Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 5 2231207 2222180 2026-10-03T14:25:33Z JWilz12345 77302 sinalin ang parte mula sa enWiki 2231207 wikitext text/x-wiki {{redirect|Wikipediang bot|sa patakaran ng bot sa Wikipediang Tagalog|WP:BOT}} {{Infobox Website | name = [[Image:Wikipedia-favicon.png|16px|Favicon ng Wikipedia]] Wikipedia | logo = [[Talaksan:Wikipedia-v2-logo.svg|[[Tandang pagkakakilanlan]] ng Wikipediang Ingles]] | screenshot = [[Talaksan:Www.wikipedia.org screenshot 2018.png|240px|Unang Pahina ng Wikipediang Ingles]] | collapsible = Oo | headquarters = [[Saint Petersburg, Florida]] | country_of_origin = {{flag|United States}} | owner = [[Pundasyong Wikimedia]] | authors = {{Unbulleted list|[[Jimmy Wales]]|Larry Sanger<ref name="autogenerated1" />}} | url = [http://en.wikipedia.org en.wikipedia.org] | commercial = Hindi | type = Proyektong Ensiklopedyang Pang-Internet | language = 325 wika | registration = Hindi sapilitan | launch_date = {{Start date and age|mf=yes|p=yes|br=yes|2001|1|15}} | current_status = Aktibo | author = }} Ang '''Wikipedia''' ay isang [[ensiklopedya]] na may basehang [[wiki]] at may [[malayang nilalaman]]. Ito ay tinatawag na malaya sa kadahilanang ito ay malayang magagamit at mapapalitan ng kung sino man. Ang Wikipedia ay nakasulat sa maraming wika at pinamamahalaan ng [[Wikimedia Foundation]]. Sinimulan ang Wikipedia bilang isang proyektong nasa wikang Ingles noong Enero 15, 2001 at sumunod na lamang ang mga proyektong Wikipedia sa iba-ibang wika. Pinuri ang Wikipedia dahil sa panloob na estruktura at kultura nitong nagbigay-daan sa [[demokratisasyon ng kaalaman]] pati na ang malawakang saklaw nito sa samot-saring mga paksa. Gayunpaman, [[Kritisismo sa Wikipedia|binatikos din ang Wikipedia]] dahil sa [[masistemang pagkiling]] tulad ng [[pagkiling sa kasarian]] laban sa kababaihan at ng heograpikong pagkiling laban sa [[Pandaigdigang Timog]].<ref>{{cite news|last=Noor|first=Poppy|title=Wikipedia biases|url=https://www.theguardian.com/technology/2018/jul/29/the-five-wikipedia-biases-pro-western-male-dominated|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=Mayo 31, 2024|date=Hulyo 29, 2018|author-link=Poppy Noor|archive-date=Nobyembre 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109040056/https://www.theguardian.com/technology/2018/jul/29/the-five-wikipedia-biases-pro-western-male-dominated|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Hern|first1=Alex|title=Wikipedia's view of the world is written by the west|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/sep/15/wikipedia-view-of-the-world-is-still-written-by-the-west|newspaper=The Guardian|access-date=Mayo 31, 2024|date=Setyembre 15, 2015}}</ref> Malimit na binatikos ang pagiging maaasahan ng Wikipedia noong dekada-2000, ngunit nakatanggap ito ng mas malawak na papuri simula noong huling bahagi ng dekada-2010.<ref name="Wiki20" /><ref name="Econ21">{{Cite news|date=Enero 9, 2021|title=Happy Birthday, Wikipedia|newspaper=[[The Economist]]|url=https://www.economist.com/leaders/2021/01/09/happy-birthday-wikipedia|url-access=subscription|access-date=Enero 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230101031816/https://www.economist.com/leaders/2021/01/09/happy-birthday-wikipedia|url-status=dead|archive-date=Enero 1, 2023}}</ref> Maaaring mga partikular na pahina ang [[pagsensura sa Wikipedia]] na ginagawa ng mga pamahalaang pambansa, o di-kaya ay buong website mismo, maaaring dahil sa nilalamang itinuturing na kalapastanganan o sa pagpuna nito sa pamahalaan.<ref>{{Cite news|last=Treisman|first=Rachel|date=Abril 1, 2022|title=Russia threatens to fine Wikipedia if it doesn't remove some details about the war|work=[[NPR]]|url=https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine|url-status=live|access-date=Enero 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202215844/https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine|archive-date=Disyembre 2, 2022}}</ref><ref name="Skipper-2015" /><ref name="Last best">{{cite news|last1=Cooke|first1=Richard|date=Pebrero 17, 2020|title=Wikipedia Is the Last Best Place on the Internet|magazine=[[Wired (magazine)|Wired]]|url=https://www.wired.com/story/wikipedia-online-encyclopedia-best-place-internet/|url-access=limited|access-date=Oktubre 13, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217081500/https://www.wired.com/story/wikipedia-online-encyclopedia-best-place-internet/|url-status=dead|archive-date=Disyembre 17, 2022}}</ref> Maraming pumupunta sa mga artikulong patungkol sa [[nagbabagang balita]] bilang mga pinagkukuhanan nila ng napapanahong impormasyon.<ref>{{Cite web|last=Kelly|first=Samantha Murphy|date=Mayo 20, 2022|title=Meet the Wikipedia editor who published the Buffalo shooting entry minutes after it started|url=https://www.cnn.com/2022/05/20/tech/wikipedia-editors-breaking-news/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012001310/https://www.cnn.com/2022/05/20/tech/wikipedia-editors-breaking-news/index.html|archive-date=Oktubre 12, 2022|access-date=Mayo 24, 2022|website=[[CNN]]}}</ref><ref>{{Cite news|last= McNamee|first= Kai|date=Setyembre 15, 2022|title= Fastest 'was' in the West: Inside Wikipedia's race to cover the queen's death|publisher= [[NPR]]|url=https://www.npr.org/2022/09/15/1122943829/wikipedia--queen-elizabeth-ii-death-deaditors-editors-article|url-status= live| access-date= Enero 22, 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230115033202/https://www.npr.org/2022/09/15/1122943829/wikipedia--queen-elizabeth-ii-death-deaditors-editors-article|archive-date=Enero 15, 2023}}</ref> == Pangunahing karakter == Ang proyektong Wikipedia ay mayroong tatlong pangunahing karakter na nagbibigay ng mga katangiang ito sa [[World Wide Web]]: # Ito ay ikaw, o may pangunahing layunin na maging isang [[ensiklopedya]]. # Ito ay isang [[wiki]] na maaaring palitan ng kung sino man maliban sa ilang natatanging pahina. # Ito ay may malayang nilalaman at gumagamit ng tinatawag na [[copyleft]] [[GNU Lisensiya para sa Malayang Dokyumentasyon]]. Lahat ng ''software'' para sa Wikipedia ay [[malayang software]] ([[MediaWiki]], [[GNU/Linux]], [[MySQL]], at [[Apache]]). ==Tala ng mga Wikipedia== {{main|Talaan ng mga Wikipedia}} ===1,000,000+ mga artikulo=== العربية • Deutsch • English • Español • Français • Polski • Italiano • Nederlands • ガンからジョー • Português • Русский • Sinugboanong Binisaya • Svenska • Українська • Việt / 越南語 • Winaray • 中文 === 100,000+ mga artikulo === Afrikaans • Shqip • Armãneashce • Azərbaycanca / Азәрбајҹан / آذربایجان دیلی • Asturianu • Български • Bân-lâm-gú / Hō-ló-oē / 闽南语 • Беларуская (Акадэмічная) • Català • Нохчийн • Česky • Dansk • Eesti • Ελληνικά • Esperanto • Euskara • فارسی • Filipino • Galego • Հայերեն • မြန်မာဘာသာ • देवनागरी और हाउस • Hrvatski • Indonesia • עברית • Latina • Latviešu • Lietuvių • Lumbaart • Македонски • Malagasy • Magyar • Melayu / بهاس ملايو • Minangkabau • Norsk (bokmål • nynorsk) • Nnapulitano • Occitan • Oʻzbekcha / Ўзбекча / اوزبیکچه • Қазақша / Qazaqşa / قازاقشا • Română • Cymraeg • Simple English • Slovenčina • Slovenščina • Српски / Srpski • Srpskohrvatski / Српскохрватски • Suomi • Tagalog / ᜊᜌ᜔ᜊᜌᜒᜈ᜔ • தமிழ் • Татарча / Tatarça • Тоҷикӣ / تاجیکی / Tojikī • تۆرکجه • Türkçe • اردو • Volapük • ภาษาไทย • Ślůnski • Zazaki • 한국어 • ქართული === 10,000+ mga artikulo === Acèh / بهسا اچيه • Alemannisch • አማርኛ • Aragonés • Kreyòl Ayisyen • বাংলা • Banyumasan • Башҡортса • Беларуская (Тарашкевіца) • भोजपुरी • Bikol Central • Boarisch • Bosanski • Brezhoneg • Буряад • Чӑвашла • Chavacano de Zamboanga • Corsu • Diné Bizaad • Emigliàn–Rumagnòl • Fiji Hindi / फ़िजी बात • Føroyskt • Frysk • Gaeilge • Gàidhlig • ગુજરાતી • Hak-kâ-fa / 客家話 • Hmoob • Hornjoserbsce • Ido • Ilokano • ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী • Interlingua • Иронау • Íslenska • Jawa / ꦧꦱꦗꦮ • Kapampangan • ಕನ್ನಡ • Kurdî / كوردی • • کوردیی ناوەندی Кыргызча / qırğızça / اوزبیکچه • Мары • Kotava • Lëtzebuergesch • Limburgs • Malti • मैथिली • 古文 / 文言文 • മലയാളം • मराठी • مصرى • / Mäzeruni مازِرونی • მარგალური • Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ / 閩東語 • Монгол • Молдовеняскэ • Nāhuatlahtōlli • नेपाल भाषा • नेपाली • Nordfriisk • Марий • ଓଡି଼ଆ • ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ) • پښتو • Piemontèis • Plattdüütsch • Ripoarisch • Runa Simi • संस्कृतम् • Саха Тыла • شاہ مکھی پنجابی (شاہ مکھی) • Scots • Sesotho sa Leboa • Сибирской говор • Sicilianu • سنڌي / सिनधि • Melayu sareng Buku / ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ • Kiswahili • Tarandíne • བོད་ཡིག • తెలుగు • Türkmençe / түркмен / تۆرکمنچه‎ • ᨅᨔ ᨕᨙᨁᨗ / Basa Ugi • Vèneto • Walon • 吳語 • ייִדיש • Yorùbá • Žemaitėška • 粵語 / 粤语 • ភាសាខ្មែរ • සිංහල === 1,000+ mga artikulo === Адыгэбзэ • Аҧсуа • արեւմտահայերէն • अंगिका • Arpitan • ܐܬܘܪܝܐ • asụsụ bekee maọbụ asụsụ oyibo • Atikamekw • Avañe’ẽ • Авар • अवधी • Aymar • Ænglisc • Bali / ᬩᬲᬩᬮᬶ • Banjar • Bislama • црногорски / crnogorski • Vahcuengh / Vaƅcueŋƅ / 話僮 • Deitsch • Dolnoserbski • डोटेली • Эрзянь • Estremeñu • Ἑλληνική ἀρχαία • Eʋegbe • Furlan • Viti • Gaelg • Gagauz • Gĩkũyũ • گیلکی • 贛語 • ГӀалгӀай мотт • गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni • gwiyannen • Хальмг • Hausa / هَوُسَا • ʻŌlelo Hawaiʻi • Hulontalo • Interlingue • Iñupiak • Kalaallisut • كشميري • Kaszëbsczi • Kabɩyɛ • Kernuack / Kernewek / Kernewek / Kernowek • کهووار • Kinyarwanda • Kinaray-a • K’iche’ • Koyraboro Senni • Коми • Kongo • Krio • Dzhudezmo / לאדינו • Лакку • لکی • Ladin • Latgaļu • ພາສາລາວ • Лезги • Líguru • Lingála • līvõ kēļ • Livvinkarjala • Lingua franca nova • lojban • لۊری شومالی • Luganda • Saro Mandailing • Maaya t'aan • Reo Mā’ohi • Māori • ꯃꯩꯇꯩꯂꯣꯟ • Mirandés • Мокшень • Naoero • isiNdebele saseNyakatho • Nedersaksisch • Normaund / Nouormand / Normand • Novial • Oromoo • অসমীযা় • पाऴि • Pangasinán • Pangcah / 阿美族 • Papiamentu • Patois • Перем Коми • Pfälzisch • Picard • Къарачай–Малкъар • Qaraqalpaqsha • Qırımtatarca • Rumantsch • Runyankore • Русиньскый Язык • سرائیکی • Sakizaya / 撒奇莱雅 • Sámegiella • Sāmoa • ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ • Sardu • Seeltersk • ChiShona • Soomaaliga • Sranantongo • kerol seselwa • ၵႂၢမ်းတႆးယႂ် • Taqbaylit • Tayal / 泰雅 • Толыши • Tetun • Tok Pisin • faka Tonga • ತುಳು • chiTumbuka • Tsėhesenėstsestotse • ᏣᎳᎩ • Тыва дыл • Удмурт • Uyghur / ئۇيغۇرچه • Võro • Vepsän • West-Vlams • Wolof • Хакас • isiXhosa • Zeêuws • isiZulu • ދިވެހި === 100+ mga artikulo === Acholi • Akan • Адыгэбзэ • Langue des Signes Américaine • Bamanankan • Ichibemba • Bewtai • ဘာသာ မန် • Chamoru • Ciluba • Chichewa • Dusun Bundu-liwan • Fulfulde / 𞤆𞤵𞤤𞤢𞤪 • Gã • ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / Inuktitut • jysk • Lazuri • Lingít • Lozi • Lwo • Maarrênga'twich • ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ • kreol morisien • isiNdebele seSewula • Ñhähñu • Nēhiyawēwin / Nehithawewin / Nehinawewin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ • Nigerian Pidgin • Ko e vagahau Niuē • Norfuk / Pitkern • ߒߞߏ • Ποντιακά • Prūsiskan • Toba Qom • къумукъ тил • རྫོང་ཁ • Romani • Kirundi • Sängö • Ganda ke Lava • Setswana • Словѣ́ньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ • SiSwati • Chaouïa • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ • Thuɔŋjäŋ • ትግርኛ • Xitsonga • Tshivenḓa • Twi • Vaďďa • Yugtun • 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 === 10+ mga artikulo === Afar • Choctaw • Ebon • Hiri Motu • Kanuri • Kuanyama • Muskogee • Oshiwambo • Otsiherero • tlhIngan Hol /   • tokipona • ꆇꉙ == Patakaran == Ang mga kalahok sa Wikipedia ay may sinusunod na pinagtibay na patakaran. Una, dahil sa iba't ibang [[ideolohiya]] ng mga lumalahok sa Wikipedia, gagawin ng nito ang lahat ng makakaya upang manatili na walang pinapanigan ang nilalaman nito. Ang layunin ay para ipakita ang lahat ng pananaw sa mga usapin o isyu ng artikulo. Ikalawa, maraming pamantayan sa pagngangalan ng mga artikulo; halimbawa, kung maraming ngalan ang maaaring ibigay sa isang artikulo, ang pinakakaraniwang ngalang ginagamit sa wika ang gagamitin. Ikatlo, gumagamit ng pahinang "''talk'' o magsalita" ang mga lumalahok sa Wikipedia upang mapag-usapan ang pagbabago ng mga artikulo, at upang maiwasan na mismo sa artikulo isulat ang pag-uusap. Kung patungkol sa maraming artikulo ang gustong pag-usapan, mas nararapat itong ilagay sa ''Meta-Wikipedia'' o sa ''mailing list''. Ikaapat, ang mga artikulong hindi nababagay ay hindi dapat gawing artikulo sa nasabing ensiklopedya. Ilang halimbawa’y ang mga pangtalasalitaang kahulugan at mga tekstong patungkol sa batas o mga talumpati. Ikalima, maraming tuntunin ang iminumungkahi at nagtatamo ng suporta mula sa iba't ibang kalahok ng Wikipedia. Ang pinakasinusuportahang tuntunin ay kung ang isang minungkahing tuntunin ay nakawawala ng loob na lumahok sa Wikipedia, ito'y pabayaan at huwag na lamang pansinin. Kung ang isang minungkahing tuntunin ay nilabag, ito'y pinag-uusapan ng mga kalahok ng Wikipedia kung nararapat ba itong mas striktong ipatupad o hindi. === Mga Halimbawa ng Wikipedia na may kinalaman sa iba’t ibang wika === {{Main|Talaan ng mga Wikipedia sa Pilipinas}} * [[Wikipediang Tagalog]] (Filipino) * [[Wikipediang Sebuwano]] (Cebuano) * [[Wikipediang Esperanto]] (buong Mundo) * [[Wikipediang Arabe]] (Arabian) * [[Wikipediang Koreano]] (Korean) * [[Wikipediang Tamil]] (Tamil) * [[Wikipediang Urdu]] (Pakistani, Hindi) * [[Wikipediang Persa]] (Persian) * [[Wikipediang Asturyano]] (Austrian) ==Bot ng Wikipedia== {{for|patakaran|WP:BOT}} Ang mga bot ng Wikipedia ay mga bot ng Internet na tumatakbo sa Wikipedia. Isang pangunahing halimbawa nito ay ang Lsjbot, na nakagawa na ng milyun-milyong mga artikulo sa iba't ibang mga bersyon ng Wikipedia.<ref name="lsj">{{cite web|url=https://blog.wikimedia.org/2013/06/17/swedish-wikipedia-1-million-articles/|title=Swedish Wikipedia surpasses 1 million articles with aid of article creation bot|last1=Gulbrandsson|first1=Lennart|date=17 Hunyo 2013|work=Wikimedia Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20180224111547/https://blog.wikimedia.org/2013/06/17/swedish-wikipedia-1-million-articles/|archive-date=24 February 2018|access-date=24 Pebrero 2018|url-status=live}}</ref> == Mga tauhan == Ang nilalaman ng Wikipedia ay binabago ng libu-libong tao. Ang mga taong lumalahok sa Wikipedia ay tinatawag na mga ''Wikipedian'' sa Ingles. Ang mga ''Wikipedian'' ay ang mga taong nagpapatuloy sa pagpapalago ng malayang ensiklopedyang ito. Tinatawag na mga '''[[Wikipedia:Wikipedista|Wikipedista]]''' (sa halip na Wikipediyano, Wikipediyano, o Wikipediano) ang mga patuloy na bumubuo sa ensiklopedyang [[Tagalog Wikipedia]]. == Tingnan din == * [[Wikipediang Tagalog]] * [[Jimmy Wales]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Mga panlabas na link == {{sister project links|collapsible=true|Wikipedia|voy=Wikivoyage:Cooperating with Wikipedia|d=Q52|s=Category:Wikipedia|n=Category:Wikipedia|m=Wikipedia|mw=Wikipedia|species=no}} *{{official website|https://www.wikipedia.org|mobile=https://en.m.wikipedia.org}} – multilingual portal (contains links to all language editions) (wikipedia.com still redirects here) * [http://meta.wikimedia.org/wiki/Unang_Pahina WikiMedia Meta-Wiki] [[Kategorya:Wikipedia| ]] [[Kategorya:Mga proyekto ng Wikimedia]] [[Kategorya:Ensiklopedya]] [[Kategorya:Mga wiki]] gxph0rdhw8zbc8e7wzwzl6tnkcsqnh7 3 1202 2231188 2226482 2026-10-03T13:54:40Z MediaWiki message delivery 49557 /* Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! */ bagong seksiyon 2231188 wikitext text/x-wiki {{Hidden title}} <div style="float: right; position: absolute; left: 0px; top: -75px; padding-top: 0px; padding-left: 0px;"><div style="background:white; font-size: 150%; padding-top: 0px; padding-bottom: 0; position:relative; left:0; ">'''Kausapin si Jojit'''</div></div> <div id="talkpageheader-override" class="topicon" style="float: left; position: absolute; left: -1px; top: 20px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; display:none"> {{Usertalksuper|user=Jojit}} </div> <div id="talk" class="plainlinks" style="border: 2px solid #800000; margin: 0em 1em 0em 1em; text-align: center; padding:5px; clear: both; background-color: #FFFFFF"> Hindi tulad ng mga ibang Wikipedista, '''hindi ako gumagawa ng mga arkibo ng mga Usapang Pahina''' yayamang awtomatikong naarkibo ang mga lumang pagbabago, na makikita gamit ang "[https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_tagagamit:Jojit_fb&action=history pahina ng kasaysayan]". Ngunit tinatala ko [[User talk:Jojit fb/Mga kumentong tinanggal|'''ang mga kumentong tinanggal ko''']]. Tinatala ko rin ang mga [[User talk:Jojit fb/Mga arkibo ng ABN|arkibo ng mga artikulong ginawa at pinalawig ko]] na naging "Alam ba ninyo?" Ganoon din ang [[User talk:Jojit fb/Mga pasasalamat, pagbati at parangal|mga pasasalamat, pagbati at parangal]] na pinapanatili ko dito upang kilalanin ang mga taong nagkaloob nito at ibalik sa kanila ang pasasalamat at di upang ipagmalaki ko ang parangal na natamo ko.</div> {{TOC right}} == A barnstar for you! == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Bästa nyskrivna.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''100,000 edits''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |Awarded to Jojit fb up 100,000 edits to Tagalog Wikipedia! Your edits are much appreciated! Well done! - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.96.78|112.202.96.78]] 02:13, 30 Mayo 2024 (UTC) |} :''Thanks.'' Maraming salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:59, 30 Mayo 2024 (UTC) == Patulong sa paglipat == Magandang gabi. Gusto ko po sanang ilipat yung pahina ng [[lingguwistika]] papunta sa [[lingwistika]] (mas ginagamit sa mga naka-Tagalog na pahina sa internet, ayon sa research ko), pero nagkakaproblema po ako dito. Hindi ako sigurado kung paano ko ito ililipat, since may "lingwistika" na pahina kaya nagkaproblema. Sinubukan kong tanggalin yung redirect doon, pero ganon pa rin. Salamat po sa tulong. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:00, 1 Hunyo 2024 (UTC) :Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, subalit mas tama ang "lingguwistika" kasi sa ortograpiyang Tagalog/Filipino "kung ano ang bigkas ay siyang baybay". Wala pa din akong nakikitang diksyunaryo na ang baybay ay "lingwistika". At sa tingin ko na mas popular ang "lingguwistika" at ito ang ginamit mismo ng [http://wika.pbworks.com/f/ORTOPDF.pdf dokumento] ng [[Komisyon sa Wikang Pilipino]] tungkol sa [[Palabaybayan ng Filipino|Ortograpiyang Filipino]]. Gayon din ng sa isang [https://phlconnect.ched.gov.ph/admin/uploads/eae27d77ca20db309e056e3d2dcd7d69/Batayang-Kaalaman-sa-Wika-at-Lingguwistika-LOPEZ-MARIA-ELIZA-S.pdf dokumentong] naka-''upload'' sa [[Kagawaran ng Edukasyon]]. Kung tingin mo na karaniwan pa rin ang "lingwistika", ihain mo na lamang sa [[WP:KAPE|Kapihan]] para magkaroon ng konsenso. Kung anuman ang mapagkasunduan, susunod ako at ililipat ang dapat na ilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:40, 1 Hunyo 2024 (UTC) ::Sige, hindi ko na masyadong iaargumento pa ito. Okey naman ako sa kahit ano e. ::[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:46, 2 Hunyo 2024 (UTC) == Tinatanggal [[Tagagamit:SahilgKhan3]] == Kamusta, Sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]..... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[Tagagamit:SahilgKhan3]] kasi nilalaman ay. Maraming salamat...... [[Natatangi:Mga ambag/2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764|2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764]] 09:44, 4 Hunyo 2024 (UTC) :{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:32, 4 Hunyo 2024 (UTC) == Edit warring si 49.144.10.114 == *{{pagelinks|Vicarius Filii Dei}} *[[special:contribs/49.144.10.114]] Pakiharang po ng IP address 49.144.10.114 dahil binababoy yung mga pahina nina [[Vicarius Filii Dei]]. Hindi po sila pasok sa notability ng Wikipedia. Rinerevert ni 49.144.10.114 yung paglagay ko ng nilalaman. Base na rin po sa ambag, mukhang may [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] rin po ito. Maraming salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.58.254|124.217.58.254]] 01:00, 30 Hunyo 2024 (UTC) :{{done}} Nakaprotekta na rin ang pahina. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 30 Hunyo 2024 (UTC) == Palikha ng bagong kategorya == * [[:Kategorya:Mga file format pang-kompyuter]] * [[:Kategorya:Mga file sa kompyuter]] Sinubukan na magdagdag ng dalawang kategorya dahil ito ay [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_pang-aabuso&wpSearchUser=124.217.51.239 hindi pinayagan] gawa ng ''edit filter''. Gusto ko po sanang palikha yung kategorya ng tungkol sa kompyuter. Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:51, 5 Hulyo 2024 (UTC) :Subukan mo uli. Puwede ka nang maglikha ng kategorya pero 'yung isa mong kategorya (Kategorya:Mga file sa kompyuter) ay walang laman. Kung hindi mo agad malagyan ang kategoryang iyan, mabubura iyan. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 6 Hulyo 2024 (UTC) ::Tapos na po ako mag-edit sa nasabing palikha ng bagong kategorya. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:58, 7 Hulyo 2024 (UTC) == Bandalismo == Magandang araw po, [[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Paharang po si ‎[[Natatangi:Mga ambag/112.198.121.161|<bdi>112.198.121.161</bdi>]] dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. Kayo na po ang bahala kung gaano katagal. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:03, 5 Hulyo 2024 (UTC) :Pabago-bago pala IP po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Meta Platforms]] at [[WhatsApp]]. Ito po yung isa niyang IP: ‎[[Natatangi:Mga ambag/112.198.113.21|<bdi>112.198.113.21</bdi>]]. Pare-pareho po ang edit message niya. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:07, 5 Hulyo 2024 (UTC) ::Prinotekta ko na lamang ang mga pahinang binandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:31, 6 Hulyo 2024 (UTC) :::Pabago-bago pala IP po nila. Paharang po si 112.198.64.0/18 dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. [[Natatangi:Mga ambag/112.202.102.174|112.202.102.174]] 11:10, 14 Hulyo 2024 (UTC) ::::Prinotekta ko na lamang ang artikulong [[Microsoft Windows]]. Tapos, may ginawa na lamang akong ibang paraan para hindi na siya makapagbandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:29, 15 Hulyo 2024 (UTC) == Paki-update po ng Padron:Ibang gamit == Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], paki-update po sana ng [[Padron:Ibang gamit]] upang umayon ito sa hitsura ng ibang mga hatnote dito sa tlwiki. Kasalukuyan po kasi itong gumagamit ng karaniwang text na hindi katulad ng ibang katulad na hatnote dito at sa enwiki. Nakaharang kasi po ito sa ngayon. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:15, 14 Hulyo 2024 (UTC) :Medyo madami ang gagawin dito. Ipila ko lang sa gagawin ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:45, 15 Hulyo 2024 (UTC) ::Sige lang po. Di naman kinakailangan agad-agad to. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:27, 16 Hulyo 2024 (UTC) :::{{ping|GinawaSaHapon}} Mukhang okay na ito. Pa-tsek na lang kung may isyu pa. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:51, 23 Hulyo 2024 (UTC) ::::Nakumpirma ko na po. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:20, 23 Hulyo 2024 (UTC) == Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:28, 21 Hulyo 2024 (UTC) </div>. <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> :''Thank you. Done filling out the form.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:42, 21 Hulyo 2024 (UTC) == Baybayin Script == Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Matanong ko lang po kung maaari ba akong "magtransliterate" ng ilang mga pahina sa sulat "Baybayin"? Alam kong hindi praktikal ang gawain na ito dahil marami ang hindi marunong makabasa sa Baybayin, ngunit nais kong gawin ito upang mavisualize ng mga mambabasa kung ano ang itsura ng isang pahina ng Wikipedia na nakasulat sa Baybayin. Nalaman ko na maaari itong gawin dahil nakita ko ang isang pahina na pinamagatang "Pulo", at maaaring "multiscript" ang isang pahina. Ngunit nang tinignan ko ang kasaysayan ng pagbabago, napansin kong natanggal na pala ito, at dito ko natagpuan ang iyong account. Hindi po ba pinapayagan ang pagtransliterate ng Tagalog na wikipedia sa sulat Baybayin? Maraming salamat po. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 13:44, 21 Hulyo 2024 (UTC) :Hindi pinapayagan ang mga artikulong Baybayin dito sa Wikipediang Tagalog. Para sa dahilan, pakitingin na lamang itong usapan namin tungkol dito: [[Usapang_tagagamit:Jossisad#Paglikha ng mga artikulo sa Baybayin]]. Kung nais nilang makita ang itsura ng baybayin, mayroon namang mga ibang websayt na maaring gawin ito. Sana'y maunawaan mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:58, 21 Hulyo 2024 (UTC) ::Maraming salamat po sa iyong tugon. Nauunawaan ko naman ito at maraming salamat rin po sa lahat ng iyong ginawa para sa Wikipediang Tagalog. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 10:41, 22 Hulyo 2024 (UTC) == Benedict Cua == Hello Jojit, i am an administrator of wiki it: i ask for the protection of [[Benedict Cua]]. I noticed a lot of vandalism in the page. Thank you [[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 17:22, 21 Hulyo 2024 (UTC) :''Thanks for reporting. I already protected it but the article didn't establish notability for a long time, so, it was redirected to a related article. This is a standard practice here in Tagalog Wikipedia for those cases. Normally, if there is no related article, it would have been deleted.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:43, 22 Hulyo 2024 (UTC) :::That's fine. Thank you very much!--[[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 07:22, 22 Hulyo 2024 (UTC) == Palipat po ng pahina == Magandang araw po uli, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pwede po bang palipat po ng [[pagtitistis]] papunta sa [[pag-oopera]]. Mas karaniwang ginagamit (sa karaniwang diskurso, lalo na sa modernong Tagalog) kasi yung ''pag-oopera'' kesa sa ''pagtitistis'', sang-ayon sa [[:en:WP:COMMONNAME|WP:COMMONNAME]]. Alam kong mas pormal na Tagalog ang nauna, pero mukhang mas makakabuti sa tlwiki kung gagamitin natin yung ''pag-oopera'' bilang pangunahing pamagat. Sinubukan kong ilipat ito, pero mukhang kailangan palang burahin muna yung pahinang paglilipatan bago magawa yon. Hindi sapat ang user rights ko para doon. Salamat po, at pasensiya po sa abala. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:33, 23 Hulyo 2024 (UTC) :{{Done}} Walang problema, {{ping|GinawaSaHapon}}, gawain naman iyan ng isang tagapangasiwa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:41, 23 Hulyo 2024 (UTC) ::Salamat po sa napakabilis na tugon. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:44, 23 Hulyo 2024 (UTC) == Pagbura sa artikulong Brenda Mage == Komusta, naway mabuti ang iyong lagay. Nais ko lamang ipaalam sayo ang pagbura sa artikulong [[Brenda Mage]] sa kadahilanang wala itong sapat na sanggunian at impormasyon at napakaaikli ng artikulo na di naaayon sa pamantayan ng Wikipedyang Filipino. Maraming salamat [[Tagagamit:Rc ramz|Rc ramz]] ([[Usapang tagagamit:Rc ramz|kausapin]]) 04:27, 20 Setyembre 2024 (UTC) :Salamat sa abiso. Ni-redirect na lamang sa [[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]. Sa alternatibong paraan, maaaring mo i-tag ang isang artikulo para burahin sa paglalagay ng <nowiki>{{delete}}</nowiki> sa itaas nito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 21 Setyembre 2024 (UTC) == Translation request == Hello, Jojit. Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijan Time]] in Tagalog Wikipedia? Yours sincerely, [[Tagagamit:Oirattas|Oirattas]] ([[Usapang tagagamit:Oirattas|kausapin]]) 07:29, 8 Oktubre 2024 (UTC) :I have other priorities in this wiki but I will try to put this on my queue. Thanks. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:04, 8 Oktubre 2024 (UTC) == Question regarding vandalism == Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 17:19, 14 Oktubre 2024 (UTC) :Hi {{ping|TenWhile6}} ''There is no central noticeboard reporting vandalism in this wiki. Folks usually report them at [[Usapang_Wikipedia:Kapihan|the Kapihan]]. They also directly message or ping administrators to report vandalism. User:WayKurat and I often receive vandalism reports as we are the most active admins. We don't have a centralized notice for vandalism because we have few volunteers in this wiki. Thus, creating such a page will eventually become inactive, and no one will notice someone reported vandalism. Thanks for your message.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:33, 16 Oktubre 2024 (UTC) ::Thanks for your answer :) ::Then I'll implement [[meta:XReport]] here, reporting to the page [[Usapang_Wikipedia:Kapihan]]. [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:11, 16 Oktubre 2024 (UTC) ::{{done}} Test: [[Natatangi:Diff/2133044]] ::Tell me if you want me to change the report text in any way (maybe translate it?) [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:44, 16 Oktubre 2024 (UTC) ''Here's the translation:'' <pre> "tl": { "button": "Ulat", "process": "Nag-uulat...", "local-button": "Ulat lokal", "global-button": "Ulat global", "type": "Uri ng ulat", "title": "Iulat ang tagagamit", "description": "Iulat ang tagagamit sa mga Tagapangasiwa\" sa Kapihan", "Ptitle": "Pahina ng ulat", "Pdescription": "Hiling iprotekta ang pahina", "SDtitle": "Mabilisang pagbura", "SDdescription": "Hiling para sa mabilisang pagbura ng pahinang ito", "SDgsr": "Hiling sa mabilisang pagbura sa Global sysops/Requests", "SDprocess": "Hinihiling ang mabilisang pagbura...", "reason": "Dahilan", "c-reason": "Ibang dahilan", "error-reason": "Kailangan mong magbigay ng dahilan!", "error-page": "Kailangan mong magbigay ng pahina!", "error-user": "Kailangan mong magbigay ng tagagamit!", "error-requested": "Naiulat na.", "error-SDrequested": "Nahiling na ang mabilisang pagbura.", "error-api": "May nangyaring kamalian habang inuulat ang $1.", "error-activated": "Hindi pinapagana ang $1 sa wiki na ito.", "error-specialpage": "Hindi maaaring iulat ang mga natatanging pahina.", "success": "Matagumpay ang hiling", "close": "Isara", "username": "Pangalan ng tagagamit", "hide-username": "Itago ang pangalan ng tagagamit", "pagename": "Pangalan ng pahina" } </pre> --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:17, 17 Oktubre 2024 (UTC) :Thanks for your help! I added it, the XReport interface is now translated. If you want to translate [[Natatangi:Diff/2133044]] too ("report concerning [Username]"), you can do so too, otherwise I can just leave it in english. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] 14:42, 17 Oktubre 2024 (UTC) == Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 == <div lang="en" dir="ltr"> Dear 2022 & 2023 WAM Organizers, Greetings from Wikipedia Asian Month User Group! The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you! [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]] [[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]] <small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns. - [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small> </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 --> :''Tagalog Wikipedia already registered last week. The project page is [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2024]]. Thanks for the invite.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:21, 21 Oktubre 2024 (UTC) == Aking mga artikulo == Ang lahat ng aking mga artikulo ay na-update, ngunit ang template na nagsasaad na ang artikulo ay maikli ay nakabitin pa rin. Hindi lahat ng artikulo ay may sapat na impormasyon upang magsulat ng higit sa 300 salita, kaya maraming mga artikulo ang mas maikli ngunit kapaki-pakinabang. Aalisin ba ang template? [[Tagagamit:VictoriaCulpechina|VictoriaCulpechina]] ([[Usapang tagagamit:VictoriaCulpechina|kausapin]]) 11:00, 21 Oktubre 2024 (UTC) :Hindi ko pa natingnan lahat ng mga binago mo subalit yung [[Myotragus balearicus]], marami pa ring mali-mali ang balarila (o ''grammar''). At saka, baka hindi mo ako naintindihan sa sinabi ko tungkol sa ''template'' (o padron). Hindi ko naman pinatatangal iyon. Sinasabi ko lamang na ang bilang ng salita sa isang artikulo ay hindi kasama ang mga salita nasa loob ng ''template''. Irepaso o i-''review'' ko yung iba mong binago. Balikan kita. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:30, 22 Oktubre 2024 (UTC) == Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback == Dear Organizer, [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]] We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success. To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes). Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives. Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey]. By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement. The survey covers: #Community engagement and participation #Challenges and successes #Partnership Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore]. Best regards,<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Bandalismo: 112.205.89.181 == Magandang gabi po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Patuloy pong gumagawa ng bandalismo ang IP address na [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/112.205.89.181 112.205.89.181], at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng bangko simula pa po kagabi. Paharang po nito. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 15:19, 26 Oktubre 2024 (UTC) :Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, ngayon ko lang napansin ito. Hindi ko siguro napansin agad dahil may mensahe ang tagapag-organisa ng Feminism at Folklore bago ang mensahe mo. ''Anyway'', may pandaigdigang tagapangasiwa ang nagharang ng tatlong araw sa IP na iyan tapos hindi naman siya nag-bandalo pagkatapos nun. Maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:22, 8 Nobyembre 2024 (UTC) == Notabilidad ng pamagat == Magandang araw po May batayang notabilidad po ba pagdating sa pamagat ng isang artikulo? Halimbawa po kung napatunayang obsoleto na ang isang salita at iba na ang ginagamit sa kasalukuyang panahon, alin ang pipiliing salita? May mga nag-aadbokasiya po kasi na "Sugbuhanin" (dating tawag sa mga taga-Cebu noong unang panahon) na lang daw ang gamitin kaysa sa "Sebwano" o "Cebuano". Ang kaso nga lang po talaga, “Cebuano” o “Sebwano” ang mas kilala at mas ginagamit sa kasalukuyan, kaya’t sa tingin ko po ay mas praktikal itong gamitin sa mga pamagat at laman ng artikulo upang mas madaling maunawaan ng mga mambabasa. Salamat po. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 07:33, 9 Nobyembre 2024 (UTC) :{{ping|Kali Igba}} Oo, may batayang notabilidad dapat ang pagpamagat ng artikulo dito sa Wikipediang Tagalog lalo na kung kaduda-duda ang salitang gagawing pamagat. Hindi pa naisulat ang patakaran na iyan subalit sa karamihan ng mga usapang naganap sa usapang pahina (halimbawa [[Usapan:Antartika|dito]]) at maging sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan|Kapihan]], ang konsensus o pangkahalatang kasunduan ay kailangang may sanggunian ang pamagat na gagamitin lalo na kung hindi ito pangkaraniwan. Mailalapat lamang ito kung walang ibang karaniwang katutubong salita na magagamit. Kung may karaniwang katutubong salita magagamit bilang pamagat, iyon ang gagamitin. Hango ang patakaran na ito sa [[:en:WP:COMMONNAME]] o ang paggamit ng karaniwang salita bilang pamagat para mas maintidihan ng nakakarami. Bigyang diin ko lamang na "karaniwang katutubong salita" ang gagamitan at hindi ang karaniwang banyagang salita. Kasi, maaring ikatuwiran na mas karaniwan ang salitang banyaga kasya katutubong salita. Nawa'y nasagot ko ang tanong mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:24, 10 Nobyembre 2024 (UTC) ::Sige po. Pakilipat na nga lang po nung pamagat ng artikulo. Di ko po kasi alam kung paano ibalik sa dating pamagat. Salamat po uli. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 10:26, 11 Nobyembre 2024 (UTC) :::Naibalik ko na. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:14, 12 Nobyembre 2024 (UTC) == [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! == Dear Feminism and Folklore Organizers, We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st. For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org''' Kind regards, <br> On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br> [[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia == Dear Recipient,<br> We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships. ===Workshop Objectives=== * <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement. * <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships. * <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community. * <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy. ===Workshop Details=== 📅 Date: 7th December 2024<br> ⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br> 📍 Venue: Zoom Meeting ===How to Join:=== Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br> Meeting ID: 860 4444 3016 <br> Passcode: 834088 We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts. Thank you, Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]] Dear Team, My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign. Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons. As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet. * Please find the project page for this year’s edition at: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025 * To sign up and organize the event in your country, visit: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know. In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia. We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested. * You can find the Feminism and Folklore project page here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 * The page to sign up is: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know. We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons. Sincerely, The Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> :{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 5 Enero 2025 (UTC) == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign. We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture. === Why Host the Competition? === * Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture. * Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics. * Raise awareness: Increase global understanding of these important issues. === Exciting Prizes Await! === We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes: **International Recognition:** * 1st Prize: $300 USD * 2nd Prize: $200 USD * 3rd Prize: $100 USD * Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each **Local Recognition (Details Coming Soon!):** Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements! All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency. === Ready to Get Involved? === Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025] Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page] === Collaboration is Key! === Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region. === Let's Collaborate! === For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further. Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content! Thank you, **Wiki Loves Folklore International Team** </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> :{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:10, 6 Enero 2025 (UTC) == Miss Universe Philippines 2025 == Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang IP user na pilit pinapalitan ang "Lungsod ng Iloilo" sa "Iloilo" bagamat ang Miss Iloilo pageant ay para sa Lungsod ng Iloilo. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:23, 16 Enero 2025 (UTC) :Hi {{ping|Allyriana000}}, nakaprotekta na ang pahina sa mga tagagamit na walang akawnt (o IP user). Tanging mga may rehistradong akawnt lamang ang makakapagpabago ng pahina. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 16 Enero 2025 (UTC) ::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:54, 16 Enero 2025 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 Enero 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == I have sent you an e-mail == @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Hi Jojit fb! I have sent you an e-mail. Can you review it and accomplish my request there? Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 15:55, 11 Pebrero 2025 (UTC) :''Thank you for reaching out again. I appreciate your efforts with the Tagalog Wikipedia articles. I am here to guide and assist contributors like you. However, it is best for the original author to edit and improve the articles since we have limited editors on Tagalog Wikipedia. Please expand the draft and make corrections based on Wikipedia’s guidelines. If you have any questions about translation or formatting, I am happy to help. Once you have made the necessary corrections, I can move the articles to the main space as soon as they meet the standards. If you cannot translate the article, consider posting on the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Kapihan], the community's message board, to seek assistance from other editors willing to help you. Regarding the template, I will review it and attempt to move it to the main namespace, but I may wait until you have translated the article, as it seems that only your article would be using the template. Please let me know if you have any specific questions!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:43, 12 Pebrero 2025 (UTC) ::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] I have already translated these articles: ::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang bisa para sa may pasaporte ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang_bisa_para_sa_may_pasaporte_ng_Albanya]] ::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Pasaporte ng Albanya]] ::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran sa bisa ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran_sa_bisa_ng_Albanya]] ::and the translation of the template which was made by my friend: ::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic Visa Policy|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic_Visa_Policy]] ::So you can move the drafts to the article space now. ::Please move them. ::Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 07:39, 12 Pebrero 2025 (UTC) :::''Thank you for expanding the article. I will do my best to assist you. However, your draft requires further improvement. I cannot help you now due to my other priorities on this wiki. Additionally, your draft cannot be moved to the main namespace yet, as it still needs work. There are foreign words that require translation, and there are also some grammar errors and issues with the "Manual of Style" that need addressing.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:37, 12 Pebrero 2025 (UTC) ::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] You told me months ago when I contacted you for the first time, that you will take a look at the draft articles and correct them when you will have time. You tell me now the same thing. It doesn't cost you anything to review the draft articles and correct them. Please correct them now and make the drafts articles. Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 09:41, 13 Pebrero 2025 (UTC) :::::''I apologize if there was any misunderstanding. When I mentioned that I could not assist at the time, I did not mean that I would personally edit the articles but rather that I could potentially provide guidance when available. Additionally, as a reviewer, my role is to assess the draft, not to edit it directly. As I previously said, your draft still requires further improvement. There are foreign words that need translation (for example, "Arab League" and "boycott," among others), as well as grammar errors and issues needing alignment with the Manual of Style. These issues need fixing before moving the draft to the main namespace. I still have other priorities, but if you need guidance on specific points, I may be able to provide advice when time permits. Otherwise, I recommend seeking feedback from other editors or relevant [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new noticeboards] for assistance. Thank you!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:05, 13 Pebrero 2025 (UTC) == Miss Universe Philippines 2025, ulit == Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang user sa pangalang @[[Tagagamit:Hunneybunch|Hunneybunch]] na bigla na lamang binura ang karamihan ng nakalagay sa artikulo, partikular na ang Tala ng mga kandidata, na may sapat naman na sanggunian. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 09:12, 15 Pebrero 2025 (UTC) :{{ping|Allyriana000}} Salamat sa mensahe mo. Nagmensahe na ako sa usapang pahina niya. Hinihimok ko muna na magkasundo kayo kung ano ang dapat nilalaman ng artikulo, at ilahad ito sa [[Usapan:Miss Universe Philippines 2025|usapang pahina ng artikulo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:43, 15 Pebrero 2025 (UTC) == Padron para sa television season == Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Hindi ko alam kung maitatanggi mo itong request ko o hindi pero, maaari mo bang gawin ang padron ng Infobox television season para sa Tagalog Wikipedia? Dalawang television seasons na ang nagawa ko para sa Pinoy Big Brother (Gen 11 at Celebrity Edition Collab), at hindi talaga akma ang padrong Infobox television para sa mga artikulong ito. Salamat! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 06:23, 9 Marso 2025 (UTC) :Pasensya na, medyo abala ako sa ibang bagay. at may persooal a prayoridad sa wiking ito. Kaya, hinihimok ko na ikaw na lamang ang gumawa. Tingin ko naman na kaya mong gumawa ng Padron, batay sa nakaraan mong mga pagbabago. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:06, 9 Marso 2025 (UTC) == Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, {{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}} Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long! == Event Details == * '''📅 Date''': Today (15 March 2025) * '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone]) * '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link] * '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]] * '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266 * '''🔑 Passcode''': FNF@2025 == Participation == Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!'' '''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there! Best regards,<br> '''Joris Quarshie'''<br> [[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]] <div style="margin-top:1em; text-align:center;"> Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> :''Thanks for the invitation. Sorry, I wasn't able to attend. I saw this just now.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:51, 15 Marso 2025 (UTC) == Ikalawang Digmaang Pandaigdig == Magandang araw po @[[user:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] dahil may isang IP user na pilit nang binaboy ang pahina sa paraan ng paglalagay ng nilalaman. Kadalasang mga IP o new user ang mga nagbabandalismo ng pahina. Delikado po yon lalo na't isa ang pahinang ito sa mga madalas puntahn ng mga Pilipino, lalo na yung mga researcher at estudyante (umaabot na po sa 30,000 ang pageviews nito as of my editing here). Maaari mo bang gawan ng paraan para maiwasan ito? Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.112.199|112.202.112.199]] 14:05, 27 Marso 2025 (UTC) :{{done}} Nakaprotekta na ang pahina sa mga hindi nakarehistrong tagagamit para medyo maiwasan ang bandalismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:41, 28 Marso 2025 (UTC) == [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] == Hello. Tama po ba yung ginamit kong pamagat para sa "copyright law of the Philippines"? ([https://www.ipophil.gov.ph/glosaryo-ng-yamang-isip/glossary-of-terms-copyright/ Ayon sa IPOPHL], "karapatang-sipi" ang Tagalog ng copyright) O di kaya po, "[[Batas sa karapatang-sipi sa Pilipinas]]", "[[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]", o [[Batas karapatang-sipi ng Pilipinas]]? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 08:58, 9 Abril 2025 (UTC) :{{ping|JWilz12345}} Salamat sa mensahee mo. Tama naman 'yung Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi. Sa pansariling pananaw, mas gusto ko 'yung [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]] dahil nabibigyan-diin 'yung ''copyright law'' kaysa ''Philippine law'' (batas ng Pilipinas). Sa akin lamang 'yun at nasa iyo ang pasya kung ano ang pipiliin mo sa pagitan ng [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] at [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]. 'Yung iba sa pagpipilian ay hindi wasto ng balarila. Nawa'y nakatulong ako sa pagpapasya mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:46, 11 Abril 2025 (UTC) ::Salamat po. Ililipat ko na lang sa pamagat na ayon sa mungkahi mo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:20, 12 Abril 2025 (UTC) == [[Padron:Free media]] == Hi! Can you perhaps add a category to this template like on English Wikipedia? So all the free files end up in [[:Category:All free media]]? It will make it easier to locate files without a license etc. It's like [[Padron:Non-free media]] only for free files. [[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 17:49, 19 Abril 2025 (UTC) :Also non-free files should be deleted if they are not used in an article. Perhaps you could have a look at [[Special:UnusedFiles]] or ask your fellow admins to have a look? If you would like to batch delete those files there is a script for that or Global Sysops can help. Also I'm working on a list of files without a license ([[User:MGA73/NoLicense]]). Right now it also includes the free files but if you add a category as requested above I can remove the free files from the list. --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 18:05, 19 Abril 2025 (UTC) ::I had help to fix [[Padron:Free media]]. But it would still be good if you can help with the unused files. :::{{ping|MGA73}} ''Sorry for the late reply. I have been busy lately in real life. I will help in deleting those unused files. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:02, 22 Abril 2025 (UTC) ::::Hi! Thank you. And don't worry about the late reply. Real life is important! --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 09:07, 22 Abril 2025 (UTC) == Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;"> <div style="text-align: center;"> </div> '''Dear {{ROOTPAGENAME}}''', Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br> We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate each year! '''Sincerely,<br>''' '''Wikipedia Asian Month User Group''' [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]] </div> </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28585917 --> :''Thanks''! --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:29, 23 Abril 2025 (UTC) == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Talaan ng mga album ng Candid Records (UK) == Hello, Jojit. I started this article about Candid Records as part of my 100wikidays challenge. Technically, I could have just authored stubs and made my life easier, but I wanted to contribute quality articles. Furthermore, I wished to provide articles relevant to our Philippine culture and achievements, both heritage and contemporary. Who else could be better equipped to write accurately about Candid than someone who was there, albeit it was twenty years in the past? I disavow any conflict of interest on this subject, especially now that the widely respected British producer Alan Bates died in 2023 and the company is no longer, since 2019. The list, in my view, is a justifiable vehicle to mention that Filipinos found respect on the international stage, particularly in the very exclusive genre of jazz. I remain hopeful for your kind understanding and tolerance for the article. Respectfully, [[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) 11:42, 26 Abril 2025 (UTC) :Pakibasa na lamang ang [[Wikipedia:Salungat na interes]] o para sa mas detalydong impormasyon sa bersyong Ingles nito sa [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Ito kasi ang pangunahing isyu ng talaang sinulat mo bukod pa sa isyu sa kayarian at pagkakasulat ng artikulo na kailangang linisin. Pinapayo ko na hayaan mo ang ibang tao na walang kaugnayan sa paksa ang magbago ng talaan para matanggal ang hatnote. At matatanggal din ang ibang isyu kung malilinis ito at makakapagbibigay ng maaasahang sanggunian. Salamat sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:18, 27 Abril 2025 (UTC) == Patulong sa paglipat == Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pakilipat po sana ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungo sa mas angkop na [[impeksiyon sa lagusan ng ihi]]. Mas akma yung katawagan na "impeksiyon" kesa sa pagsakop. May problema po kasi sa paglilipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:50, 10 Mayo 2025 (UTC) == Block Vandal == Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please block user [[Tagagamit:MarioMill324]] permanently? He has deleted and changed templates arbitrarily on several articles (see his contributions for more). And he has also been banned on enwiki for vandalism and on wikidata for account abuse (also he was banned by me on cebwiki). Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 22:49, 10 Mayo 2025 (UTC) :{{ping|Như Gây Mê}} {{done}} (''Done!'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:56, 13 Mayo 2025 (UTC) ::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ''Btw:'' I give you [[:ceb:MediaWiki:Gadget-masstool.js|MassTool]] (for sysop) and [[:ceb:MediaWiki:Gadget-TodoList.js|ToDoList]] (for all users) toolkit scripts for you to add gadget at [[MediaWiki:Gadgets-definition]] to create utilities that make it easier for you to work with the sysop toolset, hope it's useful to you and to tlwiki :) hehe. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 05:10, 13 Mayo 2025 (UTC) :::{{ping|Như Gây Mê}} Paumanhin sa huli nang sagot. Sa aking pagrepaso sa mga nirerekomenda mong gadyet, mukhang hindi siya pamantayang gadyet na nilalagay sa mga ibang wikang bersyon ng Wikipedia, at nag-aalangan akong ilagay siya. Kung nais mo pang isulong na ilagay siya dito sa Wikipediang Tagalog, minumungkahi ko na hingin ang payo ng ibang tagagamit sa pamamagitan ng paglalagay ng paskil sa [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Kapihan], ang pampamayang usapan dito Wikipedia Tagalog. Maraming salamat. (''Sorry for the late reply. Upon reviewing the gadgets you recommended, it doesn't seem like they are standard gadgets included in other Wikipedia language versions, and I'm hesitant to include them. If you still want to pursue including them here on the Tagalog Wikipedia, I suggest you ask for other users' advice by posting in [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Kapihan], the community discussion forum here on Wikipedia Tagalog. Thank you very much.) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 19 Mayo 2025 (UTC) == [[Talaan ng mga laro sa Game Boy Advance]] == Pakibura ang ''redirect'' na ito para malipat ko po ang [[Listahan ng mga Game Boy Advance game]] sa nabanggit na pamagat. Salamat po ''in advance''. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:12, 3 Hunyo 2025 (UTC) :Ako na lamang ang naglipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:16, 3 Hunyo 2025 (UTC) == Kailangan ko ng mungkahi == Kumusta @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Kailangan ko ng iyong tulong, o magmungkahi kung sino ang maaari kong kontakin. Isinulat ko ang draft ng isang artikulo, tungkol sa isang sikat na artistang Italyano. https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador Sa aking palagay ay handa na itong gawing opisyal, ngunit nais ko muna ang iyong opinyon. Hinihintay ko ang iyong mabait na tugon, maraming salamat. (Gayundin, sa palagay ko ay hindi ako awtorisadong ilipat ang pahina, dahil kamakailan lamang ako ay sumali sa Wikipedia ng Pilipinas). [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 10:57, 11 Hunyo 2025 (UTC) :Hi {{ping|PamelaBertaccini}}, maraming salamat sa mensahe mo. May mga ilang isyu sa ''manual of style'' tulad ng kailangang naka-italiko ang gawang sining at hindi na kadalasang sinasalin kung wala namang opisyal na salin sa Tagalog. Halimbawa, Manifesto ng Neo-Cave Art -> ''Manifesto of Neo-Cave Art''. Kailangan din isalin ang mga banyaga (o Ingles) na salita tulad ng "Prehistory" na maaaring isalin bilang "prehistorya" o "bago ang kasaysayan" na mas katutubo. Marami pang mga banyagang salita sa arikulo mo, pakisalin na lamang. Tingnan ang [[Wikipedia:Pagsasalinwika]] at baka makatulong sa iyo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:39, 12 Hunyo 2025 (UTC) ::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ::Nagawa ko na ang lahat ng iminungkahi mo at sana ay maayos na ang page ngayon. ::https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador ::Maaari mo bang tingnan kung handa na itong ilipat? Salamat muli sa iyong kabaitan. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 09:00, 12 Hunyo 2025 (UTC) :::May mga salitang Ingles pa rin na hindi nakasalin. Marami ito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 12 Hunyo 2025 (UTC) ::::Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Oo, dahil maraming pamagat ng mga gawa at eksibisyon (halos kalahati) ang may orihinal na pamagat sa Ingles (at hindi sa Italyano) at dahil mga pamagat ang mga ito, iniwan ko ang mga ito sa kanilang orihinal na wika. ::::Kaya paano ko ito dapat gawin? Isasalin ko ba? Pero sa pangkalahatan, hindi isinasalin ang mga pamagat ng mga eksibisyon at mga gawa. Sabihin mo sa akin, salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:108%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 16:43, 12 Hunyo 2025 (UTC) :::::Oo, hindi nga sinasalin ang mga pamagat ng eksibisyon. Sinabi ko na sa 'yo na di na kailangang isalin 'yun. Ang sinasabi ko ay 'yung mga salita tulad ng "Prehistory", "zoomorphic" at "anthropomorphic" na maaring isalin bilang "bago ang kasaysayan", "soomorpiko", at "antromorpiko". Marami pang ibang Ingles na salita, paki-tingin na lamang. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:07, 13 Hunyo 2025 (UTC) ::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Tama ka — marami pa ring maling salita sa teksto noon. May ilang salita na nanatili sa Ingles o isinalin nang hindi tama (hindi sa pinakamahusay na paraan). Ngayon, dapat ay maayos na talaga ang teksto. Maaari mo bang tingnan kung ayos na ito? At kung ayos na nga, ikaw ba ang naglilipat ng pahina, o ako ang dapat gumawa nito? [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 14:28, 13 Hunyo 2025 (UTC) :::::::Mayroon pa rin pero kaunti na lamang. Ito pa ang dapat isalin: ::::::::nag-explore -> sumubok ::::::::53rd -> ika-53 ::::::::Castellana Caves -> mga Yungib ng Castellana ::::::Kapag okay na, ako na ang maglilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:59, 15 Hunyo 2025 (UTC) :::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Salamat muli sa iyong suporta. Sinunod ko ang iyong mungkahi at binago ang mga salitang kailangang baguhin. Mananatili akong available kung mayroon ka pang mapansin na kailangang baguhin. Salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 09:33, 15 Hunyo 2025 (UTC) == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> :''Thanks for the invite! It’s midnight in my time zone, and I have an early commitment the next day, so I won’t be able to attend. I hope it goes well!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:00, 18 Hunyo 2025 (UTC) == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 10:20, 21 Hunyo 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> :{{Done}}. ''I already finished filling out the form. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:42, 23 Hunyo 2025 (UTC) == Patulong sa paglipat == Magandang araw po Jojit. Pakilipat po ng [[pananalig ng sari]] patungo sa mas ginagamit na salin nito na [[teorya ng kategorya]]. Sa kasalukuyan, isang redirect ang teorya ng kategorya doon sa pananalig ng sari. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:05, 23 Hunyo 2025 (UTC) :{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:09, 23 Hunyo 2025 (UTC) ::Magandang araw ulit po. ::Palipat rin po pala ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungong [[impeksiyon sa daanan ng ihi]]. Per sa mga sanggunian na nakita ko sa net, ito ang ginagamit na salin para sa UTI (sources: [https://www.kidneyeducation.com/Filipino/Impeksiyon-sa-Daanan-ng-Ihi/997 Kidney Education], [https://www.chcrr.org/tl/patient-education/what-is-a-urinary-tract-infection-uti/ CHCRR], at maging [https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/6/24/tv-patrol-mulberry-picking-patok-sa-arayat-pampanga-2029 ABS-CBN]). Salamat po ulit. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:09, 25 Hunyo 2025 (UTC) :::{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 25 Hunyo 2025 (UTC) == Abuse filter == Hi Jojit fb, can I ask if the [[Natatangi:Talaan_ng_pansala/8]] is currently including blocking edits with the word "larendo valdez" in the edit summary? As I still see LTA can still cause vandalism without being blocked by this filter. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 10:29, 23 Hunyo 2025 (UTC) : Btw, if your filter doesn't already have this LTA blocking syntax, I can send you this one:<syntaxhighlight lang="css"> ccnorm("larendo Valdez") in ccnorm(SUMMARY) </syntaxhighlight> [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 12:36, 23 Hunyo 2025 (UTC) ::{{ping|Như Gây Mê}} Maraming salamat sa pag-abiso! Maaari bang magbigay ka ng mga halimbawa ng kamakailang bandalismong "larendo valdez" na nalusutan ng pansalang ito? (''Thanks for the heads up! Can you provide examples to the recent "larendo valdez" vandalism that bypassed this filter?'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:16, 24 Hunyo 2025 (UTC) ::: @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] [https://tl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Google_Play_Music&curid=324213&diff=2165898&oldid=2165897 recent example here] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 00:21, 24 Hunyo 2025 (UTC) ::::Salamat {{ping|Như Gây Mê}}! Naaayos ko na ang pansala. (''Thanks Như Gây Mê! Fixed the filter.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:34, 24 Hunyo 2025 (UTC) == [[Natatangi:Mga ambag/240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B|240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B]] == Hi Jojit, can you block this IP. The IP above continuously copying and pasting template content of another article into unrelated articles. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 11:45, 28 Hunyo 2025 (UTC) :{{done}} (''Done.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 29 Hunyo 2025 (UTC) == Patulong po sa isyu ng isang artikulo == Magandang araw po may mga isyu po ang artikulong "[[Katutubong relihiyong Tagalog]]. May ipinasok po na nilalaman partikular na po dun sa "'''Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala."''' Kwestyunable po ang mga nilagay na mga makabagong bathala dahil walang malinaw na batayan na bahagi sa kasaysayan ito ng paniniwalang Tagalog. Kahit sa konteksto ng mitolohiya, hindi po ito pasok kung hindi ito naging bahagi ng pananampalataya nila. Tinanong ko na rin po kung anong katibayan— kagaya ng tala sa kasaysayan at antopolohikal na katibayan sa mga nilagay na pigura, ngunit wala pong nailatag na maayos na pagpapatibay. Halimbawa: '''*Dumangan-''' yung sanggunian po ay walang kinalaman dahil tungkol sa '''Capital House Investment Management Ltd,''' '''*Mayari-''' ito po ay kwestiyonable dahil wala pong katibayan na naging bahagi ito ng paniniwalang Tagalog bilang Diyos ng buwan. Ang akda po ni Jocano ay di-mapagkakatiwalaan dahil wala itong nailatag na katibayan kung bahagi talaga ito ng paniniwalang Tagalog. Iba po ang sinasabi ng mga ibang tala sa kasaysayan kagaya ng Vocabulario de lengua Tagala at Boxer Codex '''*Lakapati-''' ito po ay hindi makabago, parte talaga ito kasaysayan ng paniniwalang Tagalog, samakatuwid mali pong sabihin na makabago ito, dahil bahagi talaga ito ng katutubong paniniwala. '''*Apolaki-''' ito po ay sa Pangasinan. Walang malinaw na tala sa kasaysayan kung bahagi ito ng paniniwalang Tagalog. Sa tingin ko po, mas maigi pong burahin na lang ito dahil sa kawalan ng katiyakan at pagpapatibay. At saka, ang paksa po ng artikulo ay Katutubong relihiyong Tagalog. Yung mga makabagong Diyos po ay mas bagay na tituluhan na "Mga Kamakailang Literaryong Imbensyon” o “Kalituhan sa Modernong Panahon". Nakaka-mislead po kasi ang nilalaman na iyon kung ihahalo sa katutubong buhay-relihiyon ng Tagalog, lalo na po kung walang malinaw na katibayan. Salamat po. [[Tagagamit:MysticWizard|MysticWizard]] ([[Usapang tagagamit:MysticWizard|kausapin]]) 23:07, 8 Agosto 2025 (UTC) :Binabandalismo nya yung pahina. Una Binura nya yung Mga Sinaunang mga bathala, pagtapos binura mo yung mga maka "Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala. parehong tama ang mga lumang diyos at mga bagong diyos, kaya kita ni re reklamo badalismo ginagawa mo eh. Ang linaw linaw magkaiba yung mga Sinaunang bathala at diwata ng mga Tagalog, saka yung mga Makabagong mitolohikal. pareho mo binura sa magkaibang pagkakataon. Binandalismp mo yung pahina. Tignan nyo pa eh [[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 23:44, 8 Agosto 2025 (UTC) == Badalismo pa Block po ng Vandal == Magandang Araw po, paki double check and block po si [[Tagagamit:MysticWizard]] yung mga edit po nya vandalismo. Sinilip ko yung mga edit nya mali mali yung nilalagay nya tas marami siyang binubura. Tignan nyo po yung editing history nya mula [[Katutubong relihiyong Tagalog]] hangang sa [[Babaylan]] pati narin sa [[Kasariang sariling pagpapakilanlan]] at marami pang iba, gumagamit siya ng chatgpt para ibahin yaong artikulo at malakas ang POV at homophobikong pananaw sa mga artikulo. paki sundan po yung mga edit nya. makikita ninyo puro sya bandalismo at POV pagdating sa mga artikulong may kasarian. Patuloy pong gumagawa ng bandalismo at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng pag tungkol sa kasarian at sekswalidad. Paharang po nito. double check po ninyo Salamat po.[[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 13:32, 9 Agosto 2025 (UTC) == Patulong sa paglipat == Magandang gabi po, {{ping|Jojit fb}} Palipat po sana ng [[Kapuluan ng Kaláyaan]] (na may tuldik sa ikalawang ''a'') patungo sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (walang tuldik). Hindi po kasi ginagamit sa karaniwang diskurso yung may tuldik, at mukhang nagawa po yata ito ng naglipat kanina bilang pang-iwas sa error sa paglipat dulot ng teknikal na restriksiyon. Sana po ay maaksyunan agad sa libreng oras niyo. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:34, 9 Agosto 2025 (UTC) :{{ping|GinawaSaHapon}} {{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:37, 11 Agosto 2025 (UTC) == Vandalism == * {{pagelinks|Saging}} Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please check the page history of [[Saging]] and protect this page to prevent vandalism. It has added blatant arbitrarily and unsourced content (see his contributions here: [[special:contribs/136.158.79.146|136.158.79.146]] and [[special:contribs/112.206.250.216|112.206.250.216]]). Thanks! - [[Natatangi:Mga ambag/131.226.106.29|131.226.106.29]] 10:05, 10 Agosto 2025 (UTC) :Hinarang muna ang mga di nakarehistrong tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:43, 11 Agosto 2025 (UTC) == Block vandalism == Hi Jojit, can you please block [[Tagagamit:Holobungasixgorillion]]. This account is only for vandalism. Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 11:02, 11 Agosto 2025 (UTC) :+ [[Tagagamit:MNSQPC]] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong>^{luv Filipino ❤}</strong></span>]] 11:04, 11 Agosto 2025 (UTC) :{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:27, 12 Agosto 2025 (UTC) == Palipat po ulit == Magandang gabi, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Palipat po ng [[Suwesya(Sweden)]] patungo sa [[Suwesya]]. May nagkamali na naman po kasi sa paglipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:45, 15 Agosto 2025 (UTC) :Ok na po pala. Nailipat na po ng isang admin. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:58, 16 Agosto 2025 (UTC) ::Binura ko na lamang 'yung [[Suwesya(Sweden)]] dahil hindi balido. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:28, 17 Agosto 2025 (UTC) == Pagbubura == Bakit binubura ng mga artikulo na ginagawa ko ulit para sa astronomiya? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:08, 26 Agosto 2025 (UTC) :Wala namang naburang ginawa mo. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Naburang_mga_ambag/XiAndromedae], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:11, 26 Agosto 2025 (UTC) ::Pasensya na pero pag may ginagawa akong artikulo may nakikita ako "binura ni Jojit FB" at pumupunta sa Tagagamit artikulo mo. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:17, 26 Agosto 2025 (UTC) :::Wala din napuntang artikulo sa Tagagamit namespace ko. Tingan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Talatuntunan_ng_unlapi?prefix=Jojit+fb%2F&namespace=2], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:20, 26 Agosto 2025 (UTC) ::::Pakitukoy na lang 'yung pangalan ng artikulo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:22, 26 Agosto 2025 (UTC) ::::Pag ginagawa ko si Titania, nakikita ko na pag umulit kay sa pag-aalis ko sa app May nakikita ako bago pumunta sa editing ::::Pasensya kung hindi, nakikita ko lang ito sa lahat na artikulo na nagawa ko pag pupunta doon ulit. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:23, 26 Agosto 2025 (UTC) :::::''Sorry'', medyo hindi ko naintindihan 'yung sinabi mo. Pero kung ang tinutukoy mo na [[Titania]], wala pa ang artikulong ito at di naman ito nabura kailanman. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/delete&page=Titania], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:34, 26 Agosto 2025 (UTC) ::::::kaya nga, ang <nowiki>[[Titania (buwan)]]</nowiki> ay ginagawa ko habang inilagay ko ang comment, pasensya pero nakikita lang ang pangalan mo doon sa artikulo habang ginagawa siya kanina. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:48, 26 Agosto 2025 (UTC) :::::::Ah ok, nakuha ko na. 'Yung [[Titania (buwan)]], nabura ko 'yan noong 2019 pa. At binura ko 'yung nakaraang bersyon niyan bago ang 2019. Ang dahilan ay dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon, ayon sa [[WP:BURA]] B1. ''Actually'', 'yang bagong likha mo dapat sa [[Titania]] dapat dahil wala namang ibang artikulo dito sa Wikipediang Tagalog na Titania. Teka, ilipat ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:14, 26 Agosto 2025 (UTC) ::::::::Paano mo inilipat ang pangalan ng Artikulo? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 05:26, 26 Agosto 2025 (UTC) :::::::::Mayroong link na "Ilipat" sa "Mga kagamitan" na matatagpuan sa kanang bahagi kung nasa desktop/computer/laptop ka. Para sa dokumentasyon, tingnan ito [[:en:Wikipedia:Moving a page]]. Wala pang katumbas 'yan sa Tagalog, pero 'yung konsepto, pareho lang. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:38, 26 Agosto 2025 (UTC) == Posibleng kaso ng bandalismo == Magandang hapon po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Ngayong hapon po, sunod-sunod na nag-edit si [[Tagagamit:Derk29]] ng mga walang katuturang edit (puro mga espasyo) mula 11:35 ng umaga hanggang 17:18 ng hapon. Hindi ako sigurado kung isang kaso ito ng bandalismo, pero pasok ito sa spamming. Baka kagagawan ng isang automated script lalo na't halos magkakasunod-sunod ang pasok ng edit. Sana magawan agad ng paraan, napo-pollute ang Recent changes dahil dito e. Espekulasyon ko lang, pero nagpapadami yata ng edit count. Salamat. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 09:39, 2 Setyembre 2025 (UTC) :Binigyan ko na siya ng babala sa kanyang usapang pahinang tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:10, 3 Setyembre 2025 (UTC) == [[:en:WP:EDITWAR|Digmaan ng pag-edit]] == May nangyayaring [[:en:WP:EDITWAR|digmaan sa pag-edit]] (WP:EDITWAR) sa mga artikulong ito: [[Kara David]], [[Kyla]], [[Katrina Velarde]], [[Golden Cañedo]], [[Connie Sison]], at [[Allona]]. Ang anonymous user na ito ay blinock ng isang global sysop [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-27236-37] at ni Waykurat [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-26682-35] dahil sa pagbabandalismo o mga kwestyonableng edit. Hinihiling ko po sana na '''taasan ang proteksyon ng mga pahinang nabanggit''' dahil ito po ang palaging binibisita ng "offending" user. Kahit ilang beses na po siyang nasabihan sa talk page at na-block, gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Oo Nga" at tila nakakatakas po sa mga restriksyon. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 23:45, 1 Oktubre 2025 (UTC) :Ang offending user ay patuloy pa ring nakikipagdigma ng edit (WP:EDITWAR) sa nabanggit na mga artikulo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:42, 3 Oktubre 2025 (UTC) ::Naprotekta ko na ang mga pahinang nabanggit mo at gumawa rin ako ng restriksyon sa paglalagay sa ''edit summary''. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 3 Oktubre 2025 (UTC) :::Pabago-bago pala tagagamit po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Regine Angeles]] at [[Rachelle Ann Go]]. Ito po yung isa niyang tagagamit: ‎[[Natatangi:Mga ambag/~2026-19445-27|<bdi>~2026-19445-27</bdi>]]. Ka-iba po ang gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Ayos" niya. [[Natatangi:Mga ambag/&#126;2026-19686-31|&#126;2026-19686-31]] ([[Usapang tagagamit:&#126;2026-19686-31|talk]]) 11:20, 30 Marso 2026 (UTC) ::::Nakaprotekta na ang mga pahinang nabanggit. Di ko mailalagay sa ''abuse filter'' 'yang "Ayos" dahil karaniwang salita 'yan. Magbantay na lamang tayo sa mga pahina. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:58, 30 Marso 2026 (UTC) == Tinatanggal [[:Tagagamit:Tina wavv]] == Kamusta, sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[:Tagagamit:Tina wavv]] dahil mayroong pag-redirect sa mga hindi umiiral na pahina. Maraming salamat.... [[Natatangi:Mga ambag/&#126;2025-29684-31|&#126;2025-29684-31]] ([[Usapang tagagamit:&#126;2025-29684-31|talk]]) 16:07, 22 Oktubre 2025 (UTC) :ang Wavv ay tinatag noong nakaraang taon at naging parte ng live stream ng NASA para sa Solar Eclipse. Ang Wavv AI Music ay ginamit din sa Noke Mall, games at mga events lalo na sa tech week ng San Francisco, California. Ang Wavv AI Music ay may mga sponsorship din para sa darating na taon at kasalukuyang kausap ang Netflix, Roblox at Youtube para sa partnership program. [[Tagagamit:Tina wavv|Tina wavv]] ([[Usapang tagagamit:Tina wavv|kausapin]]) 20:21, 22 Oktubre 2025 (UTC) ::Replying in English: No independent media coverage from a quick Google search, failing [[:en:WP:NOTABILITY|Wikipedia's notability guideline]]. Basing from the [[Wavv]] article itself, it is moreso promotional than an encyclopedic one. Some of the sources used were down such as this one [https://globalleadersinstitute.org/arts-prize-2025] and this one [https://www.benzinga.com/pressreleases/25/09/n39104435/wavv-ai-music-innovation]. I'm not even sure if the article is overall AI generated and spewing "hallucinations". [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:30, 23 Oktubre 2025 (UTC) :Salamat sa pag-ulat ''anon user'' at sa pagtugon mo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]]. Nabura ko na ang parehong pahinang tagagamit at 'yung artikulo mismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 23 Oktubre 2025 (UTC) ::Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. ::Bumalik na naman yung Tina wavv at ginawa muli yung artikulo, sa ilalim ng pangalang [[Wavv AI]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:59, 24 Oktubre 2025 (UTC) :::Salamat sa pag-ulat. {{done}} Nabura na. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:02, 24 Oktubre 2025 (UTC) == Request == Hello, Jojit fb. Can you translate and rename the English title [[Jerusalem Light Rail]] into Tagalog? Israel is not an English-speaking country and English is not an official language in Israel. Yours sincerely, [[Natatangi:Mga ambag/&#126;2025-34052-15|&#126;2025-34052-15]] ([[Usapang tagagamit:&#126;2025-34052-15|talk]]) 14:59, 17 Nobyembre 2025 (UTC) :''Thanks for your message. Somebody already renamed it.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:08, 18 Nobyembre 2025 (UTC) == Translation request == Hello, Jojit fb. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Tagalog Wikipedia? It does not need to be long. Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 21:12, 18 Nobyembre 2025 (UTC) :''Sorry, I have other priorities in this wiki, and most likely I can't fulfill your request. You may request it to the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Community Notice Board]. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 19 Nobyembre 2025 (UTC) ::Hello, Jojit fb. ::I understand. Thank you for the advice. ::Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 07:20, 19 Nobyembre 2025 (UTC) == Bakit maraming bandalismo == Bakit maraming bandalismo sa Wikipedia [[Tagagamit:TFFA-4460|TFFA-4460]] ([[Usapang tagagamit:TFFA-4460|kausapin]]) 07:21, 3 Disyembre 2025 (UTC) :Maraming dahilan ang bandalismo sa Wikipedia. Pangunahin dito ang pagiging bukas nito at maaaring baguhin ninuman ang ilang mga pahina. Pangalawa, kakaunti lamang ang mga boluntaryong patnugot o ''editor'' na nagbabantay sa mga artikulo, at hindi sa lahat na oras, may magpapanumbalik ng mga binandalong pahina. Ang iba pang dahilan ay pagsubok (o ''testing'') lamang, nagpapansin, hindi sinasadyang pagkakamali, at magkaroon ng disrupsyon sa Wikipedia bukod sa iba pang dahilan. Salamat sa tanong mo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:02, 3 Disyembre 2025 (UTC) == Maikling deskripsyon == Maligayang Pasko Jojit! Kahit paPasko na nag-aambag parin tayo dito sa Tagalog Wikipedia! Napakadakila ng ginagawa natin para sa sarili nating wika! May hiling ako; maari ba na malagay rin sa PC bersyon ng Wikipedia Tagalog ang mga maikling deskripsyon kahit pa nabuksan na ang akda? Dahil sa kasalukuyan, nasa hanapan lang ng Wikipedia Tagalog sa PC ang mga maikling deskripsyon, di tulad sa mobile bersyon at sa Wikipedia Ingles na sa pareho mayron. Pinapangako kong lubhang makakatulong tong pagbabagong to sa pagsasalamuha ng mga tao sa Wikipedia Tagalog. Salamat Jojit! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 12:10, 24 Disyembre 2025 (UTC) :Maligayang Pasko din sa iyo {{ping|Cloverangel237}} Dinagdag ko na 'yung gadget para sa maikling deskripsyon. Maaari mo siyang paganahin sa pagpunta sa [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_nais#mw-prefsection-gadgets Mga nais mo > Mga gadyet (kasangkapan)] at i-tsek ang Shortdesc helper at I-''save'' ang iyong kagustuhan. Kapag nagawa mo na iyon, makikita mo na ang mga maikling deskripsyon sa mga artikulo, at kung wala pa, puwede kang magdagdag. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:53, 25 Disyembre 2025 (UTC) ::Salamat sa pagtupad ng hiling ko, Jojit! Pagpalain ka sana ngayong bagong taon! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 10:05, 28 Disyembre 2025 (UTC) :::Walang anuman. Pagpalain ka din ngayong bagong taon! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:54, 28 Disyembre 2025 (UTC) == Pagkonekta sa isang artikulo == Malapit na ang 2026 sapagkat wala pa akong magawa na artikulo dahil ang [[Bunganga (heolohiya)]] ay wala pa ring translation button dahil hindi ko kaya ma-edit ang [[wikidata:Q55818|impact crater sa Wikidata]] kasi naprotektahan. Sana maikonekta mo ang artikulo na iyon dahil kaya mo iyata ikonekta sila. '''{{font color|#00C080|Maligayang bagong taon!}} ''' [[Tagagamit:XiAndromedae|{{font color|#0080FF|XiAndromedae}}]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 00:43, 31 Disyembre 2025 (UTC) :Salamat sa mensahe mo. Pinalawig ko muna ang artikulo mo at ikonekta sa [[wikidata:Q3240715|crater]] imbis sa [[wikidata:Q55818|impact crater]] dahil "bunganga" (''crater'') lamang ang ginawa mong pamagat at hindi "bunganga dulot ng banggaan" (''impact crater''). Manigong bagong taon din sa iyo! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:22, 31 Disyembre 2025 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear {{BASEPAGENAME}}, We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support *For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. * Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]]) If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp;[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 16:31, 18 Enero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:17, 16 Pebrero 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == Help == Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can you help me improve it? You said I know English. [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 17:15, 22 Pebrero 2026 (UTC) :''I will try to make improvements, but this is not my priority at the moment. You may want to ask someone from the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Kapihan], the community notice board, where someone may be willing to help you. Thank you.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:55, 23 Pebrero 2026 (UTC) == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:57, 11 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 Abril 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Maaari kang bumoto sa U4C election == <section begin="announcement-content" /> Kinoktak kita dahil bumoto ka dati sa eleksiyon ng [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Maaari kang bumoto sa kasalukuyang U4C election, na bukás ngayon at magsasara sa 2 Hunyo 2026. Basahin pa patungkol sa mga kandidato at ang eleksiyon dito sa [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|pahinang pang-eleksiyon sa Meta]], at doon ka rin makakapagboto. Importante ang pakikilahok dito sa pamamahala ng mga komunidad ng Wikimedia, at nakagagalak na iyong mapag-aralan ang mga kandidato at ang pagboto. -- Sa kooperasyon ng U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 --> == Patulong sa paglipat == Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. May naglipat kamakailan sa pahina ng Singapura papunta sa anyo na may diacritics ([[ Síngapúra]]). Pa-revert po sana pabalik sa Singapura o Singapore. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 01:17, 22 Mayo 2026 (UTC) :Update po. Nilipat po ulit ng user yung pahina patungong [[Singgapúr]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:21, 22 Mayo 2026 (UTC) :{{ping|GinawaSaHapon}} Ok na 'yung pahina. Nakaprotekta na rin ang paglipat. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 23 Mayo 2026 (UTC) == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 3 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 --> :''I have already completed that. By the way, I sent an email to your support address on May 13, 2026, but I have not received a response yet. Could you please check on its status? Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:54, 3 Hunyo 2026 (UTC) == Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]</div> [[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&oldid=30642952 --> :''Thank you.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 7 Hunyo 2026 (UTC) == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:25, 7 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 --> == Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants. As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign. '''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]''' Please submit your response by '''25 June 2026'''. Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future! Regards, '''Feminism and Folklore Team''' --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:05, 18 Hunyo 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 14:31, 18 Hunyo 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> == Proteksiyon sa mga pahina == Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Kasalukuyang binibrigada po ang pahinang [[Iglesia ni Cristo]] (at ilang kaugnay tulad ng [[Felix Manalo]]) magmula noong sumikat sa Reddit (r/Philippines) yung isang post tungkol sa vandalism sa naturang pahina. Mangyari po sanang gawing protected yung pahina kahit hanggang sa humupa ang kasalukuyang sitwasyon. May mga nakarehistrong user din po palang kabilang sa brigada. Sa kabilang banda po, pakisilip po sana mga ambag ni JohnDeo33. Hindi ko po masabi kung vandalism po yon o good faith edit lang ng kasisimula. Kayo na po manghusga. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:22, 12 Hulyo 2026 (UTC) :Salamat sa pag-ulat {{ping|GinawaSaHapon}} nakaprotekta na ang mga pahina. Binalaan ko na lamang muna si Johndeo333. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 12 Hulyo 2026 (UTC) ::Pakiharang po sana mga ambag ni JohnDeo33 dahil sa balewalain ang mga babala at pag-tuloy ng nakakagambala o ''disruptive'' yung mga pahina. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/&#126;2026-39748-04|&#126;2026-39748-04]] ([[Usapang tagagamit:&#126;2026-39748-04|talk]]) 08:36, 14 Hulyo 2026 (UTC) :::{{Done}} Hinarang na. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:51, 14 Hulyo 2026 (UTC) == Patulong sa paglipat == Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pakilipat po sana ng [[Panahon (meteorolohiya)]] patungo sa [[Panahon]], na kasalukuyang redirect ng [[Oras]]. Nilipat ko po kasi ang Oras mula sa dating Panahon dahil isa itong natural disambiguation sa karaniwang diskurso. Mas tumutukoy ang ''panahon'' bilang katumbas ng ''weather'' sa Ingles ayon sa karaniwang paggamit. Kumbaga, kapag tinanong ng "ano ang panahon ngayon?", hindi naman sasagot ng alas-dose ang kausap. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:33, 22 Hulyo 2026 (UTC) :{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:30, 22 Hulyo 2026 (UTC) == Tulong == Kumusta {{ping|Jojit fb}} Isa akong bagong tagagamit ng Wikipedia dito. Kamakailan lang, tinanong ko ang isang tagagamit na si [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] tungkol sa aking pag-aalala tungkol sa aking mga kamakailang ginawang artikulo sa Tagalog Wikipedia, ngunit hindi ko pa maidaragdag ang mga sitelink sa Wikidata dahil hindi pa awtomatikong nakumpirma ang aking account. Maaari mo bang idagdag ang mga sumusunod na sitelink sa kanilang mga kaukulang item sa Wikidata? * Bagong Pangkalahatang Katalogo (New General Catalogue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Pangkalahatang_Katalogo * Paskong pang-ilaw (Christmas lights) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Paskong_pang-ilaw Narito ang isa pang artikulo sa Wikipediang Tagalog na hindi ko ginawa noong una pa lang, palagay rin ng sitelink: * Estatwa (Statue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Estatwa Pakitingnan din ang artikulong ito dahil karamihan sa mga ito ay hindi isinalin sa Tagalog (Filipino) at dapat itong isalin sa lalong madaling panahon: * Anya Taylor-Joy - https://tl.wikipedia.org/wiki/Anya_Taylor-Joy Isa pang isyu: Gusto kong ilipat ang artikulo ng pahina ng tagagamit na ito sa isang pangunahing pahina (Main Page). Lumalabas na mayroong isang na-redirect na pahina tungkol sa [[Huntington Beach]] at hindi ko ito mapagsama-sama. Kaya, maaari mo bang subukang ayusin ang isyung ito: * Huntington Beach, California - https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California Sana ay tumugon ka. Maraming salamat po! [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 14:42, 6 Agosto 2026 (UTC) :Paumanhin, gusto ko man tumulong sa iyo, marami akong ibang prayoridad sa wiking ito. Mga gawaing tagapangasiwa lamang ang mapagbibigyan ko. Sa lahat ng hiniling mo, ang gawaing tagapangasiwa lamang diyan ay ang paglipat. Subalit ang pinapalipat mo ay hindi pa maaaring ilipat dahil napakaikling artikulo pa siya. Kung mapapalawig ito sa balangkas at maayos ang pagkasalin, matutulungan kita sa paglipat. Sa ibang aspeto, maaring tumulong sa iyo ang mga tagagamit na hindi tagapangasiwa. Kung gusto, maaari mong hilingan iyan sa [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Kapihan] kung saan mas maraming iba pang tagagamit ang maaaring tumulong sa iyo. Maraming salamat sa pag-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:21, 6 Agosto 2026 (UTC) ::Kumusta po. Kamakailan lang, inayos ng [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ang mga isyu tungkol sa mga artikulong [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]], [[Paskong pang-ilaw]], [[Estatwa]], at [[Anya Taylor-Joy]], ngunit, hindi niya kayang ayusin ang isyu tungkol sa [[Huntington Beach, California]], kaya ako nagtanong sayo upang ayusin ito. Hindi po ba ikaw yung tagapangasiwa dito sa Tagalog Wikipedia? May iba pa akong makakatulong upang ayusin ang artikulong ito? [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 02:46, 7 Agosto 2026 (UTC) :::Tulad ng nasabi ko, matutulungan kita sa paglipat dahil nga tagapangasiwa ako. Pero, tulad ng sinabi ko, napakaikli niya, 'yung balangkas o ''draft'' na ito: [[Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California]]. Kailangang palawigin o habaan ito, na hindi bababa sa 300 salita na may mga sanggunian bago siya mailipat. Kaya, kailangang muna mapahaba siya bago siya mailipat. Balikan mo ako kung napahaba na siya at ililipat ko siya. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:16, 7 Agosto 2026 (UTC) ::::Paumanhin po at ako'y nawalan ng gana na mag-edit nang ilang taon. Marami na akong maisusulat muli, ngunit marami na rin akong karagdagang paksa na nais talakayin. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 11:54, 7 Agosto 2026 (UTC) :::::{{ping|Caehlla2357}} Ayos lang, hindi mo po kailangang magsisi. Gusto ko lang siguraduhin na ang ilang artikulong wala sa pangunahing pahina (''Main page'') ay dapat ding nasa pangunahing pahina. Tinitiyak nito na ang Tagalog Wikipedia ay may mga artikulo sa ibang mga wika ng Wikipedia. Kaya ko po kino-convert ang iyong mga artikulo sa isang pangunahing artikulo (''Main''), hindi isang artikulong tagagamit (''User article''), gaya yung ginawa mo. Kung mayroon kang ibang mga paksang nais pag-usapan, tanungin mo lang ako. Sana maintindihan mo, salamat po. [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 03:55, 8 Agosto 2026 (UTC) :::::{{ping|Caehlla2357}} Hindi ikaw ang tinutukoy ko. Nagkataon lamang nasa ''draft'' mo 'yung gusto palawigin ni {{ping|Lolbet101}}. ''Anyway'', hindi mo na kailangang mong mag-paumanhin dahil lahat naman ginagawa dito walang pilitan at boluntaryo lamang. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:26, 8 Agosto 2026 (UTC) == Fair-use image upload, at typo ng lokasyon sa infobox == Hi po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], tanong ko lang po kung pano po i upload yung mga [[fair use]] file na katulad na inupload nyo na imahe dun sa [[Hello, Love, Goodbye]] [https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Hello-love-goodbye-poster.jpg (imahe)]. Maaari po bang maidagdag sa [[Wikipedia:Pagkakarga_(Pag-aupload)|Upload wizard]] ang kakayahang mag-upload ng mga fair use image sa [[Tagalog Wikipedia]]?. Karamihan po kasi ng mga artikulo tungkol sa mga pelikula at TV series sa [[Tagalog Wikipedia]] ay walang mga imahe. Sana po ay magkaroon ng paraan para makapag-upload ng mga fair use image, para po magkaroon ng visual na representasyon ang mga artikulo para sa mga mambabasa. Napansin ko rin po na isa kayo sa mga Interface Administrator ng Tagalog Wikipedia, kaya naisip ko po na baka maaari ninyo akong matulungan kung paano ito ginagawa o kung posible itong paganahin. Tsaka po may typo po sa infobox ng lokasyon (nakalagay po ay "lookasyon") sa [[Padron:Infobox military conflict]] tulad ng artikulo sa [[Alitan sa Bajo de Masinloc]] kasi di po ma edit ang typo sa template na iyon. Salamat po! [[Tagagamit:KyutKoTalaga|KyutKoTalaga]] ([[Usapang tagagamit:KyutKoTalaga|kausapin]]) 10:22, 14 Agosto 2026 (UTC) :{{ping|KyutKoTalaga}} Paumanhin sa matagal na pagtugon. Sa ngayon, mga tagapangsiwa (o ''admin'') lamang ang may kakayahang mag-''upload'' ng midya (larawan, bidyo atbp.) dito sa Wikipediang Tagalog. Napagpasyahan iyan ng pamayanan na ganyan ang patakaran. Noong unang taon ng Wikipedia, puwede, subalit dahil nga sa pasya, hindi na maaari. Dahil ako nga isa sa mga tagapangasiwa, puwede kitang tulungan. Ilista mo lamang ang mga artikulo gusto mong lagyan ng larawang may patas na gamit, at kung maaari, magbigay ka ng ''link'' kung saan makukuha at larawang ia-''upload''. Ako ang mag-a-''upload''. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 23:59, 18 Agosto 2026 (UTC) ::Kailan pa napagpasyahan ito Jojit? Ibig sabihin ba nun na di maaring maglagay ng sariling ambag na larawan palansang patungo sa isang artikulo? [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 07:46, 19 Setyembre 2026 (UTC) :::Noong pang Setyembre 30, 2014 napagpasyahan. Tingnan [[Usapang_Wikipedia:Kapihan/Sinupan_21#Mag-upload_ng_mga_file,_Salamangkero_ng_Pagkarga?|ito]]. Maaari pa rin na mag-ambag pero sa Wikimedia Commons na. Bagaman, hindi puwede ang patas-na-gamit o ''fair-use'' na litrato sa Commons. Kaya, kung gusto mong maglagay ng imaheng patas-na-gamit, sabihin mo na lamang sa isang tagapangasiwa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:58, 19 Setyembre 2026 (UTC) == Pa-update po ng Module:Navbox == Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pa-update po ng [[Module:Navbox]] mula sa enwiki. Kailangan po kasing i-update din yung [[Padron:Navbox with collapsible groups]] since di po makita yung mga child navbox (hal. yung update ko po sa [[Padron:IPA navigation]]). Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:06, 4 Setyembre 2026 (UTC) :{{ping|GinawaSaHapon}}, nabago ko na. Pakitingin, salamat. :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:11, 7 Setyembre 2026 (UTC) == Pagbaba ng pagsilip sa Wikipedyang Tagalog == Maano Jojit! Napansin ko ang pagbaba ng mga pagsilip ng mga artikulo dito sa Wiki. Noong kamakailan lang, umaabot nang higit sa sampung libo ang pagsilip sa pinakasikat na artikulo, ngunit ngayon nasa isang daan mahigit nalang. Matagal din akong nawala dahil sa mga pagbabago sa buhay ko, ngunit ngayon na nagbabalik ako ay parang nakakalungkot lang makita na kaysa lumago ay humina pa lalo ang pagsilip sa mga artikulo dito. Hindi ko alam kung ano ang maari kong gawin ngunit nais ko talagang makatulong. May magagawa ka ba dito, Jojit? [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 07:44, 19 Setyembre 2026 (UTC) :Hindi ko alam kung saan mo nakuha ang sinabi mong pagbaba pero mukhang ''stable'' naman ang pagtingin sa Wikipediang Tagalog sa nakaraang taon ayon [https://stats.wikimedia.org/#/tl.wikipedia.org dito]. Sa tanong kung may magagawa tayo para mataas pa ang pagtingin, patuloy lang tayo sa pag-ambag ng mga artikulong may mataas na kalidad. Sa personal na opinyon, hindi ako nababahala kung bumaba o tumaas man ang pagtingin sa Wikipediang Tagalog. Ang mahalaga sa akin ay may mga artikulong pangkaalaman na nakasalin sa Tagalog na maayos. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:05, 19 Setyembre 2026 (UTC) == Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! == <div style="background:#f8f9fa; color:#202122; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:4px; padding:20px; margin:10px 0;"> [[File:Feminism and Folklore logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Feminism and Folklore organisers, We are happy to invite you to start preparing for the '''Feminism and Folklore 2027''' edition! The next Wikimedia Foundation [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant]] application cycle, Cycle 3, starts on '''1 November 2026'''. If you are planning to organise Feminism and Folklore in your country or region in 2027, we encourage you to start working on your project plans, Wikipedia workshops, community activities, local events, and budget ahead of the application period. In particular, organisers are encouraged to consider activities that support participants in creating and improving Wikipedia articles and other Wikimedia projects related to feminism, women, gender and local cultural heritage. You may also include expenses related to local prizes and other forms of recognition for contributors, where appropriate. Please review the [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant application process]] and prepare your application for the upcoming cycle. '''Once you submit your application and it appears on Meta, please share the link to your Rapid Grant application with support{{@}}wikilovesfolklore.org and copy team{{@}}wikilovesfolklore.org.''' This will allow the Feminism and Folklore team to endorse your application when the Wikimedia Foundation Grants Team reaches out to us for confirmation. If you have any questions or concerns about the Rapid Grant application process, please contact support{{@}}wikilovesfolklore.org. Thank you for your continued support and for all the work you do to document and celebrate the knowledge, stories, and contributions of women and gender-diverse communities around the world. We look forward to supporting your applications and working together towards another successful edition! '''Wiki Loves Folklore International team''' </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:54, 3 Oktubre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=31123349 --> m7cfzi84xi7k9j1i012vmhyfaljg8op 0 2119 2231237 2174353 2026-10-03T22:51:12Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231237 wikitext text/x-wiki {{cleanup-translation|date=Hunyo 2021}} {{Infobox company | name = ABS-CBN Corporation | logo = ABS-CBN (2013).svg | logo_size = 217px | image = ABS-CBN compound top view (Sgt. Esguerra, Quezon City; 05-05-2023).jpg | image_size = 300px | image_caption = Ang [[ABS-CBN Broadcasting Center]] sa Diliman, [[Lungsod ng Quezon]]. | type = [[Publiko]] | traded_as = {{pse|ABS}} | industry = [[Radio broadcasting]]<br>[[Mass media]]<br>[[Entertainment]] | predecessor = {{plain list| *Bolinao Electronics Corporation (1946–1952, 1957–1967) *Alto Sales Corporation (1952–1957) *Chronicle Broadcasting Network, Inc. (1956–1957) *ABS-CBN Broadcasting Corporation (1967–1972, 1986–2007) }} | foundation = {{start date and age|1946|07|11}} | founder = {{plain list| *[[James Lindenberg]] *[[Antonio Quirino]] *[[Eugenio Lopez, Sr.|Eugenio López Sr.]] *[[Fernando Lopez|Fernando López]] }} | location_city = [[ABS-CBN Broadcasting Center]], Avenida Sgt. Esguerra cor. Kalye Mother Ignacia, Diliman, [[Lungsod Quezon]], [[Kalakhang Maynila]] | area_served = Worldwide | key_people = {{plain list| *[[Martin 'Mark' Lopez|Martin López]] <small>([[Chairman]])</small><ref name="chairman">{{cite news|url=http://news.abs-cbn.com/business/04/19/18/abs-cbn-elects-gabby-lopez-as-chairman-emeritus-mark-lopez-as-chairman|title=ABS-CBN elects Gabby Lopez as chairman emeritus, Mark Lopez as chairman|publisher=[[ABS-CBN News]]|date=April 19, 2018|accessdate=April 19, 2018}}</ref> *Augusto Almeda-Lopez <small>([[Vice-Chairman]])</small> *[[Carlo Katigbak]] <small>([[President (corporate title)|President]] and [[Chief executive officer|CEO]])</small> *[[Cory Vidanes]] <small>([[Chief Operating Officer|COO]] for Broadcast)</small> *[[Charo Santos-Concio]] <small>([[Chief Content Officer|CCO]])</small> }} | products = {{plain list| *[[Broadcasting]] *[[Motion pictures]] *[[TV production]] *[[Cable television]] *[[Internet]] *[[Streaming service]] *[[Broadcast syndication]] *[[Record label]] *[[Telecommunications]] *[[Satellite television]] *[[Film distribution]] }} | brands = {{ubl|[[Kapamilya Channel]]|Kapamilya Online Live|[[A2Z]]|[[All TV]]|[[ABS-CBN TV Plus]]|[[DWPM]]/[[TeleRadyo Serbisyo]]|[[MOR Entertainment]]|[[ABS-CBN News Channel|ANC]]|[[Cine Mo!]]|[[Jeepney TV]]|[[Cinema One]]|[[Metro Channel]]|[[Knowledge Channel]]|[[Myx]]|[[The Filipino Channel|TFC]]|[[iWantTFC]]|[[Yey]]|[[Favorite Music Radio]]|[[PRTV Prime Media]]}} | revenue = {{decrease}} [[Philippine Peso|₱]]40.130 billion {{small|([[Fiscal year|FY]] 2018)}}<ref name=ABS-CBN>{{cite report|title=SEC Form 17-A|url=https://data-corporate.abs-cbn.com/corp/medialibrary/dotcom/corporate%20governance/company%20policies/accs_cfs1218%20abscbn%20corporation%20and%20subs_filed.pdf?ext=.pdf|date=April 11, 2019|publisher=[[Philippine Stock Exchange]]|author=Rolando P. Valdueza}}</ref> | operating_income = {{decrease}} ₱8.053 billion {{small|(FY 2018)}}<ref name="ABS-CBN"/> | net_income = {{decrease}} ₱1.908 billion {{small|(FY 2018)}}<ref name="ABS-CBN"/> | assets = {{increase}} ₱84.599 billion {{small|(FY 2018)}}<ref name="ABS-CBN"/> | equity = {{increase}} ₱35.724 billion {{small|(FY 2018)}}<ref name="ABS-CBN"/> | owner = {{bulleted list| [[López Holdings Corporation]] {{small|(56.28%)}}<ref name="owner">{{cite report|url=http://edge.pse.com.ph/downloadFile.do?file_id=452343|title=PSE Disclosure Form POR-1 (Public Ownership Report) |date=March 31, 2018 |publisher=[[Philippine Stock Exchange]]}}</ref>|ABS-CBN Holdings Corporation {{small|(32.21%)}}<ref name="owner"/>|Public ownership {{small|(42.80%)}}<ref name="owner"/>}} | num_employees = 2,600 {{small|(estimated 2019) (8,500 Non Regular Workers and talents estimated 2020) as of total 11,068 }}<ref name="ABS-CBN"/> | parent = [[Lopez Group of Companies|López Holdings Corporation]] | divisions = {{plain list| *[[ABS-CBN Digital Media]] *[[ABS-CBN Entertainment]] *[[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]] *[[ABS-CBN Regional]] *[[Star Cinema|Star Creatives]] *[[Star Cinema|Star Creatives Group]] *[[Dreamscape Entertainment]] }} | subsid = [[List of assets owned by ABS-CBN|List of subsidiaries]] | footnotes = | location_country = [[Pilipinas]] | homepage = {{URL|https://www.abs-cbn.com}} | intl = }} [[Talaksan:Abscbn broadcast center.jpg|thumb|ABS CBN Broadcasting center]] [[Talaksan:ABS-CBN franchise loss protest - candles on gate close-up (Quezon City; 07-10-2020).jpg|thumb|mga nalalabing araw noon ng ABS CBN]] Ang '''ABS-CBN Corporation''', na karaniwang kilala bilang '''ABS-CBN''', ay isang Pilipinong konglomerante ng aliwan at midya na nakahimpil sa [[Lungsod Quezon]]. Ito ang pinakamalaking konglomerante ng naturang industriya sa Pilipinas ayon sa pangkalahatang kita, kita sa pagpapatakbo ng negosyo, netong kita, ari-arian, ekidad, kapitalisasyon, at bilang ng mga empleyado. Binuo ang ABS-CBN sa pagsanib ng '''Alto Broadcasting System''' (ABS) at '''Chronicle Broadcasting Network''' (CBN). Itinatag ang ABS noong 1946&nbsp;ng Amerikanong si [[James Lindenberg]], isang inhinyerong elektriko, bilang Bolinao Electronics Corporation (BEC). Noong 1952, pinalitan ng BEC ang Alto Broadcasting System (ABS) matapos bilhin ni Hukom [[Antonio Quirino]], kapatid ni Pangulong [[Elpidio Quirino]], ang kumpanya. Kalauna'y isinanib ang kompanya sa ABS upang mabuo ang ABS-CBN ay itinatag noong 1956 bilang Chronicle Broadcasting Network (CBN) sa pamamagitan ng dyaryo na si mogut [[Eugenio Lopez Sr.]] at ang kanyang kapatid na si [[Fernando Lopez]], na noon ay ang Bise Presidente ng Pilipinas. Ang dalawang kumpanya ay pinagsama at isinama bilang ABS-CBN Broadcasting Corporation noong 1 Pebrero 1967, at pinalitan ang pangalan ng ABS-CBN Corporation noong Agosto 2007 upang ipakita ang pag-iba ng kumpanya. Ang mga karaniwang pagbabahagi ng ABS-CBN ay unang ipinagbili sa [[Philippine Stock Exchange]] noong Hulyo 1992 sa ilalim ng ticker simbolo ng ABS. Ang grupo ay nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga network ng telebisyon ng [[ABS-CBN]] at [[ABS-CBN Sports and Action|ABS-CBN Sports + Action]] pati na rin ang [[DZMM-AM|Radyo Patrol]] at [[My Only Radio]] regional radio network. Ang network ng telebisyon ng ABS-CBN - partikular, ay ang pinakamalaking kontribusyon sa kita ng grupo, na bumubuo ng halos 50 hanggang 60 porsiyento ng kabuuang taunang kita ng grupo lalo na mula sa pagbebenta ng airtime sa mga advertiser. Ang natitirang kita ay nabuo mula sa mga benta ng consumer, higit sa lahat mula sa ABS-CBN Global Ltd., na namamahagi ng mga international channel sa telebisyon tulad ng [[The Filipino Channel]] at [[Myx TV]] at mula sa pay TV at broadband internet provider na [[Sky]]. Ang iba pang mga kumpanya na nagpapatakbo sa ilalim ng pangkat ng ABS-CBN ay ang motion picture company na [[Star Cinema]], label ng musika sa pag-record ng [[Star Music]], firm firm ng [[ABS-CBN Publishing]], magbayad ng nilalaman ng TV at distributor ng [[Creative Programs]], at ahensya ng talento [[Star Magic]]. Kabilang sa mga pay TV network at channel sa ilalim ng grupo ng ABS-CBN ay ang [[ABS-CBN HD]], [[ABS-CBN News Channel]], [[ABS-CBN Sports and Action|ABS-CBN Sports + Action HD]], [[Cinema One]], [[Jeepney TV]], [[Metro Channel]], [[Liga (telebisyong tsanel)|Liga]], at [[Myx]]. Sa mga nagdaang taon, ang ABS-CBN ay nakipag-ugnay at nag-iba sa iba pang mga negosyo tulad ng over-the-top platform [[iWant]], digital terrestrial service telebisyon [[ABS-CBN TV Plus]], family entertainment center [[Kidzania Manila]], at home shopping network [[O Shopping]]. Ang ABS-CBN din ang pangunahing may-ari ng [[ABS-CBN Philharmonic Orchestra]]. Ngunit sa kabila ng tagumpay, nanganganib ang istasyong pantelebisyong magsara sa susunod na taong 2020 dahil sa wala nang plano ang [[Rodrigo Duterte|Pangulong Rodrigo Duterte]] na bigyan pang muli ng panibagong prankisya ito marahil sa makailang paglabag at hindi pag-eere ng mga binayarang patalastas .<ref>https://coconuts.co/manila/news/duterte-calls-abs-cbn-thief-promises-block-renewal-license/</ref> Nilinaw naman ng [[Palasyo ng Malakanyang|Palasyo]] na nasa kamay ng [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]] ipauubaya ang desisyon kung magpapatuloy pa ang istasyon. Dumating na ang huling araw na wala nang bisa ang prangkisiyang lisensya sa pag-ooperate at pag-broadcast ng stasyon noong 4 Mayo 2020. Dahil dito, opisyal na tumigil ang pangunahing Manila tsanel ng ABS-CBN noong gabi ng 5 Mayo 2020 at ang ABS-CBN Regional noong 28 Agosto 2020.<ref>https://news.abs-cbn.com/business/07/18/19/abs-cbn-franchise-renewal-up-to-congress-not-duterte-palace</ref><ref>https://www.philstar.com/business/2019/06/12/1925627/house-freezes-abs-cbn-franchise-firm-takes-movies-china-market</ref><ref>https://newsinfo.inquirer.net/1130011/arroyo-on-abs-cbn-franchise-our-sessions-are-over</ref><ref>https://www.msn.com/en-ph/entertainment/celebrity/abs-cbn-prepares-for-president-rodrigo-duterte’s-renewal-threats/ar-BBRkTf0</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.thinkingpinoy.net/2019/05/will-abs-cbn-close-down-or-not.html?m=1 |title=Archive copy |access-date=2019-10-01 |archive-date=2021-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418020211/http://www.thinkingpinoy.net/2019/05/will-abs-cbn-close-down-or-not.html?m=1 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.bulatlat.com/2019/06/15/nearly-1k-artists-workers-urge-congress-to-renew-franchise-of-abs-cbn/ {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.manilatimes.net/2019/02/12/show-times/columnists-show-times/making-amends-for-franchise-renewal/510055/ |title=Archive copy |access-date=2019-10-01 |archive-date=2019-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191001184804/https://www.manilatimes.net/2019/02/12/show-times/columnists-show-times/making-amends-for-franchise-renewal/510055/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://philnews.ph/2016/06/11/abs-cbn-danger-losing-franchise-2020/</ref> Noong 10 Hulyo 2020, ibinasura ng kongreso ang aplikasyong prangkisa ng istasyon at wala nang balak pang pag-usapan ito. Tuluyan nang nawala sa himpapawid ang ABS-CBN pagkatapos ang mga naging opisyal na pagdinig.<ref>https://www.rappler.com/nation/265771-house-committee-rejects-franchise-abs-cbn</ref> ==Kasaysayan== ===Mga Simula=== Ang inti ng ABS-CBN Corporation ay nagsimula noong 1946 kasama ang Bolinao Electronics Corporation (BEC). Ang BEC ay itinatag ni James Lindenberg, isa sa mga founding tatay ng telebisyon ng Pilipinas, isang Amerikanong electronics engineer na nagpunta sa pagpupulong ng kagamitan sa radyo at pag-broadcast ng radyo. Sa oras na iyon, ang pinakamalaking kumpanya ng media ay ang [[Manila Broadcasting Company|Manila Broadcasting]], kasama ang [[DZRH]] bilang nangungunang istasyon ng radyo. Noong 1949, inilipat ni James Lindenberg ang Bolinao sa pagsasahimpapawid ng radyo kasama ang DZBC at pinagtibay [[Timeline ng pagpapakilala ng telebisyon sa mga bansa|ang pagpapakilala ng telebisyon sa bansa noong 1953]]. Noong 1951, nakipagtulungan si Lindenberg kay Antonio Quirino, kapatid ng Pangulo ng Pilipinas na si Elpidio Quirino, upang subukan ang kanilang kamay sa pagsasahimpapawid sa telebisyon. Noong 1952, ang BEC ay pinalitan ng pangalan bilang Alto Broadcasting System o ABS (kasama ang Alto Sales Corporation bilang pangalan ng korporasyon nito). Ang "Alto" ay isang pag-urong ng mga unang pangalan ni Quirino at ng asawa, sina Tony at Aleli. Bagaman mayroon silang kaunting pera at mapagkukunan, nagawa ng ABS ang TV tower nito noong Hulyo 1953 at nag-import ng 300 mga hanay ng telebisyon. Nagsimula ang paunang broadcast ng pagsubok noong Setyembre ng parehong taon. Ang pinakaunang full-blown broadcast ay noong 23 Oktubre 1953, ng isang partido sa mapagpakumbabang pag-asa ni Tony Quirino. Ang istasyon ng telebisyon ay kilala bilang [[DZAQ-TV]]. ===Merger=== Kaugnay nito, noong 24 Setyembre 1956, inayos ang Chronicle Broadcasting Network (CBN). Ang network, na sa una ay nakatuon lamang sa pagsasahimpapawid ng radyo, ay pag-aari ni Don Eugenio Lopez, Sr at ang dating-Pangalawang Pangulo ng Pilipinas na si Fernando Lopez, at kalaunan ay inilunsad ang sarili nitong istasyon ng TV, DZXL-TV 9 noong Abril 19 (o Hulyo), 1958. Noong 1957, nakuha ni Don Eugenio ang ABS mula sa Quirino at Lindenberg. Gayunpaman, noong 1 Pebrero 1967 lamang, na ang pangalan ng kumpanya ay binago sa ABS-CBN Broadcasting Corporation upang ipakita ang pagsasama. Dati, ito ay pinangalanang ABS-CBN Broadcasting Corporation, ang pangalan ay ibinalik sa precursor ng network, Bolinao Electronics Corporation o BEC, ngunit ang tatak ng ABS-CBN ay unang ginamit noong 1961. Noong 1958, ang bagong punong-himpilan ng network sa Roxas Boulevard ay inagurahan, at ang lahat ng mga operasyon sa radyo at telebisyon ay pinagsama sa dalawang gusali nito, ang mga istasyon ng radyo sa Chronicle Building sa Aduana Street, [[Intramuros, Maynila]], at ang mga operasyon sa TV sa bagong tatak ng Roxas Boulevard building sa [[Pasay City]]. Sa huling bahagi ng 1950s, nakita ng anak ni Don Eugenio na si [[Geny Lopez]], ang potensyal ng TV at radyo na maabot at maiugnay ang mga Pilipino sa buong kapuluan. Pagsapit ng kalagitnaan ng 1960, ang network ng ABS ang nangunguna sa industriya ng radyo, kasama ang mga istasyon tulad ng DZXL at DZAQ Radyo Patrol sa lugar ng Maynila, na nagtampok ng mga mamamahayag tulad nina [[Ernie Baron]], [[Bong Lapira]], [[Orly Mercado]], [[Joe Taruc]], [[Mario Garcia]], [[Jun Ricafrente]], [[Bobby Guanzon]], at [[Rey Langit]], at iba pang iba pang mga istasyon sa buong bansa. Gumawa din ang ABS ng mga pambihirang tagumpay sa industriya ng TV sa pamamagitan ng pagkamit ng unang kulay ng TV broadcast ng bansa, mga unang broadcast ng satellite feed (sa panahon ng mga kamangha-manghang mga kaganapan kasama ang Man on the Moon, pagbagsak ng Ruby Tower, pagpasok ni Robert Kennedy at US Presidential Elections), at unang paggamit ng videotape, bukod sa iba pa. Itinampok nito ang mga nangungunang palabas noon, tulad ng Your Evening with Pilita at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', ang kauna-unahan na comedy show na ''[[Buhay Artista]]'', unang laro ng Pilipinas, Ano ang Aking Buhay at ang unang noontime show na ''[[Student Canteen]]'', at iba pa. Nagpayunir din ito sa saklaw ng halalan sa marathon noong 1967 nang ang mga istasyon ng TV at radyo ng network ay naglunsad ng mga update sa halalan sa halalan ng 36 na oras - ginagawa itong pambansang una. === Pormal na pagsasanib === Noong 15 Hunyo 1961, itinayo ni [[Eugenio Lopez Jr.]] ang kauna-unahang istasyon ng telebisyon ng probinsiya sa [[Cebu]] (na nakabase sa Mandaue) na paliparan ng 4 na oras na may pinakamataas na transmiter tower (sa oras na iyon) na may sukat na 216 talampakan. Sa loob ng ilang linggo, ang isa pang istasyon ng TV sa Dagupan ay nagbukas ng mga pintuan nito kasunod ng mga unang broadcast sa Negros Island (sa pamamagitan ng [[Bacolod]]) noong 1963. Ang Panay ay ang unang istasyon nito sa Iloilo City na nagbukas noong 1964, ang rehiyon ng Soccsksargen pagkatapos ay sinundan ang pagbubukas nito sariling istasyon ng rehiyon noong 1965 at ang Baguio at Davao ay parehong sumunod sa suit noong 1967. Pagkalipas ng dalawang taon, ang unang pag-broadcast ng kulay ng pagsubok sa network ay nagsimula sa tulong ng [[Radio Corporation of America]]. Nagsimula ang mga kulay ng broadcast noong Hunyo 1966, ang una sa Pilipinas at [[Timog-silangang Asya]] bilang ang network ay na-tag bilang [[Timeline ng pagpapakilala ng kulay ng telebisyon sa mga bansa|ang Una sa Kulay na Telebisyon]], na may buong kulay na pagsasahimpapawid simula noong 1971 sa lahat ng pambansang istasyon ng telebisyon. Noong 18 Disyembre 1968, binuksan ng ABS-CBN ang bagong [[Broadcast Center]] sa Bohol Avenue (pinangalanan bilang Sgt. Esguerra Avenue noong 1989), [[Quezon City]], kung saan nakatayo pa rin ito ngayon. Sa oras na ito, ito ang pinaka advanced na pasilidad ng uri nito sa Asya. Ang istasyon muli ay gumawa ng mga breakthroughs sa pamamagitan ng paggamit ng unang live na satellite satellite mula sa ibang bansa, pangunahin kung saan ang [[Apollo 11|unang landing ng buwan]] noong 1969 at ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1968]] sa Mexico noong nakaraang taon. Ang network ay nasisiyahan sa isang malaking bahagi ng mga rating at nanalo ng iba't ibang mga parangal at pagkilala mula sa iba't ibang mga samahan. Ang network ay nagpayunir ng unang all-pambansang simulc news din sa parehong taon. Sa pamamagitan ng 1972, ang network ng ABS-CBN ay nagmamay-ari at nagpapatakbo ng dalawang istasyon ng telebisyon at pitong istasyon ng radyo sa Maynila, 14 na istasyon ng radyo at tatlong istasyon ng telebisyon sa mga lalawigan. === Panahon ng Batas Militar === Ang istasyon ay nagdurusa sa pagdeklara ng [[Batas Militar]]. Sa hatinggabi ng 22 Setyembre 1972, isang araw pagkatapos ng pagdeklara ng Martial Law, naagaw ang ABS-CBN at mga kaakibat na istasyon nito. Si [[Geny Lopez]], ang pangulo ng kumpanya, ay nabilanggo at ginawang walang [[paglilitis]] sa loob ng limang taon hanggang sa siya at ang kanyang kasabwat na si [[Sergio Osmeña III]] ay naglunsad ng isang mapangahas na jailbreak noong 1977 at hiningi ang asylum sa [[Estados Unidos]] kasama ang kanilang mga pamilya. Ang network mismo ay kinuha sa pamamagitan ng [[Roberto Benedicto]], isang presidente ng crony, na ginamit ang Broadcasting Center sa Bohol Avenue, pagkatapos ay pinalitan ng pangalan bilang "[[Broadcast Plaza]]", bilang tahanan ng [[Maharlika Broadcasting System|MBS-4]]. Sa bandang huli ay muling mai-relo bilang [[Banahaw Broadcasting Corporation|BBC-2]], na may ganap na bagong logo, slogan, at isang theme song mula kay [[Jose Mari Chan]] na pinamagatang "Big Beautiful Country" at inaawit ng iba't ibang mga artista. Kalaunan ay lumipat ang BBC-2 sa bagong punong tanggapan sa [[Broadcast City]] (din sa Diliman, Quezon City) noong 1978. Naapektuhan din ang mga istasyon ng radyo ng network kasama ang BBC at [[Radio Philippines Network]] na nagpapatakbo ng ilang mga istasyon. ===Pagkuha ng Broadcast Plaza (MBS-4)=== Sa taas ng [[People Power Revolution]], ang mga repormista ng militar, na naniniwala na ang telebisyon ay isang malakas na tool upang matulungan ang rebolusyon, atakihin at sakupin ang ABS-CBN Broadcasting Center. Noong 24 Pebrero 1986, ang mga dating talento ng ABS-CBN ay bumalik sa himpapawid at na-telebisyon ang dula ng pag-aalsa ng pag-aalsa, sa gayon nag-ambag sa lakas ng pag-aalsa. Ang BBC-2, sa kabilang banda, ay tumigil sa operasyon matapos isara ng mga repormista ang transmitter nito sa susunod na araw habang ang dalas ng Channel 2 ay naibigay sa Lopezes noong 16 Hulyo 1986. === Pagsilang at paglaki === [[File:Abscbn80s.svg|300px|thumb|right|100px|Logo ng ABS-CBN (14 Setyembre 1986 - 12 Marso 2000)]] Noong 28 Pebrero 1986, pagkatapos ng mga Revolutions, si Geny Lopez ay bumalik sa bansa matapos na maitapon ang sarili sa Estados Unidos at nagsimulang muling itayo mula sa kung ano ang natira sa istasyon pagkatapos ng mga Revolutions. Mahirap ang paggaling at mababa ang mga mapagkukunan, samakatuwid, ang mga dating empleyado ng ABS-CBN na sina Freddie García, Ben Aniceto at Rolly Cruz ay dinala upang muling maisagawa ang programa ng istasyon. Sa gayon, ang channel ay nagsimulang muling mag-rebroadcast sa mga manonood muli simula Setyembre 14&nbsp;ng parehong taon. Si Aniceto, na nagtrabaho bilang Program Director para sa Radyo at Telebisyon ng network at tagapamahala ng istasyon ng Channel 2 noong 1970s, ay nagsilbi bilang unang Bise Presidente at Pangkalahatang Tagapamahala ng ABS-CBN sa muling pagbubukas ng network mula 1986 hanggang 1987. Noong 1 Marso 1987, ang Channel 2 ay muling nakasama gamit ang live na espesyal na musikal, The Star Network: Ang Pagbabalík Ng Bituin (The Return of the Star) na nabanggit para sa pagkatapos-tatak-bagong numero na puting tri-ribbon channel 2 logo na may isang puting rhomboidal star (mula 1988 hanggang 1993 ang mga ribbons ay tri-kulay sa pula, berde at asul) bilang sentro ng muling pagkabuhay ng network. Sa pamamagitan ng 1988, nakuha muli ng ABS-CBN ang foothold sa Philippine TV rating mula sa namatay noong nakaraang (# 5) hanggang sa pagiging numero uno sa buong bansa - bilang resulta ng muling pagtatalaga. Sa loob ng taon, pinalaki din ng ABS-CBN ang mga programa ng balita sa [[TV Patrol]], na inilahad ng isang koponan ng mga newsreaders na binubuo ng ngayon-dating Bise Presidente [[Noli de Castro]], [[Mel Tiangco]], [[Frankie Evangelista]], at [[Angelique Lazo]], kasama ang yumaong si [[Ernie Baron]] na nagsasabi ang pang-araw-araw na taya ng panahon. Ang iba pang mga kagalang-galang na programa sa balita ay sumunod, tulad ng ''[[Magandang Gabi, Bayan]]'' pati na rin ang Cultural Magazine Show ''[[Tatak Pilipino]]'' na pinamamahalaan ng dating anchor Gel Santos-Relos at dating [[Apo Hiking Society]] na sina [[Jim Paredes]], at ''[[Hoy Gising!]]''. Ang mga programa sa libangan ng ABS-CBN ay na-update din sa serye na dati nang palabas sa [[Radio Philippines Network|RPN 9]] at [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]], na kasama ang ''[[Eat Bulaga!]]'', ''[[Okey Ka Fairy Ko!]]'', ''[[The Sharon Cuneta Show]]'', at ''[[Coney Reyes on Camera]]'', habang gumagawa ng orihinal na nilalaman, na kasama sa ''[[The Maricel Soriano Drama Special]]'', ''[[Ryan Ryan Musikahan]]'', [[Ang TV]], [[Oki Doki Doc]], [[Palibhasa Lalake]], at [[Home Along Da Riles]]. Ang isa pang tampok ng pagbabalik nito sa tuktok ng mga rating ay ang pagpapakilala ng live-action [[sentai]] at [[tokusatsu]] na mga format ng palabas mula sa Japan, kasama sina ''[[Bioman]]'', ''[[Goggle V Gavan]]'' at ''[[Shaider]]'', ang huli ang kauna-unahang programang tokusatsu na maipalabas sa Ingles at Filipino sa telebisyon ng Pilipinas full-time (pagkatapos ng isang maikling hitsura sa RPN). Ang mga programang anime na tinawag na Pilipino, ang isa pang network at telebisyon ng Pilipinas muna, ay magsisimula lamang sa paglipat sa mga dekada ng 1990, at ang ''[[Hikari Sentai Maskman]]'' ng 1987, na pinamamahalaan ng network, ay kauna-unahang nagpadala ng programa para sa mga Pilipino. Sa loob ng ilang buwan matapos ang muling pagbuhay sa Maynila, ang muling nabuhay na network ay muling nag-restart ng mga programa sa rehiyon at pag-broadcast simula sa Baguio, Cebu, Bacolod, at Davao (at kalaunan sa Zamboanga at Cagayan de Oro). Sa loob ng 1990s, tumulong din ang network sa pagbukas ng mga bagong istasyon sa iba pang mga bahagi ng bansa, habang ang pagbubukas ng mga istasyon na ginamit dati. Noong Enero 1989, nagsimulang lumipat ang ABS-CBN sa satellite broadcast, na nagpapagana sa buong bansa nang sabay-sabay na manood ng parehong programa. Ito rin ang mismong taon nang nagsimula ang network sa mga internasyonal na broadcast sa [[Guam]] at [[Saipan]], sa [[Northern Marianas]], din sa pamamagitan ng satellite, isa pa una para sa telebisyon ng Pilipinas at Asyano. Kasabay nito, sinimulan ng network na madagdagan ang bilang ng mga lokal na programa sa TV na naipalabas at ginawa. Dahan-dahan, ang istasyon ay nagtaguyod sa paggaling sa pananalapi, na nakamit ito noong 1990, regular na nakakakuha ng halos 70% ng merkado. Noong 1992, nabuo ang ABS-CBN Talent Center (ngayon ay [[Star Magic]]) at noong 1993, inilunsad ng ABS-CBN ang [[Star Cinema]] habang nagsimulang pag-iba-iba ang kumpanya. Noong 1995, inilunsad ang Star Records (ngayon [[Star Music]]). Sa taong iyon, inilunsad din ng ABS-CBN ang kanilang sariling website, ang ABS-CBN.com, ang kauna-unahang network sa telebisyon ng Pilipino sa World Wide Web. Ito ay nilikha ng departamento ng IT, Internet Media Group. (IMG, na nang maglaon ay naging [[ABS-CBN Interactive]] hanggang sa pagsasama nito sa 2015) Noong 30 Marso 1998, isinama ang ABS-CBN Holdings Corporation bilang Worldtech Holdings Corporation, para sa pangunahing layunin ng pagpapalabas ng Philippine Deposit Receipt (PDR) at ang acquisition at paghawak ng pagbabahagi ng ABS-CBN Corporation. Ang natanggap na deposito ng Pilipinas (PDR) ay ipinagpalit sa Philippine Stock Exchange sa ilalim ng grapikong simbolo ng ABSP. Namatay si Geny Lopez dahil sa cancer noong 29 Hunyo 1999, sa Estados Unidos. Nangyari ito anim na buwan bago ipinagdiwang ng network ang sanlibong taon sa pamamagitan ng pag-unve ng isang bagong logo at inaugurating nito [[Millennium Transmitter]] sa mga nasabing korporasyon, na nagreresulta sa isang mas malinaw na signal para sa mga telebisyon sa telebisyon at radyo sa Mega Manila. Noong 2002, ang [[Finance Asia]] ay nagranggo sa ABS-CBN bilang 8th pinakamahusay na pinamamahalaang kumpanya sa Pilipinas sa survey na "Asia's Best Companies 2002". Sakop ng survey ang pagganap ng mga nangungunang kumpanya sa 10 mga bansa sa Asya. Ang mga pinansya sa Pilipinas na polled sa mga namumuhunan sa institusyonal at mga analyst ng equity para sa survey na ito. Noong Agosto 2007, tinanggal ng kumpanya ang salitang "Broadcasting" mula sa pangalan nito na kung saan binago ito mula "ABS-CBN Broadcasting Corporation" sa simpleng "ABS-CBN Corporation." Ito ay inanunsyo nang publiko isang taong makalipas noong 2008 noong ika-55 na anibersaryo ng [[ABS-CBN|kapangalan na TV network]] sa pamamagitan ng isang plug na "Beyond Television". Ayon kay Eugenio Lopez III dalawang taon pagkatapos maianunsyo ang pagpapabago sa pangalan noong 27 Mayo 2010, Tagapangulo ng ABS-CBN Corporation, "Ito ay tugon sa mga pagbabago sa larangan ng media na isinagawa ng teknolohiya. Ang negosyo ng media ay lumampas sa pagsasahimpapawid lamang upang mapaloob ang iba pang mga platform." ===A2Z Tsanel=== Noong 6 Oktubre 2020, ibinalita ng kumpanya na ipapakita nila ang mga palabas at pelikula ng [[ABS-CBN]] sa pagbabalik sa ''Free TV'' sa pamamagitan ng bagong '''[[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]]''' channel simula 10 Oktubre 2020. Ito ay isang blocktime kasunduan sa pagitan ng korporasyon at [[ZOE Broadcasting Network]]. ==Subsidiaries== {{Empty section}} {{main|Talaan ng mga ari-arian ng may-ari ng ABS-CBN Corporation}} == Mga sanggunian == {{reflist}} ==External links== {{Commons category}} * {{Official website|http://www.abs-cbn.com/}} * Ella G. Mangabat (October 17, 2003). "[https://news.google.com/newspapers?id=_LhjAAAAIBAJ&sjid=eyUMAAAAIBAJ&pg=1240%2C24672332 Years of service to the Filipino: The ABS-CBN story]". ''[[Philippine Daily Inquirer]]'' * James Hookway (June 23, 2004). "[https://www.wsj.com/articles/SB108794877482744816 Filipino Broadcaster ABS-CBN Finds Growing Audience Overseas]". ''[[The Wall Street Journal]]'' * David Englander (October 15, 2014). "[http://www.barrons.com/articles/abs-cbn-philippine-broadcaster-sends-strong-buy-signal-1413381576 ABS-CBN: Philippine Broadcaster Sends Strong Buy Signal - Shares of the Philippines’ largest TV broadcaster can rise near 50% as the country continues its rapid growth.]" ''[[Barron's (newspaper)|Barron's]]'' * David Englander (March 11, 2015). "[http://www.barrons.com/articles/SB52018153252431963983004580510581179169498 ABS-CBN: Philippine Broadcaster Can Rise 25% - Philippines’ largest TV broadcaster has surged since we recommended shares last year. Stay long.]" ''[[Barron's (newspaper)|Barron's]]'' * Mark Yu (August 26, 2016). "[http://www.gurufocus.com/news/438485/abscbn-may-be-worth-your-investment ABS-CBN May Be Worth Your Investment - The Philippine media broadcasting leader offers some value]". GuruFocus.com * [http://philippines.mom-rsf.org/en/owners/companies/ Media Ownership Monitor Philippines - Media Companies: A Duopoly Rules] by VERA Files and [[Reporters Without Borders]] {{ABS-CBN|state=collapsed}} {{Media companies listed in PSE}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Abs-Cbn Corporation}} [[Kategorya:Media sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:ABS-CBN]] 2p16y4aphxy7ehtj72kywednh6br0mu 0 4275 2231360 2210719 2026-10-04T09:45:27Z Sàádî 158373 ([[c:GR|GR]]) [[File:Joseph Stalin, 1950.jpg]] → [[File:Joseph Stalin, circa 1942.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) · See "date" field in the file description; this image was only issued in 1950, other images of Stalin from 1950 (such as [[c::File:Vyshinsky, Molotov, Stalin and Mao Zedong.jpg]]) show he looked much older and that his hair and moustache were more white; pictures from 1942 (as Alamy attributes it) look more consistent, see [[c::File:19420121-kali... 2231360 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Josef Vissarionovich Stalin | native_name = {{nobold|{{lang|ru|Иосиф Виссарионович Сталин|italics=no}}<br>{{lang|ka|იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი|italics=no}}}} | image = Joseph Stalin, circa 1942.jpg | caption = Litratong opisyal ni Stalin sa lehislatibong halalan ng Unyong Sobyetiko noong 1950. | office1 = [[Talaksan:КПСС.svg|30px]]<br/>Pangkalahatang Kalihim ng Komite Sentral ng [[Partido Komunista ng Unyong Sobyetiko]] | term_start1 = 3 Abril 1922 | term_end1 = 16 Oktubre 1952 | predecessor1 = [[Vyacheslav Molotov]] (Responsableng Kalihim ng PKR(b)) | successor1 = [[Nikita Khrushchev]] (Unang Kalihim) | office2 = [[Talaksan:Coat of arms of the Soviet Union (1946–1956).svg|30px]]<br/>Tagapangulo ng Konseho ng mga Ministro ng Unyong Sobyetiko | term_start2 = 15 Marso 1946 | term_end2 = 5 Marso 1953 | 1blankname2 = Unang Diputado | 1namedata2 = {{ubl|Nikolai Voznesensky|Vyacheslav Molotov|Nikolai Bulganin}} | successor2 = Georgy Malenkov | office3 = [[Talaksan:Communist star with golden border and red rims.svg|30px]]<br/>Ministro ng Sandatahang Lakas ng Unyong Sobyetiko | term_start3 = 15 Marso 1946 | term_end3 = 3 Marso 1947 | successor3 = Nikolai Bulganin | birth_name = Ioseb Besarionis dze Jughashvili<br/>{{lang|ka|იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი}} | birth_date = 18 [L.I. 6] Disyembre 1878 | birth_place = Gori, [[Imperyong Ruso]] | death_date = {{death date and age|1953|3|5|1878|12|18|df=y}} | death_place = [[Mosku]], [[Unyong Sobyetiko]] | resting_place = Nekropolis ng Pader Kremlin<br/>Mausoleo ni Lenin (1953–1961) | party = [[Talaksan:КПСС.svg|20px]] [[Partido Komunista ng Unyong Sobyetiko]] (1912–1953) | otherparty = [[Talaksan:Red star.svg|20px]] [[Partido Obrero Sosyal-Demokratiko ng Rusya]] ([[Bolshebista]]) (1898–1912) | spouse = Ekaterine Svanidze (1906-1907)<br />Nadezhda Alliluyeva (1919-1932) | children = {{ubl|Yakov Dzhugashvili|Vasily Stalin|Artyom Sergeyev (ampon)|Svetlana Alliluyeva}} | parents = {{ubl|Besarion Jughashvili|Ekaterine Geladze}} | alma_mater = Seminaryong Teolohikal ng Tiflis | signature = Stalin Signature.svg | allegiance = {{ubl|{{flagicon image|Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg}} [[Sobyetikong Rusya]]|{{flagicon|Soviet Union|1936}} [[Unyong Sobyetiko]]}} | branch = {{ubl|[[Talaksan:Soviet Red Army Hammer and Plough.svg|20px]] [[Hukbong Pula]]|[[Talaksan:Communist star with golden border and red rims.svg|20px]] [[Sandatahang Lakas ng Unyong Sobyetiko]]}} | serviceyears = {{ubl|1918–1921|1941–1953}} | rank = [[Talaksan:Generalissimus 1.svg|30px]]<br>[[Mariskal ng Unyong Sobyetiko|Mariskal]] (1943–1945)<br>{{nowrap|[[Heneralisimo ng Unyong Sobyetiko|Heneralisimo]] (1945–1953)}} | commands = Kataas-taasang Komandante | battles = {{tree list}} * [[Himagsikang Ruso]] ** [[Himagsikang Oktubre]] * [[Digmaang Sibil ng Rusya]] ** [[Labanan sa Tsaritsyn]] ** [[Digmaang Heorhiyano–Sobyetiko]] ** [[Digmaang Polako–Sobyetiko]] * [[Digmaang Sibil sa Espanya]] * [[Digmaang Taglamig]] * [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (Dakilang Digmaang Makabayan) ** [[Operasyong Barbarossa]] ** [[Labanan sa Mosku]] ** [[Labanan sa Stalingrado]] ** [[Digmaang Karugtong]] ** [[Opensiba sa Berlin]] * [[Digmaang Sobyetiko–Hapones]] * [[Digmaang Koreano]] | footnotes = <center style="background-color:#FCF;">'''Pagkakasapi sa Institusyong Sentral at Ibang Tanggapang Hinawakan'''</center> {{unbulleted list | list_style = text-align: left | [[Talaksan:USSR COA 1936.png|15px]] 1943–1946: Komisaryong Bayan; Komisaryadong Bayan sa Tanggulan ng Unyong Sobyetiko | [[Talaksan:USSR COA 1936.png|15px]] 1941–1945: Tagapangulo; Komite ng Tanggulang Pampamahalaan ng Unyong Sobyetiko | [[Talaksan:КПСС.svg|15px]] 1922–1953: Ganap na Kasapi; Ika-11–19 na Kalihiman ng Partido Komunista ng Unyong Sobyetiko | [[Talaksan:КПСС.svg|15px]] 1920–1952: Ganap na Kasapi; Ika-9–18 Kawanihang Organisasyonal ng Partido Komunista ng Unyong Sobyetiko | [[Talaksan:Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg|15px]] 1920–1922: Komisaryong Bayan; Komisaryadong Bayan sa Inspeksyong Manggagawa-Magbubukid ng SPSR ng Rusya | [[Talaksan:Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg|15px]] 1919–1920: Komisaryong Bayan; Komisaryadong Bayan sa Pampamahalaang Kontrol ng SPSR ng Rusya | [[Talaksan:Emblem of the Ukrainian Soviet Socialist Republic (1918).svg|15px]] 1918–1919: Ganap na Kasapi; Ika-2 Komite Sentral ng Partido Komunista (Bolshebista) ng Ukranya | [[Talaksan:КПСС.svg|15px]] 1917–1953: Ganap na Kasapi; Ika-6–18 Kawanihang Pampolitika at Ika-19 Presidyo ng Partido Komunista ng Unyong Sobyetiko | [[Talaksan:Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1920–1954).svg|15px]] 1917–1923: Komisaryong Bayan; Komisaryadong Bayan sa mga Kabansaan ng SPSR ng Rusya | [[Talaksan:Russian coa 1917.svg|15px]] 1917–1918: Kasapi; Buong-Rusong Asembleyang Konstituyente ng Metropolis ng Petrogrado }} ---- <div style="text-align: center;">{{flagicon image|Flag of the Soviet Union (1936 – 1955).svg}} '''Ika-2 Pinuno ng Unyong Sobyetiko'''<br />([[Enero 21]], [[1924]] – [[Marso 5]], [[1953]])<br><center>{{flatlist|* {{big|'''←'''}} [[Vladimir Lenin]]{{*}} [[Georgy Malenkov]] {{big|'''→'''}}</center>}}</div> }} Si '''Josef Vissarionovich Stalin''' ([[Disyembre 18]], [[1878]] – [[Marso 5]], [[1953]]), ipinanganak na '''Ioseb Besarionis dze Jughashvili''', ay isang Heorhiyanong manghihimasik at politiko na naglingkod bilang pinuno ng [[Unyong Sobyetiko]] mula 1924 hanggang sa kanyang kamatayan noong 1953. Hinawakan niya ang mga pangunahing posisyon na Pangkalahatang Kalihim ng [[Partido Komunista ng Unyong Sobyetiko|Partido Komunista]] at Tagapangulo ng Konseho ng mga Ministro. Ideolohikong sumunod sa Leninistang interpretasyon ng [[Marxismo]], pinagsama niya ang dalawa upang mabuo ang [[Marxismo–Leninismo]], habang ang kanyang mga sariling ideya at patakaran ay tinatawag na [[Stalinismo]]. Ipinanganak si Stalin sa isang dukhang pamilyang manggagawa sa Gori ng [[Imperyong Ruso]]. Dumalo siya sa Seminaryong Teolohikal ng Tiflis bago tumiwalag at sumapi sa [[Partido Obrero Sosyal-Demokratiko ng Rusya]]. Sumali siya sa paksyong Bolshebista ni [[Vladimir Lenin]] at namatnugot sa pahayagang Pravda. Nakilala siya sa kanyang pagpapasimuno ng pagnanakaw at pandurukot upang makalikom ng pondo para sa partido, kaya paulit-ulit siyang inaresto at ineksilya sa [[Siberya]]. Sa pagwagi ng [[Himagsikang Oktubre]] noong 1917 ay naging bahagi si Stalin sa piling Politburo, at pagkatapos ng kamatayan ni Lenin noong 1924 ay nakibaka laban kay [[Leon Trotsky]] para sa pamumuno, kung saan siya'y nagtagumpay. Sa ilalim ng pamamahala ni Stalin, naging sentral na doktrina ng partido ang konsepto ng sosyalismo sa isang bansa. Pinalitan niya ang [[Bagong Ekonomikong Polisiya]] noong 1928 ay inilunsad ang mga limang-taong plano na nakamit ang kolektibisasyong agrikultural at mabilisang industriyalisasyon, na lumikha ng isang sentralisadong ekonomiyang komando. Gayunpaman, nagkaroon ng mga pagkagambala sa produksyon ng pagkain na umambag sa [[Holodomor]], isang panahon ng taggutom sa [[SSR ng Ukranya|Ukranya]] at [[SSR ng Kasakistan|Kasakistan]] na pumatay ng 3.9 milyong sibilyan. Pinangunahan ni Stalin ang [[Komunistang Internasyonal]] at tinulungan ang mga kilusang anti-pasista sa Europa, partikular na sa [[Digmaang Sibil ng Espanya]]. Sa pagitan ng 1936 at 1938, inalis niya ang kanyang mga kalabang politikal sa [[Dakilang Purga]]; tinatayang 18 milyong tao ang dumaan sa sistemang [[Gulag]] ng mga sapilitang kampong paggawa, at higit sa anim na milyon ang ipinatapon sa malalayong mga rehiyon ng bansa. Kasunod ng pagkabigo na magtatag ng alyansa sa [[Britanya]] at [[Pransiya]], naglagda si Stalin ng kasunduang non-agresyon sa [[Alemanyang Nazi]] ni [[Adolf Hitler]], na naging isa sa mga hudyat ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Nilabag ang kasunduan sa [[Operasyong Barbarossa]] nang sinakop ng [[Kapangyarihang Aksis|Aksis]] ang USSR, na pumilit sa kanya na sumali sa panig ng [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados]]. Sa paglupig ng [[Hukbong Pula]] sa Berlin noong 1945, lumitaw ang bansa na malaking kapangyarihan sa mundo kasama ang [[Estados Unidos]], at pumasok sa panahon ng [[Digmaang Malamig]]. Nagtayo si Stalin ng mga pro-Sobyetikong estadong papet sa [[Gitnang Europa|Gitna]] at [[Silangang Europa]], at pinangasiwaan ang unang pagsubok ng bombang atomiko sa Unyong Sobyetiko noong 1949. Pumanaw si Stalin noong 1953 matapos ma-istrok sa kanyang tanggapan, at hinalinhan ni [[Nikita Khrushchev]] bilang pinuno ng Unyong Sobyetiko. Kinondena ni Khrushchev ang pamumuno ni Stalin at nanawagan ng [[de-Stalinisasyon]] ng lipunang Sobyetiko. Itinuturing na isa sa mga pinakamahalagang tao ng [[ika-20 dantaon]], nananatiling kontrobersyal na pigura si Stalin. Naging paksa siya ng isang kulto ng personalidad sa pandaigdigang kilusang Marxista–Leninista, kung saan iginagalang siya bilang kampeon ng uring manggagawa at [[sosyalismo]]. Nananatili ang kanyang katanyagan sa [[Rusya]] at Heorhiya bilang matagumpay na pinuno na ginapi ang [[pasismo]] at nagpatibay sa katayuan ng Unyong Sobyetiko bilang pangunahing kapangyarihan sa mundo. Sa kaibhan nito, kinokondena ang kanyang rehimen bilang [[totalitaryong]] diktadura na nangasiwa sa malawakang panunupil, sapilitang deportasyon, etnikong paglilinis, libu-libong ehekusyon, at taggutom na pumatay ng milyun-milyong mamamayan. ==Talambuhay== ===Kapanganakan at pagkabata=== {{multiple image | align = left | direction = vertical | width = 200 | image1 = Stalin's house. 2017.jpg | caption1 = Ang bahay kung saan isinilang si Stalin. Bahagi ito ng museo sa [[Heorhiya]] na dedikado sa buhay niya. | image2 = Joseph Stalin birth registration crop.jpg | caption2 = Rehistrasyon ng kapanganakan ni Stalin mula sa mga talaang pangsimbahan ng Gori. }} Ipinanganak si Stalin na Ioseb Besarionis dze Jughashvili ({{lang-ka|იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი}}) noong ika-18 ng Disyembre [L.I. 6 Disyembre] 1878 sa munting bayan ng Gori, Gobernasyong Tiflis sa dating [[Imperyong Ruso]] na ngayo'y nasa [[Heorhiya]]. Bininyagan siya noong Disyembre 29 [L.I. 17] at kinilala sa palayaw na "Soso", isang diminutibo ng Ioseb. Siya ang ikatlong anak nina Besarion Ivanes dze Jughashvili at Ekaterine Giorgis asuli Geladze; pumanaw ang kanyang dalawang nakatatandang kapatid na sina Mikheil at Giorgi noong sanggol pa lamang sila.<ref name="Service 2004">{{cite book|last=Service |first=Robert|year=2004|title=Stalin: A Biography|location=Londres|publisher=Macmillan|isbn=978-0-333-72627-3}}</ref>{{rp|14-16}} {{multiple image | align = left | direction = horizontal | total_width = 250 | image1 = Vissarion Jughashvili.jpg | image2 = Ekaterina Dzhugashvili.jpg | footer = Sina Besarion Jughashvili at Ekaterine Geladze, ang mga magulang ni Stalin. }} Nagtrabaho si Besarion bilang sapatero at nag-ari ng pagawaan na sa una'y mapalad subalit nalugi nang lumalaki si Ioseb. Isang dahilan nito ay dalubhasa lamang siya sa paggawa ng tradisyonal na kasuotang Heorhiyano at hindi sa Europeo-istilong sapatos na mas lalong nagiging uso noon. Hulog sa kahirapan, nalulong si Beso sa [[Alkoholismo|alkohol]] at madahas na binubugbog ang kanyang asawa at anak. Lumayas si Ekaterine kasama si Soso noong 1883 at lumipat sa siyam na iba't ibang inuupahang silid sa sumunod na dekada. Sa panahon ng kanilang palaboy, nagkasakit si Ioseb ng [[bulutong]] noong 1884, na nag-iwan sa kanya ng mga panghabang-buhay na marka sa mukha. Tumira sila noong 1886 kina Padre Christopher Charkviani, isang pampamilyang kaibigan. Determinado na mapaaral ang kanyang anak, nagtrabaho si Keke bilang tagapaglinis at tagapaglaba para sa mga lokal na pamilya na nakiramay sa kanyang kalagayan. Naging mahigpit ngunit mapagmahal siya na ina kay Ioseb. Isang debotong [[Kristiyanismo|Kristiyano]], regular siyang dumalo kasama ang kanyang anak sa mga serbisyo sa simbahan. Tinuruan si Ioseb ng mga [[Adolesente|adolesenteng]] anak ni Charkviani ng [[wikang Ruso]]. Sa huling bahagi ng 1888, tinala siya sa edad na sampu sa Paaralang Simbahan ng Gori. Karaniwang nakalaan para sa mga anak ng klero, tiniyak ni Charkviani na matatanggap si Soso sa pamamagitan ng pagsabi na anak siya ng diakono; maaaring dahilan ito kung bakit inihayag ni Stalin noong 1934 na anak siya ng pari. Bagama't mahirap si Keke, sinigurado niyang maayos ang pananamit ng kanyang anak kapag pumasok siya sa eskwelahan, malamang sa tulong pinansyal ng mga kaibigan. Nang siya'y bata pa ay nagpakita si Stalin ng iba't ibang katangi-tanging ugali; kapag masaya, tumatalon siya sa isang paa habang nilalagutok ang kanyang mga daliri at sumisigaw ng malakas. Mahusay siya sa akademika at nagpakita ng talento sa pagpipinta at mga klaseng pandrama. Nagsimula siyang magsulat ng [[panulaan]], at naging tagahanga ng mga gawa ng nasyonalistang Heorhiyano na si Raphael Eristavi. Isa rin siyang mang-aawit sa koro na kung minsa'y kumakanta sa simbahan at mga lokal na kasalan. Naalala ng isang kaibigan noong bata pa si Stalin na siya ang "pinakamahusay ngunit pinakamakulit din na mag-aaral" sa klase. Bumuo si Ioseb at ng kanyang mga kaibigan ng pangkat o ''gang'' at madalas makipag-away sa iba pang bata. Nagdulot siya ng maraming kalokohan; iilang ulat ang nagsabi na sa isang insidente ay nag-apoy siya ng mga eksplosibong kartutso sa tindahan, at sa isa pa ay nagtali siya ng kawali sa buntot ng alagang pusa ng babae. === Rebolusyonaryong aktibidad at pag-akyat sa kapangyarihan === Pumasok si Stalin sa Seminaryong Pang-[[teolohiya]] ng Tiflis bago sumali sa Marxistang [[Partido Obrero Sosyal-Demokratiko ng Rusya|Partido Sosyal-Demokratiko ng Manggagawa ng Rusya]]. Lumikom siya ng pondo para sa paksyong [[Bolshevik]] ni [[Vladimir Lenin]] sa pamamagitan ng pagnanakaw, panunubos sa pagkidnap, mga raket sa proteksyon, at pinatnugot ang [[pahayagan]] ng partido, ang ''Pravda''. Paulit-ulit siyang naaresto at internal na pinatapon sa [[Siberia|Siberya]]. Pakatapos samsamin ang kapangyarihan noong [[October Revolution|Himagsikang Oktubre]] ng 1917 at itinatag ang isang [[one-party state|estadong may iisang partido]] sa ilalim ng [[Communist Party of the Soviet Union|Partido Komunista]], sumali si Stalin sa namamahalang Politburo nito. Nagsilbi sa [[Russian Civil War|Digmaang Sibil sa Rusya]] bago pangasiwaan ang pagkakatatag ng [[Unyong Sobyetiko]] noong 1922, naluklok siya bilang pinuno ng bansa kasunod ng pagkamatay ni Lenin noong 1924. Sa ilalim ni Stalin, naging sentral ang "[[sosyalismo]] sa isang bansa" na doktrina ng ideolohiya ng partido. Bilang resulta ng Limang-Taon na Plano, mula 1928, sumailalim ang bansa sa kolektibisasyon ng [[agrikultura]] at mabilis na industralisasyon, na nakalikha ng isang sentralisadong [[ekonomiya]]. Nakapag-ambag ang matinding pagkagambala sa produksyon ng [[pagkain]] sa malaking taggutom noong 1930–33, kabilang ang Holodomor sa [[Ukrainian Soviet Socialist Republic|Ukranya]] at ang Asharshylyk sa [[Kazakh Soviet Socialist Republic|Kazakhstan]]. Upang lipulin ang mga idineklera niyang "kaaway ng uring manggagawa", sa pagitan ng 1936 at 1938. isinagawa ni Stalin ang Malaking Pagpupurga, kung saan higit sa milyong tao ang napunta sa piitan, karamihan sa sistemang Gulag ng mga kampo ng puwersang pagtatrabaho, at hindi bababa sa 700,000 ang binitay. Sa pagdating ng 1937, nagkaroon ng buong kontrol si Stalin sa buong partido at pamahalaan. ===Kamatayan=== Ang kalusugan ni Stalin ay unti-unting lumala patungo sa katapusan ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Nagdusa siya sa aterosklorosis dahil sa matinding [[paninigarilyo]], isang katamtamang istrok noong panahon ng Parada ng Tagumpay, at isang matinding [[atake sa puso]] naman noong Oktubre 1945. ==Legasiya== ===Ideolohikong Paniniwala at Impluwensya=== Binanggit ni Stalin na tinanghal niya ang Marxismo sa murang edad na labinlima, at ito ang nagsilbing pilosopiyang gabay niya sa kanyang pagtanda. Ayon kay Kotkin, nagkaroon si Stalin ng "masigasig na Marxistang pananalig"; dagdag ni Montefiore na nagtaglay ito ng "kuwasi-relihiyoso" na halaga para sa kanya. Bagama't hindi naging nasyonalistang Heorhiyano, nahalo ang pagkamakabansa sa kanyang naunang Marxistang pananaw. Sinasabi ng Amerikanong [[mananalaysay]] na J. Rieber na lumaki siya sa isang lipunan kung saan "ang pagrerebelde ay malalim na nakaugat sa mga alamat at sikat na ritwal". Naniwala si Stalin sa pangangailangang iakma ang Marxismo sa nagbabagong panahon; noong 1917, ipinahayag niya na "may dogmatikong Marxismo at mayroong malikhaing Marxismo. Tumitindig ako sa kasunod." Iminungkahi ni Volkogonov na hinubog ang kanyang Marxismo ng "dogmatikong mentalidad" na nakuha niya sa pag-aaral sa mga institusyong panrelihiyon. Ipinahiwatig ng Britanikong iskolar Robert Service na ang maliliit na inobasyon ni Stalin sa ideolohiya ay "krudo, kahina-hinalang pag-unlad sa Marxismo" mula sa pampolitikang kapakinabangan sa halip na anumang tapat na kompromisong intelektuwal; gayunpaman, madalas siyang bumaling sa ideolohiya upang bigyang-katuwiran ang kanyang mga desisyon. Tinukoy ni Stalin ang kanyang sarili bilang isang praktiko, o mas higit na rebolusyonaryong praktikal kaysa teoretikal. Sa kanyang pagkabata, pumanig si Stalin sa Bolshebismo kaysa sa Menshebismo na mas tanyag noon sa Heorhiya. Kahit mas nakasentro ang pamumuno ng mga Bolshebista sa ideolohiya at pamumuno, mas matindi ang dinanas nilang pag-uusig mula sa pulisya kaya mas natagpuan sa ibang bansa. Ngunit hindi tulad nina Lenin, Trotsky, at Zinoviev na ginugol ang karamihan sa kanilang buhay sa pansariling eksilya sa ibayong dagat, mas pinili ni Stalin na manatili sa Rusya at magtrabaho nang ilegal para sa partido at paulit-ulit na ipinatapon. Hinamak niya ang rebolusyonaryong ibayong komunidad sa kanilang magulong pagkakaiba sa ideolohiya. Sa isa sa kanyang mga naunang gawa, ang artikulong ''Ang Krisis sa Partido at Ating mga Tungkulin'' na inilathala sa dalawang isyu ng pahayagang Proletaryong Baku noong 1909, nag-alok si Stalin ng pahapyaw na pagpuna sa dayuhang pamumuno na ika niya'y nahiwalay sa "Rusong reyalidad". Naniwala si Stalin sa isang di-maiiwasang digmaan ng uri sa pagitan ng proletaryado at burgesya na magaganap sa buong daigdig kung saan magtatagumpay ang mga uring manggagawa at magtatatag ng diktadura ng proletaryado, hinggil sa Unyong Sobyetiko bilang isang halimbawa ng naturang estado. Kasabay nito ang pagsupil sa dayuhan at lokal na mga kaaway upang matiyak ang ganap na pagdurog sa mga uring may-ari, at sa gayo'y tumindi ang tunggalian ng uri sa pagsulong ng sosyalismo. Bilang isang kasangkapan sa propaganda, ang pagpapahiya ng mga kaaway ay nagpaliwanag sa lahat ng kulang-kulang na politikal at ekonomikong kinalabasan, mga paghihirap na dinanas ng taumbayan, at mga kabiguang militar. Itinuring ni Stalin ang mga bansa na kontinhenteng entidad na nabuo ng kapitalismo at maaaring sumanib sa iba. Itinuring niya ang lahat ng bansa bilang likas na magkakapantay-pantay at sa huli naman ay magsasama-sama sila iisang pandaigdigang komunidad. Ika niya na dapat ihandog ang "karapatan ng paghiwalay" sa mga etnikong minorya ng Imperyong Ruso, ngunit hindi sila dapat hikayatin na gawin ito. Pananaw niya na kung sila ay magiging ganap na nagsasarili, magiging kontrolado sila ng pinakareaksyonaryong bahagi ng kanilang lipunan. Ang pagpabor ni Stalin sa pakanlurang pagpapalawak ng USSR sa Silangang Europa ay nagdulot sa mga akusasyon ng pagkiling sa imperyalismong Ruso. