na klima. Ang isa pang tuktok sa lugar ay ang Bundok Selletta (579 m). == Kasaysayan == Si Pompeiana ay naging bahagi ng hurisdiksiyong Benedictino ng Prinsipalidad ng Villaregia noong 1225 at nanatili doon hanggang 1335, nang dahil sa maraming pagkakautang, ibinenta ng mga mongheng Benedictino ang buong prinsipado kay [[Lamba Doria]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1013|1871|966|1881|907|1901|751|1911|680|1921|695|1931|561|1936|585|1951|528|1961|654|1971|604|1981|614|1991|729|2001|831|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] eyewyurha095021cajjk8kgfuqg46n3 0 340045 2230587 2026-10-01T08:22:58Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375296821|Prelà]]" 2230587 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Prelà|official_name=Comune di Prelà|native_name=|image_shield=Prelà-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|7|57|E|type:city(497)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=15.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0196|website=|footnotes=|image_skyline=Prelà-chiesa san giovanni del groppo1.jpg|image_caption=Simbahan ng San Giovanni del Grappo, Prelà}}Ang '''Prelà''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 497 at lawak na {{Convert|15.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> May hangganan ang Prelà sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Carpasio]], [[Dolcedo]], [[Montalto Carpasio]] , at [[Vasia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2178|1871|2235|1881|2064|1901|1729|1911|1487|1921|1463|1931|1197|1936|1173|1951|1070|1961|928|1971|833|1981|649|1991|526|2001|480|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Prelà ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Châteauneuf-Grasse]], Pransiya (2005) == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] q3dyb02h1vbppphe0vyympqf8ax987v 2230597 2230587 2026-10-01T08:42:39Z Ryomaandres 8044 2230597 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Prelà|official_name=Comune di Prelà|native_name=|image_shield=Prelà-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|56|N|7|57|E|type:city(497)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=15.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0196|website=|footnotes=|image_skyline=Prelà-chiesa san giovanni del groppo1.jpg|image_caption=Simbahan ng San Giovanni del Grappo, Prelà}}Ang '''Prelà''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 497 at lawak na {{Convert|15.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> May hangganan ang Prelà sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Borgomaro]], [[Carpasio]], [[Dolcedo]], [[Montalto Carpasio]], at [[Vasia]]. == Heograpiyang pisikal == Binubuo ang munisipalidad ng ilang mga tinatahanang sentro, kabilang ang Molini (upuan ng bulwagan ng bayan) na matatagpuan sa ilalim ng lambak at tinatawid ng sapa ng [[Prino]]. Kabilang sa mga taluktok ng teritoryo ng Prelaese ay ang [[Bundok Moro]] (1184 m) at Bundok Arbozzaro (1129 m). == Kasaysayan == Noong 1928<ref>{{Cita legge italiana|tipo=RD|anno=1928|mese=03|giorno=11|numero=567}}</ref> ang mga pinigilan na mga munisipal na katawan ng Tavole, Valloria Marittima, Villatalla ay pinagsama-sama sa munisipal na teritoryo ng Prelà at, ang parehong maharlikang dekreto ay nagtatag din ng paglipat ng nayon ng Prelà Castello sa munisipalidad ng Vasia. == Ekonomiya == Ibinabatay ng munisipalidad ang pangunahing mapagkukunang pang-ekonomiya nito sa aktibidad ng [[agrikultura]], lalo na ang pagtatanim ng [[Olibikultura|olibo]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|2178|1871|2235|1881|2064|1901|1729|1911|1487|1921|1463|1931|1197|1936|1173|1951|1070|1961|928|1971|833|1981|649|1991|526|2001|480|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang Prelà ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Châteauneuf-Grasse]], Pransiya (2005) == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jn9plomp9wjr3ndrq73i42g8mq2q0fj 1 340046 2230598 2026-10-01T08:44:11Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 1|2026}} 2230598 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 1|2026}} f1cfkuvsvwlxnz6piiyxdiuovo9tb7h 0 340047 2230616 2026-10-01T10:07:03Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375310742|Sorbolo Mezzani]]" 2230616 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sorbolo Mezzani|official_name=Comune di Sorbolo Mezzani|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|54|12|N|10|28|6|E|type:city(3,053)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Parma|Parma]] (PR)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Nicola Cesari|area_footnotes=|area_total_km2=66.98|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Mezzanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=28|saint=|day=|postal_code=43058|area_code=0521|website=|footnotes=}}Ang '''Sorbolo Mezzani''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Parma]], rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], hilagang [[Italya]]. Ito ay itinatag noong Enero 1, 2019 sa pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Sorbolo]] at [[Mezzani]].<ref name="tutti">{{Cite web |year=2019 |title=Il Comune di Sorbolo Mezzani (PR) |url=https://www.tuttitalia.it/variazioni-amministrative/nuovo-comune-di-sorbolo-mezzani/ |access-date=30 October 2019 |website=tuttitalia.it}}</ref> == Heograpiya ==   Ang Sorbolo Mezzani ay nasa hilagang-silangang dulo ng [[lalawigan ng Parma]], sa gitna ng [[Lambak Po]] at nasa hangganan ng tatlong lalawigan: [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]], [[Lalawigan ng Mantua|Mantua]], at [[Lalawigan ng Cremona|Cremona]]. Matatagpuan sa kanang baybayin ng [[Ilog Po]], ang teritoryo ng munisipyo ay tinatawid din ng iba pang mga daluyan ng tubig: ang agos ng [[Parma (ilog)|Parma]] sa kanluran, na dumadaloy patungong Po malapit sa Mezzano Superiore, ang sapa ng [[Enza]] na sumusunod sa silangang hangganan ng [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]] nang ilang kilometro, ang kanal ''ng Parmetta'' patimog ng Mezzano Inferiore at ang inabandunang ilog ng ''Parma morta'' na agos ng sapa ng Parma na hanggang sa mga unang taon ng ika-19 na siglo ay dumadaloy patungong Enza. Ang Sorbolo Mezzani ay matatagpuan sa pinakamababang lugar ng [[Lambak Po]] na tinatawag na ''Bassa''. == Kasaysayan == === Mezzani === Ang toponimo na ''Mezzani'' ay nagmula sa salitang Latin ''na medianus'', na nangangahulugang "nasa gitna ng", na dating ginagamit upang pangalanan ang mga isla sa ilog Po. Ang teritoryong ito ay nagmula sa mga islang ito noong medyebal na panahon at patuloy itong hinubog mula sa tubig ng ilog. Samakatuwid, walang natagpuang mga palatandaan ng mga sinaunang pamayanan dito, ngunit hindi kalayuan sa mga hangganan ng munisipalidad sa [[Cogozzo]]<ref>Renato Peroni, Paolo Magnani, ''Le terramare. I grandi villaggi dell'età del Bronzo in Val Padana. La "quaestio" nella storiografia classica. Antologia degli autori '800-'900'', Reggio Emilia, Ed. Nova et Vetera, 1996</ref> hindi kalayuan sa [[Viadana, Lombardia|Viadana]] at malapit sa Coenzo ay natagpuan ang mga bakas ng dalawang nayon noong Panahon ng Tanso na tinatawag na ''[[Kulturang Terramare|terramare]]'' . Ang katimugang bahagi ng teritoryo ay nagpapakita pa rin ng mga palatandaan ng [[Senturyasyon|Romanong ''senturyasyon'']]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Parma}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ry3mcc71g2gklopi7bj2jgggp99gz0i 2230617 2230616 2026-10-01T10:07:32Z Ryomaandres 8044 2230617 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sorbolo Mezzani|official_name=Comune di Sorbolo Mezzani|native_name=|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|54|12|N|10|28|6|E|type:city(3,053)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Parma|Parma]] (PR)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Nicola Cesari|area_footnotes=|area_total_km2=66.98|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Mezzanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=28|saint=|day=|postal_code=43058|area_code=0521|website=|footnotes=|image_skyline=Parmetta ponte.jpg}}Ang '''Sorbolo Mezzani''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Parma]], rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], hilagang [[Italya]]. Ito ay itinatag noong Enero 1, 2019 sa pagsasanib ng mga munisipalidad ng [[Sorbolo]] at [[Mezzani]].<ref name="tutti">{{Cite web |year=2019 |title=Il Comune di Sorbolo Mezzani (PR) |url=https://www.tuttitalia.it/variazioni-amministrative/nuovo-comune-di-sorbolo-mezzani/ |access-date=30 October 2019 |website=tuttitalia.it}}</ref> == Heograpiya ==   Ang Sorbolo Mezzani ay nasa hilagang-silangang dulo ng [[lalawigan ng Parma]], sa gitna ng [[Lambak Po]] at nasa hangganan ng tatlong lalawigan: [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]], [[Lalawigan ng Mantua|Mantua]], at [[Lalawigan ng Cremona|Cremona]]. Matatagpuan sa kanang baybayin ng [[Ilog Po]], ang teritoryo ng munisipyo ay tinatawid din ng iba pang mga daluyan ng tubig: ang agos ng [[Parma (ilog)|Parma]] sa kanluran, na dumadaloy patungong Po malapit sa Mezzano Superiore, ang sapa ng [[Enza]] na sumusunod sa silangang hangganan ng [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]] nang ilang kilometro, ang kanal ''ng Parmetta'' patimog ng Mezzano Inferiore at ang inabandunang ilog ng ''Parma morta'' na agos ng sapa ng Parma na hanggang sa mga unang taon ng ika-19 na siglo ay dumadaloy patungong Enza. Ang Sorbolo Mezzani ay matatagpuan sa pinakamababang lugar ng [[Lambak Po]] na tinatawag na ''Bassa''. == Kasaysayan == === Mezzani === Ang toponimo na ''Mezzani'' ay nagmula sa salitang Latin ''na medianus'', na nangangahulugang "nasa gitna ng", na dating ginagamit upang pangalanan ang mga isla sa ilog Po. Ang teritoryong ito ay nagmula sa mga islang ito noong medyebal na panahon at patuloy itong hinubog mula sa tubig ng ilog. Samakatuwid, walang natagpuang mga palatandaan ng mga sinaunang pamayanan dito, ngunit hindi kalayuan sa mga hangganan ng munisipalidad sa [[Cogozzo]]<ref>Renato Peroni, Paolo Magnani, ''Le terramare. I grandi villaggi dell'età del Bronzo in Val Padana. La "quaestio" nella storiografia classica. Antologia degli autori '800-'900'', Reggio Emilia, Ed. Nova et Vetera, 1996</ref> hindi kalayuan sa [[Viadana, Lombardia|Viadana]] at malapit sa Coenzo ay natagpuan ang mga bakas ng dalawang nayon noong Panahon ng Tanso na tinatawag na ''[[Kulturang Terramare|terramare]]'' . Ang katimugang bahagi ng teritoryo ay nagpapakita pa rin ng mga palatandaan ng [[Senturyasyon|Romanong ''senturyasyon'']]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Parma}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8romucq3eejxf4nhxyi2z0h86uw30ig 0 340048 2230637 2026-10-01T11:13:02Z Lolbet101 163542 Bagong artikulo tungkol sa Rukbat. Ang huling artikulo kong ginawa para sa unang bugso. (New article about Rukbat. My last article made for the first wave.) 2230637 wikitext text/x-wiki {{Starbox begin | name = Alpha Sagittarii }} {{Starbox image | image = <div style="position: relative">[[File:Sagittarius IAU.svg|250px|alt=Diagram showing star positions and boundaries of the Cetus constellation and its surroundings]] <div style="position: absolute; left: 99px; top: 182px">[[File:Cercle rouge 100%.svg|12px]]</div> </div> | caption=Lokasyon ng Rukbat (nakabilog). }} {{Starbox observe | epoch = J2000 | ra = {{RA|19|23|53.17483}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec = {{DEC|−40|36|57.3705}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v = +3.97<ref name=clpl4_99/> | constell = [[Sagittarius (konstelasyon)|Sagittarius]] }} {{Starbox character | type = [[Bituing pangunahing sekwensiya|Pangunahing sekwensiya]]<ref name=zorec2012/> | class = B8&nbsp;V<ref name=msom1962/> | b-v = −0.10<ref name=clpl4_99/> | u-b = −0.33<ref name=clpl4_99/> | variable = }} {{Starbox astrometry | radial_v = −0.7<ref name=rgcrv/> | prop_mo_ra = +30.49<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec = −119.21<ref name=aaa474_2_653/> | parallax = 17.94 | p_error = 0.22 | parallax_footnote =<ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v = +0.23<ref name=Anderson2012/> }} {{Starbox detail | mass = 2.95<ref name=David2015/> | radius = 2.69<ref name=McCarthy2012/>{{efn|name=radius}} | luminosity = 130<ref name=McCarthy2012/> | temperature = {{Val|12387|421|fmt=commas}}<ref name=David2015/> | metal_fe = −0.02<ref name="aaa490" /> | rotational_velocity = 71<ref name=David2015/> | gravity = 4.11<ref name=David2015/> | age_myr = 33<ref name=David2015/> }} {{Starbox catalog | names = Rukbat, α Sgr, CD−40°13245, FK5 728, GC 26737, HD 181869, HIP 95347, HR 7348, SAO 325060, PPM 353699 }} {{Starbox reference | Simbad = HD+181869 }} {{Starbox end}} Ang '''Rukbat''' (''[[Pagtatalaga ng Bayer|Bayer designation]]'': '''α Sagittarii''', dinaglat bilang '''Alpha Sgr''' o '''α Sgr''')<ref name=Kunitzsch>{{cite book |last1=Kunitzsch |first1=Paul |last2=Smart |first2=Tim |date = 2006 |edition = 2nd rev. |title = A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations |publisher = Sky Pub |location = Cambridge, Massachusetts |isbn = 978-1-931559-44-7 }}</ref><ref name="IAU-CSN">{{cite web | url=http://www.pas.rochester.edu/~emamajek/WGSN/IAU-CSN.txt | title=IAU Catalog of Star Names |access-date=2026-10-01}}</ref> ay isang bituin na matatagpuan sa layong 182 [[Sinag-taon|taong-liwanag]] mula sa [[Talampad|konstelasyon]] ng [[Sagittarius (konstelasyon)|Sagittarius]].<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Rukbat (Alpha Sagittarii) {{!}} Star Facts |url=https://www.star-facts.com/rukbat-alpha-sagittarii/ |access-date=2026-10-01 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |title=Rukbat (Alpha Sagittarii) Star Facts (Distance, Colour & more) |language=en-US |work=Universe Guide |url=https://www.universeguide.com/star/95347/alrami |access-date=2026-10-01}}</ref> Isa itong asul na [[Bituing pangunahing sekwensiya|bituing unano]] na kabilang sa uri B. Hindi ito partikular na maliwanag sa kalangitan kapag minamasdan ng mata, na may [[maliwanag na kalakhan]] na +3.97.<ref name=clpl4_99/> Ang bituin ay may [[epektibong temperatura]] na humigit-kumulang dalawang beses kaysa sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] at halos tatlong beses ang [[masa]] nito. Ang [[Kaliwanagan|liwanag]] nito ay humigit-kumulang 130 beses kaysa sa Araw. Batay sa labis na pagbuga nito ng radiyasyong [[infrared]], maaaring mayroon itong debris disk, katulad ng [[Vega]].<ref name="aaa490"/> Isa itong sistemang binaryong ispektroskopiko na isang linya lamang ang nakikita sa spectrum. == Tingnan din == * [[25 Arietis]] * [[Alpha Ceti]] * [[Procyon]] == Tala == {{notelist| {{efn|1=Nakuha ang radius sa pamamagitan ng pagmultiply ng diyametrong anggulo sa distansya; 107.5*0.00048 arcseconds*52.1 pc = 2.69 R☉.|name=radius}} }} == Mga sanggunian == {{Reflist|refs= <ref name=aaa474_2_653>{{citation | first1=Floor | last1=van Leeuwen |date=Nobyembre 2007 | title=Validation of the new Hipparcos reduction | volume=474 | issue=2 | pages=653–664 | bibcode=2007A&A...474..653V | arxiv=0708.1752v1 | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | journal=Astronomy and Astrophysics | s2cid=18759600 }} ''Tala:'' tingnan ang katalogong VizieR [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/Cat?I/311 I/311].