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{BD|1878|1953|Stalin, Joseph}} [[Kategorya:Mga politiko ng Unyong Sobyet]] f4iz2xokae2s71seujwichrk4sr98io 4 9923 2231385 2231070 2026-10-04T10:47:12Z Ryomaandres 8044 /* Oktubre 2026 */ 2231385 wikitext text/x-wiki {{ABNkahon}} Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na panuntunan ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang panuntunan na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga hakbang at panuntunan na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''. ==Mga hakbang at panuntunan== Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?": ====Unang hakbang: Pumili==== *Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag. *Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan. *Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal. *Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa. *Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba). *Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?". *Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit. *Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?" *Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa. ====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyo?"==== *Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan". *Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan. *Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?" ====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina==== *Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord. :Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt> ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}. ====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsiyonal kung sariling-gawa==== *Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe: ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}} *Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo. ====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan==== *Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap. *Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba. == Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' == <!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)--> {| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;" | style="padding-top:4px; text-align:center;"| [[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]] [[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]] <!---{{Archive list long}}----> |}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN--> '''''Alam ba ninyo...''''' <!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO--> === Oktubre 2026 === *...na ang adbokasiya ni [[Miss USA 2022]] '''[[Morgan Romano]]''' ay ang pagtataguyod ng '''[[Kababaihan sa STEM|kababaihan]]''' sa larangan ng '''[[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika|STEM]]'''? *...na ang '''[[Noli, Liguria|Noli]]''' ang luklukan ng '''[[Republika ng Noli]]''', isa sa mga '''[[mga republikang pandagat|republikang pandagat]]'''? *...na ang lumang estrukturang '''[[Gusaling First United]]''' sa [[Kalye Escolta]] ay napapanatili sa pamamagitan ng '''[[mapang-angkop na muling paggamit]]'''? *...na ang '''[[Bantayog ni Bonifacio]]''' ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? === Setyembre 2026 === *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? *...na biktima ng [[pekeng balita]] sa pamamagitan ng '''[[lumilikhang AI]]''' si Kong. '''[[Renee Co]]''' ng [[Kabataan Partylist]], na ipinamukha siyang kapamilya ng kontrobersiyal na si Kong. '''[[Zaldy Co]]'''? *...na ang mga serye ng mga laro sa computer na '''''[[Age of Empires]]''''' at '''''[[Age of Mythology]]''''' ay kapuwa matagumpay sa komersiyo at sa mga kritiko? *...na tinatrato ng '''[[materyalismong istoriko]]''' nina [[Marx]] at [[Friedrich Engels|Engels]] ang [[tunggalian ng uri]] bilang pangunahing mekanismo ng pagbabago sa kasaysayan, kung saan nangyayari ang mga '''[[himagsikang panlipunan]]''' kapag sa loob ng '''[[moda ng produksiyon]]''', ang umiiral na '''[[mga relasyon sa produksiyon]]''' ay humadlang sa pag-unlad ng '''[[mga puwersa ng produksiyon]]'''? *...na ibinenta ni '''[[Jiro Manio]]''' ang kaniyang tropeo mula sa [[Gawad Urian]], bagay na napanaluhan niya bilang ang pinakabatang nagwagi bilang 'Pinakamahusay na Aktor' sa edad na 12? *...na ang '''[[Ilog Irawadi]]''' ay dumadaloy sa mga makasaysayang [[Talaan ng mga kabesera ng Myanmar|kabeserang Birmano]] gaya ng '''[[Bagan]]''', '''[[Mandalay]]''', '''[[Amarapura]]''', at '''[[Inwa|Ava]]'''? *...na ang mga ''[[comune]]'' ng '''[[Fiumefreddo di Sicilia]]''', '''[[Forza d'Agrò]]''', '''[[Motta Camastra]]''', at '''[[Savoca]]''' ay nagsilbing mga '''[[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon|lokasyon]]''' ng '''[[Corleone]]''' para sa pelikulang '''''[[The Godfather]]''''' sa ilalim ng direksiyon ni '''[[Francis Ford Coppola]]'''? *...na ang '''[[Bundok Kenya]]''' ay mahalagang aspekto sa buhay at kultura ng mga pangkat etniko gaya ng '''[[mga Kikuyu|Kikuyu]]''', '''[[mga Meru|Meru]]''', '''[[mga Embu|Embu]]''', at '''[[mga Maasai|Maasai]]'''? === Mayo 2026 === *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''', '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Tāj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''', matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? === Abril 2026 === *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? *...na ang '''[[Digmaang Daang Taon]]''' ay bunsod ng tunggalian hinggil sa '''[[Dukado ng Aquitania]]'''? *...na ang [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya|Pandaigdigang Pamanang Pook]] na '''[[Cinque Terre]]''', na nangangahulugang 'Limang Lupain', ay tumutukoy sa mga [[comune|bayan]] at [[frazione|nayon]] ng '''[[Monterosso al Mare]]''', '''[[Vernazza]]''', '''[[Corniglia]]''', '''[[Manarola]]''', at '''[[Riomaggiore]]'''? *...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]? === Marso 2026 === *...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''? *...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''? *...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''? *...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''? *...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''? <!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki--> [[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]] 54qc3ptyc4m5ul14fc5l6q9oewx3mlb 0 13798 2231246 2225603 2026-10-04T00:36:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231246 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Anak Dalita | image = Anak Dalita (1956).jpg | caption = Poster ng pelikula | director = [[Lamberto V. Avellana]] | producer = [[Narcisa de Leon]] | writer = Rolf Bayer {{Infobox|decat=yes|child=yes|label1=Mga kasangguni sa kuwento|data1={{ubl|Estrella Alfon|T. D. Agcaoili}}}} | starring = {{ubl|[[Rosa Rosal]]|[[Tony Santos Sr.]]|[[Vic Silayan]]|Joseph de Cordova|Leroy Salvador|Vic Bacani}} | music = Francisco Buencamino Jr. | cinematography = Mike Accion | editing = Enrique Jarlego | distributor = [[LVN Pictures]] | released = {{Film date|1956|3|20}} | runtime = 119 minuto | country = Pilipinas | language = {{ubl|Filipino|Ingles}} }} Ang '''''Anak Dalita''''' (pamagat sa wikang {{langx|en|Child of Sorrow}}) ay isang pelikulang Pilipino noong 1956 na may genre na trahedya at [[Pelikula sa krimen|dramang pangkrimen]] sa direksiyon ni [[Lamberto V. Avellana]] mula sa isang salaysay at dulang pampelikulang isinulat ni Rolf Bayer at kalakip sina Estrella Alfon at T. D. Agcaoili bilang mga kasangguni sa kuwento.<ref name="NY Times">{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/437632/Anak-Dalita/overview |archive-url=https://web.archive.org/web/20120329123143/http://movies.nytimes.com/movie/437632/Anak-Dalita/overview |url-status=dead |archive-date=Marso 29, 2012 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2012 |title=Anak Dalita |access-date=Oktubre 25, 2011 }}</ref> Sa mga barong-barong ng Maynila ang eksena ng pelikula, sa panahong pagkaraan ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Isinasalaysay nito sina Cita at Vic na magkasamang nanirahan sa bumabangong kabisera. Isang [[patotot]] na may mabuting pakay si Cita, habang bayani naman si Vic na naglingkod bilang isa sa mga kasapi ng [[Ipinadalang Lakas ng Pilipinas sa Korea]] (PEFTOK) noong [[Digmaang Koreano]]. Nang masangkot sila sa masasamang mga plano ni Cardo, nagtulungan sila kasama si Padre Fidel para pigilan ang kaniyang mga balak. Iginawa at ipinamahagi ng [[LVN Pictures]] ang pelikula, na ipinalabas sa mga sinehan noong ika-20 ng Marso 1956, ngunit hindi ito pumatok sa takilya. Gayunpaman, naging isa sa mga obra maestra ni Avellana sa pelikula ang likhang ito at isa sa pinakadakilang mga pelikulang Pilipino na nilikha dahil sa maraming mga parangal, magandang mga kritisismo, at kahalagahan na ibinigay ng mga kritiko at iskolar sa pelikula sa makabagong panahon.<ref name="Tsuchigomori">{{cite web|url=https://www.abs-cbn.com/ancx/culture/movies/09/19/20/anak-dalita-recollections-from-the-set-of-a-filipino-film-classic|title='Anak Dalita:' The stories behind the scenes of a Filipino film classic|date=Setyembre 19, 2020 |website=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] |access-date=Hunyo 15, 2021|last=Gomez|first=Jerome}}</ref><ref name="Teru-nii">{{cite web|url=https://www.pep.ph/guide/movies/2577/indie-filmmakers-pay-tribute-to-movie-legend-rosa-rosal|title=Indie filmmakers pay tribute to movie legend Rosa Rosal|date=Setyembre 11, 2008|website=Philippine Entertainment Portal |access-date=Hunyo 15, 2021|last=Dimaculangan|first=Jocelyn}}</ref><ref name="Monina">{{cite book |last=Mercado |first=Monina |title= Doña Sisang and Filipino Movies|year= 1977|publisher=Vera-Reyes, Inc.|location=Pilipinas}}</ref> Napili ang pelikula bilang kalahok ng Pilipinas para sa ''Best Foreign Language Film'' sa [[Ika-29 na Gawad Academy]] subalit hindi ito tinanggap bilang isa sa mga pagpipilian.<ref>Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences</ref> Nakakuha ng gawad na ''Golden Harvest for Best Film'' ang pelikula sa [[Paligsahan ng Pelikula ng Asya-Pasipiko]] sa Hong Kong.<ref>{{cite web|url=https://ph.asiatatler.com/life/the-glory-and-the-glamour-reminiscing-the-golden-years-of-philippine-cinema|title=The Glory And The Glamour: Reminiscing The Golden Years Of Philippine Cinema|date=Marso 18, 2020|website=[[Tatler|Tatler Philippines]]|access-date=Hunyo 15, 2021|last=Mondoñedo|first=Baboo|archive-date=Hunyo 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615044141/https://ph.asiatatler.com/life/the-glory-and-the-glamour-reminiscing-the-golden-years-of-philippine-cinema|url-status=dead}}</ref> == Banghay == Nang pauwi si Cita sa kaniyang pamayanan na matatagpuan sa nasirang simbahan sa Maynila pagkaraan ng digmaan, pumunta siya sa bahay ni Aling Tinay na nakaratay sa higaan at sinabi sa kaniya na uuwi na ang kaniyang anak na si Vic mula sa pagkakadestino sa Timog Korea. Habang pauwi ang buong pangkat ng PEFTOK, ipinaalam ni Ipe, ang nakababatang kapatid ni Cita, kay Vic na naghihingalo na ang kaniyang ina. Agad na umuwi siya sa kanilang tahanan dahil dito. Sa wakas, nakita ni Aling Tinay ang kaniyang anak, ngunit namatay ito kalaunan sa mga bisig ni Vic. == Mga tauhan == *[[Rosa Rosal]] bilang Cita<ref name="Teru-nii"/> *[[Tony Santos, Sr.]] bilang Vic *[[Joseph de Cordova]] bilang Kardo *[[Vic Silayan]] bilang Padre Fidel *[[Vic Bacani]] bilang Ipe *[[Leroy Salvador]] bilang Sundalo *[[Rosa Aguirre]] bilang Tinay *[[Oscar Keesee]] bilang Tagapamahala ng Club (bilang Oscar Keese) *Alfonso Carvajal bilang Opisyal sa Adwana *[[Johnny Reyes]] bilang Manggagamot sa Hukbong-katihan *[[Eddie Rodriguez]] bilang Eddie *[[Arturo Moran]] bilang Gerry == Produksiyon == Hindi tulad ng karamihan sa mga produksiyon ng LVN noong mga panahong iyon, walang kahit isang pagtatanghal ng pag-awit o sayaw ang ''Anak Dalita'' dahil sa tema nitong kahirapan at krimen sa Maynila kasunod ng digmaan, at dahil din sa kadahilanang hindi malalaking mga pangalan sa takilya ang pangunahing mga tauhan sa pelikula. Muntik nang tanggihan ni [[Narcisa de Leon]], na mas kilala bilang Doña Sisang at nagtatag ng LVN Pictures, ang proyekto, dahil sa nasabing mga salik. Mabuti na lamang na hinimok siya ng kaniyang anak na si Manuel de Leon na sang-ayunan ang proyekto, sapagkat naniwala siya sa dulang pampelikula nito.<ref name="Tsuchigomori"/><ref name="Monina"/> === Mga pook === Kinunan ang pelikula sa [[Intramuros]]. Ayon sa mga gunita ng anak na babae ng direktor na si Ivi Avellana Cosio, ginamit ng kaniyang ama ang mga umiiral na lugar bilang tagpuan ng pelikula. Para sa mga bahagi ng pelikula na nagpapakita ng mga bahay na yari sa kahoy, humingi ang direktor at ang kaniyang pangkat ng pahintulot mula sa mga residente at may-ari para magamit ang kanilang mga tirahan bilang tagpuan ng mga tauhan ng pelikula. Pansamantalang inilipat ang mga residente sa kalapit na mga bahay hanggang sa matapos ang pagkuha ng mga tagpo ng pelikula.<ref name="Tsuchigomori"/> == Pagbabalik sa dating kalagayan == Dihital na ini-''scan'' at ibinalik sa dating kalagayan ng [[ABS-CBN Film Restoration Project]] ang pelikula. Unang itinanghal onlayn noong ika-31 ng Oktubre 2020 ang bersiyon ng pelikula na dihital na ini-''scan'' at ibinalik sa dati, bilang isang natatanging pagpapalabas para sa eksibisyong Pista ng Pelikulang Pilipino.<ref>{{cite web|url=https://www.bworldonline.com/pista-ng-pelikulang-pilipino-goes-online/|title=Pista ng Pelikulang Pilipino goes online|date=Oktubre 23, 2020|website=[[BusinessWorld]]|access-date=Nobyembre 9, 2021|last=Chua|first=Zsarlene B.|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109125830/https://www.bworldonline.com/pista-ng-pelikulang-pilipino-goes-online/|archive-date=Nobiyembre 9, 2021|url-status=dead}}</ref> Ini-''livestream'' ng ''Facebook page'' ng ABS-CBN Film Restoration ang bersiyong 2K ng pelikula noong ika-31 ng Marso 2021, sa bisperas ng [[Mahal na Araw]].<ref>{{cite web |author= |date=Marso 30, 2021 |title=6 events to check out this week of March 31 to April 4 |url=https://cnnphilippines.com/life/leisure/the-guide/2021/3/30/holy-week-event-guide-2021.html |access-date=Nobyembre 9, 2021 |website=[[CNN Philippines]] |quote=Anak Dalita streaming: ABS-CBN Film Restoration will stream Lamberto Avellana’s classic film 1956 “Anak Dalita” on Mar. 31, 7 p.m. |archive-date=Nobyembre 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109063305/https://cnnphilippines.com/life/leisure/the-guide/2021/3/30/holy-week-event-guide-2021.html |url-status=dead }}</ref> == Mga gawad == {|| class="wikitable sortable" |- ! width="10%"| Taon ! width="30%"| Nagbigay ng gawad ! width="25%"| Kaurian ! width="25%"| Lahok ! width="10%"| Bunga |- | align="center"| 1956 ! align="left"| [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Asya-Pasipiko]] | align="left"| ''Best Film'' | align="center"| [[Lamberto V. Avellana]] | {{won}} |- | rowspan="1" align="center"| 1958 ! align="left"| [[Gawad FAMAS]] | align="left"| ''International Prestige Award of Merit'' | align="center"| LVN Pictures | {{won}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga kawing panlabas == *{{IMDb title|0372761|Child of Sorrow}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 1956]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga Pelikulang Nanalo sa FAMAS]] [[Kategorya:LVN Pictures]] [[Kategorya:Lamberto V. Avellana]] saim9mtfvkvpgpa4f3i8lsc52xwianc 0 20504 2231238 2231042 2026-10-03T23:19:06Z ~2026-53302-76 167107 Ayusin mo. 2231238 wikitext text/x-wiki {{update||date=Nobyembre 2023}} {{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}} Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa '''GMA''' mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961. ==Kasalukuyang Orihinal na Programa== ''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Balita=== * ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Breaking News]]'' {{small|(up-to-the-minute breaking news, 2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Express]]'' {{small|(45-minute noontime newscast, 2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras News Alert]]'' {{small|(hourly news update, 2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras sa Tanghali]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras sa Umaga]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Weekend]]'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} * ''[[24 Oras|24 Oras Tonite]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} *''GMA Weekend Report'' {{small|(2007-kasalukuyan)}} * ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-kasalukuyan)}} * ''[[Saksi|Saksi Breaking News]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} ===Current affairs=== * ''Adyenda'' {{small|(2009-kasalukuyan)}} * ''Alisto'' {{small|(2013-kasalukuyan)}} * ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-kasalukuyan)}} *''Debate with Mare at Pare'' {{small|(1998-kasalukuyan)}} * ''[[Diyos at Bayan]]'' {{small|(1998-kasalukuyan)}} * ''Earthflight'' {{small|(2015-kasalukuyan)}} * ''Front Row'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Frozen Planet'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} * ''[[Imbestigador]]'' {{small|(2000-kasalukuyan)}} * ''i-Witness'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} * ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' {{small|(2004-kasalukuyan)}} * ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} * ''Planet Earth'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Power House'' {{small|(2014-kasalukuyan)}} * ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-kasalukuyan)}} * ''Resibo: Walang Lusot ang May Atraso'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} * ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-kasalukuyan)}} * ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-kasalukuyan)}} * ''Y Speak 2.0'' {{small|(2007-kasalukuyan)}} ===Drama=== ====Serye==== * ''Born to Shine'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''Kamao'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Taskforce Firewall'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''The Master Cutter'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} ====Antolohiya==== * ''Barangay Love Stories'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''Magpakailanman'' {{small|(2002-kasalukuyan)}} * ''Regal Studio Presents'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Variety=== * ''All-Out Sundays'' {{small|(2020-kasalukuyan)}} * ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-kasalukuyan; co-produced with [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}} * ''TiktoClock'' {{small|(2022-kasalukuyan)}} ===Palaro=== * ''Family Feud'' {{small|(2008-kasalukuyan)}} * ''The Clash'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} * ''The Clash Teens'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''The Voice Generations'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} ===Komedya=== * ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-kasalukuyan)}} * ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy ang Kwento]]'' {{small|(2010-kasalukuyan)}} ===Talk show=== * ''Cayetano in Action with Boy Abunda'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} *''Fast Talk with Boy Abunda'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} * ''Gandang Gabi, Vice!'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} * ''Sarap, 'Di Ba?'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} *''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-kasalukuyan)}} *''The Boobay and Tekla Show'' {{small|(2019-kasalukuyan)}} ===Serbisyo publiko=== * ''Kapwa Ko Mahal Ko'' {{small|(1975-kasalukuyan)}} ===Realidad=== * ''Pinoy Big Brother'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''Stars on the Floor'' {{small|(2025-kasalukuyan)}} * ''The Voice Kids'' {{small|(2026-kasalukuyan)}} ===Impormatibo=== * ''Amazing Earth'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} * ''AHA!'' {{small|(2010-kasalukuyan; produced by GMA News and Public Affairs)}} * ''AgriPreneur'' {{small|(2019-kasalukuyan)}} * ''Dami Mong Alam, Kuya Kim!'' {{small|(2024-kasalukuyan)}} * ''Healing Galing'' {{small|(2023-kasalukuyan)}} * ''iBilib'' {{small|(2012-kasalukuyan)}} * ''Pera Paraan'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} * ''Turbo Zone'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Relihiyoso=== * ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-kasalukuyan, co-produced with [[CBN Asia]])}} ===Pelikula at espesyal na presentasyon=== * ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-kasalukuyan)}} * ''GMA Regional TV Presents'' {{small|(2018-kasalukuyan)}} *''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-kasalukuyan)}} ==Kasalukuyang Banyagang Programa== ''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Drama=== *''Her Private Life'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''Lie After Lie'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''Mako Mermaids'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''The Penthouse'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Animated=== *''Angry Birds Toons'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} *''Hunter x Hunter'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} *''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-kasalukuyan)}} *''[[One Piece]]'' {{small|(2020-kasalukuyan)}} *''Slam Dunk'' {{small|(2021-kasalukuyan)}} ===Talk=== * ''In Touch with Charles Stanley'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-kasalukuyan)}} ==Pangrehiyong Programa== ''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong. ===Balita=== *''24 Oras News Alert Ilocos'' {{small|(GMA Ilocos)}} *''24 Oras News Alert Northern Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}} *''24 Oras News Alert North Central Luzon'' {{small|(GMA Dagupan)}} *''24 Oras News Alert Cagayan Valley'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}} *''24 Oras News Alert Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}} *''24 Oras News Alert Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}} *''24 Oras News Alert Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}} *''24 Oras News Alert Bikol'' {{small|(GMA Bicol)}} *''24 Oras News Alert Western Visayas'' {{small|(GMA Iloilo)}} *''24 Oras News Alert Negros'' {{small|(GMA Bacolod)}} *''24 Oras News Alert Central Visayas'' {{small|(GMA Cebu)}} *''24 Oras News Alert Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}} *''24 Oras News Alert Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}} *''24 Oras News Alert Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}} *''24 Oras News Alert Southern Mindanao'' {{small|(GMA Davao)}} *''24 Oras News Alert Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}} *''24 Oras News Alert Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}} *''24 Oras News Alert Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}} *''24 Oras Ilokano'' {{small|(GMA Ilocos)}} *''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}} *''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(GMA Dagupan)}} *''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}} *''24 Oras Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}} *''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}} *''24 Oras Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}} *''24 Oras Bikol'' {{small|(GMA Bicol)}} *''24 Oras Western Visayas'' {{small|(GMA Iloilo)}} *''24 Oras Negros'' {{small|(GMA Bacolod)}} *''24 Oras Central Visayas'' {{small|(GMA Cebu)}} *''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}} *''24 Oras Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}} *''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}} *''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(GMA Davao)}} *''24 Oras Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}} *''24 Oras Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}} *''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}} ===Morning show=== *''Arangkada'' {{small|(GMA Iloilo)}} *''Buena Mano Balita'' {{small|(GMA Cebu)}} *''Buenos Dias Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}} *''Good Morning Amianan'' {{small|(GMA Ilocos)}} *''Good Morning Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}} *''Maayong Buntag Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}} *''Maayong Buntag Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}} *''Magandang Umaga Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}} *''Magandang Umaga Po Lambak ng Cagayan'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}} *''Magandang Umaga Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}} *''Magandang Umaga Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}} *''Marhay na Aga Bicolandia'' {{small|(GMA Bicol)}} *''Maupay nga Aga Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}} *''Mayad na Timprano Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}} *''Naimbag nga Morning Hilagang Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}} *''Primera Balita'' {{small|(GMA Dagupan)}} *''The Morning Show'' {{small|(GMA Bacolod)}} *''Una Ka BAI!'' {{small|(GMA Davao)}} ===Public affairs programs=== * ''[[Biyaheng DO30]]'' {{small|(GMA Davao, co-produced with Davao City Government)}}<ref>{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out "Byaheng DO30" With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}</ref> ===Mga maikling segment=== *''People, Places & Events'' {{small|(GMA Dagupan)}} ===Relihiyoso=== *''Word of God'' {{small|(GMA Dagupan)}} ===Pelikula at espesyal na presentasyon=== * ''Kadayawan Festival'' {{small|(GMA Davao)}} * ''Sabado Box Office Hits'' {{small|(GMA Cebu and GMA Davao)}} * ''Siete Palabras at the Cebu Metropolitan Cathedral'' {{small|(GMA Cebu)}} * ''Siete Palabras at the San Pedro Cathedral'' {{small|(GMA Davao)}} * ''Sinulog Festival'' {{small|(GMA Cebu)}} ==Mga Paparating na Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Orihinal=== ;Drama *[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']] *''Sireno'' *''A Lifetime With You'' *''For The Love of Kobe'' *''A Family Like Us'' *''A Mother'' 's ''Tale'' ===Banyagang Programa=== ;Animated *''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}} *''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}} *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network] *https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp ==Mga Panlabas na Link== * [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site] * [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website] * [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website] * [http://www.gmanetwork.com Official website] {{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] jaxvedry27l9p8298wk7x8w82eg8s04 0 41606 2231284 2188007 2026-10-04T05:39:26Z R. Henrik Nilsson 148755 Talaksan : Circa 1940s Radius Ltd No 48 half pint kerosene blowtorch made in Sweden view 1.jpg | thumb | Suplete mula sa dekada 1940. 2231284 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:G502_Overhead.jpg|alt=|thumb| Paghihinang gamit ang patpat sa itaas]] Ang '''paghihinang''' ay isang proseso ng paggawa na nagdudugtong sa mga materyales, karaniwang [[metal]] o termoplastiko, pangunahin sa pamamagitan ng paggamit ng mataas na temperatura upang matunaw ang mga bahagi nang magkasama at payagan ang mga ito na lumamig, na nagiging sanhi ng pagsasanib. Kasama sa mga karaniwang alternatibong pamamaraan ang paghihinang solbente (ng termoplastiko) gamit ang mga kimikal upang matunaw ang mga materyales na pinagbuklod nang walang init, at mga prosesong estadong-solido ng paghihinang na nagbubuklod nang hindi natutunaw, tulad ng presyon, malamig na paghihinang, at dipusyong pagbibigkis. Ang paghihinang ng metal ay naiiba sa mga kaparaanang sa pagbubuklod ng mas mababang temperatura tulad ng pagsoldado ng tanso at pagsoldado ng ibang metal, na hindi natutunaw ang baseng metal (magulang na metal) at sa halip, nangangailangan ng pag-agos ng pampunong metal upang patatagin ang kanilang mga dikit. Sa [[wikang Tagalog]], tinatawag din na paghihinang ang pagsoldado. == Kasaysayan == [[Talaksan:Iron Pillar, Delhi, May 2008.jpg|thumb| Ang bakal na haligi ng [[Delhi]], [[India|Indya]]]] Mababakas ang kasaysayan ng pagkakabit ng mga metal sa ilang libong taon. Ang pinakaunang mga halimbawa nito ay nagmula sa Panahon ng [[Panahong Bronse|Tanso]] at [[Panahong Bakal|Bakal]] sa [[Europa]] at [[Gitnang Silangan]]. Sinaad ng sinaunang Griyegong mananalaysay na si [[Herodotus|Herodoto]] sa ''Historíai'' ng ika-5 dantaon BC na si Glauco ng Tsiyo "ay ang taong nag-iisang nag-imbento ng paghihinang sa bakal".<ref>Herodotus. ''The Histories''. Trans. R. Waterfield. Oxford: Oxford University Press. Book One, 25. (sa Ingles)</ref> Ginamit ang paghihinang pinanday sa pagtatayo ng haliging Bakal ng Delhi, na itinayo sa [[Delhi]], Indya noong mga 310 AD at tumitimbang ng 5.4&nbsp;metriko tonelada.<ref>{{Harvard citation no brackets|Cary|Helzer|2005}} (sa Ingles)</ref> Nagdala ang [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] ng mga pag-unlad sa paghihinang pinanday kung saan binabayo ng mga panday ng paulit-ulit ang pinainit na metal hanggang sa naganap ang pagsasanib. Noong 1540, inilathala ni Vannoccio Biringuccio ang ''De la pirotechnia'', na kinabibilangan ng mga paglalarawan ng operasyon ng pagpapanday.<ref name="LE111">Lincoln Electric, p. 1.1-1 (sa Ingles)</ref> Bihasa ang mga manggagawa ng [[Renasimiyento]] sa proseso, at patuloy ang industriya na lumago sa mga sumunod na dantaon.<ref name="LE111" /> == Mga isyu sa kaligtasan == Maaaring mapanganib at hindi maganda sa kalusugan ang paghihinang kung hindi gagawin ang tamang pag-iingat. Gayunpaman, lubos na nakakabawas ang paggamit ng bagong [[teknolohiya]] at wastong proteksyon sa mga panganib ng pinsala at kamatayan na nauugnay sa paghihinang.<ref>ANSI/AWS Z49.1: "Safety in Welding, Cutting, and Allied Processes" (2005) (sa Ingles)</ref> == Mga gastos == Bilang isang prosesong pang-industriya, gumaganap ang halaga ng paghihinang ng isang mahalagang papel sa mga desisyon sa [[pagmamanupaktura]]. Maraming iba't ibang walang tiyak na halaga ang nakakaapekto sa kabuuang gastos, kabilang ang gastos sa kagamitan, gastos sa paggawa, gastos sa materyal, at gastos sa enerhiya.<ref name="Weman18489">Weman, pp. 184–89 (sa Ingles)</ref> == Mga kagamitan == === Suplete === [[Talaksan:Circa 1940s Radius Ltd No 48 half pint kerosene blowtorch made in Sweden view 1.jpg|thumb|Suplete mula sa dekada 1940.]] Ang '''suplete'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gabby|Blowtorch}}</ref> (Kastila: ''soplete'', Pranses: ''lampe à souder'', Aleman: ''Lötlampe'', Ingles: ''blow torch'', ''blowtorch'', ''blowlamp'', ''flame gun'', o ''flamegun'') ay isang kagamitan sa paghihinang, na parang baril o sulo, na bumubuga ng apoy para tumunaw ng tanso o tingga. Kinakargahan ito ng mga likidong gasolina, katulad ng [[kerosina]], [[butano (gas)|butano]] (''[[butane]]''), o [[propano]] (''[[propane]]''). == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Inhenyeriyang mekanikal]] la17mh85xwan445nfuqtnbctqlytjem 0 43473 2231257 2217053 2026-10-04T01:53:02Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231257 wikitext text/x-wiki {{Infobox|name=Ariwanas |title=Ariwanas |image= [[Talaksan:ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg|300px]] |caption=Litrato ng sentrong galaktiko ng Ariwanas sa isang gabi ng kalawakan na nasa taas ng Obserbatoryong Paranal |titlestyle=background: #30D5C8lc; |headerstyle=background: |belowstyle=background: #30D5C8; |labelstyle=background: inherit; |header1= Dato ng obserbasyon |label2=[[Galaxy morphological classification|Uri]] |data2=SBc ([[barred spiral galaxy|Galaksiyang papilipit na may bareta]]) |label3=[[Diyametro]] |data3=87,400 ± 3,600 na [[sinag-taon|taong-liwanag]] (26.8 ± 1.1 kpc)<ref name="Goodwin">{{cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observator |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G }}</ref> |label4= Kapal |data4= 1,000 mga [[sinag-taon|taong-liwanag]]<ref name="ask-astro">{{cite web | last = Christian | first = Eric | last2 = Safi-Harb | first2 = Samar | publisher=NASA: Ask an Astrophysicist | title = How large is the Milky Way? | url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/980317b.html | accessdate = 2007-11-28 }}</ref> |label10=[[Galaksiyang Taon|Panahon ng rotasyong galaktiko]] ng [[Araw (astronomiya)|Araw]] |data10=250 milyong mga taon (negative rotation)<ref>{{cite web |url=http://www.nasa.gov/worldbook/galaxy_worldbook.html |title=NASA – Galaxy |publisher=Nasa.gov |date=2007-11-29 |accessdate=2010-08-10 |archive-date=2005-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050508093645/http://www.nasa.gov/worldbook/galaxy_worldbook.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|author=Dec16th2008 |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |publisher=Universe Today |date= |accessdate=2010-08-10}}</ref> |label11=[[Teoryang alon ng densidad|Panahon ng rotasyon ng gawi na papilipit]] |data11=50 milyong mga taon<ref name = gasdynamics>{{cite journal | doi=10.1046/j.1365-8711.2003.06358.x | arxiv=astro-ph/0212516 | title=Gas dynamics in the Milky Way: second pattern speed and large-scale morphology | year=2003 | author=Bissantz, Nicolai | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=340 | issue=3 | pages=949 | last2=Englmaier | first2=Peter | last3=Gerhard | first3=Ortwin |bibcode = 2003MNRAS.340..949B }}</ref> |label12=[[Galaksiyang espayral na may bara|Panahon ng rotasyon ng gawi na pabareta]] |data12=15 hanggang 18 milyong mga taon<ref name=gasdynamics/> |label13=Ang tulin ay kaugnay ng [[Cosmic microwave background|CMB]] [[Rest frame|kalagayan ng pamamahinga]] |data13=552 km/s<ref name="dipole">{{cite journal | author=Kogut, A.; Lineweaver, C.; Smoot, G. F.; Bennett, C. L.; Banday, A.; Boggess, N. W.; Cheng, E. S.; de Amici, G.; Fixsen, D. J.; Hinshaw, G.; Jackson, P. D.; Janssen, M.; Keegstra, P.; Loewenstein, K.; Lubin, P.; Mather, J. C.; Tenorio, L.; Weiss, R.; Wilkinson, D. T.; Wright, E. L. | title=Dipole Anisotropy in the COBE Differential Microwave Radiometers First-Year Sky Maps | url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1993-12-20_419_2_0/page/n1 | journal=Astrophysical Journal | year=1993 | volume=419 | page=1 | bibcode=1993ApJ...419....1K | doi=10.1086/173453 |arxiv = astro-ph/9312056 }}</ref> |below= Tingnan din: [[Galaksiya]], [[Talaan ng mga galaksiya]] }} Ang '''Ariwanas'''<ref name=Stoivane/>, na tinatawag ding '''Balatas'''<ref name="Stoivane">{{Cite web |url=https://diksiyonaryo.ph/search/balatas |title=Archive copy |access-date=2019-03-18 |archive-date=2019-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819184102/https://diksiyonaryo.ph/search/balatas |url-status=dead }}</ref> o '''Daang Magatas''' at '''Daang Malagatas''', ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Milky Way''<ref name=Stoivane/>, lit. Daang Malagatas, o Daang Magatas) ay isa sa 170&nbsp;bilyon ({{nowrap|1.7 × 10¹¹}}) na mga [[galaksiya]] sa [[uniberso|mapagmamasdang uniberso]] <ref name=apj624_2>Gott III, J. R.; et al. (2005). "A Map of the Universe". Astrophysical Journal 624 (2): 463–484. arXiv:astro-ph/0310571. Bibcode 2005ApJ...624..463G. doi:10.1086/428890</ref><ref name=kackie020201>Mackie, G. (2002-02-01). "To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand". Swinburne University. http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260514195451/http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html |date=2026-05-14 }}</ref> na naglalaman ng [[Sistemang Solar]] na sistemang kinalalagyan ng [[mundo]] ([[Daigdig|Earth]]) at iba pang mga [[planeta]]. Ito ay tinatayang naglalaman ng mahigit 200&nbsp;bilyong mga [[bituin]]<ref>{{cite news | first = Robert | last = Sanders | title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum | publisher=UCBerkeley News | date=January 9, 2006 | url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml | accessdate=2006-05-24 }}</ref> at posibleng hanggang 400&nbsp;bilyong mga bituin.<ref>{{cite web | author =Frommert, H.; Kronberg, C. | date =August 25, 2005 | url =http://www.seds.org/messier/more/mw.html | title =The Milky Way Galaxy | publisher =SEDS | accessdate =2007-05-09 | archive-date =2011-09-03 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110903013524/http://www.seds.org/messier/more/mw.html | url-status =dead }}</ref> Ang [[Araw (astronomiya)|araw]] ang isa sa mga [[bituin]] sa galaksiyang Ariwanas. Mayroon itong D₂₅ diyametrong isophotal na tinatayang nasa 26.8 ± 1.1 [[parsec|kiloparsecs]] (o nasa 87,400 ± 3,600 [[Sinag-taon|ly]]).<ref name="Goodwin"></ref> Hango ang katawagan nito sa [[Wikang Ingles|Ingles]] mula sa katumbas na taguri dito sa [[Wikang Latin|Latin]] - ''Via Lactea'' (o Magatas na Daan)<ref>Literal na salin ng ''Via Lactea'', daan na parang binuhusan ng gatas sapagkat marami nga o may pulutong ng mga bituin.</ref> - na hinango naman din mula sa ''Galaxias'' (Γαλαξίας) ng [[Wikang Griyego|Griyego]].<ref name=Stoivane2>{{Cite web |title=Dravins, Dainis, Heikki Sipilä, Juan Lajo, Manwel Mifsud at Alberto Millán Martín. ''What is the Milky Way called in different languages? The Milky Way'' sa Griyego: Γαλαξίας, Galaxias Γαλαξίας, mula sa γαλα = ''milk'' (gatas), γαλαξίας = ''milk tooth'' o "gatas-ngipin", bilang paglalarawan na inihambing sa mga unang ngipin ng isang bata), Stoivaine.kapsi.fi |url=http://stoivane.kapsi.fi/milkyway/ |access-date=2008-03-17 |archive-date=2008-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080407232903/http://stoivane.kapsi.fi/milkyway/ |url-status=dead }}</ref> == Tingnan din == * [[Galaksiya]] * [[Galaksiyang Andromeda]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{usbong|Astronomiya}} {{authority control}} [[Kategorya:Astronomiya]] [[Kategorya:Mga galaksiyang katutubo]] [[Kategorya:Mga galaksiya]] g6d1ogg0so2s045sdfopi45uk7mzcuv 0 43886 2231397 2208928 2026-10-04T11:22:51Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231397 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DZXL News | callsign = DZXL | logo = | logo_size = 200px | city = [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] | country = Pilipinas | area = [[Malawakang Maynila]] at mga karatig na lugar | branding = DZXL News 558 | airdate = October 19, 1963 | frequency = 558 kHz (C-QUAM) | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Drama]] | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 40,000 watts | class = A (clear frequency) | callsign_meaning = Extra Large (former branding) | former_callsigns = DZHP (1963–1975)<br>DWXL (1975–1987) | former_frequencies = 1130 kHz (1963–1978) | former_names = {{ubl|Radyo Primero|Ang Radyo Natin|Radyo Agong|RMN News Manila|RMN Manila|Radyo Trabaho}} | network = Radyo Mo Nationwide | owner = [[Radio Mindanao Network]] | sister_stations = [[DWKC-FM|93.9 iFM]] | webcast = [http://icecast.eradioportal.com:8000/rmnnews Listen Live via eRadioPortal]<br>[https://www.youtube.com/@dzxlnews Watch Live] | website = [https://rmn.ph/dzxl558manila/ RMN Manila] | coordinates = }} Ang '''DZXL News''' (558 [[:en:AM broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Radio Mindanao Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa RMN Broadcast Center, Unit 809, 8th Floor, #31 Atlanta Centre, Annapolis Street, Greenhills, [[San Juan, Kalakhang Maynila]], at ang transmite nitor ay matatagpuan sa Brgy. Taliptip, [[Bulakan, Bulacan]]. <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xYILAQAAMAAJ|last=Aniceto|first=Ben|title=Studio Track|pages=208|date=2007|publisher=Rufino J. Policarpio, Jr.|isbn=9789719401407|access-date=December 14, 2020|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=frQeAAAAMAAJ|last=Remington|first=Michael|title=Philippine Autumn: Up to the Marcos era|pages=78|date=1990|publisher=Quixote Paperbacks|isbn=9789719123200|access-date=December 14, 2020|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=eikEAAAAMBAJ|title=Philippine Radio-TV Survey Completed|journal=Billboard|volume=82|issue=26|pages=58|date=June 27, 1970|publisher=[[Nielsen Business Media]]|access-date=December 14, 2020|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite news|url=http://davaotoday.com/main/inbox/media-group-airs-support-to-impending-strike-of-rmn-manila-employees/|title=Media group airs support to impending strike of RMN-Manila employees|publisher=Davao Today|date=May 31, 2012|access-date=December 14, 2020}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.philstar.com/entertainment/720996/dzxl-launches-new-public-service-programs|title=DZXL launches new public service programs|publisher=[[The Philippine Star]]|date=August 28, 2011|access-date=July 18, 2016}}</ref> ==Mga kontrobersiya== Binatikos ang pagbabalita ng DZXL sa [[Pagbibihag ng bus sa Maynila (2010)|pagbihag ng mga turista sa Maynila noong 2010]] dahil sa paglabag sa mga pamantayan ng etika sa midya. Binanggit sa ulat ng ''Incident Investigation and Review Committee'' na ang panayam ng himpilan sa tagabihag na si Rolando Mendoza ay "nagpahadlang sa mga pagsisikap ng mga tagasiyasat na pigilan ang tagabihag na barilin ang kaniyang mga bihag." Ipinagtanggol ng abogado ng DZXL na si dating senador [[Nene Pimentel]] ang mga kinilos ng midya, at sinabing "ginawa lamang nila ang kanilang trabaho". Hindi niya ikinalugod ang mistulang kawalan ng pagtugon ng mga kinauukulan sa tagabihag at sinabing namagitan lamang ang himpilan ng radyo siyam na oras pagkaraang nagsimula ang krisis.<ref>{{cite news |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/201571/iirc-radio-interview-with-mendoza-breached-media-ethics/story/ |title=IIRC: Radio interview with Mendoza breached media ethics |date=Setyembre 21, 2010 |last=Dedace |first=Sophia |work=GMA News |access-date=Hunyo 5, 2025}}</ref> ==Mga kilalang personalidad== ===Kasalukuyan=== * [[:en:Carl Balita|Carl Balita]] * [[Aljo Bendijo]] ===Dati=== * [[Mike Enriquez]] * [[:en:Doris Bigornia|Doris Bigornia]] * [[Ces Drilon]] * [[Jay Sonza]] * [[Aquilino Pimentel Jr.|Nene Pimentel]] * [[:en:Neil Ocampo|Neil Ocampo]] * [[Amelyn Veloso]] * [[Koko Pimentel]] * [[Mel Tiangco]] * [[Leni Robredo]]<ref>{{cite web|last=Dioquino|first=Rose-An Jessica|date=May 13, 2017|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/610637/robredo-to-host-weekly-radio-show/story/|title="Robredo to host weekly radio show"|publisher=[[GMA News]]|access-date=May 13, 2017}}</ref> * [[Ogie Diaz]] * [[:en:Erwin Tulfo|Erwin Tulfo]] * [[Raffy Tulfo]] ==Talasanggunian== {{reflist}} {{Metro Manila Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Maynila]] {{coord missing|Metro Manila}} pilh3oh3gdsn0rqfnbebz7vp1c7i2q0 0 45551 2231283 2223595 2026-10-04T05:22:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231283 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod ng Cagayan de Oro | official_name = | native_name = Dakbayan sa Cagayan de Oro | nickname = | motto = | image_skyline = CAG Skyline 2017.jpg | imagesize = | image_caption = Ang Kalakhang Cagayan de Oro noong 2017 | sealfile = | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng Misamis Oriental na nagpapakita ng lokasyon ng Cagayan de Oro. | region = [[Hilagang Mindanao]] (Rehiyon X) | province = [[Misamis Oriental]] | districts = Una at ikalawang distrito ng Lungsod ng Cagayan de Oro | barangays = 80 | class = | language = [[Wikang Bisdak|Bisdak]], [[Wikang Sebwano|Cebuano]] | mayor = [[Oscar Moreno]] ([[PDP-Laban]]) | vice_mayor = Rainier Joaquin Uy ([[PDP-Laban]]) | representative_link = | representative = | founded = | founded_town = 1871 | cityhood = [[Hunyo 15]], [[1950]] | fiesta = | areakm2 = 488.86 | pop2007 = 553966 | popden2007 = 945 | area_code = 8822 (MisOrTel) at 88 (PhilCom, CruzTelCo, ItalTel) | zip_code = 9000 | latd = 8 | latm = 29 | lats = | latNS = N | longd = 124 | longm = 39 | longs = | longEW = E | elevation_footnotes = | elevation_m = 10.0 | elevation_ft = | website = [http://www.cagayandeoro.gov.ph/ websayt] }} Ang '''Lungsod ng Cagayan de Oro''' ([[Wikang Cebuano|Cebuano]]: ''Dakbayan sa Cagayan de Oro''); ay isang [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] at kabisera ng [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Nagsisilbi itong sentro ng rehiyon at ng kalakalan sa [[Hilagang Mindanao]] (Rehiyon X), at bahagi ng umuunlad na [[Kalakhang Cagayan de Oro]], kasama ang lungsod ng [[El Salvador, Misamis Oriental|El Salvador]]. Matatagpuan ang lungsod ng Cagayan de Oro sa gitnang baybayin ng hilagang [[Mindanao]] na nakaharap sa [[Look ng Macajalar]] at naghahanggan sa mga bayan ng [[Opol, Misamis Oriental|Opol]] sa kanluran; [[Tagoloan, Misamis Oriental|Tagoloan]] sa silangan, at sa mga lalawigan ng [[Bukidnon]] at [[Lanao del Norte]] sa katimugang bahagi ng lungsod. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Ito ang ika-10 pinakamataong lungsod sa Pilipinas. Taong 2017 sa pagbabago ng [[Pederalismo sa Pilipinas]], Ang lungsod ng Cagayan de Oro ang hinirang pa rin bilang kapitolyo sa Northern Mindanao. == Etimolohiya == Ang pangalang ''Cagayan de Oro'' (lit. Ilog ng Ginto)<ref>{{Cite web|url=http://elson.elizaga.net/articles/meaning-of-cagayan.html|title=The Meaning of Cagayan|first1=Elson T.|last1=Elizaga|first2=Lawrence A.|last2=Reid|website=elson.elizaga.net|access-date=December 7, 2019|archive-date=Nobiyembre 25, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191125082458/http://elson.elizaga.net/articles/meaning-of-cagayan.html|url-status=dead}}</ref> ay maaaring masubaybayan sa pagdating ng mga Espanyol na Augustinian Recollect prayle noong 1622, ang lugar sa paligid ng Himologan (ngayon ay Huluga), ay kilala na bilang "Cagayán". Maagang nakasulat na mga dokumento ng Espanya noong ika-16 na siglo ay tinukoy na ang lugar bilang "Cagayán". Ang rehiyon ng [[Hilagang Mindanao]], na kinabibilangan ng Cagayan de Oro, ay ipinagkaloob bilang isang ''encomienda'' sa isang tiyak na si Don Juan Griego noong Enero 25, 1571. Noon ay dating Bise Presidente ng Pilipinas na si [[Emmanuel Pelaez]] na dumugtong sa "''de Oro''" sa ''Cagayan''. Ang pangalang "Cagayan" ay ibinabahagi ng iba pang mga lugar sa Pilipinas; kasama dito ang lalawigan ng [[Cagayan]] sa hilagang [[Luzon]], ang mga [[Cagayancillo]] sa hilagang Sulu Sea, at ang dating Cagayan de Sulu, na kasalukuyang pinangalanan [[Mapun]], isang isla sa [[Tawi-Tawi]]. == Kasaysayan == === Panahon ng Klasikal === Ang Cagayan de Oro ay tinitirhan ng mga kultura ng Late Neolithic hanggang sa Iron Age [[Mga Austronesyo|Austronesian]]. Ang pinakalumang labi ng tao na natuklasan ay mula sa Huluga Caves, na dating ginamit bilang isang libingan ng mga katutubo. Ang isang skullcap na ipinadala sa Scripps Institution of Oceanography noong 1977 ay pinetsahan mula sa pagitan ng 350 at 377 AD. Ang mga kuweba ay nagbunga ng maraming mga artepakto, ngunit ang karamihan sa mga lugar ay napinsala ng mga nangongolekta ng guano at mga apisyonadong treasure hunters. Kaugnay sa kuweba ay ang Huluga Open Site, pinaniniwalaan na ang lugar ng pangunahing pre-kolonyal na pag-areglo sa rehiyon na kinilala bilang "Himologan" ng mga unang misyonero ng Espanya.<ref name="montalvan">{{cite web|url=http://heritage.elizaga.net/history/|title=History of Cagayan de Oro|publisher=Heritage Conservation Advocates|date=October 16, 2009|access-date=September 13, 2012|author=Montalvan, Antonio J. II|page=2|archive-date=Marso 13, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120313160418/http://heritage.elizaga.net/history/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Dizon|first1=Eusebio Z.|last2=Pawlik|first2=Alfred F.|title=The lower Palaeolithic record in the Philippines|journal=Quaternary International|date=September 2010|volume=223{{hyphen}}224|pages=444–450|doi=10.1016/j.quaint.2009.10.002|bibcode=2010QuInt.223..444D}}</ref><ref name="Ostique">{{cite web|last1=Ostique|first1=Lourd|title=Huluga Chronology|url=http://heritage.elizaga.net/huluga/chrono8.html|website=Heritage Conservation Advocates|publisher=Museo de Oro, Xavier University|access-date=30 December 2018|archive-date=31 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092459/http://heritage.elizaga.net/huluga/chrono8.html|url-status=dead}}</ref> Matatagpuan ang lugar na halos walong kilometro mula sa kasalukuyang Cagayan de Oro. Ang pagtuklas ng isang libingang lugar noong 2009 ay ang labi ng Song Dynasty (960-1279 AD) ''celadon ware'' at panahon ng Sukhothai (1238–1347 AD) Sangkhalok ''ceramic ware'', bilang karagdagan sa mga burloloy ng katawan at kagamitan sa bato. Ipinapahiwatig nito na ang rehiyon ay bahagi ng sinaunang ''maritime trading network'' ng Timog-Silangang Asya. Ang mga bungo na nakuha mula sa mga site ay nagpapakita na ang katutubong Kagay-anon ay nagsagawa ng artipisyal na ''deformation'' ng cranial mula pagkabata bilang isang marka ng katayuan sa lipunan, katulad ng mga bungo mula sa mga arkeolohikong lugar sa kalapit na [[Butuan]].<ref name="Montalvan2">{{cite news|last1=Montalvan|first1=Antonio J., II|title=New Archaeological Site Discovered in Cagayan de Oro|url=http://heritage.elizaga.net/news/index.htm|access-date=30 December 2018|publisher=Heritage Conservation Advocates|archive-date=31 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092627/http://heritage.elizaga.net/news/index.htm|url-status=dead}}</ref> Ang Huluga Open Site ay pinansala noong 2001 upang magbigay daan sa isang proyekto upang gumawa ng tulay ng lokal na administrasyon. Ito ang pinagmulan ng kontrobersya nang ibasura ng isang pangkat mula sa [[Unibersidad ng Pilipinas|Unbersidad ng Pilipinas]]-Programa sa Arkeolohikal na Pag-aaral ang arkeolohikal na kahalagahan ng site sa pamamagitan ng pagdedeklara na ito bilang isang "lugar na tulad ng kampo" at hindi isang paninirahan at sa gayon ay hindi karapat-dapat sa proteksyon sa ilalim ng batas. Sinabing ng mga lokal na ''conservationist'' na ang koponan ng UP-ASP ay naiimpluwensyahan ng pamahalaang lokal kaya't maaaring magpatuloy ang proyekto sa tulay. Ang lugar ay hindi pa rin protektado at patuloy na quarried, sa kabila ng mga protesta ng mga lokal na historyano at arkeologo.<ref name="Ostique2">{{cite web|last1=Ostique|first1=Lourd|title=Huluga Chronology|url=http://heritage.elizaga.net/huluga/chrono8.html|website=Heritage Conservation Advocates|publisher=Museo de Oro, Xavier University|access-date=30 December 2018|archive-date=31 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092459/http://heritage.elizaga.net/huluga/chrono8.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Elizaga2018">{{cite news|last1=Elizaga|first1=Elson|title=Dr. Erlinda M. Burton|url=http://mindanaogoldstardaily.com/dr-erlinda-m-burton/|access-date=30 December 2018|work=Mindanao Goldstar Daily|issue=15 October 2018}}</ref><ref>{{cite news|last1=Gomez|first1=Herbie S.|title=Builders, Archaelogists Clash in Cagayan de Oro: Development vs Cultural Heritage|url=http://www.bulatlat.com/news/3-21/3-21-cdo.html|access-date=30 December 2018|work=Bulatlat|date=5 July 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092613/http://www.bulatlat.com/news/3-21/3-21-cdo.html|archive-date=31 Disyembre 2018|url-status=dead}}</ref><ref name="miksic">{{cite book|author=Hernandez, Vito|editor=Miksic, John N.|editor2=Goh, Geok Yian|editor3=O'Connor, Sue|title=Rethinking Cultural Resource Management in Southeast Asia: Preservation, Development, and Neglect|chapter=Using International Heritage Charters in Philippine Cultural Resource Management|publisher=Anthem Press|year=2011|page=181|isbn=9780857283894|url=https://books.google.com/books?id=AJy2GXNxaxQC}}</ref> === Panahon ng Kolonyal === ==== Panahon ng Espanyol ==== Ang paninirahan ng mga Himologan ay sakop pa rin ng oras ng pagdating ng mga Europeo. Sa 1622, dalawang [[Espanya|Espanyol]] na misyonero ay dumating sa paninirahan at inilarawan nila ito bilang paninirahan ng mga [[Bukidnon]] [[Lumad]] at naglalayag na [[mga Bisaya]] na tinatawag na "Dumagat". Inilarawan nila ang mga kalalakihan ng pamayanan na may tatu tulad ng ibang mga Bisaya at ang mga kababaihan na pinalamutian ng mga alahas, na ang ilan ay ginintuan. ==Demograpiko== Sa senso ng 2020, ang lungsod ay may populasyon ng 728,402. Ito ang ika-10 na pinakapopular na lungsod ng Pilipinas. Batay sa 2000 na senso, halos 44 porsyento ng populasyon sa Cagayan de Oro ay ''ethnically mixed'', 22.15 porsyento bilang [[Cebu|Cebuano]], 4.38 porsyento bilang [[Bohol|Boholano]], habang 28.07 ay kinilala bilang mula sa iba pang pangkat etniko tulad nang Higaonon, Maranao, Maguindanaon, Tausug, Bikolano, Hiligaynon, Ilokano, Kapampangan at Waray.{{Populasyon}} === Rehiliyon === ==== Roman Katoliko ==== Ang [[Simbahang Katolika sa Pilipinas|Roman Katoliko]] ay nangingibabaw na rehiliyon sa lungsod, na may 70 porsyento sa populasyon ng Cagayan de Oro. Pinamamahalaan ito ng Archdiocese ng Cagayan de Oro, na binubuo ng tatlong mga probinsyang sibil ng [[Misamis Oriental]], [[Bukidnon]], at [[Camiguin]] sa Hilagang Mindanao, pati na rin ang buong rehiyon ng [[Caraga]]. ==== Kristiyanismo ng Protestante at Ebangheliko ==== ==== Islam ==== ==== Ibang rehiliyon ==== === Wika === Ang [[Wikang Cebuano|Cebuano]] ang sinasalitang wika sa lungsod, dahil sa pagdagsa ng mga mananalitang Cebuano mula sa Kabisayaan. Pangunahing ginagamit ang [[Wikang Ingles|Ingles]] sa kalakalan at edukasyon. Karamihan sa mga naninirahan sa lungsod ay bihasa sa [[Wikang Filipino|Filipino]], Cebuano, [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]], [[Wikang Waray-Waray|Waray]] at [[Wikang Mëranaw|Maranao]]. Mayroon ding mga mga residente na marunong magsalita ng mga wikang [[Wikang Iloko|Ilokano]], [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]], Higaonon, [[Wikang Maguindanao|Maguindanaon]] at [[Wikang Tausug|Tausug]]. == Kultura at sining == Maraming mga tanyag na pagdiriwang sa lungsod. Bawat barangay o baryo ay may kanya-kanyang mga pista na nagdiriwang nang kani-kanilang mga santong patron. Ang '''Kagay-an Festival''', ay isang malaking pista na ipinagdiriwang sa Cagayan de Oro. Ipinagdiriwang nito ang kanilang patrong santo na si [[San Agustin ng Hippo]], na ginaganap tuwing buwan ng [[Agosto]]. Ang salitang "Kagay-an" ay nangangahulugang "ilog" sa tagalog. Ang '''Charter Day''' ay isang pagdiriwang sa lungsod, kung saan ipinagdiriwang ang pagiging lungsod ng Cagayan de Oro noong Hunyo 15, 1950. == Edukasyon == {{Pangunahin|Talaan ng mga unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas}} Ang lungsod ay may limang pribadong unibersidad/kolehiya: Cagayan de Oro College, Capitol University, Liceo de Cagayan University, Lourdes College, at Xavier University – Ateneo de Cagayan. Ang University of Science and Techonology of Southern Philippines ay ang tanging unibersidad ng estado sa lungsod.<ref name="Philippine Law Info 4">{{cite web|url=http://philippinelaw.info/statutes/ra9519-mindanao-university-of-science-and-technology-charter.html|title=R.A. No. 9519, Mindanao University of Science and Technology Charter|publisher=Philippine Law Info|date=January 7, 2009|access-date=September 13, 2012|author=[[14th Congress of the Philippines|The 14th Congress of the Philippines]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120531171451/http://philippinelaw.info/statutes/ra9519-mindanao-university-of-science-and-technology-charter.html|archive-date=May 31, 2012|url-status=dead}}</ref> Ang iba pang mga institusyong mas mataas ang edukasyon ay kinabibilangan ng Southern Philippines College, Pilgrim Christian College, St. Mary's Academy of Carmen na pinamamahalaan ng RVM Sisters, Informatics Institute at STI College - Cagayan de Oro na may mga programa ng Senior High School. Mayroon ding ibang mga banyagang paaralan sa lungsod na may mga programa sa pag-aaral. Kabilang sa mga kilalang pampubliko at pribadong paaralang elementarya at high school ang Cagayan de Oro National High School, Bulua National High School, Misamis Oriental General Comprehensive High School, Gusa Regional Science High School - X, City Central School, St. Mary's School, [https://www.corpuschristischool.edu.ph/ Corpus Christi School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018033823/https://www.corpuschristischool.edu.ph/ |date=2021-10-18 }}, [https://www.theabbasorchard.com/ The Abba's Orchard Montessori School], Merry Child School, [http://www.isbi.com/school/4144/international-school-2c-cagayan-de-oro.php International School], Marymount Academy, Vineyard International Polytechnic College, at Montessori de Oro. Mayroon ding mga paaralan sa Cagayan de Oro na gumagamit ng sistemang Accelerated Christian Education. Dalawa sa mga paaralang ito ay kinabibilangan ng sangay ng Cavite Bible Baptist Academy-CDO, at Shekinah Glory Christian Academy. Mayroong dalawang mga paaralang Tsino sa lungsod: ang Kong Hua School (Roman Catholic) at Oro Christian Grace School (isang Evangelical Christian school). Mayroong dalawang mga paaralang pang-internasyonal na pinamamahalaan ng mga Koreano, katulad: [http://ph.geoview.info/nanuri_international_school,18335988p Nanuri International School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211019060337/https://ph.geoview.info/nanuri_international_school,18335988p |date=2021-10-19 }} at Immanuel Mission International School. == Medya == === TV === * DXCO TeleRadyo Channel 2 * ABS-CBN Northern Mindanao (Channel 4) * RPN DXKO TeleRadyo (Channel 5) * RMN DXCC TeleRadyo (Channel 8) * IBC DXMG TeleRadyo (Channel 10) * DXIF TeleRadyo Channel 12 * 5 Mindanao (Channel 21 in Davao Relay) * GMA Northern Mindanao (Channel 35) === Radyo === ==== AM ==== * DXIF Bombo Radyo 729 * DXCC RMN 828 * DXIM Radyo Pilipinas 936 * DZRH 972 * DXCO Radyo Pilipino 1044 * DXCL Radyo5 1098 * DXRU Aksyon Radyo 1188 * IBC DXMG Radyo Budyong 1278 * RPN DXKO Radyo Ronda 1368 * DXJR Radyo Lumad 1575 ==== FM ==== * RJ 88.5 * Magic 89.3 * 90.3 Strong Radio * 91.9 MOR * 92.7 Radyo ni Juan * 93.5 Home Radio * 94.3 Wild FM * 95.7 Mellow Touch * 96.9 Easy Rock * 99.1 iFM * 99.9 Magmum Radio * Barangay FM 100.7 * 101.5 Radyo Singko * 102.5 Brigada News FM * The New J 103.3 * 103.9 Marian Radio * 104.7 Yes The Best * 106.3 Radyo Natin * 107.9 Win Radio ==Lokal na pamahalaan== Ang pamahalaang pampulitika ng lungsod ay binubuo ng alkalde, bise alkalde, dalawang kinatawan ng distrito ng kongreso, labing anim na konsehal, isang kinatawan ng [[Sangguniang Kabataan]] (SK) Federation at isang kinatawan ng Association of Barangay Captains (ABC). Ang bawat opisyal ay inihalal sa publiko para sa tatlong taong termino. Ang mga sumusunod ay ang mga kasalukuyang opisyal ng lungsod ng Cagayan de Oro:<ref name="Elizaga 1">{{cite web|url=http://cagayandeoro.elizaga.net/officials.html|title=Officials in Cagayan de Oro City|publisher=Elizaga|access-date=September 13, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102103311/http://cagayandeoro.elizaga.net/officials.html|archive-date=November 2, 2012}}</ref> * [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] **Unang distrito ng pambatasan: Rep. Rolando A. Uy ([[PDP–Laban]]) **Ikalawang distrito ng pambatasan: Rep. Rufus C. Rodriguez ([[CDP]]) *Alkalde: [[Oscar Moreno|Oscar S. Moreno]] ([[PDP–Laban]]) *Bise-alkalde: Raineir Joaquin Uy ([[PDP–Laban]]) === Mga barangay at pambatasang distrito === Ang Lungsod ng Cagayan de Oro ay nahahati sa 80 na mga [[barangay]]. Nahahati ang mga ito sa dalawang distritong pangkinatawan, 24 na barangay ay nasa Unang Distrito (Kanluran) at 56 na barangany sa Ikalawang Distrito (Silangan), na ang [[ilog ng Cagayan]] ang nagsisilbing natural na hangganan. Ang lungsod ay may 57 barangay na urban at 23 barangay na rural. {| class="wikitable" !Distrito !Sub-distrito (# ng mga barangay) !Populasyon {{small|<br/>(sa 2010)}} !Mga barangay |- | rowspan="1" |Una |Non-Poblacion (24) |290,913 |{{Col-begin}}{{col-break}} *Baikingon *Balulang *Bayabas *Bayanga *Besigan *Bonbon {{col-break}} *Bulua *Canitoan *Carmen *Dansolihon *Iponan *Kauswagan {{col-break}} *Lumbia *Mambuaya *Pagalungan *Pagatpat *Patag *Pigsag-an {{col-break}} *San Simon *Taglimao *Tagpangi *Tignapoloan *Tuburan *Tumpagon {{col-end}} |- style="background:#ddd;" | colspan="4" | |- | rowspan="2" |Ikalawa |Non-Poblacion (16) | rowspan="2" |311,176 |{{Col-begin}}{{col-break}} *Agusan *Balubal *Bugo *Camaman-an {{col-break}} *Consolacion *Cugman *F.S. Catanico *Gusa {{col-break}} *Indahag *Lapasan *Macabalan *Macasandig {{col-break}} *Nazareth *Puerto *Puntod *Tablon {{col-end}} |- |Poblacion (40) |{{Col-begin}}{{col-break}} *Barangay 1 *Barangay 2 *Barangay 3 *Barangay 4 *Barangay 5 *Barangay 6 *Barangay 7 *Barangay 8 *Barangay 9 *Barangay 10 {{col-break}} *Barangay 11 *Barangay 12 *Barangay 13 *Barangay 14 *Barangay 15 *Barangay 16 *Barangay 17 *Barangay 18 *Barangay 19 *Barangay 20 {{col-break}} *Barangay 21 *Barangay 22 *Barangay 23 *Barangay 24 *Barangay 25 *Barangay 26 *Barangay 27 *Barangay 28 *Barangay 29 *Barangay 30 {{col-break}} *Barangay 31 *Barangay 32 *Barangay 33 *Barangay 34 *Barangay 35 *Barangay 36 *Barangay 37 *Barangay 38 *Barangay 39 *Barangay 40 {{col-end}} |} == Kinikilalang tao == * [[Carlo Paalam]] – boksingero * [[Ivana Alawi]] – actress at ''vlogger'' * [[Mark Bautista]] – mang-aawit, manunulat ng kanta, artista sa teatro * [[Maymay Entrata]] – [[Pinoy Big Brother: Lucky 7]] Big Winner * [[Pia Wurtzbach]] – [[Binibining Pilipinas]], [[Miss Universe 2015]] == Relasyong internasyonal == === ''Twin towns'' o ''sister cities'' === Ang Cagayan de Oro ay may ''sister cities'' sa buong mundo, bilang inuri ng pamahalaang lungsod. * {{flagicon|USA}} [[Lawndale, California|Lawndale]], United States (1986)<ref name="LA Times 1">{{cite news|url=http://articles.latimes.com/1986-07-31/news/cb-20349_1_sister-cities|title=South Bay Facts|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=July 31, 1986|access-date=September 13, 2012}}</ref><ref name="Lawndale City 1">{{cite web|url=http://www.lawndalecity.org/html/depthtml/cclerk/CityCouncil/Minutes/CCM121911.pdf|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20120829191711/http://www.lawndalecity.org/html/depthtml/cclerk/CityCouncil/Minutes/CCM121911.pdf|url-status=dead|archive-date=August 29, 2012|title=Minutes of the Lawndele City Council Regular Meeting|publisher=City Government of Lawndale City|page=8|date=December 19, 2011|access-date=September 13, 2012}}</ref> * {{flagicon|TWN}} [[Tainan City]], Taiwan (2005)<ref>Fuentes Ian A. [http://www.cagayandeoro.gov.ph/?page=news&id=1443 ''CdeO To Get 5 Fire Trucks Donation From Tainan''] , www.cagayandeoro.gov.ph {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130803101126/http://www.cagayandeoro.gov.ph/?page=news&id=1443|date=August 3, 2013}}</ref> * {{flagicon|PRC}} [[Harbin]], China (2007)<ref>[http://www.cagayandeoro.gov.ph/?page=news&id=1582 "Jaraula Attends Int'l Trade Fair in Harbin"] , www.cagayandeoro.gov.ph {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130803101047/http://www.cagayandeoro.gov.ph/?page=news&id=1582|date=August 3, 2013}}</ref> * {{flagicon|USA}} [[Norfolk, Virginia|Norfolk]], United States (2008)<ref>Elson T. Elizaga [http://elson.elizaga.net/articles/letter-to-mayor-of-Norfolk.html ''Neglecting Our Ancient City'' ], Letter.</ref> * {{flagicon|South Korea}} [[Gwangyang]], South Korea (n/a)<ref>{{cite news|url=http://www.pia.gov.ph/news/index.php?article=1461351149576|title=Cagayan De Oro City adopts Gwangyang, Korea as sister city|website=[[Philippine Information Agency]]|date=5 October 2012|first=Lorebeth C.|last=Requiroso|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102121654/http://www.pia.gov.ph/news/index.php?article=1461351149576|archive-date=2 November 2012|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon|Philippines}} [[Quezon City]], Philippines (n/a)<ref>{{cite web|url=http://quezoncity.gov.ph/index.php/visiting-qc/350-sister-cities|title=Sister Cities|publisher=Local Government of Quezon City|access-date=22 August 2016|archive-date=30 Abril 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160430071226/http://quezoncity.gov.ph/index.php/visiting-qc/350-sister-cities|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon|Philippines}} [[Surigao City]], Philippines (1984) * {{flagicon|Philippines}} [[Iligan City]], Philippines (n/a) * {{flagicon|Philippines}} [[Imus|Imus City, Cavite]], Philippines (2019)<ref>{{Cite web|url=http://www.cdodev.com/2019/10/17/cagayan-de-oro-imus-city-sign-sisterhood-pact/|title=Cagayan de Oro, Imus City sign sisterhood pact|date=17 October 2019}}</ref> == Mga kawing panlabas == * [http://www.cagayandeoro.gov.ph/ Official Website of the Cagayan de Oro City Government] * [http://www.batch2006.com/mindanao/visit_cagayan-de-oro-city.htm More photos and information on Cagayan de Oro City.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080625024435/http://www.batch2006.com/mindanao/visit_cagayan-de-oro-city.htm |date=2008-06-25 }} * [http://www.cdoguide.com/ Cagayan de Oro Travel and Tourist Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071208070503/http://www.cdoguide.com/ |date=2007-12-08 }} * [http://www.cagayandeoro.cdo.ph/index.htm Cagayan de Oro City Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080307142348/http://www.cagayandeoro.cdo.ph/index.htm |date=2008-03-07 }} == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Misamis Oriental}} {{Philippine cities}} {{Philippine Provincial Capitals}} [[Kaurian:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Cagayan de Oro]] 7zasfjsl4dcvj5hay3nc8giukhrqd8g 0 51725 2231275 2206274 2026-10-04T03:53:05Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231275 wikitext text/x-wiki {{unsourced|date=Setyembre 2017}} {{Kahong-kabatiran pambansang alagad sining | sagisag = National Artist of the Philippines.svg | lakingsagisag = 150px | larangan = [[Panitikan]] | taon = 2006 | bgcolour = | name = Bienvenido Lumbera | image = Bienvenido Lumbera.jpg | imagesize = 200px | caption = | birthname = Bienvenido L. Lumbera | birthdate = 11 Abril 1932 | location = [[Lungsod ng Lipa|Lipa]], [[Batangas]] | deathdate = 28 Setyembre 2021 | deathplace = | nationality = Pilipino | field = Panitikan | training = [[Unibersidad ng Santo Tomas|Pamantasan ng Santo Tomas]], [[Pamantasang Indiana]] | movement = | famous works = | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = }} Si '''Bienvenido Lumbera''' ay isang [[makata]], [[tagapuna]], [[dramatista]], at [[iskolar]] ng [[Pilipinas]] na may maraming napanalunan. Siya ay [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] at nakatanggap ng [[Gawad Ramon Magsaysay]] para sa Pamamahayag, Panitikan at Malikhaing Komunikasyon. Nanalo siya ng maraming gawad pampanitikan, kabilang ang mga Pambansang Gawad sa Aklat mula sa Pambansang Pundasyon sa Aklat, at ang [[Gawad Pang-alaala kay Don Carlos Palanca para sa Panitikan]]. ==Talambuhay ng kanyang unang kabataan== Isinilang si Lumbera sa [[Lungsod ng Lipa|Lipa]] noong 11 Abril 1932. Noong halos isang taon gulang pa lamang, ang kanyang ama na si Timoteo Lumbera (isang tagapukol ng lokal na kuponan ng [[beysbol]]), ay nahulog mula sa puno, nabali ang likod, at nabuhay habang buhay. Pagkatapos ng ilang taon, nagkasakit ang kanyang ina na si Carmen Lumbera sa karamdaman na [[kanser]] at namatay. Sa taong limang taong gulang, siya ay naulila. Siya at ang kanyang nakatatandang kapatid na babae ay inampon ng kanilang pang-amang lola, Eusebia Teru. Pumasok siya sa paaralan na may pagkabantulot. Sa unang araw, kinakailangan ni Eusebia na hilahin siya papuntang Mababang Paaralan ng Padre Valerio Malabanan, nagwawasiwas ng sangay ng puno. Sa totoo lamang, ang kabuuang unang taon ni Lumbera sa paaralan ay kalunus-lunos. Naalala niya ang kanyang guro, Gng. Contreras, na minsan pinapalo siya na may patpat nang dahil sa may inuulat na kanyang kapilyuhan sa guro mula sa tiyak na tuta ng guro na may pangalang Angel. Simula sa ikalawang baitang, gayumpaman, ang kanyang mabilis na pagtuto sa pagbabasa ay nabigyan ng kakilanlan kay Lumbera bilang kinikilingang mag-aaral. Mula't sapul, sinasabi nang pang-akademika, hinaharap ng paaralan ng ilang kahirapan. Pagkatapos ng digmaan, bumalik sina Lumbera at ang kanyang lola sa tahanan sa Lipa. Si Eusebia, gayumpaman, ay kinabukasang sumakabilang-buhay dahil sa katandaan at naulila na naman siya. Para sa kanyang mga bagong tagapangalaga, pinagpipili siya sa mga dalagang tiyahin kung saan kinakailangan ng kanyang nakatatandang kapatid na tumira kina Enrique at Amanda Lumbera, ang kanyang nino't ninang. Sa huli ay wala silang anak na sarili at sinasabi ni Bienvenido, noong labing-apat na taong gulang pa lamang siya, na pinili niya sila sapagka't "ipapadala nila ako sa paaralan." Para sa [[mataas na paaralan]], lumipat si Lumbera sa paaralang pribado ng Akademiyang Mabini, kung saan umusbong ang kanyang pag-ibig sa wika. Nagtapos si Lumbera nag pangatlo at nagtalumpati ng mabulaklak na Klase sa Kasaysayan sa araw ng pagtatapos. ==Edukasyon at larangan ng edukasyon== Nagtapos si Lumbera ng dalubhasaang pamamahayag at Pantas ng Sining mula sa [[Pamantasan ng Santo Tomas]] noong 1950, at kasunod ang [[Paham ng Pilosopiya]] sa [[Panularang Panitikan]] sa [[Pamantasang Indiana]] noong 1967. Nagturo si Lumbera ng [[Panitikan]], [[Araling Pilipino]] at [[Malikhaing Pagsusulat]] sa [[Pamantasang Ateneo de Manila]], [[Pamantasang De La Salle-Maynila]], [[Pamantasan ng Pilipinas]], at ang [[Pamantasan ng Santo Tomas]]. Inatasan siya bilang panauhing-propesor ng Araling Pilipino sa Araling Panlabas ng [[Pamantasang Osaka]] sa [[Hapon]] mula 1985 hanggang 1988 at kauna-unahang nagtatahang iskolar sa [[Pamantasan ng Hawaii]] sa [[Manoa]]. ==Batas militar== Pagkatapos ng pagkadeklara ni [[Ferdinand Marcos|Pangulong Ferdinand Marcos]], hinuli si Lumbera ng Pilipinong militar noong Enero 1974. Lumabas sa kulungan noong Disyembre ng taong din iyon. Sumulat si Cynthia Nograles, kanyang dating mag-aaral ng [[Pamantasang Ateneo de Manila]], kay [[Fidel Ramos|Hen. Fidel Ramos]] para sa kanyang paglaya. Pagkatapos ng ilang buwan, ikinasal ni Lumbera si Cynthia. Noong 1976, nagsimulang magturo si Lumbera sa Kagawaran ng Pilipino at Panitikang Pilipino, Dalubhasaan ng Sining at Panitik ng UP. Noong 1977, naging patnugot siya ng [[Diliman Review]] sa kahilingan ng Dekanang [[Francisco Nemenzo]] ng Dalubhasaan ng Sining at Panitik. Ang paglalathala ay bukas na lumalaban sa [[diktadurya]] nguni't naiwang mag-isa ng pamumuno ni Marcos. ==Mga malikhaing gawa== Sa kalagitnaan ng [[batas militar]], nakapaghawak si Lumbera sa mga isang malikhaing proyekto. Nagsimulang sumulat ng mga libreto para sa teatrong pangmusika. Sa simula pa lamang, humiling ng [[Kapisanan ng Teatrong Pang-edukasyon ng Pilipinas]] (PETA) sa kanya na maglikha ng pangmusikang ''Nasa Puso ang Amerika'' mula kay [[Carlos Bulosan]]. Sa huli, naglikha si Lumbera ng mga dramang pangmusika na may mataas na karangalan tulad ng mga ''Mga Kuwento ni Manuvu''; ''Rama, Hari''; ''Bayani''; ''Noli me Tangere: Pangmusika''; at ''Hibik at Himagsik Nina Victoria Laktaw''. ''Sa Sariling Bayan: Apat na Dulang May Musika'', isang antolohiya ng dramang pamgmusika ni Lumbera, ay inilathala ng Palimbagan ng [[Pamantasang De La Salle-Maynila]] noong 2004. Nakapag-akda si Lumbera ng mga aklat, antolohiya at mga aklat-batayan tulad ng mga ''Muling Pagsusuri''; ''Paghahanda sa Pagtuturo''; ''Panitikan ng Pilipinas: Isang Kasaysayan at Antolohiya''; ''Pagsusulat ng mga Pilipino: Panitikang Pilipino mula sa mga Rehiyon''; at ''Paano Magbasa ng Panitikang Filipino: Mga Babasahing Pangkolehiyo''. ==Mga pagsanib sa organisasyon== Itinatag din ni Lumbera ang kanyang pamumuno sa mga Pilipinong manunulat, artista at mga tagapuna sa pamamagitan ng kapwa-pagkakatatag ng mga organisasyong pangkultura tulad ng mga ''Kapisanan ng Panularang Panitikan ng Pilipinas'' (1969); ''Pamana ng Panitikan ng Pilipinas'' (1970); ''Kalipunan para sa mga Panitikan ng Pilipinas'' (1975); ''Kapisanan ng Araling Pilipino ng Pilipinas'' (1984) at [[Manunuri ng Pelikulang Pilipino]] (1976). ==Reputasyong pampanitikan== Si Lumbera ay kasalukuyang kinikilala nang malawakan bilang isa sa mga haligi ng walang-kamatayang Pilipinong [[panitikan]], [[araling pangkultura]] at [[pelikula]], nakapagsusulat at nakapagsaayos sa lathala ng mga aklat sa pampanitikang [[kasaysayan]], pampanitikang puna, at [[pelikula]]. Nakatanggap din siya ng mga gawad na nagtutukoy sa kanyang ambag sa Pilipinong panitik, karaniwan ay [[Gawad Pang-alaala kay Don Carlos Palanca para sa Panitikan|Gawad Palanca para sa Panitikan]] (1975); [[Gawad Ramon Magsaysay]] para sa [[Pamamahayag]], [[Panitikan]], at Malikhaing Sining Pangkomunikasyon (1993); mga ''Gawad Pambansa sa Aklat'' mula sa [[Pangkat ng mga Tagapuna ng Maynila]]; Parangal na Pampanitikang Sentenyal ng Pilipinas (1998); at Sanghayang Sentenyal ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] para sa Sining (1999). Siya ay kasalukuyang patnugot ng ''Sanghaya'' ([[Pambansang Komisyon sa Sining at Kultura]], Propesor sa Kagawaran ng Inggles sa Paaralan ng [[Katuruang pantao|Katuruang Pantao]] ng [[Pamantasang Ateneo de Manila]], Propesor na Emeritus sa Kagawaran ng Pilipino at Panitikang Pilipino, [http://www.upd.edu.ph/~kal/ Dalubhasaan ng Sining at Panitikan], [[Unibersidad ng Pilipinas|Pamantasan ng Pilipinas-Diliman]], at Propesor ng Panitikan sa [[Pamantasang De La Salle-Maynila]]. Sa panahon lamang, naglingkod din siya bilang pangulo ng Alyansa ng mga Nag-aalintana Guro (ACT), isang pambansang organisasyon na binubuo nang humigit sa 40,000 guro't manggagawa sa sektor ng edukasyon. ==Mga likha== ===Tula=== *''Likhang Dila, Likhang Diwa'', 1993 ===Punang pampanitikan=== *''Muling Pagsusuri: Mga Sanaysay sa Panitikan, Pelikula, at Kulturang Popular'', 1984 *''Mga Tulang Tagalog, 1570-1898: Tradisyon at mga Impluwensiya sa Kaunlaran'', 1986 *''Abot-Tanaw: Sulyap at Suri sa Nagbabagong Kultura at Lipunan'', 1987 ===Mga aklat-batayan=== *''Paghahanda sa Pagtuturo'' *''Panitikan ng Pilipinas: Isang Kasaysayan at Antolohiya'' *''Muling Pagtutuklas: Mga Sanaysay sa Buhay at Kulturang Pilipino'' *''Pagsusulat ng mga Pilipino: Panitikang Pilipino mula sa mga Rehiyon'' *''Paano Magbasa ng Panitikang Filipino: Mga Babasahing Pangkolehiyo'' ===Mga libreto=== *''Kuwento ng Manuvu'' *''Rama, Hari'' *''Nasa Puso ang Amerika'' *''Bayani'' *''Noli Me Tangere'' *''Hibik at Himagsik Nina Victoria aktaw'' ==Mga gawad== *[[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|Pambansang Alagad ng Sining]] para sa Panitikan, 2006 *[[Gawad Ramon Magsaysay]] para sa [[Pamamahayag]], [[Panitikan]], at Malikhaing Sining Pangkomunikasyon, 1993 *Pambansang Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas, [[Unyon ng mga Manunulat ng Pilipinas]] (UMPIL) *Mga Gawad Pambansa sa Aklat mula sa Pangkat ng mga Tagapuna ng Maynila *[[Gawad Pang-alaala kay Don Carlos Palanca para sa Panitikan]] *Parangal na Pampanitikang Sentenyal ng Pilipinas *Sanghayang Sentenyal ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] para sa Sining ==Mga panlabas na kawing== *[http://www.lumbera.ph Pahina ni Bienvenido Lumbera] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828050018/http://lumbera.ph/ |date=2008-08-28 }} *[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationLumberaBie.htm Ang 1993 Gawad Ramon Magsaysay para sa Pamamahayag, Panitikan at Malikhaing Sining Pangkomunikasyon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041217034908/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationLumberaBie.htm |date=2004-12-17 }} Pagpuri kay Bienvenido Lumbera *[https://web.archive.org/web/20080516131820/http://www.bulatlat.com/news/5-2/5-2-poet.html Tungkol kay Bien Lumbera (bulatlat.com)] *[http://www.panitikan.com.ph/authors/bllumbera.htm Isang Nakalinyang Sentro ng Pinagkukunan para sa mga Manunulat at Mambabasang Pilipino] *[http://www.inq7.net/lif/2003/oct/12/lif_2-1.htm "Bienvenido Lumbera, mapagmahal sa aklat"] by Neni Sta. Romana-Cruz, Philippine Daily Inquirer, Okt. 11, 2003 *[http://www.livinginthephilippines.com/philculture/culture&arts/philippine_art_culture.html Pagdidisentro ng Sining atv Kulturang Pilipino] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304185725/http://www.livinginthephilippines.com/philculture/culture%26arts/philippine_art_culture.html |date=2016-03-04 }} *[http://www.up.edu.ph/~icw/board.htm Linangan ng Malikhaing Pagsusulat ng UP]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.journal.com.ph/news.asp?pid=6&sid=14&nid=2493&month=5&day=30&year=2004 Pagririnig ng Musika ng Kulturang Pilipino] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040913051638/http://www.journal.com.ph/news.asp?pid=6&sid=14&nid=2493&month=5&day=30&year=2004 |date=2004-09-13 }} {{Mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas}} {{BD|1932|2021|Lumbera, Bienvenido}} [[Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga makata sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga manunulat sa wikang Tagalog]] [[Kategorya:Mga pambansang alagad ng sining ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga Tagalog]] [[Kategorya:Mga nagtapos sa Pamantasan ng Santo Tomas]] 30e9z5xbxcdz96u0o1rmi5y4epl9pdt 0 98740 2231241 2230245 2026-10-03T23:40:02Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231241 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist | name = Alan Mathison Turing | image = Turing statue Surrey.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}} | birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom | death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}} | death_place = [[Wilmslow]], Cheshire, England, United Kingdom | nationality = British | field = [[Mathematics]], [[Cryptanalysis]], [[Computer science]] | work_institutions = University of Cambridge<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]] | doctoral_advisor = [[Alonzo Church]] | doctoral_students = [[Robin Gandy]] | known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s | prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]] }} Si '''Alan Mathison Turing''', <small>[[Orden ng Imperyong Britaniko|OBE]]</small>, <small>[[Fellow of the Royal Society|FRS]]</small> ({{pronEng|ˈtjʊ (ə)rɪŋ}}) (23 Hunyo 1912&nbsp;– 7 Hunyo 1954) ay isang [[Gran Britanya|Briton]] na [[matematiko]], [[lohiko]] (o [[lohisyano]]), [[kriptoanalisis|kriptoanalista]] at [[agham pangkompyuter|siyentista ng kompyuter]]. Kanyang naimpluwensiyahan ang pagpapaunlad ng [[agham pangkompyuter]], pagbibigay ng pormalisasyon ng mga konsepto ng "[[algoritmo]]" at "[[komputasyon]]" sa isang [[makinang Turing]], na malaki ang ginampananang papel sa pagkakalikha ng modernong kompyuter. Si Turing ay itinuturing na ama ng ''[[agham pangkompyuter]]'' at ''[[Intelehensiyang artipisyal]]''. Sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], si "Turing" ay naglingkod at minsang naging pinuno ng Hut 8 sa ''Government Code and Cypher School'' sa Bletchley Park, isang sentro sa Britanya na responsable sa pagbasag ng mga sekretong kodigo ng mga [[Aleman]] noong panahon ni [[Adolf Hitler]]. Siya ay lumikha ng ilang tekniko sa pagbasag ng mga [[sipero]] ([[algoritmo]] ng [[enkripsiyon]]) ng Alemanya kabilang ang paraan ng elektromekanikal na makinang [[bombe]] na makakahanap ng mga kompigurasyon ng makinang [[Enigma]] (ang makinang ginamit ng pamahalaan at militar ng Alemanya upang ilihim ang mga pinadadalang mensahe ng kanilang mga sundalo). Pagkatapos ng digmaan, siya ay nagtrabaho sa Pambansang Laboratoryong Pisikal (''National Physical Laboratory''), kung saan kanyang nilikha ang isa sa mga unang na disenyo ng ACE, na isang "inilalaang programang pangkompyuter" (''stored program''). Tungo sa huling bahagi ng kanyang buhay, si Turing ay naging interesado sa matematikang biyolohikal. Siya ay sumulat ng isang papel tungkol sa kemikal na batayan ng morpohenesis (''morphogenesis'') at kanyang hinulaan ang isang umiikot na reaksiyong kemikal tulad ng [[reaksiyong Belousov-Zhabotinsky]], na unang napagmasdan at napatunayan noong dekada 1960. Ang [[homoseksuwalidad]] ni Turing ay nagresulta sa isang kriminal na pag-uusig noong 1952, kung saan ang homoseksuwalidad sa mga panahong ito ay itinuturing pang ilegal sa [[Britanya]]. Kanyang tinanggap ang parusang paginom ng mga pambabaeng hormone (estrogen) kapalit ng parusang pagkakabilanggo. Siya ay namatay noong 1954 mula sa pagkalasyon ng [[cyanide]], mga dalawang linggo bago ang kanyang ika-apatnapu't dalawang (42) kaarawan. Natukoy ng isang pagsusuri na ang kamatayan ni Turing ay isang [[pagpapatiwakal]] ngunit ang kanyang ina ay naniniwalang ito'y isang aksidental na kamatayan. Noong 10 Setyembre 2009, pagkatapos ng isang kampanya sa [[internet]], humingi ng patawad ang Punong Ministro ng Britanya na si [[Gordon Brown]] sa ngalan ng pamahalaan ng Britanya sa nangyaring pagtrato kay Turing pagkatapos ng digmaan. == Talambuhay == === Kabataan === [[Talaksan:Turing Plaque.jpg|thumbnail|Isang plakang pag-alala na nagmamarka sa naging tirahan ni Alan Turing sa Wilmslo, Cheshire, Inglatera]] Si Alan Turing ay ipinaglihi sa [[India]]. Ang kanyang amang si Julius Mathison Turing, ay isang miyembro sibil na paglilingkod sa India. Ang kanyang mga magulang na si Julius at Ethel Sara Stoney (1881–1976, na anak na babae ni Edward Waller Stoney, punong inhinyero ng ​​Madras Railways) ay nagnais na palakihin ang kanilang magiging anak na si Alan sa Inglatera, kaya sila bumalik sa Maida Vale, London, kung saan ipinanganak si Alan Turing noong 23 Hunyo 1912. Si Alan ay mayroong kuya na nagngangalang John. Dahil sa ang paglilingkod sibil sa India ng kanyang ama ay aktibo pa rin sa mga panahong ito, ang mga magulang ni Alan ay madalas maglakbay sa pagitan ng Hastings, Inglatera at India, kung saan ang kanilang dalawang anak ay iniwan na manatali sa tahanan ng isang retiradong mag-asawang sundalo. Sa murang edad pa lang ay kinakitaan na si Alan Turing ng mga palatandaan ng pagiging isang [[henyo]] na kanyang ipinamalas sa kanyang pagtanda. Si Turing ay ipinasok ng kanyang mga magulang sa St Michael, isang paaralan sa 20 Charles Road, St. Leonards on Sea, sa edad na anim na. Ang punong guro ay napansin ang katalinuhan ni Turing sa simula pa lamang gayundin ang mga ibang pang mga naging kanyang guro. Noong 1926, sa edad na 14, siya ay nag-aral sa Sherborne School, isang tanyag na independiyenteng paaralan sa isang palengkeng bayan sa Sherborne sa Dorset. Ang kanyang unang pagpasok sa paaral ay naging kasabay ng isang malawakang protesta sa Britanya ngunit dahil siya ay determinado na pumasok sa unang araw, siya'y nagtungo sa paaralan na higit 60 milya ang layo mula sa Southampton gamit ang isang bisekleta at humihinto tuwing gabi sa isang paupahang tuluyan. Ang pagkahilig ni Turing sa matematika at agham ay hindi nagdulot sa kanya ng paggalang mula sa ilang mga guro sa Sherborne, dahil sa ang paaralang ito ay nagbibigay diin sa pagaaral ng mga klasiko. Ang kanyang punong-guro ay sumulat pa sa kanyang mga magulang na nagsasaad na: " ''Umaasa ako na hindi siya mahulog sa pagitan ng dalawang upuan. Kung siya ay mananatili sa isang pampublikong paaralan, siya ay dapat magnais na matuto. Kung siya ay nagnanais lamang na maging spesyalistang siyentipiko, kanya lamang sinasayang ang kanyang panahon sa isang pampublikong paaralan''". Sa kabila nito, si Turing ay patuloy na nagpakita ng kahanga hangang kakayahan sa mga mga paksang kanyang minamahal, ang paglutas ng mga mahirap na problema sa [[calculus]] noong 1927 kahit hindi siya nag-aral ng panimulang calculus. Noong 1928, sa edad na 16, natagpuan ni Turing ang mga isinulat ni Albert Einstein. Hindi niya lamang ito naunawaan, kanya ring nasagot ang pagtatanong ni Einstein sa mga [[batas ni Newton ng mosyon]] sa isang aklat na hindi dito hayagang inihayag. Ang pagsisikap ni Turing sa kanyang pag-aaral ay tumindi dahil sa malapit na pagkakaibigang nabuo sa pagitan niya at ng isa pang mas matandang estudyante na nagngangalang Christoper Morcom. Si Morcom ang unang lalaking minahal ni Turing, ngunit ito ay biglaang namatay mga ilang linggo bago matapos ang kanilang huling semestro sa Sherborne. Si Morcom ay namatay mula sa komplikasyon ng tuberkolosis na nakukuha sa isang baka, na nakuha nito matapos uminom ng isang gatas sa isang may sakit na baka noong ito'y bata pa lamang. Dahil sa pangyayaring ito, ang pananampalatayang panrelihiyon ni Turing ay nawala at siya'y naging isang [[ateista]]. Tinanggap ni Turing na ang lahat ng pangyayari sa mundo, kabilang na ang mga galaw ng utak ng tao, ay may materyal na paliwanag ngunit siya ay naniniwala pa rin sa pag-iral ng espirito ng isang tao pagkatapos mamatay. === Edukasyon sa unibersidad at mga pagsasaliksik ni Turing === [[Talaksan:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|right|Estatwang pag-ala ala kay Alan Turing]] Pagkatapos mag-aral sa Sherborne, si Turing ay nag-aral sa King's College sa [[Unibersidad ng Cambridge]]. Siya ay nagaral dito mula sa 1931 hanggang 1934, at nakakapagtapos kung saan kanyang nakamit ang pangunahing mga parangal sa Matematika. Noong 1935, siya ay inihalal na kapanalig (fellow) sa King's College dahil sa naging impluwensiya ng kanyang tesis tungkol sa [[central limit theorem]]. Noong 1928, Ang Alemang matematiko na si [[David Hilbert]] ay tumawag ng pansin sa ''[[Entscheidungsproblem]]'' (problema ng desisyon). Sa mahusay na papel na isinulat ni Turing na "''On Computable Numbers (mga bilang na matutukoy ng isang nagwawakas na algoritmo), with an Application to the Entscheidungsproblem''" (na kanyang isinumite noong 28 Mayo 1936 at itinanghal noong 12 Nobyembre), kanyang binago ang mga resulta na isinulat ng matematikong si [[Kurt Godel]] noong 1931 tungkol sa limitasyon ng pagpapatunay (proof) at komputasyon, kung saan pinalitan ni Turing ang pangkalahatang nakabatay-sa-aritmetikang pormal na lenggwahe ng isang [[makinang Turing]], na mga makinang pormal at simple. Pinatunayan ni Turing na ang makinang Turing ay may kakayahang gumawa ng anumang pagkukuwenta kung ito ay maisasalarawan bilang isang [[algoritmo]]. Kanya ding pinatunayan na walang solusyon sa Entscheidungsproblem sa pamamagitan ng pagpapakita na ang [[paghintong problema]] (halting problem) sa isang makinang Turing ay hindi madedesisyonan o hindi malalaman kung ito ay hihinto. Bagaman ang pagpapatunay ni Turing ay inilimbag pagkatapos ng parehong pagpapatunay na ginawa ng matematikong si [[Alonzo Church]] tungkol sa kanyang [[kalkulong lambda]], walang kaalaman si Turing sa isinulat ni Alonzo Church. Ang paraan ni Turing ng pagpapatunay (proof) ay itinuring na mas magagamit at mas mahusay. Ang ideya ni Turing ng mga pangkalahatang makinang Turing ay kakaiba dahil ang ideya ng mga gayung makina ay may kakayahang gawin ang anumang gawin ng ibang makina, samakatuwid ay may kakayahang magkuwenta ng anumang pwedeng ikwenta. Ang makinang Turing hanggang sa araw na ito ang sentral na paksa sa pag-aaral ng [[teorya ng komputasyon]]. Sa kanyang sariling biograpiya, isinulat ni Turing na siya ay nalungkot sa pagtanggap ng kanyang 1936 na papel dahil dalawang tao lamang ang pumansin - sina Heinrich Scholz at Richard Bevan Braithwaite. Ang papel na ito ay nagpapakilala rin sa ideya ng mga maaaring ipaliwanag na mga numero (definable numbers). Mula Setiyembre 1936 hanggang Hulyo 1938 kanyang ginugol ang kanyang panahon sa ''Institute for Advanced Study sa Princeton'', New Jersey, Estados Unidos at nag-aral sa ilalim ni Alonzo Church. Bilang karagdagan sa kanyang palaging pagsasaliksik matematikal, pinag-aralan din ni Turing ang [[kriptolohiya]] (pag-aaral ng tiyak at matibay na paglilihim ng mga data) at ginawa ang tatlo sa apat na yugto ng elektromekanikal na tagapagpapadami ng bilang [[binaryo]]. Noong Hunyo 1938, kanyang nakamit ang kanyang PhD mula sa Unibersidad ng Princeton sa Estados Unidos. Ang kanyang tesis na ''Systems of Logic Based on Ordinals'' ay nagpapakilala ng konsepto ng lohikang ordinal at ang ideya ng relatibong pagkukwenta, kung saan ang mga makinang Turing ay nagdadagdag ng mga tinatawag na oracle, na lumulutas sa mga problemang hindi malulutas ng isang makinang Turing. Si Turing ay bumalik sa Cambridge, Inglatera at dumalo sa mga pagtuturo ng matematikong si [[Ludwig Wittgenstein]] tungkol sa mga pundasyon ng matematika. Ang dalawang ito ay nagtalo at hindi nagkasundo dahil sa pagtatanggol ni Turing ng [[pormalismo]] samantalang si Wittgenstein ay nangatwiran na ang matematika ay hindi tumutuklas ng mga basehang katotohanan kundi lumilikha lamang nito. Si Turing ay nagsimula ring magtrabaho sa kaunting oras lamang sa ''Government Code and Cypher School'' (GCCS). === Kriptanalisis === [[Talaksan:EnigmaMachineLabeled.jpg|right|thumbnail|Tatlong rotor na makinang Enigma na may plugboard (''Steckerbrett''). Ang enigma ang makinang ginamit ng Alemanya sa ilalim ni Hitler upang ilihim ang mga mensaheng ipinapadala ng mga sundalo nito mula sa mga kaaway na bansa kabilang na ang Britanya at Estados Unidos]] Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], si Turing ang pangunahing kalahok sa isang sikretong operasyon ng pamahalaang Britanya sa Bletchley Park na naglalayong basagin ang mga [[sipero]] (algoritmo ng [[enkripsiyon]]) ng [[Alemanya]]. Sa pagpapaunlad at mas lalong pagpapabilis ng makinang kriptanalitiko na ginawa nina Marian Rejewski, Jerzy Różycki at Henryk Zygalski ng Cipher Bureau sa Poland, si Turing ay nagdisenyo ng makinang ''[[Turing Bombe]]'' na mas mabilis at mas epektibo sa pagbasag ng parehong makinang ''Enigma'' at ''Lorenz SZ 40/42''. Ang ''Turing Bombe'' ang nagbigay sa Britanya ng mga pangunang babala sa mga plano ni [[Adolf Hitler]] na nagresulta sa pagkatalo ni Hitler sa [[Labanan sa Atlantiko]] at pagikli ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]] ng dalawang taon.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1212910/How-Britain-drove-greatest-genius-Alan-Turing-suicide--just-gay.html How Britain drove its greatest genius Alan Turing to suicide just for being gay], 12 Setyembre 2009, DailyMail</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1165535/The-Wider-View-Nazi-codebreaker-shortened-Second-World-War-years.html The Wider View: Nazi codebreaker which shortened the Second World War by two years], 20 Hunyo 2009, DailyMail</ref> Si Turing ay ginawaran ng Order of the British Empire (OBE) noong 1945 para sa kanyang pagsisilbi sa panahon ng digmaan ngunit ang kanyang mga inambag sa kriptanalisis ay itinagong sekreto ng Britanya hanggang 1970 sa kadahilanang panseguridad nito. == Intelehensiyang artipisyal at pagsubok na Turing (Turing test) == {{main|Intelehensiyang artipisyal}} Mula 1945 hanggang 1947 si Turing ay nanirahan sa ''Church Street, Hampton'' at dito dinesenyo ang ''Automatic Computing Engine'' (ACE) sa ''National Physical Laboratory''. Siya ay nagsumite ng isang papel noong Pebreo 19, 1946 na naglalaman ng kauna unahang detalyadong disenyo ng isang inilalaang-programang kompyuter (stored-program computer). [[Talaksan:Modern-captcha.jpg|thumb|290px|Ang kabaligtaran ng ''Turing Test'' na CAPTCHA ay ginagamit sa [[internet]] upang mapigilan ang isang bot sa pang aabuso sa paggamit ng isang [[server]].]] Noong 1948, si Turing ay iniluklok na Reader (senyor na akademiko) sa kagawarang matematika sa Manchester na ngayon ay bahagi na ng ''University of Manchester''. Noong 1949, siya ay naglingkod bilang kahaliling direktor ng laboratoryo ng pagkukwenta sa University of Manchester at gumawa ng [[software]] para sa kauna unahang inilalaang programang kompyuter na Manchester Mark 1. Sa mga panahon ding ito kanyang ipinagpatuloy ang mga pananaliksik abstrakto. Sa papel na "Computing machinery and intelligence" (Mind, Oktubre 1950), tinalakay ni Turing ang problema ng "[[Intelehensiyang artipisyal]]" at iminungkahi ang isang eksperimento na tinatawag na [[Turing Test]]. Ang [[Pagsubok na Turing]] (''Turing Test'') ang naging batayan sa [[agham pangkompyuter]] upang matukoy kung ang isang makina ay nagpapamalas ng katalinuhan. Ayon sa Pagsubok na Turing, ang isang makina ay maituturing na matalino kung hindi matukoy ng isang taong nagtatanong dito kung ang kanyang tinatanong ay isang makina o isang tao. Sa papel ding ito, iminungkahi ni Turing na imbes gumawa ng mga programang gumagaya sa pag-iisip ng isang matandang tao, mas mabuting gumawa ng mas simpleng makina na gumagaya sa isip ng isang bata at ito'y isailalim sa pagkatuto. Ang kabaligtaran ng "Turing Test" na tinatawag na CAPTCHA ("'''C'''ompletely '''A'''utomated '''P'''ublic '''T'''uring test to tell '''C'''omputers and '''H'''umans '''A'''part") ay karaniwang ginagamit sa [[internet]]. Ang CAPTCHA ay paraan upang matukoy ng isang makina (gaya ng [[server]]) kung ang gumagamit nito ay isang tao o isang kompyuter (bot). Noong 1948, si Turing (sa tulong ang kanyang dating kakilala na si D. G. Champernowne) ay lumikha ng isang [[software]] pang [[chess]] sa isang [[modernong kompyuter]] na hindi pa naiimbento. Si Turing din ang nagimbento ng algoritmong LU decomposition method na ginagamit ngayon sa paglutas ng ''equations matrix''. == Kriminal na paguusig dahil sa kanyang homosekwalidad == Noong Enero 1952, nakilala ni Turing si Arnold Murray sa labas ng sinehan sa Manchester. Pagkatapos ng pananghaliang pakikipagtipanan (''dating''), si Murray ay inimbitahan ni Turing na pumunta sa kanyang bahay na tinanggap naman ni Murray ngunit hindi tinupad. Ang dalawa ay nagkita muli sa Manchester noong sumunod na Lunes at si Murray ay pumayag na samahan si Turing sa kanyang bahay. Pagkatapos ng ilang linggo, si Murray ay muling bumisita sa bahay ni Turing at nananitili ng isang gabi dito. Pagkatapos nito, si Murray ay tumulong sa isang kasabwat sa pagpapasok at pagnanakaw sa bahay ni Turing na nagtulak kay Turing upang iulat ang krimen sa pulisya. Sa imbestigasyon na ginawa ng mga pulis, inamin ni Turing na meron siyang relasyon kay Murray. Sa panahong ito, ang [[homoseksuwalidad]] ay itinuturing pang isang krimen sa Britanya na nagresulta upang si Turing at Murray ay kasuhan ng ''sobrang kahalayan'' sa ilalim ng seksiyong 11&nbsp;ng ''Criminal Law Amendment Act 1885 ng Britanya''. Si Turing ay binigyan ng dalawang opsiyon sa parusang tatanggapin : ang pagkabilanggo o probasyon sa isang kondisyon na siya'y sasailalim sa isang [[pagkakapon]]g kemikal sa pamamagitan ng pag-inom ng estrogen (hormone ng babae) upang mabawasan ang libido. Kanyang tinanggap ang kemikal na pagkakapon. Ang naging kumbiksiyon ni Turing ay nagresulta rin sa pagkaalis ng kanyang ''security clearance'' (karapatang maging bahagi ng sikretong operasyon ng pamalaan) at inalis sa kanyang trabahong kriptanalitiko sa Government Code and Cypher Schools sa Bletchley Park. Ang kanyang pasaporte ng Britanya ay hindi binawi ng pamahalaang Britanya ngunit siya'y hindi pinayagang makapasok sa Estados Unidos. Sa panahong ito, may pagkabahala sa publiko sa ginagawang pagbibitag sa mga homosekswal na [[espiya]] ng mga ahente ng [[Soviet Union]] (dating Russia) dahil sa paglalantad ng dalawang miyembro ng ''Cambridge Five'' na sina Guy Burgess at Donald Maclean. Bagaman si Turing ay hindi inakusahan ng pang eespiya, siya ay pinagbawalan ng pamahalaan ng Britanya na talakayin ang kanyang naging trabahong kriptanaliko sa Bletchely Park. == Kamatayan == Noong 8 Hunyo 1954, si Turing ay natagpuang patay ng kanyang tagalinis ng bahay. Sa [[awtopsiya]]ng ginawa, ang resulta ng kamatayan ay pagkalason sa [[cyanide]]. Natagpuan din ang isang mansanas na kinain ng kalahati sa tabi ng katawan ni Turing na pinaniniwalaang paraan ni Turing upang makain ang cyanide. Ang katawan ni Turing ay sinunog (cremated) sa Woking Crematorium noong 12 Hunyo 1954. Ayon sa ina ni Turing, ang kamatayan nito ay isang aksidental dahil sa hindi maingat nitong pagtatago sa mga laboratoryong kemikal. Iminungkahi ng manunulat na si David Leavitt na maaaring ang pagkain ni Turing ng mansanas na may cyanide ay isang paggaya sa eksena ng pelikulang [[Snow White]] na ipinalabas noong 1937 na isang paboritong kuwento ni Turing. == Paghingi ng tawad ng pamahalaan ng Britanya == Noong Agosto 2009, si John Graham-Cumming ay nagsimula ng petisyon na humihikayat sa Pamahalaan ng Britanya na posityumus (pagkatapos ng kamatayan) na humingi ng tawad sa [[paglilitis]] ni Alan Turing bilang [[homosekswal]]. Ang petisyong ito ay tumanggap ng libo libong mga lagda. Kinilala ng Punong Ministor ng Britanya na si [[Gordon Brown]] ang petisyong ito, at naglabas ng pahayag noong Setyember 10, 2009 na humihingi ng tawad kay Turing at naglalarawan ng pagtrato kay Turing bilang "nakapangingilabot": {{cquote|Ang libo libong tao ay nagsama sama upang humingi ng hustisya para kay Alan Turing at pagkilala sa nakakapangilabot na pagtrato sa kanya. Bagaman si Turing ay pinakitunguhan ng batas nang panahong iyon at hindi na natin maibabalik ang panahon, ang kanyang pagtrato ay siyempre labis na hindi patas at ako ay nagagalak na magkaroon ng pagkakataon na magsabi kung gaano kalalim akong humihingi ng tawad at tayong lahat sa nangyari sa kanya. Kaya sa ngalan ng Pamahalaan ng Britanya, at sa mga nabubuhay ng malaya, salamat sa ginawa ni Alan, ako ay taas noong nagsasabi na: kami'y humihingi ng tawad, ikaw ay karapat dapat ng mas mabuti [pagtrato].}} == Mga Parangal == [[Talaksan:Sackville Park Turing plaque.jpg|thumb|right|Pag ala-alang statwang plaka kay Turing sa Sackville Park, Manchester]] Ang Turing Award na ipinangalan sa "ama ng agham pangkompyuter" na si Alan Turing ang taunang gantimpala na ibinibigay ng Association for Computing Machinery (ACM) sa mga indibidwal sa kanilang kontribusyon sa siyentipikong komunidad pangkompyuter. Ang gantimpalang ito ay itinuturing na pinakamataas na pagkakakilanlan sa [[agham pangkompyuter]] at katumbas ng [[Gantimpalang Nobel]]. Noong 2002, si Turing ay nirangguhan na dalawampu't isa sa ''BBC'' nationwide poll ng [[100 Pinakadakilang mga Briton]].<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 Agosto 2002 |work=BBC News }}</ref> === Mga parangal ng mga unibersidad sa buong mundo === [[Talaksan:Alan Turing Building 1.jpg|thumb|right|Gusaling Alan Turing sa [[University of Manchester]]]] *Ang ''Kwartong Turing'' sa [[University of Edinburgh School of Informatics|University of Edinburgh's School of Informatics]] ay naglalaman ng skultura ng ulo ni Turing na ginawa ni [[Eduardo Paolozzi]], at isang (#42/50) ng kanyang [http://www.synth.co.uk/images/paolozzi2.html Turing prints (2000)]. *Ang [[University of Surrey]] ay may statwa ni Turing sa kanilang pangunahing [[piazza]]. *Ang [[Istanbul Bilgi University]] ay nagsasagawa ng taunang kumperensiya sa [[teoriya ng komputasyon]] na tinatawag na ''Mga Araw na Turing''.<ref name="bilgiuniv">{{cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | accessdate = 29 Oktubre 2011 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref> *Ang [[University of Texas at Austin]] ay may honours na programang ng [[agham pangkompyuter]] na pinangalanang ''Mga skolar ni Turing''.<ref name="texturingschol">{{cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |accessdate=16 Agosto 2009 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref> *Noong simula nang 1960's, pinangalanan ng [[Stanford University]] ang kaisa-isang kwarto na pinagtuturuan ng gusaling Bulwagang Polya Matematika na ''Alan Turing Auditorium''.<ref name="stanforduniv">{{cite web | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/Knuth_Don_X4100/PDF_index/k-8-pdf/k-8-u2679-Stanford-Comp-Dedication.pdf | title = Polya Hall, Stanford University | accessdate =14 Hunyo 2011 }}</ref> *Isa sa mga ampiteatro ng kagawarang Agham Pangkompyuter ng ([[Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille|LIFL]]<ref name="lifl">{{cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |accessdate=3 Disyembre 2010 |archive-date=22 Hulyo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) sa [[Unibersidad ng Lille]] sa hilagang [[Pransiya]] ay ipinangalan bilang parangal kay Alan Turing. (ang iba pang ampiteatro ay ipinangalan kay [[Kurt Gödel]]). *Ang Kagawaran ng Agham Pangkompyuter ng [[Pontifical Catholic University of Chile]], [[Polytechnic University of Puerto Rico]], [[University of the Andes, Colombia|Los Andes University]] in [[Bogotá]], Colombia, [[King's College, Cambridge]] at [[Bangor University]] sa [[Wales]] ay may mga laboratoryo ng kompyuter na ipinangalan kay Turing. *Ang [[The University of Manchester]], [[The Open University]], [[Oxford Brookes University]] at [[Aarhus University]] (in [[Århus]], Denmark) ay may mga gusaling nakapangalan kay Turing. *Ang ''Alan Turing Road'' sa [[Surrey Research Park]] ay ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[Carnegie Mellon University]] ay may [[granito]]ng bangkuan na matatagpuan sa The Hornbostel Mall na may pangalang "A. M. Turing" na nakaukit sa tuktok, "Read" sa ibaba ng kaliwang hita at "Write" sa ibaba ng kanang hita. *Ang [[EISTI|École Internationale des Sciences du Traitement de l'Information]] ay pinangalanan ang kamakailan lang na nakuhang ikatlong gusaling na "Turing". *Ang [[University of Ghent]] ay mayroong isa sa mga pangunahing kwarto ng kompyuter na ginagamit ng mga matematiko at siyentipiko ng kompyuter na ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[University of Oregon]] ay may iskultura ng ulo ni Turing sa gilid ng gusaling pang agham kompyuter na tinatawag na Deschutes Hall.<ref name="Oregon">{{cite web|url=http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|title=Turing at the University of Oregon|accessdate=1 Nobyembre 2011|archive-date=2012-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114151918/http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|url-status=dead}}</ref> == Sanggunian == {{reflist}} == Mga sanggunian == {{Refbegin|colwidth=30em}} * {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }} * {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}} * {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }} * {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864 | publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv | postscript = <!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} }} * {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }} * {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }} * {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | url = https://archive.org/details/historyofmodernc00ceru | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}} * {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }} * {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.)| title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }} * {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | url = https://archive.org/details/alanturingsautom0000unse_k5v2 | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | url = https://archive.org/details/colossussecretso0000unse | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }} * {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }} * {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }} * {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }} * {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}} * {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 Disyembre 2009 | ref = harv }} *{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}} *Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7 *Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana. *Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3 * {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959 }} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted. * {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988 }} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q *Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2 *{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }} {{Refend}} == Karagdagang babasahin == *{{MathGenealogy|id=8014}} *{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}} *{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 Enero 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 Agosto 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}} *{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 Marso 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=24 Septiyembre 2011|archive-date=19 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|url-status=dead}} * Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7 * Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006 == Panlabas na kawing == {{Wikiquote}} {{Commons category|Alan Turing}} *[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer *[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year] *[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference] *[https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ Visual Turing] *[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]] *[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} *[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net&nbsp;– Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]] *[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – naglalaman ng mga hindi nailambag na dokumento mula sa contains Kings College, Cambridge archive *{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 Disyembre 2001|title=Alan Turing&nbsp;– Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=2011-09-24|archive-date=2007-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|url-status=dead}} *[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }}&nbsp;– naglalaman ng mga papel tungkol sa panahon ni Alan Turing sa Sherborne School === Mga papel === *[https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Ekstensibong talaan ng mga papel ni Turing, mga ulat at pagtuturo at mga isinaling bersiyon] BibNetWiki *{{Turing 1950}} *[http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 Oral history interview with Donald W. Davies], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota; inilalarawan ang mga proyeto sa U.K. [[National Physical Laboratory (United Kingdom)|National Physical Laboratory]], mula sa pagdidisenyong ginawa ni Alan Turing noong 1947 sa paggawa ng [[Automatic Computing Engine|ACE computers]] * [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Si Metropolis ang kauna unahang direkto ng [[Los Alamos National Laboratory]]; kabilang sa mga paksa ang relasyong pang akademiko sa pagitan ni Alan Turing at [[John von Neumann]] {{authority control}} {{BD|1912|1954|Turing, Alan}} [[Kategorya:Mga siyentipiko ng kompyuter]] [[Kategorya:Mga matematikong Ingles]] houatjcw6joqdluc6qhaki9cjn8zfr5 0 106532 2231265 2220322 2026-10-04T02:31:42Z Lolbet101 163542 May ilang maliliit na pagbabago. (There are some minor changes.) 2231265 wikitext text/x-wiki Ang '''mira''' ay maaaring tumukoy sa: * [[Mira (bituin)|Mira]], isang bituin sa konstelasyon ng [[Cetus (konstelasyon)|Cetus]].<ref>{{Cite web |title=Mira - ο Ceti - Star in Cetus {{!}} TheSkyLive |url=https://theskylive.com/sky/stars/mira-omicron-ceti-star |access-date=2026-08-13 |website=theskylive.com |language=en}}</ref> *[[Mira (dagta)|mira]], uri ng dagta o resina.<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Myrrh''}}</ref> *[[sweet cicely|matamis na siselya]] o siselya, uri ng halaman.<ref name=Gaboy/> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{paglilinaw}} 7khk9lkh4sfmlq3lw5ed2vw5ibajo9p 0 132854 2231264 2151842 2026-10-04T02:20:03Z Lolbet101 163542 May ilang maliliit na pagbabago. (There are some minor changes.) 2231264 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Milky Way 2005.jpg|thumb|right|200px|Isang pagsasalarawan kung ano ang hitsura ng [[Daang Lakteya]] (''Milky Way''), ang ating galaksiya.]] [[Talaksan:NGC 4414 (NASA-med).jpg|thumb|Ang [[NGC 4414]], isang galaksiyang espayral.]] Ang '''galaksiya''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''galaxy'') o '''sanlibutan''' ay isang pangkat ng mga [[bituin]] na kabilang ang [[gas]], [[alikabok]], at [[maitim na materya]]. Ang [[grabidad]] ang humahawak sa buong galaksiya ng sama-sama. Umiikot sa isang gitna ang lahat ng nasa "''galaxia''". Nagmula ang salitang ''galaxy'' sa [[Wikang Griyego|Griyegong]] salita na "''galaxia''" na nangangahulugang [[gatas|magatas]], isang pantukoy sa sarili nating galaksiya, ang [[Daang Magatas]].<ref>{{Cite web |date= |title=Galaxies - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/universe/galaxies/ |access-date=2026-10-04 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-04-17 |title=Galaxy Information and Facts |url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/galaxies |website=[[National Geographic]]|language=en|access-date=2026-10-04}}</ref> Ang isang karaniwang galaksiya ay maaaring tumukoy sa isang "duwende" na naglalaman ng sampung milyong mga [[bituin]] o sa isang "higante" na may isang daang trilyong mga bituin na umiikot sa gitna ng [[masa]] (''mass'') ng galaksiya. Ang mga galaksiya ay maaaring maglaman ng mga sistemang bituin, [[Kumpol ng bituin|kumpol ng mga bituin]] (''star cluster'') at iba't ibang mga ulap na interstelar. Mayroong mga 170 bilyon ({{nowrap|1.7 × 10¹¹}}) na mga galaksiya sa [[uniberso|mapagmamasdang sansinukob]].<ref name=apj624_2>Gott III, J. R.; et al. (2005). "A Map of the Universe". Astrophysical Journal 624 (2): 463–484. arXiv:astro-ph/0310571. Bibcode 2005ApJ...624..463G. doi:10.1086/428890</ref><ref name=kackie020201>Mackie, G. (2002-02-01). "To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand". Swinburne University. http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html</ref> Ang isa sa mga galaksiyang ito ang [[Daang Magatas]] na naglalaman ng [[Sistemang Solar]] na sistemang kinalalagyan ng [[Daigdig]] at iba pang mga [[planeta]]. Ang [[Araw (astronomiya)|Araw]] ang isa sa mga [[bituin]] sa galaksiyang [[Daang Magatas]]. == Mga sanggunian == {{reflist}} {{stub|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga galaksiya| ]] 41976g0kly11fnc2lppc22fas2rxtvd 0 135958 2231287 2165523 2026-10-04T05:48:07Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231287 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Capannori|province=[[Lalawigan ng Lucca|Lucca]] (LU)|website={{official website|http://www.comune.capannori.lu.it/}}|area_code=0583|postal_code=55012|day=|saint=|elevation_m=15|elevation_footnotes=|population_demonym=Capannoresi|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bil20111009/index.html Source] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161127113922/http://demo.istat.it/bil20111009/index.html |date=2016-11-27 }}: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2011</ref>|area_total_km2=155.96|area_footnotes=|mayor=Luca Menesini|mayor_party=|frazioni=see [[Capannori#Frazioni|list]]|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Capannori|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Pleban Chrch San Gennaro, Capannori, Italy.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=[[Pieve]] ng San Gennaro.|image_shield=capannori-Stemma.gif|shield_size=px|coordinates_footnotes=|image_map=Map of comune of Capannori (province of Lucca, region Tuscany, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Capannori sa loob ng Lalawigan ng Lucca|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|51|N|10|34|E|display=inline,title}}|footnotes=}} Ang '''Capannori''' ({{IPA-it|kaˈpannori}}) ay isang bayan at [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Lucca|lalawigan ng Lucca]], sa hilagang rehiyon ng [[Toscana]], Italya. == Kasaysayan == Ang 40 nayon ng Capannori ay matatagpuan sa mga lupain na dating katumbas ng silangang teritoryo ng [[Republika ng Lucca]]. Karamihan sa mga nayon ay itinayo noong medyebal na panahon. Itinampok ang Colognora di Compito sa pelikulang ''[[Himala sa St. Anna|Miracle at St. Anna]]'' noong 2008. == Heograpiya == === Pangkalahatang-tanaw === Matatagpuan sa timog ng lalawigan nito, sa tabi ng mga lalawigan ng [[Pisa]] at [[Pistoia]], ang munisipalidad ay nasa hangganan ng [[Altopascio]], [[Bientina]], [[Borgo a Mozzano]], [[Buti]], [[Calci]], [[Lucca]], [[Montecarlo, Italy|Montecarlo]], [[Pescia]], [[Porcari]], [[San Giuliano Terme]], at [[Villa Basilica]]. == Mga kakambal na lungsod == * {{Flagicon|France}} [[La Gaude]], [[Pransiya]] * {{Flagicon|Germany}} [[Losheim am See]], [[Alemanya]] * {{Flagicon|Germany}} [[Pirna]], [[Alemanya]]<ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/mVTHujvw-x8 Ghostarchive] and the {{Cite web |title=Capannori - Pirnas Tor zur Toskana |url=https://www.youtube.com/watch?v=mVTHujvw-x8 |website=[[YouTube]] |access-date=2022-04-19 |archive-date=2020-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200802134222/https://www.youtube.com/watch?v=mVTHujvw-x8 |url-status=bot: unknown }}: {{Cite web |title=Capannori - Pirnas Tor zur Toskana |url=https://www.youtube.com/watch?v=mVTHujvw-x8 |website=[[YouTube]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Reflist}}{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.capannori.lu.it/ Opisyal na website ng Capannori] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080110122005/http://www.comune.capannori.lu.it/ |date=2008-01-10 }} {{In lang|it}} * [https://web.archive.org/web/20161003202209/http://en.capannori-terraditoscana.org/index.php Ang Portal ng Turismo ng Capannori] {{In lang|en}} {{Province of Lucca}}{{Authority control}} lxckel06nfiapb11hj01tski4lpdy1o 0 153217 2231176 2114205 2026-10-03T12:40:22Z Kontributor 2K 138611 svg 2231176 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Carbonara al Ticino|official_name=Comune di Carbonara al Ticino|native_name=|image_skyline=Cava-Carbonara_staz_ferr_ALn_668.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Estasyon ng Cava, isang ''[[frazione]]'' ng munisipalidad.|image_shield=Carbonara al Ticino-Stemma.svg|shield_alt=|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|8|N|9|6|E|type:city(1,368)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|province=[[Lalawigan ng Pavia|Pavia]] (PV)|frazioni=Canarazzo, Cantarana, Sabbione|mayor_party=|mayor=Stefano Ubezio|area_footnotes=|area_total_km2=14.78|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Carbonaresi|elevation_footnotes=|elevation_m=83|saint=|day=|postal_code=27020|area_code=0382|website={{official website|http://www.comune.carbonaraalticino.pv.it/}}|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Carbonara al Ticino''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pavia]], rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga 35&nbsp;km sa timog ng [[Milan]] at mga 7&nbsp;km timog-kanluran ng [[Pavia, Lombardia|Pavia]]. Ito ay bahagi ng silangang [[Lomellina]], malapit sa kaliwang pampang ng Ilog [[Ilog Ticino|Ticino]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ay nagmula sa Sylva Carbonaria, ang sinaunang kagubatan na umaabot sa pagitan ng bayan at ng Ticino, na pana-panahong sinusunog upang makakuha ng [[Uling (panggatong)|uling]]. == Kasaysayan == Ang lugar ay kasama sa malawak na kagubatan na tinatawag na Sylva Carbonaria, na umaabot mula sa [[Terdoppio]] at [[Agogna]] torrents, kabilang ang [[Dorno]] at [[Valeggio]], hanggang sa [[Ticino (ilog)|Ticino]] at ang [[Ilog Po|Po]]. Ang sinaunang Strada Regina ay dumaan sa kagubatan, isang kalsada na mula sa [[Via Emilia]] at si [[Plasencia]] ay nakarating sa Pavia at nagpatuloy sa pamamagitan ng [[Dorno]] at [[Valeggio]] hanggang sa [[Lomello]], at pagkatapos ay dumaan sa Vercelli at [[Turin]] ito ay nakarating sa [[Galia]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Pavia}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] bi51nm67zdrj20oia8kejq68tsdfkro 0 154113 2231235 2226213 2026-10-03T21:56:50Z ~2026-53302-76 167107 Ayusin. 2231235 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Aksyon (programa sa telebisyon)]] p0u0u8mjb4ltxnbeukohui87b7ooxf8 0 155420 2231177 2004246 2026-10-03T12:49:13Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231177 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Caiazzo|province=[[lalawigan ng Caserta|Caserta]] (CE)|website=http://www.caiazzo.gov.it|area_code=0823|postal_code=81013|day=Oktubre 29|saint=San Stefano Minicillo|elevation_m=200|elevation_footnotes=|population_demonym=Caiatini|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=36|area_footnotes=|mayor=Tommaso Sgueglia|mayor_party=|frazioni=San Giovanni e Paolo, Cesarano|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Caiazzo|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|41|10|40|N|14|21|50|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Stemma_Alvignano_.jpg|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Caiazzo_panorama.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Caiazzo''' ('''Cajazzo''' din) ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Caiazzë}}) ay isang lungsod at [[komuna]] (munisipyo) sa [[Caserta|Lalawigan ng Caserta]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[Italya]]. Ito ay matatagpuan sa kanang pampang ng [[Volturnus]], mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Capua]]. == Kasaysayan == Ang sinaunang '''Caiatia''' ay nasa kamay na ng mga [[Republikang Romano|Romano]] noong 306 BK, at mula noong ika-3 siglo BK ay naglabas ito ng mga [[Tanso (elemento)|tansong]] barya na may alamat na [[Wikang Latin|Latin]] ay dapat na mayroon itong {{Lang|la|civitas sine suffragio}}. Sa [[Digmaang Panlipunan (91–88 BK)|Digmaang Panlipunan]] ito ay naghimagsik laban sa Roma, at ang teritoryo nito ay idinagdag sa Capua ni [[Sila (Romanong heneral)|Sulla]]. Sa panahon ng imperyal, gayunpaman, ito ay minsan pang {{Lang|la|municipium}}.{{Sfn|Chisholm|1911}} Kakaunti lamang ang mga labi ng Caiatia at maraming lapida ang natitira. Ang ilan sa mga lapida na ito ay may katangiang parangal at may mga pangalan ng imperyal na sambahayan ni Julia na nakaukit dito, marahil dahil ang lungsod ay nakakuha ng mga benepisyo o konsesyon mula sa mga emperador ng pamilyang ito.<ref name="cita-Marrocco-p28">{{cita|Marrocco|p. 28}}.</ref> == Mga kapatid na lungsod == Si Caiazzo ay may kapatid na relasyon sa: * {{Flagicon|Germany}} [[Ochtendung]], [[Alemanya]], simula 1996 == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga pinagmumulan == *  This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Caiatia". Encyclopædia Britannica. 4 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 948. {{Lalawigan ng Caserta}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] 3drlobf3mkoqap6uk5mhjxqoflic9cb 2231178 2231177 2026-10-03T12:50:28Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231178 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Caiazzo|province=[[lalawigan ng Caserta|Caserta]] (CE)|website=http://www.caiazzo.gov.it|area_code=0823|postal_code=81013|day=Oktubre 29|saint=San Stefano Minicillo|elevation_m=200|elevation_footnotes=|population_demonym=Caiatini|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=36|area_footnotes=|mayor=Tommaso Sgueglia|mayor_party=|frazioni=San Giovanni e Paolo, Cesarano|region=[[Campania]]|official_name=Comune di Caiazzo|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|41|10|40|N|14|21|50|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Stemma_Alvignano_.jpg|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Caiazzo_panorama.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Caiazzo''' ('''Cajazzo''' din) ([[Wikang Napolitano|Campano]]: {{Lang|nap|Caiazzë}}) ay isang lungsod at [[komuna]] (munisipyo) sa [[Caserta|Lalawigan ng Caserta]] sa rehiyon ng [[Campania]] sa [[Italya]]. Ito ay matatagpuan sa kanang pampang ng [[Volturnus]], mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Capua]]. == Kasaysayan == Ang sinaunang '''Caiatia''' ay nasa kamay na ng mga [[Republikang Romano|Romano]] noong 306 BK, at mula noong ika-3 siglo BK ay naglabas ito ng mga [[Tanso (elemento)|tansong]] barya na may alamat na [[Wikang Latin|Latin]] ay dapat na mayroon itong {{Lang|la|civitas sine suffragio}}. Sa [[Digmaang Panlipunan (91–88 BK)|Digmaang Panlipunan]] ito ay naghimagsik laban sa Roma, at ang teritoryo nito ay idinagdag sa Capua ni [[Sila (Romanong heneral)|Sulla]]. Sa panahon ng imperyal, gayunpaman, ito ay minsan pang {{Lang|la|municipium}}.{{Sfn|Chisholm|1911}} Kakaunti lamang ang mga labi ng Caiatia at maraming lapida ang natitira. Ang ilan sa mga lapida na ito ay may katangiang parangal at may mga pangalan ng imperyal na sambahayan ni Julia na nakaukit dito, marahil dahil ang lungsod ay nakakuha ng mga benepisyo o konsesyon mula sa mga emperador ng pamilyang ito.<ref name="cita-Marrocco-p28">{{cita|Marrocco|p. 28}}.</ref> Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lalo na mula huling bahagi ng 1943 hanggang 1944, ang lungsod ay malubhang napinsala ng bangis ng Nazi at mga pambobomba ng mga Alyado. == Mga kinakapatid na lungsod == Si Caiazzo ay may [[Kinakapatid na lungsod|kapatid]] na relasyon sa: * {{Flagicon|Germany}} [[Ochtendung]], [[Alemanya]], simula 1996 == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga pinagmumulan == *  This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Caiatia". Encyclopædia Britannica. 4 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 948. {{Lalawigan ng Caserta}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] hrpp2ai66pyi3985j6lf079clmyylch 0 155780 2231291 2226202 2026-10-04T06:16:00Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231291 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Casola di Napoli|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Napoles|Napoles]] (NA)|website={{official website|http://www.comune.casoladinapoli.na.it/}}|area_code=081|postal_code=80050|day=|saint=|elevation_m=170|elevation_footnotes=|population_demonym=Casolesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=2.59|area_footnotes=|mayor=Domenico Peccerillo|mayor_party=|frazioni=|region=[[Campania]]|official_name=|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|42|N|14|32|E|type:city(3,752)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=|footnotes=}}Ang '''Casola di Napoli''' ({{Lang-nap|Casola 'e Napule}}) ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Napoles]] sa rehiyon ng [[Italya]] na [[Campania]], na matatagpuan mga {{Convert|30|km|mi}} timog-silangan ng [[Napoles]]. Ang Casola di Napoli ay may hangganan sa mga munisipalidad ng [[Gragnano]] at [[Lettere]]. == Heograpiyang pisikal == Matatagpuan sa paanan ng [[Kabundukan ng Lattari]], sa pasukan ng [[Tangway ng Sorrento]], ito ay malapit na nauugnay sa [[Gragnano]]. Ang lupain ay halos maburol, na tinatahak ng maiikling, karamihan ay malakas na agos ng tubig. == Simbolo == Ang eskudo de armas ng Munisipalidad ng Casola di Napoli ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Agosto 2, 2007.<ref>{{cita web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2007/comuni/casola_di_napoli.html|titolo=Casola di Napoli (Napoli) D.P.R. 02.08.2007 concessione di stemma e gonfalone|accesso=19 settembre 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240615052929/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2007/comuni/casola_di_napoli.html |date=2024-06-15 }}</ref> == Demograpiya == Ayon sa datos ng [[ISTAT]], noong Disyembre 31, 2018, mayroong 40 dayuhang mamamayan na naninirahan sa Casola di Napoli, na katumbas ng 1% ng populasyon. Ang mga nasyonalidad na may pinakamaraming kinatawan ay:<ref>{{Cita web|url=http://demo.istat.it/str2018/index.html|titolo=ISTAT 31 dicembre 2018|accesso=4 novembre 2019|dataarchivio=6 agosto 2017|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170806142909/http://www.demo.istat.it/bil2016/index.html|urlmorto=sì}}</ref> * Rumanya 19 0.4% * Ukranya 8 0.2% == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Napoles}} pogydicqjn8skt8wsavuleebtktc1ua 0 155976 2231307 2230004 2026-10-04T08:11:28Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231307 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cuccaro Vetere|elevation_m=629|area_total_km2=17|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Dati - Popolazione residente all'1/4/2009]</ref>|population_demonym=Cuccaresi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_max_m=|saint=[[San Pedro|San Pietro]]|mayor=|day=|postal_code=84050|area_code=0974|website={{official website|http://www.comune.cuccarovetere.sa.it/}}|footnotes=|istat=065049|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Cuccaro Vetere|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Cuccaro Vetere.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=SA}} (SA)|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|10|N|15|19|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAM}}|frazioni=[[Ceraso]], [[Futani]], [[Novi Velia]]}} Ang '''Cuccaro Vetere''' ([[Wikang Cilentan|Cilentan]]: ''Cuccare'') ay isang [[komuna]] sa [[lalawigan ng Salerno]] sa [[Campania|rehiyon ng Campania]] sa timog-kanlurang [[Italya]]. == Heograpiya == Ang lokasyon nito sa heograpiya ang dahilan kung bakit ito, sa buong kasaysayan, ay isang tanggulan para sa [[Velia]], at kalaunan ay isang balwarte ng mga Normando, na nagtayo ng kastilyo at mga pader doon matapos gawing kaharian ni [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Federico II]] ang lungsod. Gumanap din ng mahalagang papel ang relihiyon: Ang Cuccaro ay tahanan ng monasteryong Bisantino na San Nicola di Mira at, mula 1333, sa isang monasteryong Franciscano, na ang kahanga-hangang mga guho ay maaari pa ring hangaan. Ipinagmamalaki pa rin ng nayon ang kastilyo nito, kasama ang mga tore nito, at maraming simbahan, kabilang ang simbahan ng San Pietro Apostolo noong ika-18 siglo, na naglalaman ng isang relikya ng Krus ni Kristo. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Marso 19, 2014.<ref>{{cita web|titolo=Cuccaro Vetere (Salerno) D.P.R. 19.03.2014 concessione di stemma gonfalone|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2014/COMUNI%202014/Cuccaro_Vetere.html|accesso=6 agosto 2022}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Kasaysayan == Ang heograpikal na lokasyon nito ay ginawa itong, sa paglipas ng kasaysayan, isang depensibong muog ng [[Velia]], at kalaunan ay isang [[portipikasyon|moog]] ng mga [[Mga Normando|Normando]], na nagtayo ng isang kastilyo at mga pader doon, pagkatapos gawin ni [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Federico II]] ang lungsod bilang kaniyang fief. Ang relihiyon ay may mahalagang papel din: Ang Cuccaro ay ang luklukan ng Bisantinong monasteryo ng San Nicola di Mira at, mula noong 1333, ng isang Franciskanong monasteryo na ang mga kahanga-hangang guho ay maaari pa ring makita. Ipinagmamalaki pa rin ng nayon ang kastilyo, kasama ang mga tore nito, at maraming simbahan kabilang ang ikalabing-walong siglo ng San Pietro Apostolo, na naglalaman ng relikya ng Krus ni Kristo. ==Mga sanggunian== <references /> {{Lalawigan ng Salerno}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Campania]] igrdya9n74cs5aqp5fq88q02bo24qgd 0 159883 2231281 2226843 2026-10-04T04:45:05Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231281 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Botricello|frazioni=|website={{official website|http://www.comune.botricello.cz.it/}}|area_code=0961|postal_code=88070|day=|saint=|elevation_m=19|elevation_footnotes=|population_demonym=Botricellesi|population_footnotes=|area_total_km2=15.48|area_footnotes=|mayor=Michelangelo Ciurleo|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CZ}} (CZ)|official_name=Comune di Botricello|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|56|N|16|51|E|region:IT_type:city(4586)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Botricello-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Botricello.jpg|footnotes=}} Ang '''Botricello''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Votricèdu}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Catanzaro]], sa rehiyon ng [[Calabria]] sa [[katimugang Italya]]. Ang bayan ay may dalawang lugar: ang Botricello Superiore (o Soprano), na bumubuo sa lumang sentro at matatagpuan sa mas malalim na bahagi ng kalupaan sa mga burol, at ang Botricello Nuova (bago), malapit sa baybayin, na umunlad pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa gilid ng [[Honikong Daang Estatal 106]]. Ang bagong bayan ay nakaranas ng malaking pagtaas ng populasyon sa mga nakaraang dekada. == Pinagmulan ng pangalan == Ayon sa ilang sanggunian, ang pangalan ay nagmula sa Griyegong "bothros" (kanal) na may dagdag na hulaping -icellu. == Simbolo == Ang eskudo de armas ng Munisipalidad ng Botricello ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng [[Pangulo ng Republika ng Italya|Pangulo ng Republika]] noong Enero 9, 2006.<ref name="Governo">{{cita web|url=http://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2006/comuni/Botricello.html|titolo=Botricello (Catanzaro), D.P.R. 09.01.2006 concessione di stemma e gonfalone|accesso=12 settembre 2021}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga monumento at tanawin == Ang bayan ay may isang arkeolohikong pook sa lugar na malapit sa dagat: ito ay isang nekropolis noong huling bahagi ng sinaunang panahon, katulad ng sa [[Borgia, Calabria|Roccelletta]], na ang mga paghuhukay ay isinagawa sa pagitan ng 1967 at 1968.<ref>{{Cita web|https://www.academia.edu/15029073/E.A.ARSLAN_Recenti_scavi_a_Botricello_e_Roccelletta_Catanzaro_in_Atti_II_Congresso_Nazionale_Archeologia_Cristiana_25_31.5.1969_Roma_1971_pp.107-121|Recenti scavi a Botricello e Roccelletta (Catanzaro)}}</ref> Mula sa maraming libingan na may mga dingding na ladrilyo o maliliit na bato, natagpuan ang mga mamahaling gamit sa libingan, kabilang ang maliliit na plorera at napakanipis na salamin. Sa tabi ng nekropolis, isang maliit na basilica ang natagpuan sa isang napakasamang estado ng konserbasyon.<ref>E.A.ARSLAN, Recenti scavi a Botricello e a Roccelletta in Atti del II Congresso di Archeologia Cristiana</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Catanzaro}} ghtoe0gognyostc43wg28sgjaoovzpl 0 159900 2231294 2226842 2026-10-04T06:44:10Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231294 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Centrache|official_name=Comune di Centrache|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|44|N|16|26|E|region:IT_type:city(495)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CZ}} (CZ)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=7|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=458|saint=|day=|postal_code=88060|area_code=0967|website=|footnotes=}}Ang '''Centrache''' ({{Langx|el|Kentrikos}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) at [[bayan]] sa lalawigan ng [[Catanzaro]] sa rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalang Cèntrache, na dating tinutukoy din bilang Centrico, ay nagmula sa [[Wikang Griyego|Griyegong]] pang-uring kentrikós, na nangangahulugang "sentral" (na may kasunod na Latinong accent), at samakatuwid ay magtatampok ng kahit man lang isang pinagmulang Bisantino, tulad ng sa mga kalapit na bayan ng Olivadi at Cenadi. == Kasaysayan == Ang simbahang parokya, na itinayo noong ika-17 siglo, ay nagpapakita ng malinaw na mga palatandaan ng mga renobasyon na isinagawa noong ika-18 siglo at mga sumunod na siglo, na halos ganap na nagpabago sa mga orihinal nitong katangian. Isang malaking bukal, na kalaunan ay nawasak, ang dating nakatayo sa Piazza Roma. Noong [[lindol sa Mesina noong 1908]], nawasak ang mga gusali at iba pang estruktura sa buong Centrache; 80,000 katao ang namatay.<ref>{{Cite news |date=December 29, 1908 |title=ITALY SHAKEN; THOUSANDS DIE; Earthquake Destroys Great Part of Messina in Sicily and Tidal Wave Sweeps It. SHIPLOADS OF THE INJURED These Carried to Catania, Which Also Is Inundated by Tidal Wave. CALABRIAN TOWNS WRECKED Reggio Said to Have Shared Messina's Fate -- Pope Eager to Go to Sufferers. GIRL STUDENTS ENTOMBED Two Villages Near Messina Disappear -- Mount Aetna Reported as Centre of Disturbance |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1908/12/29/archives/italy-shaken-thousands-die-earthquake-destroys-great-part-of.html |access-date=October 29, 2011}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipalidad ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Setyembre 12, 2005.<ref>{{Cita web|url=http://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2005/comuni/Centrache.html|titolo=Centrache (Catanzaro) D.P.R. 12.09.2005 concessione di stemma e gonfalone|accesso=2021-01-15|sito=Governo Italiano, Ufficio Onorificenze e Araldica|anno=2005}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230428055804/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2005/comuni/Centrache.html |date=2023-04-28 }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Province of Catanzaro}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Calabria]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 0mpi3b5cfhsss16luv9lzsrfgwnpu4u 5 165385 2231398 2230116 2026-10-04T11:25:12Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2231398 wikitext text/x-wiki == New real time list of missing articles == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> I suggest that you give a look to the [[m:Mix'n'match|Mix'n'match]] tool by Magnus Manske, and that you recommend it from this page. Thanks to Wikidata, it's able to tell you in real time what articles you're missing out of several reliable lists of relevant persons. --[[m:user:Nemo_bis|Nemo]] 17:06, 10 Oktubre 2014 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Mix%27n%27match&oldid=10158766 --> :Ha? [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 12:39, 18 Agosto 2025 (UTC) ::''Automatic message delivery'' ito kaya parang walang ''sense''. Tingnan mo ang orihinal na ''message delivery'' [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Talaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&oldid=1445796 dito]. Ipinadala ang mensahe na 'yan para i-''suggest'' na puwede gumawa ng tala tulad nung nasa baba. [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia%3ATalaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&diff=1670548&oldid=1445796 Si Bluemask ang gumawa ng talang 'yan], siya 'yun isa pang aktibong admin dito sa Wikipediang Tagalog. ''Hope'' na naliwanagan ka. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:04, 23 Oktubre 2025 (UTC) :::Ah, pero bakit may kulang? Ano ba nangyari sa Q6 hanggang Q14 at bakit nawala ang Q47, at kung na delete lang sila bakit wala ang Q613? Pero di ko man iyata magagamit ito, pero salamat nalang! [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 04:37, 23 Oktubre 2025 (UTC) == Wikidata list == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P5008 wd:Q5460604. } |columns=number:bilang,item:aytem,label/en:artikulo,label,P18 |section= |min_section=3 |sort=label |links=red |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! bilang ! aytem ! artikulo ! label ! larawan |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q9181|Q9181]] | Abraham | [[Abraham]] | [[Talaksan:PikiWiki Israel 47514 Samaritan museum on mount Grizim - Left.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q91|Q91]] | Abraham Lincoln | [[Abraham Lincoln]] | [[Talaksan:Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q5670|Q5670]] | Abu Nuwas | [[Abu Nuwas]] | [[Talaksan:Abu Nuwas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q9381|Q9381]] | Adam Smith | [[Adam Smith]] | [[Talaksan:AdamSmith.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q12029|Q12029]] | addiction | [[adiksiyon]] | [[Talaksan:Alcoholism is a Prision.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q352|Q352]] | Adolf Hitler | [[Adolf Hitler]] | [[Talaksan:Adolf Hitler cropped restored 3x4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q889|Q889]] | Afghanistan | [[Apganistan|Afghanistan]] | [[Talaksan:Afghanistan - Location Map (2013) - AFG - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q336|Q336]] | science | [[agham]] | [[Talaksan:Stylised atom with three Bohr model orbits and stylised nucleus (encircled).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q11451|Q11451]] | agriculture | [[agrikultura]] | [[Talaksan:Unload wheat by the combine Claas Lexion 584.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q8018|Q8018]] | Augustine of Hippo | [[Agustin ng Hipona]] | [[Talaksan:Saint Augustine by Philippe de Champaigne.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q2102|Q2102]] | snake | [[ahas]] | [[Talaksan:Natrix natrix (Marek Szczepanek).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q718|Q718]] | chess | [[ahedres]] | [[Talaksan:Opening chess position from black side.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q12199|Q12199]] | HIV/AIDS | [[AIDS]] | [[Talaksan:Human Immunodeficency Virus - stylized rendering.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q8597|Q8597]] | Akbar | [[Akbar ang Dakila]] | [[Talaksan:Contemporary seated portrait of Akbar, 1605.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q8006|Q8006]] | Akira Kurosawa | [[Akira Kurosawa]] | [[Talaksan:Akirakurosawa-onthesetof7samurai-1953-page88.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q571|Q571]] | book | [[aklat]] | [[Talaksan:Americanstudbookvolume2open.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q7075|Q7075]] | library | [[aklatan]] | [[Talaksan:Austria - Göttweig Abbey - 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q282|Q282]] | wine | [[alak]] | [[Talaksan:Red and white wine 12-2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q7251|Q7251]] | Alan Turing | [[Alan Turing]] | [[Talaksan:Alan Turing (1951) (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q937|Q937]] | | [[Albert Einstein]] | [[Talaksan:Albert Einstein Head cleaned.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q5580|Q5580]] | Albrecht Dürer | [[Albrecht Dürer]] | [[Talaksan:Dürer Alte Pinakothek.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q188|Q188]] | German | [[Wikang Aleman|Aleman]] | [[Talaksan:Legal status of German in the world.