</ref> <ref name=clpl4_99>{{citation | display-authors=1 | last1=Johnson | first1=H. L. | last2=Iriarte | first2=B. | last3=Mitchell | first3=R. I. | last4=Wisniewskj | first4=W. Z. | title=UBVRIJKL photometry of the bright stars | journal=Communications of the Lunar and Planetary Laboratory | volume=4 | issue=99 | date=1966 | page=99 | bibcode=1966CoLPL...4...99J }}</ref> <ref name=zorec2012>{{cite journal |last1=Zorec |first1=J. |last2=Royer |first2=F. |title=Rotational velocities of A-type stars. IV. Evolution of rotational velocities |journal=Astronomy and Astrophysics |date=2012 |volume=537 |pages=A120 |doi=10.1051/0004-6361/201117691 |doi-access=free|arxiv=1201.2052 |bibcode=2012A&A...537A.120Z }}</ref> <ref name=msom1962>{{citation | last=Buscombe | first=W. | title=Spectral classification of Southern fundamental stars | journal=Mount Stromlo Observatory Mimeogram | volume=4 | date=1962 | page=1 | bibcode=1962MtSOM...4....1B }}</ref> <ref name=Anderson2012>{{citation | title=XHIP: An extended hipparcos compilation | last1=Anderson | first1=E. | last2=Francis | first2=Ch. | journal=Astronomy Letters | volume=38 | issue=5 | pages=331 | year=2012 | bibcode=2012AstL...38..331A | doi=10.1134/S1063773712050015 | arxiv=1108.4971 | s2cid=119257644 | postscript=. }}</ref> <ref name=rgcrv>{{citation | last=Evans | first=D. S. | date=Hunyo 20–24, 1966 | editor1-last=Batten | editor1-first=Alan Henry | editor2-last=Heard | editor2-first=John Frederick | title=The Revision of the General Catalogue of Radial Velocities | journal=Determination of Radial Velocities and Their Applications, Proceedings from IAU Symposium No. 30 | volume=30 | pages=57| location=University of Toronto | publisher=[[Pandaigdigang Unyong Astronomiko]] | bibcode=1967IAUS...30...57E }}</ref> <ref name=David2015>{{citation | last1=David | first1=Trevor J. | last2=Hillenbrand | first2=Lynne A. | title=The Ages of Early-Type Stars: Strömgren Photometric Methods Calibrated, Validated, Tested, and Applied to Hosts and Prospective Hosts of Directly Imaged Exoplanets | journal=The Astrophysical Journal | volume=804 | issue=2 | pages=146 | year=2015 | bibcode=2015ApJ...804..146D | doi=10.1088/0004-637X/804/2/146 | arxiv=1501.03154 | s2cid=33401607 | postscript=. }}</ref> <ref name=McCarthy2012>{{cite journal | title=The Sizes of the Nearest Young Stars | last1=McCarthy | first1=K. | last2=White | first2=R. J. | journal=The Astronomical Journal | volume=143 | issue=6 | pages=134 | date=Hunyo 2012 | bibcode=2012AJ....143..134M | doi=10.1088/0004-6256/143/6/134 | arxiv=1201.6600 | s2cid=118538522 }}</ref> <ref name="aaa490">{{citation | display-authors=1 | last1=Saffe | first1=C. | last2=Gómez | first2=M. | last3=Pintado | first3=O. | last4=González | first4=E. | title=Spectroscopic metallicities of Vega-like stars | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=490 | issue=1 |date=Oktubre 2008 | pages=297–305 | doi=10.1051/0004-6361:200810260 | bibcode=2008A&A...490..297S |arxiv = 0805.3936 | s2cid=15059920 }}</ref> }} {{usbong|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga bituin]] [[Kategorya:Sagittarius (konstelasyon)]] leaqm2w3s06ioo11r989lrpvjionk4t 2230638 2230637 2026-10-01T11:13:55Z Lolbet101 163542 2230638 wikitext text/x-wiki {{Starbox begin | name = Rukbat }} {{Starbox image | image = <div style="position: relative">[[File:Sagittarius IAU.svg|250px|alt=Diagram showing star positions and boundaries of the Cetus constellation and its surroundings]] <div style="position: absolute; left: 99px; top: 182px">[[File:Cercle rouge 100%.svg|12px]]</div> </div> | caption=Lokasyon ng Rukbat (nakabilog). }} {{Starbox observe | epoch = J2000 | ra = {{RA|19|23|53.17483}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec = {{DEC|−40|36|57.3705}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v = +3.97<ref name=clpl4_99/> | constell = [[Sagittarius (konstelasyon)|Sagittarius]] }} {{Starbox character | type = [[Bituing pangunahing sekwensiya|Pangunahing sekwensiya]]<ref name=zorec2012/> | class = B8&nbsp;V<ref name=msom1962/> | b-v = −0.10<ref name=clpl4_99/> | u-b = −0.33<ref name=clpl4_99/> | variable = }} {{Starbox astrometry | radial_v = −0.7<ref name=rgcrv/> | prop_mo_ra = +30.49<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec = −119.21<ref name=aaa474_2_653/> | parallax = 17.94 | p_error = 0.22 | parallax_footnote =<ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v = +0.23<ref name=Anderson2012/> }} {{Starbox detail | mass = 2.95<ref name=David2015/> | radius = 2.69<ref name=McCarthy2012/>{{efn|name=radius}} | luminosity = 130<ref name=McCarthy2012/> | temperature = {{Val|12387|421|fmt=commas}}<ref name=David2015/> | metal_fe = −0.02<ref name="aaa490" /> | rotational_velocity = 71<ref name=David2015/> | gravity = 4.11<ref name=David2015/> | age_myr = 33<ref name=David2015/> }} {{Starbox catalog | names = Rukbat, α Sgr, CD−40°13245, FK5 728, GC 26737, HD 181869, HIP 95347, HR 7348, SAO 325060, PPM 353699 }} {{Starbox reference | Simbad = HD+181869 }} {{Starbox end}} Ang '''Rukbat''' (''[[Pagtatalaga ng Bayer|Bayer designation]]'': '''α Sagittarii''', dinaglat bilang '''Alpha Sgr''' o '''α Sgr''')<ref name=Kunitzsch>{{cite book |last1=Kunitzsch |first1=Paul |last2=Smart |first2=Tim |date = 2006 |edition = 2nd rev. |title = A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations |publisher = Sky Pub |location = Cambridge, Massachusetts |isbn = 978-1-931559-44-7 }}</ref><ref name="IAU-CSN">{{cite web | url=http://www.pas.rochester.edu/~emamajek/WGSN/IAU-CSN.txt | title=IAU Catalog of Star Names |access-date=2026-10-01}}</ref> ay isang bituin na matatagpuan sa layong 182 [[Sinag-taon|taong-liwanag]] mula sa [[Talampad|konstelasyon]] ng [[Sagittarius (konstelasyon)|Sagittarius]].<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Rukbat (Alpha Sagittarii) {{!}} Star Facts |url=https://www.star-facts.com/rukbat-alpha-sagittarii/ |access-date=2026-10-01 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |title=Rukbat (Alpha Sagittarii) Star Facts (Distance, Colour & more) |language=en-US |work=Universe Guide |url=https://www.universeguide.com/star/95347/alrami |access-date=2026-10-01}}</ref> Isa itong asul na [[Bituing pangunahing sekwensiya|bituing unano]] na kabilang sa uri B. Hindi ito partikular na maliwanag sa kalangitan kapag minamasdan ng mata, na may [[maliwanag na kalakhan]] na +3.97.<ref name=clpl4_99/> Ang bituin ay may [[epektibong temperatura]] na humigit-kumulang dalawang beses kaysa sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] at halos tatlong beses ang [[masa]] nito. Ang [[Kaliwanagan|liwanag]] nito ay humigit-kumulang 130 beses kaysa sa Araw. Batay sa labis na pagbuga nito ng radiyasyong [[infrared]], maaaring mayroon itong debris disk, katulad ng [[Vega]].<ref name="aaa490"/> Isa itong sistemang binaryong ispektroskopiko na isang linya lamang ang nakikita sa spectrum. == Tingnan din == * [[25 Arietis]] * [[Alpha Ceti]] * [[Procyon]] == Tala == {{notelist| {{efn|1=Nakuha ang radius sa pamamagitan ng pagmultiply ng diyametrong anggulo sa distansya; 107.5*0.00048 arcseconds*52.1 pc = 2.69 R☉.|name=radius}} }} == Mga sanggunian == {{Reflist|refs= <ref name=aaa474_2_653>{{citation | first1=Floor | last1=van Leeuwen |date=Nobyembre 2007 | title=Validation of the new Hipparcos reduction | volume=474 | issue=2 | pages=653–664 | bibcode=2007A&A...474..653V | arxiv=0708.1752v1 | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | journal=Astronomy and Astrophysics | s2cid=18759600 }} ''Tala:'' tingnan ang katalogong VizieR [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/Cat?I/311 I/311].