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q183|Q183]] | Germany | [[Alemanya]] | [[Talaksan:Aerial view of Berlin (32881394137).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q7318|Q7318]] | Nazi Germany | [[Alemanyang Nazi]] | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q7374|Q7374]] | Alfred Hitchcock | [[Alfred Hitchcock]] | [[Talaksan:Hitchcock, Alfred 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q37868|Q37868]] | algae | [[Alga]] | [[Talaksan:Wlas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q262|Q262]] | Algeria | [[Algeria]] | [[Talaksan:Algeria - Location Map (2013) - DZA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q8366|Q8366]] | algorithm | [[algoritmo]] | [[Talaksan:Flowchart procedural programming.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q3968|Q3968]] | algebra | [[alhebra]] | [[Talaksan:Quadratic formula.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q156|Q156]] | alcohols | [[alkohol]] | [[Talaksan:Lukastest etoh tbutoh.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q8216|Q8216]] | Greek alphabet | [[alpabetong Griyego]] | [[Talaksan:Richtungsschild auf der Insel Ikaria, 2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q8229|Q8229]] | Latin script | [[Sulat Latin|alpabetong Latin]] | [[Talaksan:Abecedarium.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q8209|Q8209]] | Cyrillic script | [[alpabetong Siriliko]] | [[Talaksan:Cyrillic alternates.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q1286|Q1286]] | Alps | [[Alpes]] | [[Talaksan:Alps 2007-03-13 10.10UTC 1px-250m.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q663|Q663]] | aluminium | [[aluminyo]] | [[Talaksan:Aluminium-4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q10908|Q10908]] | Amphibia | [[Amphibia]] | [[Talaksan:Fire salamander (Salamandra Salamandra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q727|Q727]] | Amsterdam | [[Amsterdam]] | [[Talaksan:Amsterdam airphoto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q6199|Q6199]] | anarchism | [[anarkismo]] | [[Talaksan:Graffiti "No Gods, No Masters" and anarchy symbol at central bus station ZOB in Munich, Germany.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q514|Q514]] | anatomy | [[anatomiya]] | [[Talaksan:Leonardo da vinci, Drawing of a Woman's Torso.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q5456|Q5456]] | Andes | [[Andes]] | [[Talaksan:Andes 70.30345W 42.99203S.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q5603|Q5603]] | Andy Warhol | [[Andy Warhol]] | [[Talaksan:Andy Warhol at the Jewish Museum (by Bernard Gotfryd) – LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q8258|Q8258]] | One Thousand and One Nights | [[Ang Isang Libo't Isang Gabi|Ang Isanglibo't Isang mga Gabi]] | [[Talaksan:Sughrat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q8269|Q8269]] | The Tale of Genji | [[Ang Kuwento ni Genji]] | [[Talaksan:Genji emaki 01003 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q8251|Q8251]] | The Art of War | [[Sining ng Pakikidigma|Ang Sining ng Pakikidigma]] | [[Talaksan:Bamboo book - closed - UCR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q11352|Q11352]] | angle | [[anggulo]] | [[Talaksan:Coord Angle.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q12117|Q12117]] | cereal | [[angkak]] | [[Talaksan:Various grains edit2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q43473|Q43473]] | Angkor Wat | [[Angkor Wat]] | [[Talaksan:Angkor wat temple.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q11425|Q11425]] | animation | [[animasyon]] | [[Talaksan:Animated GIF from the 1919 Feline folies by Pat Sullivan.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q51|Q51]] | Antarctica | [[Antartika|Antarctica]] | [[Talaksan:Antarctica 6400px from Blue Marble.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q12187|Q12187]] | antibiotic | [[antibiyotiko]] | [[Talaksan:How do different antibiotics work?.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q5685|Q5685]] | Anton Chekhov | [[Anton Chekhov]] | [[Talaksan:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q1340|Q1340]] | Antonio Vivaldi | [[Antonio Vivaldi]] | [[Talaksan:Onbekend - Antonio Vivaldi - Bologna Museo Internationale e biblioteca della musica di bologna 28-04-2012 9-21-050.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q7298|Q7298]] | Antonín Dvořák | [[Antonín Dvořák]] | [[Talaksan:Dvorak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q3196|Q3196]] | fire | [[apoy]] | [[Talaksan:FIRE 01.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q15|Q15]] | Africa | [[Aprika]] | [[Talaksan:Africa satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q8669|Q8669]] | Arab–Israeli conflict | [[Alitang Arabe–Israeli|Arab–Israeli conflict]] | [[Talaksan:Arab-Israeli Map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q1357|Q1357]] | Spider | [[Gagamba|Araneae]] | [[Talaksan:Spiders Diversity.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q11376|Q11376]] | acceleration | [[arangkada]] | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q11464|Q11464]] | plough | [[araro]] | [[Talaksan:04-09-12-Schaupflügen-Fahrenwalde-RalfR-IMG 1232.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q525|Q525]] | Sun | [[Araw (astronomiya)|Araw]] | [[Talaksan:The Sun in white light.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q573|Q573]] | day | [[Araw (panahon)|araw]] | [[Talaksan:GreenwUhrWelt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q8739|Q8739]] | Archimedes | [[Arkimedes|Archimedes]] | [[Talaksan:Retrato de un erudito (¿Arquímedes?), por Domenico Fetti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q11500|Q11500]] | area | [[Sukat|area]] | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q414|Q414]] | Argentina | [[Arhentina]] | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q868|Q868]] | Aristotle | [[Aristoteles]] | [[Talaksan:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q11205|Q11205]] | arithmetic | [[aritmetika]] | [[Talaksan:Basic arithmetic operators.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q10872|Q10872]] | Archaea | [[Arkeya]] | [[Talaksan:Archaea.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q12271|Q12271]] | architecture | [[arkitektura]] | [[Talaksan:Ray and Maria Stata Center (MIT).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q12277|Q12277]] | arch | [[arko]] | [[Talaksan:Arch (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q1360|Q1360]] | arthropod | [[Arthropoda]] | [[Talaksan:Asian forest scorpion in Khao Yai National Park.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q11660|Q11660]] | artificial intelligence | [[artipisyal na katalinuhan]] | [[Talaksan:Dall-e 3 (jan '24) artificial intelligence icon.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q11427|Q11427]] | steel | [[asero]] | [[Talaksan:Kaltbandcoils.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q11158|Q11158]] | acid | [[asido]] | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q11254|Q11254]] | table salt | [[asin]] | [[Talaksan:Salt shaker on white background.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q12370|Q12370]] | salt | [[Asin (kimika)|asin]] | [[Talaksan:Ammonium-cerium(IV)-sulfate-sample.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q144|Q144]] | dog | [[aso]] | [[Talaksan:Greenland 467 (35130903436) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q3863|Q3863]] | asteroid | [[asteroyd]] | [[Talaksan:Asteroidsscale.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q333|Q333]] | astronomy | [[astronomiya]] | [[Talaksan:Laser Towards Milky Ways Centre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q11002|Q11002]] | sugar | [[asukal]] | [[Talaksan:Sugar 2xmacro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q48|Q48]] | Asia | [[Asya]] | [[Talaksan:Asia satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q12152|Q12152]] | myocardial infarction | [[atake sa puso]] | [[Talaksan:Heart attack diagram.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q9368|Q9368]] | liver | [[atay]] | [[Talaksan:Leber Schaf.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q7066|Q7066]] | atheism | [[ateismo]] | [[Talaksan:Ephesians 2,12 - Greek atheos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q1524|Q1524]] | Athens | [[Atenas]] | [[Talaksan:Akropolis 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q542|Q542]] | athletics | [[Atletiks|atletika]] | [[Talaksan:Naisten 400 m aidat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q9121|Q9121]] | atom | [[atomo]] | [[Talaksan:Helium atom QM.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q408|Q408]] | Australia | [[Australya]] | [[Talaksan:Australia satellite plane.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q40|Q40]] | Austria | [[Austria]] | [[Talaksan:Austria - Location Map (2019) - AUT - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q8011|Q8011]] | Avicenna | [[Avicenna]] | [[Talaksan:Pursina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q12542|Q12542]] | Aztec | [[Aztec]] | [[Talaksan:Reconstruction of Tenochtitlan2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q467|Q467]] | woman | [[babae]] | [[Talaksan:Woman.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q787|Q787]] | pig | [[baboy]] | [[Talaksan:Sow with piglet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q11411|Q11411]] | backgammon | [[Bakgamon|backgammon]] | [[Talaksan:Backgammon lg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q10876|Q10876]] | Bacteria | [[Bakterya|bacteria]] | [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q1530|Q1530]] | Baghdad | [[Baghdad]] | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q8092|Q8092]] | tropical cyclone | [[bagyo]] | [[Talaksan:Dramatic Views of Hurricane Florence from the International Space Station From 9 12 (42828603210) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q8068|Q8068]] | flood | [[baha]] | [[Talaksan:KatrinaNewOrleansFlooded edit2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q7343|Q7343]] | Great Barrier Reef | [[Bahura ng Gran Barrera]] | [[Talaksan:GreatBarrierReef-EO.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q830|Q830]] | cattle | [[baka]] | [[Talaksan:Cow female black white.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q677|Q677]] | iron | [[bakal]] | [[Talaksan:Iron electrolytic and 1cm3 cube.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q8091|Q8091]] | grammar | [[balarila]] | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q1074|Q1074]] | skin | [[Balat (anatomiya)|balat]] | [[Talaksan:Komodo dragon skin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q321|Q321]] | Milky Way | [[Ariwanas|Balatas]] | [[Talaksan:Artist’s impression of the Milky Way.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q12548|Q12548]] | Holy Roman Empire | [[Banal na Imperyong Romano]] | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q1861|Q1861]] | Bangkok | [[Bangkok]] | [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q7164|Q7164]] | World Bank | [[Bangkong Pandaigdig]] | [[Talaksan:World Bank building at Washington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q9610|Q9610]] | Bangla | [[Wikang Bengali|Bangla]] | [[Talaksan:Bengali letters.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q902|Q902]] | Bangladesh | [[Bangladesh]] | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q11446|Q11446]] | ship | [[barko]] | [[Talaksan:DANA 2004 ubt.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q11193|Q11193]] | base | [[base]] | [[Talaksan:Sodium hydroxide solution.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q12512|Q12512]] | St. Peter's Basilica | [[Basilika ni San Pedro]] | [[Talaksan:Basilica di San Pietro in Vaticano September 2015-1a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q5372|Q5372]] | basketball | [[basketbol]] | [[Talaksan:Dream Team at the 1992 Summer Olympics.JPEG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q11475|Q11475]] | vacuum | [[basyo]] | [[Talaksan:Kolbenluftpumpe hg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q7569|Q7569]] | child | [[bata]] | [[Talaksan:Little girl of Don Som.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q12111|Q12111]] | Sorghum | [[batad]] | [[Talaksan:Sorghum bicolor - geograph.org.uk - 1070429.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q7748|Q7748]] | law | [[batas]] | [[Talaksan:JMR-Memphis1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q8063|Q8063]] | rock | [[Bato (heolohiya)|bato]] | [[Talaksan:Balanced Rock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q11421|Q11421]] | magnet | [[batubalani]] | [[Talaksan:Bar magnet crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q956|Q956]] | Beijing | [[Beijing]] | [[Talaksan:Skyline of Beijing CBD with B-5906 approaching (20211016171955).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q11465|Q11465]] | velocity | [[Tulin|belosidad]] | [[Talaksan:Vector snelheid-Plain.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q313|Q313]] | Venus | [[Benus (planeta)|Benus]] | [[Talaksan:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q64|Q64]] | Berlin | [[Berlin]] | [[Talaksan:Cityscape Berlin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q5369|Q5369]] | baseball | [[beysbol]] | [[Talaksan:Zack Greinke on July 29, 2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q11563|Q11563]] | number | [[bilang]] | [[Talaksan:Numbers grid in NY.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q2111|Q2111]] | speed of light in vacuum | [[bilis ng liwanag]] | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q11442|Q11442]] | bicycle | [[bisikleta]] | [[Talaksan:00 8327 Historisches Fahrrad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q523|Q523]] | star | [[bituin]] | [[Talaksan:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q7094|Q7094]] | biochemistry | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Fat triglyceride shorthand formula.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q290|Q290]] | sex | [[biyolohikal na kasarian]] | [[Talaksan:Cromosomas X-Y y gametos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q420|Q420]] | biology | [[biyolohiya]] | [[Talaksan:Biology-0001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q7108|Q7108]] | biotechnology | [[biyoteknolohiya]] | [[Talaksan:Biotecnologia Fase3.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q8355|Q8355]] | violin | [[biyulin]] | [[Talaksan:Violin VL100.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q9759|Q9759]] | blues | [[blues]] | [[Talaksan:B.B. King, 2006-06-26.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q2841|Q2841]] | Bogotá | [[Bogotá|Bogota]] | [[Talaksan:Centro internacional.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q441|Q441]] | botany | [[botanika]] | [[Talaksan:Diversity of plants image version q.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q202943|Q202943]] | Brahmagupta | [[Brahmagupta]] | [[Talaksan:Hindu astronomer, 19th-century illustration.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q155|Q155]] | Brazil | [[Brasil|Brazil]] | [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q9530|Q9530]] | breathing | [[breathing]] | [[Talaksan:Diaphragmatic breathing.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q8680|Q8680]] | British Empire | [[Imperyong Britaniko|Britanikong Imperyo]] | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q7391|Q7391]] | bee | [[bubuyog]] | [[Talaksan:(MHNT) Apis mellifera (female) - on viburnum tinus flowers.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q748|Q748]] | Buddhism | [[Budismo|Buddadarma]] | [[Talaksan:Large Gautama Buddha statue in Buddha Park of Ravangla, Sikkim.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q8081|Q8081]] | tornado | [[buhawi]] | [[Talaksan:F5 tornado Elie Manitoba 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q3|Q3]] | life | [[buhay]] | [[Talaksan:HumanNewborn.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q11457|Q11457]] | cotton | [[bulak]] | [[Talaksan:Cotton - പരുത്തി 03.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q506|Q506]] | flower | [[bulaklak]] | [[Talaksan:Flores.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q8072|Q8072]] | volcano | [[bulkan]] | [[Talaksan:Mount St. Helens erupting blue.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q12214|Q12214]] | smallpox | [[bulutong]] | [[Talaksan:Child with Smallpox Bangladesh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q8502|Q8502]] | mountain | [[bundok]] | [[Talaksan:Himalayas, Ama Dablam, Nepal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q513|Q513]] | Mount Everest | [[Bundok Everest]] | [[Talaksan:Mount Everest as seen from Drukair2 PLW edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q1364|Q1364]] | fruit | [[bunga]] | [[Talaksan:(MHNT) Geum urbanum - Fruit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q405|Q405]] | Moon | [[Buwan (astronomiya)|Buwan]] | [[Talaksan:FullMoon2010.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q8161|Q8161]] | tax | [[buwis]] | [[Talaksan:Pieter Brueghel the Younger, 'Paying the Tax (The Tax Collector)' oil on panel, 1620-1640. USC Fisher Museum of Art.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q85|Q85]] | Cairo | [[Cairo]] | [[Talaksan:Cairo Skyline (2020).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q16|Q16]] | Canada | [[Canada]] | [[Talaksan:Canada - Location Map (2013) - CAN - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q12284|Q12284]] | canal | [[canal]] | [[Talaksan:0283 Ribeauvillé (Haut-Rhin - Elsass).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q5465|Q5465]] | Cape Town | [[Lungsod ng Cabo|Cape Town]] | [[Talaksan:Ciudad del Cabo desde Cabeza de León, Sudáfrica, 2018-07-22, DD 34.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q11358|Q11358]] | carbohydrate | [[Karbohidrata|carbohydrate]] | [[Talaksan:Carbohydrates.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q6722|Q6722]] | Carl Friedrich Gauss | [[Carl Friedrich Gauss]] | [[Talaksan:Carl Friedrich Gauss.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q1043|Q1043]] | | [[Carl Linnaeus]] | [[Talaksan:Carl von Linné.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q3044|Q3044]] | Charlemagne | [[Carlomagno]] | [[Talaksan:Charlemagne denier Mayence 812 814.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q1405|Q1405]] | Augustus | [[Cesar Augusto]] | [[Talaksan:Augustus of Prima Porta (inv. 2290).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q160|Q160]] | Cetacea | [[Cetacea]] | [[Talaksan:Graywhale MMC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q9045|Q9045]] | Chanakya | [[Chanakya]] | [[Talaksan:Chanakya artistic depiction.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q1035|Q1035]] | Charles Darwin | [[Charles Darwin]] | [[Talaksan:Charles Darwin portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q2042|Q2042]] | Charles de Gaulle | [[Charles de Gaulle]] | [[Talaksan:General Charles de Gaulle in 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q5686|Q5686]] | Charles Dickens | [[Charles Dickens]] | [[Talaksan:Dickens Gurney head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q882|Q882]] | Charlie Chaplin | [[Charlie Chaplin]] | [[Talaksan:Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q5809|Q5809]] | Che Guevara | [[Che Guevara]] | [[Talaksan:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q8201|Q8201]] | Chinese characters | [[Chinese characters]] | [[Talaksan:Hanzi.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q7322|Q7322]] | Christopher Columbus | [[Christopher Columbus]] | [[Talaksan:Ridolfo del Ghirlandaio - Ritratto di Cristoforo Colombo (1520).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q8423|Q8423]] | Cyrus the Great | [[Dakilang Ciro|Ciro ang Dakila]] | [[Talaksan:Great Men and Famous Women Volume 1 - Cyrus the Great.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q81513|Q81513]] | Citrus | [[Citrus]] | [[Talaksan:Mandarin tree closeup.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q8683|Q8683]] | Cold War | [[Digmaang Malamig|Cold War]] | [[Talaksan:US Army tanks face off against Soviet tanks, Berlin 1961.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q739|Q739]] | Colombia | [[Colombia]] | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q4604|Q4604]] | Confucius | [[Confucio|Confucius]] | [[Talaksan:Confucius, fresco from a Western Han tomb of Dongping County, Shandong province, China.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11382|Q11382]] | conservation of energy | [[conservation of energy]] | [[Talaksan:Blocked-pendulum-strobe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q8413|Q8413]] | Constantine the Great | [[Dakilang Constantino|Constantino I]] | [[Talaksan:0 Constantinus I - Palazzo dei Conservatori (2).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q753|Q753]] | copper | [[Tanso (elemento)|copper]] | [[Talaksan:Cuivre Michigan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q241|Q241]] | Cuba | [[Cuba]] | [[Talaksan:Santa Clara (Cuba).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q165|Q165]] | sea | [[dagat]] | [[Talaksan:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q545|Q545]] | Baltic Sea | [[Dagat Baltiko]] | [[Talaksan:SvetlogorskRauschen 05-2017 img11 beach.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q5484|Q5484]] | Caspian Sea | [[Dagat Kaspiyo|Dagat Caspian]] | [[Talaksan:Caspian Sea from orbit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q1693|Q1693]] | North Sea | [[Dagat Hilaga]] | [[Talaksan:North Sea 02 ubt.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q166|Q166]] | Black Sea | [[Dagat Itim]] | [[Talaksan:Black Sea Nasa May 25 2004.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q1247|Q1247]] | Caribbean Sea | [[Dagat Karibe]] | [[Talaksan:50 Shades Of Blue (187611681).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q37660|Q37660]] | South China Sea | [[Dagat Timog Tsina|Dagat Luzon]] | [[Talaksan:Mar de China Meridional - BM WMS 2004.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q4918|Q4918]] | Mediterranean Sea | [[Dagat Mediteraneo]] | [[Talaksan:Mediterranean Sea political map-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q2|Q2]] | Earth | [[Daigdig]] | [[Talaksan:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q8409|Q8409]] | Alexander the Great | [[Alejandrong Dakila|Dakilang Aleksander]] | [[Talaksan:Alexander the Great mosaic (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q8698|Q8698]] | Great Depression | [[Malawakang Depresyon|Dakilang Depresyon]] | [[Talaksan:Lange-MigrantMother02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q11652|Q11652]] | frequency | [[dalasan]] | [[Talaksan:FrequencyAnimation.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q11651|Q11651]] | electric current | [[daloy ng kuryente]] | [[Talaksan:Magnetic field of a steady current.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q12323|Q12323]] | dam | [[dam]] | [[Talaksan:RappbodeLufts.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q3766|Q3766]] | Damascus | [[Damasco|Damascus]] | [[Talaksan:Damascus coll.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q9415|Q9415]] | emotion | [[damdamin]] | [[Talaksan:Plutchik-wheel in arabic.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q1067|Q1067]] | Dante Alighieri | [[Dante Alighieri]] | [[Talaksan:Portrait de Dante.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q1653|Q1653]] | Danube | [[Danubio]] | [[Talaksan:Budapest from Gellert Hill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q41585|Q41585]] | David Hilbert | [[David Hilbert]] | [[Talaksan:Hilbert.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q1353|Q1353]] | Delhi | [[Delhi]] | [[Talaksan:Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q7174|Q7174]] | democracy | [[demokrasya]] | [[Talaksan:Election MG 3455.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q974|Q974]] | Democratic Republic of the Congo | [[Demokratikong Republika ng Congo]] | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q8514|Q8514]] | desert | [[desyerto]] | [[Talaksan:Libya 4608 Idehan Ubari Dunes Luca Galuzzi 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q1354|Q1354]] | Dhaka | [[Dhaka]] | [[Talaksan:Dhaka skyline1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q297|Q297]] | Diego Velázquez | [[Diego Velázquez]] | [[Talaksan:Diego Velázquez Autorretrato 45 x 38 cm - Colección Real Academia de Bellas Artes de San Carlos - Museo de Bellas Artes de Valencia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q198|Q198]] | war | [[digmaan]] | [[Talaksan:Thure de Thulstrup - L. Prang and Co. - Battle of Gettysburg - Restoration by Adam Cuerden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q2487|Q2487]] | Thirty Years' War | [[Tatlumpung Taong Digmaan|Digmaan ng Tatlumpung Taon]] | [[Talaksan:Magdeburg 1631.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q8740|Q8740]] | Vietnam War | [[Digmaang Biyetnam]] | [[Talaksan:VietnamMural.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q8465|Q8465]] | civil war | [[Digmaang sibil|digmaang patanì]] | [[Talaksan:Battle of Gettysburg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q8676|Q8676]] | American Civil War | [[Digmaang Sibil ng Amerika|Digmaang Sibil ng Estados Unidos]] | [[Talaksan:CivilWarUSAColl.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q317|Q317]] | dictatorship | [[diktadura]] | [[Talaksan:Hitler Nürnberg 1935.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q9106|Q9106]] | Dmitri Mendeleev | [[Dimitri Mendeleyev]] | [[Talaksan:Dmitri Mendeleev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q12536|Q12536]] | Abbasid Caliphate | [[Kalipatong Abasida|Dinastiyang Abasida]] | [[Talaksan:Abbasid Caliphate-ar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q7209|Q7209]] | Han dynasty | [[Dinastiyang Han]] | [[Talaksan:Summer Vacation 2007, 263, Watchtower In The Morning Light, Dunhuang, Gansu Province.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q9903|Q9903]] | Ming dynasty | [[Dinastiyang Ming]] | [[Talaksan:Ming Empire cca 1580 (en).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q8733|Q8733]] | Qing dynasty | [[Dinastiyang Qing]] | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q9683|Q9683]] | Tang dynasty | [[Dinastiyang Tang]] | [[Talaksan:Tang Dynasty circa 700 CE.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q430|Q430]] | dinosaur | [[dinosauro]] | [[Talaksan:Various dinosaurs2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q11656|Q11656]] | diode | [[Diodo|diode]] | [[Talaksan:Diode-closeup.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1889|Q1889]] | diplomacy | [[diplomasya]] | [[Talaksan:2024-11-18-Headquarters of the United Nations-0605.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q4439|Q4439]] | hard disk | [[Hard disk drive|diskong matigas]] | [[Talaksan:Western Digital WD2500BB Hard Disk A.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q12206|Q12206]] | diabetes | [[diyabetes]] | [[Talaksan:Blue circle for diabetes.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q9453|Q9453]] | dialectic | [[Diyalektika]] | [[Talaksan:Georg Pencz, Dialectic, NGA 33130.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q5283|Q5283]] | diamond | [[diyamante]] | [[Talaksan:Rough Diamond.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q190|Q190]] | God | [[Diyos]] | [[Talaksan:Schnorr von Carolsfeld Bibel in Bildern 1860 001.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q7430|Q7430]] | deoxyribonucleic acid | [[DNA]] | [[Talaksan:DNA animation.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q4917|Q4917]] | United States dollar | [[dolyar ng Estados Unidos]] | [[Talaksan:USDnotes.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q11395|Q11395]] | domestication | [[domestikasyon]] | [[Talaksan:Domestication Timeline.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q612|Q612]] | Dubai | [[Dubai]] | [[Talaksan:Dubai Skyline mit Burj Khalifa (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q7873|Q7873]] | blood | [[dugo]] | [[Talaksan:Blood Test (15575812743).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q7953|Q7953]] | Zen | [[Zen|Dzen]] | [[Talaksan:Eiheiji gate.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1063|Q1063]] | evolution | [[ebolusyon]] | [[Talaksan:L'origine de l'évolution.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q8434|Q8434]] | education | [[edukasyon]] | [[Talaksan:1887 Bettannier Der Schwarze Fleck anagoria.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q79|Q79]] | Egypt | [[Ehipto]] | [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q7150|Q7150]] | ecology | [[ekolohiya]] | [[Talaksan:Grib skov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q8134|Q8134]] | economics | [[ekonomika]] | [[Talaksan:Economics circular flow cartoon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q11214|Q11214]] | differential equation | [[ekwasyong diperensiyal]] | [[Talaksan:Exemple d'eqüacion diferenciala.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q7939|Q7939]] | El Niño | [[El Niño]] | [[Talaksan:ENSO - El Niño.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q849919|Q849919]] | electromagnetic interaction | [[electromagnetic interaction]] | [[Talaksan:Feynmann Diagram Coulomb.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q9778|Q9778]] | electronic music | [[electronic music]] | [[Talaksan:1st commercial Moog synthesizer (1964, commissioned by the Alwin Nikolai Dance Theater of NY) @ Stearns Collection (Stearns 2035), University of Michigan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q12725|Q12725]] | electricity | [[elektrisidad]] | [[Talaksan:Lightning simulator questacon04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q11650|Q11650]] | electronics | [[elektronika]] | [[Talaksan:Arduino ftdi chip-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q11344|Q11344]] | chemical element | [[Elemento (kimika)|elemento]] | [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q7207|Q7207]] | Elizabeth I of England | [[Elizabeth I ng Inglatera]] | [[Talaksan:Elizabeth1England.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q303|Q303]] | Elvis Presley | [[Elvis Presley]] | [[Talaksan:Elvis Presley Publicity Photo for The Trouble with Girls 1968.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q613|Q613]] | Emirate of Dubai | [[Emirate of Dubai]] | [[Talaksan:UAE Dubai Marina img1 asv2018-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q11379|Q11379]] | energy | [[enerhiya]] | [[Talaksan:Electric power transmission.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q12739|Q12739]] | nuclear power | [[Enerhiyang nukleyar|enerhiyang nuklear]] | [[Talaksan:Nuclear Power Plant Cattenom.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q8753|Q8753]] | Enrico Fermi | [[Enrico Fermi]] | [[Talaksan:Enrico Fermi 1943-49.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q5292|Q5292]] | encyclopedia | [[ensiklopedya]] | [[Talaksan:Bertelsmann Lexikothek.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q8047|Q8047]] | enzyme | [[ensima]] | [[Talaksan:Enzyme inhibition.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q8272|Q8272]] | Epic of Gilgamesh | [[Epiko ni Gilgamesh]] | [[Talaksan:GilgameshTablet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q41571|Q41571]] | epilepsy | [[epilepsiya]] | [[Talaksan:Spike-waves.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q9471|Q9471]] | epistemology | [[epistemolohiya]] | [[Talaksan:4 Pramanas, epistemology according to ancient Nyayasutras.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q9123|Q9123]] | Ernest Rutherford | [[Ernest Rutherford]] | [[Talaksan:Ernest Rutherford LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q9130|Q9130]] | Erwin Schrödinger | [[Erwin Schrödinger]] | [[Talaksan:Erwin Schrödinger - Narodowe Archiwum Cyfrowe (1-E-939).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q29|Q29]] | Spain | [[Espanya]] | [[Talaksan:Spain - Location Map (2013) - ESP - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q143|Q143]] | Esperanto | [[Esperanto]] | [[Talaksan:Flag of Esperanto.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q42527|Q42527]] | spice | [[Pampalasa|espesya]] | [[Talaksan:Spices1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q11455|Q11455]] | special relativity | [[Teorya ng natatanging relatibidad|espesyal na teoriya ng relatibidad]] | [[Talaksan:Gedankenexperiment Zeitdilitation.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q7432|Q7432]] | species | [[espesye]] | [[Talaksan:Heliconius mimicry.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q12483|Q12483]] | statistics | [[estadistika]] | [[Talaksan:Standard Normal Distribution-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q7275|Q7275]] | state | [[estado]] | [[Talaksan:Leviathan frontispiece cropped British Library.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q30|Q30]] | United States | [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] | [[Talaksan:United States - Location Map (2013) - USA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q9202|Q9202]] | Statue of Liberty | [[Estatwa ng Kalayaan]] | [[Talaksan:Statue of Liberty and a sightseeing boat, Liberty Island, New York.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q153|Q153]] | ethanol | [[etanol]] | [[Talaksan:Sample of Absolute Ethanol.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q115|Q115]] | Ethiopia | [[Ethiopia]] | [[Talaksan:Ethiopia in its region.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q9465|Q9465]] | ethics | [[etika]] | [[Talaksan:Rage-and-anger-fresco.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q8747|Q8747]] | Euclid | [[Euclides|Euclid]] | [[Talaksan:Euklid2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q4916|Q4916]] | Euro | [[Euro]] | [[Talaksan:Euro Series Banknotes (2019) - centered.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q46|Q46]] | Europe | [[Europa]] | [[Talaksan:Europe satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q7371|Q7371]] | Federico Fellini | [[Federico Fellini]] | [[Talaksan:Federico Fellini NYWTS 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q1496|Q1496]] | Ferdinand Magellan | [[Fernando de Magallanes]] | [[Talaksan:Retrato de Hernando de Magallanes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q9764|Q9764]] | flamenco | [[flamenco]] | [[Talaksan:Sargent John Singer Spanish Dancer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q12748|Q12748]] | fossil fuel | [[fossil fuel]] | [[Talaksan:Combustibles fossiles.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q5432|Q5432]] | Francisco Goya | [[Francisco de Goya]] | [[Talaksan:Vicente López Portaña - el pintor Francisco de Goya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q5604|Q5604]] | Frank Lloyd Wright | [[Frank Lloyd Wright]] | [[Talaksan:Frank Lloyd Wright LC-USZ62-36384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q8007|Q8007]] | Franklin Delano Roosevelt | [[Franklin D. Roosevelt]] | [[Talaksan:FDR 1944 Color Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q142|Q142]] | France | [[Pransiya|Fransiya]] | [[Talaksan:Paris from the Arc de Triomphe, 17 October 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q905|Q905]] | Franz Kafka | [[Franz Kafka]] | [[Talaksan:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q7312|Q7312]] | Franz Schubert | [[Franz Schubert]] | [[Talaksan:Franz Schubert by Wilhelm August Rieder 1875 larger version.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q1268|Q1268]] | Frédéric Chopin | [[Frederic Francois Chopin]] | [[Talaksan:Frederic Chopin photo.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q5588|Q5588]] | Frida Kahlo | [[Frida Kahlo]] | [[Talaksan:Frida Kahlo, by Guillermo Kahlo (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q9358|Q9358]] | Friedrich Nietzsche | [[Friedrich Nietzsche]] | [[Talaksan:Nietzsche187a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q764|Q764]] | fungi | [[Halamang-singaw|Fungus]] | [[Talaksan:2006-08-09 Amanita citrina 46465 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q2736|Q2736]] | association football | [[futbol]] | [[Talaksan:Football in Bloomington, Indiana, 1995.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q991|Q991]] | Fyodor Dostoyevsky | [[Feodor Dostoyevsky|Fëdor Dostoevskij]] | [[Talaksan:Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q5878|Q5878]] | Gabriel García Márquez | [[Gabriel García Márquez]] | [[Talaksan:Gabriel Garcia Marquez.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q318|Q318]] | galaxy | [[Galaksiya|galaxy]] | [[Talaksan:NGC 4414 (NASA-med).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q8778|Q8778]] | Galen | [[Galen]] | [[Talaksan:Galenus.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q307|Q307]] | Galileo Galilei | [[Galileo Galilei]] | [[Talaksan:Galileo.arp.300pix.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q7191|Q7191]] | Nobel Prize | [[Gantimpalang Nobel]] | [[Talaksan:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q11432|Q11432]] | gas | [[gas]] | [[Talaksan:Kinetic theory of gases.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q156103|Q156103]] | gastroenteritis | [[gastroenteritis]] | [[Talaksan:Gastroenteritis viruses.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q8495|Q8495]] | milk | [[gatas]] | [[Talaksan:Glass of Milk (33657535532).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q720|Q720]] | Genghis Khan | [[Genghis Khan]] | [[Talaksan:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q5683|Q5683]] | Geoffrey Chaucer | [[Geoffrey Chaucer]] | [[Talaksan:Portrait of Geoffrey Chaucer (4671380) (cropped) 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q7302|Q7302]] | George Frideric Handel | [[George Frideric Handel|Georg Friedrich Händel]] | [[Talaksan:George Frideric Handel by Balthasar Denner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q9235|Q9235]] | Georg Wilhelm Friedrich Hegel | [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] | [[Talaksan:Jakob Schlesinger - Hegel 1831.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q5679|Q5679]] | Lord Byron | [[George Byron, Ika-6 na Barong Byron]] | [[Talaksan:Byron 1813 by Phillips.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q23|Q23]] | George Washington | [[George Washington]] | [[Talaksan:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q7311|Q7311]] | Giacomo Puccini | [[Giacomo Puccini]] | [[Talaksan:GiacomoPuccini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q897|Q897]] | gold | [[ginto]] | [[Talaksan:Gold-crystals.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q179277|Q179277]] | Giovanni Pierluigi da Palestrina | [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] | [[Talaksan:Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q6607|Q6607]] | guitar | [[gitara]] | [[Talaksan:Classical Guitar two views.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q12554|Q12554]] | Middle Ages | [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] | [[Talaksan:Friedrich-barbarossa-und-soehne-welfenchronik 1-1000x1540.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q7204|Q7204]] | Middle East | [[Gitnang Silangan]] | [[Talaksan:Colorful shaded map of Middle East.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q7317|Q7317]] | Giuseppe Verdi | [[Giuseppe Verdi]] | [[Talaksan:Giuseppi Verdi by Ferdinand Mulnier c1870.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q7181|Q7181]] | globalization | [[globalisasyon]] | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q11413|Q11413]] | go | [[Go (laro)|go]] | [[Talaksan:Go board.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q5377|Q5377]] | golf | [[golf]] | [[Talaksan:Golfer swing.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q9047|Q9047]] | Gottfried Wilhelm Leibniz | [[Gottfried Leibniz]] | [[Talaksan:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q11412|Q11412]] | gravity | [[grabedad]] | [[Talaksan:Solar sys.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q7347|Q7347]] | Great Lakes | [[Mga Malalaking Lawa|Gran Lagos]] | [[Talaksan:ISS-43 the Great Lakes of North America.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q4421|Q4421]] | forest | [[gubat]] | [[Talaksan:Brussels Zonienwoud.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q11004|Q11004]] | vegetable | [[gulay]] | [[Talaksan:Kleinmarkthalle Frankfurt Gemüsestand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q446|Q446]] | wheel | [[gulong]] | [[Talaksan:Hub (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q9188|Q9188]] | Empire State Building | [[Gusaling Empire State]] | [[Talaksan:Empire State Building (aerial view).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q7304|Q7304]] | Gustav Mahler | [[Gustav Mahler]] | [[Talaksan:Photo of Gustav Mahler by Moritz Nähr 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q6240|Q6240]] | Hafez | [[Hafez]] | [[Talaksan:Anselm Feuerbach Hafis vor der Schenke (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q12506|Q12506]] | Hagia Sophia | [[Hagia Sophia]] | [[Talaksan:Hagia Sophia Mars 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q9232|Q9232]] | Jainism | [[Hainismo]] | [[Talaksan:Shravanbelgola Gomateshvara feet prayer1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q756|Q756]] | plant | [[halaman]] | [[Talaksan:Thanh Long ở Ninh Thuận.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q8094|Q8094]] | wind | [[hangin]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-1990-0206-324, Berlin, Passanten im Wind.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q8222|Q8222]] | Hangul | [[Hangul]] | [[Talaksan:Hangeul-basic.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q5673|Q5673]] | Hans Christian Andersen | [[Hans Christian Andersen]] | [[Talaksan:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q17|Q17]] | Japan | [[Hapon]] | [[Talaksan:Satellite image of Japan in May 2003.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q5287|Q5287]] | Japanese | [[Wikang Hapones|Hapones]] | [[Talaksan:Nihongo.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q729|Q729]] | animal | [[hayop]] | [[Talaksan:Animal diversity.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q5589|Q5589]] | Henri Matisse | [[Henri Matisse]] | [[Talaksan:Portrait of Henri Matisse 1933 May 20.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q8768|Q8768]] | Henry Ford | [[Henry Ford]] | [[Talaksan:Henry ford 1919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q1071|Q1071]] | geography | [[heograpiya]] | [[Talaksan:OrteliusWorldMap.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q1069|Q1069]] | geology | [[heolohiya]] | [[Talaksan:Mapa litológico de Genicera.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q8087|Q8087]] | geometry | [[heometriya]] | [[Talaksan:Westerner and Arab practicing geometry 15th century manuscript.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q7326|Q7326]] | Hernán Cortés | [[Hernán Cortés]] | [[Talaksan:Retrato de Hernán Cortés.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q1218|Q1218]] | Jerusalem | [[Herusalem]] | [[Talaksan:Dome of the Rock seen from the Mount of Olives (12395649153) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q302|Q302]] | Jesus Christ | [[Hesus]] | [[Talaksan:Spas vsederzhitel sinay (cropped1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q556|Q556]] | hydrogen | [[Idrohino|hidroheno]] | [[Talaksan:Hydrogen discharge tube.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q49|Q49]] | North America | [[Hilagang Amerika]] | [[Talaksan:North America satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q934|Q934]] | North Pole | [[Hilagang Polo]] | [[Talaksan:Noaa3-2006-0602-1206 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q8690|Q8690]] | Cultural Revolution | [[Himagsikang Pangkalinangan|Himagsikan sa Kultura]] | [[Talaksan:1967-02 1967年的红卫兵.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q6534|Q6534]] | French Revolution | [[Himagsikang Pranses]] | [[Talaksan:LouisXVIExecutionBig.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q8729|Q8729]] | Russian Revolution | [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso noong 1917]] | [[Talaksan:Revolución-marzo-rusia--russianbolshevik00rossuoft.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q5451|Q5451]] | Himalayas | [[Himalaya]] | [[Talaksan:Himalayas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q2763|Q2763]] | The Holocaust | [[Holokausto|Holocaust]] | [[Talaksan:Selection on the ramp at Auschwitz-Birkenau, 1944 (Auschwitz Album) 1b.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q6691|Q6691]] | Homer | [[Homer]] | [[Talaksan:Homer bust, Farnese collection (Naples).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q8646|Q8646]] | Hong Kong | [[Hong Kong]] | [[Talaksan:Hong Kong from Victoria Peak1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q11364|Q11364]] | hormone | [[hormona]] | |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q9268|Q9268]] | Judaism | [[Hudaismo]] | [[Talaksan:Menorah 0307.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q11420|Q11420]] | judo | [[Judo|hudo]] | [[Talaksan:KOCIS Korea Judo Kim Jaebum London 36 (7696361164).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q8473|Q8473]] | military | [[hukbo]] | [[Talaksan:Composite images — Military - animated.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q12551|Q12551]] | Hundred Years' War | [[Digmaang Daang Taon|Hundred Years' War]] | [[Talaksan:Battle of crecy froissart.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q319|Q319]] | Jupiter | [[Hupiter (planeta)|Hupiter]] | [[Talaksan:Jupiter OPAL 2024.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q7331|Q7331]] | Ibn Battuta | [[Ibn Battuta]] | [[Talaksan:Bust of Ibn Battuta at Ibn Battuta museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q9294|Q9294]] | Ibn Khaldun | [[Ibn Khaldun]] | [[Talaksan:Bust of Ibn Khaldun (Casbah of Bejaia, Algeria).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q5113|Q5113]] | bird | [[ibon]] | [[Talaksan:Bird Diversity 2011.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q7257|Q7257]] | ideology | [[ideolohiya]] | [[Talaksan:War2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q7314|Q7314]] | Igor Stravinsky | [[Igor Stravinsky]] | [[Talaksan:Igor Stravinsky LOC 32392u.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q362|Q362]] | World War II | [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] | [[Talaksan:Infobox collage for WWII.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q8275|Q8275]] | Iliad | [[Iliada]] | [[Talaksan:P. Oxy. 221.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q4022|Q4022]] | river | [[ilog]] | [[Talaksan:White Nile Fishermen (18156464842).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q3783|Q3783]] | Amazon River | [[Ilog Amasona]] | [[Talaksan:Amazon CIAT (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q7355|Q7355]] | Yellow River | [[Ilog Dilaw]] | [[Talaksan:Yellow River - panoramio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q5089|Q5089]] | Ganges | [[Ilog Ganges]] | [[Talaksan:View of Ghats across the Ganges, Varanasi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q7348|Q7348]] | Indus River | [[Ilog Indo]] | [[Talaksan:Indus near Skardu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q3503|Q3503]] | River Congo | [[Ilog Congo|Ilog Konggo]] | [[Talaksan:Sunrise near Mossaka (Congo).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q1497|Q1497]] | Mississippi River | [[Ilog Mississippi]] | [[Talaksan:Efmo View from Fire Point.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q3542|Q3542]] | Niger River | [[Ilog Niger]] | [[Talaksan:Niger River View, Djenne (6861797).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q3392|Q3392]] | Nile | [[Ilog Nilo]] | [[Talaksan:Cairo skyline, Panoramic view, Egypt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q584|Q584]] | Rhine | [[Ilog Rin]] | [[Talaksan:Loreleyblick Maria Ruh 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q626|Q626]] | Volga | [[Ilog Volga]] | [[Talaksan:Вид на Кинешемский мост из села Воздвиженье.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q5413|Q5413]] | Yangtze River | [[Ilog Yangtze]] | [[Talaksan:Qutang Gorge on Changjiang.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q7363|Q7363]] | nose | [[ilong]] | [[Talaksan:Dog nose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q9312|Q9312]] | Immanuel Kant | [[Immanuel Kant]] | [[Talaksan:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q7260|Q7260]] | imperialism | [[imperyalismo]] | [[Talaksan:China imperialism cartoon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q11774|Q11774]] | Gupta Empire | [[Imperyong Gupta]] | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q28573|Q28573]] | Inca Empire | [[Imperyong Inka|Imperyong Incaico]] | [[Talaksan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q184536|Q184536]] | Mali Empire | [[Imperyong Mali]] | [[Talaksan:Catalan Atlas BNF Sheet 6 Western Sahara.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q12557|Q12557]] | Mongol Empire | [[Imperyong Monggol]] | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q12560|Q12560]] | Ottoman Empire | [[Imperyong Otomano]] | [[Talaksan:Rise of Ottoman empire.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q2277|Q2277]] | Roman Empire | [[Imperyong Romano]] | [[Talaksan:Inscription Theatre Leptis Magna Libya.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q11028|Q11028]] | information | [[impormasyon]] | [[Talaksan:Structure of the Universe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q5325|Q5325]] | inductor | [[Panawit|indaktor]] | [[Talaksan:Electronic component inductors.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q668|Q668]] | India | [[Indiya|India]] | [[Talaksan:India-locator-map-blank.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q252|Q252]] | Indonesia | [[Indonesya|Indonesia]] | [[Talaksan:Indonesian Culture.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q11051|Q11051]] | Hindustani | [[Indostaniko]] | [[Talaksan:Hindustani.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q8148|Q8148]] | industry | [[industriya]] | [[Talaksan:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q11388|Q11388]] | infrared radiation | [[infrared]] | [[Talaksan:Ir girl.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q1860|Q1860]] | English | [[Wikang Ingles|Ingles]] | [[Talaksan:William Shakespeare - Sonnet XXX - Rapenburg 30, Leiden (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q7546|Q7546]] | Ingmar Bergman | [[Ingmar Bergman]] | [[Talaksan:Ingmar Bergman (1966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q11023|Q11023]] | engineering | [[inhenyeriya]] | [[Talaksan:PIA19664-MarsInSightLander-Assembly-20150430.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q11418|Q11418]] | weak interaction | [[interaksiyong mahina]] | [[Talaksan:PiPlus muon decay.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q11415|Q11415]] | strong interaction | [[interaksiyong malakas]] | [[Talaksan:Nuclear Force anim smaller.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q12757|Q12757]] | internal combustion engine | [[internal combustion engine]] | [[Talaksan:Diesel Engine (4 cycle running).gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q7801|Q7801]] | International Court of Justice | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkatarungan|Internasyonal na Hukuman ng Katarungan]] | [[Talaksan:Friedenspalast Den Haag (100MP).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q75|Q75]] | Internet | [[Internet]] | [[Talaksan:Internet users per 100 and GDP per capita.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q794|Q794]] | Iran | [[Iran]] | [[Talaksan:Iran - Location Map (2013) - IRN - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q796|Q796]] | Iraq | [[Iraq]] | [[Talaksan:View of Sulaymaniyah (Slemani) City in Winter - Snow 2015.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q935|Q935]] | Isaac Newton | [[Isaac Newton]] | [[Talaksan:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q152|Q152]] | fish | [[isda]] | [[Talaksan:Fish-coll002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q450|Q450]] | mind | [[Isip]] | [[Talaksan:RobertFuddBewusstsein17Jh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q432|Q432]] | Islam | [[Islam]] | [[Talaksan:Mosque.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q801|Q801]] | Israel | [[Israel]] | [[Talaksan:Часовая башня султана Абдул Хамида II - panoramio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q406|Q406]] | Istanbul | [[Istanbul]] | [[Talaksan:Istanbul Montage 2016.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q38|Q38]] | Italy | [[Italya]] | [[Talaksan:Satellite image of Italy in March 2003.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q589|Q589]] | black hole | [[itim na butas]] | [[Talaksan:Black hole - Messier 87 crop max res.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q7321|Q7321]] | Jacques Cartier | [[Jacques Cartier]] | [[Talaksan:Jacques Cartier 1851-1852.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q3630|Q3630]] | Jakarta | [[Jakarta]] | [[Talaksan:Jakarta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q9095|Q9095]] | James Clerk Maxwell | [[James Clerk Maxwell]] | [[Talaksan:James-Clerk-Maxwell-1831-1879.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q7324|Q7324]] | James Cook | [[James Cook]] | [[Talaksan:Captainjamescookportrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q6882|Q6882]] | James Joyce | [[James Joyce]] | [[Talaksan:James Joyce by Alex Ehrenzweig, 1915 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q8962|Q8962]] | James Prescott Joule | [[James Prescott Joule]] | [[Talaksan:SS-joule.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q9041|Q9041]] | James Watt | [[James Watt]] | [[Talaksan:James Watt by Henry Howard.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q36322|Q36322]] | Jane Austen | [[Jane Austen]] | [[Talaksan:CassandraAusten-JaneAusten(c.1810) hires.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q1047|Q1047]] | Jawaharlal Nehru | [[Jawaharlal Nehru]] | [[Talaksan:Jawaharlal Nehru, circa 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q8341|Q8341]] | jazz | [[jazz]] | [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q6527|Q6527]] | Jean-Jacques Rousseau | [[Jean-Jacques Rousseau]] | [[Talaksan:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q9364|Q9364]] | Jean-Paul Sartre | [[Jean-Paul Sartre]] | [[Talaksan:Flickr - Government Press Office (GPO) - Jean Paul Sartre and Simone De Beauvoir welcomed by Avraham Shlonsky and Leah Goldberg (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q1339|Q1339]] | Johann Sebastian Bach | [[Johann Sebastian Bach]] | [[Talaksan:Johann Sebastian Bach.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q5879|Q5879]] | Johann Wolfgang von Goethe | [[Johann Wolfgang von Goethe]] | [[Talaksan:Goethe (Stieler 1828).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q7294|Q7294]] | Johannes Brahms | [[Johannes Brahms]] | [[Talaksan:JohannesBrahms.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q8958|Q8958]] | Johannes Gutenberg | [[Johannes Gutenberg]] | [[Talaksan:Gutenberg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q8963|Q8963]] | Johannes Kepler | [[Johannes Kepler]] | [[Talaksan:Johannes Kepler by Hans von Aachen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q9353|Q9353]] | John Locke | [[John Locke]] | [[Talaksan:JohnLocke.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q9317|Q9317]] | John Maynard Keynes | [[John Maynard Keynes]] | [[Talaksan:Keynes 1933.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q909|Q909]] | Jorge Luis Borges | [[Jorge Luis Borges]] | [[Talaksan:Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern (full).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q7349|Q7349]] | Joseph Haydn | [[Joseph Haydn]] | [[Talaksan:Joseph Haydn, målning av Thomas Hardy från 1792.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q855|Q855]] | Joseph Stalin | [[Joseph Stalin]] | [[Talaksan:StalinCropped1943.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q7226|Q7226]] | Joan of Arc | [[Juana ng Arko]] | [[Talaksan:Contemporaine afb jeanne d arc.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q1048|Q1048]] | Julius Caesar | [[Julio Cesar]] | [[Talaksan:Retrato de Julio César (26724093101) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q9081|Q9081]] | knowledge | [[kaalaman]] | [[Talaksan:Tetradrachm Athens 480-420BC MBA Lyon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q726|Q726]] | horse | [[kabayo]] | [[Talaksan:Biandintz eta zaldiak - modified2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q8432|Q8432]] | civilization | [[Kabihasnan]] | [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q28567|Q28567]] | Maya civilization | [[Kabihasnang Maya]] | [[Talaksan:El Castillo, Chichén Itzá.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q7242|Q7242]] | beauty | [[Kagandahan]] | [[Talaksan:A Japanese Beauty (OAW).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q9089|Q9089]] | Hinduism | [[Hinduismo|Kahinduhan]] | [[Talaksan:A Hindu wedding ritual in progress b.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q10294|Q10294]] | poverty | [[Kahirapan]] | [[Talaksan:Thomas Benjamin Kennington - Orphans.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q287|Q287]] | wood | [[kahoy]] | [[Talaksan:Arquitectura en madera.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q601401|Q601401]] | trade | [[Kalakalan]] | [[Talaksan:Fredmeyer edit 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q500|Q500]] | Citrus × limon | [[Lemon|kalamansî (punò)]] | [[Talaksan:Citrus x limon - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-041.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q7881|Q7881]] | skeleton | [[Kalansay]] | [[Talaksan:Skeletons.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q10856|Q10856]] | Columbidae | [[Kalapati]] | [[Talaksan:2019-03-17 Columba oenas, Jesmond Dene 8.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q12132|Q12132]] | calendar system | [[kalendaryo]] | [[Talaksan:Revolution kalendar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q12138|Q12138]] | Gregorian calendar | [[Kalendaryong Gregoryano]] | [[Talaksan:Ewiger Kalender gregorianisch.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q7011|Q7011]] | Kalidasa | [[Kalidasa]] | [[Talaksan:Kalidas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q12681|Q12681]] | calligraphy | [[kaligrapiya]] | [[Talaksan:Calligraphy word.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q7860|Q7860]] | nature | [[kalikasan]] | [[Talaksan:Desert Electric.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q9165|Q9165]] | soul | [[kaluluwa]] | [[Talaksan:Meister von Heiligenkreuz 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q12147|Q12147]] | health | [[Kalusugan]] | [[Talaksan:Star of life2.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q4|Q4]] | death | [[kamatayan]] | [[Talaksan:Dead dog in Ulaanbaatar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q7375|Q7375]] | Camelus | [[Kamelyo]] | [[Talaksan:Chameau de bactriane.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q7350|Q7350]] | Panama Canal | [[Kanal ng Panama|Kanal Panama]] | [[Talaksan:Panama Canal Gatun Locks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q899|Q899]] | Suez Canal | [[Kanal ng Suez|Kanal Suez]] | [[Talaksan:Suez Canal, Egypt (31596166706).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q12078|Q12078]] | cancer | [[kanser]] | [[Talaksan:Breast cancer cell (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q7366|Q7366]] | song | [[Awitin|kanta]] | [[Talaksan:Ademareuil1.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q12131|Q12131]] | disability | [[Kapansanan]] | [[Talaksan:MUTCD D9-6.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q5322|Q5322]] | capacitor | [[Kapasitor]] | [[Talaksan:Capacitors (7189597135).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q454|Q454]] | peace | [[Kapayapaan]] | [[Talaksan:Peace dove.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q8486|Q8486]] | coffee | [[kape]] | [[Talaksan:A small cup of coffee.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q6206|Q6206]] | capitalism | [[Kapitalismo]] | [[Talaksan:Anti-capitalism color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q8660|Q8660]] | Karachi | [[Karachi]] | [[Talaksan:Karachi from above.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q9430|Q9430]] | ocean | [[karagatan]] | [[Talaksan:Ocean beach at low tide against the sun.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q788|Q788]] | Arctic Ocean | [[Karagatang Artiko]] | [[Talaksan:Arctic Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q97|Q97]] | Atlantic Ocean | [[Karagatang Atlantiko]] | [[Talaksan:Atlantic Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q1239|Q1239]] | Indian Ocean | [[Karagatang Indiyo|Karagatang Indiyano]] | [[Talaksan:Indian Ocean-CIA WFB Map.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q98|Q98]] | Pacific Ocean | [[Karagatang Pasipiko]] | [[Talaksan:Pacific Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q12136|Q12136]] | disease | [[Sakit|karamdaman]] | [[Talaksan:Mycobacterium tuberculosis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q12125|Q12125]] | common cold | [[Karaniwang sipon]] | [[Talaksan:Rhinovirus isosurface.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q8458|Q8458]] | human rights | [[Karapatang pantao]] | [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q11419|Q11419]] | karate | [[Karatedo|Karate]] | [[Talaksan:WKF-Karate-World-Championships 2012 Paris 263.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q623|Q623]] | carbon | [[Karbon]] | [[Talaksan:Coal anthracite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q9061|Q9061]] | Karl Marx | [[Karl Marx]] | [[Talaksan:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q10990|Q10990]] | meat | [[karne]] | [[Talaksan:FoodMeat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q309|Q309]] | history | [[kasaysayan]] | [[Talaksan:Nikolaos Gyzis - Historia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q1321|Q1321]] | Spanish | [[Wikang Kastila|Kastila]] | [[Talaksan:Eñe on keyboard - grey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q12453|Q12453]] | measurement | [[Kasukatan]] | [[Talaksan:Taking measurements.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q11460|Q11460]] | clothing | [[kasuotan]] | [[Talaksan:Clothes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q12174|Q12174]] | obesity | [[Labis na katabaan|Katabaan]] | [[Talaksan:Obesity-waist circumference.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q8492|Q8492]] | juice | [[Katas (inumin)|katas]] | [[Talaksan:Juicing the lemons (6027988479).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q8253|Q8253]] | fiction | [[kathang-isip]] | [[Talaksan:Alice par John Tenniel 30.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q7354|Q7354]] | Southern Ocean | [[Katimugang Karagatan]] | [[Talaksan:Location Southern Ocean.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q7949|Q7949]] | truth | [[Katotohanan]] | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q5586|Q5586]] | Katsushika Hokusai | [[Hokusai|Katsushika Hokusai]] | [[Talaksan:Hokusai as an old man.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q205|Q205]] | infinity | [[Kawalang-hanggan|Kawalang hangganan]] | [[Talaksan:Infinite.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q10943|Q10943]] | cheese | [[keso]] | [[Talaksan:Hartkaese HardCheeses.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q7296|Q7296]] | Mount Kilimanjaro | [[Kilimanjaro]] | [[Talaksan:Mt. Kilimanjaro 12.2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q11570|Q11570]] | kilogram | [[kilogramo]] | [[Talaksan:CGKilogram.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q7178|Q7178]] | International Red Cross and Red Crescent Movement | [[Kilusang Pandaigdig ng Krus na Pula at Gasuklay na Pula]] | [[Talaksan:Medilunaroja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q2329|Q2329]] | chemistry | [[kimika]] | [[Talaksan:Chemicals in flasks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q11165|Q11165]] | inorganic chemistry | [[kimikang inorganiko]] | |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q11372|Q11372]] | physical chemistry | [[kimikang makapisika]] | [[Talaksan:Lomonosov Chymiae Physicae 1752.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q11351|Q11351]] | organic chemistry | [[kimikang organiko]] | [[Talaksan:Organic synthesis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q3838|Q3838]] | Kinshasa | [[Kinshasa]] | [[Talaksan:Vue Kinshasa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q11397|Q11397]] | classical mechanics | [[Klasikong mekanika|klasikong mekaniks]] | [[Talaksan:Newtons cradle animation book.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q7937|Q7937]] | climate | [[klima]] | [[Talaksan:Köppen-Geiger Climate Classification Map (1980–2016) no borders.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q10285|Q10285]] | Colosseum | [[Koliseo]] | [[Talaksan:Colosseo 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q1348|Q1348]] | Kolkata | [[Kolkata]] | [[Talaksan:Ketan donate4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q7167|Q7167]] | colonialism | [[kolonyalismo]] | [[Talaksan:RomanEmpire 117.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q3559|Q3559]] | comet | [[kometa]] | [[Talaksan:C2022 E3 (ZTF)- Alessandro Bianconi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q1004|Q1004]] | comic | [[komiks]] | [[Talaksan:Krazy Kat 1918-09-07.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q11173|Q11173]] | chemical compound | [[Kompuwestong pangkimika|kompuwesto]] | |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q68|Q68]] | computer | [[kompyuter]] | [[Talaksan:Apple II Plus, Museum of the Moving Image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q11024|Q11024]] | communication | [[Pakikipagtalastasan|Komunikasyon]] | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q6186|Q6186]] | communism | [[Komunismo]] | [[Talaksan:Comunismo.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q9581|Q9581]] | Confucianism | [[Confucianismo|Konpusyanismo]] | [[Talaksan:Jiangyin wenmiao dachengdian.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q7169|Q7169]] | conservatism | [[Konserbatismo]] | [[Talaksan:Conservatism - K. LCCN2011647256 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q5107|Q5107]] | continent | [[kontinente]] | [[Talaksan:Continentes Wikipedia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q9176|Q9176]] | Korean | [[Wikang Koreano|Koreano]] | [[Talaksan:Hangugeo-Chosonmal.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q1420|Q1420]] | car | [[kotse]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-J0711-0001-003, Warnemünde, Stau.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q5375|Q5375]] | cricket | [[Kriket]] | [[Talaksan:Muralitharan bowling to Adam Gilchrist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q5043|Q5043]] | Christianity | [[Kristiyanismo]] | [[Talaksan:Jerusalem Holy-Sepulchre Jesus-Detail-01.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q12546|Q12546]] | Crusades | [[Mga Krusada|Krusada]] | [[Talaksan:Combat deuxième croisade.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q1075|Q1075]] | color | [[kulay]] | [[Talaksan:Colouring pencils.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q1390|Q1390]] | insect | [[Insekto|Kulisap]] | [[Talaksan:Insekter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q11042|Q11042]] | culture | [[kultura]] | [[Talaksan:Fastnachtsumzug, Rottweil, Süddeutschland.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q8620|Q8620]] | Kwame Nkrumah | [[Kwame Nkrumah]] | [[Talaksan:Kwame Nkrumah - The National Archives UK - CO 1069-50-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q11402|Q11402]] | force | [[Puwersa|lakas]] | [[Talaksan:Force examples.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q8441|Q8441]] | man | [[lalaki]] | [[Talaksan:Pioneer plaque line-drawing of a human male.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q7367|Q7367]] | mosquito | [[Lamok]] | [[Talaksan:Mosquito on human skin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q7386|Q7386]] | Formicidae | [[langgam]] | [[Talaksan:Meat eater ant feeding on honey02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q9333|Q9333]] | Laozi | [[Lao-Tse|Laozi]] | [[Talaksan:Zhang Lu-Laozi Riding an Ox (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q11410|Q11410]] | game | [[laro]] | [[Talaksan:Les joueurs de cartes de P. Cézanne (Fondation Vuitton, Paris) (33568651718).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q11422|Q11422]] | toy | [[Laruan]] | [[Talaksan:Child playing with a toy cart and horse. -front- (9726037522).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q41670|Q41670]] | Latin alphabet | [[Latin alphabet]] | |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q5513|Q5513]] | Lake Baikal | [[Lawa ng Baikal]] | [[Talaksan:Olkhon Island and Lake Baikal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q5511|Q5511]] | Lake Tanganyika | [[Lawa ng Tanganyika]] | [[Talaksan:Lake Tanganyika.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q5505|Q5505]] | Lake Victoria | [[Lawa ng Victoria]] | [[Talaksan:Getting out to fish at dusk.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q4724|Q4724]] | Le Corbusier | [[Le Corbusier]] | [[Talaksan:Le Corbusier (1964).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q7243|Q7243]] | Leo Tolstoy | [[Leo Tolstoy]] | [[Talaksan:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q762|Q762]] | Leonardo da Vinci | [[Leonardo da Vinci]] | [[Talaksan:Francesco Melzi - Portrait of Leonardo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q7604|Q7604]] | Leonhard Euler | [[Leonhard Euler]] | [[Talaksan:Leonhard Euler.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q7071|Q7071]] | Li Bai | [[Li Bai]] | [[Talaksan:李白.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q6216|Q6216]] | liberalism | [[liberalismo]] | [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q7172|Q7172]] | Arab League | [[Ligang Arabe|Ligang Arabo]] | [[Talaksan:Arab Leage HQ 977.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q8065|Q8065]] | natural disaster | [[Likas na sakuna]] | [[Talaksan:Pinatubo91eruption plume.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q11435|Q11435]] | liquid | [[likido]] | [[Talaksan:Water drop 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q7944|Q7944]] | earthquake | [[Lindol]] | [[Talaksan:Valdivia after earthquake, 1960.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q82571|Q82571]] | linear algebra | [[Alhebrang linyar|linear algebra]] | |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q8162|Q8162]] | linguistics | [[lingguwistika]] | |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q11367|Q11367]] | lipid | [[Lipido|Lipid]] | |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q8425|Q8425]] | society | [[Lipunan]] | [[Talaksan:Каменный век (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q8236|Q8236]] | literacy | [[Literasi]] | |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q11582|Q11582]] | litre | [[litro]] | [[Talaksan:CubeLitre.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q9128|Q9128]] | light | [[liwanag]] | [[Talaksan:Emanation.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q11197|Q11197]] | logarithm | [[logaritmo]] | [[Talaksan:Mplwp log2e10.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q8078|Q8078]] | logic | [[lohika]] | [[Talaksan:Discourse-into-the-night.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q84|Q84]] | London | [[Londres]] | [[Talaksan:London Skyline (125508655).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q65|Q65]] | Los Angeles | [[Los Angeles]] | [[Talaksan:Los Angeles with Mount Baldy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q1779|Q1779]] | Louis Armstrong | [[Louis Armstrong]] | [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q529|Q529]] | Louis Pasteur | [[Louis Pasteur]] | [[Talaksan:Louis Pasteur (1822 - 1895), microbiologist and chemist Wellcome V0026980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q7742|Q7742]] | Louis XIV of France | [[Luis XIV ng Pransiya|Louis XIV ng Pransya]] | [[Talaksan:Louis XIV of France.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q255|Q255]] | Ludwig van Beethoven | [[Ludwig van Beethoven]] | [[Talaksan:Beethoven.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q9391|Q9391]] | Ludwig Wittgenstein | [[Ludwig Wittgenstein]] | [[Talaksan:Ludwig Wittgenstein.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q12493|Q12493]] | dome | [[Lungaw]] | [[Talaksan:Spb 06-2017 img07 Trinity Cathedral.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q515|Q515]] | city | [[lungsod]] | [[Talaksan:NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q237|Q237]] | Vatican City | [[Lungsod ng Vaticano|Lungsod ng Batikano]] | [[Talaksan:0 Basilique Saint-Pierre - Rome (1).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q239|Q239]] | Brussels | [[Bruselas|Lungsod ng Bruselas]] | [[Talaksan:Brussels view from Mont des Arts, Brussels, Belgium (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q1486|Q1486]] | Buenos Aires | [[Lungsod ng Buenos Aires]] | [[Talaksan:Vista aérea de la Plaza del Congreso 10.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q8673|Q8673]] | Lagos | [[Lagos|Lungsod ng Lagos]] | [[Talaksan:Skywater.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q1489|Q1489]] | Mexico City | [[Lungsod ng Mehiko]] | [[Talaksan:Sobrevuelos CDMX HJ2A5091 (40386338731).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q60|Q60]] | New York City | [[Lungsod ng New York]] | [[Talaksan:NYC Downtown Manhattan Skyline seen from Paulus Hook 2019-12-20 IMG 7347 FRD (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q2807|Q2807]] | Madrid | [[Madrid]] | [[Talaksan:Madrid (38624991251).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q8436|Q8436]] | family | [[Pamilya|mag-anak]] | [[Talaksan:Inupiat Family from Noatak, Alaska, 1929, Edward S. Curtis (restored).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q11408|Q11408]] | magnetic field | [[magnetic field]] | [[Talaksan:DipolMagnet.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q12501|Q12501]] | Great Wall of China | [[Mahabang Muog ng Tsina]] | [[Talaksan:The Great Wall of China at Jinshanling-edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q8276|Q8276]] | Mahabharata | [[Mahabharata]] | [[Talaksan:Kurukshetra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q1001|Q1001]] | Mahatma Gandhi | [[Mahatma Gandhi]] | [[Talaksan:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q11575|Q11575]] | maize | [[Mais]] | [[Talaksan:Corn ready to produce.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q11019|Q11019]] | machine | [[Makina]] | [[Talaksan:Bonsack machine.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q12760|Q12760]] | steam engine | [[Makinang pinasisingawan]] | [[Talaksan:Горизонтальная стационарная паровая машина.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q11083|Q11083]] | large intestine | [[Malaking bituka]] | [[Talaksan:Blausen 0603 LargeIntestine Anatomy.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q323|Q323]] | Big Bang | [[Big Bang|Malaking Pagsabog]] | [[Talaksan:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q12156|Q12156]] | malaria | [[malarya]] | [[Talaksan:Histopathology of malaria exoerythrocytic forms in liver 07G0024 lores.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q9476|Q9476]] | free will | [[Malayang kalooban]] | [[Talaksan:FreeWillTaxonomy4.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q11090|Q11090]] | small intestine | [[Maliit na bituka]] | [[Talaksan:Tractus intestinalis intestinum tenue.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q12167|Q12167]] | malnutrition | [[Malnutrisyon]] | [[Talaksan:Kwashiorkor 6180.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q7377|Q7377]] | mammal | [[Mamalya]] | |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q382441|Q382441]] | marine mammal | [[Mamalyang pandagat]] | [[Talaksan:Ursus maritimus 4 1996-08-04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q11009|Q11009]] | nut | [[Nuwes|mani]] | [[Talaksan:Fancy raw mixed nuts macro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q780|Q780]] | chicken | [[Manok]] | [[Talaksan:Kruppert Cubalaya cropped.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q89|Q89]] | apple | [[mansanas]] | [[Talaksan:Honeycrisp.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q5816|Q5816]] | Mao Zedong | [[Mao Zedong]] | [[Talaksan:Mao Tse Tung.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q2346|Q2346]] | analytical chemistry | [[Mapanuring kimika]] | [[Talaksan:Gas Chromatography Laboratory.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q7199|Q7199]] | Marcel Proust | [[Marcel Proust]] | [[Talaksan:Marcel Proust 1895.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q6101|Q6101]] | Marco Polo | [[Marco Polo]] | [[Talaksan:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q7186|Q7186]] | | [[Marie Curie]] | [[Talaksan:Marie Curie (1900) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q4616|Q4616]] | Marilyn Monroe | [[Marilyn Monroe]] | [[Talaksan:Marilyn Monroe in How to Marry a Millionaire.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q7245|Q7245]] | Mark Twain | [[Mark Twain]] | [[Talaksan:Mark Twain by AF Bradley.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q4612|Q4612]] | Marlene Dietrich | [[Marlene Dietrich]] | [[Talaksan:Marlene Dietrich Ross-Verlag 0875(crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q111|Q111]] | Mars | [[Marte]] | [[Talaksan:Mars - August 30 2021 - Flickr - Kevin M. Gill.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q48301|Q48301]] | Martin Heidegger | [[Martin Heidegger]] | [[Talaksan:Heidegger 2 (1960).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q9554|Q9554]] | Martin Luther | [[Martin Luther]] | [[Talaksan:Lucas Cranach d.Ä. - Martin Luther, 1528 (Veste Coburg).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q8027|Q8027]] | Martin Luther King Jr. | [[Martin Luther King, Jr.]] | [[Talaksan:The Rev. Dr. Martin Luther King Jr. Color Portrait (high quality).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q7264|Q7264]] | Marxism | [[Marxismo]] | [[Talaksan:Marx and Engels.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q11423|Q11423]] | mass | [[Masa]] | [[Talaksan:2kg Gewicht freigeschnitten.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q11567|Q11567]] | complex number | [[Komplikadong bilang|masalimuot na bilang]] | |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q7365|Q7365]] | muscle | [[Kalamnan|Masel]] | [[Talaksan:Skeletal muscle.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q12800|Q12800]] | machine gun | [[Masinggan]] | [[Talaksan:De Mitrailleur 7.62mm MAG geplaatst op een grondaffuit (2009 D050713-X1083).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q7364|Q7364]] | eye | [[Mata]] | [[Talaksan:201405 eye.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q395|Q395]] | mathematics | [[matematika]] | [[Talaksan:Mathematics.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q7081|Q7081]] | materialism | [[materyalismo]] | |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q5676|Q5676]] | Matsuo Bashō | [[Matsuo Bashō]] | [[Talaksan:Basho by Buson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q9021|Q9021]] | Max Planck | [[Max Planck]] | [[Talaksan:Max Planck.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q9387|Q9387]] | Max Weber | [[Max Weber]] | [[Talaksan:Max Weber in 1918.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q12140|Q12140]] | medication | [[Medikasyon|medication]] | [[Talaksan:VariousPills.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q11190|Q11190]] | medicine | [[medisina]] | [[Talaksan:Physical examination.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q96|Q96]] | Mexico | [[Mehiko]] | [[Talaksan:Ciudad.de.Mexico.City.Distrito.Federal.DF.Paseo.Reforma.Skyline.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q5806|Q5806]] | Mecca | [[Meka]] | [[Talaksan:Makkah Montage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q944|Q944]] | quantum mechanics | [[Mekanikang quantum|mekaniks na kwantum]] | [[Talaksan:Ondaparticula.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q308|Q308]] | Mercury | [[Merkuryo (planeta)|Merkuryo]] | [[Talaksan:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q11767|Q11767]] | Mesopotamia | [[Mesopotamya|Mesopotamia]] | [[Talaksan:Statue Gudea Met 59.2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q1057|Q1057]] | metabolism | [[Metabolismo]] | [[Talaksan:Metabolism-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q11426|Q11426]] | metal | [[metal]] | [[Talaksan:Métal Hurlant (84368201).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q11467|Q11467]] | metallurgy | [[Metalurhiya]] | [[Talaksan:VysokePece1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q11573|Q11573]] | metre | [[metro]] | [[Talaksan:Platinum-Iridium meter bar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q1065|Q1065]] | United Nations | [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]] | [[Talaksan:Secretary Kerry Addresses Delegates Before Signing the COP21 Climate Change Agreement on Earth Day in New York (26514585581).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q8750|Q8750]] | Michael Faraday | [[Michael Faraday]] | [[Talaksan:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q2831|Q2831]] | Michael Jackson | [[Michael Jackson]] | [[Talaksan:Michael Jackson 1983 (3x4 cropped) (contrast).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q5592|Q5592]] | Michelangelo | [[Michelangelo Buonarroti]] | [[Talaksan:Michelangelo Daniele da Volterra (dettaglio).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q5682|Q5682]] | Miguel de Cervantes | [[Miguel de Cervantes]] | [[Talaksan:Cervantes Jáuregui.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q5600|Q5600]] | Mimar Sinan | [[Mimar Sinan]] | [[Talaksan:Mimar Sinan, architecte de Soliman le Magnifique.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q7946|Q7946]] | mineral | [[mineral]] | [[Talaksan:Amethyst sceptre2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q9134|Q9134]] | mythology | [[mitolohiya]] | [[Talaksan:Michel Corneille the Younger - Iris and Jupiter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q12684|Q12684]] | fashion | [[moda]] | [[Talaksan:E1266601 (5398889640).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q9458|Q9458]] | Muhammad | [[Muhammad|Mohëmmëd]] | [[Talaksan:Mohammed.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q9077|Q9077]] | Moses | [[Moises]] | [[Talaksan:Michelangelo's Moses in San Pietro in Vincoli.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q11369|Q11369]] | molecule | [[Molekula]] | |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q687|Q687]] | Molière | [[Molière]] | [[Talaksan:Pierre Mignard - Portrait de Jean-Baptiste Poquelin dit Molière (1622-1673) - Google Art Project (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q25326|Q25326]] | Mollusca | [[Mollusca]] | [[Talaksan:Mollusca.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q7269|Q7269]] | monarchy | [[monarkiya]] | [[Talaksan:Heraldic Royal Crown (Common).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q9159|Q9159]] | monotheism | [[monoteismo]] | |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q649|Q649]] | Moscow | [[Mosku]] | [[Talaksan:Saint Basil's Cathedral and the Red Square.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q9038|Q9038]] | Muḥammad ibn Musa al-Khwarizmi | [[Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī]] | [[Talaksan:Madrid - Ciudad Universitaria, Monumento a Muhammad al-Juarismi (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q1156|Q1156]] | Mumbai | [[Mumbai]] | [[Talaksan:Panoramic view of Taj Palace Hotel and Taj Tower with the iconic Gateway of India in the background (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q11401|Q11401]] | hip-hop | [[Musikang hip hop]] | [[Talaksan:Afrika Bambaataa and DJ Yutaka (2004).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q9730|Q9730]] | classical music | [[musikang klasiko]] | |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q11399|Q11399]] | rock music | [[Musikang rock]] | [[Talaksan:Beatles ad 1965 just the beatles crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q5152|Q5152]] | Mustafa Kemal Atatürk | [[Mustafa Kemal Atatürk]] | [[Talaksan:Atatürk Kemal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q12705|Q12705]] | renewable energy | [[Nababagong enerhiya]] | |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q7176|Q7176]] | Naguib Mahfouz | [[Naguib Mahfouz]] | [[Talaksan:Naguib Mahfouz HR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q171195|Q171195]] | Nagarjuna | [[Nagarjuna|Nagëddzunë]] | [[Talaksan:Nagarjuna at Samye Ling Monastery.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q3870|Q3870]] | Nairobi | [[Nairobi]] | [[Talaksan:Nairobi, view from KICC.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q11394|Q11394]] | endangered species | [[Espesyeng nanganganib|nanganganib na mga uri]] | [[Talaksan:Ostafrikanisches Spitzmaulnashorn.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q11468|Q11468]] | nanotechnology | [[Nanoteknolohiya]] | [[Talaksan:Fullerene Nanogears - GPN-2000-001535.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q517|Q517]] | Napoleon | [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon I ng Pransya]] | [[Talaksan:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q7184|Q7184]] | NATO | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Talaksan:НАТО Самит 2021 NATO Summit 2021 -14.06.2021- (51245988182).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q1615|Q1615]] | Neil Armstrong | [[Neil Armstrong]] | [[Talaksan:Neil Armstrong pose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q13217298|Q13217298]] | Giza Necropolis | [[Nekropolis ng Giza]] | [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q8023|Q8023]] | Nelson Mandela | [[Nelson Mandela]] | [[Talaksan:Nelson Mandela 1994.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 649 | [[:d:Q5185|Q5185]] | Nematoda | [[Nematode]] | [[Talaksan:Soybean cyst nematode and egg SEM.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[:d:Q332|Q332]] | Neptune | [[Neptuno]] | [[Talaksan:Neptune Voyager2 color calibrated.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 651 | [[:d:Q9620|Q9620]] | nerve | [[Nerbiyo]] | [[Talaksan:Nerves of the left upper extremity.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 652 | [[:d:Q55|Q55]] | Netherlands | [[Netherlands]] | |- | style='text-align:right'| 653 | [[:d:Q1399|Q1399]] | Niccolò Machiavelli | [[Niccolò Machiavelli]] | [[Talaksan:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 654 | [[:d:Q619|Q619]] | Nicolaus Copernicus | [[Nicolaus Copernicus]] | [[Talaksan:Nikolaus Kopernikus MOT.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 655 | [[:d:Q1033|Q1033]] | Nigeria | [[Nigeria]] | [[Talaksan:The City Gate of Abuja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[:d:Q9036|Q9036]] | Nikola Tesla | [[Nikola Tesla]] | [[Talaksan:Tesla circa 1890.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 657 | [[:d:Q627|Q627]] | nitrogen | [[Nitroheno]] | [[Talaksan:Fluessiger Stickstoff.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 658 | [[:d:Q7561|Q7561]] | snow | [[Niyebe]] | [[Talaksan:Düsseldorf Hofgarten 2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 659 | [[:d:Q9049|Q9049]] | Noam Chomsky | [[Noam Chomsky]] | [[Talaksan:Noam Chomsky portrait 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 660 | [[:d:Q8261|Q8261]] | novel | [[nobela]] | |- | style='text-align:right'| 661 | [[:d:Q83201|Q83201]] | Non-Aligned Movement | [[Non-Aligned Movement]] | [[Talaksan:2019-10-25 Non-Aligned Movement in Baku 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 662 | [[:d:Q11216|Q11216]] | numerical analysis | [[Pagsusuring pambilang|numerikal na analisis]] | |- | style='text-align:right'| 663 | [[:d:Q12104|Q12104]] | Avena sativa | [[Obena]] | [[Talaksan:Avena sativa L.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 664 | [[:d:Q629|Q629]] | oxygen | [[Oksiheno]] | [[Talaksan:Liquid oxygen in a beaker 4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 665 | [[:d:Q8467|Q8467]] | Umar ibn Al-Khattāb | [[Umar|Omar]] | [[Talaksan:Rashidun Caliphs Umar ibn Al-Khattāb - عُمر بن الخطّاب ثاني الخلفاء الراشدين.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 666 | [[:d:Q1344|Q1344]] | opera | [[Opera]] | [[Talaksan:Giovanni Paolo Pannini - Fête musicale - 1747.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 667 | [[:d:Q9135|Q9135]] | operating system | [[operating system]] | |- | style='text-align:right'| 668 | [[:d:Q11471|Q11471]] | time | [[oras]] | [[Talaksan:MontreGousset001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 669 | [[:d:Q376|Q376]] | clock | [[orasan]] | [[Talaksan:Pendulum clock by Jacob Kock, antique furniture photography, IMG 0931 edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 670 | [[:d:Q7795|Q7795]] | Organization of the Petroleum Exporting Countries | [[Organisasyon ng mga Bansang Nagluluwas ng Langis]] | [[Talaksan:Wien - OPEC-Zentrale (a).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 671 | [[:d:Q7825|Q7825]] | World Trade Organization | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|Organisasyon ng Pandaigdigang Pangangalakal]] | [[Talaksan:Fourth Global Review of Aid for Trade 1691 (9237986689).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 672 | [[:d:Q7239|Q7239]] | organism | [[organismo]] | [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 673 | [[:d:Q55643|Q55643]] | Oceania | [[Oseaniya]] | [[Talaksan:Oceania satellite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 674 | [[:d:Q8442|Q8442]] | Otto von Bismarck | [[Otto von Bismarck]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 146-2005-0057, Otto von Bismarck.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 675 | [[:d:Q7198|Q7198]] | Ovid | [[Ovidio|Ovid]] | [[Talaksan:Ovid by an anonymous sculptor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[:d:Q5593|Q5593]] | Pablo Picasso | [[Pablo Picasso]] | [[Talaksan:1973 Dokfilm Picasso de Lucien Clergue Condor Films.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 677 | [[:d:Q8445|Q8445]] | marriage | [[pag-aasawa]] | [[Talaksan:Marriage symbol.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 678 | [[:d:Q316|Q316]] | love | [[pag-ibig]] | [[Talaksan:Frank Bernard Dicksee - Romeo and Juliet, 1884.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 679 | [[:d:Q9420|Q9420]] | thought | [[pag-iisip]] | [[Talaksan:Herkulaneischer Meister 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[:d:Q11034|Q11034]] | printing | [[Paglilimbag|Pag-imprenta]] | [[Talaksan:Close up of Block Printing at Halasur village, Karnataka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 681 | [[:d:Q7942|Q7942]] | global warming | [[Pag-init ng daigdig]] | [[Talaksan:Change in Average Temperature With Fahrenheit.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 682 | [[:d:Q11398|Q11398]] | biological classification | [[Pag-uuring pambiyolohiya]] | |- | style='text-align:right'| 683 | [[:d:Q11995|Q11995]] | human pregnancy | [[Pagdadalantao|Pagdadalangtao]] | [[Talaksan:Pregnant asian woman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 684 | [[:d:Q12128|Q12128]] | dentistry | [[Pagdedentista]] | [[Talaksan:Dental surgery aboard USS Eisenhower, January 1990.JPEG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 685 | [[:d:Q7935|Q7935]] | avalanche | [[Pagguho ng yelo|Pagguho]] | [[Talaksan:Laviin MAL-Pamir 85 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 686 | [[:d:Q12133|Q12133]] | deafness | [[pagkabingi]] | [[Talaksan:Criança com problema auditivo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[:d:Q10874|Q10874]] | blindness | [[pagkabulag]] | [[Talaksan:Blinde man zoekt zijn weg in de straten van de Joodse volkswijk, Bestanddeelnr 190-0054.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 688 | [[:d:Q2095|Q2095]] | food | [[pagkain]] | [[Talaksan:Good Food Display - NCI Visuals Online.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 689 | [[:d:Q6235|Q6235]] | nationalism | [[Pagkamakabansa]] | |- | style='text-align:right'| 690 | [[:d:Q5916|Q5916]] | spaceflight | [[Paglipad sa kalawakan]] | [[Talaksan:Sputnik asm.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 691 | [[:d:Q8452|Q8452]] | abortion | [[pagpapalaglag]] | [[Talaksan:23 674673M 001-detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 692 | [[:d:Q11642|Q11642]] | pottery | [[pagpapalayok]] | [[Talaksan:Pottenbakkersschijf.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 693 | [[:d:Q8707|Q8707]] | Meiji restoration | [[Pagpapanumbalik ng Meiji]] | [[Talaksan:MeijiJoukyou.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 694 | [[:d:Q11990|Q11990]] | reproduction | [[Pagpaparami]] | |- | style='text-align:right'| 695 | [[:d:Q10737|Q10737]] | suicide | [[pagpapatiwakal]] | [[Talaksan:Edouard Manet - Le Suicidé.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 696 | [[:d:Q81041|Q81041]] | water cycle | [[Siklo ng tubig|pagpapaulit-ulit ng tubig]] | |- | style='text-align:right'| 697 | [[:d:Q11629|Q11629]] | painting | [[Pinta|pagpinta]] | [[Talaksan:Adriaen van Ostade 006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 698 | [[:d:Q7553|Q7553]] | translation | [[Pagsasalin|Pagsasalinwika]] | [[Talaksan:Rosetta Stone.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 699 | [[:d:Q7754|Q7754]] | mathematical analysis | [[pagsusuring matematikal]] | |- | style='text-align:right'| 700 | [[:d:Q169207|Q169207]] | discrimination | [[Pagtatangi]] | |- | style='text-align:right'| 701 | [[:d:Q11978|Q11978]] | digestion | [[Pagtunaw ng pagkain]] | [[Talaksan:Blausen 0316 DigestiveSystem.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 702 | [[:d:Q11032|Q11032]] | newspaper | [[pahayagan]] | [[Talaksan:2011 newspapers Tehran 6030393078.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 703 | [[:d:Q843|Q843]] | Pakistan | [[Pakistan]] | [[Talaksan:Blue Hour at Pakistan Monument.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 704 | [[:d:Q349|Q349]] | sport | [[palakasan]] | [[Talaksan:Youth-soccer-indiana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 705 | [[:d:Q5389|Q5389]] | Olympic Games | [[Palarong Olimpiko]] | [[Talaksan:Olympic flag.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 706 | [[:d:Q5090|Q5090]] | rice | [[palay]] | [[Talaksan:White, Brown, Red & Wild rice.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 707 | [[:d:Q219060|Q219060]] | Palestine | [[Estado ng Palestina|Palestina]] | [[Talaksan:Palestine - 20190204-DSC 0007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 708 | [[:d:Q9158|Q9158]] | email | [[palihamang elektroniko]] | |- | style='text-align:right'| 709 | [[:d:Q7188|Q7188]] | government | [[pamahalaan]] | [[Talaksan:De ministers die deel uitmaken van het derde kabinet Van Agt op de trappen van Paleis Huis ten Bosch in 's-Gravenhage. D - SFA001009248.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 710 | [[:d:Q11030|Q11030]] | journalism | [[pamamahayag]] | [[Talaksan:CBC journalists in Montreal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 711 | [[:d:Q12870|Q12870]] | explosive chemicals | [[Pampasabog]] | [[Talaksan:C4 plastic explosive.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[:d:Q11663|Q11663]] | weather | [[panahon]] | [[Talaksan:Wikinews weather.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[:d:Q11764|Q11764]] | Iron Age | [[Panahong Bakal|Panahon ng Bakal]] | [[Talaksan:HMB Keltengrab Münsingen-Rain Grab 91.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 714 | [[:d:Q11759|Q11759]] | Stone Age | [[Panahong Bato|Panahon ng Bato]] | [[Talaksan:Ggantija Temples (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 715 | [[:d:Q12539|Q12539]] | Age of Enlightenment | [[Panahon ng Kaliwanagan]] | |- | style='text-align:right'| 716 | [[:d:Q11761|Q11761]] | Bronze Age | [[Panahong Bronse|Panahon ng Tansong Pula]] | [[Talaksan:Minoan copper ingot from Zakros, Crete.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 717 | [[:d:Q8142|Q8142]] | currency | [[Pananalapi (yunit ng palitan)|pananalapi]] | [[Talaksan:Billets de 5000.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 718 | [[:d:Q7813|Q7813]] | Universal Declaration of Human Rights | [[Pandaigdig na Pagpapahayag ng Karapatang Pantao|Pandaigdig na Pagpapahayag ng mga Karapatan ng Tao]] | [[Talaksan:Eleanor Roosevelt UDHR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 719 | [[:d:Q7804|Q7804]] | International Monetary Fund | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|Pandaigdigang Pondong Pananalapi]] | [[Talaksan:IMF building HR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 720 | [[:d:Q12457|Q12457]] | International System of Units | [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] | [[Talaksan:International prototype of the kilogram aka Le Grand K.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 721 | [[:d:Q12184|Q12184]] | pandemic | [[pandemya]] | [[Talaksan:The plague of Florence in 1348, as described in Boccaccio's Wellcome L0004057.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 722 | [[:d:Q8463|Q8463]] | slavery | [[Pang-aalipin]] | [[Talaksan:Official medallion of the British Anti-Slavery Society (1795).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 723 | [[:d:Q11538|Q11538]] | mathematical proof | [[Patibay pangmatematika|Pang-matematikang patibay]] | |- | style='text-align:right'| 724 | [[:d:Q8265|Q8265]] | Dream of the Red Chamber | [[Pangarap ng Pulang Silid]] | [[Talaksan:Hongloumeng2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 725 | [[:d:Q11033|Q11033]] | mass media | [[Midyang panlahat|pangmadlang media]] | [[Talaksan:Diarioeluniverso.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 726 | [[:d:Q8242|Q8242]] | literature | [[panitikan]] | [[Talaksan:Old book bindings.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 727 | [[:d:Q11634|Q11634]] | art of sculpture | [[Lilok|Panlililok]] | [[Talaksan:Discobolus in National Roman Museum Palazzo Massimo alle Terme.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 728 | [[:d:Q8188|Q8188]] | syllable | [[pantig]] | |- | style='text-align:right'| 729 | [[:d:Q482|Q482]] | poetry | [[Panulaan]] | [[Talaksan:LeidenWallPoemYeats (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 730 | [[:d:Q11472|Q11472]] | paper | [[papel]] | [[Talaksan:Paperball 2.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 731 | [[:d:Q90|Q90]] | Paris | [[Paris]] | [[Talaksan:La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[:d:Q10288|Q10288]] | Parthenon | [[Partenon|Parthenon]] | [[Talaksan:The Parthenon in Athens.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 733 | [[:d:Q7278|Q7278]] | political party | [[Partidong pampolitika|partidong politikal]] | |- | style='text-align:right'| 734 | [[:d:Q8454|Q8454]] | capital punishment | [[parusang kamatayan]] | [[Talaksan:ASC Leiden - F. van der Kraaij Collection - The Hanging of the Harper Seven, Liberia - 16 February 1979 - 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 735 | [[:d:Q6223|Q6223]] | fascism | [[Pasismo]] | [[Talaksan:Mussolini and Hitler 1940 (retouched).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 736 | [[:d:Q10998|Q10998]] | potato | [[patatas]] | [[Talaksan:234 Solanum tuberosum L.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 737 | [[:d:Q7372|Q7372]] | shark | [[Pating]] | [[Talaksan:Great white shark south africa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[:d:Q11453|Q11453]] | agricultural irrigation | [[patubig]] | [[Talaksan:PivotIrrigationOnCotton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 739 | [[:d:Q8479|Q8479]] | Peter the Great | [[Pedro ang Dakila ng Rusya]] | [[Talaksan:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[:d:Q11424|Q11424]] | film | [[Pelikula]] | [[Talaksan:Muybridge race horse animated.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 741 | [[:d:Q7252|Q7252]] | feminism | [[Peminismo]] | [[Talaksan:Feminist Suffrage Parade in New York City, 1912.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 742 | [[:d:Q1368|Q1368]] | money | [[pera]] | [[Talaksan:Euro coins and banknotes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 743 | [[:d:Q5599|Q5599]] | Peter Paul Rubens | [[Peter Paul Rubens]] | [[Talaksan:Sir Peter Paul Rubens - Portrait of the Artist - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[:d:Q167|Q167]] | pi | [[Pi]] | [[Talaksan:Pi-unrolled-720.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[:d:Q1090|Q1090]] | silver | [[pilak]] | [[Talaksan:Silver crystal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 746 | [[:d:Q928|Q928]] | Philippines | [[Pilipinas]] | [[Talaksan:Manila Bay, Roxas Boulevard buildings with navy fleet (Ermita and Malate, Manila)(2017-12-31).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 747 | [[:d:Q5891|Q5891]] | philosophy | [[pilosopiya]] | [[Talaksan:Hortus Deliciarum, Philosophy and the seven liberal arts (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 748 | [[:d:Q12516|Q12516]] | pyramid | [[Piramide]] | [[Talaksan:Great Pyramid of Giza - Pyramid of Khufu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 749 | [[:d:Q413|Q413]] | physics | [[pisika]] | [[Talaksan:CollageFisica.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 750 | [[:d:Q11429|Q11429]] | nuclear fission | [[Pisyong nukleyar]] | [[Talaksan:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 751 | [[:d:Q5994|Q5994]] | piano | [[Piyano]] | [[Talaksan:Steinway & Sons concert grand piano, model D-274, manufactured at Steinway's factory in Hamburg, Germany.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 752 | [[:d:Q634|Q634]] | planet | [[planeta]] | [[Talaksan:Montage of Our Solar System.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 753 | [[:d:Q10251|Q10251]] | plasma | [[plasma]] | [[Talaksan:Plasma-lamp.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[:d:Q11474|Q11474]] | plastic | [[Plastik]] | [[Talaksan:Plastic objects.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 755 | [[:d:Q7950|Q7950]] | plate tectonics | [[Tektonikong plato|plate tectonics]] | [[Talaksan:Plates tect2 en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 756 | [[:d:Q859|Q859]] | Plato | [[Platon|Plato]] | [[Talaksan:Plato Silanion Musei Capitolini MC1377.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 757 | [[:d:Q11405|Q11405]] | flute | [[Bansi|plawta]] | [[Talaksan:Fluiers.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 758 | [[:d:Q9163|Q9163]] | polytheism | [[politeismo]] | [[Talaksan:Jacopo Zucchi - The Assembly of the Gods - WGA26036.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 759 | [[:d:Q7163|Q7163]] | politics | [[politika]] | [[Talaksan:24.09.2024 - Abertura do Debate Geral da 79ª Sessão da Assembleia Geral das Nações Unidas (54018866744).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 760 | [[:d:Q933|Q933]] | South Pole | [[Timog Polo|Polong Timog]] | [[Talaksan:Geographic Southpole crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 761 | [[:d:Q36|Q36]] | Poland | [[Polonya]] | [[Talaksan:Warsaw Old Town Market Square 10.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 762 | [[:d:Q12195|Q12195]] | poliomyelitis | [[Polio|Polyo]] | [[Talaksan:Polio sequelle.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 763 | [[:d:Q8183|Q8183]] | phoneme | [[ponema]] | |- | style='text-align:right'| 764 | [[:d:Q45|Q45]] | Portugal | [[Portugal]] | [[Talaksan:Carte du Portugal.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 765 | [[:d:Q11633|Q11633]] | photography | [[potograpiya]] | [[Talaksan:Winterswijk (NL), Woold, Boven Slinge -- 2014 -- 3170.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 766 | [[:d:Q11982|Q11982]] | photosynthesis | [[potosintesis]] | [[Talaksan:Leaves in iran برگ گلها و گیاهان ایرانی 32.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[:d:Q150|Q150]] | French | [[Wikang Pranses|Pranses]] | [[Talaksan:JO199411392.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 768 | [[:d:Q11756|Q11756]] | prehistory | [[Prehistorya|Prehistorikong kasaysayan]] | [[Talaksan:PSM V44 D647 Delineations on pieces of antler.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 769 | [[:d:Q7380|Q7380]] | primate | [[Primates|Primate]] | [[Talaksan:Primates - some families.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 770 | [[:d:Q12514|Q12514]] | Three Gorges Dam | [[Prinsa ng Tatlong Bangin]] | [[Talaksan:ThreeGorgesDam-China2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 771 | [[:d:Q9492|Q9492]] | probability | [[Probabilidad]] | [[Talaksan:Nuvola apps atlantik.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 772 | [[:d:Q7281|Q7281]] | propaganda | [[propaganda]] | [[Talaksan:Affiche émigration JP au BR-déb. XXe s..jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 773 | [[:d:Q23540|Q23540]] | Protestantism | [[Protestantismo]] | [[Talaksan:Lutherbibel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 774 | [[:d:Q8054|Q8054]] | protein | [[protina]] | [[Talaksan:Estruturas de proteínas.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 775 | [[:d:Q10892|Q10892]] | protist | [[Protista]] | [[Talaksan:DysnectesBrevis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 776 | [[:d:Q8137|Q8137]] | capital | [[Kapital (ekonomika)|Puhunan]] | [[Talaksan:Cleveland Steel Mill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 777 | [[:d:Q12861|Q12861]] | gunpowder | [[pulbura]] | [[Talaksan:2023 Czarny proch Vesuvit LC (3).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 778 | [[:d:Q12192|Q12192]] | pneumonia | [[Pulmonya]] | [[Talaksan:Pneumonia, mixed patterns, lobar and bronchopneumonia (3679096639).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 779 | [[:d:Q10987|Q10987]] | honey | [[Pulot-pukyutan|pulot]] | [[Talaksan:Runny hunny.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 780 | [[:d:Q9149|Q9149]] | fundamentalism | [[pundamentalismo]] | |- | style='text-align:right'| 781 | [[:d:Q10884|Q10884]] | tree | [[puno]] | [[Talaksan:Alnus glutinosa 011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 782 | [[:d:Q11348|Q11348]] | function | [[Punsiyon (matematika)|punsiyon]] | [[Talaksan:Exp re.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 783 | [[:d:Q146|Q146]] | cat | [[pusa]] | [[Talaksan:Cat grooming.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 784 | [[:d:Q1072|Q1072]] | heart | [[Puso (anatomiya)|puso]] | [[Talaksan:Heart numlabels.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[:d:Q11518|Q11518]] | Pythagorean theorem | [[Teorema ni Pitagoras|Pythagorean theorem]] | [[Talaksan:Pythagorean.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 786 | [[:d:Q7315|Q7315]] | Pyotr Ilyich Tchaikovsky | [[Peter Ilyich Tchaikovsky|Pëtr Čajkovskij]] | [[Talaksan:Porträt des Komponisten Pjotr I. Tschaikowski (1840-1893).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 787 | [[:d:Q7241|Q7241]] | Rabindranath Tagore | [[Rabindranath Tagore]] | [[Talaksan:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 788 | [[:d:Q11448|Q11448]] | radioactivity | [[radioactivity]] | [[Talaksan:Alpha Decay.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 789 | [[:d:Q12969754|Q12969754]] | electromagnetic radiation | [[radyasyong elektromagnetiko]] | [[Talaksan:EM spectrumrevised.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 790 | [[:d:Q872|Q872]] | radio | [[Radyo]] | [[Talaksan:Biblis RFE RL 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 791 | [[:d:Q5597|Q5597]] | Raphael | [[Rafael Sanzio]] | [[Talaksan:Raffaello Sanzio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 792 | [[:d:Q8461|Q8461]] | racism | [[rasismo]] | [[Talaksan:1943 Colored Waiting Room Sign.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 793 | [[:d:Q9510|Q9510]] | reality | [[reality]] | |- | style='text-align:right'| 794 | [[:d:Q2269|Q2269]] | Industrial Revolution | [[Rebolusyong Industriyal]] | [[Talaksan:Mémoires de la Société géologique de France (IA meymoiresdelaso00socig).pdf|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 795 | [[:d:Q128593|Q128593]] | reincarnation | [[reengkarnasyon]] | [[Talaksan:Reincarnation AS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 796 | [[:d:Q9794|Q9794]] | reggae | [[reggae]] | [[Talaksan:Buju Banton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 797 | [[:d:Q9174|Q9174]] | religion | [[relihiyon]] | [[Talaksan:16 religionist symbols.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 798 | [[:d:Q5598|Q5598]] | Rembrandt | [[Rembrandt]] | [[Talaksan:Rembrandt van Rijn - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 799 | [[:d:Q4692|Q4692]] | Renaissance | [[Renasimiyento]] | [[Talaksan:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 800 | [[:d:Q9191|Q9191]] | René Descartes | [[René Descartes]] | [[Talaksan:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 801 | [[:d:Q12562|Q12562]] | Protestant Reformation | [[Repormang Protestante]] | [[Talaksan:95Thesen facsimile colour.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 802 | [[:d:Q10811|Q10811]] | Reptilia | [[Reptilya]] | [[Talaksan:Extant reptilia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 803 | [[:d:Q7270|Q7270]] | republic | [[Republika]] | [[Talaksan:Forms of government.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[:d:Q148|Q148]] | People's Republic of China | [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] | [[Talaksan:Badaling China Great-Wall-of-China-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 805 | [[:d:Q5321|Q5321]] | resistor | [[resistor]] | [[Talaksan:Electronic-Axial-Lead-Resistors-Array.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 806 | [[:d:Q472287|Q472287]] | respiration | [[Paghinga|Respirasyon]] | [[Talaksan:Bubble Blowing 15.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[:d:Q1511|Q1511]] | Richard Wagner | [[Richard Wagner]] | [[Talaksan:RichardWagner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 808 | [[:d:Q8678|Q8678]] | Rio de Janeiro | [[Rio de Janeiro]] | [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 809 | [[:d:Q926|Q926]] | Roald Amundsen | [[Roald Amundsen]] | [[Talaksan:Amundsen in fur skins.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 810 | [[:d:Q11012|Q11012]] | robot | [[robot]] | [[Talaksan:Artaic Mosaic Fabrication Robot.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 811 | [[:d:Q5463|Q5463]] | Rocky Mountains | [[Bulubunduking Rocky|Rocky Mountains]] | [[Talaksan:Moraine Lake 17092005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 812 | [[:d:Q10850|Q10850]] | Rodent | [[Rodentia]] | [[Talaksan:Tamias striatus CT.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 813 | [[:d:Q220|Q220]] | Rome | [[Roma]] | [[Talaksan:Rome Skyline (8012016319).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 814 | [[:d:Q12544|Q12544]] | Byzantine Empire | [[Silangang Imperyong Romano|Romanong Imperyo sa Silangan]] | |- | style='text-align:right'| 815 | [[:d:Q7231|Q7231]] | Rosa Luxemburg | [[Rosa Luxemburg]] | [[Talaksan:Rosa Luxemburg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 816 | [[:d:Q5378|Q5378]] | rugby | [[Rugbi]] | [[Talaksan:USO - Saracens - 20151213 - Maro Itoje attacking.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 817 | [[:d:Q159|Q159]] | Russia | [[Rusya]] | [[Talaksan:Kremlin Moscow.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 818 | [[:d:Q503|Q503]] | banana | [[saging]] | [[Talaksan:Banana on whitebackground.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 819 | [[:d:Q6583|Q6583]] | Sahara | [[Sahara]] | [[Talaksan:Sahara real color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 820 | [[:d:Q11081|Q11081]] | Alzheimer's disease | [[Sakit na Alzheimer]] | [[Talaksan:Auguste D aus Marktbreit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 821 | [[:d:Q12198|Q12198]] | sexually transmitted infection | [[sakit na naipapasa sa pakikipagtalik]] | [[Talaksan:Captain Condom and Lady Latex comic cover.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 822 | [[:d:Q86|Q86]] | headache | [[sakit ng ulo]] | [[Talaksan:The Headache (caricature) RMG PW3879.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 823 | [[:d:Q12135|Q12135]] | mental disorder | [[sakit sa pag-iisip]] | [[Talaksan:Gautier - Salpetriere.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 824 | [[:d:Q8581|Q8581]] | Saladin | [[Saladin]] | [[Talaksan:Al-Nasir I Salah al-Din Yusuf (Saladin). AH 564-589 (1169-1193 CE) Æ Dirham (30.1mm, 13.28 g, 6h). Without mint-name. Dated AH 586 (AD 1190-91). Sultan sitting facing, cross-legged, on high-backed throne (obverse).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 825 | [[:d:Q11469|Q11469]] | glass | [[Salamin (materyales)|salamin]] | [[Talaksan:Drinkware.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 826 | [[:d:Q7755|Q7755]] | constitution | [[saligang batas]] | [[Talaksan:A Carta Constitucional e a família real.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 827 | [[:d:Q8171|Q8171]] | word | [[salita]] | [[Talaksan:Codex claromontanus latin (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXVIII).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 828 | [[:d:Q5577|Q5577]] | Salvador Dalí | [[Salvador Dalí]] | [[Talaksan:Salvador Dalí 1939.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[:d:Q7768|Q7768]] | ASEAN | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] | [[Talaksan:ASEAN HQ 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 830 | [[:d:Q7817|Q7817]] | World Health Organization | [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan]] | [[Talaksan:World Health Organisation headquarters, Geneva, north and west sides 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 831 | [[:d:Q11403|Q11403]] | samba | [[samba]] | [[Talaksan:Funchal, Cortejo Alegórico de Carnaval (2026) 07.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 832 | [[:d:Q7785|Q7785]] | Commonwealth of Nations | [[Komonwelt ng mga Bansa|Sampamahalaan ng mga Bansa]] | [[Talaksan:Marlborough House.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 833 | [[:d:Q656|Q656]] | Saint Petersburg | [[San Petersburgo]] | [[Talaksan:Peter & Paul fortress in SPB 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 834 | [[:d:Q728|Q728]] | weapon | [[sandata]] | [[Talaksan:Sabre bayonette carabine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[:d:Q12802|Q12802]] | nuclear weapon | [[Sandatang nukleyar|Sandatang nuklear]] | [[Talaksan:Nagasakibomb.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 836 | [[:d:Q12796|Q12796]] | firearm | [[Sandatang pumuputok]] | [[Talaksan:Gun from upper west region.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 837 | [[:d:Q1|Q1]] | universe | [[Uniberso|sansinukob]] | [[Talaksan:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 838 | [[:d:Q12171|Q12171]] | menstruation | [[Regla|Sapanahon]] | [[Talaksan:MenstrualCycle2 es.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 839 | [[:d:Q4605|Q4605]] | Sarah Bernhardt | [[Sarah Bernhardt]] | [[Talaksan:Face detail, Sarah Bernhardt as Doña Sol in Hernani (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 840 | [[:d:Q11436|Q11436]] | aircraft | [[Sasakyang panghimpapawid]] | [[Talaksan:Collection of military aircraft.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[:d:Q193|Q193]] | Saturn | [[Saturno (planeta)|Saturno]] | [[Talaksan:8423 20181 1saturn2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 842 | [[:d:Q8873|Q8873]] | Satyajit Ray | [[Satyajit Ray]] | [[Talaksan:Satyajit Ray in New York (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 843 | [[:d:Q851|Q851]] | Saudi Arabia | [[Saudi Arabia]] | [[Talaksan:Saudi Arabia - Location Map (2013) - SAU - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 844 | [[:d:Q11639|Q11639]] | dance | [[sayaw]] | [[Talaksan:Dance-At-Bougival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 845 | [[:d:Q11577|Q11577]] | Hordeum vulgare | [[Sebada]] | [[Talaksan:Champ d'Orge carrée (Hordeum vulgare).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 846 | [[:d:Q12099|Q12099]] | Secale cereale | [[Secale cereale]] | [[Talaksan:Ear of rye.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 847 | [[:d:Q11574|Q11574]] | second | [[segundo]] | |- | style='text-align:right'| 848 | [[:d:Q7868|Q7868]] | cell | [[Selula]] | [[Talaksan:Ventricaria ventricosa.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 849 | [[:d:Q11456|Q11456]] | semiconductor | [[Semikonduktor]] | [[Talaksan:Capteurs CCD et CMOS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 850 | [[:d:Q5300|Q5300]] | central processing unit | [[CPU|sentral na nagpoprosesong unit]] | [[Talaksan:2023 Intel Core i7 12700KF (3).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 851 | [[:d:Q8684|Q8684]] | Seoul | [[Seoul]] | [[Talaksan:덕수궁의 가을.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 852 | [[:d:Q44|Q44]] | beer | [[serbesa]] | [[Talaksan:NCI Visuals Food Beer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 853 | [[:d:Q8003|Q8003]] | Sergei Eisenstein | [[Sergei Eisenstein]] | [[Talaksan:Sergei Eisenstein 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 854 | [[:d:Q8686|Q8686]] | Shanghai | [[Shanghai]] | [[Talaksan:20191222陆家嘴.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 855 | [[:d:Q7192|Q7192]] | Qin Shi Huang | [[Qin Shi Huang|Shih Huang Ti]] | [[Talaksan:Qinshihuang.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 856 | [[:d:Q9585|Q9585]] | Shia Islam | [[Shiismo]] | |- | style='text-align:right'| 857 | [[:d:Q812767|Q812767]] | Shinto | [[Shinto]] | [[Talaksan:Hakone Shrine Haiden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 858 | [[:d:Q8279|Q8279]] | Shahnameh | [[Shāhnāmeh]] | [[Talaksan:The Court of Gayumars (Cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[:d:Q9441|Q9441]] | The Buddha | [[Gautama Buddha|Siddharta Gautama Buddha]] | [[Talaksan:Buddha in Sarnath Museum (Dhammajak Mutra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 860 | [[:d:Q9215|Q9215]] | Sigmund Freud | [[Sigmund Freud]] | [[Talaksan:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 861 | [[:d:Q9316|Q9316]] | Sikhism | [[Sikhismo]] | [[Talaksan:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 862 | [[:d:Q9418|Q9418]] | psychology | [[sikolohiya]] | [[Talaksan:Greek uc psi icon.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 863 | [[:d:Q9372|Q9372]] | Sima Qian | [[Sima Qian]] | [[Talaksan:Si maqian.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 864 | [[:d:Q9592|Q9592]] | Catholic Church | [[Simbahang Katoliko|Simbahang Katolika Romana]] | [[Talaksan:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 865 | [[:d:Q12485|Q12485]] | symmetry | [[simetriya]] | [[Talaksan:Brügge-Liebfrauenkirche-Prunkgräber DSC0166.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 866 | [[:d:Q7197|Q7197]] | Simone de Beauvoir | [[Simone de Beauvoir]] | [[Talaksan:Simone de Beauvoir2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 867 | [[:d:Q8605|Q8605]] | Simón Bolívar | [[Simón Bolívar]] | [[Talaksan:Simón Bolívar by Acevedo Bernal, 1922.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 868 | [[:d:Q11768|Q11768]] | Ancient Egypt | [[Sinaunang Ehipto]] | [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 869 | [[:d:Q11772|Q11772]] | Ancient Greece | [[Sinaunang Gresya]] | [[Talaksan:Sicily Selinunte Temple E (Hera).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 870 | [[:d:Q334|Q334]] | Singapore | [[Singapura|Singapore]] | [[Talaksan:Raffles Place.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 871 | [[:d:Q735|Q735]] | art | [[sining]] | [[Talaksan:Sebastiano Ricci 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 872 | [[:d:Q11417|Q11417]] | martial arts | [[sining pandigma]] | [[Talaksan:Martial arts - Fragrant Hills.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 873 | [[:d:Q11210|Q11210]] | coordinate system | [[sistema ng koordinado]] | [[Talaksan:Coordinate-system-in-mirror.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 874 | [[:d:Q8192|Q8192]] | writing system | [[Sistema ng pagsulat|sistema sa pagsulat]] | [[Talaksan:World alphabets & writing systems.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 875 | [[:d:Q11078|Q11078]] | endocrine system | [[Sistemang endokrina]] | [[Talaksan:Endocrine English.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 876 | [[:d:Q1059|Q1059]] | immune system | [[Sistemang inmune|sistemang immuno]] | |- | style='text-align:right'| 877 | [[:d:Q9404|Q9404]] | nervous system | [[Sistemang nerbiyos]] | [[Talaksan:Nervous System (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 878 | [[:d:Q11101|Q11101]] | sensory nervous system | [[Sistemang pandama]] | |- | style='text-align:right'| 879 | [[:d:Q544|Q544]] | Solar System | [[Sistemang Solar|Sistemang Pang-araw]] | [[Talaksan:Solar System true color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 880 | [[:d:Q124794|Q124794]] | taste | [[Lasa|sistemang panlasa]] | [[Talaksan:Tongue-bitter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 881 | [[:d:Q9649|Q9649]] | human digestive system | [[Sistemang panunaw]] | [[Talaksan:Digestive system diagram en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 882 | [[:d:Q7895|Q7895]] | reproductive system | [[Sistemang reproduktibo]] | |- | style='text-align:right'| 883 | [[:d:Q7891|Q7891]] | respiratory system | [[Sistemang respiratoryo]] | [[Talaksan:Respiratory system complete en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 884 | [[:d:Q11068|Q11068]] | circulatory system | [[sistemang sirkulatoryo]] | [[Talaksan:Blutkreislauf.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 885 | [[:d:Q681949|Q681949]] | SM Sultan | [[SM Sultan]] | |- | style='text-align:right'| 886 | [[:d:Q7397|Q7397]] | software | [[software]] | [[Talaksan:Kmail.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 887 | [[:d:Q913|Q913]] | Socrates | [[Sokrates]] | [[Talaksan:Socrates Louvre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 888 | [[:d:Q11438|Q11438]] | solid | [[solido]] | [[Talaksan:Different minerals.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 889 | [[:d:Q12143|Q12143]] | time zone | [[sona ng oras]] | [[Talaksan:World Time Zones Map.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 890 | [[:d:Q7235|Q7235]] | Sophocles | [[Sopokles]] | [[Talaksan:Ny Carlsberg Glyptothek - Sophokles.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 891 | [[:d:Q332062|Q332062]] | Sorghum bicolor | [[Sorghum bicolor]] | [[Talaksan:Sorghum bicolor03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 892 | [[:d:Q9601|Q9601]] | Zoroastrianism | [[Zoroastrianismo|Soroastrismo]] | [[Talaksan:Faravahar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 893 | [[:d:Q7272|Q7272]] | socialism | [[sosyalismo]] | |- | style='text-align:right'| 894 | [[:d:Q2001|Q2001]] | Stanley Kubrick | [[Stanley Kubrick]] | [[Talaksan:Stanley Kubrick (1949 portrait by Phillip Harrington - cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 895 | [[:d:Q11430|Q11430]] | state of matter | [[state of matter]] | [[Talaksan:Phase change - en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 896 | [[:d:Q8877|Q8877]] | Steven Spielberg | [[Steven Spielberg]] | [[Talaksan:Steven Spielberg 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 897 | [[:d:Q12202|Q12202]] | stroke | [[stroke]] | [[Talaksan:MCA-Stroke-Brain-Humn-2A.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 898 | [[:d:Q2811|Q2811]] | submarine | [[Submarino]] | [[Talaksan:Submarine dive.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 899 | [[:d:Q1049|Q1049]] | Sudan | [[Sudan]] | [[Talaksan:Western Deffufa - Kerma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 900 | [[:d:Q9603|Q9603]] | Sufism | [[Sufismo]] | [[Talaksan:Tomb of Abdul Qadir Jilani, Baghdad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 901 | [[:d:Q11416|Q11416]] | gambling | [[sugal]] | [[Talaksan:Gambling image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 902 | [[:d:Q8196|Q8196]] | Arabic alphabet | [[Alpabetong Arabe|sulat Arabo]] | [[Talaksan:Arabic-script.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[:d:Q1828555|Q1828555]] | Arabic script | [[sulat Ërëbi]] | [[Talaksan:Tawqi' script - Qur'anic verses - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 904 | [[:d:Q8474|Q8474]] | Suleiman the Magnificent | [[Suleiman I]] | [[Talaksan:Suleiman I. Semailname (Millet Library, Ali Emîrî Collection, History, MS no. 1216).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 905 | [[:d:Q35355|Q35355]] | Sumer | [[Sumerya|Sumeria]] | [[Talaksan:Orientmitja2300aC.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 906 | [[:d:Q8573|Q8573]] | Sun Yat-sen | [[Sun Yat-sen|Sun Yat Sen]] | [[Talaksan:孙中山肖像.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 907 | [[:d:Q8070|Q8070]] | tsunami | [[Sunami]] | [[Talaksan:Tsunami by hokusai 19th century.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 908 | [[:d:Q483654|Q483654]] | Sunni Islam | [[Sunismo]] | [[Talaksan:رسم تعبيري للفظ الجلالة ومن يجلهم أهل السنة.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[:d:Q9103|Q9103]] | breast | [[Suso]] | [[Talaksan:Breasts close-up (4).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 910 | [[:d:Q39|Q39]] | Switzerland | [[Suwisa]] | |- | style='text-align:right'| 911 | [[:d:Q6388|Q6388]] | swimming | [[swimming]] | [[Talaksan:Two people swimming outdoors.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[:d:Q3130|Q3130]] | Sydney | [[Sidney|Sydney]] | [[Talaksan:00 3178 Sydney, Australia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 913 | [[:d:Q9734|Q9734]] | symphony | [[symphony]] | [[Talaksan:Ninth Symphony original.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 914 | [[:d:Q174|Q174]] | São Paulo | [[São Paulo]] | [[Talaksan:Sao Paulo Skyline in Brazil.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 915 | [[:d:Q12791|Q12791]] | sword | [[tabak]] | [[Talaksan:Albion Hospitaller Medieval Sword 1 (6092737619) (II).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 916 | [[:d:Q1566|Q1566]] | tobacco | [[tabako]] | [[Talaksan:Tabak 9290019.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 917 | [[:d:Q3947|Q3947]] | house | [[Bahay|tahanan]] | [[Talaksan:Ranch style home in Salinas, California.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 918 | [[:d:Q7362|Q7362]] | ear | [[tainga]] | [[Talaksan:Closeup of a human ear.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 919 | [[:d:Q10693|Q10693]] | periodic table | [[Talahanayang peryodiko|talaang peryodiko]] | [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 920 | [[:d:Q199804|Q199804]] | chronic obstructive pulmonary disease | [[Talamak na nakakahawang sakit sa baga]] | [[Talaksan:Centrilobular emphysema 865 lores.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 921 | [[:d:Q11404|Q11404]] | drum | [[Tambol]] | [[Talaksan:DrumMozartRegiment.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 922 | [[:d:Q11635|Q11635]] | theatre | [[tanghalan]] | [[Talaksan:Ana Maria Ventura como Altisidora en "La enamorada del rey" (1988).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 923 | [[:d:Q12876|Q12876]] | tank | [[Tangke]] | [[Talaksan:Char T 34 noBG.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 924 | [[:d:Q924|Q924]] | Tanzania | [[Tanzania]] | [[Talaksan:Tanzania - Location Map (2013) - TZA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 925 | [[:d:Q5|Q5]] | human | [[tao]] | [[Talaksan:Akha cropped hires.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 926 | [[:d:Q577|Q577]] | year | [[taon]] | [[Talaksan:Analemma fishburn.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 927 | [[:d:Q9598|Q9598]] | Taoism | [[Taoismo|Tawismo]] | [[Talaksan:Taoist ceremony at Xiao ancestral temple in Chaoyang, Shantou, Guangdong (daoshi) (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 928 | [[:d:Q3616|Q3616]] | Tehran | [[Teheran|Tehrān]] | [[Talaksan:North of tehran.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 929 | [[:d:Q11016|Q11016]] | technology | [[teknolohiya]] | [[Talaksan:Technologie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 930 | [[:d:Q11661|Q11661]] | information technology | [[Teknolohiyang pang-impormasyon]] | [[Talaksan:Papertape3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 931 | [[:d:Q289|Q289]] | television | [[telebisyon]] | [[Talaksan:LG smart TV.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 932 | [[:d:Q11035|Q11035]] | telephone | [[Telepono]] | [[Talaksan:Telefon BW 2012-02-18 13-44-32.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 933 | [[:d:Q11466|Q11466]] | temperature | [[temperatura]] | [[Talaksan:Pakkanen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 934 | [[:d:Q847|Q847]] | tennis | [[Tennis|tenis]] | [[Talaksan:Roger Federer 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 935 | [[:d:Q12479|Q12479]] | number theory | [[Teorya ng bilang|teoriya ng bilang]] | [[Talaksan:Euclid's Orchard (large).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 936 | [[:d:Q12482|Q12482]] | set theory | [[Teorya ng pangkat|teoriya ng hanay]] | |- | style='text-align:right'| 937 | [[:d:Q11452|Q11452]] | general relativity | [[Teorya ng pangkalahatang relatibidad|teoriya ng pangkalahatang relatibidad]] | [[Talaksan:EinsteinLeiden4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 938 | [[:d:Q11473|Q11473]] | thermodynamics | [[termodinamika]] | [[Talaksan:Heat engine summary.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 939 | [[:d:Q7283|Q7283]] | terrorism | [[terorismo]] | [[Talaksan:North face south tower after plane strike 9-11.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 940 | [[:d:Q869|Q869]] | Thailand | [[Taylandiya|Thailand]] | [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 941 | [[:d:Q1299|Q1299]] | The Beatles | [[The Beatles]] | [[Talaksan:Beatles Trenter 1963.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[:d:Q8743|Q8743]] | Thomas Edison | [[Thomas Edison]] | [[Talaksan:Thomas Edison2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 943 | [[:d:Q80|Q80]] | Tim Berners-Lee | [[Tim Berners-Lee]] | [[Talaksan:LS3 4919 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 944 | [[:d:Q18|Q18]] | South America | [[Timog Amerika]] | [[Talaksan:South America satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 945 | [[:d:Q258|Q258]] | South Africa | [[Timog Aprika]] | [[Talaksan:South Africa - Location Map (2013) - ZAF - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 946 | [[:d:Q11409|Q11409]] | apartheid | [[Aparteid|Timog Aprika sa ilalim ng apartheid]] | [[Talaksan:DurbanSign1989.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 947 | [[:d:Q884|Q884]] | South Korea | [[Timog Korea]] | [[Talaksan:South Korea - Location Map (2013) - KOR - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 948 | [[:d:Q8462|Q8462]] | Timur | [[Tamerlan|Timur]] | [[Talaksan:Timur seated (earliest known portrait), Timurid genealogy, 1405-1409, Samarkand (TSMK, H2152).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[:d:Q1096|Q1096]] | tin | [[Lata|tin]] | [[Talaksan:Cín.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 950 | [[:d:Q7802|Q7802]] | bread | [[tinapay]] | [[Talaksan:Assorted bread.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[:d:Q1490|Q1490]] | Tokyo | [[Tokyo]] | [[Talaksan:Skyscrapers of Shinjuku 2009 January (revised).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 952 | [[:d:Q9438|Q9438]] | Thomas Aquinas | [[Tomas ng Aquino]] | [[Talaksan:St-thomas-aquinasFXD.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 953 | [[:d:Q12518|Q12518]] | tower | [[Tore]] | [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 954 | [[:d:Q243|Q243]] | Eiffel Tower | [[Toreng Eiffel]] | [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 955 | [[:d:Q11022|Q11022]] | screw | [[Tornilyo]] | [[Talaksan:Black wood screw with flat Phillips head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 956 | [[:d:Q2840|Q2840]] | influenza | [[trangkaso]] | [[Talaksan:H1N1 Influenza Virus Particles (8411599236).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 957 | [[:d:Q5339|Q5339]] | transistor | [[Transistor]] | [[Talaksan:Transistors.agr.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 958 | [[:d:Q11658|Q11658]] | transformer | [[transpormador]] | [[Talaksan:Philips N4422 without background.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 959 | [[:d:Q7590|Q7590]] | transport | [[Transportasyon]] | [[Talaksan:PL Mirandola Czem chciał zostać Janek mały 1925 page19.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 960 | [[:d:Q8736|Q8736]] | Treaty of Versailles | [[Tratado sa Versalles (1919)|Tratado ng Versailles]] | [[Talaksan:Treaty of Versailles, English version.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 961 | [[:d:Q870|Q870]] | train | [[tren]] | [[Talaksan:UBTZ 2TE116UM-022 Cagaan Had - Sumangijn Zoo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 962 | [[:d:Q15645384|Q15645384]] | wheat | [[trigo]] | [[Talaksan:Wheat close-up.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 963 | [[:d:Q8084|Q8084]] | trigonometry | [[trigonometriya]] | [[Talaksan:Fotothek df tg 0000230 Geometrie ^ Trigonometrie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 964 | [[:d:Q9595|Q9595]] | Trimurti | [[Trimurti]] | [[Talaksan:UgrataraTemple2 (cropped).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 965 | [[:d:Q8338|Q8338]] | trumpet | [[Trumpeta]] | [[Talaksan:Trumpet 1.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 966 | [[:d:Q6097|Q6097]] | tea | [[Tsaa]] | [[Talaksan:Tea in different grade of fermentation.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 967 | [[:d:Q195|Q195]] | chocolate | [[tsokolate]] | [[Talaksan:Cocoa Powder and Chocolate on Marble Background.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 968 | [[:d:Q9397|Q9397]] | Zhu Xi | [[Zhu Xi|Tsʻang-chou-ping-sou,]] | [[Talaksan:唯一可靠的朱熹画像.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 969 | [[:d:Q12204|Q12204]] | tuberculosis | [[tuberkulosis]] | [[Talaksan:Tuberculosis-x-ray-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 970 | [[:d:Q283|Q283]] | water | [[tubig]] | [[Talaksan:Ice water vapor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 971 | [[:d:Q638|Q638]] | music | [[tugtugin]] | [[Talaksan:Op27 1 seg mov.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 972 | [[:d:Q12280|Q12280]] | bridge | [[tulay]] | [[Talaksan:Yavuz Sultan Selim Bridge Istanbul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 973 | [[:d:Q676|Q676]] | prose | [[Tuluyan]] | [[Talaksan:Prose and Verse on one page.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 974 | [[:d:Q11345|Q11345]] | equation | [[Ekwasyon|tumbasan]] | [[Talaksan:First Equation Ever.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 975 | [[:d:Q11461|Q11461]] | sound | [[tunog]] | [[Talaksan:Utbredning av ljudvågor -- Onda sonora se propagando (mul).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 976 | [[:d:Q7368|Q7368]] | sheep | [[tupa]] | [[Talaksan:Berå Tirehaline x Timhadite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 977 | [[:d:Q43|Q43]] | Turkey | [[Turkiya]] | [[Talaksan:Historical peninsula and modern skyline of Istanbul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 978 | [[:d:Q9141|Q9141]] | Taj Mahal | [[Tāj Mahal]] | [[Talaksan:Taj Mahal, Agra, India edit3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 979 | [[:d:Q10978|Q10978]] | grape | [[Ubas (prutas)|ubas]] | [[Talaksan:Wine grapes03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 980 | [[:d:Q9332|Q9332]] | behavior | [[Ugali]] | [[Talaksan:Adams and Westlake (3092762993).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 981 | [[:d:Q212|Q212]] | Ukraine | [[Ukranya]] | [[Talaksan:Maidan Nezalezhnosti view.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 982 | [[:d:Q7925|Q7925]] | rain | [[Ulan]] | [[Talaksan:08152 Bukowsko (powiat sanocki).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 983 | [[:d:Q8074|Q8074]] | cloud | [[ulap]] | [[Talaksan:Cumulus cloud.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 984 | [[:d:Q11391|Q11391]] | ultraviolet radiation | [[ultrabiyoleta]] | [[Talaksan:Ozone altitude UV graph.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 985 | [[:d:Q1110560|Q1110560]] | Umm Kulthum | [[Umm Kulthum]] | [[Talaksan:Umm Kulthum as Fatimah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 986 | [[:d:Q361|Q361]] | World War I | [[Unang Digmaang Pandaigdig]] | [[Talaksan:WWImontage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[:d:Q7809|Q7809]] | UNESCO | [[UNESCO]] | |- | style='text-align:right'| 988 | [[:d:Q145|Q145]] | United Kingdom | [[United Kingdom]] | [[Talaksan:Palace of Westminster from the dome on Methodist Central Hall.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 989 | [[:d:Q7159|Q7159]] | African Union | [[Unyong Aprikano]] | |- | style='text-align:right'| 990 | [[:d:Q15180|Q15180]] | Soviet Union | [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] | |- | style='text-align:right'| 991 | [[:d:Q324|Q324]] | Uranus | [[Urano]] | [[Talaksan:Uranus Voyager2 color calibrated.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 992 | [[:d:Q1073|Q1073]] | brain | [[utak]] | [[Talaksan:Vertebrate-brain-regions small.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 993 | [[:d:Q11006|Q11006]] | soybean | [[Balatong|utaw]] | [[Talaksan:Soybean.USDA.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 994 | [[:d:Q134808|Q134808]] | vaccine | [[vaccine]] | [[Talaksan:Smallpox vaccine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 995 | [[:d:Q7328|Q7328]] | Vasco da Gama | [[Vasco da Gama]] | [[Talaksan:Ignoto portoghese, ritratto di un cavaliere dell'ordine di cristo, 1525-50 ca. 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 996 | [[:d:Q717|Q717]] | Venezuela | [[Venezuela]] | [[Talaksan:Embalse la Vueltosa 2022.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 997 | [[:d:Q1398|Q1398]] | Virgil | [[Virgilio|Vergilius]] | [[Talaksan:Parco della Grotta di Posillipo5 (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 998 | [[:d:Q535|Q535]] | | [[Victor Hugo]] | [[Talaksan:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 999 | [[:d:Q7889|Q7889]] | video game | [[Larong bidyo|video game]] | [[Talaksan:ArcadeGames.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1000 | [[:d:Q1741|Q1741]] | Vienna | [[Viena]] | [[Talaksan:Wien katedra sw Szczepana widok z wiezy 6.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1001 | [[:d:Q881|Q881]] | Vietnam | [[Vietnam]] | [[Talaksan:Hanoi Temple of Literature.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1002 | [[:d:Q12567|Q12567]] | Vikings | [[Mga Viking|Viking]] | |- | style='text-align:right'| 1003 | [[:d:Q5582|Q5582]] | Vincent van Gogh | [[Vincent van Gogh]] | [[Talaksan:Self-portrait - Vincent van Gogh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1004 | [[:d:Q808|Q808]] | virus | [[Birus|virus]] | [[Talaksan:Coronavirus. SARS-CoV-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1005 | [[:d:Q1394|Q1394]] | Vladimir Lenin | [[Vladimir Lenin]] | [[Talaksan:Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1006 | [[:d:Q9068|Q9068]] | Voltaire | [[Voltaire]] | [[Talaksan:Nicolas de Largillière - Portrait de Voltaire (1694-1778) en 1718 - P208 - musée Carnavalet - 5 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1007 | [[:d:Q8704|Q8704]] | Walt Disney | [[Walt Disney]] | [[Talaksan:Walt Disney 1946.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1008 | [[:d:Q61|Q61]] | Washington, D.C. | [[Washington, D.C.]] | [[Talaksan:Aerial view of White House and downtown, Washington, D.C LCCN2010630891.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1009 | [[:d:Q315|Q315]] | language | [[wika]] | [[Talaksan:Girls learning sign language.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1010 | [[:d:Q13955|Q13955]] | Arabic | [[wikang Arabe]] | [[Talaksan:Learning Arabic calligraphy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1011 | [[:d:Q9288|Q9288]] | Hebrew | [[Wikang Hebreo|Wikang Ebreo]] | [[Talaksan:1 QIsa example of damage col 12-13.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1012 | [[:d:Q9129|Q9129]] | Greek | [[Wikang Griyego]] | [[Talaksan:Pater noster in greek script.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1013 | [[:d:Q397|Q397]] | Latin | [[Wikang Latin]] | [[Talaksan:Arco Sisto V targa M.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1014 | [[:d:Q9143|Q9143]] | programming language | [[wikang pamprograma]] | [[Talaksan:C Hello World Program.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1015 | [[:d:Q9168|Q9168]] | Persian | [[Wikang Persa]] | [[Talaksan:Farsi.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1016 | [[:d:Q5146|Q5146]] | Portuguese | [[Wikang Portuges]] | [[Talaksan:Breve discurso em que se contem a conquista do Reyno de Pegu na Índia Oriental, pelos portuguezes em tempo do Viso-Rey Ayres de Saldanha; sendo capitam Salvador Ribeiro de Souza, chamado Massinga, natural de Guimaraens. Rei do Pegu.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1017 | [[:d:Q7737|Q7737]] | Russian | [[Wikang Ruso]] | [[Talaksan:Russian.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1018 | [[:d:Q11059|Q11059]] | Sanskrit | [[Wikang Sanskrito]] | [[Talaksan:Sanskrit in Siddham script.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1019 | [[:d:Q7838|Q7838]] | Swahili | [[Wikang Swahili]] | [[Talaksan:Manuscrit colonial kiswahili-Africa Museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1020 | [[:d:Q7850|Q7850]] | Chinese | [[Wikang Tsino]] | [[Talaksan:Chineselanguage.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1021 | [[:d:Q256|Q256]] | Turkish | [[Wikang Turko]] | [[Talaksan:Turkish alphabet.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1022 | [[:d:Q692|Q692]] | William Shakespeare | [[William Shakespeare]] | [[Talaksan:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[:d:Q8016|Q8016]] | Winston Churchill | [[Winston Churchill]] | [[Talaksan:Sir Winston Churchill - 19086236948 (restored).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1024 | [[:d:Q254|Q254]] | Wolfgang Amadeus Mozart | [[Wolfgang Amadeus Mozart]] | [[Talaksan:Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1025 | [[:d:Q466|Q466]] | World Wide Web | [[World Wide Web]] | [[Talaksan:Alcalá de Henares (RPS 08-04-2017) Calle WWW, indicador.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1026 | [[:d:Q8146|Q8146]] | yen | [[Yen ng Hapon]] | [[Talaksan:JPY coin3.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1027 | [[:d:Q9350|Q9350]] | yoga | [[Yoga]] | [[Talaksan:Bharadwaja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1028 | [[:d:Q7327|Q7327]] | Yuri Gagarin | [[Yuri Gagarin]] | [[Talaksan:Yuri Gagarin portrait.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1029 | [[:d:Q458|Q458]] | European Union | [[Unyong Europeo|Yuropeong Unyon]] | |- | style='text-align:right'| 1030 | [[:d:Q7333|Q7333]] | Zheng He | [[Zheng He]] | [[Talaksan:2016 Malakka, Stadhuys (09).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1031 | [[:d:Q1631|Q1631]] | Édith Piaf | [[Édith Piaf]] | [[Talaksan:Piaf Harcourt 1946 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1032 | [[:d:Q9546|Q9546]] | Al-Ghazali | [[Al-Ghazali|Ëbuhamed Mohëmmëd Gëzali]] | [[Talaksan:Al-Ghazali by Khalil Gibran.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1033 | [[:d:Q8589|Q8589]] | Ashoka | [[Ashoka|Ësokë]] | [[Talaksan:Ashoka's visit to the Ramagrama stupa Sanchi Stupa 1 Southern gateway.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1034 | [[:d:Q7200|Q7200]] | Alexander Pushkin | [[Alexander Pushkin]] | [[Talaksan:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} ov4b875dpct5mxqc981hrhg6423lgwe 0 183403 2231236 2205127 2026-10-03T21:58:48Z ~2026-53302-76 167107 /* */ Ayusin. 2231236 wikitext text/x-wiki Ang '''''Aksyon''''' ({{translation|Action}}) ay isang palabas sa pagsasahimpapawid ng balita sa telebisyon sa Pilipinas na ipinalabas sa [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]. Orihinal na tagapagbalita ni [[Paolo Bediones]], [[Erwin Tulfo]] at [[Cheryl Cosim]], ito ay pinalabas noong Abril 5, 2010, sa panggabing linya ng network na pinapalitan ang ''[[TEN: The Evening News]]''. Nagtapos ang palabas noong Marso 16, 2020. Sina [[Luchi Cruz-Valdes]] at Ed Lingao ang nagsilbing huling anchor. Pinalitan ito ng ''[[Frontline Pilipinas]]'' sa timeslot nito. == Mga huling edisyon == === Aksyon (edisyon sa primetime) === ==== Mga huling tagapagbalita ==== * [[Luchi Cruz-Valdes]] (2014-2020) * Ed Lingao (2017–2020) ==== Mga tagapresenta ng segment ==== * Lourd de Veyra (2011–2020, ''Aksyon Weather'' at ''Word of the Lourd'' ) * MJ Marfori (2014–2020, ''Celebrity Aksyon'' ) * Lyn Olavario (2018–2020, ''SportsCenter sa Aksyon'' ) ==== Mga dating tagapagbalita ==== * [[Paolo Bediones]] (2010–2011) * [[Erwin Tulfo]] (2010–2017) * [[Cheryl Cosim]] (2010–2014) ==== Mga dating tagapresenta ng segment ==== * Paloma (2009–2011, ''Showbiz Aksyon'') * Shawn Yao (2011–2014, ''Showbiz Aksyon'') * Sinabi ni Atty. Mel Sta. Maria (2014, ''Makatarungan Ba?'') * Chiqui Roa-Puno (2014–2015, ''Aksyon Sports'') * Vic Garcia (2017, ''Ano ang Aksyon mo?'') * Laila Chikadora (2017–2018, Happy News) * [[Renz Ongkiko]] (2017–2018, ''Sportscenter sa Aksyon'') ==== Mga segment ==== * Aksyon Weather * Celebrity Aksyon * Foreign News * Happy News * SportsCenter sa Aksyon * Word of the Lourd (Opinyon) === Aksyon sa Tanghali (edisyon sa tanghali) === <!-- [[File:News5AksyonTanghali.jpg|right|thumb| Ang logo ng Aksyon sa Tanghali mula 14 Agosto 2017, hanggang 13 Marso 2020]] --> ==== Panghuling tagapagbalita ==== * Raffy Tulfo (2014–2020) ==== Mga tagapresenta ng segment ==== * Marga Vargas (2014–2016; 2017–2020, ''Balita 1.2.3.'' ) * Hannibal Talete (2016–2020, ''Aksyon sa Kalsada'') * Roda Magnaye (2016–2020, One Balita's ''Aksyon Center'', ''Showbiz Bulaga'') ==== Dating pangunahing tagapagbalita ==== * Cherie Mercado (2014–2016; lumipat sa [[CNN Philippines]] ) ==== Mga dating segment presenter ==== ==Tignan din== * [[Talaan ng mga palabas ng TV5 (Pilipinas)]] * [[Talaan ng mga palabas ng One Sports]] ==Mga Sanggunian== {{reflist}} {{TV5}} [[Kategorya:TV5 Network]] [[Kategorya:Palatuntunan ng TV5 Network]] nxs7w5122gcmggjqjpk7n7n318gk7px 0 197287 2231286 1710797 2026-10-04T05:40:25Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231286 wikitext text/x-wiki [[File:Vista de Candelaria.jpg|thumb|250px|Candelaria]] Ang '''Candelaria''' ay isang lungsod sa isla ng [[Tenerife]] ([[Canarias|Kapuluang Canarias]], [[Espanya]]). Ang populasyon nito ay 25,957. Ang lungsod ng Candelaria ang pinaka-mahalagang peregrinasyon ng Kapuluang Canarias sa [[Basilika ng Birhen ng Candelaria]] kung saan nila sinasamba ang patrong santo ng Kapuluang Canarias na [[Birhen ng Candelaria (Kapuluang Canarias)|Birhen ng Candelaria]]. == Mga kawing panlabas == {{commonscat|Candelaria, Santa Cruz de Tenerife}} *[https://web.archive.org/web/20150301224305/http://www.turismocandelaria.es/portada/empresas/ Ayuntamiento de Candelaria.] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Kapuluan ng Canarias]] 8r8s7q9nfv90ox55ph2gi6qim6e8nfq 0 210994 2231215 2147469 2026-10-03T14:40:31Z Ryomaandres 8044 Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Bundok Olympus]] sa [[Bundok Olimpo]] mula sa redirect 2147469 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Bundok Olympus | photo = Mytikas.jpg | photo_caption=Ang Bundok Olympus, habang tinatanaw mula sa kanluran | elevation_m = 2917 | elevation_ref = | prominence_m = 2355 | prominence_ref= <ref name=peaklist>{{cite web|url=http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/EuroCoreP1500m.html|title=Europe Ultra-Prominences|publisher=peaklist.org|accessdate=2010-12-31}}</ref> | range = Macedonia and Thessaly, near the Gulf of Salonika | location = [[Greece]] | map = Greece | map_caption = Location of Mount Olympus in Greece | label_position = right | listing = [[List of countries by highest point|Country high point]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]] | coordinates = {{coord|40|05|08|N|22|21|31|E}} | coordinates_ref = | topo = | first_ascent = 2 August 1913 Christos Kakalos, Frederic Boissonas and Daniel Baud-Bovy | easiest_route = Hike, some rock scramble }} Ang '''Bundok Olympus''' ({{lang-el|Όλυμπος}} na tinranslitera ring '''Olympos''' at sa mga mapang Griyego bilang '''Oros Olympos''' ang pinakamataas na [[bundok]] sa [[Gresya]] na matatagpuan sa sakaw ng Olympus sa hangganan sa pagitan ng [[Thessaly]] at [[Macedonia (Greece)|Macedonia]], mga 100 kilometro(62&nbsp;mi) mula sa [[Thessaloniki]] na pinakamalaking siyudad ng Gesya. Ang Bundok Olympus ay may mga 52 tuktok.<ref>{{cite web|url=http://www.boston.com/travel/articles/2005/07/17/summit_of_the_gods/?page=1|title=Summit of the Gods|publisher=[[The Boston Globe]]|date=July 17, 2005|accessdate=2010-12-31}}</ref> Ang pinakamataas na tuktok nitong ''Mytikas'' na nangangahulugang "ilong" ay may taas na 2,917 metro (9,570&nbsp;ft).<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/428145/Mount-Olympus Britannica Online]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{usbong|Heograpiya|Mitolohiya|Gresya}} [[Kategorya:Mitolohiyang Griyego]] [[Kategorya:Mga bundok ng Gresya]] gd1u1qmrgh47lzo9sxymkvi70hq8z7t 2231217 2231215 2026-10-03T14:41:12Z Ryomaandres 8044 2231217 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Bundok Olympus | photo = Mytikas.jpg | photo_caption=Ang Bundok Olympus, habang tinatanaw mula sa kanluran | elevation_m = 2917 | elevation_ref = | prominence_m = 2355 | prominence_ref= <ref name=peaklist>{{cite web|url=http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/EuroCoreP1500m.html|title=Europe Ultra-Prominences|publisher=peaklist.org|accessdate=2010-12-31}}</ref> | range = Macedonia and Thessaly, near the Gulf of Salonika | location = [[Greece]] | map = Greece | map_caption = Location of Mount Olympus in Greece | label_position = right | listing = [[List of countries by highest point|Country high point]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]] | coordinates = {{coord|40|05|08|N|22|21|31|E}} | coordinates_ref = | topo = | first_ascent = 2 August 1913 Christos Kakalos, Frederic Boissonas and Daniel Baud-Bovy | easiest_route = Hike, some rock scramble }} Ang '''Bundok Olimpo''' o '''Olympus''' ({{lang-el|Όλυμπος}} na tinranslitera ring '''Olympos''' at sa mga mapang Griyego bilang '''Oros Olympos''' ang pinakamataas na [[bundok]] sa [[Gresya]] na matatagpuan sa sakaw ng Olympus sa hangganan sa pagitan ng [[Thessaly]] at [[Macedonia (Greece)|Macedonia]], mga 100 kilometro(62&nbsp;mi) mula sa [[Thessaloniki]] na pinakamalaking siyudad ng Gesya. Ang Bundok Olympus ay may mga 52 tuktok.<ref>{{cite web|url=http://www.boston.com/travel/articles/2005/07/17/summit_of_the_gods/?page=1|title=Summit of the Gods|publisher=[[The Boston Globe]]|date=July 17, 2005|accessdate=2010-12-31}}</ref> Ang pinakamataas na tuktok nitong ''Mytikas'' na nangangahulugang "ilong" ay may taas na 2,917 metro (9,570&nbsp;ft).<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/428145/Mount-Olympus Britannica Online]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{usbong|Heograpiya|Mitolohiya|Gresya}} [[Kategorya:Mitolohiyang Griyego]] [[Kategorya:Mga bundok ng Gresya]] dzjffvv6csi8xoy1vs865pb3xco49zy 10 217749 2231266 1350742 2026-10-04T02:34:01Z Lolbet101 163542 May ilang maliliit na pagbabago. (There are some minor changes.) 2231266 wikitext text/x-wiki {{Navbox | title = Mga bituin ng [[Cetus]] | bodyclass = hlist | name = Stars of Cetus | state = {{{state|<noinclude>uncollapsed</noinclude>}}} | border = {{{border|}}} | group1 = [[Pagtatanda ni Bayer|Bayer]] | list1 = * [[Alpha Ceti|α (Menkar)]] * [[Beta Ceti|β (Deneb Kaitos, Diphda)]] * [[Gamma Ceti|γ (Kaffaljidhma)]] * [[Delta Ceti|δ]] * [[Epsilon Ceti|ε]] * [[Zeta Ceti|ζ (Baten Kaitos)]] * [[Eta Ceti|η]] * [[Theta Ceti|θ]] * [[Iota Ceti|ι]] * [[Kappa1 Ceti|κ¹]] * [[Kappa2 Ceti|κ²]] * [[Lambda Ceti|λ]] * [[Mu Ceti|μ]] * [[Nu Ceti|ν]] * [[Xi1 Ceti|ξ¹]] * [[Xi2 Ceti|ξ²]] * [[Mira (bituin)|ο A (Mira)]] * [[Mira B|ο B (VZ Ceti)]] * [[Pi Ceti|π]] * [[Rho Ceti|ρ]] * [[Sigma Ceti|σ]] * [[Tau Ceti|τ]] * [[Upsilon1 Ceti|υ¹]] * [[Upsilon2 Ceti|υ²]] * [[Phi1 Ceti|φ¹]] * [[Phi2 Ceti|φ²]] * [[Phi3 Ceti|φ³]] * [[Phi4 Ceti|φ⁴]] * [[Chi Ceti|χ]] | group2 = [[Pagtatanda ni Flamsteed|Flamsteed]] | list2 = * [[1 Ceti|1]] * [[2 Ceti|2]] * [[3 Ceti|3]] * [[6 Ceti|6]] * [[7 Ceti|7]] * [[9 Ceti|9]] * [[10 Ceti|10]] * [[11 Ceti|11]] * [[12 Ceti|12]] * [[13 Ceti|13]] * [[14 Ceti|14]] * [[15 Ceti|15]] * [[18 Ceti|18]] * [[20 Ceti|20]] * [[21 Ceti|21]] * [[25 Ceti|25]] * [[26 Ceti|26]] * [[27 Ceti|27]] * [[28 Ceti|28]] * [[29 Ceti|29]] * [[30 Ceti|30]] * [[32 Ceti|32]] * [[33 Ceti|33]] * [[34 Ceti|34]] * [[35 Ceti|35]] * [[36 Ceti|36]] * [[37 Ceti|37]] * [[38 Ceti|38]] * [[39 Ceti|39]] * [[40 Ceti|40]] * [[41 Ceti|41]] * [[42 Ceti|42]] * [[43 Ceti|43]] * [[44 Ceti|44]] * [[46 Ceti|46]] * [[47 Ceti|47]] * [[48 Ceti|48]] * [[49 Ceti|49]] * [[50 Ceti|50]] * [[57 Ceti|57]] * [[58 Ceti|58]] * [[61 Ceti|61]] * [[62 Ceti|62]] * [[63 Ceti|63]] * [[64 Ceti|64]] * [[66 Ceti|66]] * [[67 Ceti|67]] * [[69 Ceti|69]] * [[70 Ceti|70]] * [[71 Ceti|71]] * [[75 Ceti|75]] * [[77 Ceti|77]] * [[79 Ceti|79]] * [[80 Ceti|80]] * [[81 Ceti|81]] * [[84 Ceti|84]] * [[93 Ceti|93]] * [[94 Ceti|94]] * [[95 Ceti|95]] * ''[[25 Arietis|25 Ari]]'' | group3 = [[Variable star designation|Variable]] | list3 = * [[T Ceti|T]] * [[RR Ceti|RR]] * [[TV Ceti|TV]] * [[TW Ceti|TW]] * [[UU Ceti|UU]] * [[WW Ceti|WW]] * [[WX Ceti|WX]] * [[XY Ceti|XY]] * [[XZ Ceti|XZ]] * [[YZ Ceti|YZ]] * [[ZZ Ceti|ZZ]] * [[AA Ceti|AA]] * [[AB Ceti|AB]] * [[AD Ceti|AD]] * [[AR Ceti|AR]] * [[BG Ceti|BG]] * [[BK Ceti|BK]] * [[CF Ceti|CF]] * [[HD 12039|DK]] * [[EH Ceti|EH]] * [[EL Ceti|EL]] * [[EO Ceti|EO]] * [[ES Ceti|ES]] | group4 = [[Bright Star Catalogue|HR]] | list4 = * [[HD 203|9]] * [[HD 256|10]] * [[HD 319|12]] * [[HD 360|16]] * [[HD 645|31]] * [[HD 787|37]] * [[HD 1064|51]] * [[HD 1256|61]] * [[HD 1343|66]] * [[HD 1461|72]] * [[HD 2475|108]] * [[HD 2630|115]] * [[HD 2696|118]] * [[HD 3325|150]] * [[HD 3443|159]] * [[HD 3794|172]] * [[HD 3795|173]] * [[HD 3807|174]] * [[HD 4145|190]] * [[HD 4247|197]] * [[HD 4301|201]] * [[HD 4338|206]] * [[HD 4398|210]] * [[HD 4585|218]] * [[HD 4622|220]] * [[HD 4730|227]] * [[HD 4732|228]] * [[HD 4772|232]] * [[HD 5098|247]] * [[HD 5156|251]] * [[HD 5384|263]] * [[HD 6559|320]] * [[HD 6668|325]] * [[HD 8120|387]] * [[HD 8121|388]] * [[HD 8334|392]] * [[HD 8350|394]] * [[HD 8556|404]] * [[HD 8589|405]] * [[HD 8599|406]] * [[HD 8779|416]] * [[HD 8921|425]] * [[HD 9562|448]] * [[HD 10009|466]] * [[HD 10148|473]] * [[HD 10453|492]] * [[HD 10550|500]] * [[HD 10658|507]] * [[HD 10824|513]] * [[HD 11803|560]] * [[HD 12583|608]] * [[HD 12642|611]] * [[HD 12923|616]] * [[HD 13215|625]] * [[HD 13456|638]] * [[HD 13692|651]] * [[HD 14214|672]] * [[HD 14417|684]] * [[HD 14691|692]] * [[HD 14728|693]] * [[HD 14830|697]] * [[HD 15220|713]] * [[HD 15328|719]] * [[HD 15453|725]] * [[HD 15633|732]] * [[HD 15652|735]] * [[HD 15694|737]] * [[HD 15996|745]] * [[HD 16060|751]] * [[HD 16160|753]] * [[HD 16247|766]] * [[HD 16399|770]] * [[HD 16467|775]] * [[HD 16647|783]] * [[HD 16673|784]] * [[HD 16824|795]] * [[HD 16825|796]] * [[HD 17163|816]] * [[HD 18262|870]] * [[HD 18832|908]] * [[HD 19121|926]] * [[HD 19525|942]] * [[HD 224283|9054]] * [[HD 225045|9095]] * [[HD 225069|9096]] * [[HD 225197|9101]] | group5 = [[Henry Draper Catalogue|HD]] | list5 = * [[HD 1690|1690]] * [[HD 1879|1879]] * [[HD 2268|2268]] * [[HD 2638|2638]] * [[HD 5319|5319]] * [[HD 6037|6037]] * [[HD 6718|6718]] * [[HD 7449|7449]] * [[HD 8713|8713]] * [[HD 8896|8896]] * [[HD 9690|9690]] * [[HD 9731|9731]] * [[HD 10024|10024]] * [[HD 10725|10725]] * [[HD 11365|11365]] * [[HD 11396|11396]] * [[HD 11506|11506]] * [[HD 11964|11964]] * [[HD 12116|12116]] * [[HD 12702|12702]] * [[HD 13004|13004]] * [[HD 13546|13546]] * [[HD 13763|13763]] * [[HD 16031|16031]] * [[HD 17001|17001]] * [[HD 224349|224349]] * [[HD 224693|224693]] | group6 = [[Gliese catalogue|Gliese]] | list6 = * [[GJ 1002]] * [[GJ 1005]] * [[GJ 1057]] * [[GJ 2012]] | group7 = Other | list7 = * [[Cayrel's Star]] * [[HIP 5158]] * [[Luyten 726-8 (UV/BL)]] * [[WASP-26]] * [[WASP-44]] * [[WASP-71]] * [[WISEPA J025409.45+022359.1|WISE 0254+0223]] | below = * [[Talaan ng mga bituin sa Cetus|List]] }}<noinclude> == Dokyumentasyon== {{Universe navboxes}} [[Category:Stars of constellation templates|Cetus]] </noinclude> eqrlskeqdgsum16o05wrt7cjn664vvy 0 221194 2231384 2158456 2026-10-04T10:46:52Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231384 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Aksyon Radyo Iloilo | callsign = DYOK | logo = DYOK_Logo_2021.jpg | logo_size = 220px | city = [[Lungsod ng Iloilo]] | area = [[Iloilo]], [[Guimaras]] at mga karatig na lugar | branding = DYOK Aksyon Radyo | airdate = Setyembre 16, 1991 | frequency = 720 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Hiligaynon language|Hiligaynon]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = 20,000 watts | class = B | callsign_meaning = | former_names = {{ubl|OK 720 (1991–1994)|Radyo Owang (1994–1999)}} | network = Aksyon Radyo | owner = [[MBC Media Group]] | webcast = [https://eradioportal.com/luzon-am-stations/aksyon-radyo-iloilo/ Listen Live] (via eRadioPortal) <br> [https://www.facebook.com/aksyonradyoiloilo720 Listen and Watch Live] (via Facebook Live, Selected programs only) <br> [https://www.youtube.com/@aksyonradyoiloilo720 Listen and Watch Live] (via YouTube Live, Selected programs only) | website = [http://www.aksyonradyoiloilo.com.ph Aksyon Radyo Iloilo] | sister_stations = [[DZRH|DZRH Iloilo]], [[DYYS|92.3 Easy Rock]], [[DYMB|97.5 Love Radio]] }} Ang '''DYOK''' (720 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Aksyon Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[MBC Media Group]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa 3rd floor, Carlos Uy Building, Benigno Aquino Avenue cor. Diversion Road, Barangay San Rafael, Mandurriao, [[Lungsod ng Iloilo]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Barangay Nabitasan, La Paz, [[Lungsod ng Iloilo]].<ref>[https://archive.dailyguardian.com.ph/the-new-powerhouse-of-iloilo-radio-aksyon-radyo-tops-kantar-media-survey/ THE NEW POWERHOUSE OF ILOILO RADIO: Aksyon Radyo tops Kantar Media Survey]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.bomboradyo.com/iloilo/bombo-radyo-iloilo-number-1-sa-kantar-media-survey/ Bombo Radyo Iloilo, over-all number 1 sa Kantar Media Survey]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/2018/12/15/stop-targeting-community-journalists/ |title=Stop targeting community journalists |access-date=2025-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919220227/https://www.bulatlat.com/2018/12/15/stop-targeting-community-journalists/ |archive-date=2024-09-19 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/742823/drug-suspect-faces-rap-for-radio-station-attack Drug suspect faces rap for radio station attack]</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{Iloilo City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Iloilo]] p72080pnqr3b8y8fa8dz3ci730i7jp3 0 221197 2231356 2154863 2026-10-04T09:31:08Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231356 wikitext text/x-wiki {{infobox radio station | name = Aksyon Radyo Davao | callsign = DXGO | logo = DXGO logo 2021.jpg | logo_size = 220px | city = [[Lungsod ng Davao]] | area = [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar | branding = DXGO Aksyon Radyo 855 | airdate = {{start date|1998|3|16}} | frequency = 855 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = 20,000 watts | class = | callsign_meaning = | network = Aksyon Radyo | owner = [[MBC Media Group]] | licensee = Pacific Broadcasting System | sister_stations = [[DZRH|DZRH Davao]], [[DXBM|90.7 Love Radio]], [[DXYS|105.1 Easy Rock]], DXBM-TV 33 | webcast = | website = }} Ang '''DXGO''' (855 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Aksyon Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[MBC Media Group]] sa pamamagitan ng [[Pacific Broadcasting System]] bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa MBC Compound, R. Castillo Ave. cor. Gov. Vicente Duterte, Agdao, [[Lungsod ng Davao]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Broadcast Ave., Shrine Hills, Matina, [[Lungsod ng Davao]].<ref>[https://www.gmanetwork.com/news/news/ulatfilipino/74020/radio-broadcaster-patay-sa-ambush-sa-davao/story/ Radio broadcaster patay sa ambush sa Davao]</ref><ref>{{Cite web |url=http://pdea.gov.ph/2-uncategorised/160-media-practitioner-caught-for-selling-shabu-in-davao |title=MEDIA PRACTITIONER CAUGHT FOR SELLING SHABU IN DAVAO |access-date=2025-04-01 |archive-date=2022-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809050236/https://pdea.gov.ph/2-uncategorised/160-media-practitioner-caught-for-selling-shabu-in-davao |url-status=dead }}</ref><ref>[http://davaotoday.com/main/politics/press-freedom/govt-doing-everything-possible-to-solve-lintuan-slaying-ermita/ Gov’t doing everything possible to solve Lintuan slaying — Ermita] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.rappler.com/newsbreak/in-depth/135561-rodrigo-duterte-jun-pala Duterte's 'enemy': Jun Pala]</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/283108 Peso-Davao nagpasalamat sa Super B]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]] 6avzv97ipq265v69mhx1vtqy5pq4d69 0 221201 2231309 2184305 2026-10-04T08:18:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231309 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Now Radio | callsign = DWAD | logo = | logo_size = 250px | city = [[Mandaluyong]] | area = [[Kalakhang Manila]] at mga karatig na lugar | branding = DWAD 1098 Now Radio | airdate = {{start date|1973|07|22}} | frequency = 1098 kHz | former_frequencies = 1080 kHz (1973–1978) | format = [[Religious radio|Religious]], [[Talk radio|Talk]], [[:en:Blocktime|Blocktime]] | language = [[Filipino language|Filipino]], [[English language|English]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | owner = Crusaders Broadcasting System | website = [https://www.facebook.com/dwad1098kHz/ DWAD Facebook Page]<br>[https://www.dwad1098.com/ DWAD Official Website] }} Ang '''DWAD''' (1098 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Now Radio''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-aari at pinamamahalaan ng Crusaders Broadcasting System ni Cesar A. Dumlao, isang opisyal nung panahon ng batas militar.<ref>[https://psa.gov.ph/sites/default/files/2011PY_Communications.pdf 2011 Philippine Yearbook]. Page 18.</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=6&subject=philinfo&cat=rpmedia&item=radio |title=Radio in the Philippines |access-date=September 14, 2018 |archive-date=December 10, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151210224800/http://archives.pia.gov.ph/?m=6&subject=philinfo&cat=rpmedia&item=radio |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.scribd.com/document/297691249/Crusaders-Broadcasting-System-Inc G.R. No. 139583]</ref><ref>[http://www.congress.gov.ph/legisdocs/basic_18/HB02227.pdf House Bill No. 2227]</ref> Ang estudyo nito ay matatagpuan sa 1st floor, Dumlao Sports Center, 304 Shaw Blvd., [[Mandaluyong]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa 209 E. Dela Paz St., [[Mandaluyong]].<ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |title=Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC |access-date=2024-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201202221244/https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |archive-date=2020-12-02 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://bandera.inquirer.net/49855/who-is-the-only-pinoy-to-score-100-points-in-a-game-twice Who is the only Pinoy to score 100 points in a game twice?]</ref> ==History== Itinatag ang DWAD noong 1973 na may Top 40 na format. Kabilang sa mga personalidad ng himpilang ito nung panahong yan ay sina Lito Gorospe, Rino Basilio, Rene Jose, Mely Factoran at Manolo Favis. Kasalukuyang pang-[[:en:brokered programming|blocktime]] ang himpilang ito, na karamihan ng mga programa nito ay pang-relihiyoso. Mula noong Disyembre 1, 2018, binansagan ito bilang '''Now Radio'''.<ref>[https://push.abs-cbn.com/2019/5/12/fresh-scoops/exclusive-maegan-aguilar-inilarawan-ang-bagong-b-208112 EXCLUSIVE: Maegan Aguilar, inilarawan ang bagong buhay bilang isang Muslim]</ref><ref>[https://lawlibrary.chanrobles.com/index.php?option=com_content&view=article&id=89192:64781&catid=1640&Itemid=566 G.R. No. 237352]</ref> ==Mga Sanggunian== {{Reflist}} {{Metro Manila Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Maynila]] gophj0uzp9hi113il2z0f0vd7nageop 10 222058 2231267 1350596 2026-10-04T02:35:14Z Lolbet101 163542 2231267 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Padron:Mga bituin ng Cetus]] 21fjlbbd3vfl9yiij3dv5slg49obls4 0 223057 2231289 2088660 2026-10-04T05:53:55Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231289 wikitext text/x-wiki {{taxobox |image = Capsicum annuum - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-027.jpg |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Solanales]] |familia = [[Solanaceae]] |genus = ''[[Capsicum]]'' |species = '''''C. annuum''''' |binomial = ''Capsicum annuum'' |binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] |}} Ang '''''Capsicum annuum''''' ay isang domestikadong espesye ng halamang saring ''(genus)'' ''[[Capsicum]]'' na likas sa katimugang bahagi ng [[Hilagang Amerika]] at sa hilagang bahagi ng [[Timog Amerika]].<ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?8904 |title=''Capsicum annuum'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1997-01-22 |accessdate=2010-07-29 |archive-date=2011-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605193014/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?8904 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|author=Latham, Elizabeth|url=http://www.stuff.co.nz/life-style/food-wine/1756288|title=''The colourful world of chillies''|work=[[Fairfax New Zealand|Stuff.co.nz]]|date=2009-02-03|accessdate=2009-03-08}}</ref> Ang espesyeng ito ay ang pinaka-karaniwan at malawakang nililinang sa limang domestikadong uri ng capsicum. Iba-iba ang hugis at laki ng espesyeng ito, na may katamtaman hanggang sobrang anghang, mula sa kultibar na [[siling kampana]] hanggang sa [[siling maanghang]]. Ang ilang makahoy na uri ng espesyeng ito ay dating tinatawag na '''''C. frutescens''''', subalit ang mga katangian na kaiba sa uring iyon ay makikita sa maraming uri ng ''C. annuum'', samakatuwid ay magkaiba at natatangi ang dalawang espesyeng iyon ng ''Capsicum''.<ref>{{cite book|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200020513|title=Flora of China|volume=17|pages=313–313|chapter=''Capsicum annuum'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 188. 1753|author=Zhi-Yun Zhang, Anmin Lu & William G. D'Arcy}}</ref> ==Mga katangian== [[File:Piment fort.jpg|thumb|left|''Capsicum annuum'']] Bagaman ang pangalan ng espesye na ''annuum'' ay nangangahulugang "taunan", ang halamang ito ay hindi uring taunan lang sa halip nakakatagal ito ng ilang panahon kapag walang yelo na dulot ng [[taglamig]] at lumalaking magkakasama sa palumpong na mga halaman.<ref name="SpicePages">{{Cite web|url=http://gernot-katzers-spice-pages.com/engl/Caps_ann.html|title=Paprika (Capsicum annuum L.)|author=Katzer, Gernot|date=May 27, 2008|accessdate=December 1, 2012}}</ref> Ang bulaklak nito ay kulay abuhing-puti (minsan ay mala-lila) samantalang ang tangkay ay siksik na nagsasanga-sanga at tumataas hanggang 60 sentimetro (24 pulgada). Ang bunga ay isang [[ratiles]] at kulay berde, dilaw o pula kapag hinog na.<ref name="Development2006">{{cite book|author=Organisation for Economic Co-operation and Development|title=Safety assessment of transgenic organisms: OECD consensus documents|url=http://books.google.com/books?id=owuOKLGShywC&pg=PA299|accessdate=25 November 2011|date=1 July 2006|publisher=OECD Publishing|isbn=978-92-64-02258-4|pages=299–}}</ref> Bagaman kaya ng espesyeng ito na mabuhay sa iba-ibang klima, mas dumarami at namumunga ng sagana ang ''C. annuum'' sa mainit at tuyong klima. ==Mga gamit== ===Sa pagluluto=== Ang espesyeng ito ang pinagkukunan ng kilalang manamis-namis at maaanghang na sili na may maraming uri na nililinang sa buong mundo. Sa [[Gran Britanya]], ang manamis-namis na uri ay tinatawag na ''red/green pepper''<ref>{{Cite web |url=http://www.waitrose.com/food/cookingandrecipes/cookinglibraries/glossary/glossary.aspx?type=0&id=250 |title=Pepper |access-date=2013-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090211074246/http://www.waitrose.com/food/cookingandrecipes/cookinglibraries/glossary/glossary.aspx?type=0&id=250 |archive-date=2009-02-11 |url-status=dead}}</ref>, ang mga maaanghang na uri naman ay ''chillies'',<ref>{{Cite web |url=http://www.waitrose.com/food/cookingandrecipes/cookinglibraries/glossary/glossary.aspx?type=0&id=92 |title=Chilli |access-date=2013-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100828104415/http://www.waitrose.com/food/cookingandrecipes/cookinglibraries/glossary/glossary.aspx?type=0&id=92 |archive-date=2010-08-28 |url-status=dead}}</ref> samantalang sa [[Australia]] at [[India]] ''capsicum'' ang karaniwang tawag sa manamis-namis na uri at sa mga maaanghang naman ay ''"chili peppers"'' o ''"chillies"'' (binabaybay minsan na ''"chiles"''). Ang mga uring manamis-namis na sili ay kadalasang ginagamit na pampaalsa sa mga pagkaing biling-yari dahil ang mga ito ay mura, may matapang na lasa at makulay. Sinasabing ang aspeto ng kulay ng uring ito ng sili ay kaakit-akit at nakapagpapagana sa pagkain. Nagtataglay ng ''capsinoid'' ang mga siling maanghang, na nagbibigay ng matapang na lasa sa pagkain, at ''capsaicin'' na nagdudulot ng mainit na pakiramdam kapag kinain at maaaring magtagal ng ilang oras. ===Panggagamot=== [[File:Capsicum annuum.JPG|thumb|right|Iba-ibang kultibar ng ''Capsicum annuum'']] Ang maaanghang na sili ay ginagamit din sa panggagamot sa [[Aprika]]<ref name="prota">Grubben, G.J.H. & Denton, O.A. (2004) Plant Resources of Tropical Africa 2. Vegetables. PROTA Foundation, Wageningen; Backhuys, Leiden; CTA, Wageningen.</ref> at sa iba pang lugar sa mundo. Inilarawan ng botanikong Ingles na si John Lindley ang ''C. annuum'' sa kanyang librong '''Flora Medica''' (1938, p.509): {{Cquote|''It is employed in medicine, in combination with Cinchona in intermittent and lethargic affections, and also in atonic gout, dyspepsia accompanied by flatulence, tympanitis, paralysis etc. Its most valuable application appears however to be in cynanche maligna (acute diphtheria) and scarlatina maligna (malignent Scarlet fever, used either as a gargle or administered internally.)''}} Sa medisinang Ayurveda, ang ''C. annuum'' ay inuuri gaya ng mga sumusunod:<ref name="Ayurveda">{{Cite web|url=http://www.ayushveda.com/herbs/capsicum-annuum.htm|title=Capsicum Annuum|accessdate=February 21, 2011|archive-date=Hulyo 7, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707202241/http://www.ayushveda.com/herbs/capsicum-annuum.htm|url-status=dead}}</ref> *''Gunna'' (katangian) – ''ruksh'' (tuyo), ''laghu'' (magaan) and ''tikshan'' (matulis) *''Rasa dhatu'' (lasa) – ''katu'' (maanghang) *''Virya'' (lakas) – ''ushan'' (matinding anghang) ===Pampalamuti=== Ang ilang kultibar ay pinapalaki dahil sa kanilang natural na ganda gaya ng ''Black Pearl'' sa U.S. National Arboretum<ref>{{Cite web|url=http://www.usna.usda.gov/Newintro/BlackPearl_LR.pdf|title=Capsicum annuum "Black Pearl"|publisher=U.S. National Arboretum|date=March 2006|accessdate=February 21, 2011|archive-date=Oktubre 10, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101010042113/http://www.usna.usda.gov/Newintro/BlackPearl_LR.pdf|url-status=dead}}</ref> at ng ''Bolivian Rainbow''. Ang mga uri na ginagawang palamuti ay hindi pangkaraniwan ang kulay ng bunga at dahon, gaya ng kapuna-punang kulay na itim at lila. Lahat naman ng ito ay pwedeng kainin, at karamihan ay maaanghang (gaya ng ''Royal Black''). ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Uncategorized}} mm6mpbf8j2otjzg056flscbjh2xaf4v 0 250021 2231306 2223743 2026-10-04T08:01:38Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231306 wikitext text/x-wiki Ang artikulong ito ay nagbibigay ng isang pangkalahatang-ideya sa mga pinakamahahalagang mga kaganapang nangyari sa taong '''2008 sa Pilipinas'''. == Panunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]] (hanggang Nobyembre 17); [[Juan Ponce Enrile]] (mula Nobyembre 17) ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]] (hanggang Pebrero 5); [[Prospero Nograles]] (mula Pebrero 5) * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Reynato Puno]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 2 - Si ''Lieutenant General'' Pedrito Cadungog ay itinalaga bilang bagong kumander ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|''Philippine Air Force'' (PAF)]]. * Enero 9 -- Dalawang tao ang namatay at maraming nasugatan sa pagdiriwang ng [[Itim na Nazareno]] sa [[Quiapo]], [[Maynila]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/75885/news/ulatfilipino/prusisyon-ng-itim-na-nazareno-sa-quiapo-dinagsa-ng-deboto "Prusisyon ng Itim na Nazareno sa Quiapo dinagsa ng deboto"] ''[[GMA Network|GMA News Online.]]'' 01-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Enero 14—Lumaya na si Norberto Manero mula sa Bilibid sa pagpapahintulot ng Kalihim ng Hukom na si [[Raul Gonzales]]. * Enero 18 - Ibinasura ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang apila ni [[Loren Legarda]] na naghain laban sa pagkahalal sa Pangalawang Pangulo sa [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2004|Halalan ng 2004]]. Ayon kay Legarda, si [[Noli de Castro]] ay nagwagi sa halalan sa pamamagitan ng pandaraya. === Pebrero === * Pebrero 1 -- Lumago ang [[ekonomiya]] ng [[Pilipinas]] sa pagtaas ng 7.3% ng ''[[gross domestic product]]'' nito. Ito ang pinakamataas sa nakaraang 31 taon. * Pebrero 4-5 -- Bumoto ang [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] upang palitan ang [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker ng Kapulungan]] na si [[Jose de Venecia, Jr.]] ng Ikaapat na Distrito ng [[Pangasinan]], ni [[Prospero Nograles]] ng Unang Distrito ng [[Lungsod ng Davao]]. Nahalal bilang bagong ''Speaker'' si [[Prospero Nograles|Nograles]] at pinalitan si [[Jose de Venecia, Jr.|de Venecia]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/79265/news/nation/174-solons-oust-jdv-nograles-of-davao-city-is-new-speaker "174 solons oust JDV; Nograles of Davao City is new Speaker"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 02-05-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> * Pebrero 8 -- Si [[Jun Lozada|Rodolfo "Jun" Lozada]], isang opisyal kasama ng [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman (Pilipinas)|DENR]], ay tumestigo sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kaugnay sa katiwalian sa kontrata ng kasunduan sa ''National Broadband Network''-ZTE.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/80253/news/nation/joker-lozada-appears-credible-but "Joker: Lozada appears credible but…"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 02-12-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Pebrero 14—Sa [[Pilipinas]], hinimok ng mga "kupidong" raliyista na mag-salita na si [[Romulo Neri]] tungkol sa kasunduan sa ZTE. * Pebrero 20 - Dahil sa malakas na ulan, lalo na sa [[Silangang Samar|Eastern Samar]] noong huling linggo, 13 patay at dose-dosenang nasugatan. Ang mga bayan ng [[Jipapad, Silangang Samar|Jipapad]] at [[Maslog, Silangang Samar|Maslog]] ay lubog sa tubig at ang Katayuan ng Sakuna ay ipinahayag. * Pebrero 29 - Sa [[Maynila]], nagwelga ang sampu-sampung libong mga tao laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. Ang kagyat na dahilan ay ang iskandalo sa katiwalian sa pagkakaloob ng isang ''national broadband network'', kung saan ang presidente at ang kanyang asawa ay kasangkot. === Marso === * Marso 11 ** Nabigla si [[Panfilo Lacson]] nang magsinungaling ang "sorpresang-testigo" na si Leo San Miguel hinggil sa pagtanggap ng lagay kaugnay ng [[kasunduang NBN-ZTE]]. ** Nasa [[Pilipinas]] ang mga [[Republikang Popular ng Tsina|opisyal ng Tsina]] upang suriin ang mga paratang na katiwalian sa pakikipagugnayan sa pamahalaan. ** Libu-libong mamamayan ang nahintil sa [[Lungsod ng Maynila|Maynila]] dahil sa welga ng mga [[Dyipni|nagmamaneho ng dyipni]]. ** Nilagdaan na ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang 1.2 trilyong pambansang puhunan ng [[Pilipinas]] para sa 2008. * Marso 16—Sa larangan ng [[boksing]], nagwagi ang [[Pilipinas|Pilipinong]] si [[Manny Pacquiao]] sa tunggali laban kay [[Juan Manuel Marquez]] ng [[Mehiko]]. [[Talaksan:Corazon Aquino 1986.jpg|thumb|Dating Pangulo [[Corazon Aquino]]]] * Marso 24—Inanunsyo ng pamilya ni [[Corazon Aquino|Corazon "Cory" Aquino]] na ang dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ay naghihirap sa ''colon cancer'', [[Bituka|isang sakit sa bituka]], ayon na rin sa mga [[Panggagamot|manggagamot]].<ref>''[http://www.cbsnews.com/news/philippines-icon-corazon-aquino-has-cancer/ "Philippines Icon Corazon Aquino Has Cancer"] [[CBS|CBS News]].'' 03-24-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> === Abril === * Abril 8 - Siyam (9) na sundalo ay hinatulan ng mahabang panahong pagkabilanggo para sa kanilang mga bahagi sa [[Pag-aalsa sa Oakwood]] noong 2003. Ang dalawang lider, Gerardo Gambala at Milo Maestro Campo, ay parehong hinatulan ng 40 taon sa bilangguan. * Abril 14 - Si Marianito Roque ay hinirang ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] bilang Kalihim ng Paggawa at Pagtatrabaho bilang kapalit ni [[Arturo Brion]]. === Mayo === * Mayo 16—Walong empleyado at isang security guard ng sangay ng ''[[Masaker sa RCBC Cabuyao|Rizal Commercial Banking Corporation]]'' (RCBC) sa [[Cabuyao|Lungsod Cabuyao, Laguna]] ang binaril at napatay sa isang panloloob sa bangko. Ayon sa pulisya, isa na ito sa mga pinakamadugong pagnanakaw sa bangko sa kasaysayan ng Pilipinas. * Mayo 19 - Ang ''Tropical storm'' Halong ay pumatay ng hindi bababa sa 37 mga tao sa Pilipinas at libu-libong tao ang nawalan ng tirahan. Ang mga lalawigan ng [[Pangasinan]], [[La Union]], [[Benguet]] at [[Zambales]] ang pinakamatinding tinamaan nito. * Mayo 27—Ginanap ng ''[[Meralco|Manila Electric Company]]'' ang kanyang taunang ''stockholders meeting'', na tumagal ng higit sa 13 oras, ang pinakamahabang pulong ng mga ''stockholder'' sa kasaysayang ''corporate'' ng Pilipinas. * Mayo 29 - Isang pambobomba sa [[lungsod ng Zamboanga]], dalawang tao ang patay at 23 katao ang nasugatan. === Hunyo === * Hunyo 5 ** Dalawang sunog sa isang ''slum area'' sa distrito ng [[Tondo, Maynila|Tondo]], [[Maynila]], 6 katao ang patay at nasa 3,000 mga tao ang nawalan ng tirahan. ** Ang ''National Statistics Office'' (NSO) ay nag-publish ng ''inflation rate'' para sa buwan ng Mayo 2008. Ang implasyon sa 9.6% ang pinakamataas na sa loob ng siyam na taon, kung saan ang ''inflation'' ay 10.5% noong Enero 1999. Ang kalakip na sanhi ay mataas na presyo ng pagkain at gasolina ng pamahalaan. * Hunyo 6 - Isang silid ng ospital sa [[Makati|Lungsod Makati]] ay isinara ni Alkalde [[Jejomar Binay]], isang beses sa isang buwan, nang hindi bababa sa 25 mga sanggol ang namatay sa ''sepsis''. * Hunyo 8-17—Isang ''camera team'' ng [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]], kasama ang isang propesor ng ''[[Pamantasang Estatal ng Mindanao|Mindanao State University]]'', ay dinukot ng mga kasapi ng pangkat terorista [[Abu Sayyaf]] sa lalawigan ng [[Sulu]] (Hunyo 8). Si ''cameraman'' Angelo Valderama ay pinakawalan mula sa dinukot na grupo ng ABS-CBN, pagkatapos magbayad ng dalawang milyong piso para sa ''"board and lodging"'' (Hunyo 12). Ang natitirang sa dinukot na grupo ng ABS CBN ay pinakawalan din. Ang [[Pamamahayag|mamamahayag]] sa telebisyon na si [[Ces Drilon]], ''cameraman'' Jimmy Encarnacion, at propesor Octavio Dinampo ay walang ransom na binayad, ayon sa mga pulis (Hunyo 17). * Hunyo 20 - Ang ''Typhoon'' Fengshen ([[Bagyo]]ng Frank) ay tumama sa kalupaan ng [[Samar (lalawigan)|Samar]]. Nang sumalanta sa [[Pilipinas]], hindi bababa sa 640 mga tao ang patay, at libo-libong tao ang napilitang lumikas. Sa partikular, ang lalawigan ng [[Iloilo (lalawigan)|Iloilo]] ay malubhang apektado. {{Main|Bagyong Frank}} [[Talaksan:Princess of the Stars August 2008.jpg|thumb|Ang ''MV Princess of the Stars'' na lumubog noong Hunyo 21, 2008 sa panahon ng Bagyong Frank.]] * Hunyo 21—Ang ''MV Princess of the Stars'', na pag-aari ng ''Sulpicio Lines'' na lulan ang 626 pasahero at 121 miyembro ng ''crew'', ay lumubog sa dagat malapit sa [[Pulo ng Sibuyan]]. * Hunyo 28 - Si [[Manny Pacquiao]] ay nanalo ng pandaigdigang titulo ng WBC sa kategoryang ''lightweight'' sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], sa laban kontra kay David Diaz. === Hulyo === * Hulyo 3 ** Sa [[Pasig|Lungsod Pasig]], isang dating representante at masugid na aktibista ng karapatang pantao na si Bono Adaza Gay, tatlong dating koronel ng hukbo at isang dating opisyal ng pulis ang naaresto sa kasong pagbabalak sa isang kudeta laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Isang pag-atake ng granada sa isang panaderya sa [[Nabunturan]] sa isla ng [[Mindanao]], apat na tao ang patay at 11 iba pa ang nasugatan. Pinaghihinalaan ng pulisya na ang pag-atake ay ginawa ng mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] bilang paghihiganti sa pagtangging magbayad ng "rebolusyonaryong" buwis sa grupo. * Hulyo 8 - Sa [[Luzon]], ang ikalawang lindol sa loob ng tatlong araw. Ang lindol na may lakas na ''magnitude'' 5.4 sa ''[[Eskalang sismolohikong Richter|Richter scale]]'' ay walang pinsalang idinulot. Ang ''epicenter'' bago ang tatlong araw ay nasa layong humigit-kumulang sa 100 kilometro sa silangan ng [[Baler, Aurora|Baler]], ayon sa [[Surian ng Pilipinas sa Bulkanolohiya at Sismolohiya|PHIVOLCS]]. [[Talaksan:ShariffKab.jpg|thumb|Kinaroroonan ng [[Shariff Kabunsuan|Lalawigan ng Shariff Kabunsuan]] na binuwag ng 2008 at ibinalik sa [[Maguindanao|Lalawigan ng Maguindanao]].]] * Hulyo 17—Sa botong 8-6, pinawalang-bisa ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang pagbuo ng [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Shariff Kabunsuan]]. * Hulyo 21 - Sunog sa isang ''slum area'' sa distrito ng [[Paco, Maynila|Paco]] sa [[Maynila]], daan-daang tao ang nawalan ng tirahan. * Hulyo 25—Isang eroplano ng ''Qantas'' mula [[Greater London|London]] papuntang [[Melbourne]], [[Australia]] ang napilitang lumapag sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino|Maynila]] dahil sa pagkakabutas ng pusilahe habang nasa himpapawid. * Hulyo 26—Sa [[Lungsod ng New York|New York]], napili ng G-77 at ng [[Tsina]] ang [[Embahada|kinatawan]] ng [[Pilipinas]] na si Jimmy D. Blas para mangasiwa sa resolusyon na magpapahintulot sa [[United Nations|UN]] na magpatuloy sa pagbibigay ng mga pagsasanay para sa mga diplomata ng mga umuunlad na bansa. * Hulyo 28—Sinabi ng [[Pangulo ng Pilipinas]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa kanyang ika-8 [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]] na hindi niya hahayaang may magbanta sa kaligtasan ng [[Pilipinas]]. === Agosto === * Agosto 4 - Hinarang ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang paglagda ng isang kasunduang pangkapayapaan sa pagitan ng pamahalaan ng Pilipinas at ng ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' na mangyayari sana noong Agosto 15. * Agosto 5 - Inihayag ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] na ang ''inflation'' noong Hulyo ay 12.2%. Ang ibig sabihin, ito ang pinakamataas na ''inflation'' sa loob ng 17 taon. * Agosto 11 - Sa lalawigan ng [[Cotabato (lalawigan)|North Cotabato]] ay nasa 130,000 mga tao ang lumikas matapos ilunsad ng militar ng Pilipinas noong Linggo (Ago. 10) ang isang opensiba matapos mapaso ang ultimatum sa mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] na iwanan ang ilang mga nayon ng nakararaming Kristiyano. * Agosto 18 ** Tatlumpu't-pito (37) katao ang namatay sa pag-atake ng rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]]. Humigit-kumulang sa 44,000 mga tao ang lumikas. Ang mga rebelde ay nabigo ng pagharang sa kasunduang pangkapayapaan ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] noong Agosto 4. ** Pinamunuan ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagtatalaga ng wangis ng mukha at ulo ni [[Ninoy Aquino]] sa ''Terminal'' 3&nbsp;ng [[Pandaigdigang Paliparan ng Ninoy Aquino]] sa [[Maynila]]. * Agosto 21 - Hinagupit ng ''Typhoon'' Nuri (pangalang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]]: Karen) ang hilagang Luzon. Labing-apat na mga tao ang nasawi at ang pinsala ay tinatayang umabot sa higit sa bilyong piso. * Agosto 25—Nawala ang komunikasyon ng isang eroplanong panghatid na ''C-130'' ng ''[[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|Philippine Air Force]]'', ilang sandali matapos umalis mula sa ''Davao Airport''. Pinaniniwalaang bumagsak ito sa [[Golpo ng Davao]]<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/156186/news/government-aircraft-accidents "Government aircraft accidents"] [[GMA Network|GMA News]].'' 04-08-2009. Hinango 09-24-2016.</ref> sa baybayin ng [[Lungsod ng Dabaw|Lungsod Davao]]. Dalawa sa siyam na miyembro ng ''crew'' ay natagpuang patay. Ang iba ay pinaniniwalalang namatay na rin. * Agosto 29—Tumanggap ng gantimpalang salapi mula sa pamahalaan ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang tatlong [[Pilipinas|Pilipinong]] <nowiki/>manlalarong pang-[[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008|Olimpiko 2008]]. === Setyembre === * Setyembre 24 ** Nagdulot ng pagbaha at pagguho ng lupa sa [[Luzon]] at [[Kabisayaan]] ang [[bagyo]]ng si ''Hagupit'', kilala rin bilang ''Nina''. ** Ipinagbawal sa [[Pilipinas]] ang mga produktong [[gatas]] mula sa [[Tsina]] dahil sa pagkakasakit ng mga kabataang Intsik. === Oktubre === * Oktubre 4 ** Padalang salapi ng mga [[Pilipinas|Pilipinong]] nasa ibang [[Talaan ng mga bansa|bansa]] apektado ng kasalukuyang sitwasyong pinansiyal ng mundo. ** Inihayag ng kompanyang ''American International Group'' na ipagbibili nito ang ''Philamlife''. ** Antas sa pagkakaroon ng [[Kanser sa suso|kanser]] sa [[Suso (anatomiya)|suso]] sa [[Pilipinas]] pinakatamaas sa [[Asya]]. ** Mga [[Mga Pilipino|Pilipinong]] napalayas mula sa [[Sabah]] binugbog ng mga pulis ng [[Malaysia]]. * Oktubre 7 ** Pinarangalan ang 13-anyos na [[Pilipinas|Pilipinang]] iskeyter na si Anna Isabela "Issai" Villafuerte ng [[Senado ng Pilipinas]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125328/news/ulatfilipino/13-anyos-na-pinay-skater-pinarangalan-ng-senado "13-anyos na Pinay skater pinarangalan ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Dinepensahan ng [[Malakanyang]] ang desisyon ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] na palayain si Claudio Teehankee, Jr.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125416/news/nation/palace-defends-arroyo-decision-to-release-teehankee "Palace defends Arroyo decision to release Teehankee"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Richard Gordon]], dapat itaas sa P60 milyon ang [[pabuya]] para sa paghanap ng 3 komandante ng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]].<ref>''[http://senate.gov.ph/press_release/2008/1007_gordon1.asp "Press Release - Raise bounty for 3 MILF commanders to 60M--Gordon"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ibinasura ni [[Prospero Nograles]] ang pagbabawas sa Pambansang badyet ng 2009. ** Isang [[mambabatas]] ang naghayag ng kahalagahan ng pagkakaroon ng iisang [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|Istandard na Oras]] sa [[Pilipinas]]. ** Lumitaw na ang nawawalang saksi sa pagsabog sa [[Batasang Pambansa]] na si Ikram Andama.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125467/news/nation/missing-batasan-blast-witness-resurfaces "Missing Batasan blast 'witness' resurfaces"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Niratipikihan na ng Senado ang ASEAN Charter.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/10/07/08/senate-approves-ratified-asean-charter "Senate ratifies ASEAN Charter"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 8 ** Nahukay ang [[fetus]] at [[bomba]] sa [[Sta. Maria, Bulacan]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125494/news/ulatfilipino/fetus-bomba-nahukay-sa-sta-maria-bulacan "Fetus, bomba nahukay sa Sta. Maria, Bulacan"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Muling iginiit ang P3,000 dagdag-sahod para sa mga kawani ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125500/news/ulatfilipino/p3-000-wage-hike-sa-govt-employees-muling-iginiit "P3,000 wage hike sa govt employees muling iginiit"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Planong silipin ng [[Senado ng Pilipinas|senador]] ang kitang salapi ng mga kompanya ng langis.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125580/news/ulatfilipino/kita-ng-mga-oil-firms-planong-silipin-ng-senador "Kita ng mga oil firms planong silipin ng senador"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iniulat na ang mga magulang ni Maureen Hultman galit dahil sa pagpapalaya kay Claudio Teehankee, Jr.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125594/news/ulatfilipino/magulang-ni-maureen-galit-sa-pagpapalaya-kay-teehankee-report "Magulang ni Maureen galit sa pagpapalaya kay Teehankee - report"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Bong Revilla]], 85% ng kanayunan sa [[Pilipinas]] salat sa malinis na [[tubig]].<ref>''[http://senate.gov.ph/press_release/2008/1008_revilla1.asp "Press Release - REVILLA BILL TO AID WATERLESS BARANGAYS"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iniulat na ang pagbabalik ng [[Piso ng pilipinas|piso]] kada litrong presyo ng langis ipatutupad sa [[Huwebes]] ng umaga.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125798/news/ulatfilipino/p1-l-oil-price-roll-back-ipatutupad-sa-huwebes-ng-umaga-report "P1/L oil price roll back ipatutupad sa Huwebes ng umaga - report"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tumaas ang bayad sa [[kuryente]] para sa [[MERALCO]] tumaas. * Oktubre 9 ** Sinabing ang pagdaraos ng mga [[kapistahan]] ay pahirap lamang sa mga [[Tao|mamamayan]]. ** Napabalitang ang mga [[tsinelas]] at [[sapatos]] ay nakakasunog ng [[balat]]. ** Nakaalis na si Teehankee Jr. mula sa Bagong Pambansang Bilangguan para bigyan daw ng isa pang pagkakataon.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125867/news/ulatfilipino/teehankee-umalis-na-sa-nbp-dapat-bigyan-daw-ng-pagkakataon "Teehankee umalis na sa NBP; Dapat bigyan daw ng pagkakataon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Pabor ang alyansa ng mga guro sa pagpapataw ng buwis sa ''text''. ** Nagbawas ang Kompanyang UniOil ng singil sa [[Gasolina|krudo]] ng 2 [[Piso ng Pilipinas|piso]] bawat litro. ** Kinumpirma ni [[Eduardo Ermita]] ang pagbibitiw sa tungkulin sa [[Malakanyang|Palasyo]] ni [[Sergio Apostol]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125992/news/nation/ermita-confirms-apostol-resignation-from-palace-post ''"Ermita confirms Apostol resignation from Palace post"''] ''[[GMA Network|GMA News Online]].'' 10-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ipinahayag ni [[Eduardo Ermita]] na ang langis na nakuha sa [[Palawan]] pwedeng gasolina.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126026/news/ulatfilipino/langis-na-nakuha-sa-palawan-pwedeng-gasolina-ermita "Langis na nakuha sa Palawan pwedeng gasolina -- Ermita"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 10 ** Balak ibalik ang mga [[gatas]] na may ''melamine'' sa [[Tsina]]. ** P8.50 bawat litro ang dapat pang ibigay ng mga kompanya ng langis pabalik sa mga mamimili. ** Iniakyat na ni [[Mar Roxas]] ang petis­yong di-pagsali sa pagbabayad ng buwis sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng Pilipinas. ** Pabor na ang 163 mambabatas sa ''ChaCha'' o pagbabago ng Konstitusyon ng 1987. ** Naghahanda na ang mga babaeng [[boksingero]] na ibandila ang galing ng [[Pinay]]. ** Ipinasara ni [[Alfredo Lim]] ang 29 tindahang tagapagpalit ng salapi. ** Ikinasa ang bagong kaso ng pagkatanggal sa tungkulin laban kay [[Gloria Arroyo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126339/news/ulatfilipino/impeachment-case-ikinasa-vs-arroyo "Impeachment case ikinasa vs Arroyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Ayon kay [[Manny Villar]], hindi nagpabaya ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] sa kanilang tungkulin.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126307/news/ulatfilipino/senado-di-nagpabaya-sa-trabaho-villar "Senado 'di nagpabaya sa trabaho - Villar"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 11 ** Pabor ang 25 [[babae]]ng kongresista sa panukalang batas hinggil sa Kalusugang [[Sistemang reproduktibo|Pangreproduksiyon]] o [[Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012|"''RH Bill''"]]. ** Ayon sa [[Komisyon ng Karapatang Pantao]], ang kaso ng biglaang pagkawala at pagkamatay ay bumaba. ** Ayon sa [[Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Enerhiya]], ang mga kompanya ng langis ay di-puwedeng diktahan sa halaga.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126353/news/ulatfilipino/doe-oil-companies-di-pwedeng-diktahan-sa-presyo "DOE: Oil companies 'di pwedeng diktahan sa presyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Nahuli ang ika-10 pinaghihinalaan lumapastangan ng isang 16-taong babae sa [[Lungsod ng Navotas|Navotas]] noong 2001. * Oktubre 12 ** Naaprubahan na ang Pambansang badyet na nagkakahalagang 1.415-Trilyong [[Piso ng Pilipinas|Piso]] para sa taong 2009 sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** [[Pamahalaan]] dapat magkaroon ng kontrol sa regulasyon ng presyo ng mga produktong [[karne]]. ** Nagpahayag ng pagkadismaya si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] sa mabagal na pagbaba ng presyo ng mga produktong petrolyo ayon kay [[Eduardo Ermita]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126483/news/ulatfilipino/ermita-arroyo-dismayado-sa-oil-price-rollback "Ermita: Arroyo dismayado sa oil price rollback"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-11-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ipinaliwanag ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Panfilo Lacson|Lacson]] ang pagsang-ayon sa ''Japan Philippines Economic Partnership Agreement''.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126494/news/ulatfilipino/lacson-nagpaliwanag-sa-boto-sa-jpepa "Lacson nagpaliwanag sa boto sa Jpepa"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-11-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 13 ** Ayon sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], dawit si Palparan sa pananambang. ** Ikinasa ang ikaapat na impeachment laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. ** Pasado na ang Badyet ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] na 5.495 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] para sa taong [[2009]] sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Alan Peter Cayetano]], dapat bawasan ang badyet ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]], at dapat dagdagan ang pondong pang-imprastraktura.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126773/news/ulatfilipino/badyet-ng-afp-pinababawasan-infra-funds-pinadagdagan "Badyet ng AFP pinababawasan, infra funds pinadagdagan"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-13-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 14 ** Ayon sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], labag sa Konstitusyon ang MOA-AD ng [[Republika]] ng [[Pilipinas]] at [[MILF]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126978/news/ulatfilipino/sc-moa-ad-ng-rp-at-milf-labag-sa-konstitusyon "SC: MOA-AD ng RP at MILF labag sa Konstitusyon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Ronaldo Zamora]], mahalaga ang suporta ni [[Jose de Venecia, Jr.|Joey De Venecia]] sa impeachment laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126961/news/ulatfilipino/suporta-ni-jdv-sa-impeachment-mahalaga-zamora "Suporta ni JDV sa impeachment mahalaga - Zamora"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tinukoy ng Kagawaran ng Pangisdaan at Yamang Dagat ang dahilan ng pagkamatay ng mga [[isda]] sa [[Angat]] [[dam]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127042/news/ulatfilipino/dahilan-ng-fish-kill-sa-angat-dam-tinukoy-ng-bfar "Dahilan ng fish kill sa Angat dam tinukoy ng BFAR"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nais ipasiyasat sa [[Konggreso ng Pilipinas|Kamara]] ang pagdeport ng [[Malaysia]] sa mga [[Pinoy]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127015/news/ulatfilipino/pagdeport-ng-malaysia-sa-mga-pinoy-nais-ipasiyasat-sa-kamara "Pagdeport ng Malaysia sa mga Pinoy nais ipasiyasat sa Kamara"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Lalong naghihirap ang mga probinsiya. ** Solong napanalunan ang mahigit kumulang 131 milyong [[Piso ng Pilipinas|pisong]] jackpot sa Lotto. * Oktubre 15 ** Ayon kay senador [[Francis Pangilinan]], pwede pang mababaligtad ang desisyon ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] sa MOA-AD.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127078/news/ulatfilipino/8-7-boto-desisyon-ng-sc-sa-moa-ad-mababaligtad-pa-ayon-sa-senador "8-7 boto: Desisyon ng SC sa MOA-AD mababaligtad pa, ayon sa senador"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinigil sa [[Moscow]] ang dating opisyal ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] at kanyang [[asawa]] dahil sa dalang [[euro]]s.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127061/news/ulatfilipino/sobra-sa-limit-ex-pnp-official-asawa-pinigil-sa-moscow-dahil-sa-dalang-euros "Sobra sa limit: Ex-PNP official, asawa pinigil sa Moscow dahil sa dalang euros"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinu­gutan ng ulo ang isang [[Pinoy]] sa [[Saudi Arabia]]. ** Nasabat  ang libong materyales ng [[bomba]] sa [[Batangas]]. ** Nagtagisan sa Cinemanila ang 100 [[Pelikula]] mula sa 35 limang mga [[bansa]]. ** Ideneklara ang Besang Pass na isang pambansang pamana ng [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. * Oktubre 16 ** Ayon sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]], walang iregularidad sa bitbit na pera sa [[Moscow]] .<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127295/news/ulatfilipino/bitbit-na-pera-sa-moscow-walang-iregularidad-ayon-sa-pnp "Bitbit na pera sa Moscow walang iregularidad, ayon sa PNP"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Hinikayat ng mga [[senador]] ang [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] na igalang ang desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127254/news/ulatfilipino/milf-hinikayat-na-igalang-ang-desisyon-ng-sc "MILF hinikayat na igalang ang desisyon ng SC"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Naglagak ang [[Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] ng salaping gugulin para sa krisis. ** Ayon kay [[Eduardo Ermita]], hindi na daw aapela ang [[Palasyo ng Malakanyang|Palasyo]] sa desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] sa MOA-AD. ** Ayon sa isang [[obispo]] ng [[Catholic Bishops’ Conference of the Philippines|CBCP]], pag-aakasaya lamang ng oras ang kasong pampanunungkulan laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. * Oktubre 17 ** Dinoble ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang insurance sa deposito.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127502/news/ulatfilipino/insurance-sa-deposito-dinoble-ng-senado "Insurance sa deposito dinoble ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nabihag ang 21 [[Pinoy]] seamen sa [[Somalia]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127495/news/ulatfilipino/21-pinoy-seamen-nabihag-sa-somalia "21 Pinoy seamen nabihag sa Somalia"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinapaniwalaang napatay ang 13 rebelde mula sa [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] sa [[Maguindanao]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127484/news/ulatfilipino/13-milf-pinapaniwalaang-nalagas-sa-maguindanao "13 MILF pinapaniwalaang nalagas sa Maguindanao"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nahatulan ng bitay sa pamamagitan ng ''firing-squad'' ang [[Pinay]] sa [[Taiwan]]. ** Ipinatupad ang halagang Piso bawas presyo sa produktong petrolyo. ** Nalason ang 24 mag-aaral sa tuba-tuba sa [[Mambajao, Camiguin]]. * Oktubre 18 ** Aalamin ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pinagmulan ng '''contingency fund''<nowiki/>' ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] sa [[Moscow]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127798/news/ulatfilipino/pinagmulan-ng-contingency-fund-ng-pnp-sa-moscow-aalamin-ng-senado "Pinagmulan ng 'contingency fund' ng PNP sa Moscow aalamin ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-17-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tinapatan ng Seaoil ang halagang 3 piso kada litrong bawas presyo sa krudo ng Flying V.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127725/news/ulatfilipino/rollback-na-p3-l-sa-diesel-ng-flying-v-tinapatan-ng-seaoil "Rollback na P3/L sa diesel ng Flying V tinapatan ng Seaoil"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-18-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Lumusot sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]] ang panukalang ipagbawal ang 'Muslim' o 'Christian' tag sa [[isinasakdal|akusado]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127717/news/ulatfilipino/panukala-na-ipagbawal-ang-muslim-o-christian-tag-sa-akusado-lusot-sa-kamara "Panukala na ipagbawal ang 'Muslim' o 'Christian' tag sa akusado lusot sa Kamara"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-18-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** May posibilidad na bumalik sa 30 piso kada litro ang presyo ng produktong petrolyo. ** Isinusulong ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Richard Gordon]] ang pagpapataw ng buwis sa ''telecommunications companies''. * Oktubre 19 ** Nais ipabenta ng kinatawan ng Cagayan de Oro na si [[Rufus Rodriguez]] ang [[bigas]] na mayaman sa ''iron''.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127951/news/ulatfilipino/bigas-na-mayaman-sa-iron-ipinapabenta-ng-solon "Bigas na mayaman sa iron ipinapabenta ng solon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-17-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nakalusot si [[Romulo Neri]] sa ''broadband scandal''. ** Hinamon ng kinatawan ng Bayan Muna na si Teddy Casiño si Angelo Reyes. ** [[Jocelyn Bolante|Jocelyn ‘JocJoc’ Bolante]]. darating na sa [[Pilipinas]] ngayong linggo. * Oktubre 20 ** Susubukang pagbatiin ni dating pangulong [[Joseph Estrada]] sina [[Manny Villar]] at [[Panfilo Lacson]]. ** Isasalubong ang s''ubpoena'' sa retiradong [[heneral]] na si Eliseo dela Paz. ** Sinuspinde ng [[Sandiganbayan]] ang Alkalde ng bayan ng [[Rodriguez, Rizal|Rodri­guez]] sa [[lalawigan]] ng [[Rizal]] at tatlo pa nitong kasama. ** Idiniin sina [[Eddie Villanueva|Bro. Eddie]] at isang [[obispo]] sa ikaapat na impeachment laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. ** minaliit ng Simbahang [[katoliko]] ang survey ng SWS . ** Ayon sa mga konggresista, hindi raw magtatagumpay ang ikaapat na impeachement laban sa [[pangulo]] at agad itong mababasura. * Oktubre 21 ** Ipinanukala sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pagbabawal sa pag-aangkat ng [[gatas]] mula sa bansang [[Tsina]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128149/news/ulatfilipino/pagbabawal-sa-pag-aangkat-ng-china-milk-ipinanukala-sa-senado "Pagbabawal sa pag-aangkat ng China milk ipinanukala sa Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-20-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon sa pinakahuling survey ng SWS, 20 milyong [[Pilipino]] ay gutom. ** Tinabla ni [[Panfilo Lacson]] si dating pangulong [[Joseph Estrada]]. ** Ayon sa [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] at sa Kagawaran ng pagkain at mga gamot, negatibo sa melamine ang 18 produktong de-lata. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|Senadora]] [[Miriam Defensor Santiago|Miriam Santiago]], mga nagpasimula ng ikaapat na kasong impeachment laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] ay parang [[langaw]] at [[lamok]]. * Oktubre 22 ** Hindi makikialam ang [[Palasyo ng Malakanyang|Palasyo]] sa mga kasong posibleng kaharapin ng dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si Jocelyn Bolante.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128500/news/ulatfilipino/bolante-di-raw-makaaasa-ng-tulong-sa-palasyo "Bolante 'di raw makaaasa ng tulong sa Palasyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-21-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iminungkahi ni [[Juan Edgardo Angara]] ang surpresang drug test sa mga tsuper ng mga [[pampublikong sasakyan]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128437/news/ulatfilipino/surprise-drug-test-sa-mga-drayber-ng-puvs-iminungkahi "Surprise drug test sa mga drayber ng PUVs iminungkahi"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-21-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iprinisinta ni [[Miriam Defensor–Santiago|Miriam]] ang sarili bilang [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]. ** Ayon kina [[Senado ng Pilipinas|Senadora]] [[Loren Legarda]] at kinatawan ng Partido Pampolitika na CIBAC na si [[Joel Villanueva|Joel Villa­nueva]], korupsiyon ang pangunahing dahilan ng pagkagutom ng mga [[Pinoy]]. * Oktubre 23 ** Ayon sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]], itinuturong may sala si [[Bayani Fernando]] sa EDSA ''crash''. ** Ayon kay Bayani, ang pagtaas ng singil sa [[kuryente]] ay may ‘basbas’ ng [[Palasyo ng Malakanyang|palasyo]]. ** Naghugas kamay si [[Ronaldo Puno]] sa tinaguriang ''Euro Generals''. * Oktubre 24 ** Pinaaresto ni [[Senado ng Pilipinas|senadora]] [[Miriam Defensor-Santiago|Miriam Santiago]] si Eliseo Dela Paz dahil sa hindi pagsipot sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Hindi kuntento ang [[Palasyo ng Malakanyang|Malakanyang]] sa piso-pisong bawas sa presyo ng mga produktong petrolyo. ** Ibinasura ng prosecutor ng [[Lungsod ng Makati]] ang kaso laban kay Doktor Manuel Calayan. * Oktubre 25 ** Pinatay sa pananambang ang Bise-alkalde ng [[San Manuel, Tarlac]]. Ipinahayag noong Okt. 27 na away sa lupa ang maaaring dahilan nito.<ref name=":0">[http://www.gmanetwork.com/news/story/129438/news/ulatfilipino/vice-mayor-sa-tarlac-pinatay "Vice mayor sa Tarlac pinatay!"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nagwagi ang [[Magsasaka|magsasakang]] [[Pinoy]] sa isang ''marathon'' sa bansang [[Guam]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129409/news/ulatfilipino/pinoy-farmer-wagi-sa-guam-marathon "Pinoy farmer wagi sa Guam marathon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Patay ang 6 [[sundalo]] sa pananambang ng mga [[rebelde]] sa [[Compostela Valley]] sa [[Mindanao]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129401/news/ulatfilipino/6-sundalo-patay-sa-ambush-ng-mga-rebelde-sa-mindanao "6 sundalo patay sa ambush ng mga rebelde sa Mindanao"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 26 ** Natangay sa isang turista ang 1.26 Milyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] sa isang resort sa [[Bohol]]. ** Umapela si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Richard Gordon]] kay [[Pangulo|pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na palayain na ang 120 maysakit at matatandang babaeng bilanggo.<ref>''[http://www.senate.gov.ph/press_release/2008/1026_gordon1.asp "Press Release - Gordon seeks freedom of 120 sick and elderly women inmates"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-26-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 27 ** Walang epekto ang pagsuporta ni [[Jose de Venecia, Jr.|Joey de Venecia]] sa ikaapat na pagsasakdal sa pamumuno ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Itinakas ng mga rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] o NPA ang 7 bilanggo. ** Pinapaaresto na ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Manny Villar]] si [[Joc-joc Bolante]]. <ref>''[http://www.senate.gov.ph/press_release/2008/1027_villar1.asp "Press Release - STATEMENT ON BOLANTE:"]'' ''[[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 28 ** Dumating sa bansa si [[Jocelyn Bolante|Jocelyn ‘JocJoc’ Bolante]]. ** Sinampahan ng kasong kriminal sa [[Ombudsman]] sina Eliseo Dela Paz at 3 pang Euro general. ** Umalis ng bansa si [[Jose de Venecia, Jr.|Joey de Venecia]] na hindi napirmahan ang ikaapat na pagsasakdal kay [[Pangulo|pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. * Oktubre 29 ** Nilinaw ng [[Meralco]] na 5 porsyento (5%) lamang at hindi tatlumpu't anim na porsyento (36%) ang kanilang itataas ng singil nila sa [[kuryente]]. ** Hinihingi ni ''Jocjoc Bolante'' sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]] ang pansamantalang pagharang sa Arrest Warrant . ** Ipinamigay ng [[Palasyo ng Malakanyang|palasyo]] ang 4.5 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]]. ** Pinauwi ang isang [[pinay]] DH sa [[Saudi Arabia]] pinauwi dahil sa kakaibang pagkilos nito.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129946/news/ulatfilipino/2-buwan-pa-lang-pinay-dh-tinakasan-ng-bait-pinauwi-sa-pinas "2 buwan pa lang: Pinay DH 'tinakasan ng bait' pinauwi sa Pinas"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-28-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Panfilo Lacson]], mananagot si Jesus Verzosa sa iskandalo ng mga [[heneral]] na galing sa [[Moscow]]. * Oktubre 30 ** Inakusahan ni [[Jinggoy Estrada]] ang dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]] na umaarte lamang. ** Namatay sa aksidente ang dalawang anak ng isang opisyal ng [[Kagawaran ng Kalakalan at Industriya (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalakalan at Industriya]]. ** Minaliit ng Simbahang [[Katoliko]] ang banta ng kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Raul Gonzalez]]. ** Tutulong na rin ang [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mababang Kapulungan]] sa pag-iimbestiga sa ''fertilizer fund scam'' na kinakasangkutan ng dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]]. ** Hinamon ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Escudero]] ang Kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Raul Gonzalez]] na kasuhan ang limang [[obispo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/130493/news/ulatfilipino/gonzalez-hinamon-na-kasuhan-ang-5-anti-arroyo-bishops "Gonzalez hinamon na kasuhan ang 5 anti-Arroyo bishops"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-30-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 31 ** Normal ang [[kalusugan]] ng dating Opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Nagsoli ng pera sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]]. ang dalawa sa walong tinaguriang Euro generals na nanggaling sa [[Moscow]]. ** Hindi kuntento ang [[Palasyo ng Malakanyang|Malakanyang]] at Kamara sa bawas presyo na ipinatupad ng mga kompanya ng produktong [[petrolyo]]. === Nobyembre === * Nobyembre 1 ** Sinabi ni Dating kalihim ng [[Kagawaran ng Tanggulang Pambansa (Pilipinas)|Kagawaran ng Tanggulang Pambansa]] na si Fortunato Abat na ang kalakasan ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ay ang pagkakawatak-watak ng oposisyon. ** Kumontra si [[Bayani Fernando]] sa balak na buwagin ang Sanggunian ng Kabataan. ** Tahimik ang [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] tungkol sa perang dala ni dela Paz. * Nobyembre 2 ** Nagwagi ang mga estudyanteng [[Pilipino]] ng 39 na medalya sa tagisan ng talino sa [[sipnayan]] sa bansang [[Thailand]]. ** Napatay ang 19 na hinihinalang rebeldeng [[MILF]] sa bakbakan sa [[Mindanao]]. * Nobyembre 3 ** Nagwagi ang boksingerong [[Pinoy]] na si [[Nonito Donaire]] sa kanyang kalabang si Moruti Mthalane ng [[South Africa]]. ** Hindi umano makikialam ang [[Palasyo ng Malakanyang]] sa imbestigasyon ng [[Senado ng Pilipinas|senado]] sa kaso ni [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Tiniyak ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Alan Peter Cayetano|Alan Cayetano]] ang pag-usad ng imbestigasyon ng [[Senado ng Pilipinas|senado]] kay [[Jocelyn Bolante]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/131059/news/ulatfilipino/pag-usad-ng-senate-probe-kay-bolante-tiniyak-ni-alan-cayetano "Pag-usad ng Senate probe kay Bolante, tiniyak ni Alan Cayetano"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-03-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Sinimulan na ng Manila Electric Company o [[Meralco]] ang pagbabalik sa consumer ng deposito sa [[kuntador ng kuryente]]. * Nobyembre 4 ** Wal umanong epekto ang Halalan sa [[Estados Unidos]] sa [[Pilipinas]]. ** Iginiit ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Pangilinan]] ang pagkilos ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] sa pagsasalba sa [[Mga Pilipino|Pinay]] sa [[Taiwan]]. ** Ipinahayag ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na nasusuka rin siya sa mga tarpaulin ni [[Bayani Fernando]]. ** Namatay ang Konsehal at [[tanod]] ng [[barangay]] sa [[Lungsod]] ng [[Calamba, Laguna]]. * Nobyembre 6 ** Ipininagdiriwang sa Pilipinas ang ika-18 taong pagkakatatag ang [[Nagsasariling Rehiyon ng Muslim sa Mindanao]]. * Nobyembre 7 ** Ipinahayag ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] ang paglilimita sa [[Medya]] na makita ang mga impormasyon sa blotter. * Nobyembre 8 ** Inamin ng mga kamag-anak ng dinukot na nars sa [[Basilan]] noong [[Hulyo 7|ika-7 ng Hulyo]] na nagbigay sila ng [[Piso ng Pilipinas|P]]1.8 milyon [[Piso ng Pilipinas|pisong]] ransom.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/132309/news/ulatfilipino/nurse-na-dinukot-sa-basilan-nakalaya-raw-sa-p1-8-m-ransom "Nurse na dinukot sa Basilan nakalaya raw sa P1.8 M ransom"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nabigong mahalal sa [[Pandaigdigang Hukuman ng Katarungan]] si [[Miriam Defensor-Santiago]]. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Escudero]], "Dramatitis" ang sakit umano ni [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/132335/news/ulatfilipino/escudero-sakit-ni-bolante-dramatitis "Escudero: Sakit ni Bolante 'dramatitis'"] [[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Na-abswelto na sa [[Russia]] ang mga tinaguriang Euro generals.  [[Talaksan:Karla Henry.jpg|thumb|Nakoronahang ''Miss Earth 2008'' ang kinatawan ng Pilipinas na si [[Karla Henry]].]] * Nobyembre 9 ** Nakoronahang ''[[Miss Earth]]'' 2008 ang kinatawan ng Pilipinas na si [[Karla Henry]] sa gabi ng koronasyon sa ika-8 na edisyon ng patimpalak na ginanap sa ''Clark Expo Ampitheater'', [[Angeles|Lungsod Angeles]]. Siya ang kauna-unahang Pilipinang nanalo ng nasabing titulo. ** Humingi ng tulong ang mga [[Pilipino]]ng [[Muslim]] kay [[Papa]] [[Benedicto XVI]] para sa pagtatapos ng kaguluhan sa [[Mindanao]]. ** Itinalaga si Armando Velasco ng [[Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera]] bilang ''commissioner'' ng [[Komisyon sa Halalan]]. * Nobyembre 10 ** Makikipagpulong ang Punong Ministro ng [[Thailand]] na si Somchai Wongsawat kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Tiniyak ni [[Papa]] [[Benedicto XVI]] na ipapanalangin niya ang kapayapaan sa [[Mindanao]]. * Nobyembre 13 -- Nailagay ang 30 sa 51 kamerang pangmasid sa kahabaan ng mga pangunahing lansangan sa [[Kalakhang Maynila]], partikular na sa [[EDSA]], para makatulong sa pagtanaw ng mga sumusuway na mga nagmamaneho, mga tiwaling pulis trapiko, mga aksidente, at iba pang mga suliranin sa daan.<ref>[https://article.wn.com/view/2008/11/07/51_surveillance_camera_ng_MMDA_ikakabit_bago_matapos_ang_tao/ "51 surveillance camera ng MMDA ikakabit bago matapos ang taon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127072054/https://article.wn.com/view/2008/11/07/51_surveillance_camera_ng_MMDA_ikakabit_bago_matapos_ang_tao/ |date=2024-11-27 }} ''WorldNews''. 11-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 14 ** Nilinis ni [[Jocelyn Bolante|Jocelyn 'Jocjoc' Bolante]] ang pangalan ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa makontrobersyang 728 milyong [[Piso ng Pilipinas|pisong]] pondo para sa mga fertilizer. ** Ayon kay Binibining [[Pilipinas]] World Danielle Kirsten Muriel Castaño handa na umano siya na sumabak sa gaganaping 2008 [[Miss World|''Miss World'']] na gaganapin sa [[Timog Aprika]]. * Nobyembre 15 ** Naghangad ng dayalogo ang [[Catholic Bishops’ Conference of the Philippines]] sa mga mambabatas ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** Labing-apat na aspirante sa posisyon sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa pagreretiro ni Ruben T. Reyes. * Nobyembre 16 ** Binigyan ng laya ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|Palasyo]] ang Kalihim ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Arthur Yap]] na tumestigo sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Nasa [[Arabyang Saudi]] ang 931 [[Pilipino|Pilipinong]] Muslim para sa ''pilgrimage''. * Nobyembre 17 -- Naiangat ng mga [[Pinoy]] na manlalaro ng [[ahedres]] ang katayuan upang makihati sa ika-14 na puwesto sa ginaganap na tagisan sa [[Alemanya]]. * Nobyembre 18 -- Nagbitiw bilang Pangulo ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Manny Villar]] at si [[Juan Ponce Enrile]] ang nahalal na kapalit. * Nobyembre 19 ** Ideneklara ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na labag sa [[Saligang Batas]] ang pagkakahirang sa 16 na [[bayan]] <nowiki/>bilang mga [[lungsod]]. ** Ginunita ang ugnayan ng [[Pilipinas]] sa [[Pranses]] sa [[Pamantasang Ateneo de Manila]]. ** Nilagdaan ng [[Pilipinas]] at [[Tsina]] ang pagtutulungan sa patuloy na pagpapayabong ng sistemang pangkatarungan ng dalawang panig. * Nobyembre 20 ** Tiniyak ni [[Eduardo Ermita]] na bababa na sa puwesto si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa taong 2010. ** Nanatili pa ring pinuno ng Komitiba ng Bughaw na Laso si [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Alan Peter Cayetano]]. * Nobyembre 21 ** Ibinasura ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] ng Pilipinas ang hiling ng bansang [[Kuwait]] na dagdagan ang bilang ng mga eroplanong lumilipad na may rutang [[Kuwait]] - [[Pilipinas]]. ** Ayon kay [[Prospero Nograles]], pumirma ang 163 mambabatas sa resolusyong pagpapalit ng uri ng pamahalaan ng Pilipinas. * Nobyembre 22 ** Isinugod sa ospital sa [[Japan]] si unang ginoong [[Jose Miguel Arroyo]]. ** Idenaklarang labag sa [[Saligang Batas]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang MoA-AD.  * Nobyembre 23 ** Nakabalik na sa [[Pilipinas]] si unang ginoong [[Jose Miguel Arroyo]] matapos makalabas sa ospital sa [[Japan]]. ** Napagkalooban ng iskolarsyip ng [[Kagawaran ng Agham at Teknolohiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Agham at Teknolohiya]] ang 320 estudyanteng tapos ng [[kolehiyo]]. * Nobyembre 24 -- Nagpasalamat ang Kalihim Heneral ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na si [[Ban Ki-moon]] sa mainit na pagtanggap ng mga [[Pilipino]] sa pagbisita nya dito sa bansa. * Nobyembre 25 ** Nilinis ng [[Sandiganbayan]] ang dating kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Hernando Perez]] sa kasong ''graft'' at pagnanakaw. ** Sinabi ng Komite ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na ‘guilty’ ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa mga paglabag sa karapatang pantao. * Nobyembre 26 ** Nabasura na sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]] ang ikaapat na pagsasakdal laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Itinulak na umabot hanggang [[2011]] ang ermino ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Mahigit 12 beses bumiyahe sa ibang [[bansa]] si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Dismayado ang ilang [[Senado ng Pilipinas|Senador]] sa desisyon ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. * Nobyembre 27 ** Pinagbawalan ang [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na magdeklara ng resulta ng gaganaping [[plebisito]] para sa paghahati sa [[lalawigan]] ng [[Quezon]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/11/27/08/sc-bars-comelec-proclamation-quezon-plebiscite-result "SC bars COMELEC proclamation of Quezon plebiscite result"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Binalaan si [[Jocelyn Bolante]] na ipakukulong ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kung patuloy na iiwas sa mga tanong ng mga [[Senado ng Pilipinas|Senador]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/136152/news/ulatfilipino/bolante-binalaang-ipakukulong-ng-senado "Bolante binalaang ipakukulong ng Senado"] [[GMA Network|''GMA News Online'']]. 11-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 28 ** Pinayuhan nina [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Aquilino Pimentel Jr.]] at [[Panfilo Lacson]] si dating ispiker [[Jose de Venecia]] na isiwalat sa Senado ang mga ebidensyang hawak nya laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Dinagdagan ng 188.3 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] ang Pambansang Salaping gugulin para sa taong [[2009]]. * Nobyembre 29 -- Binasura rin ng Kinatawan ng [[Albay]] na si [[Edcel Lagman]] at iba pang kaalyado ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagbabago ng [[Saligang Batas]]. * Nobyembre 30 ** Hindi pinayagan ng Komitiba ng Bughaw na Laso ng [[Senado ng Pilipinas]] ang kahilingan ni [[Jocelyn Bolante]] makalaya na sa kustodiya ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Nanawagan rin ang bansang [[Hapon]] sa muling pagbubukas ng usaping pangkapayapaan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[MILF]]. ===Disyembre === * Disyembre 1 ** Pumayag ang mga samahang pang-[[transportasyon]] sa panibagong bawas pasahe. ** Pinuri ng [[Punong-bayan]] ng [[Lungsod ng Tarlac]] na si Genaro Mendoza ang desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na ibalik muli sa pagiging [[bayan]] lamang ang 16 na naideklara nang [[lungsod]]. ** Suportado ng [[Nagkakaisang Kaharian]] ang muling pagbubukas ng usaping pangkapayapaan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[MILF]]. * Disyembre 2 ** Minaliit ng mga [[Senado ng Pilipinas|senador]] ang 167 lagda ng mga [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mambabatas]] para sa Asambleyang Pang-[[Saligang Batas]]. ** Itinalaga ang Mababang kalihim ng [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas (Pilipinas)|Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]] na si Rafael Seguis na mamumuno sa bagong tatag na lupon sa usaping pangkapayapaan sa [[MILF]].  * Disyembre 3 ** Nakabalik na sa bansa ang 580 mga [[Pilipino]]ng ''stranded'' sa [[Thailand]]. ** Ginanap ang pagpupulong ng mga lider para Kagalingang Panlipunan ng [[Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] sa [[Manila Hotel]]. * Disyembre 4 ** Ikinasa ang pagbaba ng pamasahe sa mga pampublikong sasakyan sa [[Disyembre]] 15. ** Nakauwi na lahat ng mga ''stranded'' na mga [[Pinoy]] sa [[Bangkok]], [[Thailand]]. * Disyembre 5 ** Nangunguna ang [[Pilipinas]] sa talaan ng mga piratang DVD at CD. ** Nagbawas sa singil sa [[kuryente]] ang [[Meralco]] simula ngayong [[buwan]]. ** Pinalalayas ng ilang mambabatas ang Ambasador ng [[Thailand]] sa [[Pilipinas]]. ** Pinuri ng Pamahalaan ng [[Japan]] ang pagsang-ayon sa kasunduan sa pagitan ng [[Pilipinas]] at [[Japan]] sa JPEPA. ** Naghain ng petisyon sina dating [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulong]] [[Teofisto Guingona]] at dating Pangulo ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] na si [[Jovito Salonga]] laban sa kasunduan sa pagitan ng [[Japan]] at [[Pilipinas]]. ** Inaprubahan ng pamahalaan ng bansang [[Libya]] ang pagpapahaba pa ng pamamalagi ng Internasyonal na Grupong Tagamasid sa bansa. * Disyembre 6 ** Handang hadlangan ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Juan Ponce Enrile]] ang dagdag na taon sa termino ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Pinuri nang isang bahagi ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] ang isang paaralan sa [[Mountain Province|Bulubunduking Lalawigan]] na nasa ilalim nang pamamahala ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]]. ** Umugong sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] ang pagkakaroon umano ng kudeta doon. * Disyembre 7 ** Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Oscar de la Hoya]]. ** Namatay ang 16 katao sa putukan sa [[Parañaque]] sa pagitan ng holpader at mga [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]]. ** Pinarangalan ang Konsulado ng [[Pilipinas]] sa [[Monaco]]. * Disyembre 8 -- Nanawagan ang dating Pangulong [[Joseph Estrada]] sa publiko na dumalo sa gagawing rally laban sa balak ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kongreso]] na palawigin ang termino ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. * Disyembre 9 ** Namatay ang 55 [[Tao|katao]] sa dalawang [[araw]] na bakbakan sa [[Basilan]]. ** Tutungo si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ng [[Qatar]] para tingnan ang kalagayan ng mga trabaho ng mga [[Pinoy]] doon. ** Nasa [[Saudi Arabia]] ang Tagapagtatag at Pinuno ng MNLF na si Nur Misuari kasama ang sampu pang opisyal ng MNLF para sa Makkah hajj.  * Disyembre 10 ** Pinayuhan nina [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Francis Pangilinan]] at [[Pinuno ng Minorya sa Senado ng Pilipinas|Pinuno ng Minorya ng Senado]] na si [[Aquilino Pimentel Jr.]] si [[Manny Pacquiao]] na huwag nang pumasok sa [[politika]]. ** Nangamba si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Panfilo Lacson]] na baka isabotahe ang gaganaping malawakang kilos-protesta ng mga ayaw sa pagbabago ng [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saling Batas]] ngayong darating na Disyembre 12. * Disyembre 11 ** Namatay ang 4 na [[Pinoy]] sa aksidente sa [[Canada]]. ** Nagwelga ang 80 mga [[nars]] na [[Pinoy]] sa [[Saudi]]. ** Pinalaya ng mga pirata ang 17 [[Pinoy]] sa [[Somalia]]. * Disyembre 12 ** Inaprubahan sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang salaping gugulin ng [[Komisyon sa Halalan]] na nagkakahalagang 5.48 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] inaprubahan. ** Dumating sa [[Mountain Province]] ang labi ng kauna-unahang aktor na Igorot na si [[Marky Cielo]]. * Disyembre 13 ** Nasa [[Qatar]] si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa tatlong [[araw]] na opisyal na pagbisita. ** Nagbawas ang mga kompanya ng langis ng [[Piso ng Pilipinas|Piso]] kada litro sa produktong [[petrolyo]]. ** Humihingi ng tulong ang Embahador ng [[Arabyang Saudi|Kaharian ng Arabya]] sa [[Pilipinas]] para maaresto ang isang 'sheikhs’ na may kaso. ** Ayon sa opisyal ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], bibigyang laya ang mga [[Bata|batang]] mandirigma ng [[MILF]]. * Disyembre 14 ** Isusulong pa rin umano sa taong [[2009]] ang panukalang batas hinggil sa Kalusugang [[Sistemang reproduktibo|Pangreproduksiyon]] o "[[Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012|RH Bill]]". ** Aabandunahin na umano ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang Kapulungan]] ang Constituent assembly. ** Hindi sang-ayon ang mga mamamayan ng [[lalawigan]] ng [[Quezon]] sa paghahati. * Disyembre 15 ** Epektibo ang [[Piso ng Pilipinas|P]]7.50 minimum na pasahe sa lahat ng pampa­saherong jeepney at [[Piso ng Pilipinas|P]]9 naman sa mga bus. ** Namatay ang 22 [[Tao|katao]] at 15 pa nawawala sa paglubog ng isang banka sa [[Aparri, Cagayan]]. * Disyembre 16 ** Sinuspinde ang ''text promo'' ng mga kompanya ng Cellphone. ** Nakabalik sa [[bansa]] si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at ibinalitang may nakuhang pamumuhunan na nagkakahalagang isang [[Bilyon|bilyong]] [[Piso ng Pilipinas|Piso]]. ** 'In demand’ ngayon sa bansang [[Hapon]] ang [[saging]] dahil nakakapagpapayat umano ito. * Disyembre 17 ** Nakamit ng [[Pilipinas]] ang ikalimang pwesto sa una nitong pagsabak sa pandaigdigang kompetisyon ng 'football' na ang mga manlalaro ay mga walang tirahan. ** Nakamit ng isang [[Pinoy]] ang gintong medalya sa palakasan sa larangan ng 'junior wushu' sa ginanap na pandaigdigang kompetisyon sa Bali, [[Indonesya]]. ** Isinabatas ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagsusulong nang paggamit ng hindi nauubos na pinagkukunan ng enerhiya. ** Tatakbo si [[Manny Pacquiao]] bilang kinatawan ng [[Saranggani]] sa darating na halalan. * Disyembre 18 -- Hindi naaprubahan sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]] sa huli nitong pulong ngayong taon ang pambansang salaping gugulin ng [[Pilipinas]] para sa susunod na [[taon]]. * Disyembre 19 -- Ipinag-utos ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa mga ahensiya ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] ang pagsagip sa [[ilog]] [[Pasig]] na maituturing na isang mahalagang bahagi ng ating [[kasaysayan]]. * Disyembre 23 -- Naglaan ang bansang [[Australia]] ng 144 [[Milyon|milyong]] [[Piso ng Pilipinas|piso]] para sa programang kontra [[malaria]]. * Disyembre 24 -- Hinangad ng mga opisyal ng [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] ang pagbabawal sa paggamit ng anumang paputok kapag [[pasko]] at bagong-taon. * Disyembre 26 -- Niyanig ng lindol na may lakas na 6.1 sa tala ang iba't-ibang bahagi sa [[Mindanao]]. ==Mga paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "''special holidays''," mga nasa regular na istilo ay ang "''regular holidays''." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " * [[January 1|Enero 1]] – Unang Araw ng Bagong Taon * Pebrero 25 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Marso 20 -- [[Huwebes Santo]] * Marso 21 – [[Biyernes Santo]] * Marso 22 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 -- [[Araw ng Kagitingan]] * Mayo 1 – [[Araw ng Paggawa]] * Hunyo 12 – [[Araw ng Kalayaan]] * Agosto 21—Araw ni Ninoy Aquino * Agosto 25 – Araw ng mga Bayani * Oktubre 1-- [[Eid al-Fitr]] * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 2 -- ''[[Araw ng mga Kaluluwa]]'' * Nobyembre 30 – Araw ni Bonifacio * Disyembre 25 – [[Araw ng Pasko]] * Disyembre 30 – Araw ni Rizal * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Mga Pelikula == ==Palakasan== * [[Marso 15]], '''Boxing''' – Si [[Manny Pacquiao]] ang naging kampeon ng Ring Magazine at WBC super featherweight nang talunin niya si [[Juan Manuel Márquez]] sa pamamagitan ng split decision.<ref>{{cite news |title=Nakuha ni Pacquiao ang titulo ng WBC mula kay Marquez |url=http://www.gmanews.tv/unfinishedbusiness/story/84991/Pacquiao-takes-WBC-title-from-Marquez |work=GMA News|date=2008-03-16 |access-date=2008-03-19 }}</ref> * [[Hunyo 28]], '''Boxing''' – Nanalo si [[Manny Pacquiao]] laban kay [[David Díaz (boksingero)|David Díaz]] sa pamamagitan ng knockout sa ikasiyam na round upang mapanalunan ang titulo ng WBC lightweight.<ref>{{cite balita|url=http://www.gmanews.tv/story/103956/Pacquiao-KOs-Diaz-in-9th-round-for-4th-world-title |title=Pinalo ni Pacquiao si Diaz sa ika-9 na round para sa ika-4 na world title |work=GMA News|date=2008-06-29 |access-date=2008-06-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522061815/http://www.gmanews.tv/story/103956/Pacquiao-KOs-Diaz-in-9th-round-for-4th-world-title |archive-date=2011-05-22 }}</ref> * [[Agosto 8]]–[[Agosto 24|24]], '''Kaganapang Pang-isports''' – Ang Ang [[Pilipinas]] ay nakikipagkumpitensya sa [[2008 Summer Olympics]] sa [[Beijing, China]]. Ang bansa ay kinakatawan ng 15 atleta, na nakipagkumpitensya sa 17 na kaganapan sa 8 isport. * [[Setyembre 25]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[Ateneo Blue Eagles]] sa pamamagitan ng pagtalo sa [[De La Salle Green Archers]] ng 2-0 sa kanilang huling serye upang mapanalunan ang kanilang ikaapat na titulo sa kalalakihan sa [[UAAP Season 71|UAAP Championships]]. * [[Setyembre 29]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[San Beda Red Lions]] sa pamamagitan ng pagtalo sa [[JRU Heavy Bombers]] ng 2-1 sa kanilang huling serye upang mapanalunan ang kanilang ikatlong titulo sa kalalakihan sa [[NCAA Season 84|NCAA Championships]]. * [[Disyembre 6]], '''Boksing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Oscar de la Hoya]] pagkatapos ng walong round sa isang laban na tinaguriang [[The Dream Match]]. Nang hindi masagot ni De La Hoya ang kampana para sa ikasiyam na round, opisyal na itong isang [[Technical knockout]]. ==Libangan at kultura== Seksyon para sa Broadcasting, libangan, teatro at kultura (kaugnay ng mga pelikula, at mga parangal) {{Hatnote|Para sa mga kaganapang may kaugnayan sa telebisyon ng Pilipinas noong 2008, tingnan ang [[2008 sa telebisyon ng Pilipinas]]; para sa mga pelikula, tingnan ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 2000]].}} * [[Mayo 11]] – [[Miss Philippines Earth 2008]], ang ika-8 edisyon ng Miss Philippines Earth pageant, ay ginanap sa [[Crowne Plaza]] [[Shopping mall|Galleria]], [[Sentrong Ortigas]], [[Manila]]. Nanalo si Miss [[Karla Henry]] ng [[Cebu]] sa pageant. * [[Nobyembre 9]] – Ang [[Miss Earth 2008]] ay pinangunahan ng Pilipinas sa [[Expo Pilipino|Clark Expo Amphitheater]] sa [[Angeles City]]. Nanalo si [[Karla Henry]] ng Pilipinas sa patimpalak. ===Konsiyerto=== * [[Abril 3]] – [[Toto (banda)|Toto]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Nobyembre 29]] – [[Christopher Cross]] at [[Workshy]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Agosto 14]] – [[Panic! at the Disco]] live sa [[Araneta Coliseum]] == Kapanganakan == * Enero 12 – Kazumi Porquez, aktres * [[Enero 23]] – [[Eldrew Yulo]], himnastang * Enero 24: ** [[Chlaui Malayao]], aktres ** Nathan Prats, aktor * [[Pebrero 7]] – Antonio Vinzon, aktor * [[Abril 9]] – Keisha Serna, aktres * [[Abril 28]] – Jacob Briz, batang aktor * [[Hunyo 6]] – Naomi Park, aktres * [[Hulyo 11]] – [[Krystal Mejes]], aktres * Hulyo 31 – [[Raikko Mateo]], aktor * [[Agosto 6]] – Prinsesa Aliyah, aktres * [[Setyembre 7]] – Charlie Fleming, aktres * [[Setyembre 12]] – [[Nina Mathelus]], manlalaro ng putbol * [[Setyembre 18]] – Chunsa Jung, batang aktres * [[Oktubre 10]] – Sophia Reola, batang aktres * [[Nobyembre 7]] – John Philip Bughaw, batang mananayaw at aktor * [[Nobyembre 10]] – Caprice Mendez, aktres * [[Disyembre 18]] – Lee Victor, aktor == Kamatayan == * Enero 1 - Eloisa Mabutas (68), kolumnista ng ''[[Manila Times]]'' * Enero 2 - Alfredo Montelibano Jr. (74), politiko (dating gobernador ng [[Negros Occidental|lalawigan ng Negros Occidental]]) * Enero 15 - Eduardo Hontiveros (84), Heswita, kompositor at musikero * Enero 28 - Crisologo Abines (60), politiko at dating representante * Enero 29 - Reynaldo Yap (44), politiko at dating mayor * Pebrero 2 - Pedro Baban (93), dating ''brigadier general'' at unang Igorot * [[Pebrero 4]] – [[Larry Cruz]] (66), restaurateur, tagapagtatag ng LJC Restaurant Group * [[Pebrero 6]] – Stella Goldenberg Brimo (96), klasikong piyanista, dekano ng [[University of Santo Tomas|UST]] Conservatory of Music * Pebrero 8 - Victor Dominguez (69), politiko at representante. * Pebrero 13 - David Pamplona, alkalde<ref>''[http://www.philstar.com/nation/44357/batangas-mayor-killed-ambush "Batangas mayor killed in ambush"] philstar.com.'' 02-14-2008. Hinango 09-26-2016. </ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/80352/news/regions/balete-town-mayor-dies-in-hospital-after-ambush "Balete town mayor dies in hospital after ambush"] GMA News Online.'' 02-13-2008. Hinango 09-26-2016.</ref> * Pebrero 29 - Tino Reynoso (52), dating manlalaro ng ''basketball'' * Marso 8 - Carol Varga (79), artista * [[Marso 10]] – [[Galo Ador, Jr.]] (39), manunulat ng Filipino Komiks * Marso 13 - [[Joseph Marañon]] (73), na gobernador sa [[Negros Occidental]] * Marso 17 - Rafael Recto (76), politiko * Marso 25 - Chito Madrigal-Collantes (86) * [[Marso 27]] – Toti Fuentes (55), pianistang jazz * Marso 28 - Nemesio Prudente (80), dating pangulo ng PUP * Marso 29 - Venicio Escolin (86), dating hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] * [[Abril 14]] – [[Olivia Cenizal]] (81), artista sa pelikula * [[Abril 16]] – [[Lucia Cunanan|Lucia "Aling Lucing" Cunanan]] (80), imbentor ng [[sisig]] * [[Abril 19]] – [[Lou Salvador, Jr.]] (67), artista ng pelikula * Abril 23 - Loreto Paras-Sulit (99), manunulat * [[Abril 27]] – Marcos Mataro (40), dating miyembro ng [[Iglesia ni Cristo]] at dating host ng [[D'X-Man]] * [[Mayo 4]] – Ramon Pagdanganan (55), dating [[Calumpit, Bulacan]] Mayor at nakababatang kapatid ng dating Gobernador [[Roberto Pagdanganan] * Mayo 8 - [[Jose Feria]] (91), dating hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] * [[Mayo 16]] – [[Henry Canoy]] (84), founder ng [[Radio Mindanao Network]]; apo ng ABS-CBN reporter [[Jeff Canoy]] * Mayo 20 - [[Crispin Beltran]] (75), politiko at pinuno ng unyon * Mayo 25 - Dommy Ursua (72), isang dating boksingero sa kategoryang ''flyweight'' * Mayo 26: ** Dolly Aglay (42), isang mamamahayag sa ''[[Reuters]]'' at ''[[The Philippine Star|Philippine Star]]'' ** Howlin 'Dave (52), ''radio disc jockey'' * Mayo 29 - Romeo Brawner (72), komisyonado ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|COMELEC]] * Hunyo 7 - [[Rudy Fernandez]] (55), aktor<ref name="wowbatangas.com">''[http://wowbatangas.com/features/death-of-philippine-showbiz-icons-actors-and-musicians-who-have-gone-too-soon/ "Death of Philippine Showbiz Icons: Actors and Musicians Who Have Gone Too Soon"] WOWBatangas.com.'' 09-20-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> * Hunyo 7 - [[Danilo Lagbas]] (56), politiko * [[Hunyo 24]] – [[Erlinda Espiritu]] (82), abogado at unang babaeng Pilipino na nagtapos sa [[Harvard University]] * [[Hulyo 22]]: ** [[Gilbert Perez]] (48), direktor ng pelikula at TV ** Abbo de la Cruz (45), direktor ng pelikula na kilala rin bilang ''Rico Mambo'' * [[Agosto 14]] – Jose Blanco (76), pintor * Agosto 16 - Lucrecia Roces Kasilag (90), ''national artist'' * [[Agosto 28]]: ** [[Mang Pandoy]] (63), street vendor at media icon ** [[Zorayda Sanchez]] (57), komedyante sa pelikula at TV * [[Setyembre 1]] – [[Dely Magpayo]] (87), radio host na kilala bilang ''Tia Dely'' * [[Setyembre 12]] – [[Pacita Madrigal-Nagbabala]] (97), dating [[Senador ng Pilipinas|Senador]] * [[Setyembre 26]] – [[Cirio H. Santiago]] (72), direktor ng pelikula * [[Oktubre 13]] – [[Khryss Adalia]] (62), direktor ng pelikula at telebisyon * [[Oktubre 18]] – [[Alfredo E. Evangelista]] (82), arkeologo, ang nakatuklas sa [[Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna]] * Oktubre 19 - Rosario Amante (71), politiko at dating alkalde ng [[Cabadbaran]] * Oktubre 25 -- Reynaldo Malazo, Bise-alkalde ng [[San Manuel, Tarlac]].<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 19]] – Eulogio Borres (89), Alkalde ng [[Cebu City]] (1963–66; 1968–79), politiko * [[Nobyembre 27]] – [[Armand Fabella]] (78), [[Kagawaran ng Edukasyon]] (1992–94), pangulo ng [[Jose Rizal University]] * Disyembre 4 - Manuel Yan (88), Heneral, diplomatiko at tagapamagitan ng kapayapaan * Disyembre 5 -- Ma. Rosario Lopez Janolo, Ambassador ng [[Pilipinas]] sa [[Africa]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/137965/news/philippine-ambassador-to-africa-passes-away "Philippine ambassador to Africa passes away"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 12-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Disyembre 7 -- [[Marky Cielo]] (20), aktor<ref name="wowbatangas.com"/><ref>''[http://tenminutes.ph/10-filipino-celebrity-deaths-that-shocked-the-whole-nation/ "10 Filipino Celebrity Deaths That Shocked The Whole Nation"] tenminutes.ph.'' 07-31-2014. Hinango 10-18-2016.</ref><ref>''[http://definitelyfilipino.com/blog/pinoy-stars-who-died-youngaj/ "Remembering our Pinoy Stars Who Died Young"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161017124047/http://definitelyfilipino.com/blog/pinoy-stars-who-died-youngaj/ |date=2016-10-17 }} Definitely Filipino''^TM. 04-19-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|2008}} [[Kategorya:2008 sa Pilipinas]] jicxfd0g4p24h4j3ctrdyqodg13t1yj 2231308 2231306 2026-10-04T08:16:25Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231308 wikitext text/x-wiki Ang artikulong ito ay nagbibigay ng isang pangkalahatang-ideya sa mga pinakamahahalagang mga kaganapang nangyari sa taong '''2008 sa Pilipinas'''. == Panunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]] (hanggang Nobyembre 17); [[Juan Ponce Enrile]] (mula Nobyembre 17) ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]] (hanggang Pebrero 5); [[Prospero Nograles]] (mula Pebrero 5) * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Reynato Puno]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 2 - Si ''Lieutenant General'' Pedrito Cadungog ay itinalaga bilang bagong kumander ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|''Philippine Air Force'' (PAF)]]. * Enero 9 -- Dalawang tao ang namatay at maraming nasugatan sa pagdiriwang ng [[Itim na Nazareno]] sa [[Quiapo]], [[Maynila]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/75885/news/ulatfilipino/prusisyon-ng-itim-na-nazareno-sa-quiapo-dinagsa-ng-deboto "Prusisyon ng Itim na Nazareno sa Quiapo dinagsa ng deboto"] ''[[GMA Network|GMA News Online.]]'' 01-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Enero 14—Lumaya na si Norberto Manero mula sa Bilibid sa pagpapahintulot ng Kalihim ng Hukom na si [[Raul Gonzales]]. * Enero 18 - Ibinasura ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang apila ni [[Loren Legarda]] na naghain laban sa pagkahalal sa Pangalawang Pangulo sa [[Halalang pampanguluhan sa Pilipinas, 2004|Halalan ng 2004]]. Ayon kay Legarda, si [[Noli de Castro]] ay nagwagi sa halalan sa pamamagitan ng pandaraya. === Pebrero === * Pebrero 1 -- Lumago ang [[ekonomiya]] ng [[Pilipinas]] sa pagtaas ng 7.3% ng ''[[gross domestic product]]'' nito. Ito ang pinakamataas sa nakaraang 31 taon. * Pebrero 4-5 -- Bumoto ang [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] upang palitan ang [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Ispiker ng Kapulungan]] na si [[Jose de Venecia, Jr.]] ng Ikaapat na Distrito ng [[Pangasinan]], ni [[Prospero Nograles]] ng Unang Distrito ng [[Lungsod ng Davao]]. Nahalal bilang bagong ''Speaker'' si [[Prospero Nograles|Nograles]] at pinalitan si [[Jose de Venecia, Jr.|de Venecia]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/79265/news/nation/174-solons-oust-jdv-nograles-of-davao-city-is-new-speaker "174 solons oust JDV; Nograles of Davao City is new Speaker"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 02-05-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> * Pebrero 8 -- Si [[Jun Lozada|Rodolfo "Jun" Lozada]], isang opisyal kasama ng [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman (Pilipinas)|DENR]], ay tumestigo sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kaugnay sa katiwalian sa kontrata ng kasunduan sa ''National Broadband Network''-ZTE.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/80253/news/nation/joker-lozada-appears-credible-but "Joker: Lozada appears credible but…"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 02-12-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Pebrero 14—Sa [[Pilipinas]], hinimok ng mga "kupidong" raliyista na mag-salita na si [[Romulo Neri]] tungkol sa kasunduan sa ZTE. * Pebrero 20 - Dahil sa malakas na ulan, lalo na sa [[Silangang Samar|Eastern Samar]] noong huling linggo, 13 patay at dose-dosenang nasugatan. Ang mga bayan ng [[Jipapad, Silangang Samar|Jipapad]] at [[Maslog, Silangang Samar|Maslog]] ay lubog sa tubig at ang Katayuan ng Sakuna ay ipinahayag. * Pebrero 29 - Sa [[Maynila]], nagwelga ang sampu-sampung libong mga tao laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. Ang kagyat na dahilan ay ang iskandalo sa katiwalian sa pagkakaloob ng isang ''national broadband network'', kung saan ang presidente at ang kanyang asawa ay kasangkot. === Marso === * Marso 11 ** Nabigla si [[Panfilo Lacson]] nang magsinungaling ang "sorpresang-testigo" na si Leo San Miguel hinggil sa pagtanggap ng lagay kaugnay ng [[kasunduang NBN-ZTE]]. ** Nasa [[Pilipinas]] ang mga [[Republikang Popular ng Tsina|opisyal ng Tsina]] upang suriin ang mga paratang na katiwalian sa pakikipagugnayan sa pamahalaan. ** Libu-libong mamamayan ang nahintil sa [[Lungsod ng Maynila|Maynila]] dahil sa welga ng mga [[Dyipni|nagmamaneho ng dyipni]]. ** Nilagdaan na ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang 1.2 trilyong pambansang puhunan ng [[Pilipinas]] para sa 2008. * Marso 16—Sa larangan ng [[boksing]], nagwagi ang [[Pilipinas|Pilipinong]] si [[Manny Pacquiao]] sa tunggali laban kay [[Juan Manuel Marquez]] ng [[Mehiko]]. [[Talaksan:Corazon Aquino 1986.jpg|thumb|Dating Pangulo [[Corazon Aquino]]]] * Marso 24—Inanunsyo ng pamilya ni [[Corazon Aquino|Corazon "Cory" Aquino]] na ang dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] ay naghihirap sa ''colon cancer'', [[Bituka|isang sakit sa bituka]], ayon na rin sa mga [[Panggagamot|manggagamot]].<ref>''[http://www.cbsnews.com/news/philippines-icon-corazon-aquino-has-cancer/ "Philippines Icon Corazon Aquino Has Cancer"] [[CBS|CBS News]].'' 03-24-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> === Abril === * Abril 8 - Siyam (9) na sundalo ay hinatulan ng mahabang panahong pagkabilanggo para sa kanilang mga bahagi sa [[Pag-aalsa sa Oakwood]] noong 2003. Ang dalawang lider, Gerardo Gambala at Milo Maestro Campo, ay parehong hinatulan ng 40 taon sa bilangguan. * Abril 14 - Si Marianito Roque ay hinirang ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] bilang Kalihim ng Paggawa at Pagtatrabaho bilang kapalit ni [[Arturo Brion]]. === Mayo === * Mayo 16—Walong empleyado at isang security guard ng sangay ng ''[[Masaker sa RCBC Cabuyao|Rizal Commercial Banking Corporation]]'' (RCBC) sa [[Cabuyao|Lungsod Cabuyao, Laguna]] ang binaril at napatay sa isang panloloob sa bangko. Ayon sa pulisya, isa na ito sa mga pinakamadugong pagnanakaw sa bangko sa kasaysayan ng Pilipinas. * Mayo 19 - Ang ''Tropical storm'' Halong ay pumatay ng hindi bababa sa 37 mga tao sa Pilipinas at libu-libong tao ang nawalan ng tirahan. Ang mga lalawigan ng [[Pangasinan]], [[La Union]], [[Benguet]] at [[Zambales]] ang pinakamatinding tinamaan nito. * Mayo 27—Ginanap ng ''[[Meralco|Manila Electric Company]]'' ang kanyang taunang ''stockholders meeting'', na tumagal ng higit sa 13 oras, ang pinakamahabang pulong ng mga ''stockholder'' sa kasaysayang ''corporate'' ng Pilipinas. * Mayo 29 - Isang pambobomba sa [[lungsod ng Zamboanga]], dalawang tao ang patay at 23 katao ang nasugatan. === Hunyo === * Hunyo 5 ** Dalawang sunog sa isang ''slum area'' sa distrito ng [[Tondo, Maynila|Tondo]], [[Maynila]], 6 katao ang patay at nasa 3,000 mga tao ang nawalan ng tirahan. ** Ang ''National Statistics Office'' (NSO) ay nag-publish ng ''inflation rate'' para sa buwan ng Mayo 2008. Ang implasyon sa 9.6% ang pinakamataas na sa loob ng siyam na taon, kung saan ang ''inflation'' ay 10.5% noong Enero 1999. Ang kalakip na sanhi ay mataas na presyo ng pagkain at gasolina ng pamahalaan. * Hunyo 6 - Isang silid ng ospital sa [[Makati|Lungsod Makati]] ay isinara ni Alkalde [[Jejomar Binay]], isang beses sa isang buwan, nang hindi bababa sa 25 mga sanggol ang namatay sa ''sepsis''. * Hunyo 8-17—Isang ''camera team'' ng [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]], kasama ang isang propesor ng ''[[Pamantasang Estatal ng Mindanao|Mindanao State University]]'', ay dinukot ng mga kasapi ng pangkat terorista [[Abu Sayyaf]] sa lalawigan ng [[Sulu]] (Hunyo 8). Si ''cameraman'' Angelo Valderama ay pinakawalan mula sa dinukot na grupo ng ABS-CBN, pagkatapos magbayad ng dalawang milyong piso para sa ''"board and lodging"'' (Hunyo 12). Ang natitirang sa dinukot na grupo ng ABS CBN ay pinakawalan din. Ang [[Pamamahayag|mamamahayag]] sa telebisyon na si [[Ces Drilon]], ''cameraman'' Jimmy Encarnacion, at propesor Octavio Dinampo ay walang ransom na binayad, ayon sa mga pulis (Hunyo 17). * Hunyo 20 - Ang ''Typhoon'' Fengshen ([[Bagyo]]ng Frank) ay tumama sa kalupaan ng [[Samar (lalawigan)|Samar]]. Nang sumalanta sa [[Pilipinas]], hindi bababa sa 640 mga tao ang patay, at libo-libong tao ang napilitang lumikas. Sa partikular, ang lalawigan ng [[Iloilo (lalawigan)|Iloilo]] ay malubhang apektado. {{Main|Bagyong Frank}} [[Talaksan:Princess of the Stars August 2008.jpg|thumb|Ang ''MV Princess of the Stars'' na lumubog noong Hunyo 21, 2008 sa panahon ng Bagyong Frank.]] * Hunyo 21—Ang ''MV Princess of the Stars'', na pag-aari ng ''Sulpicio Lines'' na lulan ang 626 pasahero at 121 miyembro ng ''crew'', ay lumubog sa dagat malapit sa [[Pulo ng Sibuyan]]. * Hunyo 28 - Si [[Manny Pacquiao]] ay nanalo ng pandaigdigang titulo ng WBC sa kategoryang ''lightweight'' sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], sa laban kontra kay David Diaz. === Hulyo === * Hulyo 3 ** Sa [[Pasig|Lungsod Pasig]], isang dating representante at masugid na aktibista ng karapatang pantao na si Bono Adaza Gay, tatlong dating koronel ng hukbo at isang dating opisyal ng pulis ang naaresto sa kasong pagbabalak sa isang kudeta laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Isang pag-atake ng granada sa isang panaderya sa [[Nabunturan]] sa isla ng [[Mindanao]], apat na tao ang patay at 11 iba pa ang nasugatan. Pinaghihinalaan ng pulisya na ang pag-atake ay ginawa ng mga miyembro ng [[Bagong Hukbong Bayan]] bilang paghihiganti sa pagtangging magbayad ng "rebolusyonaryong" buwis sa grupo. * Hulyo 8 - Sa [[Luzon]], ang ikalawang lindol sa loob ng tatlong araw. Ang lindol na may lakas na ''magnitude'' 5.4 sa ''[[Eskalang sismolohikong Richter|Richter scale]]'' ay walang pinsalang idinulot. Ang ''epicenter'' bago ang tatlong araw ay nasa layong humigit-kumulang sa 100 kilometro sa silangan ng [[Baler, Aurora|Baler]], ayon sa [[Surian ng Pilipinas sa Bulkanolohiya at Sismolohiya|PHIVOLCS]]. [[Talaksan:ShariffKab.jpg|thumb|Kinaroroonan ng [[Shariff Kabunsuan|Lalawigan ng Shariff Kabunsuan]] na binuwag ng 2008 at ibinalik sa [[Maguindanao|Lalawigan ng Maguindanao]].]] * Hulyo 17—Sa botong 8-6, pinawalang-bisa ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang pagbuo ng [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Shariff Kabunsuan]]. * Hulyo 21 - Sunog sa isang ''slum area'' sa distrito ng [[Paco, Maynila|Paco]] sa [[Maynila]], daan-daang tao ang nawalan ng tirahan. * Hulyo 25—Isang eroplano ng ''Qantas'' mula [[Greater London|London]] papuntang [[Melbourne]], [[Australia]] ang napilitang lumapag sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino|Maynila]] dahil sa pagkakabutas ng pusilahe habang nasa himpapawid. * Hulyo 26—Sa [[Lungsod ng New York|New York]], napili ng G-77 at ng [[Tsina]] ang [[Embahada|kinatawan]] ng [[Pilipinas]] na si Jimmy D. Blas para mangasiwa sa resolusyon na magpapahintulot sa [[United Nations|UN]] na magpatuloy sa pagbibigay ng mga pagsasanay para sa mga diplomata ng mga umuunlad na bansa. * Hulyo 28—Sinabi ng [[Pangulo ng Pilipinas]] na si [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa kanyang ika-8 [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]] na hindi niya hahayaang may magbanta sa kaligtasan ng [[Pilipinas]]. === Agosto === * Agosto 4 - Hinarang ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] ang paglagda ng isang kasunduang pangkapayapaan sa pagitan ng pamahalaan ng Pilipinas at ng ''[[Moro Islamic Liberation Front]]'' na mangyayari sana noong Agosto 15. * Agosto 5 - Inihayag ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] na ang ''inflation'' noong Hulyo ay 12.2%. Ang ibig sabihin, ito ang pinakamataas na ''inflation'' sa loob ng 17 taon. * Agosto 11 - Sa lalawigan ng [[Cotabato (lalawigan)|North Cotabato]] ay nasa 130,000 mga tao ang lumikas matapos ilunsad ng militar ng Pilipinas noong Linggo (Ago. 10) ang isang opensiba matapos mapaso ang ultimatum sa mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] na iwanan ang ilang mga nayon ng nakararaming Kristiyano. * Agosto 18 ** Tatlumpu't-pito (37) katao ang namatay sa pag-atake ng rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]]. Humigit-kumulang sa 44,000 mga tao ang lumikas. Ang mga rebelde ay nabigo ng pagharang sa kasunduang pangkapayapaan ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] noong Agosto 4. ** Pinamunuan ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagtatalaga ng wangis ng mukha at ulo ni [[Ninoy Aquino]] sa ''Terminal'' 3&nbsp;ng [[Pandaigdigang Paliparan ng Ninoy Aquino]] sa [[Maynila]]. * Agosto 21 - Hinagupit ng ''Typhoon'' Nuri (pangalang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko|PAGASA]]: Karen) ang hilagang Luzon. Labing-apat na mga tao ang nasawi at ang pinsala ay tinatayang umabot sa higit sa bilyong piso. * Agosto 25—Nawala ang komunikasyon ng isang eroplanong panghatid na ''C-130'' ng ''[[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|Philippine Air Force]]'', ilang sandali matapos umalis mula sa ''Davao Airport''. Pinaniniwalaang bumagsak ito sa [[Golpo ng Davao]]<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/156186/news/government-aircraft-accidents "Government aircraft accidents"] [[GMA Network|GMA News]].'' 04-08-2009. Hinango 09-24-2016.</ref> sa baybayin ng [[Lungsod ng Dabaw|Lungsod Davao]]. Dalawa sa siyam na miyembro ng ''crew'' ay natagpuang patay. Ang iba ay pinaniniwalalang namatay na rin. * Agosto 29—Tumanggap ng gantimpalang salapi mula sa pamahalaan ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang tatlong [[Pilipinas|Pilipinong]] <nowiki/>manlalarong pang-[[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008|Olimpiko 2008]]. === Setyembre === * Setyembre 24 ** Nagdulot ng pagbaha at pagguho ng lupa sa [[Luzon]] at [[Kabisayaan]] ang [[bagyo]]ng si ''Hagupit'', kilala rin bilang ''Nina''. ** Ipinagbawal sa [[Pilipinas]] ang mga produktong [[gatas]] mula sa [[Tsina]] dahil sa pagkakasakit ng mga kabataang Intsik. === Oktubre === * Oktubre 4 ** Padalang salapi ng mga [[Pilipinas|Pilipinong]] nasa ibang [[Talaan ng mga bansa|bansa]] apektado ng kasalukuyang sitwasyong pinansiyal ng mundo. ** Inihayag ng kompanyang ''American International Group'' na ipagbibili nito ang ''Philamlife''. ** Antas sa pagkakaroon ng [[Kanser sa suso|kanser]] sa [[Suso (anatomiya)|suso]] sa [[Pilipinas]] pinakatamaas sa [[Asya]]. ** Mga [[Mga Pilipino|Pilipinong]] napalayas mula sa [[Sabah]] binugbog ng mga pulis ng [[Malaysia]]. * Oktubre 7 ** Pinarangalan ang 13-anyos na [[Pilipinas|Pilipinang]] iskeyter na si Anna Isabela "Issai" Villafuerte ng [[Senado ng Pilipinas]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125328/news/ulatfilipino/13-anyos-na-pinay-skater-pinarangalan-ng-senado "13-anyos na Pinay skater pinarangalan ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Dinepensahan ng [[Malakanyang]] ang desisyon ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]] na palayain si Claudio Teehankee, Jr.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125416/news/nation/palace-defends-arroyo-decision-to-release-teehankee "Palace defends Arroyo decision to release Teehankee"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Richard Gordon]], dapat itaas sa P60 milyon ang [[pabuya]] para sa paghanap ng 3 komandante ng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]].<ref>''[http://senate.gov.ph/press_release/2008/1007_gordon1.asp "Press Release - Raise bounty for 3 MILF commanders to 60M--Gordon"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ibinasura ni [[Prospero Nograles]] ang pagbabawas sa Pambansang badyet ng 2009. ** Isang [[mambabatas]] ang naghayag ng kahalagahan ng pagkakaroon ng iisang [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|Istandard na Oras]] sa [[Pilipinas]]. ** Lumitaw na ang nawawalang saksi sa pagsabog sa [[Batasang Pambansa]] na si Ikram Andama.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125467/news/nation/missing-batasan-blast-witness-resurfaces "Missing Batasan blast 'witness' resurfaces"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Niratipikihan na ng Senado ang ASEAN Charter.<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/10/07/08/senate-approves-ratified-asean-charter "Senate ratifies ASEAN Charter"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 10-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 8 ** Nahukay ang [[fetus]] at [[bomba]] sa [[Sta. Maria, Bulacan]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125494/news/ulatfilipino/fetus-bomba-nahukay-sa-sta-maria-bulacan "Fetus, bomba nahukay sa Sta. Maria, Bulacan"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Muling iginiit ang P3,000 dagdag-sahod para sa mga kawani ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125500/news/ulatfilipino/p3-000-wage-hike-sa-govt-employees-muling-iginiit "P3,000 wage hike sa govt employees muling iginiit"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Planong silipin ng [[Senado ng Pilipinas|senador]] ang kitang salapi ng mga kompanya ng langis.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125580/news/ulatfilipino/kita-ng-mga-oil-firms-planong-silipin-ng-senador "Kita ng mga oil firms planong silipin ng senador"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iniulat na ang mga magulang ni Maureen Hultman galit dahil sa pagpapalaya kay Claudio Teehankee, Jr.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125594/news/ulatfilipino/magulang-ni-maureen-galit-sa-pagpapalaya-kay-teehankee-report "Magulang ni Maureen galit sa pagpapalaya kay Teehankee - report"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Bong Revilla]], 85% ng kanayunan sa [[Pilipinas]] salat sa malinis na [[tubig]].<ref>''[http://senate.gov.ph/press_release/2008/1008_revilla1.asp "Press Release - REVILLA BILL TO AID WATERLESS BARANGAYS"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iniulat na ang pagbabalik ng [[Piso ng pilipinas|piso]] kada litrong presyo ng langis ipatutupad sa [[Huwebes]] ng umaga.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125798/news/ulatfilipino/p1-l-oil-price-roll-back-ipatutupad-sa-huwebes-ng-umaga-report "P1/L oil price roll back ipatutupad sa Huwebes ng umaga - report"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tumaas ang bayad sa [[kuryente]] para sa [[MERALCO]] tumaas. * Oktubre 9 ** Sinabing ang pagdaraos ng mga [[kapistahan]] ay pahirap lamang sa mga [[Tao|mamamayan]]. ** Napabalitang ang mga [[tsinelas]] at [[sapatos]] ay nakakasunog ng [[balat]]. ** Nakaalis na si Teehankee Jr. mula sa Bagong Pambansang Bilangguan para bigyan daw ng isa pang pagkakataon.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125867/news/ulatfilipino/teehankee-umalis-na-sa-nbp-dapat-bigyan-daw-ng-pagkakataon "Teehankee umalis na sa NBP; Dapat bigyan daw ng pagkakataon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-08-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Pabor ang alyansa ng mga guro sa pagpapataw ng buwis sa ''text''. ** Nagbawas ang Kompanyang UniOil ng singil sa [[Gasolina|krudo]] ng 2 [[Piso ng Pilipinas|piso]] bawat litro. ** Kinumpirma ni [[Eduardo Ermita]] ang pagbibitiw sa tungkulin sa [[Malakanyang|Palasyo]] ni [[Sergio Apostol]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/125992/news/nation/ermita-confirms-apostol-resignation-from-palace-post ''"Ermita confirms Apostol resignation from Palace post"''] ''[[GMA Network|GMA News Online]].'' 10-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ipinahayag ni [[Eduardo Ermita]] na ang langis na nakuha sa [[Palawan]] pwedeng gasolina.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126026/news/ulatfilipino/langis-na-nakuha-sa-palawan-pwedeng-gasolina-ermita "Langis na nakuha sa Palawan pwedeng gasolina -- Ermita"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-09-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 10 ** Balak ibalik ang mga [[gatas]] na may ''melamine'' sa [[Tsina]]. ** P8.50 bawat litro ang dapat pang ibigay ng mga kompanya ng langis pabalik sa mga mamimili. ** Iniakyat na ni [[Mar Roxas]] ang petis­yong di-pagsali sa pagbabayad ng buwis sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng Pilipinas. ** Pabor na ang 163 mambabatas sa ''ChaCha'' o pagbabago ng Konstitusyon ng 1987. ** Naghahanda na ang mga babaeng [[boksingero]] na ibandila ang galing ng [[Pinay]]. ** Ipinasara ni [[Alfredo Lim]] ang 29 tindahang tagapagpalit ng salapi. ** Ikinasa ang bagong kaso ng pagkatanggal sa tungkulin laban kay [[Gloria Arroyo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126339/news/ulatfilipino/impeachment-case-ikinasa-vs-arroyo "Impeachment case ikinasa vs Arroyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Ayon kay [[Manny Villar]], hindi nagpabaya ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] sa kanilang tungkulin.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126307/news/ulatfilipino/senado-di-nagpabaya-sa-trabaho-villar "Senado 'di nagpabaya sa trabaho - Villar"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 11 ** Pabor ang 25 [[babae]]ng kongresista sa panukalang batas hinggil sa Kalusugang [[Sistemang reproduktibo|Pangreproduksiyon]] o [[Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012|"''RH Bill''"]]. ** Ayon sa [[Komisyon ng Karapatang Pantao]], ang kaso ng biglaang pagkawala at pagkamatay ay bumaba. ** Ayon sa [[Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Enerhiya]], ang mga kompanya ng langis ay di-puwedeng diktahan sa halaga.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126353/news/ulatfilipino/doe-oil-companies-di-pwedeng-diktahan-sa-presyo "DOE: Oil companies 'di pwedeng diktahan sa presyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-10-2008. Hinango 10-22-2016. </ref> ** Nahuli ang ika-10 pinaghihinalaan lumapastangan ng isang 16-taong babae sa [[Lungsod ng Navotas|Navotas]] noong 2001. * Oktubre 12 ** Naaprubahan na ang Pambansang badyet na nagkakahalagang 1.415-Trilyong [[Piso ng Pilipinas|Piso]] para sa taong 2009 sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** [[Pamahalaan]] dapat magkaroon ng kontrol sa regulasyon ng presyo ng mga produktong [[karne]]. ** Nagpahayag ng pagkadismaya si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] sa mabagal na pagbaba ng presyo ng mga produktong petrolyo ayon kay [[Eduardo Ermita]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126483/news/ulatfilipino/ermita-arroyo-dismayado-sa-oil-price-rollback "Ermita: Arroyo dismayado sa oil price rollback"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-11-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ipinaliwanag ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Panfilo Lacson|Lacson]] ang pagsang-ayon sa ''Japan Philippines Economic Partnership Agreement''.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126494/news/ulatfilipino/lacson-nagpaliwanag-sa-boto-sa-jpepa "Lacson nagpaliwanag sa boto sa Jpepa"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-11-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 13 ** Ayon sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], dawit si Palparan sa pananambang. ** Ikinasa ang ikaapat na impeachment laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. ** Pasado na ang Badyet ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]] na 5.495 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] para sa taong [[2009]] sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Alan Peter Cayetano]], dapat bawasan ang badyet ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]], at dapat dagdagan ang pondong pang-imprastraktura.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126773/news/ulatfilipino/badyet-ng-afp-pinababawasan-infra-funds-pinadagdagan "Badyet ng AFP pinababawasan, infra funds pinadagdagan"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-13-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 14 ** Ayon sa [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], labag sa Konstitusyon ang MOA-AD ng [[Republika]] ng [[Pilipinas]] at [[MILF]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126978/news/ulatfilipino/sc-moa-ad-ng-rp-at-milf-labag-sa-konstitusyon "SC: MOA-AD ng RP at MILF labag sa Konstitusyon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Ronaldo Zamora]], mahalaga ang suporta ni [[Jose de Venecia, Jr.|Joey De Venecia]] sa impeachment laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/126961/news/ulatfilipino/suporta-ni-jdv-sa-impeachment-mahalaga-zamora "Suporta ni JDV sa impeachment mahalaga - Zamora"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tinukoy ng Kagawaran ng Pangisdaan at Yamang Dagat ang dahilan ng pagkamatay ng mga [[isda]] sa [[Angat]] [[dam]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127042/news/ulatfilipino/dahilan-ng-fish-kill-sa-angat-dam-tinukoy-ng-bfar "Dahilan ng fish kill sa Angat dam tinukoy ng BFAR"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nais ipasiyasat sa [[Konggreso ng Pilipinas|Kamara]] ang pagdeport ng [[Malaysia]] sa mga [[Pinoy]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127015/news/ulatfilipino/pagdeport-ng-malaysia-sa-mga-pinoy-nais-ipasiyasat-sa-kamara "Pagdeport ng Malaysia sa mga Pinoy nais ipasiyasat sa Kamara"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Lalong naghihirap ang mga probinsiya. ** Solong napanalunan ang mahigit kumulang 131 milyong [[Piso ng Pilipinas|pisong]] jackpot sa Lotto. * Oktubre 15 ** Ayon kay senador [[Francis Pangilinan]], pwede pang mababaligtad ang desisyon ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] sa MOA-AD.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127078/news/ulatfilipino/8-7-boto-desisyon-ng-sc-sa-moa-ad-mababaligtad-pa-ayon-sa-senador "8-7 boto: Desisyon ng SC sa MOA-AD mababaligtad pa, ayon sa senador"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinigil sa [[Moscow]] ang dating opisyal ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] at kanyang [[asawa]] dahil sa dalang [[euro]]s.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127061/news/ulatfilipino/sobra-sa-limit-ex-pnp-official-asawa-pinigil-sa-moscow-dahil-sa-dalang-euros "Sobra sa limit: Ex-PNP official, asawa pinigil sa Moscow dahil sa dalang euros"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-14-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinu­gutan ng ulo ang isang [[Pinoy]] sa [[Saudi Arabia]]. ** Nasabat  ang libong materyales ng [[bomba]] sa [[Batangas]]. ** Nagtagisan sa Cinemanila ang 100 [[Pelikula]] mula sa 35 limang mga [[bansa]]. ** Ideneklara ang Besang Pass na isang pambansang pamana ng [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. * Oktubre 16 ** Ayon sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]], walang iregularidad sa bitbit na pera sa [[Moscow]] .<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127295/news/ulatfilipino/bitbit-na-pera-sa-moscow-walang-iregularidad-ayon-sa-pnp "Bitbit na pera sa Moscow walang iregularidad, ayon sa PNP"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Hinikayat ng mga [[senador]] ang [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] na igalang ang desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127254/news/ulatfilipino/milf-hinikayat-na-igalang-ang-desisyon-ng-sc "MILF hinikayat na igalang ang desisyon ng SC"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-15-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Naglagak ang [[Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] ng salaping gugulin para sa krisis. ** Ayon kay [[Eduardo Ermita]], hindi na daw aapela ang [[Palasyo ng Malakanyang|Palasyo]] sa desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] sa MOA-AD. ** Ayon sa isang [[obispo]] ng [[Catholic Bishops’ Conference of the Philippines|CBCP]], pag-aakasaya lamang ng oras ang kasong pampanunungkulan laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. * Oktubre 17 ** Dinoble ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang insurance sa deposito.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127502/news/ulatfilipino/insurance-sa-deposito-dinoble-ng-senado "Insurance sa deposito dinoble ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nabihag ang 21 [[Pinoy]] seamen sa [[Somalia]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127495/news/ulatfilipino/21-pinoy-seamen-nabihag-sa-somalia "21 Pinoy seamen nabihag sa Somalia"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Pinapaniwalaang napatay ang 13 rebelde mula sa [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] sa [[Maguindanao]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127484/news/ulatfilipino/13-milf-pinapaniwalaang-nalagas-sa-maguindanao "13 MILF pinapaniwalaang nalagas sa Maguindanao"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-16-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nahatulan ng bitay sa pamamagitan ng ''firing-squad'' ang [[Pinay]] sa [[Taiwan]]. ** Ipinatupad ang halagang Piso bawas presyo sa produktong petrolyo. ** Nalason ang 24 mag-aaral sa tuba-tuba sa [[Mambajao, Camiguin]]. * Oktubre 18 ** Aalamin ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pinagmulan ng '''contingency fund''<nowiki/>' ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] sa [[Moscow]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127798/news/ulatfilipino/pinagmulan-ng-contingency-fund-ng-pnp-sa-moscow-aalamin-ng-senado "Pinagmulan ng 'contingency fund' ng PNP sa Moscow aalamin ng Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-17-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Tinapatan ng Seaoil ang halagang 3 piso kada litrong bawas presyo sa krudo ng Flying V.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127725/news/ulatfilipino/rollback-na-p3-l-sa-diesel-ng-flying-v-tinapatan-ng-seaoil "Rollback na P3/L sa diesel ng Flying V tinapatan ng Seaoil"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-18-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Lumusot sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]] ang panukalang ipagbawal ang 'Muslim' o 'Christian' tag sa [[isinasakdal|akusado]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127717/news/ulatfilipino/panukala-na-ipagbawal-ang-muslim-o-christian-tag-sa-akusado-lusot-sa-kamara "Panukala na ipagbawal ang 'Muslim' o 'Christian' tag sa akusado lusot sa Kamara"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-18-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** May posibilidad na bumalik sa 30 piso kada litro ang presyo ng produktong petrolyo. ** Isinusulong ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Richard Gordon]] ang pagpapataw ng buwis sa ''telecommunications companies''. * Oktubre 19 ** Nais ipabenta ng kinatawan ng Cagayan de Oro na si [[Rufus Rodriguez]] ang [[bigas]] na mayaman sa ''iron''.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/127951/news/ulatfilipino/bigas-na-mayaman-sa-iron-ipinapabenta-ng-solon "Bigas na mayaman sa iron ipinapabenta ng solon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-17-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nakalusot si [[Romulo Neri]] sa ''broadband scandal''. ** Hinamon ng kinatawan ng Bayan Muna na si Teddy Casiño si Angelo Reyes. ** [[Jocelyn Bolante|Jocelyn ‘JocJoc’ Bolante]]. darating na sa [[Pilipinas]] ngayong linggo. * Oktubre 20 ** Susubukang pagbatiin ni dating pangulong [[Joseph Estrada]] sina [[Manny Villar]] at [[Panfilo Lacson]]. ** Isasalubong ang s''ubpoena'' sa retiradong [[heneral]] na si Eliseo dela Paz. ** Sinuspinde ng [[Sandiganbayan]] ang Alkalde ng bayan ng [[Rodriguez, Rizal|Rodri­guez]] sa [[lalawigan]] ng [[Rizal]] at tatlo pa nitong kasama. ** Idiniin sina [[Eddie Villanueva|Bro. Eddie]] at isang [[obispo]] sa ikaapat na impeachment laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. ** minaliit ng Simbahang [[katoliko]] ang survey ng SWS . ** Ayon sa mga konggresista, hindi raw magtatagumpay ang ikaapat na impeachement laban sa [[pangulo]] at agad itong mababasura. * Oktubre 21 ** Ipinanukala sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang pagbabawal sa pag-aangkat ng [[gatas]] mula sa bansang [[Tsina]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128149/news/ulatfilipino/pagbabawal-sa-pag-aangkat-ng-china-milk-ipinanukala-sa-senado "Pagbabawal sa pag-aangkat ng China milk ipinanukala sa Senado"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-20-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon sa pinakahuling survey ng SWS, 20 milyong [[Pilipino]] ay gutom. ** Tinabla ni [[Panfilo Lacson]] si dating pangulong [[Joseph Estrada]]. ** Ayon sa [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] at sa Kagawaran ng pagkain at mga gamot, negatibo sa melamine ang 18 produktong de-lata. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|Senadora]] [[Miriam Defensor Santiago|Miriam Santiago]], mga nagpasimula ng ikaapat na kasong impeachment laban kay [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] ay parang [[langaw]] at [[lamok]]. * Oktubre 22 ** Hindi makikialam ang [[Palasyo ng Malakanyang|Palasyo]] sa mga kasong posibleng kaharapin ng dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si Jocelyn Bolante.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128500/news/ulatfilipino/bolante-di-raw-makaaasa-ng-tulong-sa-palasyo "Bolante 'di raw makaaasa ng tulong sa Palasyo"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-21-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iminungkahi ni [[Juan Edgardo Angara]] ang surpresang drug test sa mga tsuper ng mga [[pampublikong sasakyan]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/128437/news/ulatfilipino/surprise-drug-test-sa-mga-drayber-ng-puvs-iminungkahi "Surprise drug test sa mga drayber ng PUVs iminungkahi"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-21-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Iprinisinta ni [[Miriam Defensor–Santiago|Miriam]] ang sarili bilang [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]. ** Ayon kina [[Senado ng Pilipinas|Senadora]] [[Loren Legarda]] at kinatawan ng Partido Pampolitika na CIBAC na si [[Joel Villanueva|Joel Villa­nueva]], korupsiyon ang pangunahing dahilan ng pagkagutom ng mga [[Pinoy]]. * Oktubre 23 ** Ayon sa [[Konggreso ng Pilipinas|mababang kapulungan]], itinuturong may sala si [[Bayani Fernando]] sa EDSA ''crash''. ** Ayon kay Bayani, ang pagtaas ng singil sa [[kuryente]] ay may ‘basbas’ ng [[Palasyo ng Malakanyang|palasyo]]. ** Naghugas kamay si [[Ronaldo Puno]] sa tinaguriang ''Euro Generals''. * Oktubre 24 ** Pinaaresto ni [[Senado ng Pilipinas|senadora]] [[Miriam Defensor-Santiago|Miriam Santiago]] si Eliseo Dela Paz dahil sa hindi pagsipot sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Hindi kuntento ang [[Palasyo ng Malakanyang|Malakanyang]] sa piso-pisong bawas sa presyo ng mga produktong petrolyo. ** Ibinasura ng prosecutor ng [[Lungsod ng Makati]] ang kaso laban kay Doktor Manuel Calayan. * Oktubre 25 ** Pinatay sa pananambang ang Bise-alkalde ng [[San Manuel, Tarlac]]. Ipinahayag noong Okt. 27 na away sa lupa ang maaaring dahilan nito.<ref name=":0">[http://www.gmanetwork.com/news/story/129438/news/ulatfilipino/vice-mayor-sa-tarlac-pinatay "Vice mayor sa Tarlac pinatay!"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nagwagi ang [[Magsasaka|magsasakang]] [[Pinoy]] sa isang ''marathon'' sa bansang [[Guam]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129409/news/ulatfilipino/pinoy-farmer-wagi-sa-guam-marathon "Pinoy farmer wagi sa Guam marathon"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Patay ang 6 [[sundalo]] sa pananambang ng mga [[rebelde]] sa [[Compostela Valley]] sa [[Mindanao]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129401/news/ulatfilipino/6-sundalo-patay-sa-ambush-ng-mga-rebelde-sa-mindanao "6 sundalo patay sa ambush ng mga rebelde sa Mindanao"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-25-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 26 ** Natangay sa isang turista ang 1.26 Milyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] sa isang resort sa [[Bohol]]. ** Umapela si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Richard Gordon]] kay [[Pangulo|pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na palayain na ang 120 maysakit at matatandang babaeng bilanggo.<ref>''[http://www.senate.gov.ph/press_release/2008/1026_gordon1.asp "Press Release - Gordon seeks freedom of 120 sick and elderly women inmates"] [[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-26-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 27 ** Walang epekto ang pagsuporta ni [[Jose de Venecia, Jr.|Joey de Venecia]] sa ikaapat na pagsasakdal sa pamumuno ni [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Itinakas ng mga rebeldeng [[Bagong Hukbong Bayan]] o NPA ang 7 bilanggo. ** Pinapaaresto na ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Manny Villar]] si [[Joc-joc Bolante]]. <ref>''[http://www.senate.gov.ph/press_release/2008/1027_villar1.asp "Press Release - STATEMENT ON BOLANTE:"]'' ''[[Senado ng Pilipinas|Senate of the Philippines]].'' 10-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 28 ** Dumating sa bansa si [[Jocelyn Bolante|Jocelyn ‘JocJoc’ Bolante]]. ** Sinampahan ng kasong kriminal sa [[Ombudsman]] sina Eliseo Dela Paz at 3 pang Euro general. ** Umalis ng bansa si [[Jose de Venecia, Jr.|Joey de Venecia]] na hindi napirmahan ang ikaapat na pagsasakdal kay [[Pangulo|pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]]. * Oktubre 29 ** Nilinaw ng [[Meralco]] na 5 porsyento (5%) lamang at hindi tatlumpu't anim na porsyento (36%) ang kanilang itataas ng singil nila sa [[kuryente]]. ** Hinihingi ni ''Jocjoc Bolante'' sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ng [[Pilipinas]] ang pansamantalang pagharang sa Arrest Warrant . ** Ipinamigay ng [[Palasyo ng Malakanyang|palasyo]] ang 4.5 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]]. ** Pinauwi ang isang [[pinay]] DH sa [[Saudi Arabia]] pinauwi dahil sa kakaibang pagkilos nito.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/129946/news/ulatfilipino/2-buwan-pa-lang-pinay-dh-tinakasan-ng-bait-pinauwi-sa-pinas "2 buwan pa lang: Pinay DH 'tinakasan ng bait' pinauwi sa Pinas"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-28-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Panfilo Lacson]], mananagot si Jesus Verzosa sa iskandalo ng mga [[heneral]] na galing sa [[Moscow]]. * Oktubre 30 ** Inakusahan ni [[Jinggoy Estrada]] ang dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]] na umaarte lamang. ** Namatay sa aksidente ang dalawang anak ng isang opisyal ng [[Kagawaran ng Kalakalan at Industriya (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalakalan at Industriya]]. ** Minaliit ng Simbahang [[Katoliko]] ang banta ng kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Raul Gonzalez]]. ** Tutulong na rin ang [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mababang Kapulungan]] sa pag-iimbestiga sa ''fertilizer fund scam'' na kinakasangkutan ng dating opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]]. ** Hinamon ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Escudero]] ang Kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Raul Gonzalez]] na kasuhan ang limang [[obispo]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/130493/news/ulatfilipino/gonzalez-hinamon-na-kasuhan-ang-5-anti-arroyo-bishops "Gonzalez hinamon na kasuhan ang 5 anti-Arroyo bishops"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 10-30-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Oktubre 31 ** Normal ang [[kalusugan]] ng dating Opisyal ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Nagsoli ng pera sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]]. ang dalawa sa walong tinaguriang Euro generals na nanggaling sa [[Moscow]]. ** Hindi kuntento ang [[Palasyo ng Malakanyang|Malakanyang]] at Kamara sa bawas presyo na ipinatupad ng mga kompanya ng produktong [[petrolyo]]. === Nobyembre === * Nobyembre 1 ** Sinabi ni Dating kalihim ng [[Kagawaran ng Tanggulang Pambansa (Pilipinas)|Kagawaran ng Tanggulang Pambansa]] na si Fortunato Abat na ang kalakasan ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ay ang pagkakawatak-watak ng oposisyon. ** Kumontra si [[Bayani Fernando]] sa balak na buwagin ang Sanggunian ng Kabataan. ** Tahimik ang [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] tungkol sa perang dala ni dela Paz. * Nobyembre 2 ** Nagwagi ang mga estudyanteng [[Pilipino]] ng 39 na medalya sa tagisan ng talino sa [[sipnayan]] sa bansang [[Thailand]]. ** Napatay ang 19 na hinihinalang rebeldeng [[MILF]] sa bakbakan sa [[Mindanao]]. * Nobyembre 3 ** Nagwagi ang boksingerong [[Pinoy]] na si [[Nonito Donaire]] sa kanyang kalabang si Moruti Mthalane ng [[South Africa]]. ** Hindi umano makikialam ang [[Palasyo ng Malakanyang]] sa imbestigasyon ng [[Senado ng Pilipinas|senado]] sa kaso ni [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Tiniyak ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Alan Peter Cayetano|Alan Cayetano]] ang pag-usad ng imbestigasyon ng [[Senado ng Pilipinas|senado]] kay [[Jocelyn Bolante]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/131059/news/ulatfilipino/pag-usad-ng-senate-probe-kay-bolante-tiniyak-ni-alan-cayetano "Pag-usad ng Senate probe kay Bolante, tiniyak ni Alan Cayetano"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-03-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Sinimulan na ng Manila Electric Company o [[Meralco]] ang pagbabalik sa consumer ng deposito sa [[kuntador ng kuryente]]. * Nobyembre 4 ** Wal umanong epekto ang Halalan sa [[Estados Unidos]] sa [[Pilipinas]]. ** Iginiit ni [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Pangilinan]] ang pagkilos ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] sa pagsasalba sa [[Mga Pilipino|Pinay]] sa [[Taiwan]]. ** Ipinahayag ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] na nasusuka rin siya sa mga tarpaulin ni [[Bayani Fernando]]. ** Namatay ang Konsehal at [[tanod]] ng [[barangay]] sa [[Lungsod]] ng [[Calamba, Laguna]]. * Nobyembre 6 ** Ipininagdiriwang sa Pilipinas ang ika-18 taong pagkakatatag ang [[Nagsasariling Rehiyon ng Muslim sa Mindanao]]. * Nobyembre 7 ** Ipinahayag ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] ang paglilimita sa [[Medya]] na makita ang mga impormasyon sa blotter. * Nobyembre 8 ** Inamin ng mga kamag-anak ng dinukot na nars sa [[Basilan]] noong [[Hulyo 7|ika-7 ng Hulyo]] na nagbigay sila ng [[Piso ng Pilipinas|P]]1.8 milyon [[Piso ng Pilipinas|pisong]] ransom.