</ref> <ref name=clpl4_99>{{citation | display-authors=1 | last1=Johnson | first1=H. L. | last2=Iriarte | first2=B. | last3=Mitchell | first3=R. I. | last4=Wisniewskj | first4=W. Z. | title=UBVRIJKL photometry of the bright stars | journal=Communications of the Lunar and Planetary Laboratory | volume=4 | issue=99 | date=1966 | page=99 | bibcode=1966CoLPL...4...99J }}</ref> <ref name=zorec2012>{{cite journal |last1=Zorec |first1=J. |last2=Royer |first2=F. |title=Rotational velocities of A-type stars. IV. Evolution of rotational velocities |journal=Astronomy and Astrophysics |date=2012 |volume=537 |pages=A120 |doi=10.1051/0004-6361/201117691 |doi-access=free|arxiv=1201.2052 |bibcode=2012A&A...537A.120Z }}</ref> <ref name=msom1962>{{citation | last=Buscombe | first=W. | title=Spectral classification of Southern fundamental stars | journal=Mount Stromlo Observatory Mimeogram | volume=4 | date=1962 | page=1 | bibcode=1962MtSOM...4....1B }}</ref> <ref name=Anderson2012>{{citation | title=XHIP: An extended hipparcos compilation | last1=Anderson | first1=E. | last2=Francis | first2=Ch. | journal=Astronomy Letters | volume=38 | issue=5 | pages=331 | year=2012 | bibcode=2012AstL...38..331A | doi=10.1134/S1063773712050015 | arxiv=1108.4971 | s2cid=119257644 | postscript=. }}</ref> <ref name=rgcrv>{{citation | last=Evans | first=D. S. | date=Hunyo 20–24, 1966 | editor1-last=Batten | editor1-first=Alan Henry | editor2-last=Heard | editor2-first=John Frederick | title=The Revision of the General Catalogue of Radial Velocities | journal=Determination of Radial Velocities and Their Applications, Proceedings from IAU Symposium No. 30 | volume=30 | pages=57| location=University of Toronto | publisher=[[Pandaigdigang Unyong Astronomiko]] | bibcode=1967IAUS...30...57E }}</ref> <ref name=David2015>{{citation | last1=David | first1=Trevor J. | last2=Hillenbrand | first2=Lynne A. | title=The Ages of Early-Type Stars: Strömgren Photometric Methods Calibrated, Validated, Tested, and Applied to Hosts and Prospective Hosts of Directly Imaged Exoplanets | journal=The Astrophysical Journal | volume=804 | issue=2 | pages=146 | year=2015 | bibcode=2015ApJ...804..146D | doi=10.1088/0004-637X/804/2/146 | arxiv=1501.03154 | s2cid=33401607 | postscript=. }}</ref> <ref name=McCarthy2012>{{cite journal | title=The Sizes of the Nearest Young Stars | last1=McCarthy | first1=K. | last2=White | first2=R. J. | journal=The Astronomical Journal | volume=143 | issue=6 | pages=134 | date=Hunyo 2012 | bibcode=2012AJ....143..134M | doi=10.1088/0004-6256/143/6/134 | arxiv=1201.6600 | s2cid=118538522 }}</ref> <ref name="aaa490">{{citation | display-authors=1 | last1=Saffe | first1=C. | last2=Gómez | first2=M. | last3=Pintado | first3=O. | last4=González | first4=E. | title=Spectroscopic metallicities of Vega-like stars | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=490 | issue=1 |date=Oktubre 2008 | pages=297–305 | doi=10.1051/0004-6361:200810260 | bibcode=2008A&A...490..297S |arxiv = 0805.3936 | s2cid=15059920 }}</ref> }} {{usbong|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga bituin]] [[Kategorya:Sagittarius (konstelasyon)]] jvl0hw1z50pbdkqzepeutbze2vhn7qd 0 340049 2230640 2026-10-01T11:23:09Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298050|Ranzo]]" 2230640 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ranzo|official_name=Comune di Ranzo|native_name=''Ranso''|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|4|N|8|1|E|type:city(546)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Piero Raimondi|area_footnotes=|area_total_km2=10.86|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Ranzesi|elevation_footnotes=|elevation_m=124|saint=|day=|postal_code=18028|area_code=0183|website={{official website |www.comune.ranzo.im.it}}|footnotes=|image_skyline=Ranzo-centro storico.jpg}}Ang '''Ranzo''' ({{Langx|lij|Ranso}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Ranzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aquila d'Arroscia|Aquila di Arroscia]], [[Borghetto d'Arroscia]], [[Casanova Lerrone]], [[Nasino]], at [[Onzo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5ptzsh4rtink3pub5wfffkm7w6r3ykr 2230665 2230640 2026-10-01T11:56:56Z Ryomaandres 8044 2230665 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ranzo|official_name=Comune di Ranzo|native_name=''Ranso''|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|4|N|8|1|E|type:city(546)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Piero Raimondi|area_footnotes=|area_total_km2=10.86|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Ranzesi|elevation_footnotes=|elevation_m=124|saint=|day=|postal_code=18028|area_code=0183|website={{official website |www.comune.ranzo.im.it}}|footnotes=|image_skyline=Ranzo-centro storico.jpg}}Ang '''Ranzo''' ({{Langx|lij|Ranso}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilaga ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Ranzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aquila d'Arroscia|Aquila di Arroscia]], [[Borghetto d'Arroscia]], [[Casanova Lerrone]], [[Nasino]], at [[Onzo]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Ranzo ay matatagpuan sa kahabaan ng lambak na sahig ng sapa ng [[Arroscia]]. Kabilang sa mga taluktok ng lugar ay ang Punta Marina (741 m). == Kasaysayan == Sa mga mahahalagang yugto ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], ang partisanong detatsment na "Filippo Airaldi" ay nagpatakbo dito, depende sa utos ng II Brigade "Giovanni Beiro", na sumasalungat sa garrison ng Aleman na nakatalaga sa Ranzo na nag-iwan sa lugar na ito ng gitnang lambak ng Arroscia noong ikalawang kalahati ng Setyembre 1944.<ref name="Provincia di Imperia">Fonte dal libro di {{cita libro|Andrea|Gandolfo|La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni. Volume 1|2005|Blu Edizioni|Peveragno}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9ee1u3dqwxvczefqos15xogzj54qsgc 0 340050 2230642 2026-10-01T11:25:45Z Lolbet101 163542 Redirect. 2230642 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sirius]] j90momkfbyq110b76j0byfku5ev74lg 0 340051 2230643 2026-10-01T11:27:06Z Lolbet101 163542 Redirect. 2230643 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Procyon]] anmvj6cz6uy839866bi0235gkg1adyd 0 340052 2230644 2026-10-01T11:28:39Z Lolbet101 163542 Redirect. 2230644 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Altair]] 17vez0sv9l1y26am76ijr627vaqf8wn 0 340053 2230645 2026-10-01T11:29:53Z Lolbet101 163542 Redirect. 2230645 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rukbat]] b85n16ttgl4h9b2hlvcqtjzxrsqrw2r 0 340054 2230646 2026-10-01T11:31:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375298702|Rezzo]]" 2230646 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rezzo|official_name=Comune di Rezzo|native_name=''Ressu''|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|1|N|7|52|E|type:city(390)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=[[Lavina (Rezzo)|Lavina]], [[Cenova]]|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=37.4|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18020|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Rezzo-panorama1.jpg}}Ang '''Rezzo''' ({{Langx|lij|Ressu}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Heograpiya == Noong Disyembre 31, 2004, ang Rezzo ay may populasyon na 390 at lawak na {{Convert|37.4|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rezzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aurigo]], [[Borgomaro]], [[Carpasio]], [[Molini di Triora]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Pieve di Teco]], at [[Pornassio]]. == Kasaysayan == Noong 1928, ang [[Pasismong Italyano|rehimeng Pasista]], na determinadong lumikha ng mas malawak na ''Comuni'', ay pinag-isa ang Rezzo sa dalawang mas maliliit na kalapit na bayan, ang [[Cenova]] at [[Lavina]], sa gayon ay pinag-isa sa antas administratibo ang lambak ng [[Giara di Rezzo]].