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/132309/news/ulatfilipino/nurse-na-dinukot-sa-basilan-nakalaya-raw-sa-p1-8-m-ransom "Nurse na dinukot sa Basilan nakalaya raw sa P1.8 M ransom"] ''[[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Nabigong mahalal sa [[Pandaigdigang Hukuman ng Katarungan]] si [[Miriam Defensor-Santiago]]. ** Ayon kay [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Francis Escudero]], "Dramatitis" ang sakit umano ni [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/132335/news/ulatfilipino/escudero-sakit-ni-bolante-dramatitis "Escudero: Sakit ni Bolante 'dramatitis'"] [[GMA Network|GMA News Online]]''. 11-08-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Na-abswelto na sa [[Russia]] ang mga tinaguriang Euro generals.  [[Talaksan:Karla Henry.jpg|thumb|Nakoronahang ''Miss Earth 2008'' ang kinatawan ng Pilipinas na si [[Karla Henry]].]] * Nobyembre 9 ** Nakoronahang ''[[Miss Earth]]'' 2008 ang kinatawan ng Pilipinas na si [[Karla Henry]] sa gabi ng koronasyon sa ika-8 na edisyon ng patimpalak na ginanap sa ''Clark Expo Ampitheater'', [[Angeles|Lungsod Angeles]]. Siya ang kauna-unahang Pilipinang nanalo ng nasabing titulo. ** Humingi ng tulong ang mga [[Pilipino]]ng [[Muslim]] kay [[Papa]] [[Benedicto XVI]] para sa pagtatapos ng kaguluhan sa [[Mindanao]]. ** Itinalaga si Armando Velasco ng [[Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera]] bilang ''commissioner'' ng [[Komisyon sa Halalan]]. * Nobyembre 10 ** Makikipagpulong ang Punong Ministro ng [[Thailand]] na si Somchai Wongsawat kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Tiniyak ni [[Papa]] [[Benedicto XVI]] na ipapanalangin niya ang kapayapaan sa [[Mindanao]]. * Nobyembre 13 -- Nailagay ang 30 sa 51 kamerang pangmasid sa kahabaan ng mga pangunahing lansangan sa [[Kalakhang Maynila]], partikular na sa [[EDSA]], para makatulong sa pagtanaw ng mga sumusuway na mga nagmamaneho, mga tiwaling pulis trapiko, mga aksidente, at iba pang mga suliranin sa daan.<ref>[https://article.wn.com/view/2008/11/07/51_surveillance_camera_ng_MMDA_ikakabit_bago_matapos_ang_tao/ "51 surveillance camera ng MMDA ikakabit bago matapos ang taon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127072054/https://article.wn.com/view/2008/11/07/51_surveillance_camera_ng_MMDA_ikakabit_bago_matapos_ang_tao/ |date=2024-11-27 }} ''WorldNews''. 11-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 14 ** Nilinis ni [[Jocelyn Bolante|Jocelyn 'Jocjoc' Bolante]] ang pangalan ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa makontrobersyang 728 milyong [[Piso ng Pilipinas|pisong]] pondo para sa mga fertilizer. ** Ayon kay Binibining [[Pilipinas]] World Danielle Kirsten Muriel Castaño handa na umano siya na sumabak sa gaganaping 2008 [[Miss World|''Miss World'']] na gaganapin sa [[Timog Aprika]]. * Nobyembre 15 ** Naghangad ng dayalogo ang [[Catholic Bishops’ Conference of the Philippines]] sa mga mambabatas ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. ** Labing-apat na aspirante sa posisyon sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa pagreretiro ni Ruben T. Reyes. * Nobyembre 16 ** Binigyan ng laya ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|Palasyo]] ang Kalihim ng [[Kagawaran ng Pagsasaka (Pilipinas)|Kagawaran ng Pagsasaka]] na si [[Arthur Yap]] na tumestigo sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Nasa [[Arabyang Saudi]] ang 931 [[Pilipino|Pilipinong]] Muslim para sa ''pilgrimage''. * Nobyembre 17 -- Naiangat ng mga [[Pinoy]] na manlalaro ng [[ahedres]] ang katayuan upang makihati sa ika-14 na puwesto sa ginaganap na tagisan sa [[Alemanya]]. * Nobyembre 18 -- Nagbitiw bilang Pangulo ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Manny Villar]] at si [[Juan Ponce Enrile]] ang nahalal na kapalit. * Nobyembre 19 ** Ideneklara ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na labag sa [[Saligang Batas]] ang pagkakahirang sa 16 na [[bayan]] <nowiki/>bilang mga [[lungsod]]. ** Ginunita ang ugnayan ng [[Pilipinas]] sa [[Pranses]] sa [[Pamantasang Ateneo de Manila]]. ** Nilagdaan ng [[Pilipinas]] at [[Tsina]] ang pagtutulungan sa patuloy na pagpapayabong ng sistemang pangkatarungan ng dalawang panig. * Nobyembre 20 ** Tiniyak ni [[Eduardo Ermita]] na bababa na sa puwesto si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa taong 2010. ** Nanatili pa ring pinuno ng Komitiba ng Bughaw na Laso si [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Alan Peter Cayetano]]. * Nobyembre 21 ** Ibinasura ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] ng Pilipinas ang hiling ng bansang [[Kuwait]] na dagdagan ang bilang ng mga eroplanong lumilipad na may rutang [[Kuwait]] - [[Pilipinas]]. ** Ayon kay [[Prospero Nograles]], pumirma ang 163 mambabatas sa resolusyong pagpapalit ng uri ng pamahalaan ng Pilipinas. * Nobyembre 22 ** Isinugod sa ospital sa [[Japan]] si unang ginoong [[Jose Miguel Arroyo]]. ** Idenaklarang labag sa [[Saligang Batas]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] ang MoA-AD.  * Nobyembre 23 ** Nakabalik na sa [[Pilipinas]] si unang ginoong [[Jose Miguel Arroyo]] matapos makalabas sa ospital sa [[Japan]]. ** Napagkalooban ng iskolarsyip ng [[Kagawaran ng Agham at Teknolohiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Agham at Teknolohiya]] ang 320 estudyanteng tapos ng [[kolehiyo]]. * Nobyembre 24 -- Nagpasalamat ang Kalihim Heneral ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na si [[Ban Ki-moon]] sa mainit na pagtanggap ng mga [[Pilipino]] sa pagbisita nya dito sa bansa. * Nobyembre 25 ** Nilinis ng [[Sandiganbayan]] ang dating kalihim ng [[Kagawaran ng Katarungan (Pilipinas)|Kagawaran ng Katarungan]] na si [[Hernando Perez]] sa kasong ''graft'' at pagnanakaw. ** Sinabi ng Komite ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] na ‘guilty’ ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa mga paglabag sa karapatang pantao. * Nobyembre 26 ** Nabasura na sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]] ang ikaapat na pagsasakdal laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Itinulak na umabot hanggang [[2011]] ang ermino ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Mahigit 12 beses bumiyahe sa ibang [[bansa]] si [[Jocelyn Bolante|Jocjoc Bolante]]. ** Dismayado ang ilang [[Senado ng Pilipinas|Senador]] sa desisyon ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]]. * Nobyembre 27 ** Pinagbawalan ang [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na magdeklara ng resulta ng gaganaping [[plebisito]] para sa paghahati sa [[lalawigan]] ng [[Quezon]].<ref>''[http://news.abs-cbn.com/nation/regions/11/27/08/sc-bars-comelec-proclamation-quezon-plebiscite-result "SC bars COMELEC proclamation of Quezon plebiscite result"] [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN News]].'' 11-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> ** Binalaan si [[Jocelyn Bolante]] na ipakukulong ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] kung patuloy na iiwas sa mga tanong ng mga [[Senado ng Pilipinas|Senador]].<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/136152/news/ulatfilipino/bolante-binalaang-ipakukulong-ng-senado "Bolante binalaang ipakukulong ng Senado"] [[GMA Network|''GMA News Online'']]. 11-27-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 28 ** Pinayuhan nina [[Senado ng Pilipinas|senador]] [[Aquilino Pimentel Jr.]] at [[Panfilo Lacson]] si dating ispiker [[Jose de Venecia]] na isiwalat sa Senado ang mga ebidensyang hawak nya laban kay pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Dinagdagan ng 188.3 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] ang Pambansang Salaping gugulin para sa taong [[2009]]. * Nobyembre 29 -- Binasura rin ng Kinatawan ng [[Albay]] na si [[Edcel Lagman]] at iba pang kaalyado ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagbabago ng [[Saligang Batas]]. * Nobyembre 30 ** Hindi pinayagan ng Komitiba ng Bughaw na Laso ng [[Senado ng Pilipinas]] ang kahilingan ni [[Jocelyn Bolante]] makalaya na sa kustodiya ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]]. ** Nanawagan rin ang bansang [[Hapon]] sa muling pagbubukas ng usaping pangkapayapaan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[MILF]]. ===Disyembre === * Disyembre 1 ** Pumayag ang mga samahang pang-[[transportasyon]] sa panibagong bawas pasahe. ** Pinuri ng [[Punong-bayan]] ng [[Lungsod ng Tarlac]] na si Genaro Mendoza ang desisyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] na ibalik muli sa pagiging [[bayan]] lamang ang 16 na naideklara nang [[lungsod]]. ** Suportado ng [[Nagkakaisang Kaharian]] ang muling pagbubukas ng usaping pangkapayapaan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] at [[MILF]]. * Disyembre 2 ** Minaliit ng mga [[Senado ng Pilipinas|senador]] ang 167 lagda ng mga [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mambabatas]] para sa Asambleyang Pang-[[Saligang Batas]]. ** Itinalaga ang Mababang kalihim ng [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas (Pilipinas)|Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]] na si Rafael Seguis na mamumuno sa bagong tatag na lupon sa usaping pangkapayapaan sa [[MILF]].  * Disyembre 3 ** Nakabalik na sa bansa ang 580 mga [[Pilipino]]ng ''stranded'' sa [[Thailand]]. ** Ginanap ang pagpupulong ng mga lider para Kagalingang Panlipunan ng [[Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] sa [[Manila Hotel]]. * Disyembre 4 ** Ikinasa ang pagbaba ng pamasahe sa mga pampublikong sasakyan sa [[Disyembre]] 15. ** Nakauwi na lahat ng mga ''stranded'' na mga [[Pinoy]] sa [[Bangkok]], [[Thailand]]. * Disyembre 5 ** Nangunguna ang [[Pilipinas]] sa talaan ng mga piratang DVD at CD. ** Nagbawas sa singil sa [[kuryente]] ang [[Meralco]] simula ngayong [[buwan]]. ** Pinalalayas ng ilang mambabatas ang Ambasador ng [[Thailand]] sa [[Pilipinas]]. ** Pinuri ng Pamahalaan ng [[Japan]] ang pagsang-ayon sa kasunduan sa pagitan ng [[Pilipinas]] at [[Japan]] sa JPEPA. ** Naghain ng petisyon sina dating [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulong]] [[Teofisto Guingona]] at dating Pangulo ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]] na si [[Jovito Salonga]] laban sa kasunduan sa pagitan ng [[Japan]] at [[Pilipinas]]. ** Inaprubahan ng pamahalaan ng bansang [[Libya]] ang pagpapahaba pa ng pamamalagi ng Internasyonal na Grupong Tagamasid sa bansa. * Disyembre 6 ** Handang hadlangan ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Juan Ponce Enrile]] ang dagdag na taon sa termino ni pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. ** Pinuri nang isang bahagi ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]] ang isang paaralan sa [[Mountain Province|Bulubunduking Lalawigan]] na nasa ilalim nang pamamahala ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]]. ** Umugong sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] ang pagkakaroon umano ng kudeta doon. * Disyembre 7 ** Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Oscar de la Hoya]]. ** Namatay ang 16 katao sa putukan sa [[Parañaque]] sa pagitan ng holpader at mga [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|pulis]]. ** Pinarangalan ang Konsulado ng [[Pilipinas]] sa [[Monaco]]. * Disyembre 8 -- Nanawagan ang dating Pangulong [[Joseph Estrada]] sa publiko na dumalo sa gagawing rally laban sa balak ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kongreso]] na palawigin ang termino ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]]. * Disyembre 9 ** Namatay ang 55 [[Tao|katao]] sa dalawang [[araw]] na bakbakan sa [[Basilan]]. ** Tutungo si Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ng [[Qatar]] para tingnan ang kalagayan ng mga trabaho ng mga [[Pinoy]] doon. ** Nasa [[Saudi Arabia]] ang Tagapagtatag at Pinuno ng MNLF na si Nur Misuari kasama ang sampu pang opisyal ng MNLF para sa Makkah hajj.  * Disyembre 10 ** Pinayuhan nina [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Francis Pangilinan]] at [[Pinuno ng Minorya sa Senado ng Pilipinas|Pinuno ng Minorya ng Senado]] na si [[Aquilino Pimentel Jr.]] si [[Manny Pacquiao]] na huwag nang pumasok sa [[politika]]. ** Nangamba si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Panfilo Lacson]] na baka isabotahe ang gaganaping malawakang kilos-protesta ng mga ayaw sa pagbabago ng [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saling Batas]] ngayong darating na Disyembre 12. * Disyembre 11 ** Namatay ang 4 na [[Pinoy]] sa aksidente sa [[Canada]]. ** Nagwelga ang 80 mga [[nars]] na [[Pinoy]] sa [[Saudi]]. ** Pinalaya ng mga pirata ang 17 [[Pinoy]] sa [[Somalia]]. * Disyembre 12 ** Inaprubahan sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ang salaping gugulin ng [[Komisyon sa Halalan]] na nagkakahalagang 5.48 bilyong [[Piso ng Pilipinas|piso]] inaprubahan. ** Dumating sa [[Mountain Province]] ang labi ng kauna-unahang aktor na Igorot na si [[Marky Cielo]]. * Disyembre 13 ** Nasa [[Qatar]] si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa tatlong [[araw]] na opisyal na pagbisita. ** Nagbawas ang mga kompanya ng langis ng [[Piso ng Pilipinas|Piso]] kada litro sa produktong [[petrolyo]]. ** Humihingi ng tulong ang Embahador ng [[Arabyang Saudi|Kaharian ng Arabya]] sa [[Pilipinas]] para maaresto ang isang 'sheikhs’ na may kaso. ** Ayon sa opisyal ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]], bibigyang laya ang mga [[Bata|batang]] mandirigma ng [[MILF]]. * Disyembre 14 ** Isusulong pa rin umano sa taong [[2009]] ang panukalang batas hinggil sa Kalusugang [[Sistemang reproduktibo|Pangreproduksiyon]] o "[[Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012|RH Bill]]". ** Aabandunahin na umano ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang Kapulungan]] ang Constituent assembly. ** Hindi sang-ayon ang mga mamamayan ng [[lalawigan]] ng [[Quezon]] sa paghahati. * Disyembre 15 ** Epektibo ang [[Piso ng Pilipinas|P]]7.50 minimum na pasahe sa lahat ng pampa­saherong jeepney at [[Piso ng Pilipinas|P]]9 naman sa mga bus. ** Namatay ang 22 [[Tao|katao]] at 15 pa nawawala sa paglubog ng isang banka sa [[Aparri, Cagayan]]. * Disyembre 16 ** Sinuspinde ang ''text promo'' ng mga kompanya ng Cellphone. ** Nakabalik sa [[bansa]] si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] at ibinalitang may nakuhang pamumuhunan na nagkakahalagang isang [[Bilyon|bilyong]] [[Piso ng Pilipinas|Piso]]. ** 'In demand’ ngayon sa bansang [[Hapon]] ang [[saging]] dahil nakakapagpapayat umano ito. * Disyembre 17 ** Nakamit ng [[Pilipinas]] ang ikalimang pwesto sa una nitong pagsabak sa pandaigdigang kompetisyon ng 'football' na ang mga manlalaro ay mga walang tirahan. ** Nakamit ng isang [[Pinoy]] ang gintong medalya sa palakasan sa larangan ng 'junior wushu' sa ginanap na pandaigdigang kompetisyon sa Bali, [[Indonesya]]. ** Isinabatas ni Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ang pagsusulong nang paggamit ng hindi nauubos na pinagkukunan ng enerhiya. ** Tatakbo si [[Manny Pacquiao]] bilang kinatawan ng [[Saranggani]] sa darating na halalan. * Disyembre 18 -- Hindi naaprubahan sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|mababang kapulungan]] sa huli nitong pulong ngayong taon ang pambansang salaping gugulin ng [[Pilipinas]] para sa susunod na [[taon]]. * Disyembre 19 -- Ipinag-utos ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] sa mga ahensiya ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] ang pagsagip sa [[ilog]] [[Pasig]] na maituturing na isang mahalagang bahagi ng ating [[kasaysayan]]. * Disyembre 23 -- Naglaan ang bansang [[Australia]] ng 144 [[Milyon|milyong]] [[Piso ng Pilipinas|piso]] para sa programang kontra [[malaria]]. * Disyembre 24 -- Hinangad ng mga opisyal ng [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] ang pagbabawal sa paggamit ng anumang paputok kapag [[pasko]] at bagong-taon. * Disyembre 26 -- Niyanig ng lindol na may lakas na 6.1 sa tala ang iba't-ibang bahagi sa [[Mindanao]]. ==Mga paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "''special holidays''," mga nasa regular na istilo ay ang "''regular holidays''." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " * [[January 1|Enero 1]] – Unang Araw ng Bagong Taon * Pebrero 25 – ''[[Rebolusyong EDSA ng 1986]]'' * Marso 20 -- [[Huwebes Santo]] * Marso 21 – [[Biyernes Santo]] * Marso 22 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 -- [[Araw ng Kagitingan]] * Mayo 1 – [[Araw ng Paggawa]] * Hunyo 12 – [[Araw ng Kalayaan]] * Agosto 21—Araw ni Ninoy Aquino * Agosto 25 – Araw ng mga Bayani * Oktubre 1-- [[Eid al-Fitr]] * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 2 -- ''[[Araw ng mga Kaluluwa]]'' * Nobyembre 30 – Araw ni Bonifacio * Disyembre 25 – [[Araw ng Pasko]] * Disyembre 30 – Araw ni Rizal * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Mga Pelikula == ==Palakasan== * [[Marso 15]], '''Boxing''' – Si [[Manny Pacquiao]] ang naging kampeon ng Ring Magazine at WBC super featherweight nang talunin niya si [[Juan Manuel Márquez]] sa pamamagitan ng split decision.<ref>{{cite news |title=Nakuha ni Pacquiao ang titulo ng WBC mula kay Marquez |url=http://www.gmanews.tv/unfinishedbusiness/story/84991/Pacquiao-takes-WBC-title-from-Marquez |work=GMA News|date=2008-03-16 |access-date=2008-03-19 }}</ref> * [[Hunyo 28]], '''Boxing''' – Nanalo si [[Manny Pacquiao]] laban kay [[David Díaz (boksingero)|David Díaz]] sa pamamagitan ng knockout sa ikasiyam na round upang mapanalunan ang titulo ng WBC lightweight.<ref>{{cite balita|url=http://www.gmanews.tv/story/103956/Pacquiao-KOs-Diaz-in-9th-round-for-4th-world-title |title=Pinalo ni Pacquiao si Diaz sa ika-9 na round para sa ika-4 na world title |work=GMA News|date=2008-06-29 |access-date=2008-06-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522061815/http://www.gmanews.tv/story/103956/Pacquiao-KOs-Diaz-in-9th-round-for-4th-world-title |archive-date=2011-05-22 }}</ref> * [[Agosto 8]]–[[Agosto 24|24]], '''Kaganapang Pang-isports''' – Ang Ang [[Pilipinas]] ay nakikipagkumpitensya sa [[2008 Summer Olympics]] sa [[Beijing, China]]. Ang bansa ay kinakatawan ng 15 atleta, na nakipagkumpitensya sa 17 na kaganapan sa 8 isport. * [[Setyembre 25]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[Ateneo Blue Eagles]] sa pamamagitan ng pagtalo sa [[De La Salle Green Archers]] ng 2-0 sa kanilang huling serye upang mapanalunan ang kanilang ikaapat na titulo sa kalalakihan sa [[UAAP Season 71|UAAP Championships]]. * [[Setyembre 29]], '''Basketball''' – Nanalo ang [[San Beda Red Lions]] sa pamamagitan ng pagtalo sa [[JRU Heavy Bombers]] ng 2-1 sa kanilang huling serye upang mapanalunan ang kanilang ikatlong titulo sa kalalakihan sa [[NCAA Season 84|NCAA Championships]]. * [[Disyembre 6]], '''Boksing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Oscar de la Hoya]] pagkatapos ng walong round sa isang laban na tinaguriang [[The Dream Match]]. Nang hindi masagot ni De La Hoya ang kampana para sa ikasiyam na round, opisyal na itong isang [[Technical knockout]]. ==Libangan at kultura== Seksyon para sa Broadcasting, libangan, teatro at kultura (kaugnay ng mga pelikula, at mga parangal) {{Hatnote|Para sa mga kaganapang may kaugnayan sa telebisyon ng Pilipinas noong 2008, tingnan ang [[2008 sa telebisyon ng Pilipinas]]; para sa mga pelikula, tingnan ang [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 2000]].}} * [[Mayo 11]] – [[Miss Philippines Earth 2008]], ang ika-8 edisyon ng Miss Philippines Earth pageant, ay ginanap sa [[Crowne Plaza]] [[Shopping mall|Galleria]], [[Sentrong Ortigas]], [[Manila]]. Nanalo si Miss [[Karla Henry]] ng [[Cebu]] sa pageant. * [[Nobyembre 9]] – Ang [[Miss Earth 2008]] ay pinangunahan ng Pilipinas sa [[Expo Pilipino|Clark Expo Amphitheater]] sa [[Angeles City]]. Nanalo si [[Karla Henry]] ng Pilipinas sa patimpalak. ===Konsiyerto=== * [[Abril 3]] – [[Toto (banda)|Toto]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Nobyembre 29]] – [[Christopher Cross]] at [[Workshy]] live sa [[Araneta Coliseum]] * [[Agosto 14]] – [[Panic! at the Disco]] live sa [[Araneta Coliseum]] == Kapanganakan == * Enero 12 – Kazumi Porquez, aktres * [[Enero 23]] – [[Eldrew Yulo]], himnastang * Enero 24: ** [[Chlaui Malayao]], aktres ** Nathan Prats, aktor * [[Pebrero 7]] – Antonio Vinzon, aktor * [[Abril 9]] – Keisha Serna, aktres * [[Abril 28]] – Jacob Briz, batang aktor * [[Hunyo 6]] – Naomi Park, aktres * [[Hulyo 11]] – [[Krystal Mejes]], aktres * Hulyo 31 – [[Raikko Mateo]], aktor * [[Agosto 6]] – Prinsesa Aliyah, aktres * [[Setyembre 7]] – Charlie Fleming, aktres * [[Setyembre 12]] – [[Nina Mathelus]], manlalaro ng putbol * [[Setyembre 18]] – Chunsa Jung, batang aktres * [[Oktubre 7]] – Seth dela Cruz, aktor * [[Oktubre 10]] – Sophia Reola, batang aktres * [[Nobyembre 7]] – John Philip Bughaw, batang mananayaw at aktor * [[Nobyembre 10]] – Caprice Mendez, aktres * [[Disyembre 18]] – Lee Victor, aktor == Kamatayan == * Enero 1 - Eloisa Mabutas (68), kolumnista ng ''[[Manila Times]]'' * Enero 2 - Alfredo Montelibano Jr. (74), politiko (dating gobernador ng [[Negros Occidental|lalawigan ng Negros Occidental]]) * Enero 15 - Eduardo Hontiveros (84), Heswita, kompositor at musikero * Enero 28 - Crisologo Abines (60), politiko at dating representante * Enero 29 - Reynaldo Yap (44), politiko at dating mayor * Pebrero 2 - Pedro Baban (93), dating ''brigadier general'' at unang Igorot * [[Pebrero 4]] – [[Larry Cruz]] (66), restaurateur, tagapagtatag ng LJC Restaurant Group * [[Pebrero 6]] – Stella Goldenberg Brimo (96), klasikong piyanista, dekano ng [[University of Santo Tomas|UST]] Conservatory of Music * Pebrero 8 - Victor Dominguez (69), politiko at representante. * Pebrero 13 - David Pamplona, alkalde<ref>''[http://www.philstar.com/nation/44357/batangas-mayor-killed-ambush "Batangas mayor killed in ambush"] philstar.com.'' 02-14-2008. Hinango 09-26-2016. </ref><ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/80352/news/regions/balete-town-mayor-dies-in-hospital-after-ambush "Balete town mayor dies in hospital after ambush"] GMA News Online.'' 02-13-2008. Hinango 09-26-2016.</ref> * Pebrero 29 - Tino Reynoso (52), dating manlalaro ng ''basketball'' * Marso 8 - Carol Varga (79), artista * [[Marso 10]] – [[Galo Ador, Jr.]] (39), manunulat ng Filipino Komiks * Marso 13 - [[Joseph Marañon]] (73), na gobernador sa [[Negros Occidental]] * Marso 17 - Rafael Recto (76), politiko * Marso 25 - Chito Madrigal-Collantes (86) * [[Marso 27]] – Toti Fuentes (55), pianistang jazz * Marso 28 - Nemesio Prudente (80), dating pangulo ng PUP * Marso 29 - Venicio Escolin (86), dating hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] * [[Abril 14]] – [[Olivia Cenizal]] (81), artista sa pelikula * [[Abril 16]] – [[Lucia Cunanan|Lucia "Aling Lucing" Cunanan]] (80), imbentor ng [[sisig]] * [[Abril 19]] – [[Lou Salvador, Jr.]] (67), artista ng pelikula * Abril 23 - Loreto Paras-Sulit (99), manunulat * [[Abril 27]] – Marcos Mataro (40), dating miyembro ng [[Iglesia ni Cristo]] at dating host ng [[D'X-Man]] * [[Mayo 4]] – Ramon Pagdanganan (55), dating [[Calumpit, Bulacan]] Mayor at nakababatang kapatid ng dating Gobernador [[Roberto Pagdanganan] * Mayo 8 - [[Jose Feria]] (91), dating hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]] * [[Mayo 16]] – [[Henry Canoy]] (84), founder ng [[Radio Mindanao Network]]; apo ng ABS-CBN reporter [[Jeff Canoy]] * Mayo 20 - [[Crispin Beltran]] (75), politiko at pinuno ng unyon * Mayo 25 - Dommy Ursua (72), isang dating boksingero sa kategoryang ''flyweight'' * Mayo 26: ** Dolly Aglay (42), isang mamamahayag sa ''[[Reuters]]'' at ''[[The Philippine Star|Philippine Star]]'' ** Howlin 'Dave (52), ''radio disc jockey'' * Mayo 29 - Romeo Brawner (72), komisyonado ng [[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|COMELEC]] * Hunyo 7 - [[Rudy Fernandez]] (55), aktor<ref name="wowbatangas.com">''[http://wowbatangas.com/features/death-of-philippine-showbiz-icons-actors-and-musicians-who-have-gone-too-soon/ "Death of Philippine Showbiz Icons: Actors and Musicians Who Have Gone Too Soon"] WOWBatangas.com.'' 09-20-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> * Hunyo 7 - [[Danilo Lagbas]] (56), politiko * [[Hunyo 24]] – [[Erlinda Espiritu]] (82), abogado at unang babaeng Pilipino na nagtapos sa [[Harvard University]] * [[Hulyo 22]]: ** [[Gilbert Perez]] (48), direktor ng pelikula at TV ** Abbo de la Cruz (45), direktor ng pelikula na kilala rin bilang ''Rico Mambo'' * [[Agosto 14]] – Jose Blanco (76), pintor * Agosto 16 - Lucrecia Roces Kasilag (90), ''national artist'' * [[Agosto 28]]: ** [[Mang Pandoy]] (63), street vendor at media icon ** [[Zorayda Sanchez]] (57), komedyante sa pelikula at TV * [[Setyembre 1]] – [[Dely Magpayo]] (87), radio host na kilala bilang ''Tia Dely'' * [[Setyembre 12]] – [[Pacita Madrigal-Nagbabala]] (97), dating [[Senador ng Pilipinas|Senador]] * [[Setyembre 26]] – [[Cirio H. Santiago]] (72), direktor ng pelikula * [[Oktubre 13]] – [[Khryss Adalia]] (62), direktor ng pelikula at telebisyon * [[Oktubre 18]] – [[Alfredo E. Evangelista]] (82), arkeologo, ang nakatuklas sa [[Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna]] * Oktubre 19 - Rosario Amante (71), politiko at dating alkalde ng [[Cabadbaran]] * Oktubre 25 -- Reynaldo Malazo, Bise-alkalde ng [[San Manuel, Tarlac]].<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 19]] – Eulogio Borres (89), Alkalde ng [[Cebu City]] (1963–66; 1968–79), politiko * [[Nobyembre 27]] – [[Armand Fabella]] (78), [[Kagawaran ng Edukasyon]] (1992–94), pangulo ng [[Jose Rizal University]] * Disyembre 4 - Manuel Yan (88), Heneral, diplomatiko at tagapamagitan ng kapayapaan * Disyembre 5 -- Ma. Rosario Lopez Janolo, Ambassador ng [[Pilipinas]] sa [[Africa]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/137965/news/philippine-ambassador-to-africa-passes-away "Philippine ambassador to Africa passes away"] [[GMA Network|GMA News Online]].'' 12-07-2008. Hinango 10-22-2016.</ref> * Disyembre 7 -- [[Marky Cielo]] (20), aktor<ref name="wowbatangas.com"/><ref>''[http://tenminutes.ph/10-filipino-celebrity-deaths-that-shocked-the-whole-nation/ "10 Filipino Celebrity Deaths That Shocked The Whole Nation"] tenminutes.ph.'' 07-31-2014. Hinango 10-18-2016.</ref><ref>''[http://definitelyfilipino.com/blog/pinoy-stars-who-died-youngaj/ "Remembering our Pinoy Stars Who Died Young"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161017124047/http://definitelyfilipino.com/blog/pinoy-stars-who-died-youngaj/ |date=2016-10-17 }} Definitely Filipino''^TM. 04-19-2011. Hinango 10-18-2016.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|2008}} [[Kategorya:2008 sa Pilipinas]] ifdaofxb77t25pon031ksgz84b4xq1k 0 250029 2231305 2228786 2026-10-04T08:01:05Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231305 wikitext text/x-wiki Ang artikulong ito ay nagbibigay ng isang pangkalahatang-ideya sa mga pinakamahahalagang mga kaganapang nangyari sa taong '''2007 sa Pilipinas'''. == Mga nanunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas]] (hanggang Hunyo 8);  [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] (simula Hulyo 23) ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]] ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Reynato Puno]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 4 - Siyam katao ang patay sa dagliang baha sa rehiyon ng [[Silangang Kabisayaan|Eastern Visayas]]. * Enero 9 - Ang malaking karamihan ng mga tao ay naggunita sa [[Quiapo, Maynila|Quiapo]] na ito ay ika-400 taon mula nang ang ''Black nautilus'' ay dumating mula sa [[Mehiko|Mexico]]. * Enero 12 - Ang mga lider ng mga bansang benepisyaryo ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] ay nagkasama sa ika-12 ''ASEAN Summit'' sa [[Mandaue|Lungsod Mandaue]].<ref>''[http://www.globaltimes.cn/content/1004947.shtml "Backgrounder: Chronology of ASEAN summits" (Xinhua).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907145029/http://www.globaltimes.cn/content/1004947.shtml |date=2016-09-07 }} Global Times.'' 09-06-2016. Hinango 10-15-2016.</ref> * Enero 17 - Sa [[Lungsod ng Iloilo|Lungsod Iloilo]] sinugod ng 200 opisyal ng pulisya ang kapitolyo panlalawigan upang matiyak ang paghahain ng isang deposition order laban sa gobernador Niel Tupas, Sr. * Enero 30 - Si [[Francis Escudero]], miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas para sa [[Sorsogon]], ay nagpahayag ng kandidatura sa halalan para sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 2007. * Enero 31 - Si [[Antonio Eduardo Nachura]] ay hinirang ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] bilang hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]], matapos italaga si [[Reynato Puno]] ay bilang bagong Punong Mahistrado. === Pebrero === * Pebrero 1 - Ang retiradong dating [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|hepe ng pulisya]] na si [[Hermogenes Ebdane Jr.|Hermogenes Ebdane]] ay itinalaga bilang bagong Kalihim ng Pagtatanggol. * Pebrero 2 - Sa [[Tigbao, Zamboanga del Sur]], 26 katao ang namatay sa isang aksidente sa trapiko na kinasangkutan ng isang bus at isang trak na may dalang LPG. * Pebrero 4 - Nanalo ang ''golfer'' na si Frankie Minoza sa ''Philippine Open.'' * Pebrero 11 - Ang ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|United Opposition]]'', na sa paglaon ay muling pinangalanang ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|Genuine Opposition]]'', ay nakumpleto nito ang listahan ng 12 mga kandidato para sa darating na halalan. * Pebrero 18—Nagsimula nang mangampanya ang mga kandidato para sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng [[Pilipinas]] sa susunod na halalan sa Mayo 14. === Marso === * Marso 14 - Tinapos ng pulisya ang pagbibihag sa isang silid ng korte sa [[Taguig|Lungsod Taguig]]. Ang ''hostage-taker'' na si Almario Villegas, ay nagkaroon ng hindi pagkakaunawaan sa pagmamay-ari ng lupa at nanguna sa insidente. * Marso 28 - Binihag ni Jun Ducat ang 32 mga batang mag-aaral at dalawang guro sa isang bus na malapit sa munisipyong panlungsod ng [[Maynila]]. Sumuko siya matapos ang 10 oras na walang nasaktan, matapos ang pangako sa pamumuhay at mga kondisyon para sa mga bata sa mahirap na distrito ng [[Tondo, Maynila|Tondo]]. === Abril === * Abril 16—Sinabi ni Ekmeleddin İhsanoğlu, ang ''Secretary-General'' ng ''Organization of the Islamic Conference'' na tapusin na ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at [[Moro National Liberation Front]] ang labanan, na nakapatay ng hindi bababa sa 12 katao noong nakaraang mga araw. * Abril 28 - Hindi bababa sa 7 ang namatay sa pagbagsak ng isang ''Bell Huey helicopter'' sa [[Lungsod ng Lapu-Lapu]]. Ang mga biktima ay mga pasahero ng dalawang pumapasadang traysikel. === Mayo === * Mayo 14—Ginanap ang Pambansang halalang pangkalahatan ng 2007. * Mayo 29—Nanawagan ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa pamahalaang [[Myanmar]] sa pagpapalaya kay [[Aung San Suu Kyi]] makaraang palawigin ng junta militar ng isang taon ang ''house arrest'' ng lider oposisyon ng bansang Myanmar. * Mayo 30—Nagbabala ang milantanteng [[Bagong Alyansang Makabayan]] o Bayan na sila'y magsasagawa ng malawakang kilos-protesta kapag itinuloy ng [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec ang pagbibilang sa kontrobersiyal ng "''certificate of canvass''" ng [[Maguindanao]], kung saan nakakuha ang [[TEAM Unity|Team Unity]], ang koalisyon ng administrasyong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] nang 12-0 na pagkapanalo laban sa oposisyon. Pinaghihinalaang walang halalang naganap sa naturang lalawigan. * Mayo 31 ** Apat na katao, kabilang ang isang Aleman na asawa ng isang Filipina, na dinukot noong Huwebes nang mga di kilalang armadong tao sa bayan ng [[Pikit, Cotabato|Pikit, North Cotabato]] ang pinakawalan sa kamay ng pamahalaang Pilipinas. Ang apat na katao ay sina Consuelo San Juan at Diego Daniel at ang mag-asawang Thomas Wallrath at May Sharon Jackson. ** Pinag-utos ng ''[[Ombudsman]]'' ang pagtanggal sa pwesto ng punong tagapagtuos ''(Chief accountant)'' ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]]. Sa 29-pahinang hatol nito, napatunayan ni ''Ombudsman'' Merceditas Guttierez na nagkasala si Generoso Reyes del Castillo ng ''grave misconduct, dishonesty'' at ''conduct prejudicial to the best interest of the service'' matapos siyang magsinungaling sa kanyang ''Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN).'' === Hunyo === * Hunyo 4 ** Itinakda ng [[Komisyon sa Halalan]] (Comelec) ang proklamasyon ng 10 sa 12 nanalong senador sa darating na Hunyo 6. Anim sa 10 ay miyembro ng ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|Genuine Opposition]]'', dalawa ang pambato ng [[TEAM Unity|administrasyon]] at dalawa ang kumandidato bilang independyente. ** Tinanggap ni Sen. [[Ralph Recto]] ng ''[[TEAM Unity|Team Unity]]'' na malamang ang kanyang pagkatalo sa nagdaang halalan kahit hindi pa tapos ang bilangan.Ayon sa kanya: ''“The outpouring of votes is impressive and warmly appreciated but maybe not enough to constitute a mandate to serve. It is a verdict I accept without rancor or bitterness.''Base na rin sa sariling impormasyon ng kanyang mga tauhan, tanggap niya na talo na siya. Sa pinkahuling bilang ng Comelec, naglalaro sa ika-14 na pwesto si Recto at kakailanganin ng di bababa sa 1.2 million votes para makahabol sa "''Magic 12''." * Hunyo 5 -- Naghahanda na ang [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec para sa partial proclamation sa Hunyo 6, indikasyon na tuloy na tuloy na ito. Sampung panauhin ang maaaring dalhin ng bawat ''senator-elect''. * Hunyo 6 ** Ginanap noong ika-7 ng gabi ang ''partial proclamation'' sa ''[[Sentrong Pangkumbensiyong Pandaigdig ng Pilipinas|Philippine International Convention Center]]''. Ipinoroklama ng [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec ang sampung nanalong senador sa pambansang halalan noong nakaraang buwan. Ang 10 nanalong senador ay sina [[Loren Legarda]], [[Francis Escudero]], [[Panfilo Lacson]], [[Manny Villar, Jr.|Manny Villar]], [[Francis Pangilinan]], [[Benigno Aquino III|Benigno Aquino]], [[Edgardo Angara]], [[Alan Peter Cayetano]], [[Joker Arroyo]] at [[Gregorio Honasan]]. Ang dalawang nalalabing slot sa pagka-senador ay pinagtatalunan ngayon nina [[Antonio Trillanes|Antonio Trillanes, IV]] at [[Aquilino Pimentel III|Koko Pimentel]] (nasa 11 at 12 pwesto) at [[Juan Miguel Zubiri]] na nasa 13 pwesto sa patuloy na bilangan. ** Sinampahan ng kasong ''kidnapping'' at ''serious illegal detention'' si dating Kinatawan [[Mark Jimenez]] ng misis niyang si Carol Castañeda-Jimenez. Ito ay kaugnay sa sapilitang pagdala sa kanya sa isang drug rehab center noong Mayo. ** Nadadagdagan ang mga gustong magluklok kay Senate Minority Leader [[Aquilino Pimentel, Jr.]] bilang bagong pangulo ng Senado. Ayon kay Sen. [[Panfilo Lacson]], umaabot na sa 11 ang mga senador na susuporta kay Pimentel. Karamihan umano sa mga gustong magpatalsik kay [[Manny Villar, Jr.|Villar]] ay manggagaling sa mga bagong senador. * Hunyo 7 ** Nasunog noong madaling araw ang bodegang pinaglalagyan ng mga ''ballot box'' na ipinoprotesta nina [[Lilia Pineda]] at ng natalong mga kandidato sa pagka-alkalde at bise-alkalde ng [[Mabalacat, Pampanga]]'''.''' Sa 360 ''ballot boxes'' na nakalagak doon,164 ang natupok. May 166 naman ay bahagya lang nasunog kaya posible pang mabilang. ** Mahigit 100 bahay na tirahan ng tinatayang 500 pamilya ang tinupok ng apoy noong hapon sa Cubao, [[Lungsod Quezon]]. * Hunyo 15 --  Pormal na iprinoklama bilang ika-labing-isang [[Senado ng Pilipinas|senador]] sa huling halalan si [[Antonio Trillanes IV]]. === Hulyo === * Hulyo 7 - Sa [[Jakarta]], tinalo ni Florante Condes si IBF ''minimumweight world champion'' Muhammad Rachman at sa parehong araw tinalo naman ni [[Nonito Donaire]] si IBF ''flyweight world champion'' Vic Darchinyan sa [[Bridgeport, Connecticut|Bridgeport]], [[Connecticut]]. Ito ang nagbigay sa parehong boksingerong Pilipinong kampeon sa mundo. * Hulyo 11 -- Labing-apat na mga miyembro ng ''Philippine Marines'' ay natagpuang pinugutan pagkatapos ng isang engkuwentro laban mga rebeldeng Islamiko sa [[Basilan]]. * Hulyo 20 - Tinalo ng ''[[Alaska Aces]]'' ang ''[[TNT Katropa|Talk N Text Phone Pals]]'' at nanalo sa ika-12 kampeonato ng ''[[Philippine Basketball Association]].'' * Hulyo 23 - Ipinahhayag ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] ang taunang ''[[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|State of the Nation Address (SONA)]] speech''. * Hulyo 27 - Ipinahayag ng Kagawaran ng Agrikultura na sa mga lalawigan ng [[Pampanga]] at [[Bulacan]] ay may epidemya ng lagnat sa mga baboy. === Agosto === * Agosto 9 - Hindi bababa sa 50 katao ang patay sa labanan sa isla ng Jolo sa katimugang Pilipinas, sa pagitan ng mga hukbo ng Pilipinas at mga rebeldeng Islamiko. Sa ''[[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Philippine Army]]'' ay 26 ang namatay na pinakamalalang pagkawala sa nakalipas na mga dekada. * Agosto 28 - Inaresto ng pulisyang [[Dutch|Olandes]] ang ipinatapong tagapagtatag ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] na si [[Jose Maria Sison]] sa Utrecht, [[Netherlands]], sa hinalang kinalaman nito sa pagpatay sa dalawang dating lider ng [[Bagong Hukbong Bayan]]. Pinawalang-sala siya makalipas ng dalawang linggo dahil sa kakulangan ng kongkretong katibayan. === Setyembre === [[Talaksan:Ph pres estrada.jpg|thumb|Dating pangulong [[Joseph Estrada]]]] * Setyembre 12 - Si [[Joseph Estrada]] ay napatunayang nagkasala ng espesyal na hukuman, ang [[Sandiganbayan]], para sa mga kaso ng katiwalian at [[Pandarambong sa Pilipinas|pandarambong]]. Dahil sa ang parusang kamatayan ay buwag na noong 2006, ang dating pangulo ay sinentensyahan ng ''[[reclusion perpetua]]'' o habang buhay na pagkabilanggo''.'' Habang pinawalang-sala siya at kanyang mga kasama sa iba pang mga kaso, tulad ng pagsisinungaling niya sa pagpahahayag ng kanyang ari-arian noong [[1999]]. * Setyembre 21 - Pinaalis ng militar ng Pilipinas ang anim na opisyal dahil sila umano ay naghahanda para sa isang kudeta laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. * Setyembre 30 - ''Tropical Storm'' Hanna, ikinasawi ng siyam katao sa Pilipinas. Walo sa kanila ay namatay sa pagguho ng lupa sa lalawigan ng [[Ifugao]]. Ang ikasiyam ay mula sa [[Lungsod Quezon]]. === Oktubre === *Oktubre 6 - Tinalo ng boksingerong si [[Manny Pacquiao]] ang [[Mehiko|Mehikanong]] si Marco Antonio Barrera matapos ang ''unanimous decision'' ng mga hurado sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]] at sa gayong paraan napanatili ang kanyang WBC ''super featherweight title.'' *Oktubre 19 - Pagsabog sa ''[[Glorietta|Glorietta shopping mall]]'' sa [[Makati|Lungsod Makati]], mga 11 katao ang patay at higit 100 iba pang sugatan. Pinaghihinalaang ito ay isang pambobomba. Sa mga pagsisiyasat, gayunpaman, ay napatunayang ito ay isang aksidente. *Oktubre 26 - Ginawaran ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] ng ''pardon'' si dating Pangulong [[Joseph Estrada]], pinatawad at pinalaya mula sa bilangguan pagkatapos ng kanyang [[paglilitis]]. *Oktubre 27 -- Nagtamo ng medalyang tanso si [[Catherine Perena]] sa larangan ng mabilisang [[ahedres]] sa [[Palarong Panloob ng Asya 2007]] na ginaganap sa [[Macau]], [[Tsina]]. *Oktubre 29 - Ginanap ang Halalan sa barangay at Sangguniang Kabataan sa Pilipinas. === Nobyembre === * Nobyembre 2 -- Si Mariannet Amper, isang 12-taong gulang na batang babae, na nawalan ng pag-asa sa kahirapan ng kanyang pamilya, ay nagbigti sa kanyang sarili sa loob ng kanilang pansamantalang bahay sa [[Lungsod ng Dabaw|Lungsod Davao]], isang araw pagkatapos sinabi ng kanyang ama sa kanya na hindi siya maaaring bigyan ng P100 na kailangan niya para sa isang proyekto sa paaralan.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/68149/news/specialreports/the-tragic-life-of-mariannet-amper-or-why-children-commit-suicide "The tragic life of Mariannet Amper, or why children commit suicide"] GMA News Online.'' 11-10-2007. Hinango 09-26-2016.</ref> * Nobyembre 11 --  Napanalunan ni Daryl Peach ng [[Gran Britanya|Inglatera]] ang unang posisyon sa ''Pandaigdigang Kampeonato sa Pool 2007'' na ginanap sa [[Araneta Coliseum]] sa [[Lungsod Quezon]] laban kay [[Roberto Gomez]] ng [[Pilipinas]] sa ''racks'' na 17-15. * Nobyembre 13 -- Isang pagsabog sa bulwagan ng [[Batasang Pambansa]] na gusali ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] sa [[Lungsod Quezon]] na ikinasawi ng apat na tao, kabilang ang kinatawan ng [[Basilan]] na si [[Wahab Akbar]] at nagdulot ng labintatlong sugatan.<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7092600.stm "Manila blast toll rises to four"]'' ''[[BBC|BBC News]]''. 11-14-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 15 - Iniulat ng mga tagapamagitan ang isang pambihirang tagumpay sa usapang pangkapayapaan sa pagitan ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at ang pinakamalaking separatistang Muslim na [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]]. Ang kasunduan sa mga hangganan ng bubuuing rehiyong autonomo ay inaasahan na sa 2008 ay maabot ang pangwakas na kasunduan. * Nobyembre 20 --  Nanalanta ang Bagyong Lando sa rehiyon ng [[Caraga]] na nakapatay ng pitong katao sa [[Surigao del Norte]], [[Lanao del Norte]] at [[Lungsod ng Cebu]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/69416/news/nation/lando-floods-landslides-kill-9-injure-5-ndcc "'Lando' floods, landslides kill 9, injure 5 - NDCC"] [[GMA Network|GMA News.]]'' 11-20-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 22 --  Binalaan ang [[Kabikulan]] dahil sa pagdating ng Bagyong Mina.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/69802/news/nation/mina-packs-150-kph-winds-signal-no-3-up-in-c-duanes "‘Mina’ packs 150 kph winds; signal No. 3 up in C’duanes"] [[GMA Network|GMA News]].'' 11-22-1007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 26 -- Nagbago ng direksiyon ang Bagyong Mina at tumahak patungong [[Isabela]] imbis sa Kabikulan habang tinatayang babalik ang Bagyong Lando sa lugar na responsibilidad ng [[Pilipinas]]. [[Talaksan:2007ManilaPenSiegeMap.jpg|thumb|Kinalalagyan ng ''Oakwood Premiere'' at ''Manila Peninsula Hotel'' sa Makati. Ang mga hotel ay naging lugar ng pag-aalsa ng Magdalo noong 2003 at 2007, ayon sa pagkakasunod.]] * Nobyembre 29 -- [[Himagsikan sa Manila Peninsula]]. Lumabas sa kanyang sariling paglilitis si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Antonio Trillanes IV]] ng [[Pilipinas]] at pumunta sa isang otel sa [[Lungsod ng Makati]] at hinimok si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] na bumaba. === Disyembre === * Disyembre 17 --  Nagsampa ng kaso ang [[Tala ng mga unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas|Southeastern College]] sa isang korte sa [[Kalakhang Maynila]] laban sa [[Microsoft]], sinasabing nilabag ng kumpayang pang-''[[software]]'' ang [[karapatang-ari]] nang ipinamahagi nito ang manwal sa paggamit [[Microsoft Office XP]] ng kolehiyo.<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english/2007-12/17/content_7267622.htm "Microsoft sued for copyright violation in Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121012153724/http://news.xinhuanet.com/english/2007-12/17/content_7267622.htm |date=2012-10-12 }} Xinhua English.'' 12-17-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> == Mga paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "''special holidays''," mga nasa regular na istilo ay ang "''regular holidays''." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " Ang pagdiriwang ng mga pista opisyal ay maaaring inilipat dahil sa patakarang ''"[[holiday economics]]"'' ni Pangulong Arroyo. * [[January 1|Enero 1]] – Unang Araw ng Bagong Taon * Abril 5 -- [[Huwebes Santo]] * Abril 6 – [[Biyernes Santo]] * Abril 7 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 -- [[Araw ng Kagitingan]] * Mayo 1 – [[Araw ng Paggawa]] * Mayo 14 -- Araw ng Halalan * Hunyo 12 – [[Araw ng Kalayaan]] (Dahil sa patakarang ''"holiday economics"'', ang ''working holiday'' ay sa Lunes, Hunyo 11. Mga kasiyahan at seremonya ay gaganapin pa rin sa Hunyo 12.) * Agosto 26 – Araw ng mga Bayani * Oktubre 13-- [[Eid al-Fitr]] * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 30 – Araw ni Bonifacio * Disyembre 25 – [[Araw ng Pasko]] * Disyembre 30 – Araw ni Rizal * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Aliwan at Kultura == === Mga Pelikula === * Enero 17 - Agent X44 (Star Cinema) * Pebrero 14 - Ang Pangako (GMA Films / Regal Films), Troika (Daven Productions International) * Pebrero 21 - Faces of Love * Pebrero 28 - You Got Me (Star Cinema) * Marso 13 - Siquijor: Mystic Island (Center Stage Productions) * Marso 14 - Happy Hearts (Regal Films) * Marso 20 - Pantasya (Center Stage Productions) * Marso 21 - Monay (Misteyks obda neyson address Yata) ni Mr. Shooli (Onabru Productions) * Abril 7 - Ang Cute Ng Ina Mo (Star Cinema / Viva Films) * Mayo 23 - Baliw (Redd5Luke Productions) * Mayo 30 - Paano Kita Iibigin (Star Cinema) * Hunyo 13 - Angels (Eagle Eye Productions) * Hulyo 4 - Tiyanaks (Regal Films) * Hulyo 13 - Kadin (Cinemalaya Productions) * Hulyo 27 - Ouija (GMA Films) * Agosto 29 - My Kuya's Wedding (Regal Films) * Setyembre 26 - I've Fallen for You (Star Cinema) * Oktubre 3 - Mona, Singapore Escort (Bandit Films) * Oktubre 10 - Apat Dapat, Dapat Apat: Friends 4 Lyf and Death (Viva Films) * Nobyembre 14 - One More Chance (Star Cinema) ==Palakasan== * [[Pebrero 4]], '''Golf''' – Nanalo si [[Frankie Miñoza]] sa [[Philippine Open (golf)|2007 Philippine Open]] sa Wack Wack Golf and Country Club.<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=47481 |title=Muling nagwagi si Miñoza - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222160217/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=47481 |archive-date=2008-02-22 |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 21]], '''Basketball''' – Tinanggal ng [[International Basketball Federation]] ang suspensyon ng [[Philippines men's basketball team|pambansang koponan]] kasabay ng pagkilala sa [[Samahang Basketbol ng Pilipinas|bagong pederasyon ng basketball]].<ref>[http://www.fiba.com/pages/en/news/press_article.asp?r_act_news=17971&r_cat=68&page_news=1&mySearch=&nMonth=&nYear= FIBA.com]{{dead link|date=Setyembre 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> * [[Pebrero 24]], '''Basketball''' – Tinalo ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang [[San Miguel Beermen]] sa [[2006-07 PBA Philippine Cup Finals|Philippine Cup Finals]].<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=51332 |title=Tinapos ng Gin Kings ang Beermen para sa korona - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301122910/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=51332 |archive-date=2007-03-01 |url-status=dead }}</ref> * [[Abril 15]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Jorge Solis]] sa ikawalong round upang mapanatili ang WBC International Kampeonato ng Superfeatherweight sa [[Alamodome]], [[San Antonio, Texas]]. * [[Hulyo 7]], '''Boxing''' – Sa dalawang laban sa kampeonato sa mundo, tinalo ni [[Florante Condes]] ang kampeon ng minimumweight sa [[International Boxing Federation|IBF]] na si [[Muhammad Rachman]] sa isang laban sa [[Jakarta]] at tinalo ni [[Nonito Donaire]] ang kampeon ng IBF flyweight na si [[Vic Darchinyan]] sa [[Bridgeport, Connecticut]], [[Estados Unidos]] upang maging dalawa lamang sa kasalukuyang kampeon ng mundo ng mga Pilipino. * [[Hulyo 20]], '''Basketbol''' – Tinalo ng [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]] ang [[Talk N Text Phone Pals]] upang mapanalunan ang kanilang ika-12 kampeonato sa [[Philippine Basketball Association]] sa [[2007 PBA Fiesta Conference]].<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/sports/view_article.php?article_id=77951 |title=Nakuha ng Aces ang Fiesta Cup, tinapos ang tagtuyot - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222183930/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/sports/view_article.php?article_id=77951 |archive-date=2008-02-22 |url-status=dead }}</ref> * [[Agosto 11]], '''Boxing''' – [[Gerry Peñalosa]] [[Knockout|na-knockout]] [[Jhonny González]] ng [[Mexico]] upang manalo sa [[World Boxing Organization|WBO]] Bantamweight Championship sa [[ARCO Arena]], [[Sacramento, California]]. * [[Agosto 18]], '''Baseball''' – Natalo ang mga manlalaro mula sa [[Makati]] ng mga manlalaro mula sa [[Pearl City, Hawaii]] upang matalo sa [[Junior League World Series]] sa [[Taylor, Michigan]]. * [[Setyembre 29]], '''Collegiate Basketball''' – Ang [[De La Salle Junior Archers]] at ang [[Ateneo Lady Eagles]] ay nanalo ng kani-kanilang divisional championships laban sa [[Ateneo Blue Eaglets]] at sa [[UP Lady Maroons]]. * [[Oktubre 6]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Mexico|Mexican]] [[Marco Antonio Barrera]] sa pamamagitan ng unanimous decision sa [[Mandalay Bay Resort and Casino]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]] upang mapanatili ang titulong [[World Boxing Council|WBC]] international super featherweight.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/sports/boxing/news/story?id=3052018|title=Pacquiao-Barrera: Round-by-round|date=6 Oktubre 2007}}</ref> * [[Oktubre 7]], '''Collegiate Basketball''' – Winalis ng koponan ng [[Basketball]] na [[De La Salle Green Archers]] ang [[UE Red Warriors]] ng 2-0 sa kanilang [[UAAP Season 70 basketball tournaments|final series]] upang mapanalunan ang kanilang [[UAAP Basketball Championship|ikapitong titulo ng kalalakihan]] sa [[UAAP]]. == Kapanganakan == * [[Enero 9]] – Waynona Collings, aktres, personalidad sa internet * Enero 13 – Ashley Sarmiento, aktres * Pebrero 12 – [[Esang de Torres]], mang-aawit * Pebrero 27 – Lance Lucido, aktor * Abril 7 – Marc Santiago, aktor * Abril 19 – Bimby Aquino Yap, aktor * [[Mayo 10]] – Jana Sitoy, artista at mangaawit * [[Hunyo 8]] – [[Ariana Markey]], manlalaro ng putbol * Agosto 1 – [[Marco Masa]], aktor * [[Agosto 15]] – [[Jael-Marie Guy]], manlalaro ng putbol * [[Setyembre 28]] – Cessa Moncera, aktres * [[Nobyembre 9]] – Mary Sophia Lauren King, artista * [[Nobyembre 14]] – Kaycee David, mang-aawit * [[Disyembre 11]] – Zyren Dela Cruz, artista == Kamatayan == * Enero 13 - Gido Babilonia (40), manlalaro ng ''basketball'' * Enero 15 - Pura Santillan-Castrence (101), manunulat at diplomatiko * Enero 16 - Lee Aguinaldo (73), pintor * Enero 16 - Jainal Antel Sali, Jr. (42) terorista (lider ng Islamikong terorista at malayang kilusang [[Abu Sayyaf]]) * Pebrero 1 - Generoso C. Camina (75), ''emeritus'' obispo ng Digos * Pebrero 19 - Antonio Serapio (69), politiko (Kinatawan ng [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod Valenzuela]]) * Marso 17 - Antonio M. Martinez (77), Hukom (dating Hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]) * Marso 24 - Jun Bernardino (60), ''sports director'' (dating ''board member'' ng ''[[Philippine Basketball Association]]'') * Abril 13 - Salvador J. Valdez, Jr. (70), Hukom (dating Hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]) * Abril 13 - Nicanor Yñiguez (91), politiko (dating Ispiker ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mababang kapulungan ng Pilipinas]]) * Mayo 17 - Cesar Nucum (Kuya Cesar) (73), ''radio presenter'' * Mayo 18 - [[Yoyoy Villame]] (74), mang-aawit at komedyante * Agosto 9 - Pete Roa (67), ''TV presenter'' * Agosto 18 - Vicente C. Manuel (68), obispo at apostoliko ''vicar emeritus'' ng San Jose * Agosto 27 - Ramon Zamora (72), aktor * Agosto 29 - Nenita Cortes-Daluz (68), mamamahayag sa radyo at politiko * Oktubre 18 - Juan Nicolasora Nilmar (91), emeritus obispo ng Kalibo * Oktubre 24 - Mita Pardo de Tavera (87), politiko (dating Kalihim ng Kapakanang Panlipunan at Pag-unlad) * Nobyembre 8 - Dulce Saguisag (64), politiko (dating Kalihim ng Kapakanang Panlipunan at Pag-unlad, at ang asawa ng dating Senador [[Rene Saguisag]]) * Nobyembre 13 - [[Wahab Akbar]] (47), politiko * Nobyembre 16 - Ross Rival (62), artista (''action movies'', ama ng aktres [[Maja Salvador]]) * Nobyembre 18 - Sedfrey Ordoñez (86), politiko (dating Kalihim ng Katarungan sa pamahalaan ni [[Corazon Aquino]]) * Disyembre 5th - Rene Villanueva (53) (''drama'') manunulat * Disyembre 15 - Ernest Santiago (78), ''fashion designer'' * Disyembre 15 - Ace Vergel (55), aktor * Disyembre 22 - Adrian Cristobal (75), manunulat at kolumnista. {{Taon sa Pilipinas}} == Mga sanggunian == [[Kategorya:2007 sa Pilipinas|*]] 01yabappy4udbrnjw90f3boaocfx0yh 2231349 2231305 2026-10-04T09:18:36Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231349 wikitext text/x-wiki Ang artikulong ito ay nagbibigay ng isang pangkalahatang-ideya sa mga pinakamahahalagang mga kaganapang nangyari sa taong '''2007 sa Pilipinas'''. == Mga nanunungkulan == * [[President of the Philippines|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] * [[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas]] (hanggang Hunyo 8);  [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas]] (simula Hulyo 23) ** [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)]]: [[Manny Villar, Jr.|Manuel Villar]] ** [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]: [[Reynato Puno]] == Kaganapan == === Enero === * Enero 4 - Siyam katao ang patay sa dagliang baha sa rehiyon ng [[Silangang Kabisayaan|Eastern Visayas]]. * Enero 9 - Ang malaking karamihan ng mga tao ay naggunita sa [[Quiapo, Maynila|Quiapo]] na ito ay ika-400 taon mula nang ang ''Black nautilus'' ay dumating mula sa [[Mehiko|Mexico]]. * Enero 12 - Ang mga lider ng mga bansang benepisyaryo ng [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya|ASEAN]] ay nagkasama sa ika-12 ''ASEAN Summit'' sa [[Mandaue|Lungsod Mandaue]].<ref>''[http://www.globaltimes.cn/content/1004947.shtml "Backgrounder: Chronology of ASEAN summits" (Xinhua).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907145029/http://www.globaltimes.cn/content/1004947.shtml |date=2016-09-07 }} Global Times.'' 09-06-2016. Hinango 10-15-2016.</ref> * Enero 17 - Sa [[Lungsod ng Iloilo|Lungsod Iloilo]] sinugod ng 200 opisyal ng pulisya ang kapitolyo panlalawigan upang matiyak ang paghahain ng isang deposition order laban sa gobernador Niel Tupas, Sr. * Enero 30 - Si [[Francis Escudero]], miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas para sa [[Sorsogon]], ay nagpahayag ng kandidatura sa halalan para sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 2007. * Enero 31 - Si [[Antonio Eduardo Nachura]] ay hinirang ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] bilang hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]], matapos italaga si [[Reynato Puno]] ay bilang bagong Punong Mahistrado. === Pebrero === * Pebrero 1 - Ang retiradong dating [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|hepe ng pulisya]] na si [[Hermogenes Ebdane Jr.|Hermogenes Ebdane]] ay itinalaga bilang bagong Kalihim ng Pagtatanggol. * Pebrero 2 - Sa [[Tigbao, Zamboanga del Sur]], 26 katao ang namatay sa isang aksidente sa trapiko na kinasangkutan ng isang bus at isang trak na may dalang LPG. * Pebrero 4 - Nanalo ang ''golfer'' na si Frankie Minoza sa ''Philippine Open.'' * Pebrero 11 - Ang ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|United Opposition]]'', na sa paglaon ay muling pinangalanang ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|Genuine Opposition]]'', ay nakumpleto nito ang listahan ng 12 mga kandidato para sa darating na halalan. * Pebrero 18—Nagsimula nang mangampanya ang mga kandidato para sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng [[Pilipinas]] sa susunod na halalan sa Mayo 14. === Marso === * Marso 14 - Tinapos ng pulisya ang pagbibihag sa isang silid ng korte sa [[Taguig|Lungsod Taguig]]. Ang ''hostage-taker'' na si Almario Villegas, ay nagkaroon ng hindi pagkakaunawaan sa pagmamay-ari ng lupa at nanguna sa insidente. * Marso 28 - Binihag ni Jun Ducat ang 32 mga batang mag-aaral at dalawang guro sa isang bus na malapit sa munisipyong panlungsod ng [[Maynila]]. Sumuko siya matapos ang 10 oras na walang nasaktan, matapos ang pangako sa pamumuhay at mga kondisyon para sa mga bata sa mahirap na distrito ng [[Tondo, Maynila|Tondo]]. === Abril === * Abril 16—Sinabi ni Ekmeleddin İhsanoğlu, ang ''Secretary-General'' ng ''Organization of the Islamic Conference'' na tapusin na ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at [[Moro National Liberation Front]] ang labanan, na nakapatay ng hindi bababa sa 12 katao noong nakaraang mga araw. * Abril 28 - Hindi bababa sa 7 ang namatay sa pagbagsak ng isang ''Bell Huey helicopter'' sa [[Lungsod ng Lapu-Lapu]]. Ang mga biktima ay mga pasahero ng dalawang pumapasadang traysikel. === Mayo === * Mayo 14—Ginanap ang Pambansang halalang pangkalahatan ng 2007. * Mayo 29—Nanawagan ang pamahalaan ng [[Pilipinas]] sa pamahalaang [[Myanmar]] sa pagpapalaya kay [[Aung San Suu Kyi]] makaraang palawigin ng junta militar ng isang taon ang ''house arrest'' ng lider oposisyon ng bansang Myanmar. * Mayo 30—Nagbabala ang milantanteng [[Bagong Alyansang Makabayan]] o Bayan na sila'y magsasagawa ng malawakang kilos-protesta kapag itinuloy ng [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec ang pagbibilang sa kontrobersiyal ng "''certificate of canvass''" ng [[Maguindanao]], kung saan nakakuha ang [[TEAM Unity|Team Unity]], ang koalisyon ng administrasyong [[Gloria Macapagal-Arroyo|Arroyo]] nang 12-0 na pagkapanalo laban sa oposisyon. Pinaghihinalaang walang halalang naganap sa naturang lalawigan. * Mayo 31 ** Apat na katao, kabilang ang isang Aleman na asawa ng isang Filipina, na dinukot noong Huwebes nang mga di kilalang armadong tao sa bayan ng [[Pikit, Cotabato|Pikit, North Cotabato]] ang pinakawalan sa kamay ng pamahalaang Pilipinas. Ang apat na katao ay sina Consuelo San Juan at Diego Daniel at ang mag-asawang Thomas Wallrath at May Sharon Jackson. ** Pinag-utos ng ''[[Ombudsman]]'' ang pagtanggal sa pwesto ng punong tagapagtuos ''(Chief accountant)'' ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]]. Sa 29-pahinang hatol nito, napatunayan ni ''Ombudsman'' Merceditas Guttierez na nagkasala si Generoso Reyes del Castillo ng ''grave misconduct, dishonesty'' at ''conduct prejudicial to the best interest of the service'' matapos siyang magsinungaling sa kanyang ''Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN).'' === Hunyo === * Hunyo 4 ** Itinakda ng [[Komisyon sa Halalan]] (Comelec) ang proklamasyon ng 10 sa 12 nanalong senador sa darating na Hunyo 6. Anim sa 10 ay miyembro ng ''[[Nagkakaisang Oposisyon (Pilipinas)|Genuine Opposition]]'', dalawa ang pambato ng [[TEAM Unity|administrasyon]] at dalawa ang kumandidato bilang independyente. ** Tinanggap ni Sen. [[Ralph Recto]] ng ''[[TEAM Unity|Team Unity]]'' na malamang ang kanyang pagkatalo sa nagdaang halalan kahit hindi pa tapos ang bilangan.Ayon sa kanya: ''“The outpouring of votes is impressive and warmly appreciated but maybe not enough to constitute a mandate to serve. It is a verdict I accept without rancor or bitterness.''Base na rin sa sariling impormasyon ng kanyang mga tauhan, tanggap niya na talo na siya. Sa pinkahuling bilang ng Comelec, naglalaro sa ika-14 na pwesto si Recto at kakailanganin ng di bababa sa 1.2 million votes para makahabol sa "''Magic 12''." * Hunyo 5 -- Naghahanda na ang [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec para sa partial proclamation sa Hunyo 6, indikasyon na tuloy na tuloy na ito. Sampung panauhin ang maaaring dalhin ng bawat ''senator-elect''. * Hunyo 6 ** Ginanap noong ika-7 ng gabi ang ''partial proclamation'' sa ''[[Sentrong Pangkumbensiyong Pandaigdig ng Pilipinas|Philippine International Convention Center]]''. Ipinoroklama ng [[Komisyon sa Halalan]] o Comelec ang sampung nanalong senador sa pambansang halalan noong nakaraang buwan. Ang 10 nanalong senador ay sina [[Loren Legarda]], [[Francis Escudero]], [[Panfilo Lacson]], [[Manny Villar, Jr.|Manny Villar]], [[Francis Pangilinan]], [[Benigno Aquino III|Benigno Aquino]], [[Edgardo Angara]], [[Alan Peter Cayetano]], [[Joker Arroyo]] at [[Gregorio Honasan]]. Ang dalawang nalalabing slot sa pagka-senador ay pinagtatalunan ngayon nina [[Antonio Trillanes|Antonio Trillanes, IV]] at [[Aquilino Pimentel III|Koko Pimentel]] (nasa 11 at 12 pwesto) at [[Juan Miguel Zubiri]] na nasa 13 pwesto sa patuloy na bilangan. ** Sinampahan ng kasong ''kidnapping'' at ''serious illegal detention'' si dating Kinatawan [[Mark Jimenez]] ng misis niyang si Carol Castañeda-Jimenez. Ito ay kaugnay sa sapilitang pagdala sa kanya sa isang drug rehab center noong Mayo. ** Nadadagdagan ang mga gustong magluklok kay Senate Minority Leader [[Aquilino Pimentel, Jr.]] bilang bagong pangulo ng Senado. Ayon kay Sen. [[Panfilo Lacson]], umaabot na sa 11 ang mga senador na susuporta kay Pimentel. Karamihan umano sa mga gustong magpatalsik kay [[Manny Villar, Jr.|Villar]] ay manggagaling sa mga bagong senador. * Hunyo 7 ** Nasunog noong madaling araw ang bodegang pinaglalagyan ng mga ''ballot box'' na ipinoprotesta nina [[Lilia Pineda]] at ng natalong mga kandidato sa pagka-alkalde at bise-alkalde ng [[Mabalacat, Pampanga]]'''.''' Sa 360 ''ballot boxes'' na nakalagak doon,164 ang natupok. May 166 naman ay bahagya lang nasunog kaya posible pang mabilang. ** Mahigit 100 bahay na tirahan ng tinatayang 500 pamilya ang tinupok ng apoy noong hapon sa Cubao, [[Lungsod Quezon]]. * Hunyo 15 --  Pormal na iprinoklama bilang ika-labing-isang [[Senado ng Pilipinas|senador]] sa huling halalan si [[Antonio Trillanes IV]]. === Hulyo === * Hulyo 7 - Sa [[Jakarta]], tinalo ni Florante Condes si IBF ''minimumweight world champion'' Muhammad Rachman at sa parehong araw tinalo naman ni [[Nonito Donaire]] si IBF ''flyweight world champion'' Vic Darchinyan sa [[Bridgeport, Connecticut|Bridgeport]], [[Connecticut]]. Ito ang nagbigay sa parehong boksingerong Pilipinong kampeon sa mundo. * Hulyo 11 -- Labing-apat na mga miyembro ng ''Philippine Marines'' ay natagpuang pinugutan pagkatapos ng isang engkuwentro laban mga rebeldeng Islamiko sa [[Basilan]]. * Hulyo 20 - Tinalo ng ''[[Alaska Aces]]'' ang ''[[TNT Katropa|Talk N Text Phone Pals]]'' at nanalo sa ika-12 kampeonato ng ''[[Philippine Basketball Association]].'' * Hulyo 23 - Ipinahhayag ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] ang taunang ''[[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|State of the Nation Address (SONA)]] speech''. * Hulyo 27 - Ipinahayag ng Kagawaran ng Agrikultura na sa mga lalawigan ng [[Pampanga]] at [[Bulacan]] ay may epidemya ng lagnat sa mga baboy. === Agosto === * Agosto 9 - Hindi bababa sa 50 katao ang patay sa labanan sa isla ng Jolo sa katimugang Pilipinas, sa pagitan ng mga hukbo ng Pilipinas at mga rebeldeng Islamiko. Sa ''[[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Philippine Army]]'' ay 26 ang namatay na pinakamalalang pagkawala sa nakalipas na mga dekada. * Agosto 28 - Inaresto ng pulisyang [[Dutch|Olandes]] ang ipinatapong tagapagtatag ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] na si [[Jose Maria Sison]] sa Utrecht, [[Netherlands]], sa hinalang kinalaman nito sa pagpatay sa dalawang dating lider ng [[Bagong Hukbong Bayan]]. Pinawalang-sala siya makalipas ng dalawang linggo dahil sa kakulangan ng kongkretong katibayan. === Setyembre === [[Talaksan:Ph pres estrada.jpg|thumb|Dating pangulong [[Joseph Estrada]]]] * Setyembre 12 - Si [[Joseph Estrada]] ay napatunayang nagkasala ng espesyal na hukuman, ang [[Sandiganbayan]], para sa mga kaso ng katiwalian at [[Pandarambong sa Pilipinas|pandarambong]]. Dahil sa ang parusang kamatayan ay buwag na noong 2006, ang dating pangulo ay sinentensyahan ng ''[[reclusion perpetua]]'' o habang buhay na pagkabilanggo''.'' Habang pinawalang-sala siya at kanyang mga kasama sa iba pang mga kaso, tulad ng pagsisinungaling niya sa pagpahahayag ng kanyang ari-arian noong [[1999]]. * Setyembre 21 - Pinaalis ng militar ng Pilipinas ang anim na opisyal dahil sila umano ay naghahanda para sa isang kudeta laban kay Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]]. * Setyembre 30 - ''Tropical Storm'' Hanna, ikinasawi ng siyam katao sa Pilipinas. Walo sa kanila ay namatay sa pagguho ng lupa sa lalawigan ng [[Ifugao]]. Ang ikasiyam ay mula sa [[Lungsod Quezon]]. === Oktubre === *Oktubre 6 - Tinalo ng boksingerong si [[Manny Pacquiao]] ang [[Mehiko|Mehikanong]] si Marco Antonio Barrera matapos ang ''unanimous decision'' ng mga hurado sa [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]] at sa gayong paraan napanatili ang kanyang WBC ''super featherweight title.'' *Oktubre 19 - Pagsabog sa ''[[Glorietta|Glorietta shopping mall]]'' sa [[Makati|Lungsod Makati]], mga 11 katao ang patay at higit 100 iba pang sugatan. Pinaghihinalaang ito ay isang pambobomba. Sa mga pagsisiyasat, gayunpaman, ay napatunayang ito ay isang aksidente. *Oktubre 26 - Ginawaran ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] ng ''pardon'' si dating Pangulong [[Joseph Estrada]], pinatawad at pinalaya mula sa bilangguan pagkatapos ng kanyang [[paglilitis]]. *Oktubre 27 -- Nagtamo ng medalyang tanso si [[Catherine Perena]] sa larangan ng mabilisang [[ahedres]] sa [[Palarong Panloob ng Asya 2007]] na ginaganap sa [[Macau]], [[Tsina]]. *Oktubre 29 - Ginanap ang Halalan sa barangay at Sangguniang Kabataan sa Pilipinas. === Nobyembre === * Nobyembre 2 -- Si Mariannet Amper, isang 12-taong gulang na batang babae, na nawalan ng pag-asa sa kahirapan ng kanyang pamilya, ay nagbigti sa kanyang sarili sa loob ng kanilang pansamantalang bahay sa [[Lungsod ng Dabaw|Lungsod Davao]], isang araw pagkatapos sinabi ng kanyang ama sa kanya na hindi siya maaaring bigyan ng P100 na kailangan niya para sa isang proyekto sa paaralan.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/68149/news/specialreports/the-tragic-life-of-mariannet-amper-or-why-children-commit-suicide "The tragic life of Mariannet Amper, or why children commit suicide"] GMA News Online.'' 11-10-2007. Hinango 09-26-2016.</ref> * Nobyembre 11 --  Napanalunan ni Daryl Peach ng [[Gran Britanya|Inglatera]] ang unang posisyon sa ''Pandaigdigang Kampeonato sa Pool 2007'' na ginanap sa [[Araneta Coliseum]] sa [[Lungsod Quezon]] laban kay [[Roberto Gomez]] ng [[Pilipinas]] sa ''racks'' na 17-15. * Nobyembre 13 -- Isang pagsabog sa bulwagan ng [[Batasang Pambansa]] na gusali ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] sa [[Lungsod Quezon]] na ikinasawi ng apat na tao, kabilang ang kinatawan ng [[Basilan]] na si [[Wahab Akbar]] at nagdulot ng labintatlong sugatan.<ref>''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7092600.stm "Manila blast toll rises to four"]'' ''[[BBC|BBC News]]''. 11-14-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 15 - Iniulat ng mga tagapamagitan ang isang pambihirang tagumpay sa usapang pangkapayapaan sa pagitan ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] at ang pinakamalaking separatistang Muslim na [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]]. Ang kasunduan sa mga hangganan ng bubuuing rehiyong autonomo ay inaasahan na sa 2008 ay maabot ang pangwakas na kasunduan. * Nobyembre 20 --  Nanalanta ang Bagyong Lando sa rehiyon ng [[Caraga]] na nakapatay ng pitong katao sa [[Surigao del Norte]], [[Lanao del Norte]] at [[Lungsod ng Cebu]].<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/69416/news/nation/lando-floods-landslides-kill-9-injure-5-ndcc "'Lando' floods, landslides kill 9, injure 5 - NDCC"] [[GMA Network|GMA News.]]'' 11-20-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 22 --  Binalaan ang [[Kabikulan]] dahil sa pagdating ng Bagyong Mina.<ref>''[http://www.gmanetwork.com/news/story/69802/news/nation/mina-packs-150-kph-winds-signal-no-3-up-in-c-duanes "‘Mina’ packs 150 kph winds; signal No. 3 up in C’duanes"] [[GMA Network|GMA News]].'' 11-22-1007. Hinango 10-22-2016.</ref> * Nobyembre 26 -- Nagbago ng direksiyon ang Bagyong Mina at tumahak patungong [[Isabela]] imbis sa Kabikulan habang tinatayang babalik ang Bagyong Lando sa lugar na responsibilidad ng [[Pilipinas]]. [[Talaksan:2007ManilaPenSiegeMap.jpg|thumb|Kinalalagyan ng ''Oakwood Premiere'' at ''Manila Peninsula Hotel'' sa Makati. Ang mga hotel ay naging lugar ng pag-aalsa ng Magdalo noong 2003 at 2007, ayon sa pagkakasunod.]] * Nobyembre 29 -- [[Himagsikan sa Manila Peninsula]]. Lumabas sa kanyang sariling paglilitis si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Antonio Trillanes IV]] ng [[Pilipinas]] at pumunta sa isang otel sa [[Lungsod ng Makati]] at hinimok si [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Gloria Macapagal-Arroyo]] na bumaba. === Disyembre === * Disyembre 17 --  Nagsampa ng kaso ang [[Tala ng mga unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas|Southeastern College]] sa isang korte sa [[Kalakhang Maynila]] laban sa [[Microsoft]], sinasabing nilabag ng kumpayang pang-''[[software]]'' ang [[karapatang-ari]] nang ipinamahagi nito ang manwal sa paggamit [[Microsoft Office XP]] ng kolehiyo.<ref>''[http://news.xinhuanet.com/english/2007-12/17/content_7267622.htm "Microsoft sued for copyright violation in Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121012153724/http://news.xinhuanet.com/english/2007-12/17/content_7267622.htm |date=2012-10-12 }} Xinhua English.'' 12-17-2007. Hinango 10-22-2016.</ref> == Mga paggunita == Mga okasyon sa italiko ay "''special holidays''," mga nasa regular na istilo ay ang "''regular holidays''." Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. " Ang pagdiriwang ng mga pista opisyal ay maaaring inilipat dahil sa patakarang ''"[[holiday economics]]"'' ni Pangulong Arroyo. * [[January 1|Enero 1]] – Unang Araw ng Bagong Taon * Abril 5 -- [[Huwebes Santo]] * Abril 6 – [[Biyernes Santo]] * Abril 7 – ''[[Holy Saturday|Sabado de Gloria]]'' * Abril 9 -- [[Araw ng Kagitingan]] * Mayo 1 – [[Araw ng Paggawa]] * Mayo 14 -- Araw ng Halalan * Hunyo 12 – [[Araw ng Kalayaan]] (Dahil sa patakarang ''"holiday economics"'', ang ''working holiday'' ay sa Lunes, Hunyo 11. Mga kasiyahan at seremonya ay gaganapin pa rin sa Hunyo 12.) * Agosto 26 – Araw ng mga Bayani * Oktubre 13-- [[Eid al-Fitr]] * Nobyembre 1 – ''[[Undas|Araw ng mga Patay]]'' * Nobyembre 30 – Araw ni Bonifacio * Disyembre 25 – [[Araw ng Pasko]] * Disyembre 30 – Araw ni Rizal * Disyembre 31 – ''[[Bisperas ng Bagong Taon]]'' == Aliwan at Kultura == === Mga Pelikula === * Enero 17 - Agent X44 (Star Cinema) * Pebrero 14 - Ang Pangako (GMA Films / Regal Films), Troika (Daven Productions International) * Pebrero 21 - Faces of Love * Pebrero 28 - You Got Me (Star Cinema) * Marso 13 - Siquijor: Mystic Island (Center Stage Productions) * Marso 14 - Happy Hearts (Regal Films) * Marso 20 - Pantasya (Center Stage Productions) * Marso 21 - Monay (Misteyks obda neyson address Yata) ni Mr. Shooli (Onabru Productions) * Abril 7 - Ang Cute Ng Ina Mo (Star Cinema / Viva Films) * Mayo 23 - Baliw (Redd5Luke Productions) * Mayo 30 - Paano Kita Iibigin (Star Cinema) * Hunyo 13 - Angels (Eagle Eye Productions) * Hulyo 4 - Tiyanaks (Regal Films) * Hulyo 13 - Kadin (Cinemalaya Productions) * Hulyo 27 - Ouija (GMA Films) * Agosto 29 - My Kuya's Wedding (Regal Films) * Setyembre 26 - I've Fallen for You (Star Cinema) * Oktubre 3 - Mona, Singapore Escort (Bandit Films) * Oktubre 10 - Apat Dapat, Dapat Apat: Friends 4 Lyf and Death (Viva Films) * Nobyembre 14 - One More Chance (Star Cinema) ==Palakasan== * [[Pebrero 4]], '''Golf''' – Nanalo si [[Frankie Miñoza]] sa [[Philippine Open (golf)|2007 Philippine Open]] sa Wack Wack Golf and Country Club.<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=47481 |title=Muling nagwagi si Miñoza - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222160217/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=47481 |archive-date=2008-02-22 |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 21]], '''Basketball''' – Tinanggal ng [[International Basketball Federation]] ang suspensyon ng [[Philippines men's basketball team|pambansang koponan]] kasabay ng pagkilala sa [[Samahang Basketbol ng Pilipinas|bagong pederasyon ng basketball]].<ref>[http://www.fiba.com/pages/en/news/press_article.asp?r_act_news=17971&r_cat=68&page_news=1&mySearch=&nMonth=&nYear= FIBA.com]{{dead link|date=Setyembre 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> * [[Pebrero 24]], '''Basketball''' – Tinalo ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang [[San Miguel Beermen]] sa [[2006-07 PBA Philippine Cup Finals|Philippine Cup Finals]].<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=51332 |title=Tinapos ng Gin Kings ang Beermen para sa korona - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301122910/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/sports/view_article.php?article_id=51332 |archive-date=2007-03-01 |url-status=dead }}</ref> * [[Abril 15]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Jorge Solis]] sa ikawalong round upang mapanatili ang WBC International Kampeonato ng Superfeatherweight sa [[Alamodome]], [[San Antonio, Texas]]. * [[Hulyo 7]], '''Boxing''' – Sa dalawang laban sa kampeonato sa mundo, tinalo ni [[Florante Condes]] ang kampeon ng minimumweight sa [[International Boxing Federation|IBF]] na si [[Muhammad Rachman]] sa isang laban sa [[Jakarta]] at tinalo ni [[Nonito Donaire]] ang kampeon ng IBF flyweight na si [[Vic Darchinyan]] sa [[Bridgeport, Connecticut]], [[Estados Unidos]] upang maging dalawa lamang sa kasalukuyang kampeon ng mundo ng mga Pilipino. * [[Hulyo 20]], '''Basketbol''' – Tinalo ng [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]] ang [[Talk N Text Phone Pals]] upang mapanalunan ang kanilang ika-12 kampeonato sa [[Philippine Basketball Association]] sa [[2007 PBA Fiesta Conference]].<ref>{{Banggitin ang balita |newspaper=Philippine Daily Inquirer|url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/sports/view_article.php?article_id=77951 |title=Nakuha ng Aces ang Fiesta Cup, tinapos ang tagtuyot - INQUIRER.net, Balitang Pilipino para sa mga Pilipino |access-date=2007-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222183930/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/sports/view_article.php?article_id=77951 |archive-date=2008-02-22 |url-status=dead }}</ref> * [[Agosto 11]], '''Boxing''' – [[Gerry Peñalosa]] [[Knockout|na-knockout]] [[Jhonny González]] ng [[Mexico]] upang manalo sa [[World Boxing Organization|WBO]] Bantamweight Championship sa [[ARCO Arena]], [[Sacramento, California]]. * [[Agosto 18]], '''Baseball''' – Natalo ang mga manlalaro mula sa [[Makati]] ng mga manlalaro mula sa [[Pearl City, Hawaii]] upang matalo sa [[Junior League World Series]] sa [[Taylor, Michigan]]. * [[Setyembre 29]], '''Collegiate Basketball''' – Ang [[De La Salle Junior Archers]] at ang [[Ateneo Lady Eagles]] ay nanalo ng kani-kanilang divisional championships laban sa [[Ateneo Blue Eaglets]] at sa [[UP Lady Maroons]]. * [[Oktubre 6]], '''Boxing''' – Tinalo ni [[Manny Pacquiao]] si [[Mexico|Mexican]] [[Marco Antonio Barrera]] sa pamamagitan ng unanimous decision sa [[Mandalay Bay Resort and Casino]], [[Las Vegas, Nevada|Las Vegas]] upang mapanatili ang titulong [[World Boxing Council|WBC]] international super featherweight.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/sports/boxing/news/story?id=3052018|title=Pacquiao-Barrera: Round-by-round|date=6 Oktubre 2007}}</ref> * [[Oktubre 7]], '''Collegiate Basketball''' – Winalis ng koponan ng [[Basketball]] na [[De La Salle Green Archers]] ang [[UE Red Warriors]] ng 2-0 sa kanilang [[UAAP Season 70 basketball tournaments|final series]] upang mapanalunan ang kanilang [[UAAP Basketball Championship|ikapitong titulo ng kalalakihan]] sa [[UAAP]]. == Kapanganakan == * [[Enero 9]] – Waynona Collings, aktres, personalidad sa internet * Enero 13 – Ashley Sarmiento, aktres * Pebrero 12 – [[Esang de Torres]], mang-aawit * Pebrero 27 – Lance Lucido, aktor * Abril 7 – Marc Santiago, aktor * Abril 19 – Bimby Aquino Yap, aktor * [[Abril 29]] – Mark Dave Nicolas, atleta sa track and field (namatay noong 2026) * [[Mayo 10]] – Jana Sitoy, artista at mangaawit * [[Hunyo 8]] – [[Ariana Markey]], manlalaro ng putbol * Agosto 1 – [[Marco Masa]], aktor * [[Agosto 15]] – [[Jael-Marie Guy]], manlalaro ng putbol * [[Setyembre 28]] – Cessa Moncera, aktres * [[Nobyembre 9]] – Mary Sophia Lauren King, artista * [[Nobyembre 14]] – Kaycee David, mang-aawit * [[Disyembre 11]] – Zyren Dela Cruz, artista == Kamatayan == * Enero 13 - Gido Babilonia (40), manlalaro ng ''basketball'' * Enero 15 - Pura Santillan-Castrence (101), manunulat at diplomatiko * Enero 16 - Lee Aguinaldo (73), pintor * Enero 16 - Jainal Antel Sali, Jr. (42) terorista (lider ng Islamikong terorista at malayang kilusang [[Abu Sayyaf]]) * Pebrero 1 - Generoso C. Camina (75), ''emeritus'' obispo ng Digos * Pebrero 19 - Antonio Serapio (69), politiko (Kinatawan ng [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod Valenzuela]]) * Marso 17 - Antonio M. Martinez (77), Hukom (dating Hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]) * Marso 24 - Jun Bernardino (60), ''sports director'' (dating ''board member'' ng ''[[Philippine Basketball Association]]'') * Abril 13 - Salvador J. Valdez, Jr. (70), Hukom (dating Hukom ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema ng Pilipinas]]) * Abril 13 - Nicanor Yñiguez (91), politiko (dating Ispiker ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mababang kapulungan ng Pilipinas]]) * Mayo 17 - Cesar Nucum (Kuya Cesar) (73), ''radio presenter'' * Mayo 18 - [[Yoyoy Villame]] (74), mang-aawit at komedyante * Agosto 9 - Pete Roa (67), ''TV presenter'' * Agosto 18 - Vicente C. Manuel (68), obispo at apostoliko ''vicar emeritus'' ng San Jose * Agosto 27 - Ramon Zamora (72), aktor * Agosto 29 - Nenita Cortes-Daluz (68), mamamahayag sa radyo at politiko * Oktubre 18 - Juan Nicolasora Nilmar (91), emeritus obispo ng Kalibo * Oktubre 24 - Mita Pardo de Tavera (87), politiko (dating Kalihim ng Kapakanang Panlipunan at Pag-unlad) * Nobyembre 8 - Dulce Saguisag (64), politiko (dating Kalihim ng Kapakanang Panlipunan at Pag-unlad, at ang asawa ng dating Senador [[Rene Saguisag]]) * Nobyembre 13 - [[Wahab Akbar]] (47), politiko * Nobyembre 16 - Ross Rival (62), artista (''action movies'', ama ng aktres [[Maja Salvador]]) * Nobyembre 18 - Sedfrey Ordoñez (86), politiko (dating Kalihim ng Katarungan sa pamahalaan ni [[Corazon Aquino]]) * Disyembre 5th - Rene Villanueva (53) (''drama'') manunulat * Disyembre 15 - Ernest Santiago (78), ''fashion designer'' * Disyembre 15 - Ace Vergel (55), aktor * Disyembre 22 - Adrian Cristobal (75), manunulat at kolumnista. {{Taon sa Pilipinas}} == Mga sanggunian == [[Kategorya:2007 sa Pilipinas|*]] 77gas05j6yn80cz7dxb8pdk42iip5wd 0 257551 2231345 2224934 2026-10-04T09:14:20Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231345 wikitext text/x-wiki Ang '''2002 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari na naganap sa [[Pilipinas]] noong taong [[2002]]. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] - [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] - [[Teofisto Guingona, Jr.]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]] - [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]] - [[Jose de Venecia, Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] - [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]] - [[Ika-12 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]] == Kaganapan == === Pangunahing Kaganapan at mga Paksa === * '''Kamatayan:''' [tingnan ang ''Kamatayan''] * '''Mga Kaganapan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga armadong alitan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga Halalan:''' ''Wala'' * '''Mga Paglilitis:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] === Kronolohiya === * [[Enero 31]] – Ang [[Sandiganbayan]], na kumikilos batay sa mga mosyon para sa muling pagsasaalang-alang mula sa [[pamilyang Marcos]], ay binabaligtad ang unang desisyon nito noong 2000 na nagpapawalang-bisa pabor sa [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang gobyerno]] [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]658 milyong halaga ng mga deposito sa Switzerland na hawak sa [[eskrow]] sa [[Pambansang Bangko ng Pilipinas]] na idineklarang [[Hindi Maipaliwanag na Yaman ng Pamilyang Marcos|maling Nakaw na Yaman]]. Ito ay isasantabi noong 2003 ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na kalaunan ay muling pinagtibay ang unang desisyon.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite web |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/48708 |title=G.R. Blg. 152154 |petsa=Hulyo 15, 2003 |website=E-Library ng Korte Suprema |publisher=[[Korte Suprema ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 }} * {{cite web |url=https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |title=Kinilala ng Korte Suprema ng Pilipinas ang Yaman na Nakuha Nang Hindi Mabuti |petsa=Hulyo 15, 2021 |website=Human Rights Violations Victims' Memorial Commission |publisher=[[Pamahalaan ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 |archive-date=Hulyo 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720011904/https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 26]] – Inamin ng dating Pangulong [[Joseph Estrada]] ang pagpirma sa ₱500 milyong ''Jose Velarde'' bank account sa [[Equitable PCI Bank|Equitable-PCI Bank]]. * Marso 5 – Lindol sa Mindanao * Abril 20 – Niyanig nang pag sabog ang lungsod sa General Santos sa isang Fit Mart department store sa South Dadiangas Proper, 15 ang naitalang patay kabilang ang 4 na bata, 55 naman ang kumpirmadong sugatan. * Mayo 31 – '''''Pagbihag sa isang bata sa [[Pasay|Pasay City]] Bus Terminal:''''' Isang 4-anyos na batang lalaki ay namatay. * [[Hunyo 7]] – Sinalakay ng mga tropa ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] ang [[Abu Sayyaf]] sa [[Mindanao]] sa pagtatangkang iligtas ang mga bihag ng huli na nakakulong simula noong kalagitnaan ng 2001. [[Mga Amerikano|Amerikano]] Pinalaya si Gracia Burnham, habang ang kanyang asawang si Martin, pati na rin ang isang bihag na Pilipino at apat sa mga gerilya, ay napatay.<ref>{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/5902.htm |title=Mga Mahahalagang Insidente ng Terorista, 1961–2003: Isang Maikling Kronolohiya |date=Marso 2004 |website=[[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> * [[Hunyo 18]]–[[Hunyo 19|19]] – Hindi bababa sa 16 na miyembro ng [[Samahan ng mga Misyonero ng Mabait sa Pilipinas]], pati na rin ang dalawa mula sa puwersa ng gobyerno, ang namatay sa isang magdamag na sagupaan sa pinagsamang pwersa na sumalakay sa mansyon ng pamilyang Ecleo sa [[San Jose, Dinagat Islands|San Jose]], na noon ay bahagi ng [[Surigao del Norte]], sa kanilang pagtatangkang arestuhin ang pinuno ng kulto na si Ruben Jr. Isang pugante na inakusahan ng ilang kaso ng pagpatay, sumuko si Ecleo noong ika-19.<ref>—''[http://en.people.cn/200206/19/eng20020619_98140.shtml "Sumuko ang pinuno ng kulto sa Pilipinas matapos ang madugong sagupaan"]'' [[People's Daily]] Online. 06-19-2002.<br>—''[https://www.philstar.com/headlines/2002/06/21/165435/ecleo-faces-more-charges/ "Mas maraming kaso ang hinaharap ni Ecleo"]'' [[Philstar.com]]. 06-21-2002.<br>Lahat ay nakuha noong 02-28-2022.</ref> * [[Hunyo 21]] – Ang pinuno ng ekstremistang [[Abu Sayyaf]], [[Abu Sabaya]], ay pinatay ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]].<ref>{{Banggitin ang aklat|pamagat = World Almanac at Aklat ng mga Katotohanan 2007|taon = 2007}}</ref> * [[Hulyo 15]] – Ang magkasabay na halalan sa [[Barangay]] at [[Sangguniang Kabataan]] ay ginanap sa unang pagkakataon sa [[Pilipinas]] kasunod ng Republic Act No. 9164 na inaprubahan noong Marso 19, 2002, ng [[Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]]. * [[Agosto 21]]–[[Agosto 22|22]] – Dinukot ni [[Abu Sayyaf]] ang anim na Pilipinong miyembro ng isang [[Mga Saksi ni Jehova|grupong Kristiyano]], dalawa sa kanila ang kalaunan ay pinugutan ng ulo. * Setyembre 23 – ''[[Kapuluang Spratly|Kapuliang Spratly]]:'' Ang Gobernador ng lalawigan ng [[Palawan]] ay nagpadala ng mga sundalo ng Pilipinas upang kunin ang mga 'di-natitirhan at mayaman sa langis na [[Kapuluang Spratly]], na inaangkin ng [[Pilipinas]], [[Brunei]], ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]], [[Malaysia]], ang [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]], at [[Vietnam]]. * Oktubre 17 – ''Mga pambobomba sa Zamboanga:'' Dalawang bomba ang sumabog sa pangunahing ''shopping district'' ng halos Kristiyanong [[lungsod ng Zamboanga]] sa katimugan ng bansa, ikinamatay ng anim at ikinasugat ng 150. Ito ay ang pangalawang pangunahing malinaw na [[Terorismo|insidente ng terorismo]] sa [[timog-silangang Asya]] sa loob ng isang linggo. Agad na nakatutok ang hinala sa ''[[Jemaah Islamiyah]]'', isang [[Islam|Islamikong]] grupong ''extremist'' na sinisiyasat rin sa pambobomba sa kotse sa Bali sa [[Indonesia]]. * Oktubre 18 – ''Pambobomba sa bus sa Maynila:'' Isang bomba ang sumabog sa ''suburban'' [[Maynila]], ikinasira ng isang bus at ikinamatay ng hindi bababa sa tatlo-katao, habang 23 iba pa ang nasugatan. Isang granada ang sumabog sa distritong pinansiyal ng kabisera ng bansa. Ang mga pambobomba ay naganap isang araw lamang pagkatapos ng dalawang nakamamatay na pambobomba sa katimugang Pilipinas.<ref>''[[BBC|BBC News]]. [http://www.bbc.com/news/world-asia-15581450 "Timeline"] Philippines Profile.'' Hinango 06-05-2017.</ref> * [[Oktubre 21]] – Isang Philippine Marine na nagbabantay sa simbahan ang namatay at 16 na iba pa ang nasugatan matapos sumabog ang isang bomba, na nakalagay sa bag na naiwan sa isang tindahan ng [[kandila]], sa [[Kuta Pilar]], isang dambana ng mga Katoliko sa [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>{{cite news |title=Pagsabog sa Timog Pilipinas, 1 ang patay, 16 ang sugatan |url=http://www.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/southeast/10/20/philippine.blast/index.html |access-date=13 Hunyo 2024 |work=CNN |date=20 Oktubre 2002}}</ref> * [[Nobyembre 11]] – [[Laoag International Airlines Flight 585]], isang naka-iskedyul na paglipad na pinapatakbo ng [[Paliparang Pandaigdig ng Laoag]] mula Maynila patungong [[Basco, Batanes|Basco]] via [[Laoag]], ay bumagsak sa [[Manila Bay]] ilang sandali matapos lumipad mula sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]]. * Disyembre 24 – Isang bomba na pinaniniwalaang itinanim ng isang Muslim na samahang separatista ay pumatay ng 13-katao, kabilang ang alkalde ng bayan, at sumugat ng 12 sa pag-atake noong [[Noche Buena|Bisperas ng Pasko]] sa [[Datu Piang, Maguindanao|bayan ng Datu Piang]] sa katimugan ng bansa. == Mga Paggunita == * Disyembre 5 – [[Islam|Islamikong]] [[pista]] ng ''[[Eid al-Fitr|Eid ul-Fitr]]'', na tatapos ng [[Ramadan]] para sa mga Muslim sa buong mundo ([[Pagdiriwang|ipinagdiriwang]] din sa bansa). ==Palakasan== * [[Mayo 26]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]] ay nagwagi ng pambihirang pitong laro matapos talunin ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], 91–76, sa [[2002 PBA Governors' Cup finals]] sa Araneta Coliseum. * [[Setyembre 20]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Red Bull Thunder]] ay nanalo ng kanilang pangalawang titulo sa kampeonato sa [[2002 PBA Commissioner's Cup finals]] laban sa [[Talk 'N Text Phone Pals]] sa pitong laro. * [[Setyembre 29]]–[[Oktubre 14]] – Ang Pilipinas ay lalahok sa [[2002 Asian Games]] na ginanap sa [[Busan]], [[South Korea]]. Ang bansa ay nasa ika-18 pwesto na may tatlong gintong medalya, pitong pilak na medalya at 16 na tansong medalya na may kabuuang 26 na medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/14AG.asp 2002 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207192950/http://www.ocasia.org/14AG.asp |date=Pebrero 7, 2009 }}</ref> * [[Oktubre 5]] – [[University Athletic Association of the Philippines]] men's division finals: Tinalo ng [[Ateneo Blue Eagles]] ang [[De La Salle Green Archers]] upang wakasan ang kanilang 4-taong sunod-sunod na titulo at mapanalunan ang kanilang unang titulo sa loob ng 14 na taon. * [[Disyembre 25]] – Napanalunan ng [[Coca-Cola Tigers]] ang kanilang unang titulo sa PBA sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa serye laban sa [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], kung saan ang Tigers ang naging unang koponan na nanalo ng kampeonato sa kanilang pinakaunang season. == Kapanganakan == * [[Enero 8]] – [[Andrea Abaya]], aktres * [[Enero 8]] - Jay Ortega, aktor, modelo at punong-abala * [[Enero 13]] – Ayanna Misola, aktres * [[Enero 16]]: ** Yukii Takahashi, aktres ** Kirsten Gonzales, aktres * [[Enero 28]] – [[Janine Berdin]], aktres at mang-aawit * [[Enero 31]] – [[Larkin Castor]], aktor * [[Pebrero 22]] – Roseanne Magan, mang-aawit at aktres * [[Pebrero 28]] – [[Ylona Garcia]], aktres at mang-aawit * [[Marso 16]] – [[Franchesca Salcedo]], aktres * [[Marso 17]] – [[Raheel Bhyria]], aktor at modelo * [[Abril 5]] – [[Golden Cañedo]], singer * [[Abril 9]] – SAB, singer-songwriter * [[Abril 21]] – Carl at Clarence Aguirre, conjoined twins * [[Abril 29]] – [[Karina Bautista]], aktres at housemate sa Pinoy Big Brother * [[Mayo 3]] – KD Estrada, aktor at mang-aawit * [[Mayo 11]] – Kai Sotto, manlalaro ng basketball * [[Mayo 15]] – Shanaia Gomez, aktres * [[Mayo 16]]: ** Angela - mang-aawit at aktres ** Shayne Sava, aktres * [[Mayo 27]] – [[Maloi (mang-aawit)|Maloi Ricalde]], miyembro ng [[Bini (grupo)|Bini]] * [[Hunyo 8]] – Sean Lester Beltran, social media influencer and model (namatay noong 2023) * [[Hunyo 10]] – [[Belle Mariano]], aktres * [[Hunyo 29]] – Mhicaela Belen, volleyball player * [[Hulyo 9]]: ** [[Seth Fedelin]], aktor ** Jhanlo Mark Sangiao, mixed martial artist * [[Hulyo 18]] – Ogie Escanilla, aktor at mananayaw * [[Agosto 6]]: ** Bailey May, aktor at mang-aawit ** Angel Leighton, aktres * [[Agosto 16]] – [[Reiven Umali]],Tawag ng Tanghalan Season 5, itinanghal sa edisyon * [[Agosto 31]] – Gabb Skribikin, dating miyembro ng ''MNL48'' * [[Setyembre 3]]: ** [[Bugoy Cariño]], aktor ** [[Kyline Alcantara]], aktres at mang-aawit * [[Setyembre 15]] – Hannah Arguelles, aktrescat modelo * [[Setyembre 17]] – [[Will Ashley]], aktor * [[Setyembre 23]] – Abdul Raman, aktor * [[Setyembre 24]]: ** Anji Salvacion, aktres at mang-aawit<ref>{{Cite web |last=Licup |first=Michelle |title=Anji Salvacion: The singing sweetheart is ready to hit it big |url=https://www.pep.ph/peptionary/163331/anji-salvacion-a4995-20220122 |access-date=2022-07-19 |website=Philippine Entertainment Portal |date=2022-01-22}}</ref> ** [[Vince Crisostomo]], aktor * [[Setyembre 25]] – Daniella Stranner, aktres * [[Setyembre 29]] – Dylan Ytturalde, mang-lalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Dale Baldillo, Filipino child actor and model * [[Nobyembre 12]] – Yzabel Ablan, aktres (namatay noong 2025) * [[Nobyembre 15]] – Mitzi Josh, aktres at mang-aawit * [[Nobyembre 26]] – [[Coleen Trinidad]], miyembro ng ''MNL48'' * [[Disyembre 13]] – AC Bonifacio, mananayaw, mang-aawit at aktres * [[Disyembre 7]] – [[Sean Lucas]], aktor * [[Disyembre 15]] – Chanty, ''miyembro ng Lapillus'' * [[Disyembre 18]] – Syd Hartha, mang-aawit at manunulat ng awit<ref>{{cite web |last1=Ayuba |first1=Haruna |title=Syd Hartha Biography: Age, Net Worth, Social Media, Spouse, Height, Wiki, Parents, Career, Songs, Awards |url=https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/#Early_Life_and_Education |website=TheCityCeleb |access-date=Marso 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805041257/https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/ |archive-date=Agosto 5, 2025 |date=Marso 15, 2026 |url-status=live}}</ref> * [[Disyembre 31]] – [[Sophia Laforteza]], mang-aawit, mananayaw, at miyembro ng [[Katseye]]<ref name="smart">{{Cite news |last=Tan |first=Kim Shelly |date=Setyembre 5, 2023 |title=10 Sophia Laforteza Facts About The Filipino Contestant On Hybe's The Debut: Dream Academy |url=https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905060613/https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |archive-date=Setyembre 5, 2023 |website=The Smart Local Philippines |language=en-ph}}</ref> == Kamatayan == * [[Enero 8]] – [[Fely Franquelli]], mananayaw, koreograpo, at aktres (ipinanganak Nobyembre 11, 1916) * [[Marso 14]] – Tan Yu, negosyante (ipinanganak 1927) * [[Marso 29]] – [[Rico Yan]], artista, aktor sa pelikula at telebisyon (ipinanganak Marso 14, 1975) * [[Abril 4]] – [[Jack Tanuan]], basketbolista (ipinanganak Hulyo 23, 1965) * [[Hunyo 21]] – Abu Sabaya, pinuno ng [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] (ipinanganak Hulyo 18, 1962) * [[Setyembre 1]] – Martin Urra, basketbolista (ipinanganak 1931) * [[Nobyembre 1]] – Eduardo Decena, basketbolista (ipinanganak 1926) * [[Nobyembre 18]] – [[Zaldy Zshornack]], aktor (ipinanganak Disyembre 30, 1937) {{Taon sa Pilipinas}} == Mga sanggunian == [[Kategorya:2002]] [[Kategorya:Pilipinas]] efdltvmmo7r1hrtbvyvbspcaakjq9nt 2231346 2231345 2026-10-04T09:14:48Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231346 wikitext text/x-wiki Ang '''2002 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari na naganap sa [[Pilipinas]] noong taong [[2002]]. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] - [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]] - [[Teofisto Guingona, Jr.]] ([[Lakas-Christian Muslim Democrats|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]] - [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]] - [[Jose de Venecia, Jr.]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] - [[Hilario Davide|Hilario Davide, Jr.]] * [[Kongreso ng Pilipinas]] - [[Ika-12 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]] == Kaganapan == === Pangunahing Kaganapan at mga Paksa === * '''Kamatayan:''' [tingnan ang ''Kamatayan''] * '''Mga Kaganapan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga armadong alitan:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] * '''Mga Halalan:''' ''Wala'' * '''Mga Paglilitis:''' [tingnan ang ''Kronolohiya''] === Kronolohiya === * [[Enero 31]] – Ang [[Sandiganbayan]], na kumikilos batay sa mga mosyon para sa muling pagsasaalang-alang mula sa [[pamilyang Marcos]], ay binabaligtad ang unang desisyon nito noong 2000 na nagpapawalang-bisa pabor sa [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang gobyerno]] [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]658 milyong halaga ng mga deposito sa Switzerland na hawak sa [[eskrow]] sa [[Pambansang Bangko ng Pilipinas]] na idineklarang [[Hindi Maipaliwanag na Yaman ng Pamilyang Marcos|maling Nakaw na Yaman]]. Ito ay isasantabi noong 2003 ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]], na kalaunan ay muling pinagtibay ang unang desisyon.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite web |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/48708 |title=G.R. Blg. 152154 |petsa=Hulyo 15, 2003 |website=E-Library ng Korte Suprema |publisher=[[Korte Suprema ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 }} * {{cite web |url=https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |title=Kinilala ng Korte Suprema ng Pilipinas ang Yaman na Nakuha Nang Hindi Mabuti |petsa=Hulyo 15, 2021 |website=Human Rights Violations Victims' Memorial Commission |publisher=[[Pamahalaan ng Pilipinas]] |access-date=Hulyo 19, 2023 |archive-date=Hulyo 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720011904/https://hrvvmemcom.gov.ph/ill-gotten-wealth-recognized-by-the-philippine-supreme-court-2/ |url-status=dead }}</ref> * [[Pebrero 26]] – Inamin ng dating Pangulong [[Joseph Estrada]] ang pagpirma sa ₱500 milyong ''Jose Velarde'' bank account sa [[Equitable PCI Bank|Equitable-PCI Bank]]. * Marso 5 – Lindol sa Mindanao * Abril 20 – Niyanig nang pag sabog ang lungsod sa General Santos sa isang Fit Mart department store sa South Dadiangas Proper, 15 ang naitalang patay kabilang ang 4 na bata, 55 naman ang kumpirmadong sugatan. * Mayo 31 – '''''Pagbihag sa isang bata sa [[Pasay|Pasay City]] Bus Terminal:''''' Isang 4-anyos na batang lalaki ay namatay. * [[Hunyo 7]] – Sinalakay ng mga tropa ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] ang [[Abu Sayyaf]] sa [[Mindanao]] sa pagtatangkang iligtas ang mga bihag ng huli na nakakulong simula noong kalagitnaan ng 2001. [[Mga Amerikano|Amerikano]] Pinalaya si Gracia Burnham, habang ang kanyang asawang si Martin, pati na rin ang isang bihag na Pilipino at apat sa mga gerilya, ay napatay.<ref>{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/5902.htm |title=Mga Mahahalagang Insidente ng Terorista, 1961–2003: Isang Maikling Kronolohiya |date=Marso 2004 |website=[[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> * [[Hunyo 18]]–[[Hunyo 19|19]] – Hindi bababa sa 16 na miyembro ng [[Samahan ng mga Misyonero ng Mabait sa Pilipinas]], pati na rin ang dalawa mula sa puwersa ng gobyerno, ang namatay sa isang magdamag na sagupaan sa pinagsamang pwersa na sumalakay sa mansyon ng pamilyang Ecleo sa [[San Jose, Dinagat Islands|San Jose]], na noon ay bahagi ng [[Surigao del Norte]], sa kanilang pagtatangkang arestuhin ang pinuno ng kulto na si Ruben Jr. Isang pugante na inakusahan ng ilang kaso ng pagpatay, sumuko si Ecleo noong ika-19.<ref>—''[http://en.people.cn/200206/19/eng20020619_98140.shtml "Sumuko ang pinuno ng kulto sa Pilipinas matapos ang madugong sagupaan"]'' [[People's Daily]] Online. 06-19-2002.<br>—''[https://www.philstar.com/headlines/2002/06/21/165435/ecleo-faces-more-charges/ "Mas maraming kaso ang hinaharap ni Ecleo"]'' [[Philstar.com]]. 06-21-2002.<br>Lahat ay nakuha noong 02-28-2022.</ref> * [[Hunyo 21]] – Ang pinuno ng ekstremistang [[Abu Sayyaf]], [[Abu Sabaya]], ay pinatay ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]].<ref>{{Banggitin ang aklat|pamagat = World Almanac at Aklat ng mga Katotohanan 2007|taon = 2007}}</ref> * [[Hulyo 15]] – Ang magkasabay na halalan sa [[Barangay]] at [[Sangguniang Kabataan]] ay ginanap sa unang pagkakataon sa [[Pilipinas]] kasunod ng Republic Act No. 9164 na inaprubahan noong Marso 19, 2002, ng [[Ika-12 Kongreso ng Pilipinas]]. * [[Agosto 21]]–[[Agosto 22|22]] – Dinukot ni [[Abu Sayyaf]] ang anim na Pilipinong miyembro ng isang [[Mga Saksi ni Jehova|grupong Kristiyano]], dalawa sa kanila ang kalaunan ay pinugutan ng ulo. * Setyembre 23 – ''[[Kapuluang Spratly|Kapuliang Spratly]]:'' Ang Gobernador ng lalawigan ng [[Palawan]] ay nagpadala ng mga sundalo ng Pilipinas upang kunin ang mga 'di-natitirhan at mayaman sa langis na [[Kapuluang Spratly]], na inaangkin ng [[Pilipinas]], [[Brunei]], ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]], [[Malaysia]], ang [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]], at [[Vietnam]]. * Oktubre 17 – ''Mga pambobomba sa Zamboanga:'' Dalawang bomba ang sumabog sa pangunahing ''shopping district'' ng halos Kristiyanong [[lungsod ng Zamboanga]] sa katimugan ng bansa, ikinamatay ng anim at ikinasugat ng 150. Ito ay ang pangalawang pangunahing malinaw na [[Terorismo|insidente ng terorismo]] sa [[timog-silangang Asya]] sa loob ng isang linggo. Agad na nakatutok ang hinala sa ''[[Jemaah Islamiyah]]'', isang [[Islam|Islamikong]] grupong ''extremist'' na sinisiyasat rin sa pambobomba sa kotse sa Bali sa [[Indonesia]]. * Oktubre 18 – ''Pambobomba sa bus sa Maynila:'' Isang bomba ang sumabog sa ''suburban'' [[Maynila]], ikinasira ng isang bus at ikinamatay ng hindi bababa sa tatlo-katao, habang 23 iba pa ang nasugatan. Isang granada ang sumabog sa distritong pinansiyal ng kabisera ng bansa. Ang mga pambobomba ay naganap isang araw lamang pagkatapos ng dalawang nakamamatay na pambobomba sa katimugang Pilipinas.<ref>''[[BBC|BBC News]]. [http://www.bbc.com/news/world-asia-15581450 "Timeline"] Philippines Profile.'' Hinango 06-05-2017.</ref> * [[Oktubre 21]] – Isang Philippine Marine na nagbabantay sa simbahan ang namatay at 16 na iba pa ang nasugatan matapos sumabog ang isang bomba, na nakalagay sa bag na naiwan sa isang tindahan ng [[kandila]], sa [[Kuta Pilar]], isang dambana ng mga Katoliko sa [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>{{cite news |title=Pagsabog sa Timog Pilipinas, 1 ang patay, 16 ang sugatan |url=http://www.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/southeast/10/20/philippine.blast/index.html |access-date=13 Hunyo 2024 |work=CNN |date=20 Oktubre 2002}}</ref> * [[Nobyembre 11]] – [[Laoag International Airlines Flight 585]], isang naka-iskedyul na paglipad na pinapatakbo ng [[Paliparang Pandaigdig ng Laoag]] mula Maynila patungong [[Basco, Batanes|Basco]] via [[Laoag]], ay bumagsak sa [[Manila Bay]] ilang sandali matapos lumipad mula sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]]. * Disyembre 24 – Isang bomba na pinaniniwalaang itinanim ng isang Muslim na samahang separatista ay pumatay ng 13-katao, kabilang ang alkalde ng bayan, at sumugat ng 12 sa pag-atake noong [[Noche Buena|Bisperas ng Pasko]] sa [[Datu Piang, Maguindanao|bayan ng Datu Piang]] sa katimugan ng bansa. == Mga Paggunita == * Disyembre 5 – [[Islam|Islamikong]] [[pista]] ng ''[[Eid al-Fitr|Eid ul-Fitr]]'', na tatapos ng [[Ramadan]] para sa mga Muslim sa buong mundo ([[Pagdiriwang|ipinagdiriwang]] din sa bansa). ==Palakasan== * [[Mayo 26]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]] ay nagwagi ng pambihirang pitong laro matapos talunin ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], 91–76, sa [[2002 PBA Governors' Cup finals]] sa Araneta Coliseum. * [[Setyembre 20]] – Ang [[Philippine Basketball Association|Red Bull Thunder]] ay nanalo ng kanilang pangalawang titulo sa kampeonato sa [[2002 PBA Commissioner's Cup finals]] laban sa [[Talk 'N Text Phone Pals]] sa pitong laro. * [[Setyembre 29]]–[[Oktubre 14]] – Ang Pilipinas ay lalahok sa [[2002 Asian Games]] na ginanap sa [[Busan]], [[South Korea]]. Ang bansa ay nasa ika-18 pwesto na may tatlong gintong medalya, pitong pilak na medalya at 16 na tansong medalya na may kabuuang 26 na medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/14AG.asp 2002 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207192950/http://www.ocasia.org/14AG.asp |date=Pebrero 7, 2009 }}</ref> * [[Oktubre 5]] – [[University Athletic Association of the Philippines]] men's division finals: Tinalo ng [[Ateneo Blue Eagles]] ang [[De La Salle Green Archers]] upang wakasan ang kanilang 4-taong sunod-sunod na titulo at mapanalunan ang kanilang unang titulo sa loob ng 14 na taon. * [[Disyembre 25]] – Napanalunan ng [[Coca-Cola Tigers]] ang kanilang unang titulo sa PBA sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa serye laban sa [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Aces]], kung saan ang Tigers ang naging unang koponan na nanalo ng kampeonato sa kanilang pinakaunang season. == Kapanganakan == * [[Enero 8]] – [[Andrea Abaya]], aktres * [[Enero 8]] - Jay Ortega, aktor, modelo at punong-abala * [[Enero 13]] – Ayanna Misola, aktres * [[Enero 16]]: ** Yukii Takahashi, aktres ** Kirsten Gonzales, aktres * [[Enero 28]] – [[Janine Berdin]], aktres at mang-aawit * [[Enero 31]] – [[Larkin Castor]], aktor * [[Pebrero 22]] – Roseanne Magan, mang-aawit at aktres * [[Pebrero 28]] – [[Ylona Garcia]], aktres at mang-aawit * [[Marso 16]] – [[Franchesca Salcedo]], aktres * [[Marso 17]] – [[Raheel Bhyria]], aktor at modelo * [[Abril 5]] – [[Golden Cañedo]], singer * [[Abril 9]] – SAB, singer-songwriter * [[Abril 21]] – Carl at Clarence Aguirre, conjoined twins * [[Abril 29]] – [[Karina Bautista]], aktres at housemate sa Pinoy Big Brother * [[Mayo 3]] – KD Estrada, aktor at mang-aawit * [[Mayo 11]] – Kai Sotto, manlalaro ng basketball * [[Mayo 15]] – Shanaia Gomez, aktres * [[Mayo 16]]: ** Angela - mang-aawit at aktres ** Shayne Sava, aktres * [[Mayo 27]] – [[Maloi (mang-aawit)|Maloi Ricalde]], miyembro ng [[Bini (grupo)|Bini]] * [[Hunyo 8]] – Sean Lester Beltran, social media influencer and model (namatay noong 2023) * [[Hunyo 10]] – [[Belle Mariano]], aktres * [[Hunyo 29]] – Mhicaela Belen, volleyball player * [[Hulyo 9]]: ** [[Seth Fedelin]], aktor ** Jhanlo Mark Sangiao, mixed martial artist * [[Hulyo 18]] – Ogie Escanilla, aktor at mananayaw * [[Agosto 6]]: ** Bailey May, aktor at mang-aawit ** Angel Leighton, aktres * [[Agosto 16]] – [[Reiven Umali]],Tawag ng Tanghalan Season 5, itinanghal sa edisyon * [[Agosto 31]] – Gabb Skribikin, dating miyembro ng ''MNL48'' * [[Setyembre 3]]: ** [[Bugoy Cariño]], aktor ** [[Kyline Alcantara]], aktres at mang-aawit * [[Setyembre 15]] – Hannah Arguelles, aktrescat modelo * [[Setyembre 17]] – [[Will Ashley]], aktor * [[Setyembre 23]] – Abdul Raman, aktor * [[Setyembre 24]]: ** Anji Salvacion, aktres at mang-aawit<ref>{{Cite web |last=Licup |first=Michelle |title=Anji Salvacion: The singing sweetheart is ready to hit it big |url=https://www.pep.ph/peptionary/163331/anji-salvacion-a4995-20220122 |access-date=2022-07-19 |website=Philippine Entertainment Portal |date=2022-01-22}}</ref> ** [[Vince Crisostomo]], aktor * [[Setyembre 25]] – Daniella Stranner, aktres * [[Setyembre 29]] – Dylan Ytturalde, mang-lalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Dale Baldillo, Filipino child actor and model * [[Nobyembre 12]] – [[Yzabel Ablan]], aktres (namatay noong 2025) * [[Nobyembre 15]] – Mitzi Josh, aktres at mang-aawit * [[Nobyembre 26]] – [[Coleen Trinidad]], miyembro ng ''MNL48'' * [[Disyembre 13]] – AC Bonifacio, mananayaw, mang-aawit at aktres * [[Disyembre 7]] – [[Sean Lucas]], aktor * [[Disyembre 15]] – Chanty, ''miyembro ng Lapillus'' * [[Disyembre 18]] – Syd Hartha, mang-aawit at manunulat ng awit<ref>{{cite web |last1=Ayuba |first1=Haruna |title=Syd Hartha Biography: Age, Net Worth, Social Media, Spouse, Height, Wiki, Parents, Career, Songs, Awards |url=https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/#Early_Life_and_Education |website=TheCityCeleb |access-date=Marso 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805041257/https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/musician/syd-hartha-biography-age-net-worth-social-media-spouse-height-wiki-parents-career-songs-awards/ |archive-date=Agosto 5, 2025 |date=Marso 15, 2026 |url-status=live}}</ref> * [[Disyembre 31]] – [[Sophia Laforteza]], mang-aawit, mananayaw, at miyembro ng [[Katseye]]<ref name="smart">{{Cite news |last=Tan |first=Kim Shelly |date=Setyembre 5, 2023 |title=10 Sophia Laforteza Facts About The Filipino Contestant On Hybe's The Debut: Dream Academy |url=https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905060613/https://thesmartlocal.ph/sophia-laforteza-facts/ |archive-date=Setyembre 5, 2023 |website=The Smart Local Philippines |language=en-ph}}</ref> == Kamatayan == * [[Enero 8]] – [[Fely Franquelli]], mananayaw, koreograpo, at aktres (ipinanganak Nobyembre 11, 1916) * [[Marso 14]] – Tan Yu, negosyante (ipinanganak 1927) * [[Marso 29]] – [[Rico Yan]], artista, aktor sa pelikula at telebisyon (ipinanganak Marso 14, 1975) * [[Abril 4]] – [[Jack Tanuan]], basketbolista (ipinanganak Hulyo 23, 1965) * [[Hunyo 21]] – Abu Sabaya, pinuno ng [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] (ipinanganak Hulyo 18, 1962) * [[Setyembre 1]] – Martin Urra, basketbolista (ipinanganak 1931) * [[Nobyembre 1]] – Eduardo Decena, basketbolista (ipinanganak 1926) * [[Nobyembre 18]] – [[Zaldy Zshornack]], aktor (ipinanganak Disyembre 30, 1937) {{Taon sa Pilipinas}} == Mga sanggunian == [[Kategorya:2002]] [[Kategorya:Pilipinas]] anqjkf7s6zewhfzngbt0y66f4avld86 0 257603 2231321 2224938 2026-10-04T08:41:15Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231321 wikitext text/x-wiki Ang '''2004 sa Pilipinas''' ay dinidetalye ang mga pangyayari na may kahalagaan na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 2004. == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|Lakas-CMD]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Teofisto Guingona, Jr.|Teofisto Guingona]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) <small>(Hanggang Hunyo 30)</small>, [[Noli de Castro]] (Walang partido) <small>(Mula Hunyo 30)</small> * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-12 Kongreso ng Pilipinas <small>(Hanggang Hunyo 4)</small>, Ika-13 Kongreso ng Pilipinas <small>(Mula Hulyo 26)</small> == Kaganapan == * Pebrero 27 - [[2004 Pagbomba sa Super Ferry 14]]: Ang ''SuperFerry 14'' ay binomba ng mga teroristang [[Abu Sayyaf|''Abu Sayyaf'']] na ikinamatay ng 116-katao. * Mayo 10 - '''''Halalang Pampanguluhan:''''' Pangkalahatang halalan sa Pilipinas. nahalal si [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]] para sa isang anim na taong termino. * Hulyo 10 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-116]] lungsod ang [[Santa Rosa, Laguna]] sa isang plebisito, alinsunod sa Batas Republika Blg. 9264, pinagtibay Marso 10.<ref>''[https://web.archive.org/web/20060615141059/http://www.nscb.gov.ph/factsheet/pdf04/fs1_04.asp "A City, Two Municipalities and Two Barangays were Created from January to July 2004"]. Philippine Statistics Authority – National Statistical Coordination Board.'' 08-22-2004. Inarkibo mula sa orihinal. Hinango 06-06-2017.</ref> * Nobyembre 16 - Naganap ang masaker sa [[Hacienda Luisita]], 14 ang namatay. * Disyembre 8 – Idineklarang [[Talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|ika-117]] lungsod ang [[Taguig]], alinsunod sa Batas Republika Blg. 8487, pinagtibay Pebrero 11, 1998. * Disyembre 12 – Niyanig nang pagsabog ang lungsod nang General Santos sa isang pampublikong mercado sa South Dadiangas nang isang IED (Improvise explosive device) nagtala ito nang patay 14 at 70 ang sugatan. ==Palakasan== * [[Mayo 9]] – Nagtapos sa tabla ang laban sa boksing nina [[Manny Pacquiao]] at [[Juan Manuel Marquez]] * [[Hulyo 7]] – Tinapos ng [[Barangay Ginebra Kings]] ang pitong taong tagtuyot para sa titulo sa pamamagitan ng 3-1 na panalo sa finals series laban sa [[Red Bull Barako]] sa Fiesta Conference Finals * [[Agosto 13]]–[[Agosto 29|29]] – Ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004|Pilipinas]] ay makikipagkumpitensya sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004]] sa [[Athens]], Greece. * [[Setyembre 30]] – Tinalo ng [[De La Salle Green Archers]] ang [[FEU Tamaraws]] sa Best-of-3 Finals sa UAAP Season 67 Men's Basketball == Kapanganakan == * Enero 26 – Jhoanna Robles, miyembro ng [[Bini]] * Enero 27 ** [[Francine Diaz]], aktres ** [[Xyriel Manabat]], aktres * Marso 3 – Izzy Canillo, aktor * Marso 8 – Brenna Garcia, aktres * Marso 12 – Darlene Vibares, mang-aawit * Marso 26 – [[Awra Briguela]], aktor * Abril 16 – Elha Nympha, mangaawit * Mayo 9 – Sheena Catacutan, miyembro ng [[Bini]] * Mayo 18 – Olive Bihag, aktres at dating miyembro ng Calista * Mayo 29 – Noel Comia Jr. aktor at dating host ng [[Team Yey!]] * [[Hunyo 23]] – [[Nina Meollo]], manlalaro ng putbol * Hulyo 14 – [[Barbara Miguel]], aktres * Agosto 4 – [[Buknoy Glamurrr]], Internet personalidad * Agosto 19 – [[Mona Louise Rey]], aktres at modelo * Setyembre 13 – Criza Taa, aktres * Oktubre 3 – Raven Cajuguiran, host ng Team Yey! * Oktubre 6 – Chacha Cañete, aktres at mang-aawit * Oktubre 13 – [[Luke Alford]], host ng Team Yey! * Oktubre 29 - Heart Uy, miyembro ng grupo ng sayaw ng UPeepz (namatay noong 2023) * Nobyembre 13 – [[Elijah Alejo]], Aktres * Nobyembre 14 – Rabin Angeles, aktor at influencer * Nobyembre 14 – Veyda Inoval, aktres * Nobyembre 21 – [[Lyca Gairanod]], mang-aawit at aktres * Disyembre 15 – Clarence Delgado, aktor * Disyembre 25 – Sam Shoaf, mang-aawit, host ng Team Yey! == Kamatayan == * [[Mayo 17]] – Enrique Zobel, negosyante at manlalaro ng polo (ipinanganak 1927) * [[Oktubre 28]] – Edgardo Fulgencio, basketbolista (ipinanganak 1917) * [[Disyembre 14]] – [[Fernando Poe, Jr.]], aktor at pulitiko (ipinanganak 1939) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Paksa sa Asya|2004 sa}} {{Mga Taon sa Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:2004 Sa Pilipinas}} [[Kategorya:2004 sa Pilipinas| ]] [[Kategorya:2004 sa Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:2004 ayon sa bansa|Pilipinas]] [[Kategorya:Mga dekada 2000 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga Taon ng ika-21 siglo sa Pilipinas]] sezsmnlu24f2dwqpqshu8wyd4quf0h9 0 257604 2231322 2224950 2026-10-04T08:43:24Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231322 wikitext text/x-wiki {{Kinukumpuni}} == Panunungkulan == * [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]: [[Gloria Macapagal Arroyo]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]]: [[Noli de Castro]] (Walang partido) * [[Senate of the Philippines|Pangulo ng Senado]]: [[Franklin Drilon]] * [[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Kapulungan]]: [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] * [[Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]: [[Hilario Davide]] * [[Kongreso ng Pilipinas]]: Ika-13 Kongreso ng Pilipinas == Kaganapan == ===Pebrero=== * Pebrero 14 - [[Glorietta|Mga pambobomba sa Araw ng mga Puso]] ===Marso=== *[[Marso 14]] – **Isang maghapong pagkubkob, pagho-hostage, at tangkang pag-jailbreak, na isinagawa ng tatlong matataas na pinuno ng [[Abu Sayyaf]] Group, ang mga kumander na ''Robot'', ''Global'', at ''Kosovo'', sa isang bilangguan sa [[Camp Bagong Diwa]], [[Taguig City]] ay nagtapos sa isang pag-atake ng pulisya, na ikinamatay ng mahigit dalawampung katao, karamihan ay mga bilanggo, kabilang ang mga salarin.<ref>—{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/news/World/Commander-Robot-among-23-killed-in-prison-siege/2005/03/15/1110649185247.html|title=Kumander Robot kabilang sa 23 na namatay sa pagkubkob sa bilangguan|petsa=Marso 15, 2005|website=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=Abril 6, 2017}} —{{Cite web|url=http://www.pinoyexchange.com/forums/showthread.php?t=203788|title=17 patay—kabilang ang Robot, Global—habang natapos ang pagkubkob sa bilangguan sa Bagong Diwa|date=Marso 15, 2005|website=PinoyExchange|access-date=Abril 6, 2017|archive-date=Abril 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401232608/http://www.pinoyexchange.com/forums/showthread.php?t=203788|url-status=dead}}<br> —{{Cite web|url=http://www.bulatlat.com/news/5-8/5-8-bicutan.html|title=EKSKLUSIBO NG BULATLAT: 'Binaril ng mga Pulis ang mga ASG Pagkatapos ng Pagsalakay' – Mga Bilanggo sa Bicutan|date=Abril 3–9, 2005|website=Bulatlat|access-date=Abril 6, 2017}}<br> —{{Cite web|url=http://pinoyweekly.org/new/2015/03/from-bicutan-to-mamasapano/|title=Mula Bicutan hanggang Mamasapano|date=Marso 2015|website=[[Pinoy Weekly]]|access-date=Abril 6, 2017}}</ref> **Ang Pilipinas, [[Tsina]], at [[Biyetnam]] ay lumagda sa [[Jmsu|Kasunduan sa Tatlong Partido para sa Magkasanib na Pagsasagawa ng Seismic sa Dagat]] (JMSU), na sumasaklaw sa 142,886 kilometro kuwadrado sa [[Dagat Timog Tsina]].<ref>{{Cite web |title=Idineklara ng SC na Labag sa Konstitusyon ang Joint Marine Seismic Undertaking sa mga Kumpanya ng Langis ng Pilipinas, Vietnam, at Tsina – Korte Suprema ng Pilipinas |url=https://sc.judiciary.gov.ph/sc-declares-unconstitutional-the-joint-marine-seismic-undertaking-among-philippine-vietnamese-and-chinese-oil-firms/ |access-date=2025-09-07 |language=en-US}}</ref> ===Abril=== *Abril 2 – 25 katao ang namatay sa maraming banggaan ng [[Jeepney|jeepney-bus]] sa [[Pangasinan]] at [[Quezon]].<ref>{{Cite web |title=25 ang namatay sa banggaan ng jeep-bus |url=https://www.philstar.com/nation/2005/04/04/272606/25-killed-jeep-bus-collisions |access-date=2025-09-07 |website=Philstar.com}}</ref> *[[Abril 18]] – Limang katao ang nasugatan sa [[Mga salungatan sa pagitan ng Iglesia ni Cristo at ng Mga Kaanib sa Iglesia ng Dios na Pandaigdig|pagsagupaan ng dalawang relihiyosong organisasyon]], [[Iglesia ni Cristo]] at [[Mga Kaanib sa Iglesia ng Dios na Pandaigdig]] sa loob ng isang fastfood chain na matatagpuan sa [[Apalit]], [[Pampanga]].<ref>{{Cite news |last=Sapnu |first=Ric |date=Abril 20, 2005 |title=5 ang nasugatan nang magsagupaan ang mga tagasunod ng 2 sekta ng relihiyon |work=Philippine Star |url=https://www.philstar.com/nation/2005/04/20/274597/5-injured-followers-2-religious-sects-clash |access-date=Mayo 6, 2023}}</ref> === Mayo === * Mayo 24 – Bumagsak ang isang T41D trainer ng Hukbong Panghimpapawid ng Pilipinas sa [[Baguio]], na ikinamatay ng apat na sakay nito.<ref>{{Banggitin ang balita |date=2005-05-24 |title=Apat ang patay sa pagbagsak ng eroplanong militar ng Pilipinas |url=https://www.abc.net.au/news/2005-05-24/four-dead-in-philippines-military-plane-crash/1577480 |access-date=2025-09-07 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 6 – Ang [[Listahan ng mga bagyong pinangalanang Nesat|Bagyong ''Nesat'']] ay umabot sa lakas na [[Kategorya 4 na bagyo|Kategorya 4]] sa silangan ng Pilipinas, na may patuloy na hanging 115 knots (213 km/h).<ref>{{Banggitin ang web |date=2005-06-08 |title=Typhoon Nesat |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/14996/typhoon-nesat |access-date=2025-09-07 |website=earthobservatory.nasa.gov |language=en}}</ref> * Hunyo 27 - '''''[[Iskandalong Hello Garci]]:''''' Pagka-lehitimo ng mga ipinahayag na nagwagi sa halalan ay nakuwestiyon. === Hulyo === * Hulyo 15 – [[Listahan ng mga bagyong pinangalanang Haitang|Bagyong Haitang]] ay pumasok sa [[Lugar ng Responsibilidad ng Pilipinas]] at pinangalanang ''Feria'' ng [[PAGASA]]; hindi ito tatama sa bansa, at ang sistema ay minomonitor habang ito ay lumalakas at nagiging isang [[super typhoon]]. === Setyembre === * Setyembre 21 – Ang Tropical Storm ''Labuyo'' ([[Bagyong Damrey]]) ay tumama sa hilagang-silangan [[Luzon]], na nagdulot ng [[Baha|baha]] at [[Pagguho ng lupa|pagguho ng lupa]] sa [[Ilocos Norte]], [[Cagayan]], at [[Isabela (probinsya)|Isabela]]. Hindi bababa sa 16 na tao ang namatay at 20,000 ang nawalan ng tirahan.<ref>{{Cite web |date=2011-12-29 |title=Typhoon Damrey - Set 2005 {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/disaster/tc-2005-000164-phl |access-date=2025-09-07 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref> * Isang pambobomba sa [[Zamboanga City|Zamboanga]] na iniuugnay sa [[Mujahideen|mga militanteng Islamiko]] ang nakasugat ng 24 na tao.<ref>Freedom House, Freedom in the World 2006 - Philippines, 19 Disyembre 2005, https://www.refworld.org/reference/annualreport/freehou/2005/en/51802 [na-access noong 07 Setyembre] 2025]</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre 26]] – Isang pagsabog ang naganap sa loob ng isang tunel ng minahan ng ginto at isang pagguho ng lupa ang tumama sa [[Bundok Diwata]] sa [[Davao de Oro|Compostela Valley]] na ikinamatay ng hindi bababa sa 32 katao, habang limang iba pa ang nawawala at pinangangambahang patay.<ref>—''[https://www.philstar.com/headlines/2005/10/28/304042/18-miners-killed-compostela-valley-tunnel-blast/ "18 minero ang namatay sa pagsabog ng tunel sa Compostela Valley"]'' [[Philstar.com]]. Oktubre 28, 2005. Nakuha noong 02-18-2022. —''[https://www.philstar.com/headlines/2012/01/06/764997/history-landslides-compostela-valley/ "Kasaysayan ng mga landslide sa Compostela Valley"]'' Philstar.com. Enero 6, 2012. Nakuha noong 02-18-2022.</ref> === Nobyembre === * Nobyembre 20 – Ang Pilipinas ang punong-abala ng [[2005 SEA Games|ika-23 Palaro ng Timog-Silangang Asya]], opisyal na binuksan sa [[Quirino Grandstand]], [[Rizal Park]] sa [[Maynila]] ni [[Gloria Macapagal Arroyo|Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo]].<ref>{{Banggitin ang web |title=OCA » Maynila 2005 |url=https://oca.asia/games/37-manila-2005.html |access-date=2025-09-07 |website=oca.asia}}</ref> ==Telebisyon== * [[Setyembre 26]] – Si [[Precious Lara Quigaman|Lara Quigaman]] ng [[Pilipinas]] ay kinoronahan bilang [[Miss International 2005]] sa gabi ng patimpalak na ginanap sa Koseinenkin Hall, Tokyo, Japan, at siya ang naging pang-apat na [[Pilipino|Pilipina]] na nanalo sa patimpalak. * [https://www.novatalentscout.com/page/page/3776433.htm Kim Flores] - Nanalo ng limang gintong medalya at apat na gintong plake sa World Championships of the Performing Arts (WCOPA) sa mga kategorya ng pop, Broadway, gospel, orihinal at inspirational music. ==Palakasan== * [[Enero 30]] — Tinalo ni PBA Commissioner [[Noli Eala]] ang Game 1 ng [[2004–05 PBA Philippine Cup|2005 Philippine Cup]] na nagresulta sa lamang ng [[TNT Tropang Giga|Talk 'n Text Phone Pals]] sa iskor na 1–0, habang lumahok sa laro si [[Asi Taulava] ng Talk n' Text, na sinuspinde pa rin ng liga. * [[Hulyo 10]] -- Nanalo ang [[San Miguel Beermen]] sa [[2005 PBA Fiesta Conference|Fiesta Conference]], at tinalo ang [[TNT Tropang Giga|Talk 'n Text Phone Pals]] sa limang laro. == Kapanganakan == * Pebrero 15 - AJ Urquia, aktor at host ng Team Yey! * [[Pebrero 22]] – Isabella Flanigan, manlalaro ng putbol * Pebrero 23 - [[Jillian Ward]], aktres at modelo * [[Marso 3]] – Aidan Veneracion, aktor * [[Marso 12]] – Josh Ford, aktor * Marso 18 - [[Dentrix Ponce]], aktor * Marso 18 - Mark Justine Alvarez, aktor * Marso 25 - Larah Claire Sabroso, aktres * [[Mayo 17]] – Naya Ambi, mang-aawit * Mayo 23 - [[Alex Eala]], manlalaro ng tennis * Hunyo 2 - Bea Basa, artista * Hunyo 12 - [[Ryzza Mae Dizon]], aktres * [[Hulyo 18]] – Milkcah Wynne Nacion, aktres at vlogger * [[Agosto 30]] – Reich Alim, aktres * Setyembre 7: ** Kyle Danielle Ocampo, aktres **Mitch Naco, host ng Team Yey! * [[Setyembre 8]] – Mackie Empuerto, mang-aawit na miyembro ng [[TNT Boys]] * [[Oktubre 9]] – Andrei Sison, aktor (namatay noong 2023) * [[Nobyembre 8]] – Sofia Millares, aktres at host ng [[Team Yey!]] * Nobyembre 11 - Kryshee Grengia, aktres * [[Disyembre 11]] – Sammy Manese, personalidad sa internet (namatay noong 2023) * Disyembre 12 - Alekhine Nouri, Filipino FIDE Master. * Disyembre 15 - Sheena Belarmino, mangaawit at mananayaw == Kamatayan == * [[Marso 31]] – [[Justiniano Montano]], pulitiko (ipinanganak 1905) * [[Mayo 10]] ** [[Romy Diaz]], aktor (ipinanganak 1941) ** Leon C. Arcillas, pulitiko, Alkalde ng Sta. Rosa, Laguna (ipinanganak 1942) * [[Agosto 5]] – [[Raul Roco]], abogado at pulitiko (ipinanganak 1941) * [[Setyembre 16]] – [[Verna Gaston]], aktres (ipinanganak 1950) * [[Oktubre 2]] – [[Juancho Gutierrez]], aktor (ipinanganak 1932) * [[Oktubre 27]] – [[Jun Papa]], basketbolista (ipinanganak 1945) * [[Disyembre 25]] – [[Robert Barbers]], pulitiko (ipinanganak 1944) == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|2005}} [[Kategorya:2005 sa Pilipinas]] omx73iyqf1z6cbi69qxnmkgeoykd7x4 0 270740 2231251 2135527 2026-10-04T01:30:09Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231251 wikitext text/x-wiki '''Antonio Ibáñez de Alba''', ipinanganak sa Chiclana de la Frontera ang {{date|2 décembre 1956}}, ay isang engineer, tagapagpananaliksik at pang-agham na [[Espanya|espanyol]]. May-akda ng higit sa 200 mga patent, siya ay pinakamahusay na kilala para sa kanyang palm proyekto ng artipisyal na sa pagkakasunod-sunod upang bumuo ng micro-klima sa disyerto. Sa proyektong ito, ang libyan pamahalaan ay may invested sa halos isang bilyong dolyar para sa pag-install ng 50 000 mga palm tree. Para sa pananaliksik na ito, na nakapaloob sa mga aklat-aralin, Antonio Ibáñez De Alba nanalo sa 1990 ang gintong medalya ng mundo Samahan ng mga intelektwal na ari-arian<ref>http://www.elmundo.es/ariadna/2002/101/1026372058.html</ref>{{,}}<ref>http://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-5250</ref>{{,}} <ref>https://www.newscientist.com/article/mg12717273-700-technology-plastic-trees-may-turn-the-deserts-green/</ref>{{,}} <ref>{{Cite web|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/9012031520/can-plastic-trees-turn-deserts-green}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite web|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/9611083723/plastic-palms}}</ref>. Ang kanyang mga pananaliksik ay nai-nabanggit sa maraming mga pang-agham mga pahayagan at sa media<ref>{{Cite book|date=2013-09-18|isbn=9788415904564}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite book|date=2012-09-10|isbn=9781135139766}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite book|date=2001-01-01|isbn=9780878083527}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite book|date=2013-10-22|isbn=9781483294001}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite book|date=2013-09-18|isbn=9781515229711}}</ref>{{,}} <ref name="Cite book|date=1990-01-01">{{Cite book|date=1990-01-01}}</ref>{{,}} <ref name="Cite book|date=1990-01-01"/>. == Talambuhay == === Maagang karera === Antonio Ibáñez de Alba ay ipinanganak sa Barcelona noong disyembre 2, 1956. Sa 1987, siya ay nagtrabaho para sa Gusmer, kung saan siya nakatuon ang kanyang sarili sa pag-aaral ng polyurethanes. Sa 1988, siya ay collaborated sa RENFE, sa mga proyekto ng kaligtasan, pagpepreno system, at pag-iwas ng head-on na banggaan, ang mga antas ng crossings at tunnels. === Palm puno ng mga artipisyal na === Sa pagitan ng 1980 at 1990, ito ay bumuo ng isang proyekto para sa palm puno ng mga artipisyal na sa Libya upang lumikha ng mga micro-klima sa disyerto. Ang pananaliksik na ito, na kung saan ay lilitaw sa mga aklat-aralin ng mga espanyol, ay iginawad sa 1990 ang unang premyo ng Eureka proyekto ng EU. Noong 1990, siya ay iginawad ang Geneva gold medal ng mundo Samahan ng mga intelektwal na ari-arian. Sa proyektong ito, ang libyan pamahalaan ay may invested sa isang bilyong dolyar upang i-install sa 50 000 mga palm tree. === 1990-2000<span> </span>: Pananaliksik para sa NASA, oceanographic pag-aaral, atbp === Sa pagitan ng 1990 at 1992, siya ay nagtrabaho para sa mga [[NASA]] sa pananaliksik sa ang particulate kondaktibo nakakulong.{{fact}} Sa 1993, siya ay isinasagawa oceanographic pag-aaral at renewable enerhiya proyekto sa dagat sa pamamagitan ng pagkakaiba ng presyon, sa pakikipagtulungan na may mas mataas na Konseho ng enerhiya espanyol at General Electric<ref>{{Cite web|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-14-10-2006/abc/Toledo/proponen-llevar-agua-a-levante-con-una-tuberia-submarina-desde-el-delta-del-ebro-el-autor-es-el-ingeniero-castellano-manchego-antonio-iba%C3%B1ez-del-alba_1423754201151.html#}}</ref>{{,}}.{{fact}} Sa panahon ng mga taon, siya rin ay nagtrabaho sa mga isyu ng kapaligiran at desertification sa gobyerno ng Saudi Arabia at iba pa. Sa pagitan ng 1995 at 1996, siya ay nagtrabaho bilang director development sa Valores Antillanos, kinokontrol na sa pamamagitan ng ang dating pangulo ng Banesto, Mario Conde, sa pamamagitan ng paggawa ng pananaliksik sa mga seguridad, ang fingerprint ng pagkilala, isang [[Makinang wangisan|fax]] sa mataas na bilis, ng pda para sa mga desisyon ng arbitrasyon, sapatos, smart, mga patch ng insulin para sa diabetes, atbp<ref>{{Cite journal|date=19/01/1996}}</ref> Noong 1999, siya ay natanto na ang mga proyekto ng sea tubig desalination at pag-unlad ng mga de-kuryenteng motors para sa mga sasakyan<ref>{{Cite journal|date=27/11/2008}}</ref>. === Taon 2000 === Noong 2002, siya ay sa pananaliksik at pag-unlad direktor ng Grupo Marina D ' or, sa framework ng pag-unlad ng isang spa sa marine science. Noong 2003, siya won isang premyo sa Makatarungang ng Barcelona para sa kanyang mga pananaliksik sa mga basins ng anti-nabubuwal. Ang system na ito ay nai-marketed sa pamamagitan ng AstralPool.{{fact}} Sa kurso ng mga taon 2004-2006, ito ay bumuo ng mga proyekto ng buoyancy sa Andorra at Barcelona<ref>{{Cite journal|date=26/12/2013}}</ref>. Noong 2006, siya won unang premyo ng pagbabago ng Castilla-La Mancha<ref>{{Cite journal|date=10/04/2006}}</ref>. === Kamakailang mga paghahanap === Sa 2010, siya ay iniharap sa kanyang proyekto ng isang Planta ng kapangyarihan batay sa mga paputok<ref>{{Cite web|url=http://www.lanzadigital.com/news/show/actualidad/antonio_ibanyez_inventa_una_central_electrica_basada_en_explosivos/14829/}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{,}} <ref>{{Cite web|url=http://www.daimiel.es/ptr/vista/vptr002/post.html?D.k=1163027|title=Archive copy|access-date=2017-09-09|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910084142/http://www.daimiel.es/ptr/vista/vptr002/post.html?D.k=1163027|url-status=dead}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite web|url=http://www.energiadiario.com/publicacion/un-inventor-presenta-una-central-electrica-tan-potente-como-una-central-nuclear/|title=Archive copy|access-date=2017-09-09|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910041555/http://www.energiadiario.com/publicacion/un-inventor-presenta-una-central-electrica-tan-potente-como-una-central-nuclear/|url-status=dead}}</ref> Sa 2013, siya ay inanyayahan sa pamamagitan ng ang Russian delegasyon sa [[International Space Station|international space Station]]. Sa parehong taon, siya ay iniharap ng isang sistema ng paghahatid ng mga imahe sa pamamagitan ng mga waves ng utak<ref>{{Cite journal|date=18/05/2013}}</ref>. Sa 2016, siya ay iniharap sa isang lagusan para sa mga tren sa pamamagitan ng disyerto, na kung saan ay may-bisa para sa mataas na bilis ng tren sa Medina-Mecca<ref>{{Cite journal|date=29/03/2016}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite journal|date=06/04/2016}}</ref>{{,}} <ref name="Cite journal|date=27/03/2016">{{Cite journal|date=27/03/2016}}</ref>{{,}} <ref name="Cite journal|date=27/03/2016"/>. Sa 2017, ang Club Deportivo Guadalajara inihayag ang pag-install sa stadium, para sa panahon ng 2017/2018, layag teknolohiya para sa sports grounds<ref>{{Cite journal|date=17/02/2017}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite journal|date=21/02/2017}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite web|url=http://agencias.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=2449357|title=Archive copy|access-date=2017-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901115513/http://agencias.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=2449357|archive-date=2017-09-01|url-status=dead}}</ref>{{,}} <ref>{{Cite journal|date=16/02/2017}}</ref>. == Sa Tv<span> </span>: ''Generación XXI'' == Sa 2006, Antonio Ibáñez de Alba ay bahagi ng hurado ng programa ''Generación XXI'', iniharap sa pamamagitan ng Manuel Campo Vidal. == Nangungunang paghahanap == * Inumin self-pag-init * Palm mga puno sa plastic sa disyerto * Sistema ng anti-choking Masaya Bath * Pagkakita dincendies * Pag-aaral sa tides * Paghahatid ng mga waves ng utak * Baterya electric sasakyan * Sa pamamagitan ng tren sa kaligtasan * Hidro Taco * Proteksyon laban sa pandarambong sa dagat<ref>{{Cite web|url=http://www.elmundo.es/navegante/2002/06/24/empresas/1024933360.html}}</ref> * Canvas teknolohiya para sa sports lugar * Lagusan para sa mga tren sa mga lugar disyerto * Planta ng kapangyarihan batay sa mga eksplosibo * Tubig lumulutang na walang asin * Capsule detection ng kanser sa suso == Mga sanggunian == {{References}} {{Uncategorized|date=Nobyembre 2024}} gcyew4zxpn8uihrski6vbln84fr2gcv 0 276879 2231396 2164540 2026-10-04T11:08:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231396 wikitext text/x-wiki {{Infobox television channel | name = DZMM TeleRadyo | logo = | logo_size = 200px | logo_caption = | logo_alt = | launch_date = {{Start date|2007|4|12}} | former_names = TeleRadyo (2020-2023) <br> TeleRadyo Serbisyo (2023-2025) | picture_format = [[1080i]] [[HDTV]] | network = [[DWPM]] | owner = Media Serbisyo Production Corporation<br>{{small|(joint venture ng Philippine Collective Media Corporation at [[ABS-CBN Corporation]])}} | parent = | country = [[Pilipinas]] | area = Pilipinas | headquarters = [[ABS-CBN Broadcasting Center]], Diliman, [[Lungsod ng Quezon]] | sister_channels = {{ubl|[[A2Z (telebisyong tsanel)|A2Z]]|[[ABS-CBN News Channel|ANC]]|[[Cinema One]]|[[Cine Mo!]]|[[Jeepney TV]]|[[Knowledge Channel]]|[[Metro Channel]]|[[Myx]]}} | sat_serv_1 = [[G Sat]] | sat_chan_1 = Tsanel 39 | cable_serv_1 = [[SkyCable]] | cable_chan_1 = Tsanel 26 | cable_serv_2 = [[Cablelink]] | cable_chan_2 = Tsanel 7 | online_chan_1 = {{url|iwanttfc.com|Watch Live}} | online_serv_1 = [[iWantTFC]] }} Ang '''DZMM TeleRadyo''' (kilala dati bilang '''TeleRadyo''' at '''TeleRadyo Serbisyo''') ay isang tsanel pantelebisyong nakakable (''cable television channel'') na pagmamay-ari ng Media Serbisyo Production Corporation, isang joint venture ng [[Philippine Collective Media Corporation]] at [[ABS-CBN Corporation]].<ref>{{cite news|last1=Mendoza|first1=Red|title=ABS-Prime joint venture station holds test broadcasts|url=https://www.manilatimes.net/2023/06/29/news/national/abs-prime-joint-venture-station-holds-test-broadcasts/1898144|website=[[The Manila Times]]|date=June 28, 2023|access-date=June 28, 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Baizas |first1=Gaby |title=DZMM, Teleradyo return after 2 years|url=https://www.rappler.com/nation/dzmm-teleradyo-comeback-may-2025/ |access-date=May 29, 2025 |work=[[Rappler]] |date=May 29, 2025}}</ref> ==Kasaysayan== Nagsimula ang konsepto ng TeleRadyo noong 2006 matapos nung namasyal sina Gabby Lopez at iba pang mga matataas na ehekutibo ng ABS-CBN sa South Korea. Una silang nangamba tungkol sa isang ideya tungkol sa pagsasahimpapawid ng himpilang ng radyo sa pamamagitan ng telebisyon sa takot na tuluyang iwanan ang mga tagapagkinig sa radyo, per nakakuha sila ng sapat na dahilan para ituloy ang konseptong ito na ipalabas ang [[DZMM-AM|DZMM]] sa telebisyon. Noong Pebrero 2007, nagsimulang sumahimpapawid ang '''DZMM TeleRadyo''' sa kable. Pormal ito inilunsad noong Abril 12. Noong Marso 18, 2020, sa kasagsagan ng [[Kuwarentenang pampamayanan ng COVID-19 sa Pilipinas|pandemyang]] dulot sa [[coronavirus disease 2019|COVID-19]], nagsimulang maghati ang DZMM 630 at TeleRadyo sa pagsaabimpapawid sa kapatid nitong himpilan sa kable na [[ABS-CBN News Channel]] tuwing Martes, Huwebes at Linggo. Nagtagal ito hanggang Abril 20. Noong Mayo 5, 2020 sa ganap ng 8:20pm, pagkatapos nung maglabas ng [[National Telecommunications Commission]] (NTC) ang cease-gand-desist order laban sa pagsasahimpapawid ng ABS-CBN sa radyo at telebisyon sa kasagsagan ng [[kontrobersiya sa pagpapanibago ng prangkisa ng ABS-CBN]], nawala sa ere ang DZMM TeleRadyo.<ref name="cease and desist order">{{cite news |title=ABS-CBN goes off-air after NTC order|url=https://www.rappler.com/nation/259990-abs-cbn-goes-off-air-ntc-order-may-5-2020 |access-date=May 5, 2020 |work=Rappler |date=May 6, 2020}}</ref> Noong Mayo 8, bumalik ito sa ere bilang '''TeleRadyo''' ang hanggang kable lamang ito sumahimpapawid. Noong Mayo 27, 2022, bumalik ang TeleRadyo sa dihital na telebisyon sa pamamagitan ng isa sa mga espasyo sa [[A2Z]]. Sumahimpapawid ito mula Lunes hanggang Biyernes, 5:30 am hanggang 10:00 pm, at tuwing Sabado at Linggo, 6:00 am hanggang 10:00 pm.<ref>{{cite web|last=CC|first=Je|title=TeleRadyo, set to return on free TV as a Zoe TV digital sub-channel|url=https://www.lionheartv.net/2022/05/teleradyo-set-to-return-on-free-tv-as-a-zoe-tv-digital-sub-channel|website=Lionheartv|date=May 12, 2022|access-date=June 22, 2023}}</ref> Noong Nobyembre 1, 2022, tinanggal ito sa dihital na telebisyon pagkatapos nung tinapos ng ABS-CBN ang kontrata niyan sa [[ZOE Broadcasting Network]] para gamitin ang kahit anong dihital na espasyo sa A2Z.<ref>{{cite web|last=Mia|first=Ron|title=Teleradyo halts broadcasting on Zoe TV's digital channel|url=https://www.lionheartv.net/2022/11/teleradyo-halts-broadcasting-on-zoe-tvs-digital-channel|website=Lionheartv|date=November 7, 2022|access-date=June 22, 2023}}</ref> Noong Mayo 23, 2023, inanunsyo ng [[ABS-CBN Corporation]] na ititigil nito ang mga operasyon ng TeleRadyo sa darating na Hunyo 30 bilang bahagi ng pagbawi sa mga problemang pinansyal.<ref>{{cite news |author=Gregorio, Xave |title=Shock, anxiety grip staff as ABS-CBN's TeleRadyo set to go silent |url=https://www.philstar.com/headlines/2023/05/23/2268501/shock-anxiety-grip-staff-abs-cbns-teleradyo-set-go-silent |access-date=May 23, 2023 | date=May 23, 2023 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref> Sa kabila nito, inanunsyo din nila na nagkaroon sila ng joint venture kasama ang [[Philippine Collective Media Corporation]] ng Prime Media Holdings, Inc., na pag-aari ni House Speaker Representative [[Martin Romualdez]], upang makagawa at magdala ng iba't ibang programa sa himpapawid. Kabilang sa mga plano nito ay ang posibleng pagbabalik nito sa radyo sa dati nitong talapihitan na 630 kHz.<ref>{{cite web|title=Goodbye TeleRadyo, but DZMM 630 to rise from the dead|url=https://www.rappler.com/business/goodbye-teleradyo-dzmm-630-am-radio-to-rise|website=[[Rappler]]|date=May 24, 2023|access-date=June 26, 2023}}</ref><ref>{{cite web|title=ABS-CBN's Lopez strikes deal with Prime Media to bring back DZMM on the airwaves|url=https://bilyonaryo.com/2023/05/23/abs-cbns-lopez-strikes-deal-with-prime-medias-romualdez-to-bring-back-dzmm-on-the-airwaves/business|website=Bilyonaryo|date=May 23, 2023|access-date=June 26, 2023}}</ref> Gayumpaman, ilang araw bago ang plano nitong pagsara, inanunsyo ng ABS-CBN na hindi nila itutuloy ang pagsara ng TeleRadyo at sa halip itutuloy ito bilang bahagi ng joint venture nila ng PCMC.<ref>{{cite news |title=ABS-CBN announces changes for TeleRadyo |url=https://news.abs-cbn.com/business/05/23/23/abs-cbn-announces-changes-for-teleradyo |access-date=May 23, 2023 | date=May 23, 2023 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Noong Hunyo 29, nagpaalam ang mga host ng ilang mga programa mula sa TeleRadyo ay nagpaalala sa kanilang mga tagapagnood na subaybayan ang himpilang ito sa susunod na araw.<ref>{{cite news |last1=Clarin |first1=Alyssa Mae |title=Employees bid goodbye to TeleRadyo as ABS-CBN's joint venture welcomes new radio |url=https://www.bulatlat.com/2023/06/30/employees-bid-goodbye-to-teleradyo-as-abs-cbns-joint-venture-welcomes-new-radio/ |access-date=July 4, 2023 |website=Bulatlat |date=June 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703235701/https://www.bulatlat.com/2023/06/30/employees-bid-goodbye-to-teleradyo-as-abs-cbns-joint-venture-welcomes-new-radio/ |archive-date=Hulyo 3, 2023 |url-status=dead}}</ref> Noong Hunyo 30, 2023, kasabay ng paglunsad ng [[DWPM|Radyo 630]], muling inilunsad ang TeleRadyo bilang '''TeleRadyo Serbisyo'''.<ref>{{cite news |last1=de Castro |first1=Isagani, Jr. |title='Wag kayo bibitiw,' ABS-CBN show Sakto hosts tell supporters prior to TeleRadyo closure |url=https://www.rappler.com/business/abs-cbn-show-sakto-hosts-message-supporters-prior-teleradyo-closure-june-29-2023/ |access-date=29 June 2023 |website=Rappler |date=29 June 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rappler.com/business/dwpm-radyo-630-launches-whole-day-programming/|title=Radyo 630 launches whole-day programming|date=July 17, 2023|accessdate=July 17, 2023|last=De Castro|first=Isagani Jr.|website=[[Rappler]]}}</ref> Noong Mayo 29, 2025 sa ganap ng 8:00 PM, kasabay ng paglunsad ng DWPM sa pamamagitan ng dati nitong pangalan na ''DZMM Radyo Patrol 630'', ibinalik din TeleRadyo Serbisyo ang dati nitong pangalan na '''DZMM TeleRadyo'''.<ref>{{cite news|last=Krishnan|first=Ganiel|title=DZMM Radyo Patrol 630 returns on air|url=https://www.abs-cbn.com/news/public-service/2025/5/29/dzmm-radyo-patrol-630-returns-on-air-2012|website=[[ABS-CBN News]]|date=May 29, 2025|access-date=May 29, 2025|url-status=live}}</ref> ==Tingnan din== *[[ABS-CBN (himpilang pantelebisyon)]] *[[DWPM|DZMM Radyo Patrol 630]] *[[ABS-CBN News and Current Affairs]] *[[ABS-CBN News Channel]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{ABS-CBN News and Current Affairs}} {{ABS-CBN}} {{Philippine cable channels}} {{Television in the Philippines}} [[Category:ABS-CBN]] {{Stub}} af2wqllh03ow4o98pz365gym5iuawcd 0 280671 2231314 2224930 2026-10-04T08:35:13Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231314 wikitext text/x-wiki Ang '''1999 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong 1999. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas-CMD|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Marcelo Fernan]] (hanggang Hunyo 28); [[Blas Ople]] (mula Hunyo 29) * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Manny Villar]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Hilario Davide Jr.]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] ==Palakasan== * [[Enero 21]] – Nakuha ni Dr. J Ana Water Dispenser ang korona ng 1999 Ika-2 Yakult PBL Centennial Cup, at naging unang titulo na nanalo sa torneo, tinalo ang Tanduay Gold Rhum Masters, tatlong laro laban sa dalawa. * [[Hunyo 6]] – Nakuha ng [[Formula Shell Zoom Masters]] ang korona ng [[1999 PBA Kopa ng Lahat-Pilipino]], at naging ika-10 koponan na nanalo sa pinakaprestihiyosong torneo ng liga, tinalo ang [[Tanduay Rhum Masters]], apat na laro laban sa dalawa, para sa kanilang ikaapat na kampeonato at inulit bilang magkasunod na kampeon. * [[Hulyo 1]] – Kinoronahan ang Welcoat House Paints bilang kampeon ng 1999 Yakult-PBL Challenge Cup matapos makuha ang 80-74 na tagumpay laban sa Inuming pang-enerhiya ng Red Bull sa Game 4 para sa titulo sa [[Koliseo ng Makati]] * [[Agosto 7]]–[[Agosto 15|15]] – Ang mga kalahok sa ika-20 [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] ng [[Pilipinas]] ay ginanap sa [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei Darussalam]]. Pumangalawa ito sa ranggo, na may kabuuang medalya na 87.