<ref name="prov">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: A-L |publisher=Blu Edizioni |year=2005 |language=it |chapter=Rezzo}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1922|1871|1999|1881|1943|1901|1786|1911|1794|1921|1636|1931|1373|1936|1286|1951|1116|1961|816|1971|706|1981|559|1991|461|2001|393|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Tingnan din == * [[Giara di Rezzo]] * [[Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ndgqop7btrck8gukisd11wbwexv3bm9 0 340055 2230648 2026-10-01T11:33:18Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375299404|Riva Ligure]]" 2230648 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Riva Ligure|official_name=Comune di Riva Ligure|native_name=|image_shield=Riva Ligure-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|50|N|7|53|E|type:city(2,830)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=2.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18015|area_code=0184|website={{official website|http://www.comunedirivaligure.it/}}|footnotes=|image_skyline=Riva Ligure.jpg}}Ang '''Riva Ligure''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,830 at may lawak na {{Convert|2.1|km2|mi2}} .<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Riva Ligure ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castellaro]], [[Pompeiana]], [[Santo Stefano al Mare]], at [[Taggia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|747|1871|679|1881|579|1901|754|1911|857|1921|853|1931|923|1936|1022|1951|1468|1961|2197|1971|2828|1981|2678|1991|3057|2001|2747|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comunedirivaligure.it/ www.comunedirivaligure.it/] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] oxqxobp25eqbk7f9q0d92lwilynhzji 0 340056 2230649 2026-10-01T11:33:34Z Lolbet101 163542 Redirect. 2230649 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Vega]] 7z7bpqd1a5zux0wgmtex9azs63mgn47 0 340057 2230650 2026-10-01T11:34:37Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375300600|Rocchetta Nervina]]" 2230650 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rocchetta Nervina|official_name=Comune di Rocchetta Nervina|native_name=|image_shield=Rocchetta Nervina-Stemma.svg|shield_alt=|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|53|N|7|36|E|type:city(265)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giampaolo Basso|area_footnotes=|area_total_km2=15.1|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=235|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Rocchetta Nervina-panorama2.jpg}}Ang '''Rocchetta Nervina''' ({{Langx|lij|A Rochetta}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]]. Ito ay matatagpuan humigit-kumulang {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|35|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng [[Pransiya]]. == Heograpiya == Noong Disyembre 31, 2010, ang Rocchetta Nervina ay may populasyon na 275 at lawak na {{Convert|15.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Rocchetta Nervina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Apricale]], [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Dolceacqua]], [[Isolabona]], [[Pigna, Liguria|Pigna]], at [[Saorge]] (France). == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|768|1871|735|1881|783|1901|816|1911|797|1921|671|1931|632|1936|576|1951|520|1961|444|1971|349|1981|284|1991|276|2001|259|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Tingnan din == * [[Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] * [[Barbaira (ilog)|Barbaira]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.rocchettanervina.com Opisyal na website ng Rocchetta Nervina] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ipd3kiszwr4rsabtn5jspivtzr7gkzj 0 340058 2230651 2026-10-01T11:36:04Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375302846|San Bartolomeo al Mare]]" 2230651 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Bartolomeo al Mare|official_name=Comune di San Bartolomeo al Mare|native_name=|image_shield=San Bartolomeo al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|N|8|6|E|type:city(3,068)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Valerio Urso|area_footnotes=|area_total_km2=10.85|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanbartolomeesi|elevation_footnotes=|elevation_m=26|saint=|day=|postal_code=18016|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=San Bartolomeo al Mare - santuario di Nostra Signora della Rovere.jpg}} {{Reflist}}{{Commons category|San Bartolomeo al Mare}}{{Province of Imperia}} == Tingnan din == * [[Steria (sapa)|Steria]] == Mga sanggunian == == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/ Opisyal na website] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9t9taya9gtb0id7jzh0b7kgcgbeygkl 2230652 2230651 2026-10-01T11:36:42Z Ryomaandres 8044 2230652 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Bartolomeo al Mare|official_name=Comune di San Bartolomeo al Mare|native_name=|image_shield=San Bartolomeo al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|N|8|6|E|type:city(3,068)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Valerio Urso|area_footnotes=|area_total_km2=10.85|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanbartolomeesi|elevation_footnotes=|elevation_m=26|saint=|day=|postal_code=18016|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=San Bartolomeo al Mare - santuario di Nostra Signora della Rovere.jpg}}Ang '''San Bartolomeo al Mare''' ({{Langx|lij|San Bartumé}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang San Bartolomeo al Mare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andora]], [[Cervo, Liguria|Cervo]], [[Diano Castello]], [[Diano Marina]], [[Diano San Pietro]], at [[Villa Faraldi]].{{Commons category|San Bartolomeo al Mare}} == Tingnan din == * [[Steria (sapa)|Steria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 90nfbuh9l6i1thzr6iz2gqhm7stu2ow 2230653 2230652 2026-10-01T11:36:58Z Ryomaandres 8044 2230653 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Bartolomeo al Mare|official_name=Comune di San Bartolomeo al Mare|native_name=|image_shield=San Bartolomeo al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|N|8|6|E|type:city(3,068)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Valerio Urso|area_footnotes=|area_total_km2=10.85|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanbartolomeesi|elevation_footnotes=|elevation_m=26|saint=|day=|postal_code=18016|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=San Bartolomeo al Mare - santuario di Nostra Signora della Rovere.jpg}}Ang '''San Bartolomeo al Mare''' ({{Langx|lij|San Bartumé}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang San Bartolomeo al Mare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andora]], [[Cervo, Liguria|Cervo]], [[Diano Castello]], [[Diano Marina]], [[Diano San Pietro]], at [[Villa Faraldi]].