<ref>[http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf Mga Resulta ng 1999 Southeast Asian Games] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226022737/http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf |date=2012-02-26 }}</ref> * [[Setyembre 15]] – Napanalunan ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang ika-12 sunod-sunod na titulo sa PBA at tinalo ang [[Formula Shell Zoom Masters]]. Nanalo ang Beermen ng dalawang sunod-sunod na panalo sa titulo at napanalunan ang kanilang unang kampeonato sa loob ng limang taon. * [[Oktubre 7]] - Nakuha ng [[Mga Berdeng Mamamana ng Pamantasang De La Salle]] ang kanilang unang magkasunod na kampeonato laban sa [[UST Growling Tigers]] sa ika-62 season ng [[Pampamantasang Asosyasyong Atletiko ng Pilipinas|PAAP]]. * [[Oktubre 31]]–[[Nobyembre 6]] – Ang Lungsod ng Cebu ang nag-host ng [[1999 IPSC Handgun World Shoot]] XII. * [[Nobyembre 7]]–[[Nobyembre 21|21]] – Ang Iloilo at Bacolod ang nag-host ng [[1999 AFC Women's Championship]] ay ginanap mula Nobyembre 7 hanggang 21, 1999 sa Pilipinas. * [[Disyembre 8]] – Dinaig ng [[Manila Metrostars]] ang [[Cebu Gems]], 101–83 sa Game Six, sa harap ng mga manonood sa Mail & More Sports Complex sa San Andres at kinoronahan ang kanilang sarili bilang 1999 MBA national champions. * [[Disyembre 12]] – Nakuha ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang pangalawang sunod na titulo ngayong season sa pamamagitan ng 4–2 na tagumpay sa serye laban sa [[Alaska Milkmen]]. Napanalunan ng Beermen ang kanilang ika-13 korona sa PBA at ngayon ay ang pinakamatagumpay na ballclub, kapantay ng sikat na Crispa Redmanizers sa pinakamaraming titulo. == Kaganapan == ===Enero=== * [[Enero]] – Umabot sa pinakamababang antas ang diplomatikong ugnayang pang-diplomatiko sa pagitan ng [[Palau]] at ng [[Pilipinas]] kung saan nagbabanta si Pangulong [[Kuniwo Nakamura]] ng Palau na puputulin ang [[ugnayang Palau–Pilipinas|ugnayang diplomatiko]] sa pagitan ng kanyang bansa at ng Pilipinas dahil sa paulit-ulit na pagtawid ng mga mangingisdang Pilipino sa EEZ ng Palau.<ref>[https://www.oneocean.org/overseas/feb99/coastal_alert.html SA IBABAW NG DAGAT - Ang Online Magazine para sa Sustainable Seas]. Oneocean.org. Kinuha noong 2013-09-01.</ref><ref>{{cite book|title=Palau Country Review|year=2013|publisher=CountryWatch Incorporated|page=48|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/87832541}}</ref> * [[Enero 6]] – Isang higanteng alon ang humampas sa pantalan ng [[Sitangkai, Tawi-Tawi]], na nagdulot ng pinsala sa mga ari-arian at naiulat na pagkamatay ng 18 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/ht/ht000642.htm "Higanteng alon, 18 ang namatay sa Tawi-Tawi"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 01-10-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Enero 19]] – Sa isang prusisyon ng fluvial sa [[Lumban, Laguna]], isang karosa ang tumama sa kable ng kuryente na kalaunan ay nahulog, na naging sanhi ng pagkakuryente o pagkalunod ng mga deboto na nakasakay habang tumatalon sila sa ilog; 13 ang kumpirmadong patay, ang iba ay naiulat na nawawala.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm "Trahedya sa Laguna: 13 patay sa aksidente sa prusisyon ng fluvial"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250125033543/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm |date=2025-01-25 }} PHNO. 01-20-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/69433485746825f4ff24d127bec02cce "Philippines: 13 katao ang namatay sa aksidente sa bangka"] [[Associated Press|AP Archive]]. 01-19-1999. Nakuha noong 03-30-2022.</ref> * [[Enero 20]] – Isang pampasaherong bus ang nahulog sa bangin matapos lumagpas sa isang matalim na kurba sa [[Naguilian Road]] sa [[Sablan, Benguet]], na ikinamatay ng 22 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm "Baguio minibus fall into bangin, 22 killed"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223154953/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 01-22-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://apnews.com/article/db13b78de32fdaa6c2c42685d694edcc "Philippines Bus Accident Kills 22"] [[Associated Press|AP News]]. 01-21-1999.<br />[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/259708.stm "Bumagsak ang bus sa Pilipinas, 22 ang namatay"] [[BBC News]]. 01-21-1999.<br />[https://www.sunstar.com.ph/article/210837/evangelista-p-noy-orders-probe-of-sablan-killer-bus-mishap "Evangelista: Iniutos ni P-Noy ang imbestigasyon sa aksidente sa bus na kinasangkutan ng Sablan"] [[SunStar]]. 08-21-2010.<br /><br />Para sa mga timeline ng mga kaugnay na aksidente:<br />[https://www.philstar.com/opinyon/2010/08/21/604273/kakila-kilabot-na-bus-accident/ (Opinyon) "Kakila-kilabot na aksidente sa bus"] (sa Tagalog) [[Philstar.com]]. 08-21-2010.<br />[https://opinion.inquirer.net/16377/life-and-death/ (Opinyon) "Buhay at kamatayan"] [[Inquirer.net]]. 11-01-2011. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang aksidente sa Benguet ay naganap noong "Hunyo 20, 1999".) <br /><br />Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> ===Pebrero=== * [[Pebrero 5]] – Ang bilanggo ng panggagahasa na si [[Leo Echegaray]] ay binitay sa pamamagitan ng [[nakamamatay na iniksyon]] sa [[Bagong Bilangguan ng Bilibid]] sa [[Muntinlupa]]; naging [[Parusang Kapital sa Pilipinas|ang unang Pilipinong pinatawan ng sentensya]] simula noong huling pampublikong pagbitay sa bansa noong 1976 at ang pagbabalik ng [[parusang kamatayan]] noong 1993; siya rin ang unang pagbitay gamit ang pamamaraang iyon. Bago ito, noong Enero 19, inalis ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang Temporary Restraining Order na inisyu noong Enero 4, ang araw ng kanyang inaasahang pagbitay, habang isinusumite sa kanila ng mga kinatawan ang kanilang resolusyon, na naipasa rin nang araw ding iyon, na pumapabor sa Batas sa Parusa ng Kamatayan (Batas Republika 7659).<ref name="xLE">Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001184.htm "Huling pag-asa ni Echegaray: Espesyal na sesyon ng Korte Suprema bukas"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-03-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001185.htm "Pinigilan ng Korte Suprema ang pagbitay kay Echegaray"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-04-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm "Pabor ang mayorya ng Kongreso sa parusang kamatayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042006/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm "Parusang kamatayan: Nagdesisyon ang Korte Suprema ngayon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041515/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm "Binawi ng Korte Suprema ang TRO ni Echegaray"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041457/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm "Patayin na si Echegaray ngayon -- Erap"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045549/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm |date=2025-12-19 }} 01-20-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm "Pagbitay kay Echegaray: 3 PM, Pebrero 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219214606/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm |date=2025-12-19 }} 01-23-1999.<br><br>Para sa pagbitay kay Echegaray:<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm "Naputol ang hotline ng palasyo-death chamber"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044929/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm "Idineklarang patay si Leo Echegaray noong 3:19 PM"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044936/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br><br>Lahat ng artikulo ay mula sa Philippine Headline News Online (PHNO); Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-wins-court-stay-on-death-penalty-1.142758 "Nanalo ang rapist sa pagpapaliban ng korte sa parusang kamatayan"] [[The Irish Times]]. 01-05-1999.<br />[https://web.archive.org/web/20210924014328/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/99/0122/nat1.html "Ang Dilemma ng Parusa ng Kamatayan"] [[Asiaweek]]. Enero 1999.<br />[https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2022/02/asa350061999en.pdf "Pilipinas: Karagdagang impormasyon tungkol sa nalalapit na pagbitay: Leo Echegaray" (PDF)] [[Amnesty International]]. 01-22-1999.<br /><br />Para sa pagbitay kay Echegaray:<br />[https://web.archive.org/web/20150501120440/http://edition.cnn.com/WORLD/asiapcf/9902/05/philippines.execution.02/ "Pilipinas, binitay ang unang bilanggo sa loob ng 23 taon"] [[CNN]]. 02-05-1999. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-executed-by-lethal-injection-in-manila-1.149719 "Rapista, pinatay sa pamamagitan ng lethal injection sa Maynila"] The Irish Times. 02-06-1999.<br />[https://apnews.com/article/0df135efd2d0fd224abef5329e150f7d "Pilipinas, Binitay ang Isang Batang Rapist"] [[Associated Press|AP News]]. 02-05-1999.<br />[https://www.wired.com/1999/02/filipino-executed/ "Pilipino, pinatay"] [[Wired (magazine)|Wired]]. 02-05-1999.<br />[https://www.theguardian.com/world/1999/feb/06/philippines "Namatay ang rapist habang ibinalik ng Maynila ang pagbitay"] [[The Guardian]]. 02-06-1999.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/36499 "G.R. No. 132601"] [[Korte Suprema ng Pilipinas|E-Library ng Korte Suprema]]. 10-12-1998.<br />[https://dailyguardian.com.ph/a-heinous-crime-the-leo-echegaray-story/ (Opinyon) "Isang Karumal-dumal na krimen: Ang kwento ni Leo Echegaray"] [[Daily Guardian (Iloilo)|Daily Guardian]]. 08-11-2020.<br /><br />Nabanggit din ang pangyayari sa artikulo:<br />[https://newsinfo.inquirer.net/785954/in-the-know-death-penalty "In the know: Death penalty"] [[Inquirer.net]]. 05-17-2016. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://newsinfo.inquirer.net/1146785/the-death-penalty-debate-comedic-episode-studies-show-risks "The death penalty debate: Comedic episode, studies show risks"] Inquirer.net. 07-26-2019.<br /><br />Mga Video:<br />"Pilipinas: Batang rapist na si Echegaray, binitay" ([http://www.aparchive.com/metadata/PHILIPPINES-CHILD-RAPIST-ECHEGARAY-EXECUTED/f4c22dfd0275dba7716bb01d9dddb174 Bahagi 1], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/9ab0688e322baa947293871085702f26 Bahagi 2], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/3e24fef6a0a2c7e2c4b121d6c0dfe837 Bahagi 3], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/bda87fa08d8f248143f8aa672d56cec6 Bahagi V]) AP Archive.<br />[https://reuters.screenocean.com/record/983300 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay nakatakdang bitayon sa pamamagitan ng lethal injection, ang unang pagbitay sa Pilipinas sa loob ng 23 taon"] [[Reuters]].<br />[https://reuters.screenocean.com/record/990028 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay inilibing sa Pilipinas"] Reuters.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong 03-30-2022.</ref><ref>"#Journeyto30" ni Epi Fabonan III, [[Philstar.com]]: (1999) [https://www.philstar.com/headlines/2016/04/30/157] === Marso === * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<nowiki><ref></nowiki>{{Cite web |date=Pebrero 2, 1998 |title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN |url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 |access-date=Oktubre 21, 2021 |website=ChanRobles Law Firm}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<ref>{{Cite web|date=Pebrero 2, 1998|title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN|url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html|url-status=live|access-date=Oktubre 21, 2021|website=ChanRobles Law Firm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 }}</ref> ===Abril=== * [[Abril 15]] – Isang pagsabog ng bomba sa [[Isla ng Batan, Albay|Isla ng Batan]], [[Rapu-Rapu, Albay]] ang naiulat na ikinamatay ng hindi bababa sa 13 at ikinasugat ng mahigit 70 iba pa.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm "Binabomba ang sayaw ng pista sa Albay, 13 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219040859/http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo 26]] – Ipinroklama si [[Miriam Quiambao]] bilang 1st runner-up sa gabi ng patimpalak na [[Miss Universe 1999]] na ginanap sa Chaguaramas Convention Centre, [[Chaguaramas, Trinidad|Chaguaramas]], [[Trinidad and Tobago]]. * [[Mayo 27]] – Ang bagong [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa]] (KPP) kasama ang [[Estados Unidos]] ay [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa (Philippines – Estados Unidos)|pinatibay]] ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]], na nagbabalik sa presensya ng militar ng Amerika sa bansa. * [[Mayo 29]] – Ang [[Manhunt International]] World Finals (1999) ay ginanap sa [[Maynila]], [[Pilipinas]]. Humigit-kumulang 43 kalahok ang lumaban sa edisyong ito. ===Hunyo=== * [[Hunyo 22]] – Bigla at maikling pumutok ang [[Bulkang Mayon]] sa [[Albay]], na nagbuga ng abo na umaabot sa taas na 7 hanggang 10 kilometro; naiulat ang mga pag-ulan ng abo sa [[Camalig, Albay|Camalig]]; walang nasawi.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011401.htm "Muling sumabog ang 'perpektong kono' ng Mayon"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 06-23-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm "Sumabog ang Bulkang Mayon, lumikas ang mga residente"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041458/http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 06-23-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 3]] – Hindi bababa sa 58 katao ang namatay at daan-daang bahay ang natabunan ng [[Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills|isang napakalaking Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills]] sa [[Antipolo]], Rizal, na dulot ng malalakas na pag-ulan na dala ng [[Bagyong Olga (1999)|Bagyong Olga (Ising)]].<ref>{{cite web|url=http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|title=Landslide sa Cherry Hills Subdivision (Agosto 02, 1999)|date=2000|work=[[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration]]|publisher=Kidlat|access-date=Pebrero 29, 2012|archive-date=Disyembre 11, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081211182838/http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm "Daan-daang bahay sa gilid ng burol ng Antipolo ang gumuho, marami ang namatay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251221022703/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm |date=2025-12-21 }} PHNO. 08-04-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://www.rappler.com/newsbreak/iq/212440-list-deadly-landslides-philippines/ "LIST: Mga nakamamatay na pagguho ng lupa sa Pilipinas"] [[Rappler]]. 09-22-2018. Nakuha noong 03-30-2022. * [[Agosto 11]] – Isang opisyal ng pulisya at apat na iba pa, na pawang sangkot sa pagpatay noong 1996 sa dating hepe ng [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|GISM]] at dating Gobernador ng [[Ilocos Norte]] na si Rolando Abadilla, ay hinatulan ng [[Lungsod ng Quezon]] [[Hukuman Pangrehiyon ng Paglilitis]], dalawa pa ang pinawalang-sala. Noong 2008, babawasan ng [[Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinas|Hukuman ng Apelasyon]] ang sentensyang kamatayan, na orihinal na ibinigay sa kanila, sa [[reclusión perpetua]]; pagtitibayin ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang hatol noong 2010.<nowiki><ref></nowiki>[http://www.newsflash.org/1999/08/ht/ht000865.htm "Kamatayan para sa mga pumatay sa gobernador ng Ilocos Norte"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 08-12-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] [[Asian Human Rights Commission]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla ay magkasalungat"] [[Asian Human Rights Commission]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> * Kalagitnaan ng [[Agosto]] hanggang unang bahagi ng [[Setyembre]] – Animnapu't walong residente ang misteryosong namatay sa [[Clark Freeport Zone|Clark]], [[Pampanga]]. Noong Oktubre, iniulat ng isang task force na ang mga pagkamatay ay sanhi ng tone-toneladang nakalalasong basura na inabandona sa [[Clark Air Base|ang dating US air base]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm "Imbestigasyon sa 68 pagkamatay sa Clark dahil sa nakalalasong basura -- Osmena"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316193937/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 09-18-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm "Ang bilang ng mga namatay sa nakalalasong basura sa Clark ay umabot na sa 68"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250412204118/http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm |date=2025-04-12 }} PHNO. 10-11-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Agosto 20]] – Pinangunahan ng dating pangulong [[Corazon Aquino]] at ni Cardinal [[Jaime Sin]] ang isang rally sa [[Ayala Avenue]] sa [[Makati]] laban sa Constitutional Correction for Development, ang bersyon ni Pangulong Estrada ng [[Repormang Konstitusyonal sa Pilipinas|pagbabago ng charter]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 29, 2008 |title=Mga nakaraang malalaking rally laban sa charter change |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/content/82834/past-major-rallies-vs-charter-change/story/ |work=[[GMA News]] |location= |publisher= |access-date=Hulyo 4, 2026}}</ref> * [[Agosto 26]] – Isang armadong engkwentro sa pagitan ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] at ng mga puwersa ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) sa [[Tipo-Tipo, Basilan]] ang ikinamatay ng hindi bababa sa 47 gerilya.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm "47 rebeldeng MILF, 2 sundalo ang patay sa sagupaan sa Basilan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219064641/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 08-28-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 15]] – Isang landslide, na dulot ng malakas na ulan, ang natabunan ang isang van na may sakay na 18 katao sa kahabaan ng [[Kennon Road]] sa [[Tuba, Benguet]], na ikinamatay ng 17 sa kanila.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm "Natabunan ng landlide si Kennon ng van; 17 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219050448/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 09-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Setyembre 16]] – Pinagbigyan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isang petisyon na nagdedeklara sa Republic Act 8528 na labag sa konstitusyon na nag-amyenda sa ilang seksyon ng Republic Act 7720, na binabanggit ang kawalan ng [[plebisito]]. Kaya, ang lungsod na bumubuo sa [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay ibinalik sa isang malayang lungsod na bumubuo sa lungsod.<ref>[https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html "G.R. No. 133064"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220921235146/https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html |date=2022-09-21 }} Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 16, 1999. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.</ref>{{efn|Naganap ang pangyayari noong Setyembre 16 batay sa mga talaan ng korte. May isa pang sanggunian na nagsasaad ng petsa na kasing huli ng Disyembre 29; gayunpaman, ang impormasyong ito ay sumasalungat sa nauna.<ref>[https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf "Makasaysayang pag-unlad ng Lalawigan ng Isabela"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260305145541/https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf |date=2026-03-05 }} (PDF) Lalawigan ng Isabela. Nakuha noong Hulyo 27, 2022.</ref>}} ===Oktubre=== * [[Oktubre 23]] – Isang plebisito ang ginanap para likhain ang lungsod ng [[Novaliches]] ngunit ang panukala ay tinanggihan ng mga botante.<ref>{{Cite news|last=Samonte|first=Severino|date=Setyembre 12, 2020|title=Pagtaas ng bilang ng mga lungsod sa PH mula 60 noong 1987 patungong 146 noong 2020 traced|work=Philippine News Agency|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1115219|access-date=Oktubre 22, 2021}}</ref> * [[Oktubre 31]] – Isang overloaded na jeepney ang bumagsak sa bangin sa [[Itogon, Benguet]], na ikinamatay ng 21 pasahero sa 34 na sakay nito.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm "Nahulog sa bangin ang isang dyipni na may sobrang karga, 21 ang patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316192938/http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 11-02-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 4]] – Isang bus ang nahulog sa bangin sa [[Atok, Benguet]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 19 na katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm "Isa na namang bangin sa trahedya ng bus sa Benguet ang ikinamatay ng 19"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223162408/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 11-05-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 18]] – Hindi bababa sa 32 ang namatay sa magkakahiwalay na sagupaan sa pagitan ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] at mga tropa ng gobyerno sa mga probinsya ng [[Lanao del Sur]] at [[Maguindanao]], isang araw matapos ang kanilang deklarasyon ng tigil-putukan.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm "Mga paglabag sa tigil-putukan: 32 ang namatay sa mga sagupaan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045703/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 11-19-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 27]]–[[Nobyembre 28|28]] – Ang pulong ng [[ASEAN Summit|Impormal na Summit ng ASEAN]] ay ginanap sa [[Maynila]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011733.htm "1999 ASEAN Summit sa Maynila ngayong linggo"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 11-23-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>{{cite web |title=3rd Informal Summit, Maynila, 27-28 Nobyembre 1999 |url=https://asean.org/speechandstatement/3rd-informal-summit-manila-27-28-november-1999/ |website=asean.org |publisher=ASEAN Secretariat |access-date=18 Marso 2022}}</ref> ===Disyembre=== * [[Disyembre 7]] – [[Paglipad 100 ng Espiritung Asyano]] ay bumagsak sa gilid ng bundok sa pagitan ng mga munisipalidad ng [[Kasibu, Nueva Vizcaya|Kasibu]], [[Nueva Vizcaya]] at [[Cabarroguis, Quirino|Cabarroguis]], [[Quirino]], namatay. * [[Disyembre 10]]–[[Disyembre 11|11]] – Isang malaking pagkawala ng kuryente ang tumama sa buong [[Luzon]] magdamag, sanhi ng pagsalakay ng tinatayang 50 tonelada ng higanteng [[dikya]] sa [[Istasyon ng Kuryente ng Sual|isang planta ng pagbuo]] sa [[Sual, Pangasinan]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/560070.stm "Jellyfish blamed for Philippines blackout"] [[BBC News]]. 12-11-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm "Damihang dikya sa Pangasinan ang nagdulot ng blackout sa Luzon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250822235649/http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm |date=2025-08-22 }} PHNO. 12-12-1999.<br>[https://web.archive.org/web/20110129155557/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/magazine/99/1224/biz.philippines.gas.html "Mula sa Karagatan: Umaasa ang Maynila na mabawasan ang mga singil sa kuryente sa pamamagitan ng deregulasyon - at gas sa laot"] [[Asiaweek]] isyu ng 12-24-1999.<br>[https://www.wsws.org/en/articles/2000/01/phil-j07.html "Limampung trak na puno ng dikya ang nagpapakita ng isang magulo at magulo na kapaligirang pampulitika sa Pilipinas"] [[World Socialist Web Site]]. 01-07-2000.<br><br>Nabanggit din ang pangyayari sa mga artikulo:<br>[http://www.greenspun.com/bboard/q-and-a-fetch-msg.tcl?msg_id=003xic "Pagkawala ng kuryente sa Luzon, Metro Manila Dahil sa pagkaputol ng mga linya ng NPC"] Greenspun.com. 10-21-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2000/10/22/88555/napocor-full-power-restored/ "Napocor: Naibalik na ang buong kuryente"] PHNO. 10-22-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2001/11/06/139134/no-sabotage-what-caused-blackout/ "Walang sabotahe, pero ano ang sanhi ng blackout?"] [[Philstar.com]]. 11-06-2001.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 12]] – Isang [[lindol sa Luzon noong 1999|magnitude 6.8 na lindol]] ang tumama sa ilang bahagi ng [[Luzon]], kung saan ang episentro ay malapit sa [[Lingayen, Pangasinan]]; naiulat na ikinamatay ng 6 na katao.<ref>[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-earthquake-ocha-situation-report-no-2 "Philippines - Lindol OCHA Sitwation Report No. 2"] [[ReliefWeb]]. 12-13-1999. Nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 15]] – Ang Metro Rail Transit Line 3 (MRT 3) ay binuksan sa publiko na may mga operasyon na tumatakbo sa 16.9-kilometrong ruta mula North Avenue sa [[Lungsod ng Quezon]] hanggang Taft Avenue sa [[Lungsod ng Pasay]]. * [[Disyembre 18]]: ** Ang [[Malolos]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Bulacan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8754. ** Ang [[Tuguegarao, Cagayan|Tuguegarao]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Cagayan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8755.<ref>{{Cite web|title=Profile ng Lungsod|url=https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153|url-status=live|access-date=Pebrero 16, 2022|website=Pamahalaan ng Lungsod ng Tuguegarao|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215180628/https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153 |archive-date=2022-02-15 }}</ref><ref>"Mga Milestone ng Linggong Ito" [[Inquirer.net]].<br>([https://newsinfo.inquirer.net/854473/this-weeks-festivals-4 Mula 12-18-2016 hanggang 12-24-2016]) Nakuha noong Enero 31, 2018.<br>([https://newsinfo.inquirer.net/1063596/this-weeks-milestones-dec-16-22-2018 Mula 12-16-2018 hanggang 12-22-2018]) Nakuha noong Enero 15, 2019.</ref> == Kapanganakan == * [[Enero 7]] – Johannes Rissler, aktor at modelo * [[Enero 8]] – [[Kelvin Miranda]], aktor * [[Enero 12]] – Niel Murillo, miyembro [[BoybandPH]] * [[Enero 25]] – [[Ysabel Ortega]], aktres * [[Pebrero 1]] – [[Carlo San Juan]], aktor at modelo * [[Pebrero 16]] – Sofia Wunsch, manlalaro ng putbol * [[Marso 2]] – Zach Guerrero, modelo * [[Marso 20]] – Eya Laure, volleyball player * [[Marso 21]]: ** [[July 25]] – Kennedy Nakar (namatay noong 2023), aktor ** [[Buboy Villar]], aktor * [[Abril 1]] – [[Jairus Aquino]], aktor * [[Abril 3]] – [[Emman Nimedez]], vlogger at online sensation (namatay noong [[2020 sa Pilipinas|2020]]) * [[Abril 5]] – [[Sharlene San Pedro]], aktres * [[Abril 20]] – Celine Domingo, manlalaro ng balibol * [[Abril 21]] – [[Loisa Andalio]], aktres at mananayaw * [[Mayo 1]] ** [[Kisses Delavin]], aktres at modelo ** [[Elyson de Dios]] – aktor * [[Mayo 14]] – [[Francis Magundayao]], aktor * [[Mayo 17]] – Radson Flores, aktor * [[Agosto 23]] – [[Herlene Budol]], aktres at modelo * [[Setyembre 18]] – Jeremy Glinoga, aktor at mang-aawit * [[Oktubre 5]] – [[Pauline Mendoza]], aktres at mang-aawit * [[Oktubre 8]] – Sophia Senoron, aktres at mang-aawit * [[Oktubre 13]] – Yong Muhajil, aktor * [[Oktubre 14]] – Chelsea Manalo, beauty queen * [[Oktubre 18]] – Abed Green, aktor * [[Oktubre 23]] – Joseph Andre Garcia, actor * [[Nobyembre 8]] – Jennifer Nierva, volleyball player * [[Nobyembre 9]] – [[Kim De Leon]], aktor * [[Nobyembre 20]] – Kimson Tan, aktor * [[Nobyembre 25]] – [[Heaven Peralejo]], actress <!--* [[Disyembre 5]] – Julia Buencamino, aktres (d. [[2015]])--> * [[Disyembre 16]] – Anicka Castañeda, manlalaro ng putbol * [[Disyembre 20]] – [[Migo Adecer]], aktor at mang-aawit == Kamatayan == * [[Mayo 20]] – [[Carlos Quirino]], historyador (ipinanganak 1910) * [[Hunyo 29]] – Eugenio Lopez Jr., negosyante (ipinanganak 1928) * [[Hulyo 11]] – [[Marcelo Fernan]], abogado at pulitiko (ipinanganak 1926) * [[Hulyo 25]] – [[Raul Manglapus]], pulitiko (ipinanganak 1918) * [[Setyembre 15]] – Renato Constantino, historyador (ipinanganak 1919) * [[Nobyembre 28]] – [[N.V.M. Gonzalez]], manunulat (ipinanganak 1915) * [[Disyembre 24]] – Antonio Raquiza, pulitiko at abogado (ipinanganak 1908) *[[Disyembre 31]] – [[Conrado Balweg]], dating pari at kilalang lider-komunista sa [[Cordillera Administrative Region|Cordillera]]. (ipinanganak noong [[1942]])<ref>[http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm "Cordillera rebel-priest Balweg killed by own brother"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220823114612/http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm |date=2022-08-23 }} PHNO. 01-01-2000. Nakuha noong 07-31-2019.<br>[http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm "Cordillera church officials wanted for Balweg slay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042146/http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-02-2000. Nakuha noong 03-16-2022.<br>Alcantara, Nathan. [https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000102&printsec=frontpage&hl=en (Ene. 2, 2000)] "Balweg knew he was going to die." [[Philippine Daily Inquirer]], p. 12. Nakuha noong Hulyo 31, 2019.</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:1999]] hfhpfppbcaz6friqw06ua82hykxmgwj 2231315 2231314 2026-10-04T08:35:34Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231315 wikitext text/x-wiki Ang '''1999 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong 1999. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas-CMD|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Marcelo Fernan]] (hanggang Hunyo 28); [[Blas Ople]] (mula Hunyo 29) * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Manny Villar]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Hilario Davide Jr.]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] ==Palakasan== * [[Enero 21]] – Nakuha ni Dr. J Ana Water Dispenser ang korona ng 1999 Ika-2 Yakult PBL Centennial Cup, at naging unang titulo na nanalo sa torneo, tinalo ang Tanduay Gold Rhum Masters, tatlong laro laban sa dalawa. * [[Hunyo 6]] – Nakuha ng [[Formula Shell Zoom Masters]] ang korona ng [[1999 PBA Kopa ng Lahat-Pilipino]], at naging ika-10 koponan na nanalo sa pinakaprestihiyosong torneo ng liga, tinalo ang [[Tanduay Rhum Masters]], apat na laro laban sa dalawa, para sa kanilang ikaapat na kampeonato at inulit bilang magkasunod na kampeon. * [[Hulyo 1]] – Kinoronahan ang Welcoat House Paints bilang kampeon ng 1999 Yakult-PBL Challenge Cup matapos makuha ang 80-74 na tagumpay laban sa Inuming pang-enerhiya ng Red Bull sa Game 4 para sa titulo sa [[Koliseo ng Makati]] * [[Agosto 7]]–[[Agosto 15|15]] – Ang mga kalahok sa ika-20 [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] ng [[Pilipinas]] ay ginanap sa [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei Darussalam]]. Pumangalawa ito sa ranggo, na may kabuuang medalya na 87.<ref>[http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf Mga Resulta ng 1999 Southeast Asian Games] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226022737/http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf |date=2012-02-26 }}</ref> * [[Setyembre 15]] – Napanalunan ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang ika-12 sunod-sunod na titulo sa PBA at tinalo ang [[Formula Shell Zoom Masters]]. Nanalo ang Beermen ng dalawang sunod-sunod na panalo sa titulo at napanalunan ang kanilang unang kampeonato sa loob ng limang taon. * [[Oktubre 7]] - Nakuha ng [[Mga Berdeng Mamamana ng Pamantasang De La Salle]] ang kanilang unang magkasunod na kampeonato laban sa [[UST Growling Tigers]] sa ika-62 season ng [[Pampamantasang Asosyasyong Atletiko ng Pilipinas|PAAP]]. * [[Oktubre 31]]–[[Nobyembre 6]] – Ang Lungsod ng Cebu ang nag-host ng [[1999 IPSC Handgun World Shoot]] XII. * [[Nobyembre 7]]–[[Nobyembre 21|21]] – Ang Iloilo at Bacolod ang nag-host ng [[1999 AFC Women's Championship]] ay ginanap mula Nobyembre 7 hanggang 21, 1999 sa Pilipinas. * [[Disyembre 8]] – Dinaig ng [[Manila Metrostars]] ang [[Cebu Gems]], 101–83 sa Game Six, sa harap ng mga manonood sa Mail & More Sports Complex sa San Andres at kinoronahan ang kanilang sarili bilang 1999 MBA national champions. * [[Disyembre 12]] – Nakuha ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang pangalawang sunod na titulo ngayong season sa pamamagitan ng 4–2 na tagumpay sa serye laban sa [[Alaska Milkmen]]. Napanalunan ng Beermen ang kanilang ika-13 korona sa PBA at ngayon ay ang pinakamatagumpay na ballclub, kapantay ng sikat na Crispa Redmanizers sa pinakamaraming titulo. == Kaganapan == ===Enero=== * [[Enero]] – Umabot sa pinakamababang antas ang diplomatikong ugnayang pang-diplomatiko sa pagitan ng [[Palau]] at ng [[Pilipinas]] kung saan nagbabanta si Pangulong [[Kuniwo Nakamura]] ng Palau na puputulin ang [[ugnayang Palau–Pilipinas|ugnayang diplomatiko]] sa pagitan ng kanyang bansa at ng Pilipinas dahil sa paulit-ulit na pagtawid ng mga mangingisdang Pilipino sa EEZ ng Palau.<ref>[https://www.oneocean.org/overseas/feb99/coastal_alert.html SA IBABAW NG DAGAT - Ang Online Magazine para sa Sustainable Seas]. Oneocean.org. Kinuha noong 2013-09-01.</ref><ref>{{cite book|title=Palau Country Review|year=2013|publisher=CountryWatch Incorporated|page=48|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/87832541}}</ref> * [[Enero 6]] – Isang higanteng alon ang humampas sa pantalan ng [[Sitangkai, Tawi-Tawi]], na nagdulot ng pinsala sa mga ari-arian at naiulat na pagkamatay ng 18 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/ht/ht000642.htm "Higanteng alon, 18 ang namatay sa Tawi-Tawi"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 01-10-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Enero 19]] – Sa isang prusisyon ng fluvial sa [[Lumban, Laguna]], isang karosa ang tumama sa kable ng kuryente na kalaunan ay nahulog, na naging sanhi ng pagkakuryente o pagkalunod ng mga deboto na nakasakay habang tumatalon sila sa ilog; 13 ang kumpirmadong patay, ang iba ay naiulat na nawawala.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm "Trahedya sa Laguna: 13 patay sa aksidente sa prusisyon ng fluvial"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250125033543/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm |date=2025-01-25 }} PHNO. 01-20-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/69433485746825f4ff24d127bec02cce "Philippines: 13 katao ang namatay sa aksidente sa bangka"] [[Associated Press|AP Archive]]. 01-19-1999. Nakuha noong 03-30-2022.</ref> * [[Enero 20]] – Isang pampasaherong bus ang nahulog sa bangin matapos lumagpas sa isang matalim na kurba sa [[Naguilian Road]] sa [[Sablan, Benguet]], na ikinamatay ng 22 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm "Baguio minibus fall into bangin, 22 killed"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223154953/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 01-22-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://apnews.com/article/db13b78de32fdaa6c2c42685d694edcc "Philippines Bus Accident Kills 22"] [[Associated Press|AP News]]. 01-21-1999.<br />[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/259708.stm "Bumagsak ang bus sa Pilipinas, 22 ang namatay"] [[BBC News]]. 01-21-1999.<br />[https://www.sunstar.com.ph/article/210837/evangelista-p-noy-orders-probe-of-sablan-killer-bus-mishap "Evangelista: Iniutos ni P-Noy ang imbestigasyon sa aksidente sa bus na kinasangkutan ng Sablan"] [[SunStar]]. 08-21-2010.<br /><br />Para sa mga timeline ng mga kaugnay na aksidente:<br />[https://www.philstar.com/opinyon/2010/08/21/604273/kakila-kilabot-na-bus-accident/ (Opinyon) "Kakila-kilabot na aksidente sa bus"] (sa Tagalog) [[Philstar.com]]. 08-21-2010.<br />[https://opinion.inquirer.net/16377/life-and-death/ (Opinyon) "Buhay at kamatayan"] [[Inquirer.net]]. 11-01-2011. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang aksidente sa Benguet ay naganap noong "Hunyo 20, 1999".) <br /><br />Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> ===Pebrero=== * [[Pebrero 5]] – Ang bilanggo ng panggagahasa na si [[Leo Echegaray]] ay binitay sa pamamagitan ng [[nakamamatay na iniksyon]] sa [[Bagong Bilangguan ng Bilibid]] sa [[Muntinlupa]]; naging [[Parusang Kapital sa Pilipinas|ang unang Pilipinong pinatawan ng sentensya]] simula noong huling pampublikong pagbitay sa bansa noong 1976 at ang pagbabalik ng [[parusang kamatayan]] noong 1993; siya rin ang unang pagbitay gamit ang pamamaraang iyon. Bago ito, noong Enero 19, inalis ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang Temporary Restraining Order na inisyu noong Enero 4, ang araw ng kanyang inaasahang pagbitay, habang isinusumite sa kanila ng mga kinatawan ang kanilang resolusyon, na naipasa rin nang araw ding iyon, na pumapabor sa Batas sa Parusa ng Kamatayan (Batas Republika 7659).<ref name="xLE">Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001184.htm "Huling pag-asa ni Echegaray: Espesyal na sesyon ng Korte Suprema bukas"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-03-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001185.htm "Pinigilan ng Korte Suprema ang pagbitay kay Echegaray"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-04-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm "Pabor ang mayorya ng Kongreso sa parusang kamatayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042006/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm "Parusang kamatayan: Nagdesisyon ang Korte Suprema ngayon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041515/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm "Binawi ng Korte Suprema ang TRO ni Echegaray"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041457/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm "Patayin na si Echegaray ngayon -- Erap"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045549/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm |date=2025-12-19 }} 01-20-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm "Pagbitay kay Echegaray: 3 PM, Pebrero 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219214606/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm |date=2025-12-19 }} 01-23-1999.<br><br>Para sa pagbitay kay Echegaray:<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm "Naputol ang hotline ng palasyo-death chamber"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044929/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm "Idineklarang patay si Leo Echegaray noong 3:19 PM"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044936/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br><br>Lahat ng artikulo ay mula sa Philippine Headline News Online (PHNO); Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-wins-court-stay-on-death-penalty-1.142758 "Nanalo ang rapist sa pagpapaliban ng korte sa parusang kamatayan"] [[The Irish Times]]. 01-05-1999.<br />[https://web.archive.org/web/20210924014328/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/99/0122/nat1.html "Ang Dilemma ng Parusa ng Kamatayan"] [[Asiaweek]]. Enero 1999.<br />[https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2022/02/asa350061999en.pdf "Pilipinas: Karagdagang impormasyon tungkol sa nalalapit na pagbitay: Leo Echegaray" (PDF)] [[Amnesty International]]. 01-22-1999.<br /><br />Para sa pagbitay kay Echegaray:<br />[https://web.archive.org/web/20150501120440/http://edition.cnn.com/WORLD/asiapcf/9902/05/philippines.execution.02/ "Pilipinas, binitay ang unang bilanggo sa loob ng 23 taon"] [[CNN]]. 02-05-1999. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-executed-by-lethal-injection-in-manila-1.149719 "Rapista, pinatay sa pamamagitan ng lethal injection sa Maynila"] The Irish Times. 02-06-1999.<br />[https://apnews.com/article/0df135efd2d0fd224abef5329e150f7d "Pilipinas, Binitay ang Isang Batang Rapist"] [[Associated Press|AP News]]. 02-05-1999.<br />[https://www.wired.com/1999/02/filipino-executed/ "Pilipino, pinatay"] [[Wired (magazine)|Wired]]. 02-05-1999.<br />[https://www.theguardian.com/world/1999/feb/06/philippines "Namatay ang rapist habang ibinalik ng Maynila ang pagbitay"] [[The Guardian]]. 02-06-1999.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/36499 "G.R. No. 132601"] [[Korte Suprema ng Pilipinas|E-Library ng Korte Suprema]]. 10-12-1998.<br />[https://dailyguardian.com.ph/a-heinous-crime-the-leo-echegaray-story/ (Opinyon) "Isang Karumal-dumal na krimen: Ang kwento ni Leo Echegaray"] [[Daily Guardian (Iloilo)|Daily Guardian]]. 08-11-2020.<br /><br />Nabanggit din ang pangyayari sa artikulo:<br />[https://newsinfo.inquirer.net/785954/in-the-know-death-penalty "In the know: Death penalty"] [[Inquirer.net]]. 05-17-2016. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://newsinfo.inquirer.net/1146785/the-death-penalty-debate-comedic-episode-studies-show-risks "The death penalty debate: Comedic episode, studies show risks"] Inquirer.net. 07-26-2019.<br /><br />Mga Video:<br />"Pilipinas: Batang rapist na si Echegaray, binitay" ([http://www.aparchive.com/metadata/PHILIPPINES-CHILD-RAPIST-ECHEGARAY-EXECUTED/f4c22dfd0275dba7716bb01d9dddb174 Bahagi 1], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/9ab0688e322baa947293871085702f26 Bahagi 2], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/3e24fef6a0a2c7e2c4b121d6c0dfe837 Bahagi 3], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/bda87fa08d8f248143f8aa672d56cec6 Bahagi V]) AP Archive.<br />[https://reuters.screenocean.com/record/983300 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay nakatakdang bitayon sa pamamagitan ng lethal injection, ang unang pagbitay sa Pilipinas sa loob ng 23 taon"] [[Reuters]].<br />[https://reuters.screenocean.com/record/990028 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay inilibing sa Pilipinas"] Reuters.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong 03-30-2022.</ref><ref>"#Journeyto30" ni Epi Fabonan III, [[Philstar.com]]: (1999) [https://www.philstar.com/headlines/2016/04/30/157] === Marso === * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<nowiki><ref></nowiki>{{Cite web |date=Pebrero 2, 1998 |title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN |url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 |access-date=Oktubre 21, 2021 |website=ChanRobles Law Firm}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<ref>{{Cite web|date=Pebrero 2, 1998|title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN|url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html|url-status=live|access-date=Oktubre 21, 2021|website=ChanRobles Law Firm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 }}</ref> ===Abril=== * [[Abril 15]] – Isang pagsabog ng bomba sa [[Isla ng Batan, Albay|Isla ng Batan]], [[Rapu-Rapu, Albay]] ang naiulat na ikinamatay ng hindi bababa sa 13 at ikinasugat ng mahigit 70 iba pa.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm "Binabomba ang sayaw ng pista sa Albay, 13 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219040859/http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo 26]] – Ipinroklama si [[Miriam Quiambao]] bilang 1st runner-up sa gabi ng patimpalak na [[Miss Universe 1999]] na ginanap sa Chaguaramas Convention Centre, [[Chaguaramas, Trinidad|Chaguaramas]], [[Trinidad and Tobago]]. * [[Mayo 27]] – Ang bagong [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa]] (KPP) kasama ang [[Estados Unidos]] ay [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa (Philippines – Estados Unidos)|pinatibay]] ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]], na nagbabalik sa presensya ng militar ng Amerika sa bansa. * [[Mayo 29]] – Ang [[Manhunt International]] World Finals (1999) ay ginanap sa [[Maynila]], [[Pilipinas]]. Humigit-kumulang 43 kalahok ang lumaban sa edisyong ito. ===Hunyo=== * [[Hunyo 22]] – Bigla at maikling pumutok ang [[Bulkang Mayon]] sa [[Albay]], na nagbuga ng abo na umaabot sa taas na 7 hanggang 10 kilometro; naiulat ang mga pag-ulan ng abo sa [[Camalig, Albay|Camalig]]; walang nasawi.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011401.htm "Muling sumabog ang 'perpektong kono' ng Mayon"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 06-23-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm "Sumabog ang Bulkang Mayon, lumikas ang mga residente"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041458/http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 06-23-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 3]] – Hindi bababa sa 58 katao ang namatay at daan-daang bahay ang natabunan ng [[Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills|isang napakalaking Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills]] sa [[Antipolo]], Rizal, na dulot ng malalakas na pag-ulan na dala ng [[Bagyong Olga (1999)|Bagyong Olga (Ising)]].<ref>{{cite web|url=http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|title=Landslide sa Cherry Hills Subdivision (Agosto 02, 1999)|date=2000|work=[[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration]]|publisher=Kidlat|access-date=Pebrero 29, 2012|archive-date=Disyembre 11, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081211182838/http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm "Daan-daang bahay sa gilid ng burol ng Antipolo ang gumuho, marami ang namatay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251221022703/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm |date=2025-12-21 }} PHNO. 08-04-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://www.rappler.com/newsbreak/iq/212440-list-deadly-landslides-philippines/ "LIST: Mga nakamamatay na pagguho ng lupa sa Pilipinas"] [[Rappler]]. 09-22-2018. Nakuha noong 03-30-2022. * [[Agosto 11]] – Isang opisyal ng pulisya at apat na iba pa, na pawang sangkot sa pagpatay noong 1996 sa dating hepe ng [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|GISM]] at dating Gobernador ng [[Ilocos Norte]] na si Rolando Abadilla, ay hinatulan ng [[Lungsod ng Quezon]] [[Hukuman Pangrehiyon ng Paglilitis]], dalawa pa ang pinawalang-sala. Noong 2008, babawasan ng [[Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinas|Hukuman ng Apelasyon]] ang sentensyang kamatayan, na orihinal na ibinigay sa kanila, sa [[reclusión perpetua]]; pagtitibayin ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang hatol noong 2010.<nowiki><ref></nowiki>[http://www.newsflash.org/1999/08/ht/ht000865.htm "Kamatayan para sa mga pumatay sa gobernador ng Ilocos Norte"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 08-12-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] [[Asian Human Rights Commission]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla ay magkasalungat"] [[Asian Human Rights Commission]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> * Kalagitnaan ng [[Agosto]] hanggang unang bahagi ng [[Setyembre]] – Animnapu't walong residente ang misteryosong namatay sa [[Clark Freeport Zone|Clark]], [[Pampanga]]. Noong Oktubre, iniulat ng isang task force na ang mga pagkamatay ay sanhi ng tone-toneladang nakalalasong basura na inabandona sa [[Clark Air Base|ang dating US air base]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm "Imbestigasyon sa 68 pagkamatay sa Clark dahil sa nakalalasong basura -- Osmena"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316193937/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 09-18-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm "Ang bilang ng mga namatay sa nakalalasong basura sa Clark ay umabot na sa 68"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250412204118/http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm |date=2025-04-12 }} PHNO. 10-11-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Agosto 20]] – Pinangunahan ng dating pangulong [[Corazon Aquino]] at ni Cardinal [[Jaime Sin]] ang isang rally sa [[Ayala Avenue]] sa [[Makati]] laban sa Constitutional Correction for Development, ang bersyon ni Pangulong Estrada ng [[Repormang Konstitusyonal sa Pilipinas|pagbabago ng charter]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 29, 2008 |title=Mga nakaraang malalaking rally laban sa charter change |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/content/82834/past-major-rallies-vs-charter-change/story/ |work=[[GMA News]] |location= |publisher= |access-date=Hulyo 4, 2026}}</ref> * [[Agosto 26]] – Isang armadong engkwentro sa pagitan ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] at ng mga puwersa ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) sa [[Tipo-Tipo, Basilan]] ang ikinamatay ng hindi bababa sa 47 gerilya.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm "47 rebeldeng MILF, 2 sundalo ang patay sa sagupaan sa Basilan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219064641/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 08-28-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 15]] – Isang landslide, na dulot ng malakas na ulan, ang natabunan ang isang van na may sakay na 18 katao sa kahabaan ng [[Kennon Road]] sa [[Tuba, Benguet]], na ikinamatay ng 17 sa kanila.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm "Natabunan ng landlide si Kennon ng van; 17 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219050448/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 09-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Setyembre 16]] – Pinagbigyan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isang petisyon na nagdedeklara sa Republic Act 8528 na labag sa konstitusyon na nag-amyenda sa ilang seksyon ng Republic Act 7720, na binabanggit ang kawalan ng [[plebisito]]. Kaya, ang lungsod na bumubuo sa [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay ibinalik sa isang malayang lungsod na bumubuo sa lungsod.<ref>[https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html "G.R. No. 133064"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220921235146/https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html |date=2022-09-21 }} Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 16, 1999. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.</ref>{{efn|Naganap ang pangyayari noong Setyembre 16 batay sa mga talaan ng korte. May isa pang sanggunian na nagsasaad ng petsa na kasing huli ng Disyembre 29; gayunpaman, ang impormasyong ito ay sumasalungat sa nauna.<ref>[https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf "Makasaysayang pag-unlad ng Lalawigan ng Isabela"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260305145541/https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf |date=2026-03-05 }} (PDF) Lalawigan ng Isabela. Nakuha noong Hulyo 27, 2022.</ref>}} ===Oktubre=== * [[Oktubre 23]] – Isang plebisito ang ginanap para likhain ang lungsod ng [[Novaliches]] ngunit ang panukala ay tinanggihan ng mga botante.<ref>{{Cite news|last=Samonte|first=Severino|date=Setyembre 12, 2020|title=Pagtaas ng bilang ng mga lungsod sa PH mula 60 noong 1987 patungong 146 noong 2020 traced|work=Philippine News Agency|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1115219|access-date=Oktubre 22, 2021}}</ref> * [[Oktubre 31]] – Isang overloaded na jeepney ang bumagsak sa bangin sa [[Itogon, Benguet]], na ikinamatay ng 21 pasahero sa 34 na sakay nito.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm "Nahulog sa bangin ang isang dyipni na may sobrang karga, 21 ang patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316192938/http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 11-02-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 4]] – Isang bus ang nahulog sa bangin sa [[Atok, Benguet]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 19 na katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm "Isa na namang bangin sa trahedya ng bus sa Benguet ang ikinamatay ng 19"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223162408/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 11-05-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 18]] – Hindi bababa sa 32 ang namatay sa magkakahiwalay na sagupaan sa pagitan ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] at mga tropa ng gobyerno sa mga probinsya ng [[Lanao del Sur]] at [[Maguindanao]], isang araw matapos ang kanilang deklarasyon ng tigil-putukan.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm "Mga paglabag sa tigil-putukan: 32 ang namatay sa mga sagupaan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045703/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 11-19-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 27]]–[[Nobyembre 28|28]] – Ang pulong ng [[ASEAN Summit|Impormal na Summit ng ASEAN]] ay ginanap sa [[Maynila]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011733.htm "1999 ASEAN Summit sa Maynila ngayong linggo"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 11-23-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>{{cite web |title=3rd Informal Summit, Maynila, 27-28 Nobyembre 1999 |url=https://asean.org/speechandstatement/3rd-informal-summit-manila-27-28-november-1999/ |website=asean.org |publisher=ASEAN Secretariat |access-date=18 Marso 2022}}</ref> ===Disyembre=== * [[Disyembre 7]] – [[Paglipad 100 ng Espiritung Asyano]] ay bumagsak sa gilid ng bundok sa pagitan ng mga munisipalidad ng [[Kasibu, Nueva Vizcaya|Kasibu]], [[Nueva Vizcaya]] at [[Cabarroguis, Quirino|Cabarroguis]], [[Quirino]], namatay. * [[Disyembre 10]]–[[Disyembre 11|11]] – Isang malaking pagkawala ng kuryente ang tumama sa buong [[Luzon]] magdamag, sanhi ng pagsalakay ng tinatayang 50 tonelada ng higanteng [[dikya]] sa [[Istasyon ng Kuryente ng Sual|isang planta ng pagbuo]] sa [[Sual, Pangasinan]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/560070.stm "Jellyfish blamed for Philippines blackout"] [[BBC News]]. 12-11-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm "Damihang dikya sa Pangasinan ang nagdulot ng blackout sa Luzon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250822235649/http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm |date=2025-08-22 }} PHNO. 12-12-1999.<br>[https://web.archive.org/web/20110129155557/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/magazine/99/1224/biz.philippines.gas.html "Mula sa Karagatan: Umaasa ang Maynila na mabawasan ang mga singil sa kuryente sa pamamagitan ng deregulasyon - at gas sa laot"] [[Asiaweek]] isyu ng 12-24-1999.<br>[https://www.wsws.org/en/articles/2000/01/phil-j07.html "Limampung trak na puno ng dikya ang nagpapakita ng isang magulo at magulo na kapaligirang pampulitika sa Pilipinas"] [[World Socialist Web Site]]. 01-07-2000.<br><br>Nabanggit din ang pangyayari sa mga artikulo:<br>[http://www.greenspun.com/bboard/q-and-a-fetch-msg.tcl?msg_id=003xic "Pagkawala ng kuryente sa Luzon, Metro Manila Dahil sa pagkaputol ng mga linya ng NPC"] Greenspun.com. 10-21-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2000/10/22/88555/napocor-full-power-restored/ "Napocor: Naibalik na ang buong kuryente"] PHNO. 10-22-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2001/11/06/139134/no-sabotage-what-caused-blackout/ "Walang sabotahe, pero ano ang sanhi ng blackout?"] [[Philstar.com]]. 11-06-2001.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 12]] – Isang [[lindol sa Luzon noong 1999|magnitude 6.8 na lindol]] ang tumama sa ilang bahagi ng [[Luzon]], kung saan ang episentro ay malapit sa [[Lingayen, Pangasinan]]; naiulat na ikinamatay ng 6 na katao.<ref>[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-earthquake-ocha-situation-report-no-2 "Philippines - Lindol OCHA Sitwation Report No. 2"] [[ReliefWeb]]. 12-13-1999. Nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 15]] – Ang Metro Rail Transit Line 3 (MRT 3) ay binuksan sa publiko na may mga operasyon na tumatakbo sa 16.9-kilometrong ruta mula North Avenue sa [[Lungsod ng Quezon]] hanggang Taft Avenue sa [[Lungsod ng Pasay]]. * [[Disyembre 18]]: ** Ang [[Malolos]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Bulacan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8754. ** Ang [[Tuguegarao, Cagayan|Tuguegarao]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Cagayan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8755.<ref>{{Cite web|title=Profile ng Lungsod|url=https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153|url-status=live|access-date=Pebrero 16, 2022|website=Pamahalaan ng Lungsod ng Tuguegarao|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215180628/https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153 |archive-date=2022-02-15 }}</ref><ref>"Mga Milestone ng Linggong Ito" [[Inquirer.net]].<br>([https://newsinfo.inquirer.net/854473/this-weeks-festivals-4 Mula 12-18-2016 hanggang 12-24-2016]) Nakuha noong Enero 31, 2018.<br>([https://newsinfo.inquirer.net/1063596/this-weeks-milestones-dec-16-22-2018 Mula 12-16-2018 hanggang 12-22-2018]) Nakuha noong Enero 15, 2019.</ref> == Kapanganakan == * [[Enero 7]] – Johannes Rissler, aktor at modelo * [[Enero 8]] – [[Kelvin Miranda]], aktor * [[Enero 12]] – Niel Murillo, miyembro [[BoybandPH]] * [[Enero 25]] – [[Ysabel Ortega]], aktres * [[Pebrero 1]] – [[Carlo San Juan]], aktor at modelo * [[Pebrero 16]] – Sofia Wunsch, manlalaro ng putbol * [[Marso 2]] – Zach Guerrero, modelo * [[Marso 20]] – Eya Laure, volleyball player * [[Marso 21]]: ** Kennedy Nakar (namatay noong 2023), aktor ** [[Buboy Villar]], aktor * [[Abril 1]] – [[Jairus Aquino]], aktor * [[Abril 3]] – [[Emman Nimedez]], vlogger at online sensation (namatay noong [[2020 sa Pilipinas|2020]]) * [[Abril 5]] – [[Sharlene San Pedro]], aktres * [[Abril 20]] – Celine Domingo, manlalaro ng balibol * [[Abril 21]] – [[Loisa Andalio]], aktres at mananayaw * [[Mayo 1]] ** [[Kisses Delavin]], aktres at modelo ** [[Elyson de Dios]] – aktor * [[Mayo 14]] – [[Francis Magundayao]], aktor * [[Mayo 17]] – Radson Flores, aktor * [[Agosto 23]] – [[Herlene Budol]], aktres at modelo * [[Setyembre 18]] – Jeremy Glinoga, aktor at mang-aawit * [[Oktubre 5]] – [[Pauline Mendoza]], aktres at mang-aawit * [[Oktubre 8]] – Sophia Senoron, aktres at mang-aawit * [[Oktubre 13]] – Yong Muhajil, aktor * [[Oktubre 14]] – Chelsea Manalo, beauty queen * [[Oktubre 18]] – Abed Green, aktor * [[Oktubre 23]] – Joseph Andre Garcia, actor * [[Nobyembre 8]] – Jennifer Nierva, volleyball player * [[Nobyembre 9]] – [[Kim De Leon]], aktor * [[Nobyembre 20]] – Kimson Tan, aktor * [[Nobyembre 25]] – [[Heaven Peralejo]], actress <!--* [[Disyembre 5]] – Julia Buencamino, aktres (d. [[2015]])--> * [[Disyembre 16]] – Anicka Castañeda, manlalaro ng putbol * [[Disyembre 20]] – [[Migo Adecer]], aktor at mang-aawit == Kamatayan == * [[Mayo 20]] – [[Carlos Quirino]], historyador (ipinanganak 1910) * [[Hunyo 29]] – Eugenio Lopez Jr., negosyante (ipinanganak 1928) * [[Hulyo 11]] – [[Marcelo Fernan]], abogado at pulitiko (ipinanganak 1926) * [[Hulyo 25]] – [[Raul Manglapus]], pulitiko (ipinanganak 1918) * [[Setyembre 15]] – Renato Constantino, historyador (ipinanganak 1919) * [[Nobyembre 28]] – [[N.V.M. Gonzalez]], manunulat (ipinanganak 1915) * [[Disyembre 24]] – Antonio Raquiza, pulitiko at abogado (ipinanganak 1908) *[[Disyembre 31]] – [[Conrado Balweg]], dating pari at kilalang lider-komunista sa [[Cordillera Administrative Region|Cordillera]]. (ipinanganak noong [[1942]])<ref>[http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm "Cordillera rebel-priest Balweg killed by own brother"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220823114612/http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm |date=2022-08-23 }} PHNO. 01-01-2000. Nakuha noong 07-31-2019.<br>[http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm "Cordillera church officials wanted for Balweg slay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042146/http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-02-2000. Nakuha noong 03-16-2022.<br>Alcantara, Nathan. [https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000102&printsec=frontpage&hl=en (Ene. 2, 2000)] "Balweg knew he was going to die." [[Philippine Daily Inquirer]], p. 12. Nakuha noong Hulyo 31, 2019.</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:1999]] cwh3qw478qckc6jh0zgnnfyymfmn99o 2231316 2231315 2026-10-04T08:36:21Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231316 wikitext text/x-wiki Ang '''1999 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong 1999. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Gloria Macapagal-Arroyo]] ([[Lakas-CMD|Lakas]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Marcelo Fernan]] (hanggang Hunyo 28); [[Blas Ople]] (mula Hunyo 29) * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Manny Villar]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Hilario Davide Jr.]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] ==Palakasan== * [[Enero 21]] – Nakuha ni Dr. J Ana Water Dispenser ang korona ng 1999 Ika-2 Yakult PBL Centennial Cup, at naging unang titulo na nanalo sa torneo, tinalo ang Tanduay Gold Rhum Masters, tatlong laro laban sa dalawa. * [[Hunyo 6]] – Nakuha ng [[Formula Shell Zoom Masters]] ang korona ng [[1999 PBA Kopa ng Lahat-Pilipino]], at naging ika-10 koponan na nanalo sa pinakaprestihiyosong torneo ng liga, tinalo ang [[Tanduay Rhum Masters]], apat na laro laban sa dalawa, para sa kanilang ikaapat na kampeonato at inulit bilang magkasunod na kampeon. * [[Hulyo 1]] – Kinoronahan ang Welcoat House Paints bilang kampeon ng 1999 Yakult-PBL Challenge Cup matapos makuha ang 80-74 na tagumpay laban sa Inuming pang-enerhiya ng Red Bull sa Game 4 para sa titulo sa [[Koliseo ng Makati]] * [[Agosto 7]]–[[Agosto 15|15]] – Ang mga kalahok sa ika-20 [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] ng [[Pilipinas]] ay ginanap sa [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei Darussalam]]. Pumangalawa ito sa ranggo, na may kabuuang medalya na 87.<ref>[http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf Mga Resulta ng 1999 Southeast Asian Games] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226022737/http://www.olympic.ph/pdf/SEAGamesMedallists.pdf |date=2012-02-26 }}</ref> * [[Setyembre 15]] – Napanalunan ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang ika-12 sunod-sunod na titulo sa PBA at tinalo ang [[Formula Shell Zoom Masters]]. Nanalo ang Beermen ng dalawang sunod-sunod na panalo sa titulo at napanalunan ang kanilang unang kampeonato sa loob ng limang taon. * [[Oktubre 7]] - Nakuha ng [[Mga Berdeng Mamamana ng Pamantasang De La Salle]] ang kanilang unang magkasunod na kampeonato laban sa [[UST Growling Tigers]] sa ika-62 season ng [[Pampamantasang Asosyasyong Atletiko ng Pilipinas|PAAP]]. * [[Oktubre 31]]–[[Nobyembre 6]] – Ang Lungsod ng Cebu ang nag-host ng [[1999 IPSC Handgun World Shoot]] XII. * [[Nobyembre 7]]–[[Nobyembre 21|21]] – Ang Iloilo at Bacolod ang nag-host ng [[1999 AFC Women's Championship]] ay ginanap mula Nobyembre 7 hanggang 21, 1999 sa Pilipinas. * [[Disyembre 8]] – Dinaig ng [[Manila Metrostars]] ang [[Cebu Gems]], 101–83 sa Game Six, sa harap ng mga manonood sa Mail & More Sports Complex sa San Andres at kinoronahan ang kanilang sarili bilang 1999 MBA national champions. * [[Disyembre 12]] – Nakuha ng [[San Miguel Beermen]] ang kanilang pangalawang sunod na titulo ngayong season sa pamamagitan ng 4–2 na tagumpay sa serye laban sa [[Alaska Milkmen]]. Napanalunan ng Beermen ang kanilang ika-13 korona sa PBA at ngayon ay ang pinakamatagumpay na ballclub, kapantay ng sikat na Crispa Redmanizers sa pinakamaraming titulo. == Kaganapan == ===Enero=== * [[Enero]] – Umabot sa pinakamababang antas ang diplomatikong ugnayang pang-diplomatiko sa pagitan ng [[Palau]] at ng [[Pilipinas]] kung saan nagbabanta si Pangulong [[Kuniwo Nakamura]] ng Palau na puputulin ang [[ugnayang Palau–Pilipinas|ugnayang diplomatiko]] sa pagitan ng kanyang bansa at ng Pilipinas dahil sa paulit-ulit na pagtawid ng mga mangingisdang Pilipino sa EEZ ng Palau.<ref>[https://www.oneocean.org/overseas/feb99/coastal_alert.html SA IBABAW NG DAGAT - Ang Online Magazine para sa Sustainable Seas]. Oneocean.org. Kinuha noong 2013-09-01.</ref><ref>{{cite book|title=Palau Country Review|year=2013|publisher=CountryWatch Incorporated|page=48|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/87832541}}</ref> * [[Enero 6]] – Isang higanteng alon ang humampas sa pantalan ng [[Sitangkai, Tawi-Tawi]], na nagdulot ng pinsala sa mga ari-arian at naiulat na pagkamatay ng 18 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/ht/ht000642.htm "Higanteng alon, 18 ang namatay sa Tawi-Tawi"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 01-10-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Enero 19]] – Sa isang prusisyon ng fluvial sa [[Lumban, Laguna]], isang karosa ang tumama sa kable ng kuryente na kalaunan ay nahulog, na naging sanhi ng pagkakuryente o pagkalunod ng mga deboto na nakasakay habang tumatalon sila sa ilog; 13 ang kumpirmadong patay, ang iba ay naiulat na nawawala.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm "Trahedya sa Laguna: 13 patay sa aksidente sa prusisyon ng fluvial"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250125033543/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011120.htm |date=2025-01-25 }} PHNO. 01-20-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/69433485746825f4ff24d127bec02cce "Philippines: 13 katao ang namatay sa aksidente sa bangka"] [[Associated Press|AP Archive]]. 01-19-1999. Nakuha noong 03-30-2022.</ref> * [[Enero 20]] – Isang pampasaherong bus ang nahulog sa bangin matapos lumagpas sa isang matalim na kurba sa [[Naguilian Road]] sa [[Sablan, Benguet]], na ikinamatay ng 22 katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm "Baguio minibus fall into bangin, 22 killed"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223154953/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011126.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 01-22-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://apnews.com/article/db13b78de32fdaa6c2c42685d694edcc "Philippines Bus Accident Kills 22"] [[Associated Press|AP News]]. 01-21-1999.<br />[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/259708.stm "Bumagsak ang bus sa Pilipinas, 22 ang namatay"] [[BBC News]]. 01-21-1999.<br />[https://www.sunstar.com.ph/article/210837/evangelista-p-noy-orders-probe-of-sablan-killer-bus-mishap "Evangelista: Iniutos ni P-Noy ang imbestigasyon sa aksidente sa bus na kinasangkutan ng Sablan"] [[SunStar]]. 08-21-2010.<br /><br />Para sa mga timeline ng mga kaugnay na aksidente:<br />[https://www.philstar.com/opinyon/2010/08/21/604273/kakila-kilabot-na-bus-accident/ (Opinyon) "Kakila-kilabot na aksidente sa bus"] (sa Tagalog) [[Philstar.com]]. 08-21-2010.<br />[https://opinion.inquirer.net/16377/life-and-death/ (Opinyon) "Buhay at kamatayan"] [[Inquirer.net]]. 11-01-2011. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang aksidente sa Benguet ay naganap noong "Hunyo 20, 1999".) <br /><br />Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> ===Pebrero=== * [[Pebrero 5]] – Ang bilanggo ng panggagahasa na si [[Leo Echegaray]] ay binitay sa pamamagitan ng [[nakamamatay na iniksyon]] sa [[Bagong Bilangguan ng Bilibid]] sa [[Muntinlupa]]; naging [[Parusang Kapital sa Pilipinas|ang unang Pilipinong pinatawan ng sentensya]] simula noong huling pampublikong pagbitay sa bansa noong 1976 at ang pagbabalik ng [[parusang kamatayan]] noong 1993; siya rin ang unang pagbitay gamit ang pamamaraang iyon. Bago ito, noong Enero 19, inalis ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang Temporary Restraining Order na inisyu noong Enero 4, ang araw ng kanyang inaasahang pagbitay, habang isinusumite sa kanila ng mga kinatawan ang kanilang resolusyon, na naipasa rin nang araw ding iyon, na pumapabor sa Batas sa Parusa ng Kamatayan (Batas Republika 7659).<ref name="xLE">Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001184.htm "Huling pag-asa ni Echegaray: Espesyal na sesyon ng Korte Suprema bukas"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-03-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl001185.htm "Pinigilan ng Korte Suprema ang pagbitay kay Echegaray"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 01-04-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm "Pabor ang mayorya ng Kongreso sa parusang kamatayan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042006/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011115.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm "Parusang kamatayan: Nagdesisyon ang Korte Suprema ngayon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041515/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011117.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm "Binawi ng Korte Suprema ang TRO ni Echegaray"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041457/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011118.htm |date=2025-12-19 }} 01-19-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm "Patayin na si Echegaray ngayon -- Erap"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045549/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011119.htm |date=2025-12-19 }} 01-20-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm "Pagbitay kay Echegaray: 3 PM, Pebrero 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219214606/http://www.newsflash.org/1999/01/hl/hl011129.htm |date=2025-12-19 }} 01-23-1999.<br><br>Para sa pagbitay kay Echegaray:<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm "Naputol ang hotline ng palasyo-death chamber"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044929/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011154.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm "Idineklarang patay si Leo Echegaray noong 3:19 PM"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219044936/http://www.newsflash.org/1999/02/hl/hl011155.htm |date=2025-12-19 }} 02-05-1999.<br><br>Lahat ng artikulo ay mula sa Philippine Headline News Online (PHNO); Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-wins-court-stay-on-death-penalty-1.142758 "Nanalo ang rapist sa pagpapaliban ng korte sa parusang kamatayan"] [[The Irish Times]]. 01-05-1999.<br />[https://web.archive.org/web/20210924014328/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/99/0122/nat1.html "Ang Dilemma ng Parusa ng Kamatayan"] [[Asiaweek]]. Enero 1999.<br />[https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2022/02/asa350061999en.pdf "Pilipinas: Karagdagang impormasyon tungkol sa nalalapit na pagbitay: Leo Echegaray" (PDF)] [[Amnesty International]]. 01-22-1999.<br /><br />Para sa pagbitay kay Echegaray:<br />[https://web.archive.org/web/20150501120440/http://edition.cnn.com/WORLD/asiapcf/9902/05/philippines.execution.02/ "Pilipinas, binitay ang unang bilanggo sa loob ng 23 taon"] [[CNN]]. 02-05-1999. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://www.irishtimes.com/news/rapist-executed-by-lethal-injection-in-manila-1.149719 "Rapista, pinatay sa pamamagitan ng lethal injection sa Maynila"] The Irish Times. 02-06-1999.<br />[https://apnews.com/article/0df135efd2d0fd224abef5329e150f7d "Pilipinas, Binitay ang Isang Batang Rapist"] [[Associated Press|AP News]]. 02-05-1999.<br />[https://www.wired.com/1999/02/filipino-executed/ "Pilipino, pinatay"] [[Wired (magazine)|Wired]]. 02-05-1999.<br />[https://www.theguardian.com/world/1999/feb/06/philippines "Namatay ang rapist habang ibinalik ng Maynila ang pagbitay"] [[The Guardian]]. 02-06-1999.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/36499 "G.R. No. 132601"] [[Korte Suprema ng Pilipinas|E-Library ng Korte Suprema]]. 10-12-1998.<br />[https://dailyguardian.com.ph/a-heinous-crime-the-leo-echegaray-story/ (Opinyon) "Isang Karumal-dumal na krimen: Ang kwento ni Leo Echegaray"] [[Daily Guardian (Iloilo)|Daily Guardian]]. 08-11-2020.<br /><br />Nabanggit din ang pangyayari sa artikulo:<br />[https://newsinfo.inquirer.net/785954/in-the-know-death-penalty "In the know: Death penalty"] [[Inquirer.net]]. 05-17-2016. Nakuha noong 04-12-2021.<br />[https://newsinfo.inquirer.net/1146785/the-death-penalty-debate-comedic-episode-studies-show-risks "The death penalty debate: Comedic episode, studies show risks"] Inquirer.net. 07-26-2019.<br /><br />Mga Video:<br />"Pilipinas: Batang rapist na si Echegaray, binitay" ([http://www.aparchive.com/metadata/PHILIPPINES-CHILD-RAPIST-ECHEGARAY-EXECUTED/f4c22dfd0275dba7716bb01d9dddb174 Bahagi 1], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/9ab0688e322baa947293871085702f26 Bahagi 2], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/3e24fef6a0a2c7e2c4b121d6c0dfe837 Bahagi 3], [http://www.aparchive.com/metadata/youtube/bda87fa08d8f248143f8aa672d56cec6 Bahagi V]) AP Archive.<br />[https://reuters.screenocean.com/record/983300 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay nakatakdang bitayon sa pamamagitan ng lethal injection, ang unang pagbitay sa Pilipinas sa loob ng 23 taon"] [[Reuters]].<br />[https://reuters.screenocean.com/record/990028 "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay inilibing sa Pilipinas"] Reuters.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong 03-30-2022.</ref><ref>"#Journeyto30" ni Epi Fabonan III, [[Philstar.com]]: (1999) [https://www.philstar.com/headlines/2016/04/30/157] === Marso === * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<nowiki><ref></nowiki>{{Cite web |date=Pebrero 2, 1998 |title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN |url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 |access-date=Oktubre 21, 2021 |website=ChanRobles Law Firm}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 14]] – Tinanggihan ng mga botante ng munisipalidad ng [[Ilagan]], sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ang batas sa pagiging lungsod sa ilalim ng Republic Act 8474 na naglalayong gawing isang lungsod na bahagi ang bayan.<ref>{{Cite web|date=Pebrero 2, 1998|title=REPUBLIC ACT NO. 8474 - ISANG BATAS NA NAGPAPAGAWA NG MUNISIPALIDAD NG ILAGAN SA ISANG KOMPONENTENG LUNGSOD NG LALAWIGAN NG ISABELA NA KIKILANLANG LUNGSOD NG ILAGAN|url=https://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html|url-status=live|access-date=Oktubre 21, 2021|website=ChanRobles Law Firm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181241/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno8474.html |archive-date=2007-09-30 }}</ref> ===Abril=== * [[Abril 15]] – Isang pagsabog ng bomba sa [[Isla ng Batan, Albay|Isla ng Batan]], [[Rapu-Rapu, Albay]] ang naiulat na ikinamatay ng hindi bababa sa 13 at ikinasugat ng mahigit 70 iba pa.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm "Binabomba ang sayaw ng pista sa Albay, 13 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219040859/http://www.newsflash.org/1999/04/hl/hl011279.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo 26]] – Ipinroklama si [[Miriam Quiambao]] bilang 1st runner-up sa gabi ng patimpalak na [[Miss Universe 1999]] na ginanap sa Chaguaramas Convention Centre, [[Chaguaramas, Trinidad|Chaguaramas]], [[Trinidad and Tobago]]. * [[Mayo 27]] – Ang bagong [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa]] (KPP) kasama ang [[Estados Unidos]] ay [[Kasunduan sa Pagbisita sa mga Puwersa (Philippines – Estados Unidos)|pinatibay]] ng [[Senado ng Pilipinas|Senado]], na nagbabalik sa presensya ng militar ng Amerika sa bansa. * [[Mayo 29]] – Ang [[Manhunt International]] World Finals (1999) ay ginanap sa [[Maynila]], [[Pilipinas]]. Humigit-kumulang 43 kalahok ang lumaban sa edisyong ito. ===Hunyo=== * [[Hunyo 22]] – Bigla at maikling pumutok ang [[Bulkang Mayon]] sa [[Albay]], na nagbuga ng abo na umaabot sa taas na 7 hanggang 10 kilometro; naiulat ang mga pag-ulan ng abo sa [[Camalig, Albay|Camalig]]; walang nasawi.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011401.htm "Muling sumabog ang 'perpektong kono' ng Mayon"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 06-23-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm "Sumabog ang Bulkang Mayon, lumikas ang mga residente"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219041458/http://www.newsflash.org/1999/06/hl/hl011402.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 06-23-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 3]] – Hindi bababa sa 58 katao ang namatay at daan-daang bahay ang natabunan ng [[Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills|isang napakalaking Pagguho ng lupa sa subdibisyon ng Cherry Hills]] sa [[Antipolo]], Rizal, na dulot ng malalakas na pag-ulan na dala ng [[Bagyong Olga (1999)|Bagyong Olga (Ising)]].<ref>{{cite web|url=http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|title=Landslide sa Cherry Hills Subdivision (Agosto 02, 1999)|date=2000|work=[[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration]]|publisher=Kidlat|access-date=Pebrero 29, 2012|archive-date=Disyembre 11, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081211182838/http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/ndrb/Cherry%20Hills%20Landslide.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm "Daan-daang bahay sa gilid ng burol ng Antipolo ang gumuho, marami ang namatay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251221022703/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011481.htm |date=2025-12-21 }} PHNO. 08-04-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://www.rappler.com/newsbreak/iq/212440-list-deadly-landslides-philippines/ "LIST: Mga nakamamatay na pagguho ng lupa sa Pilipinas"] [[Rappler]]. 09-22-2018. Nakuha noong 03-30-2022. * [[Agosto 11]] – Isang opisyal ng pulisya at apat na iba pa, na pawang sangkot sa pagpatay noong 1996 sa dating hepe ng [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|GISM]] at dating Gobernador ng [[Ilocos Norte]] na si Rolando Abadilla, ay hinatulan ng [[Lungsod ng Quezon]] [[Hukuman Pangrehiyon ng Paglilitis]], dalawa pa ang pinawalang-sala. Noong 2008, babawasan ng [[Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinas|Hukuman ng Apelasyon]] ang sentensyang kamatayan, na orihinal na ibinigay sa kanila, sa [[reclusión perpetua]]; pagtitibayin ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang hatol noong 2010.<nowiki><ref></nowiki>[http://www.newsflash.org/1999/08/ht/ht000865.htm "Kamatayan para sa mga pumatay sa gobernador ng Ilocos Norte"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 08-12-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] [[Asian Human Rights Commission]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla ay magkasalungat"] [[Asian Human Rights Commission]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> * Kalagitnaan ng [[Agosto]] hanggang unang bahagi ng [[Setyembre]] – Animnapu't walong residente ang misteryosong namatay sa [[Clark Freeport Zone|Clark]], [[Pampanga]]. Noong Oktubre, iniulat ng isang task force na ang mga pagkamatay ay sanhi ng tone-toneladang nakalalasong basura na inabandona sa [[Clark Air Base|ang dating US air base]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm "Imbestigasyon sa 68 pagkamatay sa Clark dahil sa nakalalasong basura -- Osmena"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316193937/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000902.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 09-18-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm "Ang bilang ng mga namatay sa nakalalasong basura sa Clark ay umabot na sa 68"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250412204118/http://www.newsflash.org/1999/10/ht/ht000927.htm |date=2025-04-12 }} PHNO. 10-11-1999.<br>Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Agosto 20]] – Pinangunahan ng dating pangulong [[Corazon Aquino]] at ni Cardinal [[Jaime Sin]] ang isang rally sa [[Ayala Avenue]] sa [[Makati]] laban sa Constitutional Correction for Development, ang bersyon ni Pangulong Estrada ng [[Repormang Konstitusyonal sa Pilipinas|pagbabago ng charter]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 29, 2008 |title=Mga nakaraang malalaking rally laban sa charter change |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/content/82834/past-major-rallies-vs-charter-change/story/ |work=[[GMA News]] |location= |publisher= |access-date=Hulyo 4, 2026}}</ref> * [[Agosto 26]] – Isang armadong engkwentro sa pagitan ng mga sundalo ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] at ng mga puwersa ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) sa [[Tipo-Tipo, Basilan]] ang ikinamatay ng hindi bababa sa 47 gerilya.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm "47 rebeldeng MILF, 2 sundalo ang patay sa sagupaan sa Basilan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219064641/http://www.newsflash.org/1999/08/hl/hl011533.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 08-28-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 15]] – Isang landslide, na dulot ng malakas na ulan, ang natabunan ang isang van na may sakay na 18 katao sa kahabaan ng [[Kennon Road]] sa [[Tuba, Benguet]], na ikinamatay ng 17 sa kanila.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm "Natabunan ng landlide si Kennon ng van; 17 patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219050448/http://www.newsflash.org/1999/09/ht/ht000900.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 09-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Setyembre 16]] – Pinagbigyan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isang petisyon na nagdedeklara sa Republic Act 8528 na labag sa konstitusyon na nag-amyenda sa ilang seksyon ng Republic Act 7720, na binabanggit ang kawalan ng [[plebisito]]. Kaya, ang lungsod na bumubuo sa [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay ibinalik sa isang malayang lungsod na bumubuo sa lungsod.<ref>[https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html "G.R. No. 133064"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220921235146/https://lawphil.net/judjuris/juri1999/oct1999/gr_133064_1999.html |date=2022-09-21 }} Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 16, 1999. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.</ref>{{efn|Naganap ang pangyayari noong Setyembre 16 batay sa mga talaan ng korte. May isa pang sanggunian na nagsasaad ng petsa na kasing huli ng Disyembre 29; gayunpaman, ang impormasyong ito ay sumasalungat sa nauna.<ref>[https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf "Makasaysayang pag-unlad ng Lalawigan ng Isabela"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260305145541/https://provinceofisabela.ph/images/2018/History_of_Isabela/1-History%20of%20Isabela.pdf |date=2026-03-05 }} (PDF) Lalawigan ng Isabela. Nakuha noong Hulyo 27, 2022.</ref>}} ===Oktubre=== * [[Oktubre 23]] – Isang plebisito ang ginanap para likhain ang lungsod ng [[Novaliches]] ngunit ang panukala ay tinanggihan ng mga botante.<ref>{{Cite news|last=Samonte|first=Severino|date=Setyembre 12, 2020|title=Pagtaas ng bilang ng mga lungsod sa PH mula 60 noong 1987 patungong 146 noong 2020 traced|work=Philippine News Agency|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1115219|access-date=Oktubre 22, 2021}}</ref> * [[Oktubre 31]] – Isang overloaded na jeepney ang bumagsak sa bangin sa [[Itogon, Benguet]], na ikinamatay ng 21 pasahero sa 34 na sakay nito.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm "Nahulog sa bangin ang isang dyipni na may sobrang karga, 21 ang patay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316192938/http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011691.htm |date=2022-03-16 }} PHNO. 11-02-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre 4]] – Isang bus ang nahulog sa bangin sa [[Atok, Benguet]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 19 na katao.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm "Isa na namang bangin sa trahedya ng bus sa Benguet ang ikinamatay ng 19"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250223162408/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000954.htm |date=2025-02-23 }} PHNO. 11-05-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 18]] – Hindi bababa sa 32 ang namatay sa magkakahiwalay na sagupaan sa pagitan ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] at mga tropa ng gobyerno sa mga probinsya ng [[Lanao del Sur]] at [[Maguindanao]], isang araw matapos ang kanilang deklarasyon ng tigil-putukan.<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm "Mga paglabag sa tigil-putukan: 32 ang namatay sa mga sagupaan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219045703/http://www.newsflash.org/1999/11/ht/ht000968.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 11-19-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref> * [[Nobyembre 27]]–[[Nobyembre 28|28]] – Ang pulong ng [[ASEAN Summit|Impormal na Summit ng ASEAN]] ay ginanap sa [[Maynila]].<ref>[http://www.newsflash.org/1999/11/hl/hl011733.htm "1999 ASEAN Summit sa Maynila ngayong linggo"]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PHNO. 11-23-1999. Nakuha noong 03-16-2022.</ref><ref>{{cite web |title=3rd Informal Summit, Maynila, 27-28 Nobyembre 1999 |url=https://asean.org/speechandstatement/3rd-informal-summit-manila-27-28-november-1999/ |website=asean.org |publisher=ASEAN Secretariat |access-date=18 Marso 2022}}</ref> ===Disyembre=== * [[Disyembre 7]] – [[Paglipad 100 ng Espiritung Asyano]] ay bumagsak sa gilid ng bundok sa pagitan ng mga munisipalidad ng [[Kasibu, Nueva Vizcaya|Kasibu]], [[Nueva Vizcaya]] at [[Cabarroguis, Quirino|Cabarroguis]], [[Quirino]], namatay. * [[Disyembre 10]]–[[Disyembre 11|11]] – Isang malaking pagkawala ng kuryente ang tumama sa buong [[Luzon]] magdamag, sanhi ng pagsalakay ng tinatayang 50 tonelada ng higanteng [[dikya]] sa [[Istasyon ng Kuryente ng Sual|isang planta ng pagbuo]] sa [[Sual, Pangasinan]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/560070.stm "Jellyfish blamed for Philippines blackout"] [[BBC News]]. 12-11-1999.<br>[http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm "Damihang dikya sa Pangasinan ang nagdulot ng blackout sa Luzon"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250822235649/http://www.newsflash.org/1999/12/ht/ht000992.htm |date=2025-08-22 }} PHNO. 12-12-1999.<br>[https://web.archive.org/web/20110129155557/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/magazine/99/1224/biz.philippines.gas.html "Mula sa Karagatan: Umaasa ang Maynila na mabawasan ang mga singil sa kuryente sa pamamagitan ng deregulasyon - at gas sa laot"] [[Asiaweek]] isyu ng 12-24-1999.<br>[https://www.wsws.org/en/articles/2000/01/phil-j07.html "Limampung trak na puno ng dikya ang nagpapakita ng isang magulo at magulo na kapaligirang pampulitika sa Pilipinas"] [[World Socialist Web Site]]. 01-07-2000.<br><br>Nabanggit din ang pangyayari sa mga artikulo:<br>[http://www.greenspun.com/bboard/q-and-a-fetch-msg.tcl?msg_id=003xic "Pagkawala ng kuryente sa Luzon, Metro Manila Dahil sa pagkaputol ng mga linya ng NPC"] Greenspun.com. 10-21-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2000/10/22/88555/napocor-full-power-restored/ "Napocor: Naibalik na ang buong kuryente"] PHNO. 10-22-2000.<br>[https://www.philstar.com/headlines/2001/11/06/139134/no-sabotage-what-caused-blackout/ "Walang sabotahe, pero ano ang sanhi ng blackout?"] [[Philstar.com]]. 11-06-2001.<br><br>Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 12]] – Isang [[lindol sa Luzon noong 1999|magnitude 6.8 na lindol]] ang tumama sa ilang bahagi ng [[Luzon]], kung saan ang episentro ay malapit sa [[Lingayen, Pangasinan]]; naiulat na ikinamatay ng 6 na katao.<ref>[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-earthquake-ocha-situation-report-no-2 "Philippines - Lindol OCHA Sitwation Report No. 2"] [[ReliefWeb]]. 12-13-1999. Nakuha noong 03-17-2022.</ref> * [[Disyembre 15]] – Ang Metro Rail Transit Line 3 (MRT 3) ay binuksan sa publiko na may mga operasyon na tumatakbo sa 16.9-kilometrong ruta mula North Avenue sa [[Lungsod ng Quezon]] hanggang Taft Avenue sa [[Lungsod ng Pasay]]. * [[Disyembre 18]]: ** Ang [[Malolos]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Bulacan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8754. ** Ang [[Tuguegarao, Cagayan|Tuguegarao]] ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Cagayan]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8755.<ref>{{Cite web|title=Profile ng Lungsod|url=https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153|url-status=live|access-date=Pebrero 16, 2022|website=Pamahalaan ng Lungsod ng Tuguegarao|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215180628/https://tuguegaraocity.gov.ph/city-profile/153 |archive-date=2022-02-15 }}</ref><ref>"Mga Milestone ng Linggong Ito" [[Inquirer.net]].<br>([https://newsinfo.inquirer.net/854473/this-weeks-festivals-4 Mula 12-18-2016 hanggang 12-24-2016]) Nakuha noong Enero 31, 2018.<br>([https://newsinfo.inquirer.net/1063596/this-weeks-milestones-dec-16-22-2018 Mula 12-16-2018 hanggang 12-22-2018]) Nakuha noong Enero 15, 2019.</ref> == Kapanganakan == * [[Enero 7]] – Johannes Rissler, aktor at modelo * [[Enero 8]] – [[Kelvin Miranda]], aktor * [[Enero 12]] – Niel Murillo, miyembro [[BoybandPH]] * [[Enero 25]] – [[Ysabel Ortega]], aktres * [[Pebrero 1]] – [[Carlo San Juan]], aktor at modelo * [[Pebrero 16]] – Sofia Wunsch, manlalaro ng putbol * [[Marso 2]] – Zach Guerrero, modelo * [[Marso 20]] – Eya Laure, volleyball player * [[Marso 21]]: ** Kennedy Nakar, aktor (namatay noong 2023) ** [[Buboy Villar]], aktor * [[Abril 1]] – [[Jairus Aquino]], aktor * [[Abril 3]] – [[Emman Nimedez]], vlogger at online sensation (namatay noong [[2020 sa Pilipinas|2020]]) * [[Abril 5]] – [[Sharlene San Pedro]], aktres * [[Abril 20]] – Celine Domingo, manlalaro ng balibol * [[Abril 21]] – [[Loisa Andalio]], aktres at mananayaw * [[Mayo 1]] ** [[Kisses Delavin]], aktres at modelo ** [[Elyson de Dios]] – aktor * [[Mayo 14]] – [[Francis Magundayao]], aktor * [[Mayo 17]] – Radson Flores, aktor * [[Agosto 23]] – [[Herlene Budol]], aktres at modelo * [[Setyembre 18]] – Jeremy Glinoga, aktor at mang-aawit * [[Oktubre 5]] – [[Pauline Mendoza]], aktres at mang-aawit * [[Oktubre 8]] – Sophia Senoron, aktres at mang-aawit * [[Oktubre 13]] – Yong Muhajil, aktor * [[Oktubre 14]] – Chelsea Manalo, beauty queen * [[Oktubre 18]] – Abed Green, aktor * [[Oktubre 23]] – Joseph Andre Garcia, actor * [[Nobyembre 8]] – Jennifer Nierva, volleyball player * [[Nobyembre 9]] – [[Kim De Leon]], aktor * [[Nobyembre 20]] – Kimson Tan, aktor * [[Nobyembre 25]] – [[Heaven Peralejo]], actress <!--* [[Disyembre 5]] – Julia Buencamino, aktres (d. [[2015]])--> * [[Disyembre 16]] – Anicka Castañeda, manlalaro ng putbol * [[Disyembre 20]] – [[Migo Adecer]], aktor at mang-aawit == Kamatayan == * [[Mayo 20]] – [[Carlos Quirino]], historyador (ipinanganak 1910) * [[Hunyo 29]] – Eugenio Lopez Jr., negosyante (ipinanganak 1928) * [[Hulyo 11]] – [[Marcelo Fernan]], abogado at pulitiko (ipinanganak 1926) * [[Hulyo 25]] – [[Raul Manglapus]], pulitiko (ipinanganak 1918) * [[Setyembre 15]] – Renato Constantino, historyador (ipinanganak 1919) * [[Nobyembre 28]] – [[N.V.M. Gonzalez]], manunulat (ipinanganak 1915) * [[Disyembre 24]] – Antonio Raquiza, pulitiko at abogado (ipinanganak 1908) *[[Disyembre 31]] – [[Conrado Balweg]], dating pari at kilalang lider-komunista sa [[Cordillera Administrative Region|Cordillera]]. (ipinanganak noong [[1942]])<ref>[http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm "Cordillera rebel-priest Balweg killed by own brother"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220823114612/http://www.newsflash.org/2000/01/hl/hl011793.htm |date=2022-08-23 }} PHNO. 01-01-2000. Nakuha noong 07-31-2019.<br>[http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm "Cordillera church officials wanted for Balweg slay"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042146/http://www.newsflash.org/2000/04/ht/ht001114.htm |date=2025-12-19 }} PHNO. 04-02-2000. Nakuha noong 03-16-2022.<br>Alcantara, Nathan. [https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000102&printsec=frontpage&hl=en (Ene. 2, 2000)] "Balweg knew he was going to die." [[Philippine Daily Inquirer]], p. 12. Nakuha noong Hulyo 31, 2019.</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}}{{Stub|Taon}} [[Kategorya:1999]] n354wb69zc93xmx4156sj4aqiu3f91j 15 281597 2231234 2230191 2026-10-03T21:25:04Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2231234 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occupation. ?occupation wdt:P279* wd:Q864503. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . } GROUP BY ?item ?linkcount ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 200 |columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18 |section= |min_section= |sort= |links=red_only |thumb=128 |autolist=fallback |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! number ! item ! Article ! petsa ng kapanangakan ! petsa ng kamatayan ! field of work ! larawan |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q144535|Q144535]] | [[Herbert Spencer]] | data-sort-value="1820" | 1820-04-27<br/>1820-04-28 | data-sort-value="1903" | 1903-12-08 | [[botanika]] | [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q11826|Q11826]] | [[Al-Biruni]] | data-sort-value="973" | 973-09-04 | data-sort-value="1048" | 1048-12-09 | [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]] | [[Talaksan:Al-Biruni Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q131117|Q131117]] | [[Maria Montessori]] | data-sort-value="1870" | 1870-08-31 | data-sort-value="1952" | 1952-05-06 | [[pedagohiya]] | [[Talaksan:Maria Montessori (portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q185007|Q185007]] | [[Rita Levi-Montalcini]] | data-sort-value="1909" | 1909-04-22 | data-sort-value="2012" | 2012-12-30 | [[neurobiology]] | [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q7487|Q7487]] | [[Dorothy Hodgkin]] | data-sort-value="1910" | 1910-05-12 | data-sort-value="1994" | 1994-07-29 | [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]] | [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q160362|Q160362]] | [[Theophrastus]] | data-sort-value="-371" | -371 | data-sort-value="-287" | -287 | [[botanika]] | [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q78496|Q78496]] | [[Konrad Lorenz]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-07 | data-sort-value="1989" | 1989-02-27 | [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]] | [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q102034|Q102034]] | [[Ronald Ross]] | data-sort-value="1857" | 1857-05-13 | data-sort-value="1932" | 1932-09-16 | [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]] | [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q60059|Q60059]] | [[Albertus Magnus]] | data-sort-value="1200" | 1200 | data-sort-value="1280" | 1280-11-15 | [[pilosopiya]] | [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q462843|Q462843]] | [[Tu Youyou]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-30 | | [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]] | [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q229264|Q229264]] | [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]] | data-sort-value="1707" | 1707-09-07 | data-sort-value="1788" | 1788-04-15<br/>1788-04-16 | [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]] | [[Talaksan:François Hubert Drouais - Portrait of Buffon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q25820|Q25820]] | [[Thomas Young]] | data-sort-value="1773" | 1773-06-13 | data-sort-value="1829" | 1829-05-10 | [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]] | [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q173441|Q173441]] | [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]] | data-sort-value="1110" | 1110 | data-sort-value="1166" | 1166<br/>1165 | [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]] | [[Talaksan:Al-Idrisi, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q70554|Q70554]] | [[Hermann Emil Fischer]] | data-sort-value="1852" | 1852-10-09 | data-sort-value="1919" | 1919-07-15 | [[kimika]] | [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q7426|Q7426]] | [[Ada Yonath]] | data-sort-value="1939" | 1939-06-22 | data-sort-value="2026" | 2026-08-31 | [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]] | [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q204733|Q204733]] | [[Gerty Cori]] | data-sort-value="1896" | 1896-08-15 | data-sort-value="1957" | 1957-10-26 | [[biyokimika]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q213195|Q213195]] | [[B.F. Skinner]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-20 | data-sort-value="1990" | 1990-08-18 | [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]] | [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q35703|Q35703]] | [[Gertrude B. Elion]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-23 | data-sort-value="1999" | 1999-02-21 | [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q214565|Q214565]] | [[Beatrix Potter]] | data-sort-value="1866" | 1866-07-28 | data-sort-value="1943" | 1943-12-22 | | [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q151564|Q151564]] | [[Frederick Sanger]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-13 | data-sort-value="2013" | 2013-11-19 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q107402|Q107402]] | [[Rosalyn Sussman Yalow]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-19 | data-sort-value="2011" | 2011-05-30 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q84405|Q84405]] | [[Karl Landsteiner]] | data-sort-value="1868" | 1868-06-14 | data-sort-value="1943" | 1943-06-26 | [[kimika]] | [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q103844|Q103844]] | [[Françoise Barré-Sinoussi]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-30 | | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q185777|Q185777]] | [[Alexis Carrel]] | data-sort-value="1873" | 1873-06-28 | data-sort-value="1944" | 1944-11-05 | [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]] | [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q318750|Q318750]] | [[Stephen Hillenburg]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-21 | data-sort-value="2018" | 2018-11-26 | [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]] | [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q60024|Q60024]] | [[Hermann von Helmholtz]] | data-sort-value="1821" | 1821-08-31 | data-sort-value="1894" | 1894-09-08 | [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]] | [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q180468|Q180468]] | [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-16 | data-sort-value="1986" | 1986-10-22 | [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q200136|Q200136]] | [[Linda B. Buck]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-29 | | [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]] | [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q154824|Q154824]] | [[Norman Borlaug]] | data-sort-value="1914" | 1914-03-25 | data-sort-value="2009" | 2009-09-12 | [[agronomiya]] | [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q26321|Q26321]] | [[Elizabeth Blackburn]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-26 | | [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]] | [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q26322|Q26322]] | [[Carol Greider]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-15 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q43917|Q43917]] | [[Eduard Buchner]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-20 | data-sort-value="1917" | 1917-08-13 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q150630|Q150630]] | [[Camillo Golgi]] | data-sort-value="1843" | 1843-07-07 | data-sort-value="1926" | 1926-01-21 | [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]] | [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q17280087|Q17280087]] | [[Emmanuelle Charpentier]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-11 | | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q80905|Q80905]] | [[Donald Arthur Glaser]] | data-sort-value="1926" | 1926-09-21 | data-sort-value="2013" | 2013-02-28 | [[pisika]] | [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q102804|Q102804]] | [[Henri Moissan]] | data-sort-value="1852" | 1852-09-28 | data-sort-value="1907" | 1907-02-20 | [[kimika]] | [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q177681|Q177681]] | [[Thomas Hunt Morgan]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-25 | data-sort-value="1945" | 1945-12-04 | [[henetika]] | [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q153159|Q153159]] | [[Elias Lönnrot]] | data-sort-value="1802" | 1802-04-09 | data-sort-value="1884" | 1884-03-19 | [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]] | [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q180350|Q180350]] | [[Frederick Banting]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-14 | data-sort-value="1941" | 1941-02-21 | [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]] | [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q234224|Q234224]] | [[Dian Fossey]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-16 | data-sort-value="1985" | 1985-12-26 | [[etolohiya]] | [[Talaksan:Dian Fossey October 1968.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q107462|Q107462]] | [[Har Gobind Khorana]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-09 | data-sort-value="2011" | 2011-11-09 | [[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q14279|Q14279]] | [[Giovanni Domenico Cassini]] | data-sort-value="1625" | 1625-06-08 | data-sort-value="1712" | 1712-09-14 | [[astronomiya]] | [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q4273363|Q4273363]] | [[Frances Arnold]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-25 | | [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]] | [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q15118973|Q15118973]] | [[Aziz Sancar]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-08 | | [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]] | [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q189488|Q189488]] | [[Willem Einthoven]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-21 | data-sort-value="1927" | 1927-09-29 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q231402|Q231402]] | [[Jacques Monod]] | data-sort-value="1910" | 1910-02-09 | data-sort-value="1976" | 1976-05-31 | [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]] | [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q60061|Q60061]] | [[Venkatraman Ramakrishnan]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-04 | | [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q16196017|Q16196017]] | [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-03 | | [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]] | [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus September 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q189006|Q189006]] | [[Charles Louis Alphonse Laveran]] | data-sort-value="1845" | 1845-06-18 | data-sort-value="1922" | 1922-05-18 | [[malarya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q104913|Q104913]] | [[Robert Edwards]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-27 | data-sort-value="2013" | 2013-04-10 | [[reproductive medicine]] | [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q8056214|Q8056214]] | [[Yoshinori Ohsumi]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-09 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]] | [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q191026|Q191026]] | [[Francis Galton]] | data-sort-value="1822" | 1822-02-16 | data-sort-value="1911" | 1911-01-17 | [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]] | [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q214851|Q214851]] | [[Charles Richet]] | data-sort-value="1850" | 1850-08-26 | data-sort-value="1935" | 1935-12-04 | [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]] | [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q5327|Q5327]] | [[Adolf Butenandt]] | data-sort-value="1903" | 1903-03-24 | data-sort-value="1995" | 1995-01-18 | [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]] | [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q88608397|Q88608397]] | [[Katalin Karikó]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-17 | | [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q6796222|Q6796222]] | [[May-Britt Moser]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-04 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]] | [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q296047|Q296047]] | [[Sam Harris]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-09 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]] | [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q232308|Q232308]] | [[Selman Abraham Waksman]] | data-sort-value="1888" | 1888-07-22 | data-sort-value="1973" | 1973-08-16 | [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q125057|Q125057]] | [[Richard Francis Burton]] | data-sort-value="1821" | 1821-03-19 | data-sort-value="1890" | 1890-10-20 | | [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q234463|Q234463]] | [[Sydney Brenner]] | data-sort-value="1927" | 1927-01-13 | data-sort-value="2019" | 2019-04-05 | [[biyolohiya]] | [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q77174|Q77174]] | [[Christiane Nüsslein-Volhard]] | data-sort-value="1942" | 1942-10-20 | | [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]] | [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q189564|Q189564]] | [[Pierre Teilhard de Chardin]] | data-sort-value="1881" | 1881-05-01 | data-sort-value="1955" | 1955-04-10 | [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]] | [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q106399|Q106399]] | [[John Howard Northrop]] | data-sort-value="1891" | 1891-07-05 | data-sort-value="1987" | 1987-05-27 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q12973|Q12973]] | [[Leopold III of Belgium]] | data-sort-value="1901" | 1901-11-03 | data-sort-value="1983" | 1983-09-25 | | [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q76727|Q76727]] | [[Ernst Jünger]] | data-sort-value="1895" | 1895-03-29 | data-sort-value="1998" | 1998-02-17 | [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]] | [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q55008046|Q55008046]] | [[Albert I of Belgium]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-08 | data-sort-value="1934" | 1934-02-17 | | [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q316371|Q316371]] | [[Vladimir Vernadsky]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-28 | data-sort-value="1945" | 1945-01-06 | [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]] | [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q211029|Q211029]] | [[Edward O. Wilson]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | data-sort-value="2021" | 2021-12-26 | [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]] | [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q92894|Q92894]] | [[Geoffrey Hinton]] | data-sort-value="1947" | 1947-12-06 | | [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]] | [[Talaksan:Geoffrey Hinton in 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q154782|Q154782]] | [[Adelbert von Chamisso]] | data-sort-value="1781" | 1781-01-30 | data-sort-value="1838" | 1838-08-21 | [[botanika]]<br/>[[soolohiya]] | [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q213504|Q213504]] | [[Charles Scott Sherrington]] | data-sort-value="1857" | 1857-11-27 | data-sort-value="1952" | 1952-03-04 | [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]] | [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q75847|Q75847]] | [[Harald zur Hausen]] | data-sort-value="1936" | 1936-03-11 | data-sort-value="2023" | 2023-05-29 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q57192|Q57192]] | [[Gerhard Domagk]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-30 | data-sort-value="1964" | 1964-04-24 | [[patolohiya]] | [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q211787|Q211787]] | [[Jules Bordet]] | data-sort-value="1870" | 1870-06-13 | data-sort-value="1961" | 1961-04-06 | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]] | [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q233965|Q233965]] | [[Charles Nicolle]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-21 | data-sort-value="1936" | 1936-02-28 | [[bakteryolohiya]] | [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q170342|Q170342]] | [[Svante Pääbo]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-20 | | [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]] | [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q49347|Q49347]] | [[Melvin Calvin]] | data-sort-value="1911" | 1911-04-08 | data-sort-value="1997" | 1997-01-08 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q115490|Q115490]] | [[Tadeusz Reichstein]] | data-sort-value="1897" | 1897-07-08 | data-sort-value="1996" | 1996-08-01 | | [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q58575|Q58575]] | [[Friedrich Wöhler]] | data-sort-value="1800" | 1800-07-31 | data-sort-value="1882" | 1882-09-23 | [[kimika]] | [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q157224|Q157224]] | [[Kary Mullis]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-28 | data-sort-value="2019" | 2019-08-07 | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]] | [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q157056|Q157056]] | [[Samuel Hahnemann]] | data-sort-value="1755" | 1755-04-10 | data-sort-value="1843" | 1843-07-02 | [[homeopatiya]] | [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q78478|Q78478]] | [[Robert Bárány]] | data-sort-value="1876" | 1876-04-22 | data-sort-value="1936" | 1936-04-08 | [[otolaryngology]] | [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q155764|Q155764]] | [[Robert Brown]] | data-sort-value="1773" | 1773-12-21 | data-sort-value="1858" | 1858-06-10 | [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]] | [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q102379|Q102379]] | [[Paul Berg]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-30 | data-sort-value="2023" | 2023-02-15 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q170676|Q170676]] | [[Roger D. Kornberg]] | data-sort-value="1947" | 1947-04-24 | | [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q57191|Q57191]] | [[Hans Krebs]] | data-sort-value="1900" | 1900-08-25 | data-sort-value="1981" | 1981-11-22 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q205772|Q205772]] | [[Jared Diamond]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-10 | | [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]] | [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q218311|Q218311]] | [[François Jacob]] | data-sort-value="1920" | 1920-06-17 | data-sort-value="2013" | 2013-04-20 | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q234590|Q234590]] | [[Christian de Duve]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-02 | data-sort-value="2013" | 2013-05-04 | [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q7442|Q7442]] | [[Carolyn Bertozzi]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-10 | | [[kimika]]<br/>[[glycobiology]] | [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q73093|Q73093]] | [[Paul Karrer]] | data-sort-value="1889" | 1889-04-21 | data-sort-value="1971" | 1971-06-18 | [[kimikang organiko]] | [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q189803|Q189803]] | [[Arthur Harden]] | data-sort-value="1865" | 1865-10-12 | data-sort-value="1940" | 1940-06-17 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q202136|Q202136]] | [[Barry Marshall]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-30 | | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q76600|Q76600]] | [[Manfred Eigen]] | data-sort-value="1927" | 1927-05-09 | data-sort-value="2019" | 2019-02-06 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q105830|Q105830]] | [[Baruch Samuel Blumberg]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-28 | data-sort-value="2011" | 2011-04-05 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q180619|Q180619]] | [[Stephen Jay Gould]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-10 | data-sort-value="2002" | 2002-05-20 | [[paleontolohiya]]<br/>[[kasaysayan ng agham]]<br/>[[ebolusyon]] | [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q104607|Q104607]] | [[Andrew Huxley]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-22 | data-sort-value="2012" | 2012-05-30 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q155375|Q155375]] | [[Archibald Hill]] | data-sort-value="1886" | 1886-09-26 | data-sort-value="1977" | 1977-06-03 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q232024|Q232024]] | [[John James Rickard Macleod]] | data-sort-value="1876" | 1876-09-06 | data-sort-value="1935" | 1935-03-16 | [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q59478|Q59478]] | [[George Gamow]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-04 | data-sort-value="1968" | 1968-08-19 | [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]] | [[Talaksan:格·安·伽莫夫.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q137106|Q137106]] | [[Howard Florey]] | data-sort-value="1898" | 1898-09-24 | data-sort-value="1968" | 1968-02-21 | | [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q157239|Q157239]] | [[Artturi Ilmari Virtanen]] | data-sort-value="1895" | 1895-01-15 | data-sort-value="1973" | 1973-11-11 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q158749|Q158749]] | [[Albert Lebrun]] | data-sort-value="1871" | 1871-08-29 | data-sort-value="1950" | 1950-03-06 | [[politika]] | [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q122972|Q122972]] | [[Louis Agassiz]] | data-sort-value="1807" | 1807-05-28 | data-sort-value="1873" | 1873-12-14 | [[botanika]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[Glasyolohiya]]<br/>[[Iktiyolohiya]]<br/>[[biyolohiya]] | [[Talaksan:Louis Agassiz H6.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q155914|Q155914]] | [[Peter Simon Pallas]] | data-sort-value="1741" | 1741-09-22 | data-sort-value="1811" | 1811-09-08 | [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]] | [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q234949|Q234949]] | [[David Baltimore]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-07 | data-sort-value="2025" | 2025-09-06 | [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]] | [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q151593|Q151593]] | [[Olivier Messiaen]] | data-sort-value="1908" | 1908-12-10 | data-sort-value="1992" | 1992-04-27 | | [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q115478|Q115478]] | [[Emil Theodor Kocher]] | data-sort-value="1841" | 1841-08-25 | data-sort-value="1917" | 1917-07-27 | [[Pag-oopera|pagtistis]] | [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q52878|Q52878]] | [[Gustaf VI Adolf of Sweden]] | data-sort-value="1882" | 1882-11-11 | data-sort-value="1973" | 1973-09-15 | [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]] | [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q76604|Q76604]] | [[Hans Fischer]] | data-sort-value="1881" | 1881-07-27 | data-sort-value="1945" | 1945-03-31 | [[kimikang organiko]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[panggagamot na panloob]]<br/>[[clinical chemistry]] | [[Talaksan:Hans Fischer (Nobel).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q190626|Q190626]] | [[Aaron Klug]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-11 | data-sort-value="2018" | 2018-11-20 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q216723|Q216723]] | [[Ronald Fisher]] | data-sort-value="1890" | 1890-02-17 | data-sort-value="1962" | 1962-07-29 | [[estadistika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q188668|Q188668]] | [[Thom Yorke]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-07 | | | [[Talaksan:AllPointsEastAug2022 (327 of 385) (52327062411) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q152187|Q152187]] | [[August Krogh]] | data-sort-value="1874" | 1874-11-15 | data-sort-value="1949" | 1949-09-13 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:August Krogh Bain 32006.jpg|center|128px]] |} ---- &sum; 114 items. {{Wikidata list end}} 5hfdvxezaut899bqhqya6ttltk4wp5t 0 281802 2231272 2094383 2026-10-04T03:22:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231272 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Disyembre 2021}} {{Infobox film | name = Be with You | image = <!-- Be With You (2018 film).jpg --> | alt = | caption = Theatrical poster | native_name = {{Film name | hangul = 지금 만나러 갑니다 | hanja = | rr = Jigeum Mannareo Gamnida | mr = | translation = Now I Will Meet You}} | director = Lee Jang-hoon | producer = | screenplay = Kang Soo-jine<br>Lee Jang-hoon | based_on = {{based on|''Be with You''|[[Takuji Ichikawa]]}} | starring = [[So Ji-sub]]<br>[[Son Ye-jin]] | music = [[Bang Jun-seok]] | cinematography = Cho Sang-yun | editing = [[Nam Na-yeong]] | studio = Movie Rock | distributor = [[Lotte Entertainment]] | released = {{film date|2018|03|14}} | runtime = 132 minutes | country = South Korea | language = Korean | budget = | gross = {{USD|19.4 million}}<ref>{{cite web|title=Be With You (2018)|url=http://koreanfilm.or.kr/eng/films/index/filmsView.jsp?movieCd=20170669|access-date=2018-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004080901/https://www.koreanfilm.or.kr/eng/films/index/filmsView.jsp?movieCd=20170669|archive-date=2023-10-04|url-status=dead}}</ref> }} Ang '''''Be with You''''' ({{ko-hhrm|지금 만나러 갑니다||Jigeum Mannareo Gamnida}}) ay isang pelikula ng Timog Korea ng 2018 na itinampok sina [[So Ji-sub]] at [[Son Ye-jin]], at sa direksyon ni Lee Jang-hoon. ==Cast== ===Pangunahin=== * [[So Ji-sub]] as Woo-jin <ref name="maincast">{{citenews|title=소지섭-손예진, 영화 '지금 만나러 갑니다'로 첫 호흡 |url=http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/08/31/0200000000AKR20170831031400005.HTML|publisher=[[Yonhap News Agency]]|date=August 31, 2017|accessdate=2018-03-07|language=ko|author=Kim Hee-sun}}</ref> ** Lee You-jin as Young Woo-jin * [[Son Ye-jin]] as Soo-ah<ref name="maincast"/> ** [[Kim Hyun-soo (actress)|Kim Hyun-soo]] as Young Soo-ah ===Suportado=== * Kim Ji-hwan as Ji-ho, the couple's son * [[Ko Chang-seok]] as Hong-goo ** Bae Yu-ram as Young Hong-goo * [[Lee Jun-hyeok (actor, born 1972)|Lee Jun-hyeok]] as Instructor Choi * [[Seo Jeong-yeon]] as Seo-bin's mom ===Natatanging pagganap=== * [[Gong Hyo-jin]] as Woman in [[Hanbok]]<ref name="Cameos">{{citenews|title=[팝업]공효진·박서준, '지만갑' 지원사격 위해 나선 특급 카메오|url=http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=201803061753144227285_1|publisher=Herald Corp|date=March 6, 2018|accessdate=2018-03-07|language=ko}}</ref> * [[Park Seo-joon]] as Ji-ho (adult) <ref name="Cameos"/> * [[Son Yeo-eun]] as Hyun-jung ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga pelikula mula sa Timog Korea]] {{stub|Pelikula}} lovnn9mvpeqrecr9or73f4pywpf13fz 0 282532 2231400 2225426 2026-10-04T11:38:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231400 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name=David Woodard | image=David Woodard in 2020.jpg | caption=Woodard noong 2020 | birth_date={{birth date and age|1964|04|06}} | birth_place=[[Santa Barbara, California]], [[Estados Unidos|EUA]] | spouse=Sonja Vectomov | children=Melia Ethel Woodard<br>John Floyd Woodard | occupation=[[Konduktor ng musika]], [[manunulat]] | citizenship={{plainlist| * {{USA}} * {{CAN}}}} | signature=David_Woodard_signature.svg | website=davidwoodard.com}} Si '''David James Woodard''' ({{Audio|Pronunciation_of_the_English_surname_Woodard.ogg|/ˈwʊdɑːrd/}}; ipinanganak noong 6 Abril 1964) ay isang Amerikanong manunulat at konduktor. Noong dekada 1990 nilikha ang salitang prequiem, isang pinagsamang salita ng pagpigil at misa sa patay, upang ilarawan ang kanyang mga [[Budismo|Budistang]] gawi ng paglikha ng pagbubuo ng dedikadong musika upang maibigay sa panahon o bahagyang bago ang pagkamatay ng paksa nito.<ref>Carpenter, S., [https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-may-09-cl-60944-story.html "In Concert at a Killer's Death"], ''[[Los Angeles Times]]'', 9 Mayo 2001.</ref><ref>Rapping, A., [https://www.gettyimages.in/detail/news-photo/prequiem2-ar-david-woodard-is-a-los-angeles-composer-who-news-photo/569114761 Larawan ni Woodard] ([[Seattle, Washington|Seattle]]: Getty Images, 2001).</ref> Ang mga serbisyo ng pag-alaala sa [[Los Angeles, California|Los Angeles]] kung saan nagsilbi si Woodard bilang konduktor o direktor ng musika ay kasama ang isang 2001 na seremonya ng sibiko na ginanap sa ngayon ay wala nang nakabitin tren na Angels Flight upang parangalan ang kasawian ni Leon Praport at ng kanyang nasugatang balo na si Lola.<ref>Reich, K., [https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-mar-16-me-38541-story.html "Family to Sue City, Firms Over Angels Flight Death"], ''Los Angeles Times'', 16 Marso 2001.</ref><ref>Dawson, J., ''Los Angeles' Angels Flight'' (Mount Pleasant, SC: Arcadia Publishing, 2008), [https://books.google.com/books?id=atjZV-x4D4YC&pg=PT125&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false p. 125].</ref>{{rp|125}} Nagsagawa siya ng mga misa sa patay na hayop, kabilang ang para sa California Brown Pelican sa ibabaw ng isang baybayin ng [[dalampasigan]] kung saan namatay ang mga hayop.<ref>Manzer, T., [https://juniperhills.net/p.jpg "Pelican's Goodbye is a Sad Song"], ''Press-Telegram'', 2 Oktubre 1998.</ref> Si Woodard ay kilala sa kanyang mga replika ng Makina ng Pangarap, isang mahinang lampara na nakaaapekto sa utak. ==Edukasyon== Si Woodard ay nag-aral sa Ang Bagong Paaralan para Panlipunang Pananaliksik at [[Unibersidad ng California, Santa Barbara]]. ==Nueva Germania== Noong 2003 si Woodard ay nahalal bilang konsehal sa Juniper Hills ([[Los Angeles County, California|Probinsiya ng Los Angeles]]), California. Sa ganitong kapasidad nagpanukala siya ng relasyon sa kapatid na lungsod sa Nueva Germania, [[Paraguay]]. Upang isulong ang kanyang plano, naglakbay si Woodard patungo sa dating paraiso [[Behetaryanismo|ng di kumakain ng karne]] / [[Peminismo|peminista]] at nakipagkita sa pamunuan ng munisipyo nito. Kasunod ng unang pagbisita, pinili niyang huwag ipagpatuloy ang relasyon ngunit nakatagpo siya sa komunidad ng isang bagay na pag-aaral para sa susulatin niya sa hinaharap. Noong 2011, ipinagkaloob kay Woodard ang pahintulot ng Suwisong nobelista na si Christian Kracht na ilathala ang malaking personal na sulat, na higit sa lahat ay tungkol sa Nueva Germania,<ref>Schröter, J., "Interpretive Problems with Author, Self-Fashioning and Narrator", sa Birke, Köppe, eds., ''Author and Narrator'' ([[Berlin]]: De Gruyter, 2015), [https://books.google.com/books?id=gv1eCAAAQBAJ&pg=PA113&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false pp. 113–138].</ref>{{rp|113–138}} sa dalawang serye sa ilalim ng paglilimbag ng [[Unibersidad ng Hannover Leibniz|Unibersidad ng Hanover]] na Wehrhahn Verlag.<ref>Woodard, [https://032c.com/magazine/in-media-res "In Media Res"], ''032c'', Tag-init 2011, pp. 180–189.</ref>{{rp|180–189}} Sa palitan ng sulat, sinabi ni ''Frankfurter Allgemeine Zeitung'', "na inalis ni [Woodard at Kracht] ang hangganan sa pagitan ng buhay at sining."<ref>Link, M., [https://cargocollective.com/maxlink/Five-Years "Wie der Gin zum Tonic"], ''Frankfurter Allgemeine Zeitung'', 9 Nobyembre 2011.</ref> Ipinahayag ni ''Der Spiegel'' na ang unang serye, na ''Five Years'' (Limang Taon), Vol. 1,<ref>Kracht, C., & Woodard, [https://wehrhahn-verlag.de/public/index.php?ID_Section=3&ID_Product=577 ''Five Years''] ([[Hannover]]: Wehrhahn Verlag, 2011).</ref> ay "ang espirituwal na paghahanda" para sa kasunod na nobela ni Kracht na ''Imperium''.<ref>Diez, G., [https://www.spiegel.de/kultur/die-methode-kracht-a-3715fb8c-0002-0001-0000-000083977254?context=issue "Die Methode Kracht"], ''Der Spiegel'', 13 Pebrero 2012.</ref> Ayon kay Andrew McCann, "sinamahan ni Kracht si Woodard sa paglalakbay sa kung ano ang natitira sa lugar, kung saan ang mga inapo ng mga orihinal na naninirahan ay nakatira [sa ilalim] ng lubhang mas mahirap na kalagayan. Tulad ng ibinunyag ng sulat, inobliga ni Kracht ang kagustuhan Woodard na palaguin ang kultural na katayuan ng komunidad, at bumuo ng isang pinaliit na teatro ng opera na Bayreuth sa lugar na dating pinaninirahan ng pamilya ni Elisabeth Förster-Nietzsche."<ref>McCann, A. L., [https://sydneyreviewofbooks.com/review/allegory-and-the-german-half-century/ "Allegory and the German (Half) Century"], ''Sydney Review of Books'', 28 Agosto 2015.</ref> Sa mga nagdaang taon, ginawa itong mas magandang patutunguhan ng Nueva Germania, na may matutulugan at almusal at isang pansamantalang museo ng kasaysayan. ==Makina ng Pangarap== Mula 1989 hanggang 2007 bumuo si Woodard ng mga replika ng Makina ng Pangarap,<ref>Allen, M., [https://www.nytimes.com/2005/01/20/garden/decor-by-timothy-leary.html "Décor by Timothy Leary"], ''The New York Times'', 20 Enero 2005.</ref><ref>Stirt, J. A., [https://www.bookofjoe.com/2005/01/dream_machine.html "Brion Gysin's Dreamachine—still legal, but not for long"], ''bookofjoe'', 28 Enero 2005.</ref> isang stroboscopic na pagkakagawa na ginawa ni Brion Gysin at Ian Sommerville sangkot ang isang silindro na may lagayan, na gawa sa tanso o papel, at umiikot sa isang de-koryenteng lampara—kapag inobserbahan ng may nakasarang mata ang makina ay maaaring lumikha ng mental na iregularidad na maihahambing sa pagkalulong sa droga o [[Panaginip|pananaginip]].<ref>Woodard, [https://programonline.de/texts2.html tala ng programa], Program, Berlin, Nobyembre 2006.</ref>{{refn|Kathang-isip Noong 1990 inimbento ni Woodard ang isang kathang-isip na makinang nakaaapekto sa isip, ang Feraliminal Lycanthropizer, kung saan ang mga epekto ay ipinahiwatig na kabaligtaran ng Makina ng Pangarap.|group=T}} Pagkatapos magbigay ng kontribusyon sa Makina ng Pangarap sa 1996 LACMA na daanan ng paningin na ''Ports of Entry'' (Daungan ng Pasukan)<ref>Knight, C., [https://latimes.com/la-xpm-1996-08-01-ca-29922-story.html "The Art of Randomness"], ''Los Angeles Times'', 1 Agosto 1996.</ref><ref>Bolles, D., [https://juniperhills.net/w.pdf "Dream Weaver"], ''LA Weekly'', 26 Hulyo—1 Agosto 1996.</ref> ni William S. Burroughs, kinaibigan ni Woodard ang may-akda at pinakitaan siya ng isang "modelo ng Bohemian" (papel) Makina ng Pangarap para sa kanyang ika-83 at huling kaarawan.<ref>Embassy ng Estados Unidos sa Prague, [https://www.americkecentrum.cz/udalost/william-s-burroughs-literarni-vecer-s-diskusi/ "Literární večer s diskusí"], Oktubre 2014.</ref><ref>Woodard, [https://literarischermonat.ch/beat-anekdoten/ "Burroughs und der Steinbock"], ''Schweizer Monat'', Marso 2014, p. 23.</ref>{{rp|23}} Isinubasta ni Sotheby ang dating makina sa isang pribadong kolektor noong 2002, at ang huli ay nananatili sa pinalawig na pautang mula sa estado ng Burroughs sa Muso ng Sining ni Spencer.<ref>Muso ng Sining ni Spencer, [https://spencerartapps.ku.edu/collection-search#/Object/27956 ''Makina ng Pangarap''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170819060650/http://collection.spencerart.ku.edu/eMuseumPlus?service=ExternalInterface&module=collection&objectId=27956&viewType=detailView#/Object/27956 |date=2017-08-19 }}, [[Unibersidad ng Kansas|KU]].</ref> ==Mga sanggunian at tala== ===Tala=== {{Reflist|group=T}} ===Mga sanggunian=== {{reflist|3}} ==Mga kawing panlabas== {{Commons-inline|David Woodard}}{{BD|1964||Woodard, David}} [[Kategorya:Mga konduktor ng musika]] [[Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Aleman]] t514nogqum4kar314vh1010wotddn37 2 283967 2231256 2207006 2026-10-04T01:49:24Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2231256 wikitext text/x-wiki Ito ay talaan ng mga [[Distrio ng Tsina|distrito]] sa lalawigan ng [[Anhui]], [[Tsina]]. {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q1065118 . ?item wdt:P131* wd:Q40956 . } |columns=P442:Kodigo,label:Pangalan,label/zh:Pangalang Tsino,P131:Nangangasiwa,P2046:Lawak (km2),P1082:Populasyon,P1082/P585:Taon,P625:Lokasyon |section= |min_section= |sort=label |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! Kodigo ! Pangalan ! Pangalang Tsino ! Nangangasiwa ! Lawak (km2) ! Populasyon ! Taon ! Lokasyon |- | 34 04 05 | Bagongshan district | 八公山区 | [[Huainan]] | 67.15 km² | 118221 | 118221 — 2020 | {{Coord|32.63095|116.83488|display=inline}} |- | 34 01 11 | Baohe District | 包河区 | [[Hefei]] | 300.38 km² | 1217469 | 1217469 — 2020 | {{Coord|31.79602|117.30535|display=inline}} |- | 34 03 03 | Bengshan District | 蚌山区 | [[Bengbu]] | 89.33 km² | 171045 | 171045 — 2020 | {{Coord|32.94587|117.36188|display=inline}} |- | 34 05 06 | Bowang District | 博望区 | [[Ma'anshan]] | 379.96 km² | 169888<br/>158483 | 169888 — 2010<br/>158483 — 2020 | {{Coord|31.56|118.84|display=inline}} |- | 34 08 03 | Daguan District | 大观区 | [[Anqing]] | 191.31 km² | 214112 | 214112 — 2020 | {{Coord|30.52271|117.03695|display=inline}} |- | 34 04 02 | Datong District | 大通区 | [[Huainan]] | 306.26 km² | 165671 | 165671 — 2020 | {{Coord|32.634|117.04843|display=inline}} |- | 34 06 02 | Duji District | 杜集区 | [[Huaibei]] | 233.17 km² | 324398<br/>239692 | 324398 — 2010<br/>239692 — 2020 | {{Coord|33.99491|116.83146|display=inline}} |- | 34 02 12 | Fanchang District | 繁昌区 | [[Wuhu]] | 584.28 km² | 243907 | 243907 — 2020 | {{Coord|31.08277|118.19631|display=inline}} |- | 34 17 02 | Guichi District | 贵池区 | [[Chizhou]] | 2538.88 km² | 615274 | 615274 — 2020 | {{Coord|30.6553|117.48189|display=inline}} |- | 34 03 11 | Huaishang District | 淮上区 | [[Bengbu]] | 402.68 km² | 283872 | 283872 — 2020 | {{Coord|32.96401|117.34382|display=inline}} |- | 34 10 03 | Huangshan District | 黄山区 | [[Huangshan]] | 1746.99 km² | 146942 | 146942 — 2020 | {{Coord|30.29535|118.1295|display=inline}} |- | 34 05 03 | Huashan District | 花山区 | [[Ma'anshan]] | 178.76 km² | 450983 | 450983 — 2020 | {{Coord|31.70195|118.50631|display=inline}} |- | 34 10 04 | Huizhou District | 徽州区 | [[Huangshan]] | 419.42 km² | 96162 | 96162 — 2020 | {{Coord|29.82815|118.33439|display=inline}}<br/>{{Coord|29.82418|118.34156|display=inline}} |- | 34 07 11 | Jiaoqu | 郊区 | [[Tongling]] | 586.8 km² | 72301<br/>164233 | 72301 — 2010<br/>164233 — 2020 | {{Coord|30.92167|117.8031|display=inline}} |- | 34 15 02 | Jin'an District | 金安区 | [[Lu'an]] | 1668.54 km² | 829236 | 829236 — 2020 | {{Coord|31.7576|116.5039|display=inline}} |- | 34 02 02 | Jinghu District | 镜湖区 | [[Wuhu]] | 114.82 km² | 478658 | 478658 — 2020 | {{Coord|31.34252|118.38031|display=inline}} |- | 34 02 07 | Jiujiang District | 鸠江区 | [[Wuhu]] | 870.65 km² | 540487 | 540487 — 2020 | {{Coord|31.36518|118.38967|display=inline}} |- | 34 11 02 | Langya District | 琅琊区 | [[Chuzhou]] | 227.76 km² | 268430 | 268430 — 2020 | {{Coord|32.29749|118.30041|display=inline}} |- | 34 06 04 | Lieshan District | 烈山区 | [[Huaibei]] | 384.88 km² | 321565<br/>249237 | 321565 — 2010<br/>249237 — 2020 | {{Coord|33.89507|116.80634|display=inline}} |- | 34 03 02 | Longzihu District | 龙子湖区 | [[Bengbu]] | 147.65 km² | 216875 | 216875 — 2020 | {{Coord|32.94448|117.38762|display=inline}} |- | 34 01 03 | Luyang District | 庐阳区 | [[Hefei]] | 137.57 km² | 643000<br/>697293 | 643000 — 2014<br/>697293 — 2020 | {{Coord|31.88082|117.25911|display=inline}} |- | 34 11 03 | Nanqiao District | 南谯区 | [[Chuzhou]] | 1177.7 km² | 348762 | 348762 — 2020 | {{Coord|32.31824|118.30367|display=inline}} |- | 34 04 06 | Panji District | 潘集区 | [[Huainan]] | 598.33 km² | 326077 | 326077 — 2020 | {{Coord|32.78143|116.81043|display=inline}} |- | 34 16 02 | Qiaocheng District | 谯城区 | [[Bozhou]] | 2262.89 km² | 1537231 | 1537231 — 2020 | {{Coord|33.87759|115.77302|display=inline}} |- | 34 01 04 | Shushan District | 蜀山区 | [[Hefei]] | 653.33 km² | 1047150 | 1047150 — 2020 | {{Coord|31.85324|117.25563|display=inline}} |- | 34 04 03 | Tianjia'an District | 田家庵区 | [[Huainan]] | 249.99 km² | 730078 | 730078 — 2020 | {{Coord|32.64161|117.00968|display=inline}} |- | 34 07 05 | Tongguan District | 铜官区 | [[Tongling]] | 88.54 km² | 450949 | 450949 — 2020 | {{Coord|30.911111|117.813333|display=inline}} |- | 34 10 02 | Tunxi District | 屯溪区 | [[Huangshan]] | 191.04 km² | 291188 | 291188 — 2020 | {{Coord|29.71387|118.32855|display=inline}} |- | 34 02 10 | Wanzhi District | 湾沚区 | [[Wuhu]] | 649.53 km² | 344016 | 344016 — 2020 | {{Coord|31.14728|118.5673|display=inline}} |- | 34 06 03 | Xiangshan District | 相山区 | [[Huaibei]] | 141.72 km² | 467358<br/>548934 | 467358 — 2010<br/>548934 — 2020 | {{Coord|33.96112|116.7881|display=inline}} |- | 34 04 04 | Xiejiaji District | 谢家集区 | [[Huainan]] | 270.6 km² | 320251<br/>221589 | 320251 — 2010<br/>221589 — 2020 | {{Coord|32.59979|116.85958|display=inline}} |- | 34 18 02 | Xuanzhou District | 宣州区 | [[Xuancheng]] | 2585.14 km² | 671209 | 671209 — 2020 | {{Coord|30.94658|118.7495|display=inline}} |- | 34 01 02 | Yaohai District | 瑶海区 | [[Hefei]] | 221.18 km² | 950000<br/>862043 | 950000 — 2014<br/>862043 — 2020 | {{Coord|31.85988|117.30399|display=inline}} |- | 34 15 04 | Yeji District | 叶集区 | [[Lu'an]] | 562.45 km² | 216229 | 216229 — 2020 | {{Coord|32.163333|116.170278|display=inline}} |- | 34 07 06 | Yi'an District | 义安区 | [[Tongling]] | 845.33 km² | 227493 | 227493 — 2020 | {{Coord|30.95395|117.78646|display=inline}} |- | 34 02 09 | Yijiang District | 弋江区 | [[Wuhu]] | 505.18 km² | 309514<br/>422620 | 309514 — 2010<br/>422620 — 2020 | {{Coord|31.31371|118.36732|display=inline}} |- | 34 12 03 | Yingdong District | 颍东区 | [[Fuyang, Anhui|Fuyang]] | 683.12 km² | 538187 | 538187 — 2020 | {{Coord|32.91054|115.85529|display=inline}} |- | 34 08 02 | Yingjiang District | 迎江区 | [[Anqing]] | 204.59 km² | 253694 | 253694 — 2020 | {{Coord|30.50681|117.04397|display=inline}} |- | 34 12 04 | Yingquan District | 颍泉区 | [[Fuyang, Anhui|Fuyang]] | 650.73 km² | 598004 | 598004 — 2020 | {{Coord|32.92691|115.80176|display=inline}} |- | 34 12 02 | Yingzhou District | 颍州区 | [[Fuyang, Anhui|Fuyang]] | 622.89 km² | 828527 | 828527 — 2020 | {{Coord|32.89257|115.80919|display=inline}} |- | 34 08 11 | Yixiu District | 宜秀区 | [[Anqing]] | 414.39 km² | 196672 | 196672 — 2020 | {{Coord|30.51019|117.05592|display=inline}} |- | 34 13 02 | Yongqiao District | 埇桥区 | [[Suzhou, Anhui|Suzhou]] | 2907.44 km² | 1658682 | 1658682 — 2020 | {{Coord|33.64242|116.9721|display=inline}} |- | 34 15 03 | Yu'an District | 裕安区 | [[Lu'an]] | 1907.95 km² | 923301 | 923301 — 2020 | {{Coord|31.75798|116.4892|display=inline}} |- | 34 03 04 | Yuhui District | 禹会区 | [[Bengbu]] | 327.84 km² | 325814 | 325814 — 2020 | {{Coord|32.93538|117.34699|display=inline}} |- | 34 05 04 | Yushan District | 雨山区 | [[Ma'anshan]] | 174.34 km² | 355986 | 355986 — 2020 | {{Coord|31.68411|118.4933|display=inline}} |} {{Wikidata list end}} a46jplhutx951bga13dhbkr3uotjwsr 10 284260 2231288 2166348 2026-10-04T05:50:48Z ยุทธนาสาระขันธ์ 143080 2231288 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Palarong Asyano | title = [[Palarong Asyano]] | image = [[File:Asian Games logo.svg|100px]] | listclass = plainlist wraplinks | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | aboveclass = hlist | belowclass = hlist | above = * [[Asian Games sports|Sports]] * [[Olympic Council of Asia|OCA]] * [[List of participating nations at the Asian Games|NOCs]] * Medal table ([[All-time Asian Games medal table|summer]] * [[All-time Asian Winter Games medal table|winter]]) * [[List of Asian Games mascots|Mascots]] | group1 = [[Palarong Asyano|Tag-init]] | list1 ={{Div col begin|colwidth=15em}} * [[1951 Asian Games|1951 New Delhi]] * [[Palarong Asyano 1954|1954 Manila]] * [[1958 Asian Games|1958 Tokyo]] * [[1962 Asian Games|1962 Jakarta]] * [[1966 Asian Games|1966 Bangkok]] * [[1970 Asian Games|1970 Bangkok]] * [[1974 Asian Games|1974 Tehran]] * [[1978 Asian Games|1978 Bangkok]] * [[1982 Asian Games|1982 New Delhi]] * [[1986 Asian Games|1986 Seoul]] * [[1990 Asian Games|1990 Beijing]] * [[1994 Asian Games|1994 Hiroshima]] * [[Palarong Asyano 1998|1998 Bangkok]] * [[Palarong Asyano 2002|2002 Busan]] * [[Palarong Asyano 2006|2006 Doha]] * [[Palarong Asyano 2010|2010 Guangzhou]] * [[Palarong Asyano 2014|2014 Incheon]] * [[Palarong Asyano 2018|2018 Jakarta & Palembang]] * [[Palarong Asyano 2022|2022 Hangzhou]] * [[Palarong Asyano 2026|2026 Aichi–Nagoya]] * ''[[Palarong Asyano 2030|2030 Doha]]'' * ''[[Palarong Asyano 2034|2034 Riyadh]]'' {{Div col end}} | group2 = [[Palarong Taglamig ng Asya|Taglamig]] | list2 ={{Div col begin|colwidth=15em}} * [[Palarong Taglamig ng Asya 1986|1986 Sapporo]] * [[1990 Asian Winter Games|1990 Sapporo]] * [[1996 Asian Winter Games|1996 Harbin]] * [[1999 Asian Winter Games|1999 Kangwon]] * [[2003 Asian Winter Games|2003 Aomori]] * [[2007 Asian Winter Games|2007 Changchun]] * [[Palarong Taglamig ng Asya 2011|2011 Astana & Almaty]] * [[Palarong Taglamig ng Asya 2017|2017 Sapporo]] * [[Palarong Taglamig ng Asya 2025|2025 Harbin]] * ''[[Palarong Taglamig ng Asya 2029|2029 Neom]]'' {{Div col end}} |below= * [[Far Eastern Championship Games]] * [[Afro-Asian Games]] * [[Palarong Tabing Dagat ng Asya]] * [[Asian Indoor and Martial Arts Games]] * [[Palarong Kabataan ng Asya]] * [[Palarong Paralimpiko ng Asya]] }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> 2beyos4qtk85704p9wiuh9plgv13cl2 0 286708 2231292 2226212 2026-10-04T06:33:55Z ~2026-53302-76 167107 Ayusin. 2231292 wikitext text/x-wiki Ito ay talaan ng '''programang palabas ng [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]'''. Para sa mga dating programa at natapos na mga palabas ng istasyon, basahin ang [[Tala ng mga dating palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation]]. ==Currently aired programs== <!-- Please do not add where the show transferred or re-aired. Just indicate the years that the show aired on IBC. --> ''Note:'' Titles are listed in alphabetical order followed by the year of debut in parentheses. === Government media-produced === * ''PBBM Bloc'' {{small|(2023; also broadcast on [[People's Television Network|PTV]], [[Radio Philippines Network|RPN]], [[PTV Plus]] and [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} ** ''Bagong Pilipinas'' {{small|(produced by Radio-Television Malacañang, 2023)}} ** ''On The Ground'' {{small|(produced by Office of the Presidential Adviser on Creative Communications; 2023)}} ** ''[https://www.youtube.com/c/bongbongmarcos President Bongbong Marcos' Vlog]'' {{small|(2023)}} === Balita === *''[[13 Headlines]]'' {{small|(2026; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}} *''[[13 News]]'' {{small|(2025; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}} *''[[Congress News]]'' {{small|(2025; simulcast on [[Congress TV]] and [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} *''Express Balita'' {{small|(1998; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Express Balita Pasada'' {{small|(2024; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Express Balita Weekend'' {{small|(2012; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Treze Express'' {{small|(2026; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}} *''Treze Mornings'' {{small|(2026; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Treze sa Tanghali'' {{small|(2026; simulcast on [[Congress TV]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Tutok 13'' {{small|(2019; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} === News specials === *''[[Congress TV]]'' {{small|(2024; simulcast on [[Congress TV]] and [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} *''Malacañang Press Briefing'' {{small|(2022; also broadcast on [[People's Television Network|PTV]], [[PTV Plus]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[Presidential Broadcast Service|Radyo Pilipinas]] and [[DWAN TV]])}} *''Presidential Coverage'' {{small|(2022; presidential coverage hook-up with [[People's Television Network|PTV]], [[Radio Philippines Network|RPN]], [[PTV Plus]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[Presidential Broadcast Service|Radyo Pilipinas]] and [[DWAN TV]])}} === Current affairs === * ''Ang Senado ng Pilipinas'' {{small|(2024; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''[[Bongbong Marcos|Bagong Pilipinas: PBBM Lingkod ng Bayan]]'' {{small|(2023; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''Balitaktakan: Tinig ng Kinabukasan'' {{small|(2025; simulcast on [[Congress TV]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''Bitag Live'' {{small|(produced by Bitag Multimedia Network, 2018-2024, 2025; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''Cabinet @ Work'' {{small|(2023; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''Chairman's Report with Dr. Dante "Klink" Ang II'' {{small|(2024; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}}<ref>[https://www.manilatimes.net/2024/08/14/photos/new-partner/1964265 NEW PARTNER|publisher=][[The Manila Times]]|date=August 14, 2024|accessdate=August 15, 2024</ref> * ''Good Stories'' {{small|(2026; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''Gov on the Move'' {{small|(2026; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''Public Matters'' {{small|(2026; simulcast on [[Congress TV]] and [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Serbisyo publiko === * ''Dok True Ba?'' {{small|(2024; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}}<ref>[https://www.facebook.com/ibctv13/posts/pfbid0MYoTycif5bWg2uXFKc5xLRqLpCEouJQigtQdd8oddq9P5EpAddJHm5qxdA9iYfUZl?__cft__ [0]=AZXfmAqOsfO6EExP3oTMeWFta5IQebeCQSIziMJO2Gt5ic-X6jPD2fUxbyHasLrzUPtmVT3tnhHvAtAbAjMr8mT5M_ZK0-meFDXwfN5xPRvqA0JniLTqnluUgHF9SFhvMChvyiseqJvKVvhRgikXdErK-CHqSBysQXYp71g-qsIo-XURC33IoYd-KneNBvH-phQ&__tn__=%2CO%2CP-R]-R Dok True Ba teaser|publisher=[[Facebook]] (IBC TV 13)|date=March 8, 2024|accessdate=March 9, 2024]</ref> * ''Gabay at Aksyon'' {{small|(2008–2011, 2017; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''House at Your Service'' {{small|(2025; simulcast on [[Congress TV]] and [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''Legally Speaking'' {{small|(2025; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} === Sports === * ''Elorde TV'' {{small|(2026)}} * ''Masters of the Game'' {{small|(2026, also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''[[TV5 Network coverage of the PBA|PBA]]'' {{small|(1996–2003, 2011; simulcast on [[RPTV (TV channel)|RPTV]], [[PBA Rush]], Pilipinas Live, [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}} === Drama === * ''[[Dear Heart (Philippine TV series)|Dear Heart]]'' {{small|(1998-1999, 2012-2013, produced by [[Viva Television]]; 2022, 2023)}} * ''[[Prinsipe Andar]]'' {{small|(2026; simulcast on [[IBC Classics]] and [[IBC Kids]])}} === Variety === * ''[[DMZ TV]]'' {{small|(2000–2001, 2011–2014, 2017; simulcast on [[DZMZ|89 DMZ]] and [[DMZ Channel]])}} * ''[[Lunch ng Bayan]]'' {{small|(2023)}} * ''[[Sarah G. Live (2018 TV series)|Sarah G. Live]]'' {{small|(2018; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[IBC Classics]])}} * ''[[Sunday 'Kada (2023 TV program)|Sunday 'Kada]]'' {{small|(2023)}} === Komedya === * ''[[Angelica 'Kada]]'' {{small|(2022; also broadcast on [[IBC Classics]])}} * ''[[Sic O'Clock News|Zic O'Clock Newz Talaga]]'' {{small|(2026; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[IBC Classics]])}} * ''[[Iskul Bukol]]'' {{small|(1978–1990, produced by Our Own Little Way Productions, 2017; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[IBC Classics]])}} === Talk === * ''[[It's Showbiz Time]]'' {{small|(2026; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Game === * [[Kaibigan, Deal or No Deal|''Kaibigan, Deal or No Deal'']] {{small|(2019-2020, 2020–2021, 2023-2025, since 2026; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''[[PCSO Lottery Draw]]'' {{small|(produced by [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] and Digital 8, Inc., 2024; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206]], [[DWAN TV]] and [[D8TV]] on [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM]])}}<ref>{{cite news|url=https://randomrepublika.com/pcso-promotes-responsible-gaming-and-finds-new-home-for-lotto-draw-in-ibc-13-and-d8tv/|title=PCSO promotes responsible gaming and finds new home for lotto draw in IBC-13 and D8TV|publisher=Random Republika|date=December 19, 2024|accessdate=December 20, 2024}}</ref> === Reality === * ''[[Star Search 13]]'' {{small|(2024)}} === Kid-oriented === * ''Kalye Sining'' {{small|(2025; also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[IBC Kids]] and [[DWAN TV]])}} * ''Kiddie Talaga'' {{small|(2026; also broadcast on [[IBC Kids]])}} * ''Talents Academy'' {{small|(produced by DreamGo Productions, 2019–2020, 2022–2023, June 12, 2023 (season 12); also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[IBC Kids]])}} === Infotainment === * ''[[Ating Alamin]]'' {{small|(1994–1998, 2000-2005, 2007–2009, 2026)}} * ''Chinatown TV'' {{small|(produced by Horizon of the Sun Communications Incorporated, 2010–2020, 2021–2023, 2023, also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[One Media Network]])}} * ''[[Cooltura]]'' {{small|(2011-2015, 2017-2018, 2019-2021, 2022, also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''Naked Minds'' {{small|(2026, also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] and [[DWAN TV]])}} * ''ResTOURant'' {{small|(2024, also broadcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Religious === * ''[[El Shaddai (movement)|El Shaddai]]'' {{small|(1992–June 14, 2020, July 6, 2024; also broadcast on [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[DWXI-AM|DWXI 1314]])}} * ''[[Family Rosary Crusade (TV program)|Family Rosary Crusade]]'' {{small|(2025; also broadcast on [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[TV Maria]])}} * ''Family TV Mass'' {{small|(2002–2019, 2020; simulcast on [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[One Sports (TV channel)|One Sports]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}} * ''Feast TV'' {{small|(produced by Shepherd's Voice Radio and Television Foundation Inc., 2020-2024, July 7, 2024; also broadcast on [[TV Maria]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}} * ''[[Jesus Miracle Crusade]]'' {{small|(1991–1997, 2026; also broadcast on [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] and [[DWAN TV]])}} * ''Power to Unite with Elvira'' {{small|(2010–2011, 2018-2021, 2024; also broadcast on [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] and [[TV Maria]])}} ===[[DWAN-AM|DWAN 1206]] programs=== * ''Balitang Konektodo'' {{small|(2025)}} * ''Bangon Bagong Pilipinas'' {{small|(2024)}} * ''Barangay 13'' {{small|(2025)}} * ''Decades of Sound: From Classics to Now'' {{small|(2024)}} * ''DWAN News Alert'' {{small|(2024)}} * ''D’Showbiz Authority'' {{small|(2025)}} * ''Hardball'' {{small|(2024)}} * ''Isang Tawag Ka Lang!'' {{small|(2025)}} * ''Kapwa Ko, Sagot Ko'' {{small|(2024)}} * ''Mag Agri Tayo!'' {{small|(2024)}} * ''Mobile Circuit'' {{small|(2024)}} * ''Nagmamahal, Tita Chupeta'' {{small|(2025)}} * ''People Should Know with [[Antonio Cerilles]]'' {{small|(2024)}} * ''Pinoy Flavors with Chef Jayson'' {{small|(2025)}} * ''Talking Heads'' {{small|(2024)}} * ''The Legal Weapon'' {{small|(2024)}} * ''Woke Up Like This'' {{small|(2025)}} === Segment === * ''Certified Kaibigan'' {{small|(2022-2024, June 8, 2026)}} ==Regional programming== === Balita === *''Tutok 6 North Luzon'' <small>(2019; IBC 6 Baguio)</small> *''Tutok 17 Southern Tagalog'' <small>(2019; IBC 17 Batangas)</small> *''Tutok 13 Palawan'' <small>(2019; IBC 13 Palawan)</small> *''Tutok 13 Bicol'' <small>(2019; IBC 13 Bicol)</small> *''Tutok 12 Western Visayas'' <small>(2019; IBC 12 Iloilo)</small> *''Tutok 13 Central Visayas'' <small>(2019; IBC 13 Cebu)</small> *''Tutok 12 Eastern Visayas'' <small>(2019; IBC 12 Tacloban)</small> *''Tutok 13 Chavacano'' <small>(2019; IBC 13 Zamboanga)</small> *''Tutok 10 North Mindanao'' <small>(2019; IBC 10 Cagayan de Oro)</small> *''Tutok 10 South Central Mindanao'' <small>(2019; IBC 10 General Santos)</small> *''Tutok 13 Mindanao'' <small>(2019; IBC 13 Davao)</small> === Festival === *''Panagbenga Festival'' <small>(IBC 6 Baguio)</small> *''Anihan Festival'' <small>(IBC 17 Batangas)</small> *''Baragatan sa Palawan'' <small>(IBC 13 Palawan)</small> *''Peñafrancia Festival'' <small>(IBC 13 Bicol)</small> *''Dinagyang Festival'' <small>(IBC 12 Iloilo)</small> *''Sinulog Festival'' <small>(IBC 13 Cebu)</small> *''Pintados-Kasadyaan Festival'' <small>(IBC 12 Tacloban)</small> *''Zamboanga Hermosa'' <small>(IBC 13 Zamboanga)</small> *''Higalaay Festival'' <small>(IBC 10 Cagayan de Oro)</small> *''Tuna Festival'' <small>(IBC 10 General Santos)</small> *''Kadayawan Festival'' <small>(IBC 13 Davao)</small>(2011)</small> ==Mga Parating ng programa== *''Community Basketball Association'' {{small|(2018)}}<ref>{{cite news|url=https://www.abante.com.ph/bagong-silang-na-cba-para-sa-lahat-maceda.htm|title=Bagong silang na CBA para sa lahat – Maceda|publisher=Abante|language=Tagalog|date=October 23, 2018|accessdate=October 23, 2018}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga Nakaraang programa== {{main|Tala ng mga nakaraang palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation}} ==Tignan din== *[[Intercontinental Broadcasting Corporation]] ==References== {{reflist}} {{IBC-13 Shows}} {{programs}} {{DEFAULTSORT:Programs Broadcast By Intercontinental Broadcasting Corporation}} [[Category:Lists of television series by network|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Philippine television-related lists|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Mga palabas sa telebisyon ng Intercontinental Broadcasting Corporation| ]] jkkt0dpcp5v5mhq0313qlhtwpbixq9j 2231295 2231292 2026-10-04T06:47:39Z ~2026-53302-76 167107 Ayusin. 2231295 wikitext text/x-wiki Ito ay talaan ng '''programang palabas ng [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]'''. Para sa mga dating programa at natapos na mga palabas ng istasyon, basahin ang [[Tala ng mga dating palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation]]. ==Currently aired programs== <!-- Please do not add where the show transferred or re-aired. Just indicate the years that the show aired on IBC. --> ''Note:'' Titles are listed in alphabetical order followed by the year of debut in parentheses. === Government media-produced === * ''PBBM Bloc'' {{small|(2023; ipinalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[Radio Philippines Network|RPN]], [[PTV Plus]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} ** ''Bagong Pilipinas'' {{small|(produced by Radio-Television Malacañang, 2023)}} ** ''On The Ground'' {{small|(produced by Office of the Presidential Adviser on Creative Communications; 2023)}} ** ''[https://www.youtube.com/c/bongbongmarcos President Bongbong Marcos' Vlog]'' {{small|(2023)}} === Balita === *''[[13 Headlines]]'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} *''[[13 News]]'' {{small|(2025; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} *''[[Congress News]]'' {{small|(2025; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} *''Express Balita'' {{small|(1998; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Express Balita Pasada'' {{small|(2024; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Express Balita Weekend'' {{small|(2012; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Treze Express'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} *''Treze Mornings'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Treze sa Tanghali'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Tutok 13'' {{small|(2019; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} === Espesyal na balita === *''[[Congress TV]]'' {{small|(2024; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} *''Malacañang Press Briefing'' {{small|(2022; ipinalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[PTV Plus]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[Presidential Broadcast Service|Radyo Pilipinas]] at [[DWAN TV]])}} *''Presidential Coverage'' {{small|(2022; presidential coverage hook-up kasama ang [[People's Television Network|PTV]], [[Radio Philippines Network|RPN]], [[PTV Plus]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[Presidential Broadcast Service|Radyo Pilipinas]] at [[DWAN TV]])}} === Current affairs === * ''Ang Senado ng Pilipinas'' {{small|(2024; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''[[Bongbong Marcos|Bagong Pilipinas: PBBM Lingkod ng Bayan]]'' {{small|(2023; ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Balitaktakan: Tinig ng Kinabukasan'' {{small|(2025; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Bitag Live'' {{small|(produced by Bitag Multimedia Network, 2018; sabay na ipinalabas [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''Cabinet @ Work'' {{small|(2023; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Chairman's Report with Dr. Dante "Klink" Ang II'' {{small|(2024; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}}<ref>[https://www.manilatimes.net/2024/08/14/photos/new-partner/1964265 NEW PARTNER|publisher=][[The Manila Times]]|date=August 14, 2024|accessdate=August 15, 2024</ref> * ''Good Stories'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Gov on the Move'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Public Matters'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Serbisyo publiko === * ''Dok True Ba?'' {{small|(2024; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}}<ref>[https://www.facebook.com/ibctv13/posts/pfbid0MYoTycif5bWg2uXFKc5xLRqLpCEouJQigtQdd8oddq9P5EpAddJHm5qxdA9iYfUZl?__cft__ [0]=AZXfmAqOsfO6EExP3oTMeWFta5IQebeCQSIziMJO2Gt5ic-X6jPD2fUxbyHasLrzUPtmVT3tnhHvAtAbAjMr8mT5M_ZK0-meFDXwfN5xPRvqA0JniLTqnluUgHF9SFhvMChvyiseqJvKVvhRgikXdErK-CHqSBysQXYp71g-qsIo-XURC33IoYd-KneNBvH-phQ&__tn__=%2CO%2CP-R]-R Dok True Ba teaser|publisher=[[Facebook]] (IBC TV 13)|date=March 8, 2024|accessdate=March 9, 2024]</ref> * ''Gabay at Aksyon'' {{small|(2008; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''House at Your Service'' {{small|(2025; ipinalabas din sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''Legally Speaking'' {{small|(2025; at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} === Sports === * ''Elorde TV'' {{small|(2026)}} * ''Masters of the Game'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''[[TV5 Network coverage of the PBA|PBA]]'' {{small|(1996–2003, 2011; ipinalabas din sa [[RPTV (TV channel)|RPTV]], [[PBA Rush]], Pilipinas Live, [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} === Drama === * ''[[Dear Heart (Philippine TV series)|Dear Heart]]'' {{small|(1998; produced by [[Viva Television]])}} * ''[[Prinsipe Andar]]'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Classics]] at [[IBC Kids]])}} === Variety === * ''[[DMZ TV]]'' {{small|(2000; sabay na ipinalabas sa [[DZMZ|89 DMZ]] at [[DMZ Channel]])}} * ''[[Lunch ng Bayan]]'' {{small|(2023)}} * ''[[Sarah G. Live (2018 TV series)|Sarah G. Live]]'' {{small|(2018; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Classics]])}} * ''[[Sunday 'Kada (2023 TV program)|Sunday 'Kada]]'' {{small|(2023)}} === Komedya === * ''[[Angelica 'Kada]]'' {{small|(2022; ipinalabas din sa [[IBC Classics]])}} * ''[[Sic O'Clock News|Zic O'Clock Newz Talaga]]'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Classics]])}} * ''[[Iskul Bukol]]'' {{small|(1978; produced by Our Own Little Way Productions, ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Classics]])}} === Talk === * ''[[It's Showbiz Time]]'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Game === * ''Kaibigan, Deal or No Deal'' {{small|(2019; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''[[PCSO Lottery Draw]]'' {{small|(produced by [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] and Digital 8, Inc., 2024; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206]], [[DWAN TV]] at [[D8TV]] on [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM]])}}<ref>{{cite news|url=https://randomrepublika.com/pcso-promotes-responsible-gaming-and-finds-new-home-for-lotto-draw-in-ibc-13-and-d8tv/|title=PCSO promotes responsible gaming and finds new home for lotto draw in IBC-13 and D8TV|publisher=Random Republika|date=December 19, 2024|accessdate=December 20, 2024}}</ref> === Reality === * ''[[Star Search 13]]'' {{small|(2024)}} === Kid-oriented === * ''Kalye Sining'' {{small|(2025; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[IBC Kids]] at [[DWAN TV]])}} * ''Kiddie Talaga'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Kids]])}} * ''Talents Academy'' {{small|(produced by DreamGo Productions, 2019–2020, 2022–2023, June 12, 2023 (season 12); ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Kids]])}} === Infotainment === * ''[[Ating Alamin]]'' {{small|(1994)}} * ''Chinatown TV'' {{small|(produced by Horizon of the Sun Communications Incorporated, 2010; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[One Media Network]])}} * ''[[Cooltura]]'' {{small|(2011; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Naked Minds'' {{small|(2026, ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''ResTOURant'' {{small|(2024, ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Religious === * ''[[El Shaddai (movement)|El Shaddai]]'' {{small|(1992; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DWXI-AM|DWXI 1314]])}} * ''[[Family Rosary Crusade (TV program)|Family Rosary Crusade]]'' {{small|(2025; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[TV Maria]])}} * ''Family TV Mass'' {{small|(2002; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[One Sports (TV channel)|One Sports]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} * ''Feast TV'' {{small|(produced by Shepherd's Voice Radio and Television Foundation Inc., 2020-2024; ipinalabas din sa [[TV Maria]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} * ''[[Jesus Miracle Crusade]]'' {{small|(1991; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} * ''Power to Unite with Elvira'' {{small|(2010; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[TV Maria]])}} === [[DWAN-AM|DWAN 1206]] programs === * ''Balitang Konektodo'' {{small|(2025)}} * ''Bangon Bagong Pilipinas'' {{small|(2024)}} * ''Barangay 13'' {{small|(2025)}} * ''Decades of Sound: From Classics to Now'' {{small|(2024)}} * ''DWAN News Alert'' {{small|(2024)}} * ''D’Showbiz Authority'' {{small|(2025)}} * ''Hardball'' {{small|(2024)}} * ''Isang Tawag Ka Lang!'' {{small|(2025)}} * ''Kapwa Ko, Sagot Ko'' {{small|(2024)}} * ''Mag Agri Tayo!'' {{small|(2024)}} * ''Mobile Circuit'' {{small|(2024)}} * ''Nagmamahal, Tita Chupeta'' {{small|(2025)}} * ''People Should Know with [[Antonio Cerilles]]'' {{small|(2024)}} * ''Pinoy Flavors with Chef Jayson'' {{small|(2025)}} * ''Talking Heads'' {{small|(2024)}} * ''The Legal Weapon'' {{small|(2024)}} * ''Woke Up Like This'' {{small|(2025)}} === Segment === * ''Certified Kaibigan'' {{small|(2022-2024, June 8, 2026)}} ==Programang panrehiyon== === Balita === *''Express Balita North Luzon'' <small>(2019; IBC 6 Baguio)</small> *''Express Balita Southern Tagalog'' <small>(2019; IBC 17 Batangas)</small> *''Express Balita Palawan'' <small>(2019; IBC 13 Palawan)</small> *''Express Balita Bicol'' <small>(2019; IBC 13 Bicol)</small> *''Express Balita Western Visayas'' <small>(2019; IBC 12 Iloilo)</small> *''Express Balita Central Visayas'' <small>(2019; IBC 13 Cebu)</small> *''Express Balita Eastern Visayas'' <small>(2019; IBC 12 Tacloban)</small> *''Express Balita Chavacano'' <small>(2019; IBC 13 Zamboanga)</small> *''Express Balita North Mindanao'' <small>(2019; IBC 10 Cagayan de Oro)</small> *''Express Balita South Central Mindanao'' <small>(2019; IBC 10 General Santos)</small> *''Express Balita Mindanao'' <small>(2019; IBC 13 Davao)</small> === Festival === *''Panagbenga Festival'' <small>(IBC 6 Baguio)</small> *''Anihan Festival'' <small>(IBC 17 Batangas)</small> *''Baragatan sa Palawan'' <small>(IBC 13 Palawan)</small> *''Peñafrancia Festival'' <small>(IBC 13 Bicol)</small> *''Dinagyang Festival'' <small>(IBC 12 Iloilo)</small> *''Sinulog Festival'' <small>(IBC 13 Cebu)</small> *''Pintados-Kasadyaan Festival'' <small>(IBC 12 Tacloban)</small> *''Zamboanga Hermosa'' <small>(IBC 13 Zamboanga)</small> *''Higalaay Festival'' <small>(IBC 10 Cagayan de Oro)</small> *''Tuna Festival'' <small>(IBC 10 General Santos)</small> *''Kadayawan Festival'' <small>(IBC 13 Davao)</small>(2011)</small> ==Mga Parating ng programa== *''Community Basketball Association'' {{small|(2018)}}<ref>{{cite news|url=https://www.abante.com.ph/bagong-silang-na-cba-para-sa-lahat-maceda.htm|title=Bagong silang na CBA para sa lahat – Maceda|publisher=Abante|language=Tagalog|date=October 23, 2018|accessdate=October 23, 2018}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga Nakaraang programa== {{main|Tala ng mga nakaraang palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation}} ==Tignan din== *[[Intercontinental Broadcasting Corporation]] ==References== {{reflist}} {{IBC-13 Shows}} {{programs}} {{DEFAULTSORT:Programs Broadcast By Intercontinental Broadcasting Corporation}} [[Category:Lists of television series by network|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Philippine television-related lists|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Mga palabas sa telebisyon ng Intercontinental Broadcasting Corporation| ]] bymp6efdegmvwxe6verbtekagw73srh 2231296 2231295 2026-10-04T06:49:12Z ~2026-53302-76 167107 Ayusin 2231296 wikitext text/x-wiki Ito ay talaan ng '''programang palabas ng [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]'''. Para sa mga dating programa at natapos na mga palabas ng istasyon, basahin ang [[Tala ng mga dating palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation]]. ==Currently aired programs== <!-- Please do not add where the show transferred or re-aired. Just indicate the years that the show aired on IBC. --> ''Note:'' Titles are listed in alphabetical order followed by the year of debut in parentheses. === Government media-produced === * ''PBBM Bloc'' {{small|(2023; ipinalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[Radio Philippines Network|RPN]], [[PTV Plus]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} ** ''Bagong Pilipinas'' {{small|(produced by Radio-Television Malacañang, 2023)}} ** ''On The Ground'' {{small|(produced by Office of the Presidential Adviser on Creative Communications; 2023)}} ** ''[https://www.youtube.com/c/bongbongmarcos President Bongbong Marcos' Vlog]'' {{small|(2023)}} === Balita === *''[[13 Headlines]]'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} *''[[13 News]]'' {{small|(2025; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} *''[[Congress News]]'' {{small|(2025; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} *''Express Balita'' {{small|(1998; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Express Balita Pasada'' {{small|(2024; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Express Balita Weekend'' {{small|(2012; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Treze Express'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} *''Treze Mornings'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Treze sa Tanghali'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} *''Tutok 13'' {{small|(2019; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DYJJ|DYJJ Radyo Budyong 1296]])}} === Espesyal na balita === *''[[Congress TV]]'' {{small|(2024; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} *''Malacañang Press Briefing'' {{small|(2022; ipinalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[PTV Plus]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[Presidential Broadcast Service|Radyo Pilipinas]] at [[DWAN TV]])}} *''Presidential Coverage'' {{small|(2022; presidential coverage hook-up kasama ang [[People's Television Network|PTV]], [[Radio Philippines Network|RPN]], [[PTV Plus]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[Presidential Broadcast Service|Radyo Pilipinas]] at [[DWAN TV]])}} === Current affairs === * ''Ang Senado ng Pilipinas'' {{small|(2024; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''[[Bongbong Marcos|Bagong Pilipinas: PBBM Lingkod ng Bayan]]'' {{small|(2023; ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Balitaktakan: Tinig ng Kinabukasan'' {{small|(2025; sabay na ipinalabas sa [[Congress TV]], [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Bitag Live'' {{small|(produced by Bitag Multimedia Network, 2018; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''Cabinet @ Work'' {{small|(2023; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Chairman's Report with Dr. Dante "Klink" Ang II'' {{small|(2024; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}}<ref>[https://www.manilatimes.net/2024/08/14/photos/new-partner/1964265 NEW PARTNER|publisher=][[The Manila Times]]|date=August 14, 2024|accessdate=August 15, 2024</ref> * ''Good Stories'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Gov on the Move'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Public Matters'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Serbisyo publiko === * ''Dok True Ba?'' {{small|(2024; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}}<ref>[https://www.facebook.com/ibctv13/posts/pfbid0MYoTycif5bWg2uXFKc5xLRqLpCEouJQigtQdd8oddq9P5EpAddJHm5qxdA9iYfUZl?__cft__ [0]=AZXfmAqOsfO6EExP3oTMeWFta5IQebeCQSIziMJO2Gt5ic-X6jPD2fUxbyHasLrzUPtmVT3tnhHvAtAbAjMr8mT5M_ZK0-meFDXwfN5xPRvqA0JniLTqnluUgHF9SFhvMChvyiseqJvKVvhRgikXdErK-CHqSBysQXYp71g-qsIo-XURC33IoYd-KneNBvH-phQ&__tn__=%2CO%2CP-R]-R Dok True Ba teaser|publisher=[[Facebook]] (IBC TV 13)|date=March 8, 2024|accessdate=March 9, 2024]</ref> * ''Gabay at Aksyon'' {{small|(2008; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''House at Your Service'' {{small|(2025; ipinalabas din sa [[Congress TV]] at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''Legally Speaking'' {{small|(2025; at [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} === Sports === * ''Elorde TV'' {{small|(2026)}} * ''Masters of the Game'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''[[TV5 Network coverage of the PBA|PBA]]'' {{small|(1996–2003, 2011; ipinalabas din sa [[RPTV (TV channel)|RPTV]], [[PBA Rush]], Pilipinas Live, [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} === Drama === * ''[[Dear Heart (Philippine TV series)|Dear Heart]]'' {{small|(1998; produced by [[Viva Television]])}} * ''[[Prinsipe Andar]]'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Classics]] at [[IBC Kids]])}} === Variety === * ''[[DMZ TV]]'' {{small|(2000; sabay na ipinalabas sa [[DZMZ|89 DMZ]] at [[DMZ Channel]])}} * ''[[Lunch ng Bayan]]'' {{small|(2023)}} * ''[[Sarah G. Live (2018 TV series)|Sarah G. Live]]'' {{small|(2018; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Classics]])}} * ''[[Sunday 'Kada (2023 TV program)|Sunday 'Kada]]'' {{small|(2023)}} === Komedya === * ''[[Angelica 'Kada]]'' {{small|(2022; ipinalabas din sa [[IBC Classics]])}} * ''[[Sic O'Clock News|Zic O'Clock Newz Talaga]]'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Classics]])}} * ''[[Iskul Bukol]]'' {{small|(1978; produced by Our Own Little Way Productions, ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Classics]])}} === Talk === * ''[[It's Showbiz Time]]'' {{small|(2026; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Game === * ''Kaibigan, Deal or No Deal'' {{small|(2019; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} * ''[[PCSO Lottery Draw]]'' {{small|(produced by [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] and Digital 8, Inc., 2024; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[DWAN-AM|DWAN 1206]], [[DWAN TV]] at [[D8TV]] on [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM]])}}<ref>{{cite news|url=https://randomrepublika.com/pcso-promotes-responsible-gaming-and-finds-new-home-for-lotto-draw-in-ibc-13-and-d8tv/|title=PCSO promotes responsible gaming and finds new home for lotto draw in IBC-13 and D8TV|publisher=Random Republika|date=December 19, 2024|accessdate=December 20, 2024}}</ref> === Reality === * ''[[Star Search 13]]'' {{small|(2024)}} === Kid-oriented === * ''Kalye Sining'' {{small|(2025; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[IBC Kids]] at [[DWAN TV]])}} * ''Kiddie Talaga'' {{small|(2026; ipinalabas din sa [[IBC Kids]])}} * ''Talents Academy'' {{small|(produced by DreamGo Productions, 2019–2020, 2022–2023, June 12, 2023 (season 12); ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[IBC Kids]])}} === Infotainment === * ''[[Ating Alamin]]'' {{small|(1994)}} * ''Chinatown TV'' {{small|(produced by Horizon of the Sun Communications Incorporated, 2010; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[One Media Network]])}} * ''[[Cooltura]]'' {{small|(2011; ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''Naked Minds'' {{small|(2026, ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]] at [[DWAN TV]])}} * ''ResTOURant'' {{small|(2024, ipinalabas din sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]])}} === Religious === * ''[[El Shaddai (movement)|El Shaddai]]'' {{small|(1992; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[DWXI-AM|DWXI 1314]])}} * ''[[Family Rosary Crusade (TV program)|Family Rosary Crusade]]'' {{small|(2025; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[TV Maria]])}} * ''Family TV Mass'' {{small|(2002; sabay na ipinalabas sa [[IBC Plus (TV channel)|IBC Plus]], [[One Sports (TV channel)|One Sports]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} * ''Feast TV'' {{small|(produced by Shepherd's Voice Radio and Television Foundation Inc., 2020-2024; ipinalabas din sa [[TV Maria]], [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} * ''[[Jesus Miracle Crusade]]'' {{small|(1991; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]] at [[DWAN TV]])}} * ''Power to Unite with Elvira'' {{small|(2010; ipinalabas din sa [[DWAN-AM|DWAN 1206 AM]], [[DWAN TV]] at [[TV Maria]])}} === [[DWAN-AM|DWAN 1206]] programs === * ''Balitang Konektodo'' {{small|(2025)}} * ''Bangon Bagong Pilipinas'' {{small|(2024)}} * ''Barangay 13'' {{small|(2025)}} * ''Decades of Sound: From Classics to Now'' {{small|(2024)}} * ''DWAN News Alert'' {{small|(2024)}} * ''D’Showbiz Authority'' {{small|(2025)}} * ''Hardball'' {{small|(2024)}} * ''Isang Tawag Ka Lang!'' {{small|(2025)}} * ''Kapwa Ko, Sagot Ko'' {{small|(2024)}} * ''Mag Agri Tayo!'' {{small|(2024)}} * ''Mobile Circuit'' {{small|(2024)}} * ''Nagmamahal, Tita Chupeta'' {{small|(2025)}} * ''People Should Know with [[Antonio Cerilles]]'' {{small|(2024)}} * ''Pinoy Flavors with Chef Jayson'' {{small|(2025)}} * ''Talking Heads'' {{small|(2024)}} * ''The Legal Weapon'' {{small|(2024)}} * ''Woke Up Like This'' {{small|(2025)}} === Segment === * ''Certified Kaibigan'' {{small|(2022-2024, June 8, 2026)}} ==Programang panrehiyon== === Balita === *''Express Balita North Luzon'' <small>(2019; IBC 6 Baguio)</small> *''Express Balita Southern Tagalog'' <small>(2019; IBC 17 Batangas)</small> *''Express Balita Palawan'' <small>(2019; IBC 13 Palawan)</small> *''Express Balita Bicol'' <small>(2019; IBC 13 Bicol)</small> *''Express Balita Western Visayas'' <small>(2019; IBC 12 Iloilo)</small> *''Express Balita Central Visayas'' <small>(2019; IBC 13 Cebu)</small> *''Express Balita Eastern Visayas'' <small>(2019; IBC 12 Tacloban)</small> *''Express Balita Chavacano'' <small>(2019; IBC 13 Zamboanga)</small> *''Express Balita North Mindanao'' <small>(2019; IBC 10 Cagayan de Oro)</small> *''Express Balita South Central Mindanao'' <small>(2019; IBC 10 General Santos)</small> *''Express Balita Mindanao'' <small>(2019; IBC 13 Davao)</small> === Festival === *''Panagbenga Festival'' <small>(IBC 6 Baguio)</small> *''Anihan Festival'' <small>(IBC 17 Batangas)</small> *''Baragatan sa Palawan'' <small>(IBC 13 Palawan)</small> *''Peñafrancia Festival'' <small>(IBC 13 Bicol)</small> *''Dinagyang Festival'' <small>(IBC 12 Iloilo)</small> *''Sinulog Festival'' <small>(IBC 13 Cebu)</small> *''Pintados-Kasadyaan Festival'' <small>(IBC 12 Tacloban)</small> *''Zamboanga Hermosa'' <small>(IBC 13 Zamboanga)</small> *''Higalaay Festival'' <small>(IBC 10 Cagayan de Oro)</small> *''Tuna Festival'' <small>(IBC 10 General Santos)</small> *''Kadayawan Festival'' <small>(IBC 13 Davao)</small>(2011)</small> ==Mga Parating ng programa== *''Community Basketball Association'' {{small|(2018)}}<ref>{{cite news|url=https://www.abante.com.ph/bagong-silang-na-cba-para-sa-lahat-maceda.htm|title=Bagong silang na CBA para sa lahat – Maceda|publisher=Abante|language=Tagalog|date=October 23, 2018|accessdate=October 23, 2018}}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga Nakaraang programa== {{main|Tala ng mga nakaraang palabas ng Intercontinental Broadcasting Corporation}} ==Tignan din== *[[Intercontinental Broadcasting Corporation]] ==References== {{reflist}} {{IBC-13 Shows}} {{programs}} {{DEFAULTSORT:Programs Broadcast By Intercontinental Broadcasting Corporation}} [[Category:Lists of television series by network|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Philippine television-related lists|Intercontinental Broadcasting Corporation]] [[Category:Mga palabas sa telebisyon ng Intercontinental Broadcasting Corporation| ]] jzsonhvc2oiht7lzccnjr933pn44uyx 0 286971 2231271 2137398 2026-10-04T03:16:32Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231271 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Bataan Nuclear Powerplant.jpg|300px|thumb|right|Bataan Nuclear Power Plant]] Ang '''Bataan Nuclear Power Plant''' ay isang [[nuclear power plant]] na matatagpuan sa [[Bataan]], may 100&nbsp;km sa kanluran ng Maynila sa [[Pilipinas]]. Ito'y natapos itayo noong 1984, ngunit hindi kailan man pinagana. Matatagpuan ang naturang planta sa 3.57&nbsp;km² lupang laan ng pamahalaan sa Napot Point, Barangay Nagbalayong sa bayan ng [[Morong, Bataan|Morong]]. Ito ang kaisa-isang pagtatangka ng Pilipinas na makapagtayo ng plantang nuklear. Isinantabi ang pagpapatakbo sa planta dahil sa pangamba sa kaligtasan nito, dala ng nangyari sa [[Chernobyl]] sa dating Unyong Sobyet noong 1986,<ref name=":0">{{Cite news|url=http://newsinfo.inquirer.net/844654/risk-too-high-for-bataan-nuke-plant-says-scientist|title=Risk too high for Bataan nuke plant, says scientist|last=Orejas|first=Tonette|accessdate=12 Marso 2018|date=16 Nobyembre 2016|language=Ingles|work = [[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.abs-cbn.com/nation/01/26/09/scientists-green-group-reject-bataan-nuke-plant-reopening|title=Scientists, green group reject Bataan nuke plant reopening|publisher=[[ABS-CBN News]]|accessdate=12 Marso 2018|date=26 Enero 2009|language=Ingles}}</ref><ref name=":2">{{Cite news|url=http://davaotoday.com/main/environment/the-folly-of-bnpp-and-nuclear-power/|title=The folly of BNPP and nuclear power|date=5 Marso 2009|publisher=[[Davao Today]]|accessdate=25 Marso 2019|language=Ingles|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325021128/http://davaotoday.com/main/environment/the-folly-of-bnpp-and-nuclear-power/|archive-date=25 Marso 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rappler.com/nation/145299-national-consensus-reopen-bataan-nuclear-power-plant-doe|first=Mara|last= Cepeda|date=21 Setyembre 2016|title=DOE: Nat'l consensus needed to reopen Bataan Nuclear Power Plant|publisher=[[Rappler]]|accessdate=12 Marso 2018|language=Ingles}}</ref> at mga isyu ng katiwaliang bumabalot sa pagpapatayo nito.<ref name=":4">{{Cite news|url=http://cnnphilippines.com/news/2018/04/04/Russian-ambassador-Igor-Khovaev-Bataan-nuclear-power-plant-revival-not-possible.html|title=Russian ambassador: Bataan nuclear power plant revival 'not possible at all'|last=Cabato|first=Regine|date=4 Abril 2018|publisher=[[CNN]]|accessdate=22 Hunyo 2018|language=Ingles|archive-date=23 Hunyo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180623033257/http://cnnphilippines.com/news/2018/04/04/Russian-ambassador-Igor-Khovaev-Bataan-nuclear-power-plant-revival-not-possible.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|url=http://bulatlat.com/main/2009/01/31/revival-of-bataan-nuclear-power-plant-a-source-of-corruption/|title=Revival of Bataan Nuclear Power Plant a Source of Corruption?|last=Olea|first=Ronalyn V.|date=31 Enero 2009|publisher=Bulatlat|accessdate=21 Hunyo 2018|language=Ingles}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://bulatlat.com/main/2009/06/29/reliving-and-reviving-85-welgang-bayan-move-to-open-bataan-nuclear-plant-opposed/|title=Reliving and Reviving ’85 Welgang Bayan: Move to Open Bataan Nuclear Plant Opposed|last=Ellao|first=Janess Ann J.|date=29 Hunyo 2009|publisher=Bulatlat|accessdate=22 Hunyo 2018|language=Ingles|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114202711/http://bulatlat.com/main/2009/06/29/reliving-and-reviving-85-welgang-bayan-move-to-open-bataan-nuclear-plant-opposed/|archive-date=14 Nobiyembre 2013|url-status=dead}}</ref> Hanggang matapos ang nakatakdang itayong plantang nuklear sa [[Vietnam]] sa 2021, mananatiling tanging plantang nuklear sa [[Timog-silangang Asya]] ang Bataan Nuclear Power Plant.<ref>{{Cite news|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2147358/southeast-asias-only-nuclear-plant-tourist-site-may-change|title=Southeast Asia’s only nuclear plant is a tourist site. That may change as Philippines weighs using it decades after it was built|last=|first=|date=23 Mayo 2018|work=[[South China Morning Post]]|accessdate=25 Marso 2019|language=Ingles}} allan domasian</ref> ==Kaligiran== Noong mga 1950, binigyan ng [[Estados Unidos]] ang Pilipinas ng isang [[nuclear fission reactor]].<ref name="Camacho">{{cite web|url=http://large.stanford.edu/courses/2017/ph241/camacho2/|title=The Controversy of the Bataan Nuclear Power Plant|first=Teo|last= Camacho|date=24 May 2017|accessdate=26 Marso 2019|publisher=[[Stanford University]]|language=Ingles}}</ref> Sinundan ito ng pagtatatag ng [[Philippine Atomic Energy Commission]] (PAEC) sa bisà ng Batas Republika Blg. 2067<ref name="RA2067">{{cite web|url=https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1958/ra_2067_1958.html|title=Science Act of 1958, §16|accessdate=26 Marso 2019|publisher=The LawPhil Project|language=Ingles|archive-date=26 Marso 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326022648/https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1958/ra_2067_1958.html|url-status=dead}}</ref> noong 1958 upang mailatag ang programang nuklear ng bansa. Ipinanukala naman ang pagtatayo ng Bataan Nuclear Power Plant noong mga 1960 na pinahintulutan ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]]ng [[Ferdinand Marcos]] sa isang pahayag noong Hulyo 1973.<ref name="wise">{{cite web| date = 3 Setyembre 1993| url = https://wiseinternational.org/nuclear-monitor/397/bataan-plant-sequel| title = The Bataan plant - The sequel| publisher = World Information Service on Energy| accessdate = 30 Marso 2019| language = Ingles| archive-date = 31 Hulyo 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200731071554/https://wiseinternational.org/nuclear-monitor/397/bataan-plant-sequel| url-status = dead}}</ref> Isang pampanguluhang lupon at binuo upang makakuha ng pondo para sa dalawang 620 megawatt na nuclear reactor para sa pangangailangan sa enerhiya ng Luzon.<ref name="kasaysayan9">{{cite book|last1=Magno|first1=Alex R.|title=Kasaysayan: The Story of the Filipino People Vol. 9|date=1998|publisher=Asia Publishing Co.|url = https://books.google.com/books?id=drykAQAACAAJ|isbn=962-258-232-X|pages=204–205}}</ref> Ito ang naging tugon ng pamahalaan sa [[krisis sa langis ng 1973|krisis sa langis noong 1973]] nang magkaroon ng embargo sa langis ang [[Gitnang Silangan]] na nagpahirap sa ekonomiya ng bansa. Ani ni Marcos, ang enerhiyang nuklear ang magiging solusyon upang matugunan ng bansa ang pangangailangan nito sa enerhiya at nang mabawasan ang pag-aangkat nito ng langis.<ref name="PS1">{{cite news|url=https://www.philstar.com/headlines/2007/12/12/32768/bataan-nuclear-power-plant-safe-operation-says-scientist |title = Bataan nuclear power plant safe for operation, says scientist |language = Ingles|accessdate = 26 Marso 2019|date= 12 Disyembre 2007|work=[[The Philippine Star]] |first1=Ghio|last1=Ong|first2=Helen|last2= Flores}}</ref> ==Kontrobersiya== Dalawang panukala ang inihain ng mga respetadong kompanya ng enerhiya—ang [[General Electric]] at [[Westinghouse Electric]]. Naghain ng panukalang naglalaman ng detalyadong ispesipikasyon ng plantang nuklear ang General Electric na tinatayang magkakahalaga ng US$700&nbsp;milyon. Samantala, naghain ang Westinghouse ng higit na mababang halaga na tinatayang US$500&nbsp;milyon, ngunit hindi ito naglalaman ng kahit anong detalye o ispesipikasyon.<ref name="Camacho" /><ref name="kasaysayan9" /> Pinili ng lupong inatasang mamanihala sa proyekto ang panukala ng General Electric, ngunit binaligtad ito ni Marcos noong Hunyo 1974 nang lagdaan niya ang ''letter of intent'' na naggagawad ng proyekto sa Westinghouse. Pagdating ng Marso 1975, lumobo ang tinatayang halaga ng proyekto sa US$1.2&nbsp;bilyon nang wala man lang paliwanag. Kalaunan, naitayo ng [[National Power Corporation]] ang isa lamang na nuclear reactor plant na nagkakahalagang US$2.3&nbsp;bilyon.<ref name="kasaysayan9" /><ref name="mothball" /> Isa pang kontrobersiya ang pagkakuha ng Westinghouse sa kontrata ng Bataan Nuclear Power Plant. Dokumentado ang pakikipagnegosasyon ng National Power Corporation sa General Electric bago pa sumulpot ang Westinghouse. Ngunit, nang mamagitan para sa Westinghouse si Herminio Disini, isang malapít na kaibigan ni Marcos, napaniwala pa ng mga ito na may laban pa ang General Electric para sa kontrata. May dokumentasyong makapagsasabi na may nangyayari nang negosasyon bago pa makapaghain ng detalyadong panukala ang General Electric.<ref name="Camacho" /> == Pagpapatayo == Sinimulang ipatayo ang Bataan Nuclear Power Plant noong 1976. Ngunit pansamantala itong nahinto noong 1979, kasunod ang naganap na aksidente sa [[Three Mile Island]] sa Estados Unidos. Bunsod nito, nagkaroon ng pagsusuri sa kaligtasan ng planta kung saan nakitaan ito ng 4,000 depekto.<ref name=wise/> Ilan sa mga ito ay ang sinasabing malapit na [[fault line]] at ang noo'y natutúlog na [[Bulkang Pinatubo]].<ref name="kasaysayan9" /><ref name="PS1"/> Pumalò ang halaga ng pagpapatayo nito sa US$2.3&nbsp;bilyon<ref name="kasaysayan9" /><ref name="mothball" /><ref name=businessworld>{{cite news|url=http://www.bworldonline.com/content.php?section=&title=financing-nuclear-power-in-the-philippines&id=32489|title=Financing nuclear power in the Philippines|language=Ingles|accessdate=30 Marso 2019|date=2 Hunyo 2011|first=Romeo Jay C.|last=Pragacha|work=[[Businessworld]]}}{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> na natapos naman noong 1984.<ref name="Camacho" /><ref name=mothball /> Taglay ang [[light water reactor]] mula sa Westinghouse, dinesenyo ito upang makalikha ng 621 megawatts ng elektrisidad.<ref name="PS1"/> == Kinahinatnan == Nang mapatalsik sa kapangyarihan si Ferdinand Marcos noong Pebrero 1986 at pagkaraang maganap ang aksidenteng nuklear sa Chernobyl sa [[Unyong Sobyet]], pinagpasyahan ng sumunod na administrasyon ni [[Corazon Aquino]] na hindi paganahin ang planta.<ref name=asem>{{cite book |last= Lee |first= Yok-shiu F. |author2=Jeff So |author3=Alvin Y. |title= Asia's Environmental Movements: Comparative Perspectives (Asia and the Pacific) |url= https://books.google.com/books?id=Tj9m7HMa6-wC|publisher= M E Sharpe Inc. |date=Oktubre 1999 |isbn= 978-1-56324-909-9|language = Ingles}}</ref> Isang hakbang na may halo na ring motibo dahil sa pagkakaugnay ng naturang planta kay Marcos.<ref name=wise/> Noong Disyembre 1988, hinabla ng [[pamahalaan ng Pilipinas]] ang Westinghouse sa alegasyong panunuhol at [[kolusyon|pakikipagsabwatan]] nito kay Marcos, at sa labis na patong nito sa halaga ng pagpapatayo ng planta. Bagay na ibinasura ng mga hukuman sa Estados Unidos noong Mayo 1993<ref name=wise/><ref name=ns>{{cite web|last=Goodno|first=James|date= 24 Hulyo 1993|url=https://www.newscientist.com/article/mg13918831.400.html|title= Fossil fuel plans for nuclear station|work=New Scientist|accessdate=21 Oktubre 2009|language=Ingles}}</ref> at Switzerland noong Oktubre 1993.<ref name=mothball/> Ito'y sa kabila ng “huling alok” ng Westinghouse sa pamahalaan sa ilalim ni [[Fidel Ramos]] noong Disyembre 1992 na makipag-ayos na lamang at magbabayad ang Westinghouse ng US$100&nbsp;milyong halaga ng salapi at kredito, pag-upgrade nito sa planta, at pagpapatakbo ng planta sa halagang US$40&nbsp;milyon taon-taon kapalit ng pag-uurong ng pamahalaan ng mga kasong isinampa nito.<ref name=mothball/> Noong 2012, ipinag-utos ng [[Sandiganbayan]] na magbayad sa pamahalaan ng Pilipinas ang negosyante at crony ni Marcos na si Herminio Disini ng halagang aabot sa [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]50 milyong dahil sa kaniyang naging papel sa panunuhol at pandurugas sa pamahalaan upang maipatayo ang Bataan Nuclear Power Plant.<ref>{{Cite news|url=http://business.inquirer.net/58727/nuke-plant-bribery-pcgg-wants-marcos-not-just-disini-to-pay|title=Nuke plant bribery: PCGG wants Marcos, not just Disini, to pay|last=Salaverria|first=Leila B.|date=11 Mayo 2012|work=[[Philippine Daily Inquirer]]|accessdate=21 Hunyo 2018|language=Ingles}}</ref> === Pagbabayad utang === Ang pagbabayad utang ng bansa para sa naturang planta ang naging nag-iisang pinakamalaking obligasyon nito. Mula 1986, aabot sa ₱64.7&nbsp;bilyon—₱43.5&nbsp;bilyon para sa principal amortization at ₱21.2&nbsp;bilyon sa interes—ang ginugol ng pamahalaan bilang kabayaran sa Bataan Nuclear Power Plant. Natapos lang ito mabayaran noong 2007.<ref name=mothball>{{cite news|url=https://technology.inquirer.net/52355/mothballed-plant-cost-2-3-billion| title = Mothballed plant cost $2.3 billion | date= 17 Setyembre 2016|accessdate=30 Marso 2019|language=Ingles|work=[[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist|2}} [[Kategorya:Enerhiya sa Pilipinas]] hs4cajh2f3aa0d9ckqt7qvtgl2dfz0h 0 287886 2231282 2088129 2026-10-04T05:14:22Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231282 wikitext text/x-wiki {{other uses|Cabinda}} {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = Cabinda |other_name = Cidade de Cabinda |native_name = Tchiowa |nickname = |settlement_type = [[Talaan ng mga munisipalidad ng Angola|Munisipalidad]] at lungsod |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = |imagesize = 200px |image_caption = Kapilya ng Rainha do Mundo sa Cabinda |image_flag = |flag_size = |image_seal = Cabinda.PNG |seal_size = 150px |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_type = |blank_emblem_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = Angola<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position =bottom |pushpin_map_caption =Kinaroroonan sa Angola |pushpin_mapsize=300 <!-- Location ------------------> |subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] |subdivision_name = {{flag|Angola}} |subdivision_type1 = [[Mga lalawigan ng Angola|Lalawigan]] |subdivision_name1 = [[Lalawigan ng Cabinda|Cabinda]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |established_title = Itinatag |established_date = 1883 |established_title2 = Katayuang panlungsod |established_date2 = 1956 |established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> |established_date3 = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref =Metric <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 1823<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |area_blank1_title = |area_blank1_km2 = |area_blank1_sq_mi = <!-- Population -----------------------> |population_as_of =Senso 2014 |population_footnotes = |population_note = |population_total =598210 |population_density_km2 =auto |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |population_blank1_title = |population_blank1 = |population_blank2_title = |population_blank2 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|5|33|36|S|12|11|24|E|region:AO|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = 24 |elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name = [[Köppen climate classification|Klima]] |blank_info = [[Klimang tropikal na sabana|Aw]] |blank1_name = |blank1_info = |website = |footnotes = }} Ang '''Cabinda''' ({{lang-kg|Tsiowa}}) ay isang lungsod sa [[lalawigan ng Cabinda]], isang [[panlabas na teritoryo]] (''exclave'') ng [[Angola]]. Ang soberanya ng Angola sa Cabinda ay pinagtatalunan ng naghihiwalay na [[Republika ng Cabinda]]. Sakop ng munisipalidad ng Cabinda ang 1,823 kilometrong parisukat (704 milyang parisukat) na lawak at may 598,210 katao noong 2014. Ang tawag sa mga naninirahan sa lungsod ay ''Cabindas'' o ''Fiotes''. Dahil sa lapit nito sa mayamang mga reserba ng [[Petrolyo|langis]], ang Cabinda ay nagsisilbing isa sa pangunahing mga pantalang panlangis ng bansa.<ref name="brit"/><ref name="info"/> ==Kasaysayan== Itinatag ng mga [[Portuges]] ang lungsod noong 1883 kasunod ng paglagda ng [[Kasunduan ng Simulambuco]], sa parehong panahon ng [[Pulong sa Berlin]]. ==Heograpiya== Matatagpuan ang Cabinda sa baybaying-dagat ng [[Karagatang Atlantiko]] sa timog ng [[lalawigan ng Cabinda]], at nakapuwesto ito sa kanang pampang ng [[Ilog Bele]].<ref name="brit"/> Ito ay nasa layong 56 na kilometro (35 milya) hilaga ng [[Moanda, Demokratikong Republika ng Congo|Moanda]] ([[Demokratikong Republika ng Congo|DR Congo]]), 70 kilometro (43 milya) hilaga ng bunganga ng [[Ilog Congo]], at 137 kilometro (85 milya) timog ng [[Pointe-Noire]] ([[Republika ng Congo|Rep. ng Congo]]).<ref name="maps"/> ==Mga distrito== Nahahati ang Cabinda sa tatlong mga distrito o "''comuna''": *'''Cabinda''', ang sentrong pampangasiwaan ng lungsod na tahanan ng 88.6% ng populasyon nito *'''Malembo''', tahanan ng 3.1% *'''Tando-Zinze''', tahanan ng 8.3%<ref name="post"/> ==Demograpiya== ===Mga wika=== Ang [[Ibinda]] na isang [[Wikang Bantu|wika ng Bantu]] ay ang pangunahing wika ng kapuwa lungsod at lalawigan ng Cabinda.is the primary.<ref name="info"/> Sinasalita rin ang [[wikang Portuges]], ang opisyal na wika ng Angola, bagamat pangkaramihan sa gampaning pampangasiwaan. Sapagkat sinakop ng mga Portuges ang Cabinda sa huling bahagi ng ika-19 na dantaon kung ihahambing sa ibang bahagi ng Angola, hindi malawakang sinasalita ang Portuges. Gayunpaman, mabilis na lumalaki ang bilang ng mga nagsasalita ng Portuges. == Transport == Pinaglilingkuran ang lungsod ng [[Paliparan ng Cabinda]]. Noong 2012, ipinapanukala ang isang karugtong ng daambakal upang ikabit ito sa pangunahing sistemang daambakal ng Angola, subalit kinailangan pa itong tumawid sa lupain ng [[Demokratikong Republika ng Congo]]. ==Mga sanggunian== {{reflist|2|refs= <ref name="brit">{{cite encyclopedia | encyclopedia = Encyclopædia Britannica | title = Cabinda | url = http://www.brittanica.com/ | accessdate = 2014-06-21 | year = 2014 | publisher = Encyclopædia Britannica Inc. | archive-date = 2011-02-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110208031902/http://brittanica.com/ | url-status = dead }}</ref> <ref name="info">{{cite web | url = http://info-angola.ao/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=11&Itemid=1231 | title = Cabinda | year = 2014 | publisher = Info-Angola | location = Luanda, Angola | accessdate = 2014-05-21 | language = Portuguese | archive-url = https://web.archive.org/web/20151125083055/http://info-angola.ao/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=11&Itemid=1231# | archive-date = 2015-11-25 | dead-url = yes | df = }}</ref> <ref name="maps">{{Google maps|url=https://maps.google.co.uk/maps?q=cabinda+city&ie=UTF-8&hq=&hnear=0x1a5dd375413f2007:0x23b597a10e609afb,Cabinda,+Angola&gl=uk&ei=v95kU4uoHISK0AXA14DYDw&ved=0CIsBELYDMA8|title=Cabinda (city)}}</ref> <ref name="post">{{cite web | url = http://ago.postcodequery.com/list/4 | title = Region 1: Cabinda | year = 2014 | publisher = Postcode Query | accessdate = 2014-06-21 | archive-date = 2015-04-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150423170602/http://ago.postcodequery.com/list/4 | url-status = dead }}</ref> }} ==Bibliograpiya== * {{cite book|editor1= Esteves Pereira |editor2= Guilherme Rodrigues |title=Portugal: Diccionario Historico.... |publisher= Joao Romano Torres |location=Lisbon |oclc=865826167 |language=pt |year=1906 |chapter= Cabinda |volume= 2 |chapterurl= https://hdl.handle.net/2027/gri.ark:/13960/t6m081q3b?urlappend=%3Bseq=562 }} ==Mga kawing panlabas== {{NIE Poster|Cabinda}} * [http://bibliotecaterra.angonet.org/sites/default/files/perfil_cabinda_municipal_-_nov_2007.pdf Profile of Cabinda Municipality] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{pt}} * {{Commons category-inline|Cabinda (city)}} {{Municipalities of Angola}} [[Kategorya:Mga pamayanan sa Angola]] [[Kategorya:Mga munisipalidad ng Angola]] 2nhhmvefuzhh5enjlidd2t0d6telxg5 0 295951 2231401 2208557 2026-10-04T11:42:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231401 wikitext text/x-wiki {{Linisin|date=Abril 2020}} [[Talaksan:Deccan Traps Maharashtra India 22Mar2018 SkySat.jpg|thumb|Deccan Traps]] Ang '''Deccan Traps''' ay isang malaking lalawigan ng lalawigan na matatagpuan sa Deccan Plateau ng kanluran-gitnang India (17–24 ° N, 73-75 ° E). Ang mga ito ay isa sa pinakamalaking tampok ng bulkan sa Earth. Ang mga ito ay binubuo ng maraming mga layer ng solidified basalt baha na magkasama ay higit sa 2,000 m (6,600 piye), takpan ang isang lugar ng c. 500,000 km2 (200,000 sq mi), at may dami ng c. 1,000,000 km3 (200,000 cu mi). Sa makatwirang, ang mga Deccan Traps ay maaaring saklaw ng c. 1,500,000 km2 (600,000 sq mi), na may kaparehong orihinal na dami. ==Etimolohiya== Ang salitang "[[Trap rock|trap]]" ay ginamit sa [[geology]] mula pa noong 1785–1795 para sa mga [[rock form]] s. Ito ay nagmula sa salitang Suweko para sa mga hagdan ("trappa") at tumutukoy sa mga hakbang na tulad ng mga burol na bumubuo ng tanawin ng rehiyon.<ref>[https://www.dictionary.com/browse/trap Trap] sa diksyunaryo .reference.com</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:Ajanta caves 1.JPG|thumb|Deccan Traps sa [[mga Yungib ng Ajanta]]]] {{tingnan din | Gondwana # Opening_of_western_Indian_Ocean | l1 = Gondwana at pagbubukas ng kanlurang Karagatang Indya | Geology ng India}} Ang Deccan Traps ay nagsimulang bumubuo ng 66.25&nbsp;[[geologic timescale|milyong taon na ang nakaraan]],{{fact}} sa pagtatapos ng panahon ng [[Cretaceous]]. Ang karamihan ng pagsabog ng bulkan ay naganap sa [[Western Ghats]] mga 66&nbsp;milyong taon na ang nakalilipas. Ang serye ng pagsabog na ito ay maaaring tumagal ng mas kaunti sa 30,000&nbsp;taon.<ref>"[https://www.sciencedaily.com/releases/2005/08 / 050810130729.htm Ang Paninigarilyo ng India ng India: Dino-pagpatay Erupsi]{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}." '' ScienceDaily, '' 10 Agosto 2005.</ref> Ang orihinal na lugar na sakop ng [[lava flow]] s ay tinatantya na kasing laki ng {{convert | 1.5 | e6km2 || abbr = unit ||}}, humigit-kumulang kalahati ng sukat ng modernong [[India]]. Ang rehiyon ng Deccan Traps ay nabawasan sa kasalukuyang sukat ng [[pagguho]] at plate na tektika; ang kasalukuyang lugar ng direktang nakikita na daloy ng lava ay nasa paligid ng {{convert | 500000 | km2 | sigfig = 1 | abbr = on}}. ==Effect on mass extinctions and climate== The release of [[volcanic gas]]es, particularly [[sulfur dioxide]], during the formation of the traps contributed to [[Climate change (general concept)|climate change]]. Data points to an average drop in temperature of about {{convert|2|C-change|F-change}} in this period.<ref>{{cite journal|author=Royer, D. L.|author2=Berner, R. A.|author3=Montañez, I. P.|author4=Tabor, N. J.|author5=Beerling, D. J. |author5-link=David Beerling |year=2004 |title=CO₂ as a primary driver of Phanerozoic climate|journal=GSA Today|volume=14|issue=3|pages=4–10|issn=1052-5173|doi=10.1130/1052-5173(2004)014<4:CAAPDO>2.0.CO;2}}</ref> Dahil sa kadakilaan nito, inisip ng mga siyentipiko na ang mga gas na inilabas sa panahon ng pagbuo ng Deccan Traps ay may pangunahing papel sa [[Cretaceous-Paleogene extinction event|Cretaceous-Paleogene (K-Pg) pagkalipol ng kaganapan]] (kilala rin bilang Cretaceous-Tertiary o K-T pagkalipol).<ref>{{cite journal | title = A Volcanic Eruption | last = Courtillot | first = Vincent | date = 1990 | journal = Scientific American | doi = 10.1038 / scientamerican1090-85 | pmid = 11536474 | isyu = 4 | dami = 263 | mga pahina = 85–92 | bibcode = 1990SciAm.263d..85C}}</ref> Ipinagbigay-alam na ang biglaang paglamig dahil sa mga asupre na bulkan ng bulkan na inilabas ng pagbuo ng mga traps at ang mga nakakalason na emisyon ng gas ay maaaring malaki ang naambag sa K-Pg, pati na rin ang iba pang, pagkalipol ng masa.<ref>{{cite journal | title = Star-Struck? | last = Beardsley | first = Tim | date = 1988 | journal = Scientific American | doi = 10.1038 / scientamerican0488-37b | pmid = | dami = 258 | isyu = 4 | mga pahina = 37–40 | bibcode = 1988SciAm.258d..37B}}</ref> Howev er, ang kasalukuyang pinagkasunduan sa pamayanang pang-agham ay na ang pagkalipol ay pangunahing na-trigger ng [[Crater ng Xxxulub|Kaganapan epekto ngxxulub]] sa Hilagang Amerika, na kung saan ay makagawa ng isang sunud-sunod na pagharang sa alikabok na ulap na pumatay sa karamihan sa buhay ng halaman at nabawasan ang pandaigdigang temperatura (ang paglamig na ito ay tinatawag na isang [[epekto ng taglamig]]).<ref name = "science">{{cite journal | last = Schulte | first = Peter | date = 5 March 2010 | pamagat = Ang Chicxulub Asteroid Epekto at Mass Extinction sa Cretaceous-Paleogene Boundary | journal = Science | volume = 327 | isyu = 5970 | mga pahina = 1214–1218 | issn = 1095-9203 | doi = 10.1126 / science.1177265 | pmid = 20203042 | bibcode = 2010Sci. ..327.1214S | display-author = etal | url = http: //doc.rero.ch/record/210367/files/PAL_E4389.pdf}}</ref> Ang akdang inilathala noong 2014&nbsp;ng healogo [[Gerta Keller]] at iba pa sa tiyempo ng volcanismong Deccan ay nagmumungkahi na ang pagkalipol ay maaaring sanhi ng kapwa bulkan at ang epekto ng kaganapan.<ref>Keller, G., '' Deccan volcanism, ang epekto ng Chicxulub, at ang end-Cretaceous mass extinction: Pagkakataon? Sanhi at epekto? 29-55, 2014 [http://specialpapers.gsapubs.org/content/early/2014/06/10/2014.2505_03.1.abstract abstract] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180819083654/http://specialpapers.gsapubs.org/content/early/2014/06/10/2014.2505_03.1.abstract |date=19 August 2018 }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Schoene | first1 = B. | last2 = Samperton | first2 = K. M. | last3 = Eddy | first3 = M. P. | last4 = Keller | first4 = G. | last5 = Adatte | first5 = T. | last6 = Bowring | first6 = S. A. | last7 = Khadri | first7 = S. F. R. | last8 = Gertsch | first8 = B. | pamagat = U-Pb geochronology ng mga Deccan Traps at kaugnay sa end-Cretaceous mass extinction | journal = Science | date = 11 December 2014 | dami = 347 | isyu = 6218 | mga pahina = 182-185 | doi = 10.1126 / agham .aaa0118}}</ref> Sinundan ito ng isang katulad na pag-aaral noong 2015, kapwa nito isinasaalang-alang ang hypothesis na ang epekto ay pinalaki o hinimok ang Deccan volcanism, dahil ang mga kaganapan ay naganap sa [[antipod]].<ref>{{ cite journal | pamagat = Paglilipat ng estado sa bulkan ng Deccan sa hangganan ng Cretaceous-Paleogene, marahil sapilitan sa epekto | petsa = 2 Oktubre 2015 | journal = Agham | dami = 350 | isyu = 6256 | mga pahina = 76-75 | doi = 10.1126 / science.aac7549 | pmid = 26430116 | last1 = Renne | first1 = P. R. | last2 = Sprain | first2 = C. J. | last3 = Richards | first3 = M. A. | last4 = Sarili | una4 = S. | last5 = Vanderkluysen | first5 = L. | last6 = Pande | first6 = K. | bibcode = 2015Sci ... 350 ... 76R}}</ref><ref>{{cite web | title = Asteroid na pumatay ng mga dinosaur ay tumindi din sa pagsabog ng bulkan - pag-aaral | url = https: //www.theguardian.com / science / 2015 / oct / 01 / asteroid-that-pinatay-dinosaurs-din-pinatindi-bulkan-pagsabog-pag-aaral | petsa = 2 Oktubre 2015 | trabaho = Ang Tagapangalaga | accessdate = 2 Oktubre 2015}}</ref> Gayunpaman, ang teorya ng epekto ay pa rin ang pinakamahusay na suportado at tinukoy ng iba't ibang mga pagsusuri upang maging view ng pinagkasunduan.<ref>{{cite news | url = https: //www.bbc.co.uk/news/science-environment -51150001 | pamagat = Pagkapatay ng Dinosaur: 'Ang protesta ng Asteroid ay tunay na salarin' | publisher = BBC BALITA | petsa = 17 Enero 2020}}</ref> == Petrology == [[Talaksan:World_geologic_provinces.jpg|thumb|Ang mga Deccan Traps na ipinakita bilang isang madilim na lilang lugar sa mapa ng geologic ng India]] [[Talaksan: Epistilbite-Calcite-170550.jpg|thumb|Mga crystals ng [[epistilbite]] at [[calcite]] sa isang [[vug]] sa Deccan Traps basalt lava mula sa Distrito ng Jalgaon, Maharashtra]] Sa loob ng Mga Trap ng Deccan hindi bababa sa 95% ng mga lavas ay [[tholeiitic basalt]] s.<ref>{{cite journal|last=Aramaki|first=S.|last2=Fukuoka|first2=T.|last3=Deshmukh|first3=S. S.|last4=Fujii|first4=T.|last5=Sano|first5=T.|date=2001-12-01|title=Differentiation Processes of Deccan Trap Basalts: Contribution from Geochemistry and Experimental Petrology|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-petrology_2001-12_42_12/page/n3|journal=Journal of Petrology|language=en|volume=42|issue=12|pages=2175–2195|doi=10.1093/petrology/42.12.2175|issn=0022-3530}}</ref> Kabilang sa iba pang mga mga uri ng bato ay: [[alkali basalt]], [[nephelinite]], [[lamprophyre]], at [[carbonatite]]. Si Mantle [[xenolith]] s ay inilarawan mula sa [[Kachchh]] (hilagang-kanluran ng India) at sa ibang lugar sa kanlurang Deccan.<ref>{{cite journal|last=Dessai|first=A.G.|last2=Vaselli|first2=O.|date=Oktubre 1999|title=Petrology and geochemistry of xenoliths in lamprophyres from the Deccan Traps: implications for the nature of the deep crust boundary in western India|url=https://rruff.info/doclib/MinMag/Volume_63/63-5-703.pdf|journal=Mineralogical Magazine|volume=63|issue=5|pages=703–722|doi=10.1180/minmag.1999.063.5.08|archive-url=https://web.archive.org/web/20161215200622/http://rruff.info/doclib/MinMag/Volume_63/63-5-703.pdf|archive-date=2016-12-15|access-date=2020-04-02|url-status=dead}}</ref> == Mga Fossil == Ang mga Deccan Traps ay sikat sa mga kama ng mga fossil na natagpuan sa pagitan ng mga layer ng lava. Ang partikular na kilalang species ay kasama ang palaka '' [[Oxyglossus]] pusillus '' (Owen) ng [[Eocene]] ng [[India]] at ang may ngipin na palaka '' [[Indobatrachus]] '', isang maagang linya ng mga modernong palaka, na ngayon ay inilalagay sa pamilyang Australia [[Myobatrachidae]].<ref>{{cite journal | last1 = Noble | first1 = Gladwyn Kingsley | authorlink = Gladwyn Kingsley Noble | year = 1930 | title = The Fossil Frogs ng Intertrappean Beds of Bombay, India | journal = American Museum of Natural History | volume = 401 | issue = | page = 1930 | hdl = 2246/3061}}</ref><ref>{{cite web | url = http : //tolweb.org/Myobatrachinae/16946 | pamagat = Myobatrachinae | title = Archive copy | access-date = 2022-05-10 | archive-date = 2022-04-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220404013604/http://tolweb.org/Myobatrachinae/16946 | url-status = dead }}</ref> Ang [[Infratrappean Beds]] at [[Intertrappean Beds]] ay naglalaman din ng fossil freshwater [[molluscs]].<ref>Hartman, JH , Mohabey, DM, Bingle, M., Scholz, H., Bajpai, S., at Sharma, R., 2006, Initial survivorship ng nonmarine molluscan faunas sa end-Cretaceous Deccan intertrappean strata, India: Geological Society of America (taunang pulong, Philadelphia) Abstract kasama ang Prog mga tupa, v. 38, hindi. 7, p. 143.</ref> == Mga teorya ng pormasyon == Nai-post na ang pagsabog ng Deccan Traps ay nauugnay sa isang malalim na [[mantle plume]]. Ang lugar ng pangmatagalang pagsabog (ang [[hotspot (geology)|hotspot]]), na kilala bilang ang [[Réunion hotspot]], ay pinaghihinalaan ng parehong sanhi ng pagsabog ng Deccan Traps at pagbubukas ng [[rift]] na minsan hiwalay ang [[Mascarene Plateau|Seychelles plateau]] mula sa India. [[Seafloor kumalat]] sa hangganan sa pagitan ng mga Indian at [[African Plate]] s kasunod na itinulak ang India hilaga sa plume, na ngayon ay nasa ilalim ng [[Réunion]] isla sa [[Karagatang Indiano]], timog-kanluran ng India . Ang modelo ng mantle plume ay, hinamon.<ref name = "mantleplumes">Sheth, Hetu C. "[http://www.mantleplumes.org/Deccan.html Ang Deccan Beyond the Plume Hypothesis]." '' MantlePlumes.org, '' 2006.</ref> Ang data ay patuloy na nagpapakita ng modelo ng pluma. Ang paggalaw ng plate na tectonic ng India at ang pagsisimula ng kasaysayan ng mga trapo ng Deccan ay nagpapakita ng mga malakas na ugnayan. Batay sa data mula sa profile ng magnet na pang-dagat, ang isang pulso ng hindi pangkaraniwang mabilis na paggalaw ng plato ay nagsisimula nang sabay-sabay na ang unang pulso ng mga basalts ng baha ng Deccan, na napetsahan sa 67&nbsp;milyong taon na ang nakalilipas. Ang mabilis na pagkawasak ng mabilis na tumaas at naabot ang isang maximum sa parehong oras ng pagsabog ng basaltic eruption. Ang pagkamatay ng rate pagkatapos ay bumaba, kasama ang pagbubukas na nagaganap sa paligid ng 63&nbsp;milyong taon na ang nakalilipas, kung saan natapos ang pangunahing panahon ng bulkan ng Deccan. Ang ugnayan na ito ay nakikita bilang hinimok ng dinamikong plume.<ref name = Cande>S.C. Cande sa D.R. Stegman; Ang mga galaw ng India at African plate na hinimok ng push force ng Réunion plume head; Kalikasan; Dami ng 475; p. 47-52; (7 Hulyo 2011) {{doi | 10.1038 / kalikasan10174}}</ref> Ang mga galaw ng mga plato ng India at Africa ay ipinakita rin na isama, ang karaniwang sangkap ay ang posisyon ng mga plate na ito na nauugnay sa lokasyon ng ulo ng Réunion plume. Ang pagsisimula ng pinabilis na paggalaw ng India ay nag-tutugma sa isang malaking pagbagal ng rate ng counterclockwise na pag-ikot ng Africa. Ang mga malapit na ugnayan sa pagitan ng mga plate na galaw ay nagmumungkahi na pareho silang hinihimok ng puwersa ng Réunion plume.<ref name = Cande /> == Iminungkahing link na epekto sa mga kaganapan sa epekto == === Crater ng Chicxulub === Mayroong ilang katibayan na maiugnay ang pagsabog ng Deccan Traps sa napapanahong epekto ng asteroid na lumikha ng halos [[Antipodes|antipodal]] [[Crater ng Xxxulub]] sa estado ng Mexico ng [[Yucatán]]. Bagaman ang mga Dulang Dulang ay nagsimulang sumabog bago ang epekto, [[argon-argon dating]] ay nagmumungkahi na ang epekto ay maaaring magdulot ng isang pagtaas sa pagkamatagusin na nagpapahintulot sa magma na maabot ang ibabaw at gumawa ng mga pinaka-kaakit-akit na daloy, na nagkakaloob ng halos 70% ng ang dami.<ref name = Richards2015>{{cite journal | last1 = Richards | first1 = Mark A. | last2 = Alvarez | first2 = Walter | last3 = Self | first3 = Stephen | last4 = Karlstrom | first4 = Leif | last5 = Renne | first5 = Paul R. | last6 = Manga | first6 = Michael | last7 = Sprain | first7 = Courtney J. | last8 = Smit | first8 = Jan | last9 = Vanderkluysen | first9 = Loÿc | last10 = Gibson | first10 = Sally A . | authorlink2 = Walter Alvarez | authorlink5 = Paul Renne | authorlink6 = Michael Manga | pamagat = Triggering ng pinakamalaking pagsabog ng Deccan sa pamamagitan ng Chicxulub epekto | journal = Geological Society of America Bulletin | dami = 127 | isyu = 11–12 | mga pahina = 1507–1520 | doi = 10.1130 / B31167.1 | taon = 2015 | bibcode = 2015GSAB..127.1507R | url = http://eprints.esc.cam.ac.uk/3289/1/Gibson%20bul%20gsa. pdf }}{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang kombinati sa epekto ng asteroid at ang nagresultang pagtaas ng dami ng eruptive ay maaaring may pananagutan sa mga pagkalipol ng masa na naganap sa oras na naghihiwalay sa mga Cretaceous at [[Paleogene]] na mga panahon, na kilala bilang ang [[K-Pg hangganan]].<ref>{{cite journal | pamagat = Paglilipat ng estado sa volcanism ng Deccan sa hangganan ng Cretaceous-Paleogene, marahil ay sapilitan ng epekto | huling = Renne | first1 = P. R. | displayauthors = etal | date = 2015 | journal = Science | doi = 10.1126 / science.aac7549 | pmid = 26430116 | dami = 350 | isyu = 6256 | mga pahina = 76–78 | bibcode = 2015Sci ... 350. .76R}}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Sprain | first1 = Courtney J. | last2 = Renne | first2 = Paul R. | last3 = Vanderkluysen | first3 = Loÿc | last4 = Pande | first4 = Kanchan | last5 = Sarili | first5 = Stephen | last6 = Mittal | first6 = Tushar | pamagat = Ang eruptive tempo ng Deccan volcanism na may kaugnayan sa hangganan ng Cretaceous-Paleogene | journal = Science | date = 21 February 2019 | dami = 363 | isyu = 6429 | mga pahina = 866–870 | doi = 10.1126 / science.aav1446 | pmid = 30792301}}</ref> Ang isang mas kamakailang pagtuklas ay lilitaw upang ipakita ang saklaw ng pagkawasak mula sa epekto lamang, gayunpaman. Sa isang artikulo ng Marso 2019 sa [[Mga pamamaraan ng National Academy of Sciences]], isang internasyonal na koponan ng labindalawang siyentipiko ang nagpahayag ng mga nilalaman ng [[Tanis (fossil site)|Tanis fossil site]] na natagpuan malapit sa [[Bowman, North Dakota]] na lumitaw upang ipakita ang isang nagwawasak na pagkawasak ng isang sinaunang lawa at ang mga naninirahan nito sa panahon ng epekto ng Chicxulub. Sa papel, inaangkin ng pangkat na ang heolohiya ng site ay may ginawang [[fossil]] na mga puno ng halaman at mga labi ng mga isda at iba pang mga hayop. Ang nangungunang mananaliksik, na si Robert A. DePalma ng [[University of Kansas]], ay sinipi sa New York Times bilang nagsasabi na "[Y] ou ay bulag na makaligtaan ang mga bangkay na nakadikit ... Imposibleng makaligtaan kapag nakita mo ang outcrop. " Ang katibayan na nakakaugnay sa ito ay makukuha sa epekto ng Chicxulub kasama ang [[tektites]] na nagdadala ng "ang natatanging lagda ng kemikal ng iba pang mga tektite na nauugnay sa kaganapan ng Chicxulub" na natagpuan sa mga gills ng mga fossil ng isda at naka-embed sa [[amber]], isang [[iridium]] -rich tuktok na layer na itinuturing na isa pang lagda ng kaganapan, at isang hindi pagkakatulad kakulangan ng pag-scavenging ng mga patay na isda at hayop na iminungkahi na ilang iba pang mga species ang nakaligtas sa kaganapan upang puksain ang pagkamatay ng masa. Ang eksaktong mekanismo ng pagkawasak ng site ay pinagtatalunan bilang alinman sa isang epekto na sanhi ng [[tsunami]] o lawa at ilog [[seiche]] na aktibidad na na-trigger ng mga lindol na post-epekto, kahit na wala pa ring matibay na konklusyon kung saan mayroon ang mga mananaliksik naayos.<ref>{{Cite web | url = https: //news.ku.edu/2019/03/29/stunning-discovery-offers-glimpse-minutes-following-%E2%80%98dinosaur-killer%E2 % 80% 99-chicxulub-epekto | pamagat = Nakamamanghang pagtuklas ay nag-aalok ng sulyap ng ilang minuto kasunod ng 'dinosaur-killer' na Chicxulub epekto | petsa = 29 Marso 2019 | access-date = 10 Abril 2019 }}{{Dead link|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news | url = https: //www.nytimes.com/2019/03/29/science/dinosaurs-extinction-asteroid.html | pamagat = Fossil Site Nagpapakita ng Araw Na Meteor Hit Earth at, Siguro, Wiped Out Dinosaurs | petsa = 29 Marso 2019 | pahayagan = The New York Times | last1 = Broad | first1 = William J. | last2 = Change | first2 = Kenneth}}</ref> === Bunganga ng shiva === Ang isang geological na istraktura na umiiral sa sahig ng dagat sa kanlurang baybayin ng Indya ay iminungkahi bilang isang posibleng crater ng epekto, sa kontekstong ito na tinatawag na [[Shater crater]]. Napetsahan din ito nang humigit-kumulang na 66&nbsp;milyong taon na ang nakalilipas, na potensyal na tumutugma sa mga trak ng Deccan. Ang mga mananaliksik na inaangkin na ang tampok na ito ay isang epekto ng bunganga ay nagpapahiwatig na ang epekto ay maaaring nag-uudyok na kaganapan para sa Deccan Traps pati na rin ang pag-ambag sa pabilis na plato ng India sa unang bahagi ng [[Paleogene]].<ref>[[Sankar Chatterjee|Chatterjee, Sankar]]. "[https://gsa.confex.com/gsa / 2006 Papel Blg 60-8, Seattle Taunang Pagpupulong, Nobyembre 2003.</ref> Gayunpaman, ang kasalukuyang pinagkasunduan sa pamayanan ng agham ng Earth ay ang tampok na ito ay hindi malamang na maging isang aktwal na epekto ng bunganga.<ref name = "Leslie2008a">{ {{cite web | may-akda = Mullen, Leslie | petsa = 2 Nobyembre 2004 | url = http: //www.spacedaily.com/news/deepimpact-04r.html | pamagat = Shiva: Ang isa pang K-Pg Epekto? | trabaho = Spacedaily .com | accessdate = 20 Pebrero 2008 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - orihinal na artikulo sa [http://www.astrobio.net/news/article1281.html pinagmulan]</ref><ref>{{cite web | url = http: // www.space.com/scienceastronomy/091018-dinosaur-crater.html | pamagat = Bagong Dino-pagsira Teorya Fuels Hot Debate | una = Clara | huling = Moskowitz | publisher = space.com | petsa = 18 Oktubre 2009}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Uncategorized|date=Oktubre 2024}} 6x224hv9m7mzufokvlv6ryi28h1qrcl 0 296776 2231247 2225604 2026-10-04T00:39:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231247 wikitext text/x-wiki {{Infobox political youth organization|name=Anakbayan|native_name=|colorcode=red|logo=|caption=|logo2=|caption2=|leader=|deputy leader=|president=|vice president=|executive vice president=|associate vice president=|national executive vice president=|national associate vice president=|membership director=|political affairs director=|communications director=|programs director=|development director=|national council chair=|national council vice-chair=|national council secretary=|chairman=|co-chairman=|vice-chairman=|vice-chairwoman=|national chairman=|national co-chairman=|secretary2=|secretary general=Kae Calicdan|treasurer=Cleo Castillo|national secretary=|national treasurer=|regional vice-chair=|executive director=|political director=|finance director=|website director=|spokesperson=|field director=|honorary chair=|honorary president=|founded=Nobyembre 30, 1998<ref>https://www.thenation.com/article/archive/philippines-duterte-dictatorship-anakbayan/</ref>|merger of=|split from=|preceded by=|dissolved=|merged into=|succeeded by=|headquarters=|membership=Higit 20,000|ideology=[[Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Pilipinas)|Pambansang demokrasya]]|colours={{color box|Red}} {{color box|Gold}}|mother party=[[Bagong Alyansang Makabayan]]|state party=|international=|regional1_type=|regional1_name=|regional2_type=|regional2_name=|national=|newspaper=Tinig ng Kabataang Makabayan<ref>https://search.iisg.amsterdam/Record/1512098</ref>|magazine=|website=anakbayan.org|co-chairperson=|chairperson=Mhing Gomez|1st vicechairman=|2nd vicechairman=|vice-chairperson=Lance Alba|secretary-general=}} Ang '''Anakbayan''' (o '''AB<ref>{{Cite web|date=2012-03-02|title=ABOUT|url=https://anakbayansv.org/about/|access-date=2020-11-29|website=ANAKBAYAN SILICON VALLEY|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212103710/https://anakbayansv.org/about/|url-status=dead}}</ref>''') ay isang [[Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Pilipinas)|pambansang-demokratikong]] organisasyon na pinamumunuan ng kabataan sa Pilipinas. Ito ay isang komprehensibong grupo ng mga aktibista na nagtataguyod para sa mga trabaho, nakabubuhay na sahod, reporma sa lupa, edukasyon, mga serbisyong panlipunan, hustisya, at karapatang pantao.<ref name=":02">{{Cite web|date=2019-08-21|title=Women Youth Voices: Alex Danday believes in the voice of the youth|url=https://preen.ph/99647/women-youth-voices-alex-danday-believes-in-the-voice-of-the-youth|access-date=2020-11-29|website=Preen.ph|language=en-US|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212153158/https://preen.ph/99647/women-youth-voices-alex-danday-believes-in-the-voice-of-the-youth|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Umil|first=Anne Marxze|date=2017-01-15|title=Progressive youths to fight for ‘free public education at all levels’|url=https://www.bulatlat.com/2017/01/15/progressive-youths-fight-free-public-education-levels/|access-date=2020-11-29|website=Bulatlat|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208224042/https://www.bulatlat.com/2017/01/15/progressive-youths-fight-free-public-education-levels/|archive-date=2020-12-08|url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == === Kalagayan === Ang Anakbayan ay nakakuha ng inspirasyon mula sa rebolusyonaryong kilusan ng [[Katipunan]] at ang maimpluwensiyang organisasyong kabataan noong [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|batas militar]] na [[Kabataang Makabayan]].<ref>{{Cite web|url=https://manilatoday.net/what-millennials-should-know-about-the-kabataang-makabayan/|access-date=2020-11-29|website=manilatoday.net|title=Archive copy|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212133531/https://manilatoday.net/what-millennials-should-know-about-the-kabataang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> Ang [[Ikalawang Dakilang Kilusang Pagwawasto|mga isyu]] sa loob ng [[Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Pilipinas)|Kilusan para sa Pambansang Demokrasya]] noong dekada 90 na humantong sa pagnanais na bumuo ng isang komprehensibong samahan ng kabataan na tatalakay sa mga isyung panlipunan sa Pilipinas.<ref name=":12">{{Cite web|title=Anak Bayan USA|url=http://www.anakbayanusa.org/|access-date=2020-11-29|language=en-US|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129124057/http://www.anakbayanusa.org/|url-status=dead}}</ref> === Mga unang taon === Upang mabuo ang isang komprehensibong samahan ng kabataan ng Pambansa Demokratikong Kilusan, isang National Organizing Committee ang binuo ng mga kasapi ng [[Liga ng mga Pilipinong Mag-aaral|League of Filipino Student]] (LFS), pati na rin ang iba pang mga aktibista mula sa [[Unibersidad ng Pilipinas]], [[Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas]], at [[Pamantasan ng Silangan|University ng Silangan]]. Ang komite ay nagsagawa ng mga kumperensiya nito sa Del Pan Sports Complex, Tondo, Maynila na nagsimula noong Nobyembre 28, 1998 sa pamamagitan ng tulong ng pamayanan at ng League of Tondo Youth. Ang mga delegado ng kabataan ay nagmula sa iba't ibang rehiyon sa buong Pilipinas. Pormal na itinatag ang Anakbayan noong Nobyembre 30, bilang paggunita sa ika-135 kaarawan ni [[Andrés Bonifacio]], kapuwa tagapagtatag ng Katipunan, at ika-34 anibersaryo ng Kabataang Makabayan. Sa pagsasama ng League of Tondo Youth sa bagong itinatag na samahan, ang mga unang kasapi ng Anakbayan ay nagmula rin sa LFS, [[Student Christian Movement ng Pilipinas|Student Christian Movement of the Philippines]] (SCMP), [[Center para sa Nationalist Studies|Center for Nationalist Studies]], bukod sa marami pang progresibong organisasyon ng kabataan.<ref name=":23">{{Cite web|date=2015-11-29|title=Mula Tondo hanggang EDSA-Mendiola: Unang 3 taon ng Anakbayan (1998—2001)|url=https://natoreyes.wordpress.com/2015/11/29/mula-tondo-hanggang-edsa-mendiola-unang-3-taon-ng-anakbayan-1998-2001/|access-date=2020-11-29|website=like a rolling stone|language=en}}</ref> Ang Anakbayan ay nakilahok sa kilusan, na tinawag na Estrada Resign Youth Movement, upang patalsikin ang Pangulo ng Pilipinas na si [[Joseph Estrada|Joseph "Erap" Estrada]], na inilarawan siya bilang "kontra-kabataan", lalo na ang pagbawas sa badyet sa sektor ng edukasyon.<ref>{{Cite web|title=Grupo_com: OUST ERAP PRIMER|url=http://www.geocities.ws/grupo_com/ousteraprhea3.html|access-date=2020-11-29|website=www.geocities.ws}}</ref><ref name=":24">{{Cite web|date=2015-11-29|title=Mula Tondo hanggang EDSA-Mendiola: Unang 3 taon ng Anakbayan (1998—2001)|url=https://natoreyes.wordpress.com/2015/11/29/mula-tondo-hanggang-edsa-mendiola-unang-3-taon-ng-anakbayan-1998-2001/|access-date=2020-11-29|website=like a rolling stone|language=en}}</ref> Humantong ang kilusan sa [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|People Power II]], kung saan naging instrumento ang Anakbayan sa paglahok ng halos 200,000 kabataan laban kay Estrada. Pinasikat ng samahan ang panawagang, "Sobra nang pahirap, Patalsikin si Erap!" na dumagundong sa buong bansa.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Comprehensive view of the history of Anakbayan and main lessons (1998­2010) Draft for the 6th National Congress of Anakbayan, May 2011|url=http://www.anakbayannewyork.org/blog/wp-content/uploads/2017/02/comprehensiveviewofanakbayanshistoryandmainlessons.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209072414/http://www.anakbayannewyork.org/blog/wp-content/uploads/2017/02/comprehensiveviewofanakbayanshistoryandmainlessons.pdf|archive-date=December 9, 2020|access-date=November 30, 2020|website=}}</ref> === Pagkatapos ng EDSA II === Noong maagang pangangasiwa ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]], isang hakbanging kabataan na tinawag na Youth Movement for Justice at Makabuluhang Pagbabago, na binubuo ng Anakbayan, LFS, SCMP, [[College Editors 'Guild ng Pilipinas|College Editors 'Guild of the Philippines]], at [[Pambansang Unyon ng mga Mag-aaral ng Pilipinas|National Union of Student ng Pilipinas]] ang nagpulong sa tanggapan ng Anakbayan sa Padre Noval, [[Sampaloc, Maynila|Sampaloc]], [[Maynila]], upang talakayin ang mga planong pagsusulong ng interes ng kabataang Pilipino. Ang mga talakayan ay ginawa dahil sa pagkadismaya na dinala ng bagong administrasyon. Nang maglaon, ang mga pag-uusap na ito ay nagtapos sa pagbuo ng [[Kabataan Partylist|Anak ng Bayan Youth Party]] (Kabtaan Partylist) noong Hunyo 19, 2001, kasabay ng kaarawan ni [[José Rizal]].<ref name="abyp32">{{cite web|title=Anak ng Bayan Youth Party|url=http://members.tripod.com/anakngbayan_natl/www/history.html|accessdate=20 June 2020|website=webcache.googleusercontent.com|archive-date=23 Hunyo 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623065532/http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:iFliJ0jPB04J:members.tripod.com/anakngbayan_natl/www/history.html+&cd=2&hl=en&ct=clnk&gl=ph|url-status=dead}}</ref> Kumampanya din ang Anakbayan laban kay Pangulong Macapagal-Arroyo, na bumubuo sa Youth Dare o Youth Demanding Arroyo's Removal, isang malawak na alyansa na nangangampanya para sa pagpapatalsik sa pangulo.<ref>{{Citation|title=Demanding Change|date=2018|url=http://dx.doi.org/10.5040/9781350987081.ch-006|work=Making Revolution in Egypt|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-78673-304-7|access-date=2020-11-29}}</ref> == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> [[Kategorya:Aktibismo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] md3xnqo6cbg3m5e8nb4p64nu3u495he 0 297344 2231353 2223261 2026-10-04T09:24:56Z ~2026-53137-20 167119 /* Abril */ 2231353 wikitext text/x-wiki Ang '''1996 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong ''[[1996]]''. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Neptali Gonzales]] (hanggang Oktubre 10), [[Ernesto Maceda]] (simula Oktubre 10) * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Enero=== * [[Enero 22]] – Isang gunboat ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang nakipaglaban sa tatlong sasakyang-dagat ng [[Hukbong Dagat ng Tsina|Hukbong Dagat ng Tsina]] malapit sa [[Bahura ng Panganiban]] sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], na siyang unang marahas na komprontasyong militar na kinasasangkutan ng dalawang bansa at lalong nagdulot ng patuloy na krisis sa [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|diplomatikong]].<ref>—''[https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html "Tinatapakan ng Maynila ang mga itlog sa Tsina dahil sa pagbagsak ng barko"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202222055/https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html|date=Pebrero 2, 2023}}'' [[The Christian Science Monitor]]. 02-02-1996.<br />—''[https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes "Timeline: Mga Alitan sa Maritima ng Tsina (1895–2020)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727042932/https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes|date=Hulyo 27, 2022}}'' [[Konseho sa Ugnayang Panlabas]].<br />Lahat ay nakuha noong 01-31-2022.</ref> ===Pebrero=== * [[Pebrero 14]] – Sumiklab ang marahas na sagupaan sa pagitan ng mga sundalong Pilipino at [[Mga Vietnamese na taga-bangka]], habang tinatangka ng gobyerno ng Pilipinas na sapilitang pauwiin ang daan-daang Vietnamese na naghahanap ng asylum. * [[Pebrero 18]] – Ang siksikang barkong ''ML Gretchen I'', na naglalakbay mula sa [[Cebu]], ay tumaob at lumubog sa pasukan ng daungan ng [[Cadiz, Negros Occidental|Cadiz]], [[Negros Occidental]]; sa pagtatapos ng buwan, limampu't isang tao ang naiulat na namatay. Nangyayari ito kapag ang mga pasahero ay lumipat sa isang gilid upang maiwasan ang matataas na alon.<ref name=":0">{{Banggitin ang aklat|pamagat = 1997 INTERNATIONAL YEAR BOOK (Sumasaklaw sa Taon 1996)|publisher = COLLIER NEWFIELD, INC.|taon = 1997|lokasyon = New York, NY}}</ref><ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Marso 1, 1996 |title=Ferry of Disgrace |url=http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714020530/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |url-status=dead |archive-date=Hulyo 14, 2024 |work=[[Asiaweek]] |access-date=Hulyo 13, 2024}} * {{cite news |date=Pebrero 19, 1996 |title=Mga Maikling Balita sa Mundo: Halos 50 Pinaniniwalaang Patay Nang Lumubog ang Ferry ng Pilipinas |url=https://www.nytimes.com/1996/02/19/world/world-news-briefs-nearly-50-believed-dead-as-philippine-ferry-sinks.html |agency=[[Reuters]] |via=[[The New York Times]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref> ===Marso=== * [[Marso 18]] – [[Sunog sa Ozone Disco Club|Sinunog ang Ozone Disco]] sa [[Lungsod ng Quezon]], na ikinamatay ng 162 bisita kabilang ang mga mag-aaral na nagtapos sa kolehiyo at 95 iba pa ang nasugatan. Ang insidente ay opisyal na kinilala bilang ang pinakamalalang sunog sa kasaysayan ng Pilipinas, at kabilang sa 10 pinakamalalang sunog sa nightclub sa mundo.<ref name="Ryr96">{{Cite web|url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|title=Pagbabalik-tanaw: Pinakamalalaking balita noong 1996 nang unang mag-host ang PH ng APEC|last=Punzalan|first=Ronnie|date=Nobyembre 12, 2015|website=[[Rappler]]|access-date=Hunyo 4, 2018|archive-date=Mayo 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502214058/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|url-status=live}}</ref><ref>{{Banggitin ang web|url=https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|title=Trahedya ng sunog: Pagkamatay at pagkawasak sa Pilipinas|last=Mayuga|first=Jonathan|date=Marso 21, 2018|website=[[BusinessMirror]]|access-date=Setyembre 11, 2019|archive-date=Marso 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324230533/https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|url-status=live}}</ref><ref>''[https://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html "Hindi bababa sa 150 ang namatay sa sunog sa disco sa Maynila"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010172559/http://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html|date=Oktubre 10, 2017}}'' [[The New York Times]]. Marso 19, 1996. Nakuha noong Abril 25, 2021.</ref>{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} * [[Marso 24]] – Isang [[sakuna sa pagmimina ng Marcopper|sakuna sa pagmimina]] ang naganap sa islang probinsya ng [[Marinduque]] nang ang mga natitirang dumi ng minahan mula sa drainage ng Marcopper Mining Corporation ay tumagas sa ilog at natapon sa dagat.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} ===Hunyo=== * [[Hunyo 13]] – Si Retiradong P/Col. [[Rolando Abadilla]], [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|administrasyong Marcos]], ay pinaslang sa [[Lungsod ng Quezon]]. Inako ng Komunistang [[Alex Boncayao Brigade]] ang responsibilidad. Lima sa pitong akusado ay nahatulan noong 1999.<ref name="dRA">—''[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220404182820/https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5|date=Abril 4, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />—''[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220307162157/http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/|date=Marso 7, 2022}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>''[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171050/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/|petsa=Abril 5, 2023}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo 24]]–[[Hulyo 25|25]] – Bumuhos ang ulan at pagbaha kay [[Bagyong Gloria (1996)|Bagyong Gloria]] na ikinamatay ng halos 60 katao sa [[Luzon]] at [[Mindoro]] Islands.<ref name=":0" /> * [[Hulyo 31]] – Si [[Sarah Balabagan]], isang [[Manggagawang Pilipino sa Ibang Bansa|migrante]] na sinentensiyahan at ikinulong sa [[United Arab Emirates]] nang halos dalawang taon dahil sa pagpatay sa kanyang amo sa pagtatanggol sa sarili, ay pinalaya; Babalik siya sa bansa kinabukasan.<ref name="Ryr96" /><ref>Paglaya mula sa bilangguan at pagbabalik ni S. Balabagan sa Pilipinas:<br />—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4 "Pilipinas: Bumalik sa bahay ang isang Pilipina matapos mapalaya mula sa kulungan ng UAE"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP Archive]]. Agosto 1, 1996.<br />—''[https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/ "Bumalik ang Kasambahay, Nakaligtas sa Sentensyang Kamatayan. Pinatay ng 17-Taong-gulang ang Kanyang Arabong Amo Habang Tinatangkang Panggagahasa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP News]] sa pamamagitan ng [[The Spokesman-Review]]. Agosto 2, 1996.<br />—''[https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037 "Bumalik sa Bahay ang Isang Kasambahay sa Pilipinas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182907/https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037|date=Agosto 3, 2022}}'' Balita sa Migrasyon (Tomo 3, Blg. 9), [[Unibersidad ng California, Davis]]. Setyembre 1996.<br /><br />Tungkol kay S. Balabagan:<br />—''[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinyon) "The story of Sarah Balabagan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120082606/https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan|date=Enero 20, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. Set. 11, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 2, 2022.</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 1]] – Mabuhay, lumipat sa bago nitong orbital slot. Ang Mabuhay satellite, na dating pinangalanang [[Palapa satellite|Palapa B-2P]], ay nakuha ng [[Mabuhay Korporasyon ng Satelit|Mabuhay Korporasyon ng Satelit ng Pilipinas]] noong mas maagang petsa ngayong taon. Ang Mabuhay ay naging isa sa mga nilalang na pagmamay-ari ng isang Pilipinong entidad.<!---Ang Mabuhay ay naiiba sa Agila-2 o Mabuhay 1, na inilunsad noong nakaraang taon (1997) at ang unang Pilipinong satellite na inilunsad sa kalawakan---><ref>{{cite news|title=Mabuhay acquires Indon satellite;set new orbit|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|work=Manila Standard|date=Hulyo 25, 1996|access-date=Setyembre 20, 2016|archive-date=Abril 29, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429204851/https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nakuha ng Mabuhay ang Pasifik Satellite|url=http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|website=Telecompaper|access-date=Hunyo 30, 2014|date=Agosto 6, 1996|archive-date=Setyembre 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125527/http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Palapa B-2P|url=http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|website=Weebau Space Encyclopedia|access-date=Hunyo 30, 2014|archive-date=Pebrero 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222162650/http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|url-status=live}}</ref> * [[Agosto 10]] – Ang [[Sagay, Negros Occidental|Sagay]] ay nagiging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Negros Occidental]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8192''. ===Setyembre=== * [[Setyembre 2]] – [[1996 Pangwakas na Kasunduan sa Kapayapaan|Isang permanenteng kasunduan sa kapayapaan ang nilagdaan]] sa [[Palasyo ng Malacañang]] sa pagitan ng [[pamahalaan ng Pilipinas]] at ng [[Moro National Liberation Front]].<ref name="Ryr96" /><ref>''[https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement "Pangwakas na Kasunduan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221010153054/https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement |date=Oktubre 10, 2022 }}'' Matrix ng Kasunduan sa Kapayapaan, [[University of Notre Dame]]. 2015. Nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre 3]] – Pinawalang-sala ng hukuman si [[San Ildefonso, Bulacan]], alkalde Honorato Galvez kaugnay ng [[pagpatay]] kay Alvin Vinculado at pananakit sa kanyang kapatid.<ref>Mga Pagbanggit: * {{cite news |date=Enero 3, 1997 |title=Transcript — Walang komento si Alkalde Galvez sa hakbang ng DOJ |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpjan03.html |work=[[TV Patrol]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Enero 3, 1997 |title=Transcript — Walang imik si Galvez sa petisyon ng DOJ |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan03.html |work=[[The World Tonight (programa sa TV sa Pilipinas)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> ===Nobyembre=== * Ipinagbabawal ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pambansang pamahalaan]] kay [[José Ramos-Horta]] ng [[Indonesia]], isang pinuno ng [[Kalayaan ng Timor-Leste|Kalayaan ng Timor]] at nagwagi ng [[Nobel Peace Prize]], na makapasok sa bansa. Ito ang pangalawang pagkakataon na siya ay pinagbawalan simula noong 1994.<ref>{{cite news |date=Enero 8, 1997 |title=Transcript — Hindi Na Pumasok sa RP ang Nobel Laureate na si Ramos-Horta |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan08.html |work=[[The World Tonight (Philippine TV program)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Nobyembre 24]]–[[Nobyembre 25|25]] – [[APEC Pilipinas 1996|ika-8]] Ang [[Asia-Pacific Economic Cooperation]] (APEC) Summit ay ginanap sa [[Subic, Zambales]]; ang unang pagkakataon na nag-host ang bansa ng kaganapan.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} ===Disyembre=== * [[Disyembre 7]] – Ang [[Marikina]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8223'' na inaprubahan noong Nobyembre 6.<ref>{{Banggitin ang web|title=Ang Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|url=https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Lungsod ng Marikina - Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211131149/https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html |archive-date=Disyembre 11, 2021 }}</ref> * [[Disyembre 10]] – Tinanggihan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isang petisyon mula sa [[Komisyon ng Pangulo para sa Mabuting Pamahalaan]] na panatilihin ang limang indibidwal na itinalaga sa 15-miyembrong lupon ng mga direktor ng [[San Miguel Corporation]], na nagpapahintulot sa dating kroni ni Marcos na si [[Danding Cojuangco]] na mabawi ang kanyang mga bahagi, kabilang ang kumpanya, na kinuha ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] pagkatapos ng [[Rebolusyong People Power|ang pagpapatalsik kay Pangulong Ferdinand Marcos noong 1986]].<ref>{{cite news |date=Disyembre 10, 1996 |title=Transcript — Pinayagan siya ng Korte Suprema na mabawi ang SMC |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec10.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Disyembre 13]] – Inaresto ng pulisya si Arnold Salazar, umano'y pinuno ng [[Alex Boncayao Brigade]], sa isang drug bust sa [[Cubao, Quezon City]]. Si Salazar ay pinaghihinalaang pumatay kay Rey dela Cruz, kapitan ng barangay ng [[Quiapo, Maynila]], at sa dating koronel ng pulisya na si Reynaldo Dino noong 1990.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Disyembre 13, 1996 |title=Transcript — Natumba ang ulo / Jueteng |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/tvpdec13.html |work=TV Patrol; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Disyembre 13, 1996 |title=Transcript — Ipapasa ang Senado / Inaresto ang ABB |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec13.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Disyembre 20]]: ** Ang Korte Suprema, na kumikilos batay sa isang petisyong inihain ni senador [[Miriam Santiago]], ay naglabas ng [[temporary restraining order]] sa PIRMA, na nagsususpinde sa signature campaign para sa susog sa konstitusyon at pag-aalis ng mga limitasyon sa termino ng mga halal na opisyal.<ref>Mga Pagsipi: * {{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Pinigil ng Korte Suprema |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/tvpdec20.html |work=TV Patrol; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}} * {{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Dumanas ng balakid dahil sa TRO |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec20.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> ** Humigit-kumulang 300 empleyado mula sa [[Germany|Aleman]] na kumpanyang [[Telefunken]] Microelectronics, sa pangunguna ng kaliwang lider ng mga manggagawa na si [[Filemon Lagman]], ang pumasok nang walang ingat sa establisyimento ng [[Kagawaran ng Paggawa at Empleo]] at kinuha ang [[Kalihim ng Paggawa at Employment (Philippines)|tanggapan ng kalihim]] upang hilingin ang paglutas ng kanilang isang taong hindi pagkakaunawaan sa kanilang employer at ang kanilang pagbabalik sa trabaho,<ref name="twt1220">{{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Pagtaas ng sahod / Pagkuha ng DOLE? |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec20.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref><ref>{{cite news |date=Disyembre 24, 1996 |title=Transcript — Mga kakaibang manggagawa |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec24.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> na sumasakop dito nang halos isang linggo.<ref>{{cite news |date=Disyembre 26, 1996 |title=Transcript — Mga manggagawa sa Telefunken |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec26.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> * [[Disyembre 30]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang apat na panukalang batas, kabilang ang huling yugto ng ''Batas sa Istandardisasyon ng Salary'', ang pagtaas ng mga alokasyon ng internal revenue para sa mga lokal na yunit ng pamahalaan, ang pagpapalawak ng [[Hukuman ng Pag-aapela]], at ang pagpapalawig ng ''Alien Social Integration Act'' sa loob ng isang taon.<ref>{{cite news |date=Disyembre 30, 1996 |title=Transcript — Emergency meet / Mga panukalang batas na nilagdaan |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec30.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> ==Telebisyon== ===Pangunahing Palabas=== {| class="wikitable" ! Petsa ! Palabas |- | Pebrero 12 | ''TV Patrol General Santos'' sa ABS-CBN TV-3 General Santos |- | Pebrero 18 | ''Sunday's Big Showdown'' sa IBC 13 |- | rowspan="4" | Pebrero 19 | ''Cool Detective'' sa IBC 13 |- |''Monday's Movie Magic'' sa IBC 13 |- |''[[The Equalizer (serye sa TV noong 1985)|The Equalizer]]'' sa IBC 13 |- |''Mainit na Bagay'' sa IBC 13 |- |Pebrero 20 |''MVTV'' sa IBC 13 |- | rowspan="6" |Pebrero 21 |''[[The Mobile Cop Jiban|Jiban]]'' sa IBC 13 |- |''[[YuYu Hakusho|Ghost Fighter]]'' sa IBC 13 |- |''[[Amazing Stories (seryeng pantelebisyon noong 1985)|Amazing Stories]]'' sa IBC 13 |- |''[[The Naked Truth (seryeng pantelebisyon)|The Naked Truth]]'' sa IBC 13 |- |''[[The Single Guy]]'' sa IBC 13 |- |''Cinema Scoop'' sa IBC 13 |- | rowspan="3" | Pebrero 22 | ''Premier Night Telecine'' sa IBC 13 |- |''[[Party of Five]]'' sa IBC 13 |- | ''Pillow Talk'' sa IBC 13 |- |Pebrero 23 |''Rated E'' sa IBC 13 |- | Marso 4 | ''[[Blow by Blow (programang boksing sa Pilipinas)|Blow by Blow]]'' sa IBC 13 |- | Marso 11 | ''[[Marimar]]'' sa RPN 9 |- | rowspan="3" | Marso 12 | ''[[The Neverending Story (seryeng pantelebisyon)|The Neverending Story]]'' sa RPN 9 |- |''[[Kung Fu: The Legend Continues]]'' sa RPN 9 |- | ''[[Chicago Hope]]'' sa RPN 9 |- |rowspan=3 | Marso 13 | ''[[Friends]]'' sa ABC 5 |- | ''[[Extreme (seryeng pantelebisyon noong 1995)|Extreme]]'' sa ABC 5 |- | ''[[Something Wilder]]'' sa ABC 5 |- |rowspan=1 | Marso 21 | ''[[seaQuest DSV|SeaQuest 2032]]'' sa RPN 9 |- | Abril 7 | ''Sunday Night Specials'' sa ABC 5 |- | Abril 8 | ''[[Lyra (seryeng pantelebisyon)|Lyra]]'' sa GMA 7 |- | Abril 12 | ''Friday Box Office'' sa ABC 5 |- | Abril 13 | ''Saturday Night Blockbusters'' sa ABC 5 |- |rowspan=3 | Abril 15 | ''[[Tierra Sangre]]'' sa PTV 4 |- | ''[[Mukha ng Buhay]]'' sa PTV 4 |- | ''[[The Kris Aquino Show|Kris]]'' sa PTV 4 |- | Abril 27 | ''[[Creepy Crawlers (serye sa TV)|Creepy Crawlers]]'' sa ABC 5 |- | Abril 28 | ''[[Familia Zaragoza]]'' sa ABS-CBN 2 |- | rowspan="2" | Mayo 1 | ''[[The World Tonight]]'' sa Sarimanok News Network |- | ''Sarimanok Network News'' sa Sarimanok News Network |- | Mayo 4 | ''[[The World Tonight]]'' (Edisyon sa Weekend) sa Sarimanok News Network |- | Mayo 5 | ''Partners Mel and Jay'' sa GMA 7 |- | Mayo 6 | ''D.A.T.S.'' sa GMA 7 |- | Mayo 9 |''[[Usapang Business]]'' sa ABS-CBN 2 |- | rowspan="2" | Mayo 12 | ''Super Games'' sa GMA 7 |- | ''Eezy Dancing'' sa ABC 5 |- | Mayo 13 | ''Good Evening Please'' sa ABC 5 |- | Mayo 18 | ''Wild About Wheels'' sa ABC 5<ref>{{cite web|title='Wild About Wheels' mapapanood na ngayon sa TV |url=https://news.google.com.ph/newspapers?id=l5kVAAAAIBAJ&sjid=ggsEAAAAIBAJ&pg=6665%2C2700726|publisher=Manila Standard|access-date=Marso 8, 2020|date=Mayo 17, 1996}}</ref> |- | Mayo 24 | ''XYZ: Young Women's TV'' sa PTV 4<ref>Dipasupil, E. G. (Ed.). "Ang kapatiran sa TV." Manila Standard (Mayo 24, 1996), X(101), p. 31. Nakuha noong Mayo 7, 2018.</ref> |- | Mayo 25 | ''[[Wow Mali]]'' sa ABC 5 |- | Mayo 26 | ''Love Bytes'' sa ABC 5 |- | Mayo 31 | ''[[Super Laff-In]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Hunyo 1 | ''The Weekend News'' sa ABS-CBN 2 at Sarimanok News Network |- | Hunyo 3 | ''Alas Singko Y Medya'' sa ABS-CBN 2 |- | Hunyo 15 | ''[[Gimik]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Hulyo 1 | ''TV Patrol Naga'' sa ABS-CBN TV-11 Naga |- |rowspan=2| Hulyo 8 | ''[[Dateline Philippines]]'' sa Sarimanok News Channel |- | ''[[Balitang K]]'' sa [[ABS-CBN|ABS-CBN 2]] |- |rowspan=2| Hulyo 22 | ''[[María Mercedes (telenovela)|María Mercedes]]'' sa ABS-CBN 2 |- | ''[[South of Sunset]]'' sa ABC 5 |- | Agosto 3 | ''[[Central Park West (serye sa TV)|Central Park West]]'' sa RPN 9 |- | Agosto 8 | ''[[Babylon 5]]'' sa RPN 9 |- | Agosto 11 | ''[[Space: Above and Beyond]]'' sa RPN 9 |- | rowspan="6" | Agosto 12 | ''[[The Kris Aquino Show|Kris]]'' sa GMA 7 |- | ''Maja the Bee'' sa GMA 7 |- | ''ETChing: Entertainment Today with Lyn Ching'' sa GMA 7 |- | ''[[Mia Gracia]]'' sa GMA 7 |- |''[[Tierra Sangre]]'' sa RPN 9 |- |''[[Mukha ng Buhay]]'' on RPN 9 |- | rowspan="2" | Agosto 26 | ''[[Canción de amor|Cancion de Amor]]'' sa RPN 9 |- | ''[[Acapulco, cuerpo y alma|Acapulco, Cuerpo y Alma]]'' sa RPN 9 |- | rowspan="3" |Setyembre 2 | ''[[Anime Himitsu no Hanazono|Mary and the Secret Garden]]'' sa ABS-CBN 2 |- | ''[[Ilusiones]]'' sa ABS-CBN 2 |- | ''The Quantum Channel'' sa ABS-CBN 2 |- |Setyembre 10 | ''1896'' sa ABC 5<ref>{{cite news |date=Setyembre 3, 1996 |title=Pagsusulit sa Kasaysayan sa ABC |url=https://books.google.com/books?id=WpQVAAAAIBAJ&pg=PA26 |access-date=Hunyo 10, 2024 |work=[[Manila Standard]] |publisher=Kamahalan Publishing Corporation |page=26B}}</ref> |- | Oktubre 7 | ''TV Patrol Dagupan'' sa ABS-CBN TV-32 Dagupan |- | Oktubre 11 | ''[[Mighty Morphin Alien Rangers]]'' sa ABS-CBN 2 |- | rowspan="2" | Oktubre 14 | ''[[Simplemente María (1989 TV series)|Simplemente Maria]]'' sa RPN 9 |- | ''News 23'' sa Studio 23 |- | Oktubre 21 | ''[[María la del Barrio|Maria la del Barrio]]'' sa RPN 9 |- | Nobyembre 9 | ''[[Ora Engkantada]]'' sa RPN 9 |- | Nobyembre 10 | ''[[Anna Karenina (1996 TV series)|Anna Karenina]]'' on GMA 7 |- | rowspan="3" | Nobyembre 11 | ''[[Agujetas de color de rosa|Agujetas de Color de Rosa]]'' sa GMA 7 |- |''[[Ms. D]]'' sa GMA 7 |- | ''[[Flames|Mga Apoy]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Nobyembre 18 | ''[[Today with Kris Aquino]]'' sa ABS-CBN 2 |- | Nobyembre 28 | ''Public Life with Randy David'' sa GMA 7 |- | Disyembre 9 | ''[[GoBingo]]'' sa GMA 7 |} ==Palakasan== * [[Mayo 26]] – Tinalo ng [[Philippine Basketball Association|Mga Maggagatas ng Alaska]] ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]], 93-92 sa overtime upang manalo sa [[1996 PBA All-Filipino Cup finals]]. * [[Hulyo 19]]–[[Agosto 4]] – Kalahok ang Pilipinas sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996]] sa [[Atlanta]], Georgia, Estados Unidos at nasa ika-61 pwesto. Natanggap ng atletang si [[Mansueto Velasco]] ang kanyang medalyang pilak at pumangalawa sa [[boksing]].<ref name="Ryr96" />{{Verify source|date=Hunyo 2018}} * [[Setyembre 10]] – Nanalo ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Milkmen]] laban sa [[Philippine Basketball Association|Mga Masters ng Zoom ng Formula Shell]], at nakuha ang kanilang pangalawang kampeonato para sa season.<ref>[https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105%2C1638364 Nanalo ang Alaska ng korona sa PBA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171143/https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105,1638364 |date=Abril 5, 2023 }}, Jimbo Gulle, Manila Standard, Setyembre 11, 1996</ref> * [[Disyembre 17]] – Nanalo ang [[Philippine Basketball Association|Mga Maggagatas ng Alaska]] sa inaasam na grandslam,<ref name="Ryr96" /> na nagwagi sa serye laban sa [[Ginebra San Miguel]], 4-1.{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}} ==Konsiyerto== * [[Disyembre 8]]–[[Disyembre 10|10]] – [[Michael Jackson]] HIStory World Tour: Asiaworld City, ay ginanap sa [[Parañaque]]<ref>{{Banggitin ang web |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |title=Si Michael Jackson ay nasa Maynila noong '96 |date=Hunyo 26, 2009 |website=ABS-CBN News |access-date=Marso 16, 2022 |archive-date=Abril 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405171144/https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |url-status=dead }}</ref> ==Kapanganakan== ====Enero==== * [[Enero 3]] – Calvin Oftana, basketball player * [[Enero 6]] – [[Elisse Joson]], actress and model * [[Enero 9]] – Robb Guinto, model, actress, and social media influencer * [[Enero 10]] – Joshua Pacio, mixed martial artist at kasalukuyang MMA World Champion * [[Enero 15]] – Julian Estrada, aktor * [[Enero 17]] – Carl "Paps Chui" Chuidian, food vlogger * [[Enero 21]] – Hannah Arnold, beauty queen * [[Enero 22]] – [[Khalil Ramos]], actor and singer ====Pebrero==== * [[Pebrero 15]] – Skusta Clee, rapper, miyembro ng Ex Battalion * [[Pebrero 18]] – Elle Villanueva, actress and model * [[Pebrero 23]] – Mark Alcala, politiko, basketbolista * [[Pebrero 27]]; ** Eris Aragoza, mang-aawit, punong abala ** Jiad Arroyo, indi aktor, modelo ====Marso==== * [[Marso 16]] - Kaila Estrada, aktres * [[Marso 26]] – [[Kathryn Bernardo]], aktres ====Abril==== * [[Abril 2]] – Kib Montalbo, manlalaro ng basketbol * [[Abril 3]] – DJ Loonyo, disc jockey * [[Abril 12]] – Charlie Dizon, aktres * [[Abril 16]] – [[Vitto Marquez]], mananayaw at aktor * [[Abril 20]] – [[Miggy Tolentino]], aktor at kontestant ng That's My Bae * [[Abril 26]] – Dempsey Reyes, mamamahayag (''[[Philippine Daily Inquirer]]'') (namatay noong 2026) ====Mayo==== * [[Mayo 6]] – Maria Luisa Varela, beauty queen * [[Mayo 8]] – Trina Candaza, content creator * [[Mayo 10]] – [[Anjo Damiles]], aktor * [[Mayo 13]] – [[Bruno Gabriel]], aktor, punong-abala * [[Mayo 14]] – Jessica Villarubin * [[Mayo 21]] – [[Jay Arcilla]], aktor * [[Mayo 22]] – [[Andrei King]], modelo * [[Mayo 28]] – [[Maru Delgado]], mananayaw ====Hunyo==== * [[Hunyo 1]]; ** Dawn Macandili, volleyball player ** [[Nikki Co]], aktor at mananayaw * [[Hunyo 2]] – [[Morissette]], aktres at mang-aawit * [[Hunyo 3]] – Prince de Guzman, cosplayer at bloger * [[Hunyo 9]] – Marvelous Alejo, aktres at mang-aawit * [[Hunyo 18]] – Jupheter Franco, modelo * [[Hunyo 24]] – Jan Echavarria, mang -aawit * [[Hunyo 30]] – Sarina Bolden, footballer ** [[Ali Asistio]], Indie aktor at punong-abala ====Hulyo==== * [[Hulyo 4]] – [[Gab Bayan]], Politiko, mananayaw, aktor at modelo * [[Hulyo 20]] – [[Sue Ramirez]], aktres * [[Hulyo 22]] – [[Jane Oineza]], aktres * [[Hulyo 23]] – Viy Cortez, vlogger * [[Hulyo 28]] – [[Yasser Marta]], aktor ====Agosto==== * [[Agosto 2]] – Benz Sangalang, indie aktor * [[Agosto 9]] – [[Sanya Lopez]], aktres * [[Agosto 13]] – [[Thea Tolentino]], aktres * [[Agosto 15]]: ** [[Analyn Barro]], aktres ** [[Chienna Filomeno]], aktres ** Flow G, rapper * [[Agosto 17]] – [[Ella Cruz]], aktres * [[Agosto 26]] – [[Faye Lorenzo]], aktres * [[Agosto 30]]; **Ryan Boyce, modelo **Kenneth Cruz, modelo ====Setyembre==== * [[Setyembre 4]] – Sisi Rondina, volleyball player * [[Setyembre 6]] – [[Royce Cabrera]], aktor * [[Setyembre 8]] – [[Krystal Reyes]], aktres at bloger * [[Setyembre 13]] – CJ Navato, aktor * [[Setyembre 15]] – [[Jachin Manere]], modelo * [[Setyembre 20]] – Drei Arias, modelo * [[Setyembre 24]] – [[Jovani Manansala]], aktor * [[Setyembre 27]] - Remedy Rule, manlalangoy ====Oktubre==== * [[Oktubre 17]] – [[Karen Reyes]], aktres at mananayaw * [[Oktubre 24]] – Bernald Vaflor, modelo * [[Oktubre 26]] – [[Ronnie Alonte]], aktor at mananayaw ====Nobyembre==== * [[Nobyembre 4]] – [[Michael Christian Martinez]], figure skater * [[Nobyembre 7]] – Luke Gebbie, swimmer * [[Nobyembre 11]] – Mimiyuuuh, vlogger * [[Nobyembre 14]] – [[Rabiya Mateo]], aktres, modelo at beauty pageant titleholder * [[Nobyembre 28]] – Tom Doromal, actor and dancer ====Disyembre==== * [[Disyembre 7]] – Kamille Filoteo, Aktres at mananayaw * [[Disyembre 13]] – Jenelyn Olsim, mixed martial artist * [[Disyembre 17]] – Thirdy Ravena, basketball player * [[Disyembre 11]] – Kelley Day, modelo at mananayaw * [[Disyembre 22]]: ** [[Makisig Morales]], aktor ** Joao Constancia, aktor at miyembro ng BoybandPH ** Christian Mae Sajulan, guro at social media influencer * [[Disyembre 25]] – [[Ivana Alawi]], aktres at bloger ==Kamatayan== * [[Enero 7]] – [[Bienvenido Santos]], Pilipino-Amerikanong manunulat ng kathang-isip, tula, at di-kathang-isip. (ipinanganak noong 1911) * [[Marso 17]] – [[Rey Cuenco]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1960) * [[Mayo 24]] – Joseph Cipcon, Bokalista ng Banda (Pryzm) (ipinanganak noong 1961) * [[Hunyo 2]] – [[Ishmael Bernal]], direktor ng pelikula, entablado at telebisyon, aktor at screenwriter ng Pilipino (ipinanganak noong 1938) * [[Hunyo 13]] – Rolando Abadilla, [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|rehimeng Marcos]]<ref name="dRA" /> (ipinanganak noong 1942) * [[Agosto 11]] – [[Ambrosio Padilla]], manlalaro ng basketball at senador (ipinanganak noong 1910) * [[Setyembre 18]] – [[Tomás Cloma]], abogado at negosyante (ipinanganak 1904) * [[Oktubre 17]] – Richie Fernando, S.J., [[Mga Pilipino|Pilipino]] [[Heswita]] [[kleriko]] at [[misyonero]] (ipinanganak noong 1970) * [[Oktubre 28]] – [[Irene R. Cortes]], Pilipinong hukom (ipinanganak noong 1921) * [[Nobyembre 2]] – [[Arnie Tuadles]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1956) * [[Nobyembre 27]] – [[Balot (artista)|Balot]], komedyante, aktor sa pelikula, telebisyon at entablado (ipinanganak noong 1926) == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|1996}} [[Kategorya:1996 sa Pilipinas]] ojx228u43lxo86enbiwwvmm470b2fsz 0 297421 2231317 2225005 2026-10-04T08:36:56Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231317 wikitext text/x-wiki '''1995 sa Pilipinas''' detalyado ang mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong 1995. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] (hanggang Hunyo 9) [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] (simula Hulyo 24) ==Kaganapan== ===Enero=== * Enero 3 – Isang overloaded na pampasaherong bus ang bumagsak sa isang bangin sa [[Echague]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 31 at ikinasugat ng 36.<ref>[https://www.upi.com/Archives/1995/01/03/Philippine-bus-crash-kills-31/9680789109200/ "Philippine bus crash kills 31"] [[UPI]]. Nakuha noong Abril 19, 2021.</ref> * Enero 6 – Natuklasan ng pulisya ang tatawaging ''[[Proyektong Bojinka]]'' kasunod ng isang maliit na sunog sa isang gusali ng apartment sa [[Malate, Maynila]]. Ang nabigong plano ng mga militanteng Islamiko, na kalaunan ay naiulat na iniugnay sa [[Al-Qaeda]], ay nagplano na patayin si [[Pope John Paul II]] sa bansa at bombahin ang mga eroplano ng U.S. sa huling bahagi ng buwang iyon.<ref name="PV95" /><ref name="plotMLA">—[https://www.nytimes.com/1995/01/14/world/manila-reports-plot-by-muslims-to-kill-the-pope.html "Maynila Reports Plot by Muslims To Dead the Pope"] ''[[The New York Times]]''. Enero 14, 1995. —[https://www.rappler.com/newsbreak/80492-pope-john-paul-assassination-plot/ "Plano para patayin ang isang papa: 'Himala' ang nagligtas kay John Paul II sa Maynila"] ''[[Rappler]]''. Enero 13, 2015.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> <ref>—[https://www.smh.com.au/world/al-qaeda-planned-to-assassinate-pope-report-20021111-gdft79.html "Plano ng Al-Qaeda na patayin ang Papa: ulat"] [[Deutsche Presse-Agentur|DPA]] via ''[[The Sydney Morning Herald]]''. Nobyembre 11, 2002.<br />—"[https://www.cbsnews.com/htdocs/embassy_bombings/philippines_right.html Pilipinas]" [[CBS News]]. n.d.<br />'Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.<br /><br /> —[https://www.nytimes.com/1995/02/12/nyregion/broad-terror-campaign-is-foiled-by-fire-in-kitchen-officials-say.html "Ang Malawakang Kampanya ng Terorismo ay Nabigo ng Sunog sa Kusina, Sabi ng mga Opisyal"] ''[[The New York Times]]''. Pebrero 12, 1995.<br /> —[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/magazine/2001/12/30/bust-and-boom/1109903e-3762-4b78-90a6-d191efd39920/ "Bust and Boom"] ''[[The Washington Post]]''. Disyembre 30, 2001.<br /> —"[https://www.csmonitor.com/2002/0214/p07s01-woap.html Natuklasan ng pulisya ng Pilipinas na ang 1995 ay humantong sa pakana noong Setyembre 11]" ''[[The Christian Science Monitor]]''. Pebrero 14, 2002<br /> —[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Isiniwalat ang Plano ng Terorismo sa Plot ni Bojinka, sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}} VOI - Panahon ng Pagbabalita. Enero 6, 2022.<br />Nabanggit din ang pangyayari sa mga sumusunod na sanggunian:<br />—[https://1997-2001.state.gov/publications/statemag/statemag_nov98/featur3a.html "Mga Insidente ng Terorista Laban sa mga Mamamayan ng Estados Unidos"] [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] Mga Arkibos. Nob. 1998.<br /> —''[https://govinfo.library.unt.edu/911/report/911Report_Exec.htm Ang Ulat ng Komisyon noong 9/11: Pangwakas na Ulat ng Pambansang Komisyon sa mga Pag-atake ng mga Teroristang Amerikano]'' [[Komisyon noong 9/11|Pambansang Komisyon sa mga Pag-atake ng mga Teroristang Amerikano]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 28, 2022.<br /><br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pagbomba sa Eroplano"] ''[[Los Angeles Times]]''. Mayo 30, 1995. Nakuha noong Hunyo 29, 2022.</ref> Si [[Abdul Hakim Murad (militante)|Abdul Hakim Murad]] ay inaresto habang si [[Ramzi Yousef]] ay tumatakas. Si Murad ay ipapadala kalaunan sa [[Estados Unidos]].<ref name="tlMSa">"Kronolohiya ng mga pag-aresto" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 31, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="tlWPs">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/06/05/retracing-the-steps-of-a-terror-suspect/8d0c4e23-19e4-4dc5-80f0-f002029d2d9f/ "Pagbabalik-tanaw sa mga hakbang ng isang suspek sa terorismo"] ''[[The Washington Post]]''. Hunyo 5, 1995. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> * Enero 10–15 – [[Pandaigdigang Araw ng Kabataan 1995]]. * Enero 12–16 – [[Listahan ng mga pagbisitang pastoral ni Papa Juan Pablo II|Ikalawang pagbisitang pastoral at pang-estado]] ni [[Papa Juan Pablo II]] sa bansa, kasabay ng [[World Youth Day 1995|ika-10 World Youth Day]] (WYD) at ikaapat na sentenaryo ng [[Arkidiyosesis ng Maynila]] at mga Diyosesis ng [[Arkidiyosesis ng Cebu|Cebu]], [[Arkidiyosesis ng Caceres|Caceres]] at [[Arkidiyosesis ng Nueva Segovia|Nueva Segovia]]. Noong Enero 15, ang Misa na kanyang pinamunuan sa [[Luneta]], na siyang nagtatapos ng WYD, ay umakit ng tinatayang 4-milyong tao, ang pinakamalaking pagtitipon sa naturang Misa ng Papa noong panahong iyon.<ref name="PV95">[https://filipiknow.net/facts-about-papal-visits-to-the-philippines/ "9 Nakakagulat na Katotohanan Tungkol sa mga Pagbisita ng Papa sa Pilipinas"] ''FilipiKnow''. Nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref name="plotMLA" /><ref name="tlWPs" /><ref name="MSyr95">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (1995, Disyembre 30)] "1995: Taon ng mga panalangin, luha at pag-asa." ''[[Manila Standard]]'', pp. 12–13. Kinuha noong Oktubre 1, 2021.</ref><ref>—[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1993/07/15/pope-john-paul-ii-to-visit-the-philippines-in-1995&post_id=43675 "Bibisita si Papa Juan Pablo II sa Pilipinas noong 1995"] [[UCA News]]. Hulyo 14, 1993. —[https://www.nytimes.com/1995/01/16/world/up-to-4-million-turn-out-for-pope-s-mass-in-manila.html "Hanggang 4 na Milyong Dumalo sa Misa ng Papa sa Maynila"] ''[[The New York Times]]''. Enero 16, 1995.<br /> —[http://www.totus2us.co.uk/universal/the-philippines/st-jpii-pilgrim-visit-1995-wyd-manila/ "Ika-2 Pagbisitang Apostoliko ni JPII sa Pilipinas"] ''Totus Tuus–Totus2us''. 1995.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref>Impormasyon tungkol sa mga nakaraang pagbisita ni Papa Juan Pablo II:<br /> —[https://globalnation.inquirer.net/102782/pope-john-paul-iis-visits-to-ph/ "Mga pagbisita ni Papa Juan Pablo II sa Pilipinas"] [[Inquirer.net]]. Abril 26, 2014.<br /><br /> Impormasyon tungkol sa lahat ng opisyal na pagbisita:<br /> —[https://globalnation.inquirer.net/108605/in-the-know-3-papal-visits-in-span-of-25-years/ "Nalalaman: 3 pagbisita ng papa sa loob ng 25 taon"] Inquirer.net. Hulyo 30, 2014.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/life/travel/looking-back-at-the-three-catholic-popes-who-have-visited-the-philippines-a00203-20180330 "Pagbabalik-tanaw sa Tatlong Katolikong Papa na Bumisita sa Pilipinas"] ''[[Esquire (magazine)|Esquire Magazine (Philippines)]]''. Marso 30, 2018.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]'' na sumasaklaw sa iba't ibang mga itineraryo at aktibidad sa 5-araw na pagbisita ni Pope John Paul II, kabilang ang:<br /> —Enero 11: Mga kaganapan isang araw bago ang kanyang pagdating. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950110&printsec=frontpage&hl=en 01-12-1995], p. 3)<br /> —Enero 12: Ang kanyang pagdating. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950113&printsec=frontpage&hl=en 01-13-1995], pp. 2–3, 7)<br /> —Enero 13: Misa sa [[Unibersidad ng Santo Tomas|UST]]. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950114&printsec=frontpage&hl=en 01-14-1995], pp. 2–3, 28)<br /> —Enero 14: Misa sa [[Philippine International Convention Center|PICC]] complex. (01–15–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /> —Enero 15: Pangwakas na Misa publiko sa [[Luneta]], pagtatapos ng Pandaigdigang Araw ng mga Kabataan. (01–16–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /> —Enero 16: Ang kanyang pag-alis. (01–17–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /><br />Lahat ay Nakuha noong Hulyo 16, 2022.</ref> * Enero 13 – Isang sagupaan sa pagitan ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] at humigit-kumulang 120 miyembro ng [[Abu Sayyaf]] Group (ASG) sa [[Basilan]] ang nagresulta sa pagkamatay ng 42 ekstremista at 7 mula sa mga tropa ng gobyerno; nabunyag ang pag-iral ng teroristang grupo sa unang pagkakataon simula nang itatag ito. Si [[Cirilito Sobejana]], na namuno sa pangkat, ay ginawaran ng [[https://en.wikipedia.org/wiki/Armed_Forces_of_the_Philippines_Medal_of_Valor#:~:text=Medalya%20ng%20Kagitingan]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] noong 1996.<ref>—[https://apnews.com/article/3003cca05b1688460e5e7c7f2b14ca4a "Dalawang Sundalo ang Namatay, Walo ang Sugatan sa Sagupaan sa mga Muslim na Ekstremista"] [[Associated Press|AP]]. Enero 13, 1995. —[https://www.pna.gov.ph/articles/1129499 "Ginugunita ni Sobejana ang labanan laban sa ASG na nagbigay sa kanya ng Medalya ng Kagitingan"] [[Philippine News Agency]]. Pebrero 4, 2021.<br /> —[https://www.pna.gov.ph/articles/1148672 "Madamdaming pagbisita ni Sobejana sa Basilan bago magretiro"] Philippine News Agency. Hulyo 29, 2021.<br /> —[https://pia.gov.ph/press-releases/2021/07/30/afp-chief-revisits-famed-battleground-in-basilan-honors-comrades "Binalik ng Hepe ng AFP ang sikat na larangan ng digmaan sa Basilan, pinarangalan ang mga kasama"] [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] sa pamamagitan ng [[Philippine Information Agency]]. Hulyo 30, 2021.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * Enero 21 – Ang [[Pasig]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7829''. ===Pebrero=== * Unang bahagi ng Pebrero – Natuklasan ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang mga barko at istrukturang itinatayo, lahat ng mga [[Tsino|Mga Tsino]], sa [[Mischief Reef]] (''Panganiban Reef'') sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] ([[Kalayaan Island Group]]), [[Dagat Timog Tsina]] sa labas ng [[Palawan]]; Ang ganitong pag-okupa mula noong nakaraang taon ay nagiging sanhi ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang Gobyerno]] na magsagawa ng mga legal na aksyong diplomatiko laban sa [[Tsina]] at karagdagang tensyon sa pagitan ng [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|dalawang bansa]], lalo na sa Mayo kapag hinaharangan ng dalawang barkong Tsino ang barko ng [[Kagawaran ng Tanggulang Bansa|Kagawaran ng Pambansang Depensa]] na nagtatangkang lumapit sa lugar.<ref>''"#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[[Philstar.com]]'': (1995) [https://www.philstar.com/headlines/2016/03/05/1560075/journeyto30-reefs-mischief/ "Mga bahura ng kalokohan"] Marso 5, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref><ref> —[https://www.nytimes.com/1995/02/19/world/manila-sees-china-threat-on-coral-reef.html "Nakikita ng Maynila ang Banta ng Tsina sa Coral Reef"] ''[[The New York Times]]''. Pebrero 19, 1995.<br /> —[https://www.hsdl.org/?view&did=451792 "Mga Implikasyon para sa Pilipinas, Tsina, at Estados Unidos"] (PDF) [[United States Army War College]] 1996.<br />—[https://amti.csis.org/mischief-reef/ "Mischief Reef"] Asian Maritime Transparency Initiative.<br />—''[https://globalnation.inquirer.net/118415/chinas-mischief-expansion-reclamation/ "Kalokohan ng Tsina: Pagpapalawak, reklamasyon"]'' [[Inquirer.net]]. Hulyo 2, 2015.<br />—(Video) [https://m.youtube.com/watch?v=C-44W74te7E "Mga Isla ng Spratly: 'Insidente' ng Tsina/Pilipinas"] [[Associated Press|AP Archive]] (sa pamamagitan ng [[YouTube]]).<br /><br />Lahat ay nakuha noong Enero 31, 2022.</ref> * Pebrero 4 – Ang [[Makati]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7854''. ===Marso=== * Marso 8 – Sumuko sa mga awtoridad ang dating distrito ng kongreso ng Antique na si [[Regular Batasang Pambansa|manunsiyo]] Arturo Pacificador, na sangkot sa masaker noong 1984 sa [[Sibalom]] at sa pagpatay noong 1986 sa dating Gobernador ng Antique na si [[Evelio Javier]].<ref>{{cite news |last=Burgos |first=Nestor Jr. |date=Marso 16, 2002 |title=Patuloy na pinagmumultuhan ng Masaker sa Pangpang ang mga nakaligtas sa mga pagpatay |url=https://books.google.com/books?id=pK41AAAAIBAJ&dq=1986+philippines+ambush&pg=PA126&article_id=979,13996214 |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |location= |access-date=Nobyembre 11, 2024 |page=A17 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Marso 14 – Sa isang paglilitis na naging tanyag sa publiko, ang [[Pasig]] City [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis]] (RTC), sa desisyon nito noong Marso 11, ay hinatulan ang dating alkalde ng [[Calauan, Laguna]] na si [[Antonio Sanchez (politiko)|Antonio Sanchez]] at anim sa kanyang mga tauhan para sa [[Pagpaslang kina Eileen Sarmenta at Allan Gomez|pagkamatay]] ng dalawang estudyante ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]] noong 1993, at hinatulan sila ng ''[[reclusión perpetua]]''.<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa hatol:<br />—[https://apnews.com/article/52ce2ab95553458e8a65879f617d17cb "Alkalde, Nahatulan sa Panggagahasa at Pagpatay"] [[Associated Press]]. Marso 14, 1995.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso: —[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/29837 "G.R. No. 121039-45"] Korte Suprema E-Library. Enero 25, 1999.<br />—[https://www.abs-cbn.com/amp/news/08/22/19/timeline-the-gomez-sarmenta-murder-case "'Isang balak na nabuo sa impyerno': Timeline ng kaso ng pagpatay kina Gomez at Sarmenta"] [[ABS-CBN News]]. Agosto 22, 2019. Nakuha noong Hulyo 2, 2022.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/mary-eileen-sarmenta-case-a1729-20190823-lfrm4 ""Napisa sa Impiyerno": Ang Kakila-kilabot na Panggagahasa at Pagpatay kay Mary Eileen Sarmenta"] ''[[Esquire (magazine)|Esquire (Pilipinas)]]''. Agosto 23, 2019. Nakuha noong Hulyo 2, 2022.<br /><br />Nabanggit din ang kaso:<br />—[https://www.cnnphilippines.com/news/2019/8/22/Calauan-Laguna-Mayor-Antonio-Sanchez-rape-murder.html "Ang mga karumal-dumal na krimen ng dating Mayor na si Antonio Sanchez, na maaaring malapit nang mapalaya"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220816050310/https://www.cnnphilippines.com/news/2019/8/22/Calauan-Laguna-Mayor-Antonio-Sanchez-rape-murder.html|date=Agosto 16, 2022}} [[CNN Philippines]]. Agosto 22, 2019.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2019/08/22/1945507/good-behavior-prison-violations-murder-convictions-mar-sanchezs-record/ "Mabuting pag-uugali? Mga paglabag sa bilangguan, mga hatol sa pagpatay, sumisira sa rekord ni Sanchez"] [[Philstar.com]]. Agosto 22, 2019.<br />—[https://scmp.com/week-asia/politics/article/3023807/philippine-ex-mayor-serving-360-years-jail-rape-and-murder-set "Ang dating alkalde ng Pilipinas na nagsisilbi ng 360 taon sa bilangguan para sa panggagahasa at pagpatay ay maaaring makalaya"] ''[[South China Morning Post]]''. Agosto 21, 2019.<br /><br />Nabanggit din ang pangyayari:<br /> —"Patay na ang bilanggo at dating Mayor ng Calauan na si Antonio Sanchez, sabi ng kawanihan ng mga bilangguan" [[Coconuts Media|Coconuts Manila]] ([https://coconuts.co/manila/news/convict-and-former-calauan-mayor-antonio-sanchez-is-dead-says-prisons-bureau/ Link]) via [[Yahoo! News]] ([https://ph.news.yahoo.com/convict-former-calauan-mayor-antonio-025124682.html Link]). Marso 27, 2021.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Marso 17 – [[Flor Contemplacion]], [[Overseas Filipino Worker|isang kasambahay]] na nahatulan ng pagpatay ng [[Mataas na Hukuman ng Singapore|Mataas na Hukuman]] ng [[Singapore]] noong 1994, ay binitay sa pamamagitan ng [[pagbitay]], na nagdulot ng diplomatikong tensyon sa pagitan ng [[Pilipinas–Singapore relations|Pilipinas at Singapore]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="xFE">[https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_1551_2009-07-31.html "Flor Contemplacion"] eResources–Singapore Infopedia. Nakuha noong Marso 30, 2022. —[https://apnews.com/article/69c22d2235f54363aa0f434bdb2f574d "Tumanggi ang Singapore na Pigilin ang Pagbitay sa Babaeng Pilipino"] [[Associated Press]]. Marso 16, 1995.<br /> —[https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-1995-03-26-1995085160-story.html "Ang Krimen ni Flor Contemplacion"] ''[[The Baltimore Sun]]''. Marso 26, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-04-13-me-54032-story.html "Ang Pagpatay kay Flor Contemplacion"] ''[[Los Angeles Times]]''. Abril 13, 1995.<br /> —[https://web.archive.org/web/20220719174313/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/95/1229/org/feat3.html?iref=allsearch "Isang Kamatayan sa Pamilya"] ''[[Asiaweek]]''. Disyembre 1995.<br />—''[http://www.capitalpunishmentuk.org/flor.html "Flor Contemplacion - isang diplomatikong insidente"]'' Capital Punishment U.K. n.d.<br /> —[http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr189/bakan.htm "Karahasan sa Tahanan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018020428/http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr189/bakan.htm|date=Oktubre 18, 2021}} ''[[Socialist Review]]''. Set. 1995.<br />Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref> ===Abril=== * Abril 2 - [[SM Southmall]] ay magbubukas bilang ikalimang [[SM Supermalls|SM mall]] sa [[Philippines]] at ang unang SM mall sa [[Las Piñas]] at timog [[Metro Manila]]. * Abril 4 – Mga 200 armadong lalaki, [[Abu Sayyaf|ASG]] miyembro at [[Moro National Liberation Front]] renegades, [[1995 Ipil massacre|raid]] [[Ipil, Zamboanga Sibugay|Ipil town]], noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]]; sunugin at pagnakawan ang sentro ng bayan; pumatay ng 53 katao, kung saan lima ang naiulat na mula sa gobyerno.<ref name="MSyr95" /><ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref><ref> —[https://www.nytimes.com/1995/04/05/world/muslim-rebels-kill-scores-in-philippines.html "Mga Rebeldeng Muslim ang Pumapatay ng Maraming Puntos sa Pilipinas"] ''[[The New York Times]]''. Abril 5, 1995.<br />—[https://www.philstar.com/opinion/2002/03/06/152845/how-easily-we-forget-what-abus-and-milf-can-do-remember-ipil (Opinyon) "Gaano kadali nating makalimutan ang nagagawa ng mga Abu at MILF: Naaalala mo pa ba si Ipil?"] [[Philstar.com]]. Marso 6, 2002.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]'':<br /> —"Sinunog ng mga bandido ang bayan ng Zambo; 100 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950404&printsec=frontpage&hl=en (04–05–1995)] p. 3.<br /> —"Troops scour bandits liirs" (Hunyo 4, 1995) pp. 2–3. (Tingnan ang link para sa isyu ng Mayo 4, 1995)<br /><br />Lahat ng nabanggit ay Nakuha noong Hulyo 16, 2022.</ref> Kalaunan ay binihag ng mga bandido ang humigit-kumulang 52 sibilyan habang sila ay umaatras; pagsapit ng kalagitnaan ng Abril, naiulat na nakapatay sila ng 20 sa kanila sa mga munisipalidad ng [[Siocon]], [[Roseller Lim, Zamboanga Sibugay|R.T. Lim]], at [[Tungawan]]; 32 ang makakatakas.<ref name="battleASG" /><ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/005.html "Napatay ni Abu ang pulis sa bagong sagupaan. Kumalat ang mga labanan sa iba pang Isla ng Mindanao"] ''Ngayon''(sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Abril 16, 1995. Nakuha noong Hunyo 27, 2022</ref><ref>[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/04/24/mindanao-priests-condemn-massacre-of-hostages-by-ipil-terrorists&post_id=47174 "Kinondena ng mga paring Mindanao ang masaker ng mga bihag ng mga teroristang Ipil"] [[UCA News]]. Abril 23, 1995. Nakuha noong Hunyo 26, 2022.<br /><br /> —Saavedra, Rudy. [https://news.google.com/newspapers?id=wIwmAAAAIBAJ&sjid=fgsEAAAAAIBAJ&dq=ipil&pg=6642,2063853&hl=en (Abril 18, 1995)] "Pinatay ng mga tauhan ng Abu Sayyaf ang 14 na bihag" ''[[Manila Standard]]'', p. 3.<br /> —Para sa mga kaugnay na kuwento: [http://stevenwarranresearch.blogspot.com/2012/09/ipil-april-4-1995.html?m=1 "Ipil, Abril 4, 1995"] Steven WarRan Research.<br />Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref><ref name="RP95hrp" /> * Abril 7 – Kasunod ng pagsalakay sa Ipil, ang mga labanan sa pagitan ng pinagsamang pwersa ng gobyerno at mga armadong ASG sa [[Siocon]] at [[Roseller Lim, Zamboanga Sibugay|Roseller T. Lim]] ay naiulat na pumatay ng 12 ekstremista sa parehong engkwentro, pati na rin ang tatlong militiamen at 5 sibilyang bihag sa Siocon.<ref name="battleASG">[https://apnews.com/article/44c66eb9d1dc4bc1af7cced91e2735a9 "Mga Tumatakbong Labanan na Naiulat sa mga Bundok, Tumakas ang mga Sibilyan "Fighting"] [[Associated Press]]. Abril 7, 1995. Nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> * Abril 30 – Pinasinayaan ni [[Fidel V. Ramos|Pangulong Ramos]] ang pagbubukas ng 722-milyong-pisong Subic International Airport (dating base militar ng Estados Unidos). Ipinapahiwatig nito ang paglago matapos ang pag-alis ng mga base militar sa bansa. ===Mayo=== * Mayo 8: ** Ginanap ang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas noong 1995|Pambansang halalan sa lehislatura at lokal]]. Ang partido ng administrasyong [[Lakas–CMD (1991)|Lakas–NUCD–UMDP]] ang nanalo ng pinakamaraming puwesto, sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ay ang [[Lakas-Laban Coalition|kanilang pambansang koalisyon]] kasama ang oposisyonistang [[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp">''Mga Ulat ng Bansa sa mga Gawi sa Karapatang Pantao para sa 1995.'' [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]]. 1996. —Tingnan ang [https://www.refworld.org/docid/3ae6aa3c4.html buong ulat (''Philippines'')] Kinuha noong Hulyo 4, 2022.<br />—Tingnan ang pp. 697–708 ng [https://books.google.com/books?id=0uSWBF2iZCgC&pg=PA702 aklat] na inilathala ng [[United States Government Printing Office]], [[Washington, D.C.]] Kinuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>[https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf "Electoral Politics in the Philippines"] (PDF) Bibliothek der [[Friedrich-Ebert-Stiftung]]. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.</ref> ** Karamihan ng mga botante sa [[Kalinga-Apayao]] ay niratipikahan sa isang plebisito ''[[Republic Act|RA]] 7878'', nilagdaan noong Peb 14, na ginagawang bagong lalawigan ang mga sub-probinsya ng [[Kalinga (probinsya)|Kalinga]] (ang kabisera nito ay magiging [[Tabuk]] will be [[Tabuk, Kalinga]] will at [[Tabuk, Kalinga]] na kabisera nito. [[Kabugao]]).<ref>"Mga Milestones Ngayong Linggo" [[Inquirer.net]]. —([https://newsinfo.inquirer.net/906407/this-weeks-historical-milestones-8 Mula 06-18-2017 hanggang 06-24-2017]) Nakuha noong Enero 31, 2018.<br />—([https://newsinfo.inquirer.net/967742/this-weeks-milestones-feb-11-17-2018 Mula 02-11-2018 hanggang 02-18-2018]) Nakuha noong Enero 15, 2019.</ref><ref>—[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/02/14/republic-act-no-7878/ "Batas Republika Blg. 7878"] ''[[Opisyal na Pahayagan (Pilipinas)]]''. Pebrero 14, 1995.<br /> —[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/07/05/memorandum-order-no-290-s-1995/ "Memorandum Order No. 290, s. 1995"] ''Opisyal na Pahayagan'' (Pilipinas). Hulyo 5, 1995.<br /> —[https://psa.gov.ph/content/1995-provincial-profile-kalinga-apayao "1995 Provincial Profile - Kalinga Apayao"] ([https://psa.gov.ph/sites/default/files/1995%20%20Provincial%20Profile%20-Kalinga%20%20Apayao.pdf Link] para sa PDF file) [[Philippine Statistics Authority]]. 1995.<br /><br />Nakuha lahat noong Hulyo 22, 2022.</ref> ** Ang [[Muntinlupa]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 7926''. * Mayo 16 – Ang labis na karga na lantsang pang-isla na ''M/V Viva Antipolo VII'' ay nasunog at lumubog sa [[Tayabas Bay]] habang papalapit sa daungan ng [[Lucena]]; Noong Mayo 20, pitumpung pasahero ang namatay, 52 iba pa ang naiulat na nawawala.<ref name="MSyr95" /><ref>Mga artikulo sa balita mula sa ''[[Manila Standard]]:'' —"Lumubog ang barko: 42 patay, 23 nawawala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950513&printsec=frontpage&hl=en (Mayo 17, 1995)] p. 3.<br /> —"Bilang ng namatay, 52 pa rin ang nawawala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950520&printsec=frontpage&hl=en (Mayo 21, 1995)] p. 2.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="lPSaccw">[https://www.maritime-executive.com/article/over-100-survive-philippine-ferry-sinking "Over 100 Survive Philippine Ferry Sinking"] (kasama ang listahan ng mga pangunahing aksidente sa pagpapadala na tinipon ng ''[[The Philippine Star]]'') ''The Maritime Executive''. Hulyo 2, 2015. Nakuha noong Abril 20, 2021.</ref><ref> —[https://greensboro.com/36-die-after-ferry-catches-fire-in-philippine-waters/article_4a20ee0a-4f9c-597f-b047-e8a6aa000ebc.html "36 ang namatay matapos masunog ang ferry sa katubigan ng Pilipinas"] ''[[News & Record]]''. Mayo 15, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/05/17/Philippines-probes-ferry-sinking/8216800683200/ "Iniimbestigahan ng Pilipinas ang paglubog ng ferry"] [[United Press International|UPI]]. Mayo 17, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-05-18-mn-3271-story.html "Hindi bababa sa 45 ang Namatay sa Sunog sa Ferry ng Pilipinas"] [[Associated Press|AP]] via ''[[Los Angeles Times]]''. Mayo 18, 1995.<br /> —[https://wrecksite.eu/wreck.aspx?109298 "MV Viva Antipolo VII (+1995)"] [[Wrecksite]].<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 5, 2021.</ref> * Mayo 18 – Labing-isang ''[[Kuratong Baleleng]]'' miyembro ng sindikato ng krimen ang napatay sa [[Quezon City]] sa isang [[1995 Kuratong Baleleng rubout|iniulat na summary execution ng pulisya]]. Dalawa pang miyembro ang natagpuang patay nang magkahiwalay sa [[Pasig City]] at [[Laguna (lalawigan)|Laguna]]. Sa Nob 2, isasampa ang multiple murder charges ni [[Tanodbayan ng Pilipinas|Tanodbayan]] [[Aniano A. Desierto|Aniano Desierto]] sa [[Sandiganbayan]] laban kay P/Chief Supt. [[Panfilo Lacson]] at 26 pang opisyal ng [[Philippine National Police]] na sangkot sa insidente sa Quezon City; Gayunpaman, noong 2003, ibinasura ng [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis|hukuman]] ng lungsod ang kaso, na muling pinagtibay nang dalawang beses ng [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa pagkamatay ng mga miyembro ng ''Kuratong Baleleng'' at mga kasunod na pangyayari: —[https://scmp.com/article/191508/executing-bloody-injustice "Executing a bloody injustice"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Abril 9, 1997.<br /> —[https://www.philstar.com/opinion/2002/02/20/151281/kuratong-baleleng-massacre-revisited/ "Kuratong Baleleng massacre revisited"] [[Philstar.com]]. Pebrero 20, 2002.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/sep1995/gr_120422_1995.html "G.R. No. 120422 & G.R. No. 120428"] Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 27, 1995. ''(Sinasaklaw lamang ang insidente noong Mayo 1995.)''<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri2002/may2002/gr_149453_2002.html "G.R. No. 149453"] Ang Proyektong LawPhil. Mayo 28, 2002. ''(Sumasaklaw sa insidente noong Mayo 1995 at mga sumunod na pangyayari.)''<br /> —[https://arellanolaw.edu/alpr/v5n2e.pdf "The Kuratong Baleleng Gang Case- A Saga Revisited"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251203165338/https://arellanolaw.edu/alpr/v5n2e.pdf |date=2025-12-03 }} (PDF) '' Arellano Law and Policy Review ''. Nob. 2004.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/kuratong-baleleng-parojinog-a1729-20180918-lfrm3 "Most Wanted: Kuratong Baleleng Gang"] [[Esquire (magazine)|''Esquire'' (Philippines)]]. Setyembre 18, 2019.<br /><br />Para sa mga hatol ng Quezon City RTC at SC:<br /> —[https://www.rappler.com/nation/17327-sc-junks-case-vs-lacson-in-kuratong-baleleng-rubout/ "SC junks case vs Lacson in Kuratong Baleleng 'rubout'"] [[Rappler]]. Disyembre 5, 2012.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/368301/sc-dismisses-kuratong-murder-raps-vs-lacson "It's final: SC drops 'Kuratong' murder raps vs Lacson"] [[Inquirer.net]]. Marso 4, 2013.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2013/03/05/915956/its-final-sc-clears-lacson-kuratong-baleleng-case/ "Pinili na: Pinawalang-sala ng Korte Suprema si Lacson sa kaso ni 'Kuratong Baleleng'"] ''The Philippine Star''. Marso 5, 2013.<br /><br />Nabanggit din ang insidente noong Mayo 1995:<br /> —[https://greydynamics.com/kuratong-baleleng-the-crime-syndicate-that-ruled-the-philippines/ "Kuratong Baleleng: Ang Sindikato ng Krimen na Namahala sa Pilipinas"] Grey Dynamics. Oktubre 13, 2021.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 7 – Ipinatupad ang ''Batas sa Pag-aampon sa Ibang Bansa'' (''[[Batas Republika|RA]] 8043''), na nagpapahintulot sa mga batang Pilipino na ampunin ng mga dayuhan kung hindi maaaring ampunin ng mga kwalipikadong [[Pilipino]]; pinapalakas ang proteksyon laban sa pagbebenta at trafficking sa ibang bansa.<ref name="RP95hrp" /><ref>—[https://pcw.gov.ph/republic-act-8043-the-inter-country-adoption-act-of-1995/ "Batas Republika Blg. 8043"] [[Komisyon ng Pilipinas sa Kababaihan]]. Hunyo 7, 1995.<br /><br />Tungkol sa nasabing batas: —[https://chicagopcg.dfa.gov.ph/guidelines-on-inter-country-adoption "Mga Alituntunin sa pag-aampon sa pagitan ng mga bansa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818055752/https://chicagopcg.dfa.gov.ph/guidelines-on-inter-country-adoption |date=Agosto 18, 2022 }} Konsulado Heneral ng Pilipinas, Chicago. Hulyo 9, 2014.<br /> —[https://www.mondaq.com/family-law/140864/a-primer-on-the-philippine-law-on-inter-country-adoption "Philippines: Isang Praymer sa Batas ng Pilipinas sa Pag-aampon sa pagitan ng mga Bansa"] Mondaq. Agosto 1, 2011.<br /> —[https://www.helplinelaw.com/law/philippines/articles/magdalena%20lepiten/article.php "Inter-Country Adoption In The Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524071306/https://www.helplinelaw.com/law/philippines/articles/magdalena%20lepiten/article.php |date=2024-05-24 }} Batas sa Helpline.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Hunyo 20 – Mayorya ng mga botante ang tumanggi sa isang plebisito na ''RA 7891'', na nilagdaan noong Pebrero 20, na humihiling ng paghahati ng [[Isabela (lalawigan)|lalawigan ng Isabela]] sa iminungkahing Isabela del Norte at Isabela del Sur.<ref>Sa pag-apruba ng batas: —[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/02/20/republic-act-no-7891/ "Batas Republika Blg. 7891"] Pebrero 20, 1995.<br />Nakatakdang plebisito:<br /> —[https://mirror.officialgazette.gov.ph/1995/06/19/proclamation-no-602-s-1995/ "Proclamation No. 602, s. 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220922154925/https://mirror.officialgazette.gov.ph/1995/06/19/proclamation-no-602-s-1995/ |date=2022-09-22 }} Hunyo 19, 1995.<br />Lahat ng nabanggit ay mula sa ''[[Official Gazette (Philippines)]]'' at kinuha noong Hulyo 27, 2022.<br /><br />Nabanggit ang resulta ng plebisito:<br /> —[https://hdn.org.ph/wp-content/uploads/DP_08_Manalo.pdf "Philippine Provinces: Division as Accommodation"] (PDF) Human Development Network. Abril 4, 2013. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.<br />—Gerhard van den Top. [https://books.google.com/books?id=KBAyvht2J_AC&dq=result+of+the+1995+isabela+province+plebiscite&pg=PA251 ''Ang Dinamikang Panlipunan ng Deforestation sa Pilipinas''] [[Copenhagen]]: [[Nordic Institute of Asian Studies|NIAS Press]]. 2003. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.<br /> —[https://www.bulatlat.com/news/4-19/4-19-warlordism.html "Ang Pakikibaka ng mga Isabelino Laban sa Warlordism at Political Dynasty"] Bulatlat. Hunyo 2004. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.</ref> * Hunyo 27 – Iniutos ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang permanenteng pagtigil ng operasyon ng mga [[jai alai]] na mga prente sa bansa.{{Kailangan ng sipi|petsa=Agosto 2022}} Napagpasyahan nito nang may pinal na desisyon na ang isport ay ilegal kasunod ng pagtutol mula sa gobyerno.<ref>—[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/002.html "Tungo Muli sa Batas Militar?"] Green Left Weekly (sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Pebrero 6, 1995.<br />—(1) [https://newsinfo.inquirer.net/22902/in-the-know-jai-alai/ "In the Know: Jai alai"] (2) [https://newsinfo.inquirer.net/22869/court-of-appeals-stops-jai-alai-games/ "Court of Appeals stops jai alai games"] Ang mga artikulo ay mula sa [[Inquirer.net]]. Hulyo 11, 2011.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> ===Hulyo=== * Hulyo 17 – Nilagdaan ng Pilipinas ang ''[[The Hague Convention on Protection of Children and Co-operation in Respect of Intercountry Adoption]]'', na pagtitibayin at ipatutupad sa susunod na taon.<ref name="RP95hrp" /><ref>[https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/publications1/?dtid=42&cid=69 "Country Profiles":] [https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=69 "Status Table"] at [https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=6221&dtid=42 "Mga tugon ng estado sa mga Country Profile"] ([https://assets.hcch.net/docs/98d56619-44ae-4feb-9ace-d9099db87951.pdf Link] para sa PDF file) [[Hague Conference on Private International Law]]. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.</ref> * Hulyo 28 – Hinatulan ng [[Makati]] City [[Regional Trial Court|RTC]] si dating P/Col. (P/SSupt.) [[Reynaldo Berroya]] at dalawa pang iba para sa pagdukot noong 1993 sa isang negosyanteng [[Taiwanese|Taiwanese]], at sinentensiyahan sila ng [[habambuhay na pagkakabilanggo]]. Ang desisyon ay babaligtarin ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] noong 1997.