{{Commons category|San Bartolomeo al Mare}} == Tingnan din == * [[Steria (sapa)|Steria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ao7z1buf0ly7plz38t3iscogfrmkadl 2230654 2230653 2026-10-01T11:37:31Z Ryomaandres 8044 2230654 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Bartolomeo al Mare|official_name=Comune di San Bartolomeo al Mare|native_name=|image_shield=San Bartolomeo al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|55|N|8|6|E|type:city(3,068)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Valerio Urso|area_footnotes=|area_total_km2=10.85|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanbartolomeesi|elevation_footnotes=|elevation_m=26|saint=|day=|postal_code=18016|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=San Bartolomeo al Mare - santuario di Nostra Signora della Rovere.jpg}} Ang '''San Bartolomeo al Mare''' ({{Langx|lij|San Bartumé}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|7|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang San Bartolomeo al Mare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andora]], [[Cervo, Liguria|Cervo]], [[Diano Castello]], [[Diano Marina]], [[Diano San Pietro]], at [[Villa Faraldi]].{{Commons category|San Bartolomeo al Mare}} == Tingnan din == * [[Steria (sapa)|Steria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.sanbartolomeoalmare.im.it/ Opisyal na website] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4838wjz89dqomqeh5yb5p1u0nmgr6xc 0 340059 2230655 2026-10-01T11:39:24Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375302998|San Biagio della Cima]]" 2230655 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Biagio della Cima|official_name=Comune di San Biagio della Cima|native_name=|image_shield=San Biagio della Cima-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|49|N|7|39|E|type:city(1,226)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Luciano Biancheri|area_footnotes=|area_total_km2=4.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanbiagini|elevation_footnotes=|elevation_m=100|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website={{official website|https://www.sanbiagiodellacima.gov.it/}}|footnotes=|image_skyline=San Biagio della Cima-panorama.jpg}}Ang '''San Biagio della Cima''' ({{Langx|lij|San Giaixu}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang San Biagio della Cima ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Camporosso]], [[Dolceacqua]], [[Perinaldo]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Vallebona]], at [[Vallecrosia al Mare|Vallecrosia]]. == Kasaysayan == Noong Abril 21, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, [[Camporosso]], [[Vallebona]], [[Vallecrosia al Mare|Vallecrosia]], San Biagio della Cima, [[Sasso di Bordighera|Sasso]], [[Soldano, Liguria|Soldano]], [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang itayo ang tinatawag nilang "Magnifica Comunità degli Otto Luoghi", na maaaring isalin na "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> == Kakambal na bayan == Ang San Biagio della Cima ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Camps-la-Source]], Pransiya (2005) == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9oahq5mmejuuca5p597hnycmstlghu3 0 340060 2230656 2026-10-01T11:40:20Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375304365|San Lorenzo al Mare]]" 2230656 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Lorenzo al Mare|official_name=Comune di San Lorenzo al Mare|native_name=|image_shield=San Lorenzo al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|52|N|7|55|E|type:city(1,409)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=1.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18017|area_code=0183|website=|footnotes=|image_skyline=Panorama S Lorenzo.jpg}}Ang '''San Lorenzo al Mare''' ({{Langx|lij|San Loénso}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|0|abbr=off}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|0|abbr=on}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 1,409 at may lawak na {{Convert|1.3|km²|1|abbr=out}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang San Lorenzo al Mare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]], [[Civezza]], [[Costarainera]], at [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|262|1871|255|1881|231|1901|267|1911|240|1921|243|1931|407|1936|570|1951|659|1961|979|1971|1225|1981|1397|1991|1378|2001|1402|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6jggiwggrjkhn9mw0akiwbdntdvltcl 0 340061 2230657 2026-10-01T11:41:36Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375307427|Santo Stefano al Mare]]" 2230657 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santo Stefano al Mare|official_name=Comune di Santo Stefano al Mare|native_name=|image_shield=Santo Stefano al Mare-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|7|56|E|type:city(2,260)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=2.7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=18010|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Santo Stefano al Mare.jpg}}Ang '''Santo Stefano al Mare''' ({{Langx|lij|San Stéva}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|9|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 2,260 at may lawak na {{Convert|2.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Santo Stefano al Mare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]], [[Pompeiana]], [[Riva Ligure]], at [[Terzorio]]. == Heograpiya == Ang bayan ay matatagpuan sa [[Riviera of Ponente|Riviera ng Ponente]], na humigit-kumulang {{Convert|8|miles|0|spell=in}} mula sa punong bayan ng [[Genova]]. Ang estratehikong pagkakalagay nito ay nakakatulong upang mapanatili ang banayad na klima sa buong taon, kung saan ang temperatura ay bihirang umabot sa 0°C sa [[taglamig]] at lumalagpas sa 30°C sa [[Tag-init|tag-araw]]. == Demograpiko == {{historical populations|1861|791|1871|662|1881|698|1901|618|1911|604|1921|697|1931|751|1936|862|1951|1018|1961|1581|1971|1887|1981|2211|1991|2156|2001|2073|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b2mevxsbsnp7wnnbxbrrs69o97zs2ms 0 340062 2230659 2026-10-01T11:45:04Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374931247|Seborga]]" 2230659 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Seborga|official_name=Comune di Seborga|native_name=''A Seborca/A Seburca''|image_shield=Seborga-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|49|34|N|7|41|40|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=LIG}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=IM}} (IM)|mayor_party=|mayor=Enrico Ilariuzzi|area_footnotes=|area_total_km2=4.87|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Resident population|url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Seborghini|elevation_footnotes=|elevation_m=500|saint=[[Bernard of Clairvaux|San Bernardo]]|day=20 August|postal_code=18012|area_code=0184|website={{official website|http://www.comuneseborga.it}}|footnotes=|image_skyline=Seborga-panorama.jpg}}Ang '''Seborga''' ({{Langx|lij|A Seborca/A Seburca}})<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref> is a ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]]. Ito ay isang pamayanan malapit sa hangganang [[Pransiya|Pranses]]. Simula 1963, ito ay inaangkin din ng [[Prinsipalidad ng Seborga]], isang 'di-kinikilalang [[mikronasyon]]. Ang pangunahing mga gawaing ekonomiko ay ortikultura at turismo. Ang populasyon noong 2025 ay 283.<ref name="population2"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en "Resident population"]. </cite></ref> Nasa talaan ito ng [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Demograpiko == {{Historical populations|1861|358|1871|367|1881|339|1901|295|1911|304|1921|328|1931|198|1936|203|1951|222|1961|247|1971|277|1981|267|1991|352|2001|340|2011|323|2021|281|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web |title=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|trans-title=Resident population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1991|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref name="timeseries">{{cite web |title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref>}} == Ekonomiya == Kilala ang Seborga sa rehiyon para sa gawaing pang-agrikultura nito: sa partikular, ang paglilinang at pagkolekta ng mga [[olibo]] at mga pananim sa [[florikultura]]. Dahil sa publisidad ng Seborga bilang isang prinsipalidad, lumawak ang turismo nitong mga nakaraang taon. Naibalik din ang makasaysayang sentro ng bayan ng prinsipalidad, na tinitiyak na ang mga kagandahan nito ay protektado mula sa labis na pagpapaunlad ng komersiyo. == Kultura == Isang mahalagang pangyayaring kultural sa Seborga ang taunang pagdiriwang ni [[Bernardo ng Clairvaux|San Bernardo]], ang patron ng bayan, na isinasagawa tuwing Agosto 20. Kasama sa pagdiriwang ang isang prusisyon ng mga mamamayan at ang pagdadala ng isang estatwa ni Bernard.<ref>{{Citation |last=Principato di Seborga |title=Festa di San Bernardo 2016 - 20/08/16 |date=2016-08-22 |url=https://www.youtube.com/watch?v=eSkgC3q4dcs |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/eSkgC3q4dcs |access-date=2016-10-12 |archive-date=2021-12-15}}</ref> Ang [[Kinakapatid na lungsod|kakambal na lungsod]] ng Seborga ay [[L'Escarène]], [[Pransiya]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link ==   * {{In lang|it}} [http://www.comuneseborga.it Opisyal na website ng Seborga] * [https://www.nytimes.com/2009/12/13/world/europe/13carbone.html?_r=2 Si Giorgio Carbone, Nahalal na Prinsipe ng Seborga, ay Pumanaw sa Edad na 73] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rqna9j6u7s6hje4ullgzsnpy6fanzan 0 340063 2230660 2026-10-01T11:46:46Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375310416|Soldano, Liguria]]" 2230660 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Soldano|official_name=Comune di Soldano|native_name=''Soudàn/Saudàn''|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|50|N|7|39|E|region:IT_type:city(879)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=LIG}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=IM}} (IM)|frazioni=San Martino|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=3.58|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Soldanelli|elevation_footnotes=|elevation_m=80|istat=|saint=[[John the Baptist]]|day=24 June|postal_code=18036|area_code=0184|website=|footnotes=|image_skyline=Soldano Cian.JPG}}Ang '''Soldano''' ({{Langx|lij|Soudàn/Saudàn}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]]. == Kasaysayan == Noong Abril 21, 1686, nagpulong ang mga kinatawan ng walong nayon, [[Camporosso]], [[Vallebona]], [[Vallecrosia al Mare|Vallecrosia]], [[San Biagio della Cima]], [[Sasso di Bordighera|Sasso]], Soldano, [[Borghetto San Nicolò]], at [[Bordighera]] upang itayo ang tinatawag nilang "Magnifica Comunità degli Otto Luoghi", na maaaring isalin na "Ang Maringal na Komunidad ng Walong Nayon". Ang kanilang layunin ay makamit ang kalayaan mula sa kalapit na karibal na lungsod ng [[Ventimiglia]].<ref name="provimp">{{Cite book |last=Gandolfo |first=Andrea |title=La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni |publisher=Blu edizioni |year=2005 |volume=1}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ixjbr3hlt5s35zi9abmtg19wjsw68ti 0 340064 2230661 2026-10-01T11:51:11Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375314935|Triora]]" 2230661 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Triora|official_name=Comune di Triora|native_name=''Triöra''|image_shield=Triora-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|0|N|7|46|E|type:city(416)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Bregalla, Cetta, Creppo, Goina, Loreto, Monesi, Realdo, Verdeggia, Saccarello|mayor_party=|mayor=Francesco Piano{{efn|as Prefectural Commissioner}}|area_footnotes=|area_total_km2=68.0|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=780|saint=John of The Meadows (San Zane)|day=23 June|postal_code=18010|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.triora.im.it}}|image_skyline=Triora panorama.jpg}}Ang '''Triora''' ({{Langx|lij|Triöra}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova|Genoa]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan sa [[Pransiya]]. Noong December 31, 2004, ito ay may populasyon ng 416 at lawak na {{Convert|68.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Triora ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdibisyon, pangunahin na mga nayon at pamayanan) ng Bregalla, Cetta, Creppo, Goina, Loreto, Monesi, Realdo, Verdeggia, at Saccarello. Ang Triora ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Briga Alta]], [[Castel Vittorio|Castelvittorio]], [[La Brigue]] (Pransiya), [[Mendatica]], [[Molini di Triora]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Pigna, Liguria|Pigna]] at Saorge (Pransiya). Isa ito sa mga [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kultura == Ang bayan ay isang piling miyembro ng {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}}, isang listahan ng nangungunang 100 pinakamagagandang kuta noong medyebal na panahon sa Italya. Ginawaran din ito ng {{Lang|it|[[Touring Club Italiano]] [[Bandiera arancione]]|italic=no}}, isang katulad na prestihiyosong tagumpay na kumikilala sa mga pinakamagandang lugar na maaaring tamasahin ng mga turista. Ang Triora ang lugar ng mga huling [[Inkisisyon|paglilitis sa mga mangkukulam]] na isinasagawa sa Italya, noong panahon ng [[Renasimiyento|Renasimyento]]. Dahil dito, napili ito bilang lokasyon ng serye ng mga pangyayari at pagdiriwang na may temang alamat at katatakutan nitong mga nakaraang taon. Mayroon itong tatlong taunang kapistahan: isang kapistahan ng pangkukulam sa tag-init, sa Agosto; at dalawang pagdiriwang ng taglagas: ang kapistahan ng kabute sa Setyembre; at Halloween, sa katapusan ng Oktubre. Pagkatapos ay nariyan ang maraming maliliit na perya ng taon, kabilang ang siga sa Pasko tuwing Disyembre 24; si San Juan ng Kaparangan, ang araw ng lokal na patron, tuwing Hunyo 23; isang perya ng kastanyas sa Oktubre; isang perya ng Araw ng mga Kaluluwa, sa simula ng Nobyembre; at isang serye ng mga parada ng Pasko ng Pagkabuhay, bago, habang, at pagkatapos ng Semana Santa, bawat Tagsibol. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|3306|1871|3295|1881|3117|1901|2860|1911|2655|1921|2319|1931|1875|1936|1757|1951|1319|1961|984|1971|713|1981|507|1991|418|2001|408|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Juan ng Triora == Si [[Juan ng Triora]], isang Franciscanong misyonero martir sa Tsina, ay ipinanganak malapit sa Triora noong 1760.<ref>{{Cite web |title=Blessed John of Triora |url=https://www.roman-catholic-saints.com/blessed-john-of-triora.html |access-date=February 13, 2021 |website=www.roman-catholic-saints.com}}</ref> == Kakambal na bayan == Ang Triora ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[La Brigue]], Pransiya (2006) == Tingnan din == * [[Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.triora.im.it}} * [http://www.triora.org/index2.html Triora.org] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1ppie0ukbr4fovlkbjop2ylh9yi7qlb 2230662 2230661 2026-10-01T11:51:44Z Ryomaandres 8044 2230662 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Triora|official_name=Comune di Triora|native_name=''Triöra''|image_shield=Triora-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|0|N|7|46|E|type:city(416)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Bregalla, Cetta, Creppo, Goina, Loreto, Monesi, Realdo, Verdeggia, Saccarello|mayor_party=|mayor=Francesco Piano{{efn|as Prefectural Commissioner}}|area_footnotes=|area_total_km2=68.0|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=780|saint=John of The Meadows (San Zane)|day=23 June|postal_code=18010|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.triora.im.it}}|image_skyline=Triora panorama.jpg}}Ang '''Triora''' ({{Langx|lij|Triöra}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova|Genoa]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan sa [[Pransiya]]. Noong December 31, 2004, ito ay may populasyon ng 416 at lawak na {{Convert|68.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Triora ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdibisyon, pangunahin na mga nayon at pamayanan) ng Bregalla, Cetta, Creppo, Goina, Loreto, Monesi, Realdo, Verdeggia, at Saccarello. Ang Triora ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Briga Alta]], [[Castel Vittorio|Castelvittorio]], [[La Brigue]] (Pransiya), [[Mendatica]], [[Molini di Triora]], [[Montegrosso Pian Latte]], [[Pigna, Liguria|Pigna]], at [[Saorge]] (Pransiya). Isa ito sa mga [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kultura == Ang bayan ay isang piling miyembro ng {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}}, isang listahan ng nangungunang 100 pinakamagagandang kuta noong medyebal na panahon sa Italya. Ginawaran din ito ng {{Lang|it|[[Touring Club Italiano]] [[Bandiera arancione]]|italic=no}}, isang katulad na prestihiyosong tagumpay na kumikilala sa mga pinakamagandang lugar na maaaring tamasahin ng mga turista. Ang Triora ang lugar ng mga huling [[Inkisisyon|paglilitis sa mga mangkukulam]] na isinasagawa sa Italya, noong panahon ng [[Renasimiyento|Renasimyento]]. Dahil dito, napili ito bilang lokasyon ng serye ng mga pangyayari at pagdiriwang na may temang alamat at katatakutan nitong mga nakaraang taon. Mayroon itong tatlong taunang kapistahan: isang kapistahan ng pangkukulam sa tag-init, sa Agosto; at dalawang pagdiriwang ng taglagas: ang kapistahan ng kabute sa Setyembre; at Halloween, sa katapusan ng Oktubre. Pagkatapos ay nariyan ang maraming maliliit na perya ng taon, kabilang ang siga sa Pasko tuwing Disyembre 24; si San Juan ng Kaparangan, ang araw ng lokal na patron, tuwing Hunyo 23; isang perya ng kastanyas sa Oktubre; isang perya ng Araw ng mga Kaluluwa, sa simula ng Nobyembre; at isang serye ng mga parada ng Pasko ng Pagkabuhay, bago, habang, at pagkatapos ng Semana Santa, bawat Tagsibol. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|3306|1871|3295|1881|3117|1901|2860|1911|2655|1921|2319|1931|1875|1936|1757|1951|1319|1961|984|1971|713|1981|507|1991|418|2001|408|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Juan ng Triora == Si [[Juan ng Triora]], isang Franciscanong misyonero martir sa Tsina, ay ipinanganak malapit sa Triora noong 1760.<ref>{{Cite web |title=Blessed John of Triora |url=https://www.roman-catholic-saints.com/blessed-john-of-triora.html |access-date=February 13, 2021 |website=www.roman-catholic-saints.com}}</ref> == Kakambal na bayan == Ang Triora ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[La Brigue]], Pransiya (2006) == Tingnan din == * [[Parco naturale regionale delle Alpi Liguri]] == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.triora.im.it}} * [http://www.triora.org/index2.html Triora.org] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1t758m8wlq1zbbhkxisc44sf48y24nv 0 340065 2230663 2026-10-01T11:53:33Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375312009|Taggia]]" 2230663 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Taggia|official_name=Comune di Taggia|native_name=|image_shield=taggia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|52|N|7|51|E|type:city(12,950)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Arma di Taggia, Borghi, Levà|mayor_party=|mayor=Mario Conio|area_footnotes=|area_total_km2=30.87|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Taggiaschi or Tabiesi|elevation_footnotes=|elevation_m=39|saint=Madonna of the Miracles and St. Benedict Revelli|day=Second Saturday in February|postal_code=18018|area_code=0184|website={{official website|http://www.taggia.it/}}|footnotes=|image_skyline=Taggia vista dalla collina ad est.jpg}}Ang '''Taggia''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|0|abbr=off}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|15|km|0|abbr=on}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ito ay may humigit-kumulang 13,000 na naninirahan. May hangganan ang Taggia sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Badalucco]], [[Castellaro]], [[Ceriana]], [[Dolcedo]], [[Pietrabruna]], [[Riva Ligure]], at [[Sanremo]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Heograpiya == Ang bayan ay nahahati sa tatlong bahagi: ang Taggia mismo, na matatagpuan sa Valle Argentina sa agarang liblib na lugar, maituturing itong sentro ng lungsod; ang Arma, isang resort sa dagat; at ang Levà, kabilang ang lugar industriyal, na nasa pagitan ng iba pang mga sentro. Ang bayan ay matatagpuan sa layong humigit-kumulang {{Convert|10|miles|0|spell=in}} mula sa lungsod ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. == Kasaysayan == Ang mga libingan na mula pa noong ika-10 hanggang ika-7 siglo BK ay natagpuan sa lugar ng Taggia. Noong panahon ng [[Sinaunang Roma|pamumuno ng mga Romano]], isa itong mahalagang daungang pangkalakalan, na kilala bilang ''Costa Balenae'' Pagkatapos ng pagbagsak ng [[Kanlurang Imperyong Romano]], ang lumang sentro ay nasira ng pagsalakay ng mga [[Mga Lombardo|Lombard]] ni [[Rotharis]] at pagkatapos ay ng isang pagguho ng lupa noong 690. Lumipat ang mga naninirahan sa isang bagong napapaderang pamayanan, na tinatawag na ''Tabia''. Sa kabila ng mga depensa nito, noong 889 ito ay sinalakay at giniba ng mga [[Saraseno]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Commons category|Taggia}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.taggia.it/}} {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 0vudv105qozjt8pti6zv9xy9wqrhldq 0 340066 2230664 2026-10-01T11:54:59Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375485302|Terzorio]]" 2230664 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Terzorio|official_name=Comune di Terzorio|native_name=''O Tersö''|image_shield=|shield_alt=File:Terzorio-Stemma.png|image_map=|map_alt=File:Map of comune of Terzorio (province of Imperia, region Liguria, Italy).svg|map_caption=Location of Terzorio in the province of [[Imperia]]|pushpin_label_position=right|coordinates={{coord|43|51|N|7|54|E|type:city(208)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|mayor_party=[[Civic List (Italy)|Civic List]]|mayor=Valerio Ferrari|area_total_km2=1.9|population_demonym=Terzorian|area_code=0184|elevation_m=185|postal_code=18010|saint=Saint Giovanni Decollato|day=August 29|website={{official website|http://www.comunediterzorio.net/}}|footnotes=|image_skyline=Terzorio panorama da ovest.jpg}}Ang '''Terzorio''' ({{Langx|lij|O Tersö}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genova |language=it}}</ref>) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang munisipalidad ay may lawak na {{Convert|1.9|km2|mi2}}. Ang Terzorio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cipressa]], [[Pompeiana]], at [[Santo Stefano al Mare]]. == Populasyon at demograpiko == Noong Disyembre 31, 2004, ang Terzorio ay may populasyon na 208.<ref>{{Cite web |title=Statistiche demografiche ISTAT |url=http://demo.istat.it/bilmens2017gen/index.html |access-date=2018-05-12 |website=demo.istat.it}}</ref> {{historical populations|1861|338|1871|296|1881|279|1901|299|1911|266|1921|278|1931|264|1936|269|1951|240|1961|254|1971|272|1981|258|1991|217|2001|214|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.terzorio.im.it/ Comune di Terzorio (Opisyal na Webpage)] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cjlx92o6eahgaokacue6zzytjom76cv