<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>"Habambuhay na pagkakakulong ang hinatulan ng koronel ng pulisya dahil sa kasong pagdukot" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950725&printsec=frontpage&hl=en (Hulyo 29, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref> —[https://apnews.com/article/0257a7d801eaff304380d1acabac60c7 "Mataas na Opisyal ng Pulisya, Dalawa Pa ang Nahatulan sa Pagdukot"] [[Associated Press]]. Hulyo 28, 1995.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> [http://source.gosupra.com/docs/decision/23848 "G.R. No. 122487"] Supra Source. Disyembre 12, 1997.<br /> —[https://www.oocities.org/who_is_rosebud/PNPplotters.html "Ang mga PNP Destabilizer"] OoCities.<br /><br />Nabanggit din ang kaso:<br />—[https://www.philstar.com/headlines/2001/04/24/90485/gma-rebuffs-calls-berroya146s-removal-intelligence-chief/ "Tinanggihan ng GMA ang panawagan para sa pagtanggal kay Berroya bilang pinuno ng paniktik"] [[Philstar.com]]. Abril 24, 2001.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> ===Agosto=== * Agosto 3 – Inaresto ng [[Pambansang Kawanihan ng Pagsisiyasat (Pilipinas)|Pambansang Kawanihan ng Pagsisiyasat]] (PKP) ang isang miyembro ng [[Reporma ang Kilusang Sandatahang Lakas]] (RAM), ang dating Sgt. Filomeno Maligaya, isang kasabwat sa pagpatay noong 1986 sa pinuno ng unyon ng mga manggagawa na si [[Rolando Olalia]] at sa kanyang drayber. Ang RAM ay aalisin ng NBI sa korte pagkatapos muling buksan ang kaso. Sa huling bahagi ng 2021, si Maligaya ay kabilang sa siyam sa 13 miyembro ng RAM, na kinasuhan noong 1998 ng dobleng pagpatay, at hanggang ngayon ay malaya pa rin.<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa kaganapang ito:<br />—[[Alfred W. McCoy]]. [https://books.google.com/books?id=GNFRaSf1dP4C&dq=suspect+in+olalia+killing+arrested+august+1995&pg=PA322 Closer Than Brothers: Pagkalalaki sa Philippine Military Academy] [[New Haven, Connecticut|New Haven]]: [[Yale University Press]]. 1999. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br /><br />Mga kaugnay na mapagkukunan sa mga sumunod na pangyayari: —[https://www.doj.gov.ph/news_article.html?newsid=135 "Bumuo ang DOJ ng prosecution task force para sa kasong double murder ni Olalia"] [[Kagawaran ng Hustisya (Pilipinas)|Kagawaran ng Hustisya]]. Oktubre 19, 2012.<br /> —[https://www.abs-cbn.com/focus/05/02/13/olalia-family-fights-27-years-after-murder "Pamilya Olalia, lumaban sa 27 taon matapos ang pagpatay"] [[ABS-CBN News]]. Mayo 2, 2013.<br />—[https://newsinfo.inquirer.net/1501131/3-ram-members-guilty-in-86-olalia-alay-ay-slays/ "3 miyembro ng RAM, nagkasala sa pagpatay kina Olalia at Alay-ay noong '86"] [[Inquirer.net]]. Oktubre 13, 2021.<br />Ang lahat ng nabanggit ay narekober noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Agosto 10 – Nagsampa ng mga kasong panggagahasa at pagpatay ang [[Kagawaran ng Hustisya (Pilipinas)|Kagawaran ng Hustisya]] laban sa walong anak na lalaki ng mga kilalang pamilya, kabilang si [[Hubert Webb]], na kinilala ng pangunahing saksi na si Jessica Alfaro, kasama ang isang dating pulis, na pawang mga akusado sa [[mga pagpatay sa mga Vizconde|pagkamatay ng tatlong miyembro ng pamilyang Vizconde noong 1991]]. Muling nagbukas ang kaso matapos humarap at umamin si Alfaro; Magsisimula ang paglilitis mamaya sa [[Parañaque]] [[Regional Trial Court|RTC]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]:'' —"Isiniwalat ang tagumpay sa masaker sa Vizconde; pinangalanan ng bagong saksi ang anim na suspek" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950616&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 18, 1995)] p. 6. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —"Pinaghigpitan ng NBI ang news blackout sa bagong imbestigasyon tungkol kay Vizconde" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950616&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 22, 1995)] p. 3. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.<br /> —"Mga kasong isinampa laban kay Webb, 7 iba pa" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950809&printsec=frontpage&hl=en (Ago. 11, 1995)] p. 3. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.</ref><ref>Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/aug1995/gr_121234_1995.html "G.R. No. 121234"] Ang Proyektong LawPhil. Agosto 23, 1995. (Sinasaklaw ang akusasyon noong Agosto, at mga naunang pangyayari) Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri2010/dec2010/gr_176389_2010.html "G.R. No. 176389 at G.R. No. 176864"] Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 14, 2010. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br /> —[https://www.abs-cbn.com/anc/12/14/10/vizconde-massacre-revisited "Ang masaker sa Vizconde ay muling binalikan"] [[ABS-CBN News]]. Disyembre 14, 2010.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2010/12/15/639027/vizconde-massacre-timeline/ "Timeline ng masaker sa Vizconde"] [[Philstar.com]]. Disyembre 15, 2010.<br /> —[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] [[Asian Human Rights Commission]]. Disyembre 21, 2010.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/18705/what-went-before-9/ "Ano ang nauna?"] [[Inquirer.net]]. Hunyo 28, 2011. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —[https://businessmirror.com.ph/2016/02/16/the-vizconde-massacre-justice-not-served/ (Editoryal) "Ang masaker sa Vizconde: Hindi naibigay ang hustisya"] ''[[BusinessMirror]]''. Pebrero 16, 2016.<br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> * Agosto 25 – Sumuko sa pulisya ang bida ng pelikula na si [[Robin Padilla]] sa [[Camarines Norte]] matapos ang apat na linggong pagtatago habang pinagtibay ng [[Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinass|Hukuman ng Apelasyon]] noong Hulyo ang hatol ng isang RTC para sa ilegal na pag-aari ng mga baril, na nag-uutos sa kanya na simulan ang pagsentensiya ng bilangguan. Palalayain siya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; at bibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]. [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa mga pangyayari bago at sa pagsuko ni R. Padilla: —[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Nasa alanganin pa rin ang aktor na Pilipino matapos mahatulan sa mga armas"] [[Associated Press]] sa pamamagitan ng [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/129414/ramos-orders-cult-crackdown "Iniutos ni Ramos ang pagsugpo sa kulto"] (Limitadong pag-access) [[South China Morning Post]]. Agosto 29, 1995.<br /> —[https://gulfnews.com/today-history/august-25-1990-filipino-fugitive-actor-surrenders-1.1572097 "Agosto 25, 1990: Sumuko ang aktor na puganteng Pilipino"] ''[[Gulf News]]''. Agosto 24, 2015. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang pangyayaring ito ay naganap noong "Agosto 25, 1990".)<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/mar1997/gr_121917_1997.html "G.R. No. 121917"] Ang Proyektong LawPhil. Marso 12, 1997.<br /><br />Mga sumunod na pangyayari:<br /> —[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}} [[CNN Philippines]]. Nobyembre 15, 2016.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Huling bahagi ng Agosto – Labingpitong [[Senado ng Pilipinas|Mga Senador]] ang bumoto upang ideklarang bakante ang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Panguluhan ng Senado]], na nag-alis kay Sen. [[Edgardo Angara]]; Si Sen. [[Neptali Gonzales]] ay nahalal kalaunan bilang kapalit.<ref name="MSyr95" /><ref>Mga Artikulo mula sa [[Asiaweek]]: —[https://web.archive.org/web/20220813125715/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/95/0922/newsmap/philippi.html "Ouster"] Linggo ng Setyembre 8, 1995.<br />—[https://web.archive.org/web/20220813125715/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/97/0502/nat1.html "Maaari Bang Manalo si Ed sa Malaking Panalo?"] Mayo 1997.<br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> ===Setyembre=== * Setyembre 6 – Ang mga tila pagsabog ay nagdulot ng pagguho ng pader ng bunganga ng [[Bulkang Melibengoy]] sa [[T'boli, South Cotabato]], na umaapaw sa Lawa ng Maughan, na nagdulot ng magiging pinakamalalang pagbaha sa gitnang lugar ng [[Mindanao]] na nakakaapekto sa karamihan ng mga komunidad ng mga tribo; pagsapit ng Setyembre 12, ang mga naiulat na pagkamatay ay hindi bababa sa 70 habang 125 ang nawawala, na may mga pinsalang nagkakahalaga ng [[₱]]346-milyon.<ref>—[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/08/explosions-flooding-send-tribal-filipinos-fleeing-mountain-home&post_id=47936 "Ang mga pagsabog ay nagdulot ng pagbaha sa mga tribong Pilipino na lumikas pauwi sa bundok"] Setyembre 7, 1995; [https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/13/volcano-collapse-turns-central-mindanao-into-calamity-area&post_id=47955 "Pagguho ng bulkan ay naging lugar ng kalamidad ang gitnang Mindanao"] Setyembre 12, 1995. Ang mga artikulo ay mula sa [[UCA News]]. —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-09-08-mn-43571-story.html "Mundo sa Maikling Salita: Pilipinas: 20 Patay, 400 Nawawala sa Biglaang Pagbaha"] ''[[Los Angeles Times]]''. Setyembre 8, 1995.<br /> —[https://apnews.com/article/c62359cf6c72ca28f1b2d416a8e53e03 "26 ang namatay sa pagbaha sa katimugang Pilipinas"] [[Associated Press|AP News]]. Setyembre 9, 1995.<br /> —[https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=271011 "Parker"]; [https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199509-271011 "Ulat kay Parker (Pilipinas) — Setyembre 1995"] [[Pandaigdigang Programa sa Bulkanismo]].<br /> —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-information-report-no3 "Pilipinas - Ulat sa Impormasyon Tungkol sa Baha Blg. 3"] [[ReliefWeb]]. Setyembre 8, 1995.<br /> —[https://www.philstar.com/nation/2004/09/06/263743/when-flash-floods-gripped-cotabato-folk-terror/ "Nang ang mga taga-Cotabato ay sinakmal ng biglaang pagbaha"] [[Philstar.com]]. Setyembre 6, 2004.<br /> —[https://www.mindanews.com/feature/2012/09/lake-maughan-tragedy-17-years-later-case-still-not-closed/ "Trahedya sa Lawa ng Maughan: 17 taon na ang lumipas, hindi pa rin naisara ang kaso"] Setyembre 6, 2012; [https://www.mindanews.com/top-stories/2014/09/19-years-on-still-no-closure-for-deadly-lake-maughan-tragedy/ "19 na taon na ang lumipas, wala pa ring natatapos na kaso para sa nakamamatay na trahedya sa Lawa ng Maughan"] Setyembre 6, 2014. Ang mga artikulo ay mula sa MindaNews.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/1042505/lake-holon-tboli-tribes-other-gem/ "Lake Holon: Isa pang hiyas ng tribong T'boli"] [[Inquirer.net]]. Oktubre 14, 2018.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> * Setyembre 16 – Isang hukuman ng Islamiko sa [[United Arab Emirates|Emirates]] ang nagsentensiya ng kamatayan kay [[Sarah Balabagan]], [[Overseas Filipino Worker|isang kasambahay]] na nahatulan ng pagpatay ng ibang hukuman noong Hunyo 26 dahil sa pagpatay sa kanyang amo bilang pagtatanggol sa sarili noong 1994, na nagpawalang-bisa sa naunang ipinataw na sentensiya sa bilangguan. Kasunod ng mga protesta, sa ikatlong paglilitis sa Oktubre, babawasan ng hukuman ng apela ang parusa. Babalik siya sa bansa sa 1996.<ref name="MSyr95" /><ref>Unang paglilitis, hatol noong Hunyo 1995: —[https://www.upi.com/Archives/1995/06/26/UAE-court-jails-Filipina-for-7-years/4561804139200/ "Pilipina sa loob ng 7 taon ay kinulong ng hukuman ng UAE"] [[United Press International|UPI]]. Hunyo 26, 1995.<br /> —[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/07/11/maid-jailed-for-killing-after-rape/5d2ead8e-7b76-47de-832b-909be87c3b5c/ "Kasambahay, nakulong dahil sa pagpatay matapos ang panggagahasa"] ''[[The Washington Post]]''. Hulyo 11, 1995.<br /><br />Ikalawang paglilitis, hatol noong Setyembre 1995:<br /> —[https://www.nytimes.com/1995/09/17/world/world-news-briefs-emirates-sentences-maid-to-death-in-retrial.html "Mga Maikling Balita sa Mundo: Hinatulan ng Kamatayan ng Emirates ang Kasambahay sa Muling Paglilitis"] [[Associated Press|AP]] sa pamamagitan ng ''[[The New York Times]]''. Setyembre 17, 1995.<br /> —[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/21/another-filipina-is-sentenced-to-death-during-overseas-employment&post_id=47999 "Isa na namang Pilipina ang hinatulan ng kamatayan habang nagtatrabaho sa ibang bansa"] [[UCA News]]. Setyembre 20, 1995.<br /> —[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/017.html "Si Sarah Balabagan, Isang Filipina domestic worker, ay hinatulan ng kamatayan ng isang hukuman sa United Arab Emirates"] Kalayaan (sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Setyembre 22, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /> —[https://www.csmonitor.com/1995/1002/02203.html "Furor in the Philippines"] ''[[The Christian Science Monitor]]''. Oktubre 2, 1995.<br /><br />Ikatlong paglilitis, hatol noong Oktubre 1995:<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-10-15-mn-57292-story.html "Nakaligtas ang kasambahay na Pilipino mula sa firing squad"] ''[[Los Angeles Times]]''. Oktubre 15, 1995.<br /> —[https://www.amnesty.org/fr/wp-content/uploads/2021/06/act530041995en.pdf "Balita tungkol sa Penalty ng Kamatayan"] (PDF) [[Amnesty International]]. Disyembre 1995.<br /> —[https://www.amnesty.org/en/documents/mde25/007/1995/en/ "UAE: Flogging: Sarah Balabagan (f), Filipina national"] ([https://www.amnesty.org/en/wp-content/uploads/2021/06/mde250071995en.pdf Link for International PDF file. Oktubre 30, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br />Para sa mga hatol:<br /> —[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinion) "The story of Sarah Balabagan"] [[Inquirer.net]]. Setyembre 11, 2020. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> * Setyembre 30 – [[Panahon ng bagyong Pasipiko noong 1995|Bagyong Sybil (''Mameng'')]] ay nagdulot ng pinsala sa 32 probinsya sa loob ng walong rehiyon, lalo na sa [[Gitnang Luzon]] kung saan ang mga agos at pagbaha ng [[lahar]] ay nangyayari sa ilang bahagi ng [[Pampanga]]; nakakaapekto rin sa [[Metro Manila]] at sa mga nasa [[Timog Tagalog]], karamihan sa [[Visayas]], at sa mga probinsya ng [[Pangasinan]], [[Albay]] at [[Bukidnon]]. Nagresulta ito sa ₱3.17-bilyong halaga ng pinsala at 116 na pagkamatay.<ref name="tc95" /><ref name="tcMP">[https://www.typhoon2000.ph/stormstats/WorstVisayasTyphoons.htm "Mga pinakamalalang bagyo ng Kapuluang Visayan, Pilipinas (1947 - 2002)"] Bagyong 2000. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tcMR">Suportadong sanggunian: [http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Disasters/Typhoon.html "Buod ng Ulat: Mga Pangyayari ng Sakuna sa Lalawigan ng Albay (noong CY 2016)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220724122928/http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Disasters/Typhoon.html |date=Hulyo 24, 2022 }} [[Philippine Statistics Authority]]–[[Rehiyon ng Bicol]]. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>[https://reliefweb.int/taxonomy/term/6558 "Pilipinas: Bagyong Sybil - Oktubre 1995"] [[ReliefWeb]]. —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-sybil-information-report-no1 "Ulat ng Impormasyon Blg. 1"] Kinuha noong Hulyo 1, 2022.<br /> —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-sybil-information-report-no2 "Ulat ng Impormasyon Blg. 2"] Kinuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Setyembre – Ang antas ng [[inflation]] sa buong bansa ay tumaas sa 11.8%, ang pinakamataas sa loob ng 45 buwan, na dulot ng krisis sa bigas at asukal.<ref name="MSyr95" /> ===Oktubre=== * Oktubre 1 – Sa magiging pinakamalalang kalamidad sa [[Bundok Pinatubo]] simula noong [[pagputok ng Bundok Pinatubo noong 1991|pagputok nito]], ang pag-ulan sa panahon ng Bagyong ''Mameng'' ay nagdudulot ng mga lahar na bumababa mula sa mga dalisdis ng bulkan patungo sa Ilog Pasig-Potrero at mga sanga nito kabilang ang Gugu Creek, na mabilis na nagbaon sa buong [[barangay]] Cabalantian sa [[Bacolor, Pampanga]]. Noong Oktubre 7, 100 ang naiulat na patay at 252 ang nawawala, bagama't sinasabing mahigit isang libo ang nasawi. Libu-libong bahay sa lugar at 4 na iba pang barangay ang natabunan ng mga deposito na may lalim na halos 9 na metro; Ang daloy ng lahar ay nagbabaon din ng ilang bahagi ng [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]].<ref>—[https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199603-273083 "Ulat sa Pinatubo (Philippines)" - Marso 1996[Global] —[https://newsinfo.inquirer.net/1612637/pampangas-last-defense-vs-deadly-lahar-endures/ "Ang huling depensa ng Pampanga laban sa nakamamatay na lahar ay tumatagal"] [[Inquirer.net]]. Hunyo 19, 2022.<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br /> —[https://www.philstar.com/nation/2001/06/15/103501/worse-not-yet-over-pinatubo-claim-scientist-civic-group "Hindi pa tapos ang mas masahol pa para sa Pinatubo, claim scientist, civic group"] [[Philstar.com]]. Hunyo 15, 2001.<br /> —[https://www.reuters.com/article/us-philippines-pinatubo-idUSTRE75J0YD20110620 "Ang Mt. Pinatubo ay nabubuhay pa rin ng 20 taon"] [[Reuters]]. Hunyo 20, 2011.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/839521/town-nearly-wiped-out-by-lahar-could-lose-440-yr-old-church/ "Ang bayan na muntik nang malipol ng lahar ay maaaring mawalan ng 440-taong gulang na simbahan"] [[Inquirer.net]]. Nobyembre 3, 2016.<br /> —[https://www.indcatholicnews.com/news/6950 "Pilipinas: ang pananampalataya at komunidad ay umuunlad mula sa sakuna"] ''Independent Catholic News''.<br /> —John Grattan at Robin Torrence. [https://books.google.com/books?id=rcyFAgAAQBAJ&dq=1995+cabalantian+disaster&pg=PA61 Mga Likas na Sakuna at Pagbabago sa Kultura] [[London]]: [[Routledge]]. 2002.<br /> —[https://pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%2520Sociological%2520Review/2002/Environmental%2520Consequences%2520of%2520Lahars,%2520Subsidence,%2520and%2520Human%2520.pdf "Mga Bunga Pangkapaligiran ng mga Lahar, Paglubog, at Pag-uugali ng Tao sa Bacolor, Pampanga"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171052/https://www.pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%20Sociological%20Review/2002/Environmental%20Consequences%20of%20Lahars,%20Subsidence,%20and%20Human%20.pdf|date=Abril 5, 2023}} (PDF)<br /> Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 1, 2022.</ref> * Oktubre 13 – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|Ang Pamahalaan]] ng isang kasunduang pangkapayapaan sa mga rebelde ng [[Kilusang Reporma sa Sandatahang Lakas]] (''RAM-SFP-YOU'') sa [[Camp Aguinaldo]], na pormal na nagtapos sa pitong taong pag-aalsa ng huli na naganap karamihan noong panahon ni [[Panguluhan ni Corazon Aquino|ang nakaraang administrasyon]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref> —[https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1995-10-14-9510140657-story.html "Pinamahalaan ng Pilipinas ang kasunduang pangkapayapaan sa mga rebeldeng Hukbo"] ''[[Orlando Sentinel]]''. Oktubre 14, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-10-14-mn-56755-story.html "Nakipagkasundo ang Pilipinas sa mga Rebeldeng Hukbo na Nagtangka ng mga Kudeta"] [[Reuters]] sa pamamagitan ng ''[[Los Angeles Times]]''. Oktubre 14, 1995.<br /> —[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/062.html "Madilim na Pamana: Mga karapatang pantao sa ilalim ng rehimeng Marcos ni Alfred McCoy"] World History Archives, Hartford Web Publishing. Setyembre 20, 1999.<br /> —[https://www.officialgazette.gov.ph/1996/05/16/executive-order-no-299-2/ "Executive Order No. 299"] ''[[Official Gazette (Philippines)]]''. Mayo 16, 1996.<br /> -[https://www.officialgazette.gov.ph/1996/05/17/proclamation-no-723/ "Proclamation No. 723, s. 1996"] ''Official Gazette'' (Philippines). Mayo 17, 1996.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> * Oktubre 19 – Pagbubukas ng [[Enchanted Kingdom]] theme park. * Oktubre 24 ** Ang huling kabuuang [[eklipse ng araw]] ng siglo [[Eklipse ng araw noong Oktubre 24, 1995|ay nasaksihan]] karamihan ay sa [[Tawi-Tawi]], na tumagal nang mahigit dalawang minuto.<ref name="MSyr95" /> ** [[Panahon ng bagyong Pasipiko noong 1995|Nagsisimula ang serye ng mga kaguluhang tropikal]] kasama ang bagyong ''Oniang'', Oktubre 24, na dumadaan sa [[Luzon]] at nagdulot ng mga pagbaha sa [[Bulacan]] at panibagong daloy ng lahar sa [[Gitnang Luzon]]. Ang Bagyong Zack (''Pepang''), mula Oktubre 28 hanggang 29, ay humampas sa [[Visayas]] at [[Palawan]], na nagdulot ng malawakang pagbaha; nagresulta sa 265 na pagkamatay at [[₱]]424-milyong halaga ng pinsala.<ref name="tcMP" /><ref name="tcPR" /><ref>—[https://www.upi.com/Archives/1995/10/29/Storm-leaves-62-dead-in-Philippines/1654814939200/ "62 patay sa Pilipinas dahil sa bagyo"] [[United Press International]]. Oktubre 29, 1995. —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-zack-information-report-no1 "Philippines - Ulat ng Impormasyon Tungkol sa Bagyong Zack Blg. 1"] [[ReliefWeb]]. Oktubre 31, 1995.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tc95" /> ===Nobyembre=== * Nobyembre 2–3 – Ang pinakamapanirang bagyo sa serye ng mga bagyong tropikal, ang [[Typhoon Angela|Super Typhoon Angela (''Rosing'')]] ay nananalasa sa katimugang [[Luzon]] na may malalakas na hangin; winasak nito ang kalahati ng mga rehiyon ng bansa kabilang ang [[Bicol Region]], ang pinakamatinding tinamaan, pati na rin ang [[Calabarzon|mainland na bahagi ng Southern Tagalog Region]], [[Metro Manila]], at [[Bataan]]. Ang huling datos ay nag-uulat ng 936 na pagkamatay at [[₱]]10.829-bilyong halaga ng pinsala.<ref name="tc95">[http://www.ifrc.org/docs/appeals/95/139508FR.PDF "Pangwakas na Ulat (Apela 13/95): Pilipinas: Mga bagyo, baha at pag-agos ng lahar"] (PDF) [[International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies]]. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tcMR" /><ref name="tcPR">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/11/04/super-typhoon-angela-hits-philippine-heartland/c89c881e-9c7b-4cbb-8299-5d66b3c4fd66/ "Super typhoon Angela hit Philippine heartland"] ''[[The Washington Post]]''. Nobyembre 4, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>—[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-typhoon-angela-information-report-no4 "Philippines -Typhoon Angela Information Report No. 4"] [[ReliefWeb]]. Nobyembre 14, 1995. —[http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/199520.html.en "Digital na Bagyo: Bagyong 199520 (Angela) - Pangkalahatang Impormasyon (Mga Tsart ng Presyon at Track)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080701202623/http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/199520.html.en |date=2008-07-01 }}<br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br /> —[https://web.archive.org/web/20110607011047/http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/1995atcr/pdf/wnp/29w.pdf "Super Typhoon Angela (29W)"] (PDF) Naka-archive noong Hunyo 7, 2011.<br /> —[https://web.archive.org/web/20081016092830/http://www.typhoon2000.ph/stats/11WorstPhilippineTyphoons.htm "Ang labing-isang pinakamalalang bagyo sa Pilipinas (1947-2006)"] Typhoon2000. Naka-archive noong Oktubre 16, 2008.<br /> —[https://www.typhoon2000.ph/stormstats/WPF_DeadliestTyphoonsPhilippines_2015Ed.pdf "Ang pinakamatinding bagyo sa Pilipinas (1947 – 2014)"] (PDF) Weather Philippines.<br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 1, 2022.</ref> * Nobyembre 14 – Binaligtad ng [[Hukuman ng Apelasyon sa Pilipinas|Hukuman ng Apelasyon]] ang hatol sa kasong libelo noong 1992 ng [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]] at pinawalang-sala ang tagapaglathala ng ''[[The Philippine Star]]'' na si [[Maximo Soliven]] at ang yumaong mamamahayag na si [[Luis Beltran]], na kinasuhan kaugnay ng mga komento ng huli tungkol kay Pangulong... [[Corazon Aquino|Cojuangco–Aquino]] pagkatapos ng [[Mga pagtatangkang kudeta laban kay Corazon Aquino|isang pagtatangkang kudeta noong 1987]].<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa kaganapang ito: —[https://apnews.com/article/9c94437f43bc51aa06b8863bef09523a "Natalo ang Dating Pangulong Aquino sa Kasong Libelo Laban sa Dalawang Mamamahayag"] [[Associated Press]]. Nobyembre 14, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/11/14/Manila-court-rejects-Aquino-libel-suit/4614816325200/ "Tinatanggihan ng korte ng Maynila ang kasong libelo ni Aquino"] [[United Press International]]. Nobyembre 14, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/139212/aquino-libel-case-rejected-court "Itinanggi ng korte ang kaso ng libelo ni Aquino"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Nobyembre 16, 1995.<br /><br /> Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://kahimyang.com/kauswagan/articles/2457/today-in-philippine-history-october-12-1987-cory-aquino-filed-a-libel-suit-against-columnist-luis-beltran "Ngayon sa kasaysayan ng Pilipinas, Oktubre 12, 1987"] Ang Proyektong Kahimyang.<br /> —[https://www.rappler.com/newsbreak/fact-check/264304-cory-aquino-libel-suit-vs-beltran-not-deemed-press-freedom-issue/ "MALI: Ang kasong libelo ni Cory Aquino laban kay Beltran ay hindi itinuring na isyu ng kalayaan sa pamamahayag"] [[Rappler]]. Hunyo 20, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Nobyembre 16 – Itinanggi nang may pinal na batayan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang mosyon para sa muling pagsasaalang-alang na inihain ng ''Kilosbayan, Inc.'' na kumukuwestiyon sa isang kasunduan sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at ng Philippine Gaming Management Corporation sa mga online na operasyon ng [[loterya]], sa gayon ay ginagawang legal ang [[PCSO Lottery Draw|lotto]].<ref>''G.R. No. 118910.'' Ang Proyektong LawPhil. —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/jul1995/gr_118910_1995.html (Desisyon noong Hulyo 17, 1995)]<br> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/nov1995/gr_118910_1995.html (Desisyon noong Nob. 16, 1995)]<br> Nakuha ang lahat noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Nobyembre 27 – Sinimulan ang konstruksyon ng proyektong {{USD|1.15}}-bilyong [[Metro Manila Skyway|Skyway]], ang pinakamalaking proyektong imprastraktura sa bansa, na nilayon upang mapagaan ang daloy ng trapiko sa [[Metro Manila]]. ===Disyembre=== * Disyembre 11 – Ang Communist hit squad [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB) ay nagsagawa ng tatlong magkakahiwalay na pananambang na tumatarget sa mga kilalang negosyanteng [[Tsinong Pilipino]], na ikinamatay ng apat na tao kabilang ang industriyalistang si Leonardo Ty at ang kanyang drayber sa [[Quezon City]], pati na rin ang isang apoy. Noong 2004, dalawang pinaghihinalaang miyembro ng ABB na utak ng pagpatay kay Ty ang hinatulan ng isang [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis|PHP]] ng lungsod.<ref name="RP95hrp" /><ref name="xLT">Lahat ng naiulat na pananambang: —[https://www.independent.co.uk/news/people/manila-on-alert-1525493.html "Maynila on alert"] [[Reuters]] via ''[[The Independent]]''. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/142966/ambushes-mark-return-communist-hit-squad "Mga pananambang, pagbabalik ng komunistang hit squad"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Disyembre 15, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/12/27/Manila-on-alert-for-communist-attacks/8848820040400/ "Naka-alerto ang Maynila para sa mga pag-atake ng komunista"] [[United Press International]]. Disyembre 27, 1995.<br /> —[https://web.archive.org/web/20181013071651/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0126/nat3.html "Terorismo"] ''[[Asiaweek]]''. Enero 1996.<br /><br />Pag-ambush kay Leonardo Ty:<br /> —[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1995-12-21-9512210185-story.html "Sa Pilipinas, ang takot ay hindi na nagtatago sa mga anino"] [[Chicago Tribune]]. Disyembre 21, 1995.<br /> —[https://www.philstar.com/metro/2004/02/19/239519/2-abb-men-get-death-1995-twin-slay/ "Dalawang lalaki ng ABB ang hinatulan ng kamatayan para sa kambal na pinatay noong 1995"] [[Philstar.com]]. Pebrero 19, 2004.<br /><br /> Lahat ay narekober noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Disyembre 13 – Isang sunog sa barkong pampasaherong ''M/V Kimelody Cristy'' malapit sa [[Isla ng Kapalaran (Pilipinas)|Isla ng Kapalaran]] sa labas ng [[Batangas]] ang nagresulta sa pagkamatay ng 24 katao, at 13 pa ang nawawala.<ref name="MSyr95" /><ref name="lPSaccw" /><ref> —[https://www.upi.com/Archives/1995/12/13/Philippine-ship-catches-fire-14-dead/6818818830800/ "Nasunog ang barko ng Pilipinas, 14 ang patay"] [[United Press International|UPI]]. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://apnews.com/article/6789a9d2a89149325384f77cea8ad747 "Sumalpok ang Sunog sa Ferry sa Dagat, 14 na Katao ang Namatay"] [[Associated Press|AP News]]. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1995-12-13-9512130087-story.html "9 ang nasawi sa sunog sa barko, 16 ang nawawala"] ''[[Orlando Sentinel]]''. Disyembre 13, 1995.<br /> —[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/8a749fc5e6108e4fab68dcffb9f1c860 "Pilipinas: Sakuna sa sunog sa lantsa"] AP Archives. Disyembre 13, 1995.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 5, 2021.</ref> * Disyembre 16–17 – Pitong pinaghihinalaang teroristang [[Pakistanis|Pakistani]] ang naaresto sa [[Bulacan]] at [[Maynila]]; kalaunan ay kinasuhan ng pagpaplano upang guluhin ang [[APEC Pilipinas 1996|1996 APEC Summit]]. Dalawa pa ang susuko kalaunan sa punong-himpilan ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] sa [[Quezon City]].<ref name="tlMSa" /><ref name="MSyr95" /><ref>"5 suspek sa terorismo ang nahuli sa Bulacan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 17, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="arr31" /><ref name="arrst" /> * Disyembre 29–30 – Labinlimang indibidwal na sinasabing bahagi ng radikal na grupong ''Mahajar Qumi Movement'' na nakabase sa [[Pakistan]] ang naaresto sa magkakahiwalay na pagsalakay ng pulisya sa kanilang mga safehouse sa [[Maynila]]. Sa pagtatapos ng taon, 29 na pinaghihinalaang dayuhang terorista ang naaresto sa bansa.<ref name="tlMSa" /><ref name="arr31">"15 pang suspek sa terorista ang nahuli" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 31, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', pp. 1–2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="arrst">[https://www.nytimes.com/1995/12/31/nyregion/nine-suspected-of-terrorism-are-arrested-in-manila.html "Siyam na Pinaghihinalaang May Terorismo ang Naaresto sa Maynila"] ''[[The New York Times]]''. Disyembre 31, 1995. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> ==Telebisyon== ===Premiere=== {| class="wikitable" ! Petsa ! Ipakita |- |Enero 16 |''TV Patrol Zamboanga'' sa ABS-CBN TV-3 Zamboanga |- |Enero 22 |''Berlin Break'' sa ABC 5 |- |Enero 28 |''[[Eat Bulaga!]]'' on GMA 7 |- |Enero 30 |''[[Valiente (1992 TV series)|Valiente]]'' sa GMA 7 |- | Pebrero 1 |''Inside Showbiz'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Pebrero 2 |''[[Dong Puno Live]]'' sa ABS-CBN 2 |- |''[[Okay Ka, Fairy Ko!]]'' on GMA 7 |- | Pebrero 4 |''[['Sang Linggo nAPO Sila]]'' on ABS-CBN 2 |- |rowspan=2|Pebrero 5 |''[[ASAP (programa sa TV)|ASAP]]'' sa ABS-CBN 2<ref>{{cite news|author=Anarcon, James Patrick |title=Ang pagsisimula ng ika-25 anibersaryo ng ASAP ay maghaharap sa pilot ng variety show ng GMA-7 |url=https://www.pep.ph/news/local/148500/asap-25th-anniversary-kick-off-goes-head-to-head-against-pilot-of-new-gma-7-variety-show-a724-20200103 |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Enero 3, 2020}}</ref> |- |''Espesyal sa Sunday Night'' sa ABC 5 |- |Pebrero 6 |''[[Cristy FerMinute]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Pebrero 10 |''[[Mighty Morphin Power Rangers]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Marso 6 |''[[PCSO Lottery Draw|Philippine Lottery Draw]]'' sa PTV 4 |- |Marso 23 |''[[Yaiba]]'' sa ABC 5 |- |Abril 1 |''Rainbow Cinema'' sa GMA 7 |- |Abril 18 |''[[Dragon Ball (serye sa TV)|Dragon Ball]]'' sa RPN 9 |- |Mayo 1 |''TV Patrol Cagayan de Oro'' sa ABS-CBN TV-2 Cagayan de Oro |- |Mayo 17 |''[[Tapatan kasama si Jay Sonza]]'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Mayo 20 |''[[Mga May Tattoo na Teenage Alien Fighters mula sa Beverly Hills]]'' sa ABC 5 |- |''[[Kousoku Sentai Turboranger|Turborangers]]'' sa IBC 13 |- |rowspan=2|Hunyo 10 |''[[Hiraya Manawari]]'' sa ABS-CBN 2 |- |''[[Bayani (serye sa TV)|Bayani]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Hunyo 12 |''TV Patrol Western Visayas'' sa ABS-CBN TV-4 Bacolod |- |Hunyo 14 |''[[High Tide (serye sa TV)|High Tide]]'' sa ABC 5 |- |rowspan=2|Hunyo 27 |''[[Walker Texas Ranger]]'' sa GMA 7 |- |''Batang X sa TV'' sa ABC 5 |- |rowspan=3|Hulyo 1 |''Science Made Easy'' sa PTV 4 |- |''Kemistry in Action'' sa PTV 4 |- |''Physics in Everyday Life'' sa PTV 4 |- | Hulyo 9 |''Gameplan'' sa GMA 7 |- | Hulyo 10 |''[[IBC TV X-Press]]'' sa IBC 13 |- |rowspan=2| Hulyo 31 |''[[Katok Mga Misis]]'' sa GMA 7 |- |''[[Kadenang Kristal]]'' sa GMA 7 |- |Agosto 3 |''Takdang-Aralin'' sa ABS-CBN 2 |- |Agosto 5 |''Powerline'' sa IBC 13 |- |Agosto 12 |''[[T.G.I.S.]]'' sa GMA 7 |- |Agosto 14 |''TV Patrol Dumaguete'' sa ABS-CBN TV-12 Dumaguete |- |Agosto 28 |''Balita sa Tanghali/Araw ng Citynet'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 2 |''Balita sa Katapusan ng Linggo ng Citynet'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 6 |''[[Law & Order]]'' sa Citynet 27 |- | rowspan="3" |Setyembre 14 |''[[Home Improvement (serye sa TV)|Home Improvement]]'' sa Citynet 27 |- |''[[Dave's World]]'' sa Citynet 27 |- |''[[The Outer Limits (serye sa TV noong 1995)|The Outer Limits]]'' sa ABC 5 |- |Setyembre 17 |''[[The Fresh Prince of Bel-Air]]'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 30 |''Channel S'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Oktubre 2 |''[[PTV News (programa sa TV)|PTV News]]'' sa PTV 4 |- |''[[Saksi|Saksi: GMA Headline Balita]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 4 |''[[Emergency (1995 TV programa)|Emergency]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 8 |''[[Startalk (Philippine talk show)|Startalk]]'' sa GMA 7<ref>{{cite news |title=PAALAM SA STARTALK: 10 Pinaka-eksplosibong kwento at sandali |url=https://www.pep.ph/news/local/7900/farewell-to-startalk-10-most-explosive-stories-and-moments |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Setyembre 11, 2015}}</ref> |- |Oktubre 9 |''[[Batibot]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 20 |''[[Bubble Gang]]'' sa GMA 7<ref>{{cite news |title=Makabuluhang bilang ng Bubble Gang sa ika-20 anibersaryo nito |url=https://www.pep.ph/lifestyle/32914/significant-numbers-of-embubble-gangem-on-its-20th-anniversary |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Enero 7, 2016}}</ref> |- |Nobyembre 3 |''Ang Saya ng Musika'' sa ABS-CBN 2 |- |Nobyembre 4 |''Pagluluto kasama ang mga Daza'' sa ABC 5 |- |Nobyembre 27 |''TV Patrol Baguio'' sa ABS-CBN TV-3 Baguio |- |Disyembre 1 |''[[Calvento Files]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Disyembre 23 |''[[Sailor Moon]]'' sa ABC 5 |} ==Palakasan== * Nobyembre 17–21 – [[1995 Pandaigdigang Kampeonato ng Taekwondo]] ay ginaganap sa [[Manila]], Pilipinas * Disyembre 9–21 – Ang [[Pilipinas]] ay lumalahok sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1995]] ==Konsiyerto== * Pebrero 26 – [[Pearl Jam]] Paglilibot sa Vitalogy: [[Teatro ng Sining Bayan]], [[Pasay]] * Marso 3 – [[Janet Jackson]] Paglilibot sa Mundo ni Janet: [[Teatro ng Sining Bayan]], [[Pasay]] * Hunyo 2–3 – [[La Toya Jackson]] live sa Music Museum, [[San Juan, Kalakhang Maynila]] [https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19950513&id=6pkVAAAAAIBAJ&sjid=DAsEAAAAAIBAJ&pg=6632,2575520]{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==Kapanganakan== * Enero 4: ** [[Ara Galang]], manlalaro ng volleyball ** Joshua Colet, artista, modelo * Enero 5: ** [[Joyce Ching]], artista ** [[Lexi Fernandez]], artista * Enero 26 – [[Coleen Perez]], artista * Enero 27 – [[Kat Tolentino]], manlalaro ng volleyball * Pebrero 3 – [[Kim Domingo]], artista, TV commercial at modelo * Pebrero 20 – [[McCoy de Leon]], aktor at miyembro ng ''Hashtags'' * Pebrero 23: ** [[Dave Bornea]], artista ** [[Beatrice Gomez]], reyna ng kagandahan * Pebrero 28: ** Lovely Lyn Esguerra, artista ** Gianna Llanes, tagapagbalita * Marso 3 – [[Maine Mendoza]], sensasyon sa YouTube, aktres, komedyante, at host * Marso 16 – [[Shy Carlos]], aktres<ref>''[[VIVA Entertainment]]''; [http://www.viva.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=2519:shy-carlos&catid=46:viva-artists&Itemid=43 Schirin Grace Sigrist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712013848/http://viva.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=2519:shy-carlos&catid=46:viva-artists&Itemid=43 |date=2015-07-12 }}; nakuha noong Setyembre 16, 2012.</ref> * Marso 19: ** [[Julia Montes]], artista ** [[Fumiya Sankai]], aktor at kasambahay * Marso 27 – [[Koreen Medina]], aktres at beauty queen * Abril 23 – Chad Devs dela Peña, manlalaro ng esports (namatay noong 2023) * Abril 24: ** [[Amani Aguinaldo]], footballer ** [[Michelle Dee]], aktres at beauty queen * Abril 25 – [[Arra San Agustin]], artista * Abril 26 – [[Daniel Padilla]], aktor at mang-aawit * Mayo 3 – [[Shaira Diaz]], artista * Mayo 10 – [[Jia Morado]], manlalaro ng volleyball * Mayo 11 – [[Yassi Pressman]], artista at mananayaw * Mayo 19 – [[Abel Estanislao]], aktor at modelo * Mayo 21 – [[Diego Loyzaga]], artista * Mayo 23 – [[Eula Caballero]], aktres * Mayo 24 – Gladys Mae Dimaya, manlalaro ng basketball * Mayo 23 – [[Eula Caballero]], aktres * Mayo 31 - [[John Vincent M.]], Vaper * Hunyo 1 – Nina Bernardine dela Cruz, estudyante ng medisina * Hunyo 2 – Anton Asistio, manlalaro ng basketball * Hunyo 4 - [[Jerome Ponce]], aktor * Hunyo 15 – [[David Licauco]], aktor * Hunyo 24 – [[Stephen Loman|Mark Stephen Loman]], [[ONE Championship|mixed martial artist]] at dating [[Brave Combat Federation#BRAVE Combat Federation title history|MMA World Champion]] * Hunyo 28 – [[Krizza Neri]], mang-aawit * Hulyo 18 – [[Phytos Ramirez]], aktor, patalastas sa TV at modelo * Hulyo 23 – [[James Wright (mang-aawit)|James Wright]], mang-aawit at recording artist * Hulyo 26 – [[Kim Kianna Dy]], manlalaro ng volleyball * Hulyo 29: ** [[Jin Macapagal]], aktor, modelo, at mananayaw ** [[Kiray|Kiray Celis]], artista * Agosto 1 – [[Derrick Monasterio]], aktor, mananayaw at mang-aawit * Agosto 4 – [[Jessica Sanchez]], American singer-songwriter ng Mexican at Filipino ancestry at runner-up ng [[American Idol (season 11)|American Idol Season 11]] * Agosto 7 – [[Tony Labrusca]], artista * Agosto 18 – [[Jon Lucas (aktor)|Jon Lucas]], aktor * Agosto 21 – [[Gil Cuerva]], artista * Agosto 23 – [[Eliza Pineda]], aktres * Agosto 29 – [[Aria Clemente]], artista at mang-aawit * Agosto 30 – [[Addy Raj]], aktor, mang-aawit, at modelo * Setyembre 3 – [[Joj at Jai Agpangan]], mga aktres * Setyembre 6 – [[John Manalo]], artista * Setyembre 15 – [[Rita De Guzman|Rita Daniela]], artista at mang-aawit * Setyembre 19 – Rheena Villamor, tagapagbalita at komentarista sa radyo * Setyembre 23 – Seth Patrick Isay, aktor at modelo * Setyembre 24 – [[Gigi De Lana]], artista at mang-aawit * Setyembre 25 – [[Kristina Knott]], atleta ng track at field * Setyembre 28 – [[Danny Kingad]], mixed martial artist * October 21 – Kaloy Tingcungco, aktor, modelo at host * Oktubre 27 – [[Maika Rivera]], artista at manlalaro ng tennis * Oktubre 29: ** [[Eumir Marcial]], boksingero **Migo De Vera, aktor at modelo * Nobyembre 1 – [[Andre Paras]], aktor at manlalaro ng basketbol * Nobyembre 5 – Ava Mendez, artista * Nobyembre 17 – [[EJ Obiena]], pole valter * Nobyembre 22 – Gab Lagman, artista at modelo * Nobyembre 26 – [[Michael Pangilinan]], singer-songwriter * Nobyembre 27 – [[Yohan Hwang]], mang-aawit * Disyembre 10 – [[Majoy Baron]], manlalaro ng volleyball * Disyembre 23 – Mond Abrilla, modelong pangkomersiyo * Disyembre 26 – [[Gazini Ganados]], reyna ng kagandahan ==Kamatayan== * Pebrero 28 – Tito Espinosa, [[Masbate]] [[Mga distrito ng lehislatura ng Masbate|Kinatawan]]<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="vio95el">[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/47e1b254fd01713ade25fa271040183f "Pilipinas - Pinahigpit ang seguridad para sa halalan"] [[Associated Press|AP Archive]]. Mayo 6, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>—[https://apnews.com/article/b28b73c2b860b010b98d385b4352b9da "Kongresista, Dalawang Alkalde ang Kinasuhan ng Pagpatay sa Isa Pang Kongresista"] [[Associated Press|AP News]]. Marso 17, 1995. —[https://abante-cataingan.tripod.com/News/khocleared.htm "Kho cleared of Espinosa murder]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''[[Manila Standard]]'' via ''Abante Cataingan'' website. June 15, 2006.<br /><br /> Nabanggit din ang kaganapan:<br /> —[http://www.philippinestoday.net/archives/714 "Mapanganib ang pamumuhay bilang isang mambabatas sa RP"] ''Philippines Today''. Nobyembre 16, 2007.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Marso 8 – [[Ike Lozada]], komedyante, aktor, at TV host (ipinanganak noong 1940) * Marso 17 – [[Flor Contemplacion]], manggagawa sa bahay<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="xFE" /> (ipinanganak noong 1953) * Abril 22 – Honorato Perez, alkalde ng [[Cabanatuan]]<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="vio95el" /><ref>—[https://www.upi.com/Archives/1995/04/22/Candidate-shot-dead-in-48/2020/58Candidate binaril patay sa Pilipinas"] [[United Press International|UPI]]. Abril 22, 1995. —[https://www.philstar.com/nation/2001/05/06/104165/joson-nixes-reopening-perez-murder-case/ "Joson nixes muling pagbubukas ng kasong pagpatay kay Perez"] [[Philstar.com]]. Mayo 6, 2001.<br /><br /> Nabanggit din ang pangyayari:<br /> —[https://www.scribd.com/document/30939117/Timeline-of-Nueva-Ecija-s-election-related-violence "Timeline of Nueva Ecija's Election-Related Violence"] [[Vera Files]] (via [[Scribd]]).<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>"Pinatay ang kandidato sa pagka-gobernador ng Ecija" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950423&printsec=frontpage&hl=en (Abril 23, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> * Abril 28 – [[Wilfrido Ma. Guerrero]], playwright, direktor, guro at artista sa teatro (ipinanganak noong 1911) * Mayo 11 – [[Jose T. Joya|José T. Joya]], Pilipinong artistang abstrakto (ipinanganak noong 1931) * Mayo 20 – [[Carlos Magdaluyo]], negosyante (ipinanganak noong 1921) * Hunyo 11 – [[Rodel Naval]], mang-aawit, manunulat ng kanta at aktor (ipinanganak noong 1953) * Hunyo 24 – [[Eduardo Masferré]], potograpo (ipinanganak noong 1909) * Agosto 4 – [[Alejandro Almendras]], senador (ipinanganak noong 1919) * Setyembre 5 – [[Andy Poe]], aktor (ipinanganak noong 1943) * Setyembre 30 – [[Nestor Redondo]], artista sa komiks (ipinanganak noong 1928) * Disyembre 9 – Eugene Barutag, Pilipinong boksingero (ipinanganak noong 1976) * Disyembre 11 – Leonardo Ty, [[Tsinong Pilipino]] industrialist (ipinanganak noong 1913)<ref name="xLT" /> * Disyembre 16 – [[Bert Marcelo]], aktor at komedyante (ipinanganak noong 1936) * Disyembre 18 – [[Panchito Alba]], aktor at komedyante (ipinanganak noong 1925) ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|1995}} [[Kategorya:1995 sa Pilipinas]] 6zvhkb27ogaasex6ttei3r4yraj7e4o 2231327 2231317 2026-10-04T08:50:45Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231327 wikitext text/x-wiki '''1995 sa Pilipinas''' detalyado ang mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong 1995. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] (hanggang Hunyo 9) [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]] (simula Hulyo 24) ==Kaganapan== ===Enero=== * Enero 3 – Isang overloaded na pampasaherong bus ang bumagsak sa isang bangin sa [[Echague]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 31 at ikinasugat ng 36.<ref>[https://www.upi.com/Archives/1995/01/03/Philippine-bus-crash-kills-31/9680789109200/ "Philippine bus crash kills 31"] [[UPI]]. Nakuha noong Abril 19, 2021.</ref> * Enero 6 – Natuklasan ng pulisya ang tatawaging ''[[Proyektong Bojinka]]'' kasunod ng isang maliit na sunog sa isang gusali ng apartment sa [[Malate, Maynila]]. Ang nabigong plano ng mga militanteng Islamiko, na kalaunan ay naiulat na iniugnay sa [[Al-Qaeda]], ay nagplano na patayin si [[Pope John Paul II]] sa bansa at bombahin ang mga eroplano ng U.S. sa huling bahagi ng buwang iyon.<ref name="PV95" /><ref name="plotMLA">—[https://www.nytimes.com/1995/01/14/world/manila-reports-plot-by-muslims-to-kill-the-pope.html "Maynila Reports Plot by Muslims To Dead the Pope"] ''[[The New York Times]]''. Enero 14, 1995. —[https://www.rappler.com/newsbreak/80492-pope-john-paul-assassination-plot/ "Plano para patayin ang isang papa: 'Himala' ang nagligtas kay John Paul II sa Maynila"] ''[[Rappler]]''. Enero 13, 2015.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> <ref>—[https://www.smh.com.au/world/al-qaeda-planned-to-assassinate-pope-report-20021111-gdft79.html "Plano ng Al-Qaeda na patayin ang Papa: ulat"] [[Deutsche Presse-Agentur|DPA]] via ''[[The Sydney Morning Herald]]''. Nobyembre 11, 2002.<br />—"[https://www.cbsnews.com/htdocs/embassy_bombings/philippines_right.html Pilipinas]" [[CBS News]]. n.d.<br />'Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.<br /><br /> —[https://www.nytimes.com/1995/02/12/nyregion/broad-terror-campaign-is-foiled-by-fire-in-kitchen-officials-say.html "Ang Malawakang Kampanya ng Terorismo ay Nabigo ng Sunog sa Kusina, Sabi ng mga Opisyal"] ''[[The New York Times]]''. Pebrero 12, 1995.<br /> —[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/magazine/2001/12/30/bust-and-boom/1109903e-3762-4b78-90a6-d191efd39920/ "Bust and Boom"] ''[[The Washington Post]]''. Disyembre 30, 2001.<br /> —"[https://www.csmonitor.com/2002/0214/p07s01-woap.html Natuklasan ng pulisya ng Pilipinas na ang 1995 ay humantong sa pakana noong Setyembre 11]" ''[[The Christian Science Monitor]]''. Pebrero 14, 2002<br /> —[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Isiniwalat ang Plano ng Terorismo sa Plot ni Bojinka, sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}} VOI - Panahon ng Pagbabalita. Enero 6, 2022.<br />Nabanggit din ang pangyayari sa mga sumusunod na sanggunian:<br />—[https://1997-2001.state.gov/publications/statemag/statemag_nov98/featur3a.html "Mga Insidente ng Terorista Laban sa mga Mamamayan ng Estados Unidos"] [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] Mga Arkibos. Nob. 1998.<br /> —''[https://govinfo.library.unt.edu/911/report/911Report_Exec.htm Ang Ulat ng Komisyon noong 9/11: Pangwakas na Ulat ng Pambansang Komisyon sa mga Pag-atake ng mga Teroristang Amerikano]'' [[Komisyon noong 9/11|Pambansang Komisyon sa mga Pag-atake ng mga Teroristang Amerikano]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 28, 2022.<br /><br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pagbomba sa Eroplano"] ''[[Los Angeles Times]]''. Mayo 30, 1995. Nakuha noong Hunyo 29, 2022.</ref> Si [[Abdul Hakim Murad (militante)|Abdul Hakim Murad]] ay inaresto habang si [[Ramzi Yousef]] ay tumatakas. Si Murad ay ipapadala kalaunan sa [[Estados Unidos]].<ref name="tlMSa">"Kronolohiya ng mga pag-aresto" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 31, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="tlWPs">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/06/05/retracing-the-steps-of-a-terror-suspect/8d0c4e23-19e4-4dc5-80f0-f002029d2d9f/ "Pagbabalik-tanaw sa mga hakbang ng isang suspek sa terorismo"] ''[[The Washington Post]]''. Hunyo 5, 1995. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> * Enero 10–15 – [[Pandaigdigang Araw ng Kabataan 1995]]. * Enero 12–16 – [[Listahan ng mga pagbisitang pastoral ni Papa Juan Pablo II|Ikalawang pagbisitang pastoral at pang-estado]] ni [[Papa Juan Pablo II]] sa bansa, kasabay ng [[World Youth Day 1995|ika-10 World Youth Day]] (WYD) at ikaapat na sentenaryo ng [[Arkidiyosesis ng Maynila]] at mga Diyosesis ng [[Arkidiyosesis ng Cebu|Cebu]], [[Arkidiyosesis ng Caceres|Caceres]] at [[Arkidiyosesis ng Nueva Segovia|Nueva Segovia]]. Noong Enero 15, ang Misa na kanyang pinamunuan sa [[Luneta]], na siyang nagtatapos ng WYD, ay umakit ng tinatayang 4-milyong tao, ang pinakamalaking pagtitipon sa naturang Misa ng Papa noong panahong iyon.<ref name="PV95">[https://filipiknow.net/facts-about-papal-visits-to-the-philippines/ "9 Nakakagulat na Katotohanan Tungkol sa mga Pagbisita ng Papa sa Pilipinas"] ''FilipiKnow''. Nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref name="plotMLA" /><ref name="tlWPs" /><ref name="MSyr95">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (1995, Disyembre 30)] "1995: Taon ng mga panalangin, luha at pag-asa." ''[[Manila Standard]]'', pp. 12–13. Kinuha noong Oktubre 1, 2021.</ref><ref>—[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1993/07/15/pope-john-paul-ii-to-visit-the-philippines-in-1995&post_id=43675 "Bibisita si Papa Juan Pablo II sa Pilipinas noong 1995"] [[UCA News]]. Hulyo 14, 1993. —[https://www.nytimes.com/1995/01/16/world/up-to-4-million-turn-out-for-pope-s-mass-in-manila.html "Hanggang 4 na Milyong Dumalo sa Misa ng Papa sa Maynila"] ''[[The New York Times]]''. Enero 16, 1995.<br /> —[http://www.totus2us.co.uk/universal/the-philippines/st-jpii-pilgrim-visit-1995-wyd-manila/ "Ika-2 Pagbisitang Apostoliko ni JPII sa Pilipinas"] ''Totus Tuus–Totus2us''. 1995.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref>Impormasyon tungkol sa mga nakaraang pagbisita ni Papa Juan Pablo II:<br /> —[https://globalnation.inquirer.net/102782/pope-john-paul-iis-visits-to-ph/ "Mga pagbisita ni Papa Juan Pablo II sa Pilipinas"] [[Inquirer.net]]. Abril 26, 2014.<br /><br /> Impormasyon tungkol sa lahat ng opisyal na pagbisita:<br /> —[https://globalnation.inquirer.net/108605/in-the-know-3-papal-visits-in-span-of-25-years/ "Nalalaman: 3 pagbisita ng papa sa loob ng 25 taon"] Inquirer.net. Hulyo 30, 2014.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/life/travel/looking-back-at-the-three-catholic-popes-who-have-visited-the-philippines-a00203-20180330 "Pagbabalik-tanaw sa Tatlong Katolikong Papa na Bumisita sa Pilipinas"] ''[[Esquire (magazine)|Esquire Magazine (Philippines)]]''. Marso 30, 2018.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]'' na sumasaklaw sa iba't ibang mga itineraryo at aktibidad sa 5-araw na pagbisita ni Pope John Paul II, kabilang ang:<br /> —Enero 11: Mga kaganapan isang araw bago ang kanyang pagdating. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950110&printsec=frontpage&hl=en 01-12-1995], p. 3)<br /> —Enero 12: Ang kanyang pagdating. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950113&printsec=frontpage&hl=en 01-13-1995], pp. 2–3, 7)<br /> —Enero 13: Misa sa [[Unibersidad ng Santo Tomas|UST]]. ([https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950114&printsec=frontpage&hl=en 01-14-1995], pp. 2–3, 28)<br /> —Enero 14: Misa sa [[Philippine International Convention Center|PICC]] complex. (01–15–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /> —Enero 15: Pangwakas na Misa publiko sa [[Luneta]], pagtatapos ng Pandaigdigang Araw ng mga Kabataan. (01–16–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /> —Enero 16: Ang kanyang pag-alis. (01–17–1995, pp. 2–3; ''tingnan ang link para sa isyu ng Enero 14, 1995'')<br /><br />Lahat ay Nakuha noong Hulyo 16, 2022.</ref> * Enero 13 – Isang sagupaan sa pagitan ng [[Hukbong Sandatahan ng Pilipinas]] at humigit-kumulang 120 miyembro ng [[Abu Sayyaf]] Group (ASG) sa [[Basilan]] ang nagresulta sa pagkamatay ng 42 ekstremista at 7 mula sa mga tropa ng gobyerno; nabunyag ang pag-iral ng teroristang grupo sa unang pagkakataon simula nang itatag ito. Si [[Cirilito Sobejana]], na namuno sa pangkat, ay ginawaran ng [[https://en.wikipedia.org/wiki/Armed_Forces_of_the_Philippines_Medal_of_Valor#:~:text=Medalya%20ng%20Kagitingan]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] noong 1996.<ref>—[https://apnews.com/article/3003cca05b1688460e5e7c7f2b14ca4a "Dalawang Sundalo ang Namatay, Walo ang Sugatan sa Sagupaan sa mga Muslim na Ekstremista"] [[Associated Press|AP]]. Enero 13, 1995. —[https://www.pna.gov.ph/articles/1129499 "Ginugunita ni Sobejana ang labanan laban sa ASG na nagbigay sa kanya ng Medalya ng Kagitingan"] [[Philippine News Agency]]. Pebrero 4, 2021.<br /> —[https://www.pna.gov.ph/articles/1148672 "Madamdaming pagbisita ni Sobejana sa Basilan bago magretiro"] Philippine News Agency. Hulyo 29, 2021.<br /> —[https://pia.gov.ph/press-releases/2021/07/30/afp-chief-revisits-famed-battleground-in-basilan-honors-comrades "Binalik ng Hepe ng AFP ang sikat na larangan ng digmaan sa Basilan, pinarangalan ang mga kasama"] [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] sa pamamagitan ng [[Philippine Information Agency]]. Hulyo 30, 2021.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * Enero 21 – Ang [[Pasig]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7829''. ===Pebrero=== * Unang bahagi ng Pebrero – Natuklasan ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang mga barko at istrukturang itinatayo, lahat ng mga [[Tsino|Mga Tsino]], sa [[Mischief Reef]] (''Panganiban Reef'') sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] ([[Kalayaan Island Group]]), [[Dagat Timog Tsina]] sa labas ng [[Palawan]]; Ang ganitong pag-okupa mula noong nakaraang taon ay nagiging sanhi ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|ang Gobyerno]] na magsagawa ng mga legal na aksyong diplomatiko laban sa [[Tsina]] at karagdagang tensyon sa pagitan ng [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|dalawang bansa]], lalo na sa Mayo kapag hinaharangan ng dalawang barkong Tsino ang barko ng [[Kagawaran ng Tanggulang Bansa|Kagawaran ng Pambansang Depensa]] na nagtatangkang lumapit sa lugar.<ref>''"#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[[Philstar.com]]'': (1995) [https://www.philstar.com/headlines/2016/03/05/1560075/journeyto30-reefs-mischief/ "Mga bahura ng kalokohan"] Marso 5, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref><ref> —[https://www.nytimes.com/1995/02/19/world/manila-sees-china-threat-on-coral-reef.html "Nakikita ng Maynila ang Banta ng Tsina sa Coral Reef"] ''[[The New York Times]]''. Pebrero 19, 1995.<br /> —[https://www.hsdl.org/?view&did=451792 "Mga Implikasyon para sa Pilipinas, Tsina, at Estados Unidos"] (PDF) [[United States Army War College]] 1996.<br />—[https://amti.csis.org/mischief-reef/ "Mischief Reef"] Asian Maritime Transparency Initiative.<br />—''[https://globalnation.inquirer.net/118415/chinas-mischief-expansion-reclamation/ "Kalokohan ng Tsina: Pagpapalawak, reklamasyon"]'' [[Inquirer.net]]. Hulyo 2, 2015.<br />—(Video) [https://m.youtube.com/watch?v=C-44W74te7E "Mga Isla ng Spratly: 'Insidente' ng Tsina/Pilipinas"] [[Associated Press|AP Archive]] (sa pamamagitan ng [[YouTube]]).<br /><br />Lahat ay nakuha noong Enero 31, 2022.</ref> * Pebrero 4 – Ang [[Makati]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7854''. ===Marso=== * Marso 8 – Sumuko sa mga awtoridad ang dating distrito ng kongreso ng Antique na si [[Regular Batasang Pambansa|manunsiyo]] Arturo Pacificador, na sangkot sa masaker noong 1984 sa [[Sibalom]] at sa pagpatay noong 1986 sa dating Gobernador ng Antique na si [[Evelio Javier]].<ref>{{cite news |last=Burgos |first=Nestor Jr. |date=Marso 16, 2002 |title=Patuloy na pinagmumultuhan ng Masaker sa Pangpang ang mga nakaligtas sa mga pagpatay |url=https://books.google.com/books?id=pK41AAAAIBAJ&dq=1986+philippines+ambush&pg=PA126&article_id=979,13996214 |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |location= |access-date=Nobyembre 11, 2024 |page=A17 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Marso 14 – Sa isang paglilitis na naging tanyag sa publiko, ang [[Pasig]] City [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis]] (RTC), sa desisyon nito noong Marso 11, ay hinatulan ang dating alkalde ng [[Calauan, Laguna]] na si [[Antonio Sanchez (politiko)|Antonio Sanchez]] at anim sa kanyang mga tauhan para sa [[Pagpaslang kina Eileen Sarmenta at Allan Gomez|pagkamatay]] ng dalawang estudyante ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]] noong 1993, at hinatulan sila ng ''[[reclusión perpetua]]''.<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa hatol:<br />—[https://apnews.com/article/52ce2ab95553458e8a65879f617d17cb "Alkalde, Nahatulan sa Panggagahasa at Pagpatay"] [[Associated Press]]. Marso 14, 1995.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso: —[https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/29837 "G.R. No. 121039-45"] Korte Suprema E-Library. Enero 25, 1999.<br />—[https://www.abs-cbn.com/amp/news/08/22/19/timeline-the-gomez-sarmenta-murder-case "'Isang balak na nabuo sa impyerno': Timeline ng kaso ng pagpatay kina Gomez at Sarmenta"] [[ABS-CBN News]]. Agosto 22, 2019. Nakuha noong Hulyo 2, 2022.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/mary-eileen-sarmenta-case-a1729-20190823-lfrm4 ""Napisa sa Impiyerno": Ang Kakila-kilabot na Panggagahasa at Pagpatay kay Mary Eileen Sarmenta"] ''[[Esquire (magazine)|Esquire (Pilipinas)]]''. Agosto 23, 2019. Nakuha noong Hulyo 2, 2022.<br /><br />Nabanggit din ang kaso:<br />—[https://www.cnnphilippines.com/news/2019/8/22/Calauan-Laguna-Mayor-Antonio-Sanchez-rape-murder.html "Ang mga karumal-dumal na krimen ng dating Mayor na si Antonio Sanchez, na maaaring malapit nang mapalaya"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220816050310/https://www.cnnphilippines.com/news/2019/8/22/Calauan-Laguna-Mayor-Antonio-Sanchez-rape-murder.html|date=Agosto 16, 2022}} [[CNN Philippines]]. Agosto 22, 2019.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2019/08/22/1945507/good-behavior-prison-violations-murder-convictions-mar-sanchezs-record/ "Mabuting pag-uugali? Mga paglabag sa bilangguan, mga hatol sa pagpatay, sumisira sa rekord ni Sanchez"] [[Philstar.com]]. Agosto 22, 2019.<br />—[https://scmp.com/week-asia/politics/article/3023807/philippine-ex-mayor-serving-360-years-jail-rape-and-murder-set "Ang dating alkalde ng Pilipinas na nagsisilbi ng 360 taon sa bilangguan para sa panggagahasa at pagpatay ay maaaring makalaya"] ''[[South China Morning Post]]''. Agosto 21, 2019.<br /><br />Nabanggit din ang pangyayari:<br /> —"Patay na ang bilanggo at dating Mayor ng Calauan na si Antonio Sanchez, sabi ng kawanihan ng mga bilangguan" [[Coconuts Media|Coconuts Manila]] ([https://coconuts.co/manila/news/convict-and-former-calauan-mayor-antonio-sanchez-is-dead-says-prisons-bureau/ Link]) via [[Yahoo! News]] ([https://ph.news.yahoo.com/convict-former-calauan-mayor-antonio-025124682.html Link]). Marso 27, 2021.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Marso 17 – [[Flor Contemplacion]], [[Overseas Filipino Worker|isang kasambahay]] na nahatulan ng pagpatay ng [[Mataas na Hukuman ng Singapore|Mataas na Hukuman]] ng [[Singapore]] noong 1994, ay binitay sa pamamagitan ng [[pagbitay]], na nagdulot ng diplomatikong tensyon sa pagitan ng [[Pilipinas–Singapore relations|Pilipinas at Singapore]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="xFE">[https://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_1551_2009-07-31.html "Flor Contemplacion"] eResources–Singapore Infopedia. Nakuha noong Marso 30, 2022. —[https://apnews.com/article/69c22d2235f54363aa0f434bdb2f574d "Tumanggi ang Singapore na Pigilin ang Pagbitay sa Babaeng Pilipino"] [[Associated Press]]. Marso 16, 1995.<br /> —[https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-1995-03-26-1995085160-story.html "Ang Krimen ni Flor Contemplacion"] ''[[The Baltimore Sun]]''. Marso 26, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-04-13-me-54032-story.html "Ang Pagpatay kay Flor Contemplacion"] ''[[Los Angeles Times]]''. Abril 13, 1995.<br /> —[https://web.archive.org/web/20220719174313/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/95/1229/org/feat3.html?iref=allsearch "Isang Kamatayan sa Pamilya"] ''[[Asiaweek]]''. Disyembre 1995.<br />—''[http://www.capitalpunishmentuk.org/flor.html "Flor Contemplacion - isang diplomatikong insidente"]'' Capital Punishment U.K. n.d.<br /> —[http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr189/bakan.htm "Karahasan sa Tahanan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018020428/http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr189/bakan.htm|date=Oktubre 18, 2021}} ''[[Socialist Review]]''. Set. 1995.<br />Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref> ===Abril=== * Abril 2 - [[SM Southmall]] ay magbubukas bilang ikalimang [[SM Supermalls|SM mall]] sa [[Philippines]] at ang unang SM mall sa [[Las Piñas]] at timog [[Metro Manila]]. * Abril 4 – Mga 200 armadong lalaki, [[Abu Sayyaf|ASG]] miyembro at [[Moro National Liberation Front]] renegades, [[1995 Ipil massacre|raid]] [[Ipil, Zamboanga Sibugay|Ipil town]], noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]]; sunugin at pagnakawan ang sentro ng bayan; pumatay ng 53 katao, kung saan lima ang naiulat na mula sa gobyerno.<ref name="MSyr95" /><ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref><ref> —[https://www.nytimes.com/1995/04/05/world/muslim-rebels-kill-scores-in-philippines.html "Mga Rebeldeng Muslim ang Pumapatay ng Maraming Puntos sa Pilipinas"] ''[[The New York Times]]''. Abril 5, 1995.<br />—[https://www.philstar.com/opinion/2002/03/06/152845/how-easily-we-forget-what-abus-and-milf-can-do-remember-ipil (Opinyon) "Gaano kadali nating makalimutan ang nagagawa ng mga Abu at MILF: Naaalala mo pa ba si Ipil?"] [[Philstar.com]]. Marso 6, 2002.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 26, 2022.</ref><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]'':<br /> —"Sinunog ng mga bandido ang bayan ng Zambo; 100 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950404&printsec=frontpage&hl=en (04–05–1995)] p. 3.<br /> —"Troops scour bandits liirs" (Hunyo 4, 1995) pp. 2–3. (Tingnan ang link para sa isyu ng Mayo 4, 1995)<br /><br />Lahat ng nabanggit ay Nakuha noong Hulyo 16, 2022.</ref> Kalaunan ay binihag ng mga bandido ang humigit-kumulang 52 sibilyan habang sila ay umaatras; pagsapit ng kalagitnaan ng Abril, naiulat na nakapatay sila ng 20 sa kanila sa mga munisipalidad ng [[Siocon]], [[Roseller Lim, Zamboanga Sibugay|R.T. Lim]], at [[Tungawan]]; 32 ang makakatakas.<ref name="battleASG" /><ref>[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/005.html "Napatay ni Abu ang pulis sa bagong sagupaan. Kumalat ang mga labanan sa iba pang Isla ng Mindanao"] ''Ngayon''(sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Abril 16, 1995. Nakuha noong Hunyo 27, 2022</ref><ref>[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/04/24/mindanao-priests-condemn-massacre-of-hostages-by-ipil-terrorists&post_id=47174 "Kinondena ng mga paring Mindanao ang masaker ng mga bihag ng mga teroristang Ipil"] [[UCA News]]. Abril 23, 1995. Nakuha noong Hunyo 26, 2022.<br /><br /> —Saavedra, Rudy. [https://news.google.com/newspapers?id=wIwmAAAAIBAJ&sjid=fgsEAAAAAIBAJ&dq=ipil&pg=6642,2063853&hl=en (Abril 18, 1995)] "Pinatay ng mga tauhan ng Abu Sayyaf ang 14 na bihag" ''[[Manila Standard]]'', p. 3.<br /> —Para sa mga kaugnay na kuwento: [http://stevenwarranresearch.blogspot.com/2012/09/ipil-april-4-1995.html?m=1 "Ipil, Abril 4, 1995"] Steven WarRan Research.<br />Lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref><ref name="RP95hrp" /> * Abril 7 – Kasunod ng pagsalakay sa Ipil, ang mga labanan sa pagitan ng pinagsamang pwersa ng gobyerno at mga armadong ASG sa [[Siocon]] at [[Roseller Lim, Zamboanga Sibugay|Roseller T. Lim]] ay naiulat na pumatay ng 12 ekstremista sa parehong engkwentro, pati na rin ang tatlong militiamen at 5 sibilyang bihag sa Siocon.<ref name="battleASG">[https://apnews.com/article/44c66eb9d1dc4bc1af7cced91e2735a9 "Mga Tumatakbong Labanan na Naiulat sa mga Bundok, Tumakas ang mga Sibilyan "Fighting"] [[Associated Press]]. Abril 7, 1995. Nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> * Abril 30 – Pinasinayaan ni [[Fidel V. Ramos|Pangulong Ramos]] ang pagbubukas ng 722-milyong-pisong Subic International Airport (dating base militar ng Estados Unidos). Ipinapahiwatig nito ang paglago matapos ang pag-alis ng mga base militar sa bansa. ===Mayo=== * Mayo 8: ** Ginanap ang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas noong 1995|Pambansang halalan sa lehislatura at lokal]]. Ang partido ng administrasyong [[Lakas–CMD (1991)|Lakas–NUCD–UMDP]] ang nanalo ng pinakamaraming puwesto, sa [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ay ang [[Lakas-Laban Coalition|kanilang pambansang koalisyon]] kasama ang oposisyonistang [[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp">''Mga Ulat ng Bansa sa mga Gawi sa Karapatang Pantao para sa 1995.'' [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]]. 1996. —Tingnan ang [https://www.refworld.org/docid/3ae6aa3c4.html buong ulat (''Philippines'')] Kinuha noong Hulyo 4, 2022.<br />—Tingnan ang pp. 697–708 ng [https://books.google.com/books?id=0uSWBF2iZCgC&pg=PA702 aklat] na inilathala ng [[United States Government Printing Office]], [[Washington, D.C.]] Kinuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>[https://library.fes.de/pdf-files/iez/01361006.pdf "Electoral Politics in the Philippines"] (PDF) Bibliothek der [[Friedrich-Ebert-Stiftung]]. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.</ref> ** Karamihan ng mga botante sa [[Kalinga-Apayao]] ay niratipikahan sa isang plebisito ''[[Republic Act|RA]] 7878'', nilagdaan noong Peb 14, na ginagawang bagong lalawigan ang mga sub-probinsya ng [[Kalinga (probinsya)|Kalinga]] (ang kabisera nito ay magiging [[Tabuk]] will be [[Tabuk, Kalinga]] will at [[Tabuk, Kalinga]] na kabisera nito. [[Kabugao]]).<ref>"Mga Milestones Ngayong Linggo" [[Inquirer.net]]. —([https://newsinfo.inquirer.net/906407/this-weeks-historical-milestones-8 Mula 06-18-2017 hanggang 06-24-2017]) Nakuha noong Enero 31, 2018.<br />—([https://newsinfo.inquirer.net/967742/this-weeks-milestones-feb-11-17-2018 Mula 02-11-2018 hanggang 02-18-2018]) Nakuha noong Enero 15, 2019.</ref><ref>—[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/02/14/republic-act-no-7878/ "Batas Republika Blg. 7878"] ''[[Opisyal na Pahayagan (Pilipinas)]]''. Pebrero 14, 1995.<br /> —[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/07/05/memorandum-order-no-290-s-1995/ "Memorandum Order No. 290, s. 1995"] ''Opisyal na Pahayagan'' (Pilipinas). Hulyo 5, 1995.<br /> —[https://psa.gov.ph/content/1995-provincial-profile-kalinga-apayao "1995 Provincial Profile - Kalinga Apayao"] ([https://psa.gov.ph/sites/default/files/1995%20%20Provincial%20Profile%20-Kalinga%20%20Apayao.pdf Link] para sa PDF file) [[Philippine Statistics Authority]]. 1995.<br /><br />Nakuha lahat noong Hulyo 22, 2022.</ref> ** Ang [[Muntinlupa]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act 7926''. * Mayo 16 – Ang labis na karga na lantsang pang-isla na ''M/V Viva Antipolo VII'' ay nasunog at lumubog sa [[Tayabas Bay]] habang papalapit sa daungan ng [[Lucena]]; Noong Mayo 20, pitumpung pasahero ang namatay, 52 iba pa ang naiulat na nawawala.<ref name="MSyr95" /><ref>Mga artikulo sa balita mula sa ''[[Manila Standard]]:'' —"Lumubog ang barko: 42 patay, 23 nawawala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950513&printsec=frontpage&hl=en (Mayo 17, 1995)] p. 3.<br /> —"Bilang ng namatay, 52 pa rin ang nawawala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950520&printsec=frontpage&hl=en (Mayo 21, 1995)] p. 2.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="lPSaccw">[https://www.maritime-executive.com/article/over-100-survive-philippine-ferry-sinking "Over 100 Survive Philippine Ferry Sinking"] (kasama ang listahan ng mga pangunahing aksidente sa pagpapadala na tinipon ng ''[[The Philippine Star]]'') ''The Maritime Executive''. Hulyo 2, 2015. Nakuha noong Abril 20, 2021.</ref><ref> —[https://greensboro.com/36-die-after-ferry-catches-fire-in-philippine-waters/article_4a20ee0a-4f9c-597f-b047-e8a6aa000ebc.html "36 ang namatay matapos masunog ang ferry sa katubigan ng Pilipinas"] ''[[News & Record]]''. Mayo 15, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/05/17/Philippines-probes-ferry-sinking/8216800683200/ "Iniimbestigahan ng Pilipinas ang paglubog ng ferry"] [[United Press International|UPI]]. Mayo 17, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-05-18-mn-3271-story.html "Hindi bababa sa 45 ang Namatay sa Sunog sa Ferry ng Pilipinas"] [[Associated Press|AP]] via ''[[Los Angeles Times]]''. Mayo 18, 1995.<br /> —[https://wrecksite.eu/wreck.aspx?109298 "MV Viva Antipolo VII (+1995)"] [[Wrecksite]].<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 5, 2021.</ref> * Mayo 18 – Labing-isang ''[[Kuratong Baleleng]]'' miyembro ng sindikato ng krimen ang napatay sa [[Quezon City]] sa isang [[1995 Kuratong Baleleng rubout|iniulat na summary execution ng pulisya]]. Dalawa pang miyembro ang natagpuang patay nang magkahiwalay sa [[Pasig City]] at [[Laguna (lalawigan)|Laguna]]. Sa Nob 2, isasampa ang multiple murder charges ni [[Tanodbayan ng Pilipinas|Tanodbayan]] [[Aniano A. Desierto|Aniano Desierto]] sa [[Sandiganbayan]] laban kay P/Chief Supt. [[Panfilo Lacson]] at 26 pang opisyal ng [[Philippine National Police]] na sangkot sa insidente sa Quezon City; Gayunpaman, noong 2003, ibinasura ng [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis|hukuman]] ng lungsod ang kaso, na muling pinagtibay nang dalawang beses ng [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa pagkamatay ng mga miyembro ng ''Kuratong Baleleng'' at mga kasunod na pangyayari: —[https://scmp.com/article/191508/executing-bloody-injustice "Executing a bloody injustice"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Abril 9, 1997.<br /> —[https://www.philstar.com/opinion/2002/02/20/151281/kuratong-baleleng-massacre-revisited/ "Kuratong Baleleng massacre revisited"] [[Philstar.com]]. Pebrero 20, 2002.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/sep1995/gr_120422_1995.html "G.R. No. 120422 & G.R. No. 120428"] Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 27, 1995. ''(Sinasaklaw lamang ang insidente noong Mayo 1995.)''<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri2002/may2002/gr_149453_2002.html "G.R. No. 149453"] Ang Proyektong LawPhil. Mayo 28, 2002. ''(Sumasaklaw sa insidente noong Mayo 1995 at mga sumunod na pangyayari.)''<br /> —[https://arellanolaw.edu/alpr/v5n2e.pdf "The Kuratong Baleleng Gang Case- A Saga Revisited"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251203165338/https://arellanolaw.edu/alpr/v5n2e.pdf |date=2025-12-03 }} (PDF) '' Arellano Law and Policy Review ''. Nob. 2004.<br /> —[https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/kuratong-baleleng-parojinog-a1729-20180918-lfrm3 "Most Wanted: Kuratong Baleleng Gang"] [[Esquire (magazine)|''Esquire'' (Philippines)]]. Setyembre 18, 2019.<br /><br />Para sa mga hatol ng Quezon City RTC at SC:<br /> —[https://www.rappler.com/nation/17327-sc-junks-case-vs-lacson-in-kuratong-baleleng-rubout/ "SC junks case vs Lacson in Kuratong Baleleng 'rubout'"] [[Rappler]]. Disyembre 5, 2012.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/368301/sc-dismisses-kuratong-murder-raps-vs-lacson "It's final: SC drops 'Kuratong' murder raps vs Lacson"] [[Inquirer.net]]. Marso 4, 2013.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2013/03/05/915956/its-final-sc-clears-lacson-kuratong-baleleng-case/ "Pinili na: Pinawalang-sala ng Korte Suprema si Lacson sa kaso ni 'Kuratong Baleleng'"] ''The Philippine Star''. Marso 5, 2013.<br /><br />Nabanggit din ang insidente noong Mayo 1995:<br /> —[https://greydynamics.com/kuratong-baleleng-the-crime-syndicate-that-ruled-the-philippines/ "Kuratong Baleleng: Ang Sindikato ng Krimen na Namahala sa Pilipinas"] Grey Dynamics. Oktubre 13, 2021.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> ===Hunyo=== * Hunyo 7 – Ipinatupad ang ''Batas sa Pag-aampon sa Ibang Bansa'' (''[[Batas Republika|RA]] 8043''), na nagpapahintulot sa mga batang Pilipino na ampunin ng mga dayuhan kung hindi maaaring ampunin ng mga kwalipikadong [[Pilipino]]; pinapalakas ang proteksyon laban sa pagbebenta at trafficking sa ibang bansa.<ref name="RP95hrp" /><ref>—[https://pcw.gov.ph/republic-act-8043-the-inter-country-adoption-act-of-1995/ "Batas Republika Blg. 8043"] [[Komisyon ng Pilipinas sa Kababaihan]]. Hunyo 7, 1995.<br /><br />Tungkol sa nasabing batas: —[https://chicagopcg.dfa.gov.ph/guidelines-on-inter-country-adoption "Mga Alituntunin sa pag-aampon sa pagitan ng mga bansa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220818055752/https://chicagopcg.dfa.gov.ph/guidelines-on-inter-country-adoption |date=Agosto 18, 2022 }} Konsulado Heneral ng Pilipinas, Chicago. Hulyo 9, 2014.<br /> —[https://www.mondaq.com/family-law/140864/a-primer-on-the-philippine-law-on-inter-country-adoption "Philippines: Isang Praymer sa Batas ng Pilipinas sa Pag-aampon sa pagitan ng mga Bansa"] Mondaq. Agosto 1, 2011.<br /> —[https://www.helplinelaw.com/law/philippines/articles/magdalena%20lepiten/article.php "Inter-Country Adoption In The Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524071306/https://www.helplinelaw.com/law/philippines/articles/magdalena%20lepiten/article.php |date=2024-05-24 }} Batas sa Helpline.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Hunyo 20 – Mayorya ng mga botante ang tumanggi sa isang plebisito na ''RA 7891'', na nilagdaan noong Pebrero 20, na humihiling ng paghahati ng [[Isabela (lalawigan)|lalawigan ng Isabela]] sa iminungkahing Isabela del Norte at Isabela del Sur.<ref>Sa pag-apruba ng batas: —[https://www.officialgazette.gov.ph/1995/02/20/republic-act-no-7891/ "Batas Republika Blg. 7891"] Pebrero 20, 1995.<br />Nakatakdang plebisito:<br /> —[https://mirror.officialgazette.gov.ph/1995/06/19/proclamation-no-602-s-1995/ "Proclamation No. 602, s. 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220922154925/https://mirror.officialgazette.gov.ph/1995/06/19/proclamation-no-602-s-1995/ |date=2022-09-22 }} Hunyo 19, 1995.<br />Lahat ng nabanggit ay mula sa ''[[Official Gazette (Philippines)]]'' at kinuha noong Hulyo 27, 2022.<br /><br />Nabanggit ang resulta ng plebisito:<br /> —[https://hdn.org.ph/wp-content/uploads/DP_08_Manalo.pdf "Philippine Provinces: Division as Accommodation"] (PDF) Human Development Network. Abril 4, 2013. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.<br />—Gerhard van den Top. [https://books.google.com/books?id=KBAyvht2J_AC&dq=result+of+the+1995+isabela+province+plebiscite&pg=PA251 ''Ang Dinamikang Panlipunan ng Deforestation sa Pilipinas''] [[Copenhagen]]: [[Nordic Institute of Asian Studies|NIAS Press]]. 2003. Nakuha noong Hulyo 29, 2022.<br /> —[https://www.bulatlat.com/news/4-19/4-19-warlordism.html "Ang Pakikibaka ng mga Isabelino Laban sa Warlordism at Political Dynasty"] Bulatlat. Hunyo 2004. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.</ref> * Hunyo 27 – Iniutos ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang permanenteng pagtigil ng operasyon ng mga [[jai alai]] na mga prente sa bansa.{{Kailangan ng sipi|petsa=Agosto 2022}} Napagpasyahan nito nang may pinal na desisyon na ang isport ay ilegal kasunod ng pagtutol mula sa gobyerno.<ref>—[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/002.html "Tungo Muli sa Batas Militar?"] Green Left Weekly (sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Pebrero 6, 1995.<br />—(1) [https://newsinfo.inquirer.net/22902/in-the-know-jai-alai/ "In the Know: Jai alai"] (2) [https://newsinfo.inquirer.net/22869/court-of-appeals-stops-jai-alai-games/ "Court of Appeals stops jai alai games"] Ang mga artikulo ay mula sa [[Inquirer.net]]. Hulyo 11, 2011.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> ===Hulyo=== * Hulyo 17 – Nilagdaan ng Pilipinas ang ''[[The Hague Convention on Protection of Children and Co-operation in Respect of Intercountry Adoption]]'', na pagtitibayin at ipatutupad sa susunod na taon.<ref name="RP95hrp" /><ref>[https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/publications1/?dtid=42&cid=69 "Country Profiles":] [https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=69 "Status Table"] at [https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=6221&dtid=42 "Mga tugon ng estado sa mga Country Profile"] ([https://assets.hcch.net/docs/98d56619-44ae-4feb-9ace-d9099db87951.pdf Link] para sa PDF file) [[Hague Conference on Private International Law]]. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.</ref> * Hulyo 28 – Hinatulan ng [[Makati]] City [[Regional Trial Court|RTC]] si dating P/Col. (P/SSupt.) [[Reynaldo Berroya]] at dalawa pang iba para sa pagdukot noong 1993 sa isang negosyanteng [[Taiwanese|Taiwanese]], at sinentensiyahan sila ng [[habambuhay na pagkakabilanggo]]. Ang desisyon ay babaligtarin ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] noong 1997.<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>"Habambuhay na pagkakakulong ang hinatulan ng koronel ng pulisya dahil sa kasong pagdukot" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950725&printsec=frontpage&hl=en (Hulyo 29, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref> —[https://apnews.com/article/0257a7d801eaff304380d1acabac60c7 "Mataas na Opisyal ng Pulisya, Dalawa Pa ang Nahatulan sa Pagdukot"] [[Associated Press]]. Hulyo 28, 1995.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> [http://source.gosupra.com/docs/decision/23848 "G.R. No. 122487"] Supra Source. Disyembre 12, 1997.<br /> —[https://www.oocities.org/who_is_rosebud/PNPplotters.html "Ang mga PNP Destabilizer"] OoCities.<br /><br />Nabanggit din ang kaso:<br />—[https://www.philstar.com/headlines/2001/04/24/90485/gma-rebuffs-calls-berroya146s-removal-intelligence-chief/ "Tinanggihan ng GMA ang panawagan para sa pagtanggal kay Berroya bilang pinuno ng paniktik"] [[Philstar.com]]. Abril 24, 2001.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> ===Agosto=== * Agosto 3 – Inaresto ng [[Pambansang Kawanihan ng Pagsisiyasat (Pilipinas)|Pambansang Kawanihan ng Pagsisiyasat]] (PKP) ang isang miyembro ng [[Reporma ang Kilusang Sandatahang Lakas]] (RAM), ang dating Sgt. Filomeno Maligaya, isang kasabwat sa pagpatay noong 1986 sa pinuno ng unyon ng mga manggagawa na si [[Rolando Olalia]] at sa kanyang drayber. Ang RAM ay aalisin ng NBI sa korte pagkatapos muling buksan ang kaso. Sa huling bahagi ng 2021, si Maligaya ay kabilang sa siyam sa 13 miyembro ng RAM, na kinasuhan noong 1998 ng dobleng pagpatay, at hanggang ngayon ay malaya pa rin.<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa kaganapang ito:<br />—[[Alfred W. McCoy]]. [https://books.google.com/books?id=GNFRaSf1dP4C&dq=suspect+in+olalia+killing+arrested+august+1995&pg=PA322 Closer Than Brothers: Pagkalalaki sa Philippine Military Academy] [[New Haven, Connecticut|New Haven]]: [[Yale University Press]]. 1999. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br /><br />Mga kaugnay na mapagkukunan sa mga sumunod na pangyayari: —[https://www.doj.gov.ph/news_article.html?newsid=135 "Bumuo ang DOJ ng prosecution task force para sa kasong double murder ni Olalia"] [[Kagawaran ng Hustisya (Pilipinas)|Kagawaran ng Hustisya]]. Oktubre 19, 2012.<br /> —[https://www.abs-cbn.com/focus/05/02/13/olalia-family-fights-27-years-after-murder "Pamilya Olalia, lumaban sa 27 taon matapos ang pagpatay"] [[ABS-CBN News]]. Mayo 2, 2013.<br />—[https://newsinfo.inquirer.net/1501131/3-ram-members-guilty-in-86-olalia-alay-ay-slays/ "3 miyembro ng RAM, nagkasala sa pagpatay kina Olalia at Alay-ay noong '86"] [[Inquirer.net]]. Oktubre 13, 2021.<br />Ang lahat ng nabanggit ay narekober noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Agosto 10 – Nagsampa ng mga kasong panggagahasa at pagpatay ang [[Kagawaran ng Hustisya (Pilipinas)|Kagawaran ng Hustisya]] laban sa walong anak na lalaki ng mga kilalang pamilya, kabilang si [[Hubert Webb]], na kinilala ng pangunahing saksi na si Jessica Alfaro, kasama ang isang dating pulis, na pawang mga akusado sa [[mga pagpatay sa mga Vizconde|pagkamatay ng tatlong miyembro ng pamilyang Vizconde noong 1991]]. Muling nagbukas ang kaso matapos humarap at umamin si Alfaro; Magsisimula ang paglilitis mamaya sa [[Parañaque]] [[Regional Trial Court|RTC]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref>Mga artikulo ng balita mula sa ''[[Manila Standard]]:'' —"Isiniwalat ang tagumpay sa masaker sa Vizconde; pinangalanan ng bagong saksi ang anim na suspek" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950616&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 18, 1995)] p. 6. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —"Pinaghigpitan ng NBI ang news blackout sa bagong imbestigasyon tungkol kay Vizconde" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950616&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 22, 1995)] p. 3. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.<br /> —"Mga kasong isinampa laban kay Webb, 7 iba pa" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950809&printsec=frontpage&hl=en (Ago. 11, 1995)] p. 3. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.</ref><ref>Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/aug1995/gr_121234_1995.html "G.R. No. 121234"] Ang Proyektong LawPhil. Agosto 23, 1995. (Sinasaklaw ang akusasyon noong Agosto, at mga naunang pangyayari) Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri2010/dec2010/gr_176389_2010.html "G.R. No. 176389 at G.R. No. 176864"] Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 14, 2010. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br /> —[https://www.abs-cbn.com/anc/12/14/10/vizconde-massacre-revisited "Ang masaker sa Vizconde ay muling binalikan"] [[ABS-CBN News]]. Disyembre 14, 2010.<br /> —[https://www.philstar.com/headlines/2010/12/15/639027/vizconde-massacre-timeline/ "Timeline ng masaker sa Vizconde"] [[Philstar.com]]. Disyembre 15, 2010.<br /> —[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] [[Asian Human Rights Commission]]. Disyembre 21, 2010.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/18705/what-went-before-9/ "Ano ang nauna?"] [[Inquirer.net]]. Hunyo 28, 2011. Nakuha noong Hulyo 7, 2022.<br /> —[https://businessmirror.com.ph/2016/02/16/the-vizconde-massacre-justice-not-served/ (Editoryal) "Ang masaker sa Vizconde: Hindi naibigay ang hustisya"] ''[[BusinessMirror]]''. Pebrero 16, 2016.<br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref> * Agosto 25 – Sumuko sa pulisya ang bida ng pelikula na si [[Robin Padilla]] sa [[Camarines Norte]] matapos ang apat na linggong pagtatago habang pinagtibay ng [[Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinass|Hukuman ng Apelasyon]] noong Hulyo ang hatol ng isang RTC para sa ilegal na pag-aari ng mga baril, na nag-uutos sa kanya na simulan ang pagsentensiya ng bilangguan. Palalayain siya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; at bibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]. [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa mga pangyayari bago at sa pagsuko ni R. Padilla: —[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Nasa alanganin pa rin ang aktor na Pilipino matapos mahatulan sa mga armas"] [[Associated Press]] sa pamamagitan ng [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/129414/ramos-orders-cult-crackdown "Iniutos ni Ramos ang pagsugpo sa kulto"] (Limitadong pag-access) [[South China Morning Post]]. Agosto 29, 1995.<br /> —[https://gulfnews.com/today-history/august-25-1990-filipino-fugitive-actor-surrenders-1.1572097 "Agosto 25, 1990: Sumuko ang aktor na puganteng Pilipino"] ''[[Gulf News]]''. Agosto 24, 2015. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang pangyayaring ito ay naganap noong "Agosto 25, 1990".)<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/mar1997/gr_121917_1997.html "G.R. No. 121917"] Ang Proyektong LawPhil. Marso 12, 1997.<br /><br />Mga sumunod na pangyayari:<br /> —[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}} [[CNN Philippines]]. Nobyembre 15, 2016.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Huling bahagi ng Agosto – Labingpitong [[Senado ng Pilipinas|Mga Senador]] ang bumoto upang ideklarang bakante ang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Panguluhan ng Senado]], na nag-alis kay Sen. [[Edgardo Angara]]; Si Sen. [[Neptali Gonzales]] ay nahalal kalaunan bilang kapalit.<ref name="MSyr95" /><ref>Mga Artikulo mula sa [[Asiaweek]]: —[https://web.archive.org/web/20220813125715/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/95/0922/newsmap/philippi.html "Ouster"] Linggo ng Setyembre 8, 1995.<br />—[https://web.archive.org/web/20220813125715/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/97/0502/nat1.html "Maaari Bang Manalo si Ed sa Malaking Panalo?"] Mayo 1997.<br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> ===Setyembre=== * Setyembre 6 – Ang mga tila pagsabog ay nagdulot ng pagguho ng pader ng bunganga ng [[Bulkang Melibengoy]] sa [[T'boli, South Cotabato]], na umaapaw sa Lawa ng Maughan, na nagdulot ng magiging pinakamalalang pagbaha sa gitnang lugar ng [[Mindanao]] na nakakaapekto sa karamihan ng mga komunidad ng mga tribo; pagsapit ng Setyembre 12, ang mga naiulat na pagkamatay ay hindi bababa sa 70 habang 125 ang nawawala, na may mga pinsalang nagkakahalaga ng [[₱]]346-milyon.<ref>—[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/08/explosions-flooding-send-tribal-filipinos-fleeing-mountain-home&post_id=47936 "Ang mga pagsabog ay nagdulot ng pagbaha sa mga tribong Pilipino na lumikas pauwi sa bundok"] Setyembre 7, 1995; [https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/13/volcano-collapse-turns-central-mindanao-into-calamity-area&post_id=47955 "Pagguho ng bulkan ay naging lugar ng kalamidad ang gitnang Mindanao"] Setyembre 12, 1995. Ang mga artikulo ay mula sa [[UCA News]]. —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-09-08-mn-43571-story.html "Mundo sa Maikling Salita: Pilipinas: 20 Patay, 400 Nawawala sa Biglaang Pagbaha"] ''[[Los Angeles Times]]''. Setyembre 8, 1995.<br /> —[https://apnews.com/article/c62359cf6c72ca28f1b2d416a8e53e03 "26 ang namatay sa pagbaha sa katimugang Pilipinas"] [[Associated Press|AP News]]. Setyembre 9, 1995.<br /> —[https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=271011 "Parker"]; [https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199509-271011 "Ulat kay Parker (Pilipinas) — Setyembre 1995"] [[Pandaigdigang Programa sa Bulkanismo]].<br /> —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-floods-information-report-no3 "Pilipinas - Ulat sa Impormasyon Tungkol sa Baha Blg. 3"] [[ReliefWeb]]. Setyembre 8, 1995.<br /> —[https://www.philstar.com/nation/2004/09/06/263743/when-flash-floods-gripped-cotabato-folk-terror/ "Nang ang mga taga-Cotabato ay sinakmal ng biglaang pagbaha"] [[Philstar.com]]. Setyembre 6, 2004.<br /> —[https://www.mindanews.com/feature/2012/09/lake-maughan-tragedy-17-years-later-case-still-not-closed/ "Trahedya sa Lawa ng Maughan: 17 taon na ang lumipas, hindi pa rin naisara ang kaso"] Setyembre 6, 2012; [https://www.mindanews.com/top-stories/2014/09/19-years-on-still-no-closure-for-deadly-lake-maughan-tragedy/ "19 na taon na ang lumipas, wala pa ring natatapos na kaso para sa nakamamatay na trahedya sa Lawa ng Maughan"] Setyembre 6, 2014. Ang mga artikulo ay mula sa MindaNews.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/1042505/lake-holon-tboli-tribes-other-gem/ "Lake Holon: Isa pang hiyas ng tribong T'boli"] [[Inquirer.net]]. Oktubre 14, 2018.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 27, 2022.</ref> * Setyembre 16 – Isang hukuman ng Islamiko sa [[United Arab Emirates|Emirates]] ang nagsentensiya ng kamatayan kay [[Sarah Balabagan]], [[Overseas Filipino Worker|isang kasambahay]] na nahatulan ng pagpatay ng ibang hukuman noong Hunyo 26 dahil sa pagpatay sa kanyang amo bilang pagtatanggol sa sarili noong 1994, na nagpawalang-bisa sa naunang ipinataw na sentensiya sa bilangguan. Kasunod ng mga protesta, sa ikatlong paglilitis sa Oktubre, babawasan ng hukuman ng apela ang parusa. Babalik siya sa bansa sa 1996.<ref name="MSyr95" /><ref>Unang paglilitis, hatol noong Hunyo 1995: —[https://www.upi.com/Archives/1995/06/26/UAE-court-jails-Filipina-for-7-years/4561804139200/ "Pilipina sa loob ng 7 taon ay kinulong ng hukuman ng UAE"] [[United Press International|UPI]]. Hunyo 26, 1995.<br /> —[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/07/11/maid-jailed-for-killing-after-rape/5d2ead8e-7b76-47de-832b-909be87c3b5c/ "Kasambahay, nakulong dahil sa pagpatay matapos ang panggagahasa"] ''[[The Washington Post]]''. Hulyo 11, 1995.<br /><br />Ikalawang paglilitis, hatol noong Setyembre 1995:<br /> —[https://www.nytimes.com/1995/09/17/world/world-news-briefs-emirates-sentences-maid-to-death-in-retrial.html "Mga Maikling Balita sa Mundo: Hinatulan ng Kamatayan ng Emirates ang Kasambahay sa Muling Paglilitis"] [[Associated Press|AP]] sa pamamagitan ng ''[[The New York Times]]''. Setyembre 17, 1995.<br /> —[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1995/09/21/another-filipina-is-sentenced-to-death-during-overseas-employment&post_id=47999 "Isa na namang Pilipina ang hinatulan ng kamatayan habang nagtatrabaho sa ibang bansa"] [[UCA News]]. Setyembre 20, 1995.<br /> —[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/017.html "Si Sarah Balabagan, Isang Filipina domestic worker, ay hinatulan ng kamatayan ng isang hukuman sa United Arab Emirates"] Kalayaan (sa pamamagitan ng World History Archives, Hartford Web Publishing). Setyembre 22, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /> —[https://www.csmonitor.com/1995/1002/02203.html "Furor in the Philippines"] ''[[The Christian Science Monitor]]''. Oktubre 2, 1995.<br /><br />Ikatlong paglilitis, hatol noong Oktubre 1995:<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-10-15-mn-57292-story.html "Nakaligtas ang kasambahay na Pilipino mula sa firing squad"] ''[[Los Angeles Times]]''. Oktubre 15, 1995.<br /> —[https://www.amnesty.org/fr/wp-content/uploads/2021/06/act530041995en.pdf "Balita tungkol sa Penalty ng Kamatayan"] (PDF) [[Amnesty International]]. Disyembre 1995.<br /> —[https://www.amnesty.org/en/documents/mde25/007/1995/en/ "UAE: Flogging: Sarah Balabagan (f), Filipina national"] ([https://www.amnesty.org/en/wp-content/uploads/2021/06/mde250071995en.pdf Link for International PDF file. Oktubre 30, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br />Para sa mga hatol:<br /> —[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinion) "The story of Sarah Balabagan"] [[Inquirer.net]]. Setyembre 11, 2020. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br />Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> * Setyembre 30 – [[Panahon ng bagyong Pasipiko noong 1995|Bagyong Sybil (''Mameng'')]] ay nagdulot ng pinsala sa 32 probinsya sa loob ng walong rehiyon, lalo na sa [[Gitnang Luzon]] kung saan ang mga agos at pagbaha ng [[lahar]] ay nangyayari sa ilang bahagi ng [[Pampanga]]; nakakaapekto rin sa [[Metro Manila]] at sa mga nasa [[Timog Tagalog]], karamihan sa [[Visayas]], at sa mga probinsya ng [[Pangasinan]], [[Albay]] at [[Bukidnon]]. Nagresulta ito sa ₱3.17-bilyong halaga ng pinsala at 116 na pagkamatay.<ref name="tc95" /><ref name="tcMP">[https://www.typhoon2000.ph/stormstats/WorstVisayasTyphoons.htm "Mga pinakamalalang bagyo ng Kapuluang Visayan, Pilipinas (1947 - 2002)"] Bagyong 2000. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tcMR">Suportadong sanggunian: [http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Disasters/Typhoon.html "Buod ng Ulat: Mga Pangyayari ng Sakuna sa Lalawigan ng Albay (noong CY 2016)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220724122928/http://rsso05.psa.gov.ph/Albay-Tourism/Disasters/Typhoon.html |date=Hulyo 24, 2022 }} [[Philippine Statistics Authority]]–[[Rehiyon ng Bicol]]. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>[https://reliefweb.int/taxonomy/term/6558 "Pilipinas: Bagyong Sybil - Oktubre 1995"] [[ReliefWeb]]. —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-sybil-information-report-no1 "Ulat ng Impormasyon Blg. 1"] Kinuha noong Hulyo 1, 2022.<br /> —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-sybil-information-report-no2 "Ulat ng Impormasyon Blg. 2"] Kinuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Setyembre – Ang antas ng [[inflation]] sa buong bansa ay tumaas sa 11.8%, ang pinakamataas sa loob ng 45 buwan, na dulot ng krisis sa bigas at asukal.<ref name="MSyr95" /> ===Oktubre=== * Oktubre 1 – Sa magiging pinakamalalang kalamidad sa [[Bundok Pinatubo]] simula noong [[pagputok ng Bundok Pinatubo noong 1991|pagputok nito]], ang pag-ulan sa panahon ng Bagyong ''Mameng'' ay nagdudulot ng mga lahar na bumababa mula sa mga dalisdis ng bulkan patungo sa Ilog Pasig-Potrero at mga sanga nito kabilang ang Gugu Creek, na mabilis na nagbaon sa buong [[barangay]] Cabalantian sa [[Bacolor, Pampanga]]. Noong Oktubre 7, 100 ang naiulat na patay at 252 ang nawawala, bagama't sinasabing mahigit isang libo ang nasawi. Libu-libong bahay sa lugar at 4 na iba pang barangay ang natabunan ng mga deposito na may lalim na halos 9 na metro; Ang daloy ng lahar ay nagbabaon din ng ilang bahagi ng [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]].<ref>—[https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199603-273083 "Ulat sa Pinatubo (Philippines)" - Marso 1996[Global] —[https://newsinfo.inquirer.net/1612637/pampangas-last-defense-vs-deadly-lahar-endures/ "Ang huling depensa ng Pampanga laban sa nakamamatay na lahar ay tumatagal"] [[Inquirer.net]]. Hunyo 19, 2022.<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br /> —[https://www.philstar.com/nation/2001/06/15/103501/worse-not-yet-over-pinatubo-claim-scientist-civic-group "Hindi pa tapos ang mas masahol pa para sa Pinatubo, claim scientist, civic group"] [[Philstar.com]]. Hunyo 15, 2001.<br /> —[https://www.reuters.com/article/us-philippines-pinatubo-idUSTRE75J0YD20110620 "Ang Mt. Pinatubo ay nabubuhay pa rin ng 20 taon"] [[Reuters]]. Hunyo 20, 2011.<br /> —[https://newsinfo.inquirer.net/839521/town-nearly-wiped-out-by-lahar-could-lose-440-yr-old-church/ "Ang bayan na muntik nang malipol ng lahar ay maaaring mawalan ng 440-taong gulang na simbahan"] [[Inquirer.net]]. Nobyembre 3, 2016.<br /> —[https://www.indcatholicnews.com/news/6950 "Pilipinas: ang pananampalataya at komunidad ay umuunlad mula sa sakuna"] ''Independent Catholic News''.<br /> —John Grattan at Robin Torrence. [https://books.google.com/books?id=rcyFAgAAQBAJ&dq=1995+cabalantian+disaster&pg=PA61 Mga Likas na Sakuna at Pagbabago sa Kultura] [[London]]: [[Routledge]]. 2002.<br /> —[https://pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%2520Sociological%2520Review/2002/Environmental%2520Consequences%2520of%2520Lahars,%2520Subsidence,%2520and%2520Human%2520.pdf "Mga Bunga Pangkapaligiran ng mga Lahar, Paglubog, at Pag-uugali ng Tao sa Bacolor, Pampanga"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171052/https://www.pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%20Sociological%20Review/2002/Environmental%20Consequences%20of%20Lahars,%20Subsidence,%20and%20Human%20.pdf|date=Abril 5, 2023}} (PDF)<br /> Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 1, 2022.</ref> * Oktubre 13 – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|Ang Pamahalaan]] ng isang kasunduang pangkapayapaan sa mga rebelde ng [[Kilusang Reporma sa Sandatahang Lakas]] (''RAM-SFP-YOU'') sa [[Camp Aguinaldo]], na pormal na nagtapos sa pitong taong pag-aalsa ng huli na naganap karamihan noong panahon ni [[Panguluhan ni Corazon Aquino|ang nakaraang administrasyon]].<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref> —[https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1995-10-14-9510140657-story.html "Pinamahalaan ng Pilipinas ang kasunduang pangkapayapaan sa mga rebeldeng Hukbo"] ''[[Orlando Sentinel]]''. Oktubre 14, 1995.<br /> —[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-10-14-mn-56755-story.html "Nakipagkasundo ang Pilipinas sa mga Rebeldeng Hukbo na Nagtangka ng mga Kudeta"] [[Reuters]] sa pamamagitan ng ''[[Los Angeles Times]]''. Oktubre 14, 1995.<br /> —[http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/062.html "Madilim na Pamana: Mga karapatang pantao sa ilalim ng rehimeng Marcos ni Alfred McCoy"] World History Archives, Hartford Web Publishing. Setyembre 20, 1999.<br /> —[https://www.officialgazette.gov.ph/1996/05/16/executive-order-no-299-2/ "Executive Order No. 299"] ''[[Official Gazette (Philippines)]]''. Mayo 16, 1996.<br /> -[https://www.officialgazette.gov.ph/1996/05/17/proclamation-no-723/ "Proclamation No. 723, s. 1996"] ''Official Gazette'' (Philippines). Mayo 17, 1996.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref> * Oktubre 19 – Pagbubukas ng [[Enchanted Kingdom]] theme park. * Oktubre 24 ** Ang huling kabuuang [[eklipse ng araw]] ng siglo [[Eklipse ng araw noong Oktubre 24, 1995|ay nasaksihan]] karamihan ay sa [[Tawi-Tawi]], na tumagal nang mahigit dalawang minuto.<ref name="MSyr95" /> ** [[Panahon ng bagyong Pasipiko noong 1995|Nagsisimula ang serye ng mga kaguluhang tropikal]] kasama ang bagyong ''Oniang'', Oktubre 24, na dumadaan sa [[Luzon]] at nagdulot ng mga pagbaha sa [[Bulacan]] at panibagong daloy ng lahar sa [[Gitnang Luzon]]. Ang Bagyong Zack (''Pepang''), mula Oktubre 28 hanggang 29, ay humampas sa [[Visayas]] at [[Palawan]], na nagdulot ng malawakang pagbaha; nagresulta sa 265 na pagkamatay at [[₱]]424-milyong halaga ng pinsala.<ref name="tcMP" /><ref name="tcPR" /><ref>—[https://www.upi.com/Archives/1995/10/29/Storm-leaves-62-dead-in-Philippines/1654814939200/ "62 patay sa Pilipinas dahil sa bagyo"] [[United Press International]]. Oktubre 29, 1995. —[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-tropical-storm-zack-information-report-no1 "Philippines - Ulat ng Impormasyon Tungkol sa Bagyong Zack Blg. 1"] [[ReliefWeb]]. Oktubre 31, 1995.<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tc95" /> ===Nobyembre=== * Nobyembre 2–3 – Ang pinakamapanirang bagyo sa serye ng mga bagyong tropikal, ang [[Typhoon Angela|Super Typhoon Angela (''Rosing'')]] ay nananalasa sa katimugang [[Luzon]] na may malalakas na hangin; winasak nito ang kalahati ng mga rehiyon ng bansa kabilang ang [[Bicol Region]], ang pinakamatinding tinamaan, pati na rin ang [[Calabarzon|mainland na bahagi ng Southern Tagalog Region]], [[Metro Manila]], at [[Bataan]]. Ang huling datos ay nag-uulat ng 936 na pagkamatay at [[₱]]10.829-bilyong halaga ng pinsala.<ref name="tc95">[http://www.ifrc.org/docs/appeals/95/139508FR.PDF "Pangwakas na Ulat (Apela 13/95): Pilipinas: Mga bagyo, baha at pag-agos ng lahar"] (PDF) [[International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies]]. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref name="tcMR" /><ref name="tcPR">[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1995/11/04/super-typhoon-angela-hits-philippine-heartland/c89c881e-9c7b-4cbb-8299-5d66b3c4fd66/ "Super typhoon Angela hit Philippine heartland"] ''[[The Washington Post]]''. Nobyembre 4, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>—[https://reliefweb.int/report/philippines/philippines-typhoon-angela-information-report-no4 "Philippines -Typhoon Angela Information Report No. 4"] [[ReliefWeb]]. Nobyembre 14, 1995. —[http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/199520.html.en "Digital na Bagyo: Bagyong 199520 (Angela) - Pangkalahatang Impormasyon (Mga Tsart ng Presyon at Track)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080701202623/http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/199520.html.en |date=2008-07-01 }}<br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.<br /><br /> —[https://web.archive.org/web/20110607011047/http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/atcr/1995atcr/pdf/wnp/29w.pdf "Super Typhoon Angela (29W)"] (PDF) Naka-archive noong Hunyo 7, 2011.<br /> —[https://web.archive.org/web/20081016092830/http://www.typhoon2000.ph/stats/11WorstPhilippineTyphoons.htm "Ang labing-isang pinakamalalang bagyo sa Pilipinas (1947-2006)"] Typhoon2000. Naka-archive noong Oktubre 16, 2008.<br /> —[https://www.typhoon2000.ph/stormstats/WPF_DeadliestTyphoonsPhilippines_2015Ed.pdf "Ang pinakamatinding bagyo sa Pilipinas (1947 – 2014)"] (PDF) Weather Philippines.<br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 1, 2022.</ref> * Nobyembre 14 – Binaligtad ng [[Hukuman ng Apelasyon sa Pilipinas|Hukuman ng Apelasyon]] ang hatol sa kasong libelo noong 1992 ng [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]] at pinawalang-sala ang tagapaglathala ng ''[[The Philippine Star]]'' na si [[Maximo Soliven]] at ang yumaong mamamahayag na si [[Luis Beltran]], na kinasuhan kaugnay ng mga komento ng huli tungkol kay Pangulong... [[Corazon Aquino|Cojuangco–Aquino]] pagkatapos ng [[Mga pagtatangkang kudeta laban kay Corazon Aquino|isang pagtatangkang kudeta noong 1987]].<ref name="RP95hrp" /><ref>Para sa kaganapang ito: —[https://apnews.com/article/9c94437f43bc51aa06b8863bef09523a "Natalo ang Dating Pangulong Aquino sa Kasong Libelo Laban sa Dalawang Mamamahayag"] [[Associated Press]]. Nobyembre 14, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/11/14/Manila-court-rejects-Aquino-libel-suit/4614816325200/ "Tinatanggihan ng korte ng Maynila ang kasong libelo ni Aquino"] [[United Press International]]. Nobyembre 14, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/139212/aquino-libel-case-rejected-court "Itinanggi ng korte ang kaso ng libelo ni Aquino"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Nobyembre 16, 1995.<br /><br /> Para sa mga detalye ng kaso:<br /> —[https://kahimyang.com/kauswagan/articles/2457/today-in-philippine-history-october-12-1987-cory-aquino-filed-a-libel-suit-against-columnist-luis-beltran "Ngayon sa kasaysayan ng Pilipinas, Oktubre 12, 1987"] Ang Proyektong Kahimyang.<br /> —[https://www.rappler.com/newsbreak/fact-check/264304-cory-aquino-libel-suit-vs-beltran-not-deemed-press-freedom-issue/ "MALI: Ang kasong libelo ni Cory Aquino laban kay Beltran ay hindi itinuring na isyu ng kalayaan sa pamamahayag"] [[Rappler]]. Hunyo 20, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * Nobyembre 16 – Itinanggi nang may pinal na batayan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang mosyon para sa muling pagsasaalang-alang na inihain ng ''Kilosbayan, Inc.'' na kumukuwestiyon sa isang kasunduan sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at ng Philippine Gaming Management Corporation sa mga online na operasyon ng [[loterya]], sa gayon ay ginagawang legal ang [[PCSO Lottery Draw|lotto]].<ref>''G.R. No. 118910.'' Ang Proyektong LawPhil. —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/jul1995/gr_118910_1995.html (Desisyon noong Hulyo 17, 1995)]<br> —[https://lawphil.net/judjuris/juri1995/nov1995/gr_118910_1995.html (Desisyon noong Nob. 16, 1995)]<br> Nakuha ang lahat noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Nobyembre 27 – Sinimulan ang konstruksyon ng proyektong {{USD|1.15}}-bilyong [[Metro Manila Skyway|Skyway]], ang pinakamalaking proyektong imprastraktura sa bansa, na nilayon upang mapagaan ang daloy ng trapiko sa [[Metro Manila]]. ===Disyembre=== * Disyembre 11 – Ang Communist hit squad [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB) ay nagsagawa ng tatlong magkakahiwalay na pananambang na tumatarget sa mga kilalang negosyanteng [[Tsinong Pilipino]], na ikinamatay ng apat na tao kabilang ang industriyalistang si Leonardo Ty at ang kanyang drayber sa [[Quezon City]], pati na rin ang isang apoy. Noong 2004, dalawang pinaghihinalaang miyembro ng ABB na utak ng pagpatay kay Ty ang hinatulan ng isang [[Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis|PHP]] ng lungsod.<ref name="RP95hrp" /><ref name="xLT">Lahat ng naiulat na pananambang: —[https://www.independent.co.uk/news/people/manila-on-alert-1525493.html "Maynila on alert"] [[Reuters]] via ''[[The Independent]]''. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://scmp.com/article/142966/ambushes-mark-return-communist-hit-squad "Mga pananambang, pagbabalik ng komunistang hit squad"] (Limitadong pag-access) ''[[South China Morning Post]]''. Disyembre 15, 1995.<br /> —[https://www.upi.com/Archives/1995/12/27/Manila-on-alert-for-communist-attacks/8848820040400/ "Naka-alerto ang Maynila para sa mga pag-atake ng komunista"] [[United Press International]]. Disyembre 27, 1995.<br /> —[https://web.archive.org/web/20181013071651/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0126/nat3.html "Terorismo"] ''[[Asiaweek]]''. Enero 1996.<br /><br />Pag-ambush kay Leonardo Ty:<br /> —[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1995-12-21-9512210185-story.html "Sa Pilipinas, ang takot ay hindi na nagtatago sa mga anino"] [[Chicago Tribune]]. Disyembre 21, 1995.<br /> —[https://www.philstar.com/metro/2004/02/19/239519/2-abb-men-get-death-1995-twin-slay/ "Dalawang lalaki ng ABB ang hinatulan ng kamatayan para sa kambal na pinatay noong 1995"] [[Philstar.com]]. Pebrero 19, 2004.<br /><br /> Lahat ay narekober noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Disyembre 13 – Isang sunog sa barkong pampasaherong ''M/V Kimelody Cristy'' malapit sa [[Isla ng Kapalaran (Pilipinas)|Isla ng Kapalaran]] sa labas ng [[Batangas]] ang nagresulta sa pagkamatay ng 24 katao, at 13 pa ang nawawala.<ref name="MSyr95" /><ref name="lPSaccw" /><ref> —[https://www.upi.com/Archives/1995/12/13/Philippine-ship-catches-fire-14-dead/6818818830800/ "Nasunog ang barko ng Pilipinas, 14 ang patay"] [[United Press International|UPI]]. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://apnews.com/article/6789a9d2a89149325384f77cea8ad747 "Sumalpok ang Sunog sa Ferry sa Dagat, 14 na Katao ang Namatay"] [[Associated Press|AP News]]. Disyembre 13, 1995.<br /> —[https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1995-12-13-9512130087-story.html "9 ang nasawi sa sunog sa barko, 16 ang nawawala"] ''[[Orlando Sentinel]]''. Disyembre 13, 1995.<br /> —[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/8a749fc5e6108e4fab68dcffb9f1c860 "Pilipinas: Sakuna sa sunog sa lantsa"] AP Archives. Disyembre 13, 1995.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Oktubre 5, 2021.</ref> * Disyembre 16–17 – Pitong pinaghihinalaang teroristang [[Pakistanis|Pakistani]] ang naaresto sa [[Bulacan]] at [[Maynila]]; kalaunan ay kinasuhan ng pagpaplano upang guluhin ang [[APEC Pilipinas 1996|1996 APEC Summit]]. Dalawa pa ang susuko kalaunan sa punong-himpilan ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] sa [[Quezon City]].<ref name="tlMSa" /><ref name="MSyr95" /><ref>"5 suspek sa terorismo ang nahuli sa Bulacan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 17, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="arr31" /><ref name="arrst" /> * Disyembre 29–30 – Labinlimang indibidwal na sinasabing bahagi ng radikal na grupong ''Mahajar Qumi Movement'' na nakabase sa [[Pakistan]] ang naaresto sa magkakahiwalay na pagsalakay ng pulisya sa kanilang mga safehouse sa [[Maynila]]. Sa pagtatapos ng taon, 29 na pinaghihinalaang dayuhang terorista ang naaresto sa bansa.<ref name="tlMSa" /><ref name="arr31">"15 pang suspek sa terorista ang nahuli" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19951229&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 31, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', pp. 1–2. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref><ref name="arrst">[https://www.nytimes.com/1995/12/31/nyregion/nine-suspected-of-terrorism-are-arrested-in-manila.html "Siyam na Pinaghihinalaang May Terorismo ang Naaresto sa Maynila"] ''[[The New York Times]]''. Disyembre 31, 1995. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> ==Telebisyon== ===Premiere=== {| class="wikitable" ! Petsa ! Ipakita |- |Enero 16 |''TV Patrol Zamboanga'' sa ABS-CBN TV-3 Zamboanga |- |Enero 22 |''Berlin Break'' sa ABC 5 |- |Enero 28 |''[[Eat Bulaga!]]'' on GMA 7 |- |Enero 30 |''[[Valiente (1992 TV series)|Valiente]]'' sa GMA 7 |- | Pebrero 1 |''Inside Showbiz'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Pebrero 2 |''[[Dong Puno Live]]'' sa ABS-CBN 2 |- |''[[Okay Ka, Fairy Ko!]]'' on GMA 7 |- | Pebrero 4 |''[['Sang Linggo nAPO Sila]]'' on ABS-CBN 2 |- |rowspan=2|Pebrero 5 |''[[ASAP (programa sa TV)|ASAP]]'' sa ABS-CBN 2<ref>{{cite news|author=Anarcon, James Patrick |title=Ang pagsisimula ng ika-25 anibersaryo ng ASAP ay maghaharap sa pilot ng variety show ng GMA-7 |url=https://www.pep.ph/news/local/148500/asap-25th-anniversary-kick-off-goes-head-to-head-against-pilot-of-new-gma-7-variety-show-a724-20200103 |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Enero 3, 2020}}</ref> |- |''Espesyal sa Sunday Night'' sa ABC 5 |- |Pebrero 6 |''[[Cristy FerMinute]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Pebrero 10 |''[[Mighty Morphin Power Rangers]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Marso 6 |''[[PCSO Lottery Draw|Philippine Lottery Draw]]'' sa PTV 4 |- |Marso 23 |''[[Yaiba]]'' sa ABC 5 |- |Abril 1 |''Rainbow Cinema'' sa GMA 7 |- |Abril 18 |''[[Dragon Ball (serye sa TV)|Dragon Ball]]'' sa RPN 9 |- |Mayo 1 |''TV Patrol Cagayan de Oro'' sa ABS-CBN TV-2 Cagayan de Oro |- |Mayo 17 |''[[Tapatan kasama si Jay Sonza]]'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Mayo 20 |''[[Mga May Tattoo na Teenage Alien Fighters mula sa Beverly Hills]]'' sa ABC 5 |- |''[[Kousoku Sentai Turboranger|Turborangers]]'' sa IBC 13 |- |rowspan=2|Hunyo 10 |''[[Hiraya Manawari]]'' sa ABS-CBN 2 |- |''[[Bayani (serye sa TV)|Bayani]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Hunyo 12 |''TV Patrol Western Visayas'' sa ABS-CBN TV-4 Bacolod |- |Hunyo 14 |''[[High Tide (serye sa TV)|High Tide]]'' sa ABC 5 |- |rowspan=2|Hunyo 27 |''[[Walker Texas Ranger]]'' sa GMA 7 |- |''Batang X sa TV'' sa ABC 5 |- |rowspan=3|Hulyo 1 |''Science Made Easy'' sa PTV 4 |- |''Kemistry in Action'' sa PTV 4 |- |''Physics in Everyday Life'' sa PTV 4 |- | Hulyo 9 |''Gameplan'' sa GMA 7 |- | Hulyo 10 |''[[IBC TV X-Press]]'' sa IBC 13 |- |rowspan=2| Hulyo 31 |''[[Katok Mga Misis]]'' sa GMA 7 |- |''[[Kadenang Kristal]]'' sa GMA 7 |- |Agosto 3 |''Takdang-Aralin'' sa ABS-CBN 2 |- |Agosto 5 |''Powerline'' sa IBC 13 |- |Agosto 12 |''[[T.G.I.S.]]'' sa GMA 7 |- |Agosto 14 |''TV Patrol Dumaguete'' sa ABS-CBN TV-12 Dumaguete |- |Agosto 28 |''Balita sa Tanghali/Araw ng Citynet'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 2 |''Balita sa Katapusan ng Linggo ng Citynet'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 6 |''[[Law & Order]]'' sa Citynet 27 |- | rowspan="3" |Setyembre 14 |''[[Home Improvement (serye sa TV)|Home Improvement]]'' sa Citynet 27 |- |''[[Dave's World]]'' sa Citynet 27 |- |''[[The Outer Limits (serye sa TV noong 1995)|The Outer Limits]]'' sa ABC 5 |- |Setyembre 17 |''[[The Fresh Prince of Bel-Air]]'' sa Citynet 27 |- |Setyembre 30 |''Channel S'' sa GMA 7 |- |rowspan=2|Oktubre 2 |''[[PTV News (programa sa TV)|PTV News]]'' sa PTV 4 |- |''[[Saksi|Saksi: GMA Headline Balita]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 4 |''[[Emergency (1995 TV programa)|Emergency]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 8 |''[[Startalk (Philippine talk show)|Startalk]]'' sa GMA 7<ref>{{cite news |title=PAALAM SA STARTALK: 10 Pinaka-eksplosibong kwento at sandali |url=https://www.pep.ph/news/local/7900/farewell-to-startalk-10-most-explosive-stories-and-moments |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Setyembre 11, 2015}}</ref> |- |Oktubre 9 |''[[Batibot]]'' sa GMA 7 |- |Oktubre 20 |''[[Bubble Gang]]'' sa GMA 7<ref>{{cite news |title=Makabuluhang bilang ng Bubble Gang sa ika-20 anibersaryo nito |url=https://www.pep.ph/lifestyle/32914/significant-numbers-of-embubble-gangem-on-its-20th-anniversary |access-date=Oktubre 21, 2024 |publisher=PEP |date=Enero 7, 2016}}</ref> |- |Nobyembre 3 |''Ang Saya ng Musika'' sa ABS-CBN 2 |- |Nobyembre 4 |''Pagluluto kasama ang mga Daza'' sa ABC 5 |- |Nobyembre 27 |''TV Patrol Baguio'' sa ABS-CBN TV-3 Baguio |- |Disyembre 1 |''[[Calvento Files]]'' sa ABS-CBN 2 |- |Disyembre 23 |''[[Sailor Moon]]'' sa ABC 5 |} ==Palakasan== * Nobyembre 17–21 – [[1995 Pandaigdigang Kampeonato ng Taekwondo]] ay ginaganap sa [[Manila]], Pilipinas * Disyembre 9–21 – Ang [[Pilipinas]] ay lumalahok sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1995]] ==Konsiyerto== * Pebrero 26 – [[Pearl Jam]] Paglilibot sa Vitalogy: [[Teatro ng Sining Bayan]], [[Pasay]] * Marso 3 – [[Janet Jackson]] Paglilibot sa Mundo ni Janet: [[Teatro ng Sining Bayan]], [[Pasay]] * Hunyo 2–3 – [[La Toya Jackson]] live sa Music Museum, [[San Juan, Kalakhang Maynila]] [https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19950513&id=6pkVAAAAAIBAJ&sjid=DAsEAAAAAIBAJ&pg=6632,2575520]{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==Kapanganakan== * Enero 4: ** [[Ara Galang]], manlalaro ng volleyball ** Joshua Colet, artista, modelo * Enero 5: ** [[Joyce Ching]], artista ** [[Lexi Fernandez]], artista * Enero 26 – [[Coleen Perez]], artista * Enero 27 – [[Kat Tolentino]], manlalaro ng volleyball * Pebrero 3 – [[Kim Domingo]], artista, TV commercial at modelo * Pebrero 20 – [[McCoy de Leon]], aktor at miyembro ng ''Hashtags'' * Pebrero 23: ** [[Dave Bornea]], artista ** [[Beatrice Gomez]], reyna ng kagandahan * Pebrero 28: ** Lovely Lyn Esguerra, artista ** Gianna Llanes, tagapagbalita * Marso 3 – [[Maine Mendoza]], sensasyon sa YouTube, aktres, komedyante, at host * Marso 16 – [[Shy Carlos]], aktres<ref>''[[VIVA Entertainment]]''; [http://www.viva.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=2519:shy-carlos&catid=46:viva-artists&Itemid=43 Schirin Grace Sigrist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712013848/http://viva.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=2519:shy-carlos&catid=46:viva-artists&Itemid=43 |date=2015-07-12 }}; nakuha noong Setyembre 16, 2012.</ref> * Marso 19: ** [[Julia Montes]], artista ** [[Fumiya Sankai]], aktor at kasambahay * Marso 27 – [[Koreen Medina]], aktres at beauty queen * Abril 23 – Chad Devs dela Peña, manlalaro ng esports (namatay noong 2023) * Abril 24: ** [[Amani Aguinaldo]], footballer ** [[Michelle Dee]], aktres at beauty queen * Abril 25 – [[Arra San Agustin]], artista * Abril 26 – [[Daniel Padilla]], aktor at mang-aawit * Mayo 3 – [[Shaira Diaz]], artista * Mayo 10 – [[Jia Morado]], manlalaro ng volleyball * Mayo 11 – [[Yassi Pressman]], artista at mananayaw * Mayo 19 – [[Abel Estanislao]], aktor at modelo * Mayo 21 – [[Diego Loyzaga]], artista * Mayo 23 – [[Eula Caballero]], aktres * Mayo 24 – Gladys Mae Dimaya, manlalaro ng basketball * Mayo 23 – [[Eula Caballero]], aktres * Mayo 31 - [[John Vincent M.]], Vaper * Hunyo 1 – Nina Bernardine dela Cruz, estudyante ng medisina * Hunyo 2 – Anton Asistio, manlalaro ng basketball * Hunyo 4 - [[Jerome Ponce]], aktor * Hunyo 15 – [[David Licauco]], aktor * Hunyo 24 – [[Stephen Loman|Mark Stephen Loman]], [[ONE Championship|mixed martial artist]] at dating [[Brave Combat Federation#BRAVE Combat Federation title history|MMA World Champion]] * Hunyo 28 – [[Krizza Neri]], mang-aawit * Hulyo 18 – [[Phytos Ramirez]], aktor, patalastas sa TV at modelo * Hulyo 23 – [[James Wright (mang-aawit)|James Wright]], mang-aawit at recording artist * Hulyo 26 – [[Kim Kianna Dy]], manlalaro ng volleyball * Hulyo 29: ** [[Jin Macapagal]], aktor, modelo, at mananayaw ** [[Kiray|Kiray Celis]], artista * Agosto 1 – [[Derrick Monasterio]], aktor, mananayaw at mang-aawit * Agosto 4 – [[Jessica Sanchez]], American singer-songwriter ng Mexican at Filipino ancestry at runner-up ng [[American Idol (season 11)|American Idol Season 11]] * Agosto 7 – [[Tony Labrusca]], artista * Agosto 18 – [[Jon Lucas (aktor)|Jon Lucas]], aktor * Agosto 21 – [[Gil Cuerva]], artista * Agosto 23 – [[Eliza Pineda]], aktres * Agosto 29 – [[Aria Clemente]], artista at mang-aawit * Agosto 30 – [[Addy Raj]], aktor, mang-aawit, at modelo * Setyembre 3 – [[Joj at Jai Agpangan]], mga aktres * Setyembre 6 – [[John Manalo]], artista * Setyembre 15 – [[Rita De Guzman|Rita Daniela]], artista at mang-aawit * Setyembre 19 – Rheena Villamor, tagapagbalita at komentarista sa radyo * Setyembre 23 – Seth Patrick Isay, aktor at modelo * Setyembre 24 – [[Gigi De Lana]], artista at mang-aawit * Setyembre 25 ** Romano Trinidad, rapper at [[FlipTop]] (namatay noong 2025) ** [[Kristina Knott]], atleta ng track at field * Setyembre 28 – [[Danny Kingad]], mixed martial artist * October 21 – Kaloy Tingcungco, aktor, modelo at host * Oktubre 27 – [[Maika Rivera]], artista at manlalaro ng tennis * Oktubre 29: ** [[Eumir Marcial]], boksingero **Migo De Vera, aktor at modelo * Nobyembre 1 – [[Andre Paras]], aktor at manlalaro ng basketbol * Nobyembre 5 – Ava Mendez, artista * Nobyembre 17 – [[EJ Obiena]], pole valter * Nobyembre 22 – Gab Lagman, artista at modelo * Nobyembre 26 – [[Michael Pangilinan]], singer-songwriter * Nobyembre 27 – [[Yohan Hwang]], mang-aawit * Disyembre 10 – [[Majoy Baron]], manlalaro ng volleyball * Disyembre 23 – Mond Abrilla, modelong pangkomersiyo * Disyembre 26 – [[Gazini Ganados]], reyna ng kagandahan ==Kamatayan== * Pebrero 28 – Tito Espinosa, [[Masbate]] [[Mga distrito ng lehislatura ng Masbate|Kinatawan]]<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="vio95el">[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/47e1b254fd01713ade25fa271040183f "Pilipinas - Pinahigpit ang seguridad para sa halalan"] [[Associated Press|AP Archive]]. Mayo 6, 1995. Nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>—[https://apnews.com/article/b28b73c2b860b010b98d385b4352b9da "Kongresista, Dalawang Alkalde ang Kinasuhan ng Pagpatay sa Isa Pang Kongresista"] [[Associated Press|AP News]]. Marso 17, 1995. —[https://abante-cataingan.tripod.com/News/khocleared.htm "Kho cleared of Espinosa murder]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''[[Manila Standard]]'' via ''Abante Cataingan'' website. June 15, 2006.<br /><br /> Nabanggit din ang kaganapan:<br /> —[http://www.philippinestoday.net/archives/714 "Mapanganib ang pamumuhay bilang isang mambabatas sa RP"] ''Philippines Today''. Nobyembre 16, 2007.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * Marso 8 – [[Ike Lozada]], komedyante, aktor, at TV host (ipinanganak noong 1940) * Marso 17 – [[Flor Contemplacion]], manggagawa sa bahay<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="xFE" /> (ipinanganak noong 1953) * Abril 22 – Honorato Perez, alkalde ng [[Cabanatuan]]<ref name="MSyr95" /><ref name="RP95hrp" /><ref name="vio95el" /><ref>—[https://www.upi.com/Archives/1995/04/22/Candidate-shot-dead-in-48/2020/58Candidate binaril patay sa Pilipinas"] [[United Press International|UPI]]. Abril 22, 1995. —[https://www.philstar.com/nation/2001/05/06/104165/joson-nixes-reopening-perez-murder-case/ "Joson nixes muling pagbubukas ng kasong pagpatay kay Perez"] [[Philstar.com]]. Mayo 6, 2001.<br /><br /> Nabanggit din ang pangyayari:<br /> —[https://www.scribd.com/document/30939117/Timeline-of-Nueva-Ecija-s-election-related-violence "Timeline of Nueva Ecija's Election-Related Violence"] [[Vera Files]] (via [[Scribd]]).<br /><br /> Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref><ref>"Pinatay ang kandidato sa pagka-gobernador ng Ecija" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950423&printsec=frontpage&hl=en (Abril 23, 1995)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Oktubre 2, 2021.</ref> * Abril 28 – [[Wilfrido Ma. Guerrero]], playwright, direktor, guro at artista sa teatro (ipinanganak noong 1911) * Mayo 11 – [[Jose T. Joya|José T. Joya]], Pilipinong artistang abstrakto (ipinanganak noong 1931) * Mayo 20 – [[Carlos Magdaluyo]], negosyante (ipinanganak noong 1921) * Hunyo 11 – [[Rodel Naval]], mang-aawit, manunulat ng kanta at aktor (ipinanganak noong 1953) * Hunyo 24 – [[Eduardo Masferré]], potograpo (ipinanganak noong 1909) * Agosto 4 – [[Alejandro Almendras]], senador (ipinanganak noong 1919) * Setyembre 5 – [[Andy Poe]], aktor (ipinanganak noong 1943) * Setyembre 30 – [[Nestor Redondo]], artista sa komiks (ipinanganak noong 1928) * Disyembre 9 – Eugene Barutag, Pilipinong boksingero (ipinanganak noong 1976) * Disyembre 11 – Leonardo Ty, [[Tsinong Pilipino]] industrialist (ipinanganak noong 1913)<ref name="xLT" /> * Disyembre 16 – [[Bert Marcelo]], aktor at komedyante (ipinanganak noong 1936) * Disyembre 18 – [[Panchito Alba]], aktor at komedyante (ipinanganak noong 1925) ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|1995}} [[Kategorya:1995 sa Pilipinas]] nrwm5u319yl9em9rrcbhrplkaotv4r4 0 297422 2231336 2229174 2026-10-04T09:01:03Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231336 wikitext text/x-wiki '''1994 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1994. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Pebrero=== * [[Pebrero 19]] – Hiwalay na pag-atake ng granada sa [[Isulan]], [[Sultan Kudarat]] at [[Davao City]] ang pumatay ng 11 katao at sugatan ang 22.<ref name=":1">''#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[9]'4': (com [9]]'4') (com. [https://www.philstar.com/headlines/2016/05/14/1583385/journeyto30-southern-discomfort "Southern discomfort"] Mayo 14, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref> ===Marso=== * [[Marso 29]] – Ang [[Pilipinas]] ay kumokonekta sa Internet. Ikinonekta ng Philippine Network Foundation (PHNet) ang bansa sa [[Sprint Nextel|Sprint]] sa United States sa pamamagitan ng 64&nbsp;kbit/s na link.<ref>Miguel A. L. Paraz: [http://www.isoc.org/inet97/proceedings/E6/E6_1.HTM Developing a Viable Internet Operation Framework in the Asia. ISOC, INET 1997</ref><ref>{{cite news|title=The Philippine Internet turns 18: May nagbibilang pa ba|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/249810/scitech/technology/the-philippine-internet-turns-18-is-anyone-still-counting|access-2AGM_2019|18-is-anyone-still-counting|1/2GMarch News|date=February 29, 2012|author=Jim Ayson}}</ref> ===Abril=== * [[Abril 8]] – Pinawalang-sala ng [[Pasig]] [[Regional Trial Court]] (RTC) ang walong indibidwal na kinasuhan noong 1992 ng pagdukot sa tatlong batang [[Taiwanese|Taiwanese]]; kabilang sa kanila ang mga punong inspektor ng pulisya, ang mga natanggal sa serbisyo na sina Maj. Timoteo Zarcal at Maj. Jose Pring.<ref>"Pring, Zarcal, pinawalang-sala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940409&printsec=frontpage&hl=en (Abril 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://apnews.com/4e7c8cdb04828581ddfa8c56bdf3c585 "Mga Pinuno ng Anti-Kidnapping Squad Kinasuhan ng Pagtakbo sa Hostage Ring"]'' [[Associated Press|AP News]]. Agosto 18, 1992.<br />—''[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-09-06-9203210144-story.html "Ang idolo ng Matinee ay gumanap sa totoong buhay"]'' [[Chicago Tribune]]. Setyembre 6, 1992.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> Ang nasabing mga opisyal ng pulisya ay papatayin sa magkakahiwalay na insidente ng [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB), isang yunit ng [[New People's Army]], nang huling bahagi ng taong iyon.<ref name=":0" /><ref name="Z&P">—''[https://cebudailynews.inquirer.net/97303/the-dirty-war-against-illegal-drugs (Opinyon) "Ang maruming digmaan laban sa ilegal na droga"]'' [[Cebu Daily News]]. Hulyo 7, 2016.<br />—''[https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded "Nakakulong Ngunit Hindi Napagod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084924/https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded|date=Agosto 31, 2020}}'' [[Mga Detenido ng Task Force ng Pilipinas]]. Disyembre 1, 2012.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref><ref>{{Banggitin ang balita|last=Romero|first=Paolo|url=https://www.philstar.com/headlines/2000/04/29/87772/abb-man-pring-zarcal-slays-falls|title=Tao ng ABB sa Pring, Zarcal, pinaslang ang talon|petsa=Abril 29, 2000|work=[[The Philippine Star]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> * [[Abril 10]]: ** Ang masaker kina Helen, Chelsea Liz at Anne Geleen Arandia sa [[Lipa, Batangas|Lungsod ng Lipa]], [[Batangas]]. ** Ang [[Mandaluyong]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7675''. * [[Abril 19]] – Si Fernando Galera, isang tindero ng isda na inakusahan ng pagnanakaw na may kasamang panggagahasa noong Enero, ay hinatulan ng [[Lungsod Quezon]] [[Regional Trial Court|RTC]] at hinatulan ng kamatayan sa unang pagkakataon simula nang ibalik ang [[Parusang Kapital sa Pilipinas|parusang kapital sa bansa]] noong Enero 1.<ref>[https://apnews.com/article/d2a057b8fb8353c48d83cbd580736292 ''"Ibinigay ng Korte ang Unang Parusang Kamatayan Simula Nang Muling Ipatupad ang Parusang Kapital"''] [[Associated Press]]. Kinuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://thedefiant.net/justice-for-whom/ "Hustisya Para Kanino?"]'' The Defiant.net. Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://www.refworld.org/docid/3ae6a99f4.html "Ang Parusang Kamatayan: Kriminalidad, Katarungan at Karapatang Pantao"]'' [[Amnesty International]] (sa pamamagitan ng Refworld). Nakuha noong 04-12-2021.</ref> Bago ang kanyang inaasahang pagbitay noong 1997, si Galera ay napawalang-sala at iniutos na palayain ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] matapos baligtarin ang hatol, kasunod ng mga apela para sa muling paglilitis ng kaso.<ref>''[https://www.gluckman.com/Death'Penalty.htm "Naghihintay na Umalis"]'' Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/oct1997/gr_115938_1997.html "G.R. NO. 115938"]'' Oktubre 30, 1997. Nakuha noong 04-12-2021.</ref> * [[Abril 25]] – Ang aktor na si [[Robin Padilla]] ay nahatulan ng ilegal na pag-aari ng mga baril; sinimulan niyang pagsilbihan ang sentensya ng bilangguan noong 1995. Siya ay pinalaya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; mabibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref>Para sa kaganapang ito at sa mga susunod pang kaganapan:<br />—''[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Ang aktor na Pilipino ay nasa ilalim pa rin ng batas matapos ang conviction sa mga armas"]'' [[Associated Press]] via [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br />—''[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}}'' [[CNN Philippines]]. Nob. 15, 2016.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/1996julydecisions.php?id=449 "G.R. No. 121917"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hulyo 31, 1996.<br />—''[https://lawyerly.ph/juris/view/c872e "G.R. No. 121917"]'' Lawyerly. Marso 12, 1997.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * [[Abril 26]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng 7–6, upang pawalang-bisa ang isang kontrata sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at isang kompanya ng Malaysia na magsagawa ng online na [[Lottery|lotto]] sa bansa, na nagsasaad na lumalabag ito sa batas.<ref name=":0">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950101&printsec=frontpage&hl=en (1995, Enero 1)] "'94, Ang Taon Na Iyon." ''[[Manila Standard]]'', pp.4–5. Kinuha noong Marso 12, 2020.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo]] – Isang panloloko, na kinasasangkutan ng mga hindi naihatid na treasury bill, na kagagawan ng ilang tao sa Bancapital Development Corp., ang natuklasan ng mga awtoridad. Ito ay nagkakahalaga ng halos isang bilyong piso na potensyal na pagkalugi sa sistema ng pagbabangko.<ref name=":0" /> * [[Mayo 21]] – [[Miss Universe 1994]], ang ika-43 [[Miss Universe]] na patimpalak, ay ginanap sa [[Manila]]. Ang paparating na Miss Universe [[Dayanara Torres]] ng [[Puerto Rico]] ang nagwagi sa patimpalak, si [[Sushmita Sen]] ng [[India]]. * [[Mayo 26]] – Si [[Filemon Lagman]], pinuno ng urban hit squad ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] (CPP) na [[Alex Boncayao Brigade|ABB]], ay inaresto ng militar sa [[Lungsod Quezon]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Branigin|first=William|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/05/27/manila-captures-head-of-communist-rebels/839e19a5-8adb-4293-b182-8d5c6a72f0b0/|title=Nahuli ng Maynila ang pinuno ng mga rebeldeng komunista|petsa=Mayo 27, 1994|pahayagan=[[The Washington Post]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> ===Hunyo=== * [[Hunyo 5]] – Isang kumperensya tungkol sa [[Indonesia]] [[pananakop ng Indonesia sa East Timor|pagsasanib]] sa [[East Timor]] ang ginanap.<ref name=":0" /> * [[Hunyo 8]] – Dinakip ng mga ekstremistang grupo ng [[Abu Sayyaf]] ang humigit-kumulang 52 sibilyan sa isang highway sa [[Isabela, Basilan]], kabilang ang 50 pasahero ng isang convoy na papunta sa [[Lantawan]], pati na rin ang paring [[Lamitan]] [[Roman Catholic]] na si Rev. Cirilo Nacorda; pinalaya ang lahat ng bihag maliban sa 36 na [[Kristiyano]]; 15 sa kanila ang binaril at isa ang nakatakas. Sa Hunyo 13, dalawampu sa mga nahuli ay palalayain matapos mabayaran ang perang pantubos sa mga bumihag, dahil si Nacorda na lamang ang natitira sa pagkabihag.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>—''[https://cbcponline.net/statement-on-father-cirilo-nacorda-and-the-abbu-sayyaf/ "Pahayag tungkol kay Padre Cirilo Nacorda at sa Abbu Sayyaf"]'' [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP Online]]. Hulyo 10, 1994.<br />—''[https://apnews.com/article/7b3759f4c39fb5a0bd496f904ed43fea "Sinasabing Malapit Nang Magkasundo ang mga Kidnapper ng Pari sa mga Tuntunin ng Pagpapalaya"]'' [[Associated Press]]. Hulyo 12, 1994.<br />—''[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1994/07/22/safe-release-of-kidnapped-priest-in-western-mindanao-in-doubt&post_id=45664 "Ligtas na pagpapalaya ng dinukot na pari sa Kanlurang Mindanao ay pinag-iisipan"]'' [[UCA News]]. Hulyo 21, 1994.<br /><br />Kinunan noong Abril 15, 2021.</ref><ref name="CNfree" /><ref>"Ganti ng Abu Sayyaf, 15 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940608&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Hunyo 10]] – Mga pag-atake ng bomba sa [[Lungsod ng Zamboanga]], na isinagawa ng Grupong [[Abu Sayyaf]], pumatay ng 71 katao.<ref>{{Banggitin ang web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo]] – Dinukot ng mga dating miyembro ng Bangsa Moro Army ng [[MNLF]] ang opisyal ng palakasan ng lungsod na si So Kim Cheng sa [[Davao City]]; sa kabila ng saradong negosasyon, hindi pinakawalan ng mga bumihag ang biktima at kalaunan ay pinatay ito matapos nilang malaman ang isang grupo ng mga operatiba na nagsasagawa ng sariling pagtatangkang pagsagip.<ref name=":1" /> * [[Hulyo 6]] ** Ang munisipalidad ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay naging isang malayang lungsod sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act No. 7720''. ** Si Nancy Siscar, isang 22-taong-gulang na guro sa elementarya, ay ginahasa at pinatay ng magkapatid na sina Jurry Andal, Ricardo Andal at Edwin Mendoza sa Barangay Banoyo, [[San Luis, Batangas]].<ref>{{Cite web|date=Setyembre 25, 1997|title=G.R. Blg. 124933 Setyembre 25, 1997|url=https://lawphil.net/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html|url-status=live|access-date=Disyembre 27, 2021|website=Ang Proyektong Lawphil - Arellano Law Foundation, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201045446/http://www.lawphil.net:80/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html |archive-date=Disyembre 1, 2007 }}</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 8]] – Si Padre Nacorda, matapos ibigay ng [[Abu Sayyaf|ASG]] sa [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) noong Hulyo 26 bilang bahagi ng mga pagsisikap para sa kanyang kalayaan, ay pinalaya nang walang pinsala, na nagtapos sa isang sitwasyon ng hostage na tumagal nang halos dalawang buwan.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name="CNfree">Ibinigay ng mga ekstremistang Islamiko si Nacorda sa isang grupo ng mga rebeldeng Muslim:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/07/26/Priest-reported-freed-by-extremists/8362775195200/ "Pari na iniulat na pinalaya ng mga ekstremista"]'' [[United Press International]]. Hulyo 26, 1994.<br />Pinalaya si Nacorda:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/08/07/Kidnapped-Catholic-priest-released/2893776232000/ "Pinalaya ang dinukot na paring Katoliko"]'' United Press International. Agosto 8, 1994.<br />Kuwento tungkol kay C. Nacorda:<br />''[https://www.faithfullpod.com/3-facing-terror-finding-hope/ "Facing Terror, Finding Hope"]'' Faith Full Podcast. Abr. 14, 2018.<br /><br />Kinunan noong Abr. 15, 2021.</ref> * Agosto – Idineklara ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] na legal ang kontrobersyal na ''Batas sa VAT (value-added tax)'', at ipinapahayag din na ang ipinatupad na batas ay hindi nakikialam sa mga karapatang pantao. Bilang tugon, ang Energy Regulatory Board (ERB) ay nag-utos ng pagbaba sa presyo ng gasolina ng ₱1, at inutusan din ang [[National Power Corporation]] na ibaba ang mga singil sa pagsasaayos ng presyo ng gasolina na sumasaklaw sa 17-araw na panahon sa unang quarter ng taon.<ref name=":0" /> * [[Agosto 14]] – Isang malaking demonstrasyon laban sa birth control ang isinagawa ng daan-daang libong Pilipino sa pangunguna ni [[Jaime Sin|Cardinal Sin]], sa [[Luneta Park]], [[Manila]].<ref name=":0" /> * [[Agosto 27]] – Dinakip ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) ang 8 South Koreans at 30 Pilipino, na pawang nagtatrabaho sa construction site ng proyektong irigasyon ng gobyerno sa [[Mindanao]], na inaangkin na nanghihimasok ito sa kanilang teritoryo; Pinalaya ang mga bihag, Setyembre 4, kasunod ng negosasyon.<ref name=":1" /> * [[Agosto 29]] – Isang pagsabog sa minahan ng karbon sa [[Malangas]], na noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]], ang ikinamatay ng 119 katao sa magiging pinakamatinding sakuna sa minahan sa bansa.<ref>—''[https://apnews.com/article/bcfc6cdeb26dd611a0a988c3ee292ba7 "Wala nang inaasahang mga nakaligtas na matatagpuan pagkatapos ng sakuna sa minahan"]'' [[Associated Press|AP]]. Agosto 31, 1994. Nakuha noong 04-29-2021. —''[https://gulfnews.com/world/asia/philippines/gold-in-the-philippines-how-much-is-it-really-worth-1.1552204923140 "Ginto sa Pilipinas: Magkano ba talaga ang halaga nito?"]'' [[Gulf News]]. Marso 11, 2019. Nakuha noong 02-14-2022.<br /> —''[https://gulfnews.com/world/oceania/the-worst-mining-disasters-since-1990-1.1332385 "Ang pinakamalalang sakuna sa pagmimina simula noong 1990"]'' Gulf News. Mayo 14, 2014. Nakuha noong 02-14-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 1]]–[[Setyembre 5|5]] – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] at ang [[Moro National Liberation Front]] ng isang kasunduan sa tigil-putukan, na naglalayong wakasan ang digmaang gerilya. * [[Setyembre 4]] – Dinukot ng mga hindi kilalang lalaki ang mga mangangalakal na sina Sixto Escudero, Sr. sa [[M'lang, Cotabato]] at si Jorge Lim at ang kanyang dalawang anak sa [[General Santos]]; Ang mga biktima ay nailigtas kalaunan ng mga awtoridad.<ref name=":1" /> * [[Setyembre 15]] – Ang [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]], sa pamamagitan ng isang pansamantalang restraining order, ay nagpatigil sa isang utos mula sa [[Malacañang]] na nagbabawal sa [[jai alai]].<ref name=":0" /><ref>"Pinatigil ng Korte ang utos ng Palasyo tungkol sa jai alai" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940916&printsec=frontpage&hl=en (Setyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Kinuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Setyembre 23]] – Isang mudslide sa [[Mount Pinatubo]], na dulot ng malakas na ulan isang araw bago nito, ay naiulat na ikinamatay ng 20 katao, at 3 ang nawawala. Kabilang sa mga debris na dumaloy ang mga lahar na inilabas ng [[pagsabog ng Bundok Pinatubo noong 1991|isang pagsabog noong 1991]].<ref>''[https://reliefweb.int/report/philippines/philippine-lahar-sep-1994-un-dha-information-reports-1-3 "Philippine Lahar Set 1994 UN DHA Information Reports 1-3"]'' [[ReliefWeb]]. Nakuha noong Peb. 15, 2021.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre]] – Sinalakay ng grupong rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] ang mga bayan sa [[North Cotabato]], kung saan sinunog nila ang isang simbahan at 10 bahay sa [[Aleosan]], at binihag ang 26 na sibilyan sa [[Kabacan, Cotabato|Kabacan]], na pinalaya kalaunan. Sa loob ng buwang ito, sunod-sunod na pag-atake ng terorismo sa probinsya ang nagresulta sa pagkamatay ng 50 katao mula sa panig ng mga rebelde at gobyerno at pagpapaalis ng libu-libo mula sa apat na munisipalidad; ay mapipigilan sa pamamagitan ng tigil-putukan sa katapusan ng buwan.<ref name=":1" /> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre]] – Sinampahan ng mga kasong graft ang sinibak na pinuno ng Bureau of Immigration and Deportation na si Zafiro Respicio at 2 iba pa kaugnay ng maanomalyang deportasyon ng 11 Indian na nahaharap sa mga kasong droga sa korte.<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 14]] – Dinukot ni [[Eugene A. Tan|Eugene Tan]], dating pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]], at ang kanyang drayber ng anim na armadong lalaki sa [[Muntinlupa]] at pinatay sa [[Silang, Cavite]]; ang kanilang mga bangkay ay matatagpuan makalipas ang apat na araw sa kalapit na [[Dasmariñas]]. Noong 2011, ang [[Cavite]] [[Regional Trial Court|RTC]] ay hinatulan lamang ang gunman, na hinatulan ng ''[[reclusión perpetua]]'', at pinawalang-sala ang lahat ng iba pang sangkot.<ref name=":0" /><ref name="xET" /> * [[Nobyembre 15]] – [[1994 Mindoro earthquake|Isang lindol]] (Magnitude: 7.1 [[moment magnitude scale|M_w]]) na sinundan ng malalaking alon na nanalasa sa [[Mindoro]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 65 katao at ikinasugat ng mahigit 130 iba pa.<ref name=":0" /> ===Disyembre=== * [[Disyembre 2]] – Nagbanggaan ang barkong pang-isla na [[MV Cebu City|MV ''Cebu City'']] at ang barkong pangkargamento na nakarehistro sa Singapore na ''Kota Suria'' sa [[Manila Bay]], sa pagitan ng [[Corregidor Island]] at [[Maragandon, Cavite]], na ikinamatay ng mahigit isang daan, at pinaniniwalaang marami ang nalunod.<ref name=":0" /> * [[Disyembre 8]] – Si Dennis Venturina, isang miyembro ng UP [[Sigma Rho]] fraternity ay pinatay ng limang miyembro ng Scintilla Juris Fraternity sa loob ng gusali ng UP. * [[Disyembre 11]] – Isang bomba, na umano'y itinanim ni [[Ramzi Yousef]], ang sumabog sakay ng [[Philippine Airlines Flight 434]] patungong [[Tokyo]], na ikinamatay ng isang negosyanteng [[Japanese|Hapones]]. Ang pambobomba, kasama ang isa pa sa isang sinehan sa [[Maynila]] noong Disyembre 1, ay bahagi ng isang pagsubok para sa ''[[Project Bojinka]]''.<ref>—''[https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/twa800/bomb.htm "Maaaring Makasagabal ang mga Bagong Kagamitan sa Seguridad ng Eroplano"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 21, 1996.<br />—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pambobomba ng Eroplano"]'' [[Los Angeles Times]]. Mayo 30, 1995.<br />—''[https://www.nytimes.com/1996/06/04/nyregion/plane-bombing-is-described-in-terror-trial.html "Inilarawan ang Pagbomba sa Eroplano sa Paglilitis sa Terorismo"]'' ''[[The New York Times]]''. Hunyo 4, 1996.<br />—''[https://www.govinfo.gov/content/pkg/CRECB-2007-pt3/html/CRECB-2007-pt3-Pg4137-3.htm "Pagpupugay kay Kapitan Eduardo Reyes"]'' [[Tanggapan ng Paglalathala ng Pamahalaan ng Estados Unidos]].<br />—''[https://www.tsa.gov/sites/default/files/mission_hall_exhibit_final_508.pdf "Mission Hall: Pag-alala sa Nakaraan, Pagbibigay-alam sa Hinaharap"]'' (PDF) [[Pangasiwaan ng Seguridad sa Transportasyon]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 29, 2022.<br /><br />—''[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Plano ni Bojinka Plano ng Terorismo na Nabunyag, Sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}}'' VOI - Panahon ng Pag-unlad ng Balita. Enero 6, 2022. Nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * [[Disyembre 14]] – Bumoto ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 18–5, upang pagtibayin ang ''[[Uruguay Round]] sa [[Pangkalahatang Kasunduan sa mga Taripa at Kalakalan]]'' (UR-GATT), isang kasunduan sa kalakalan sa liberalisadong pandaigdigang sistema ng kalakalan, na ipapataw sa bansa sa unang araw ng 1995.<ref name=":0" /><ref>"Tinapos ng Senado ang debate, pinagtibay ang GATT" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 15, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Palakasan== * [[Oktubre 2]]–[[Oktubre 16|16]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[1994 Palarong Asyano]] na ginanap sa [[Hiroshima]], Japan mula Oktubre 2 hanggang 16, 1994. Ito ay nasa ika-14 na pwesto na may tatlong gintong medalya, dalawang pilak na medalya at walong tansong medalya na may kabuuang 13 medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/12AG.asp 1994 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215001230/http://ocasia.org/12AG.asp |date=Pebrero 15, 2009 }}</ref> ==Libangan at kultura== * [[Hunyo 22]] – Ang taunang seremonya ng paggawad ng parangal sa [[Pista ng Pelikulang Maynila]] sa Hotel sa Midtown ng Maynila (Ramada) ay nadungisan ng [[Iskandalo sa Pista ng Pelikulang Maynila noong 1994|mga paratang ng pandaraya]] sa mga resulta para sa pinakamahusay na aktor at aktres. Ang tinaguriang "Filmfest Seven", kabilang ang mga pekeng nanalo, ay kakasuhan ng pandaraya kalaunan, kung saan si [[Lolit Solis]] ay hahatulan lamang na ilagay sa ilalim ng pangangasiwa ng korte.<ref name=":0" /><ref>"Imbestigasyon sa 'fiasco' ng MFF – Lim" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940620&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 24, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 6. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1994/06/27/filipino-actress-steals-the-show/|title=Pilipino Actress Steals The Show|date=Hunyo 27, 1994|newspaper=[[Chicago Tribune]]|access-date=Enero 16, 2018}}<br><br>—''[https://apnews.com/article/52d8b8253e33b1370287d13104c3c401 "Pito ang Kinasuhan sa Iskandalo ng Pelikulang Pilipino"]'' [[Associated Press]]. Hunyo 29, 1994.<br>—''[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/07/18/its-film-fest-scam-the-sequel-a-month-later-the-philippines-scandal-refuses-to-go-away/38519c83-76ae-45a4-ac24-b55218c2f0cc/ "Ito ay panloloko sa film fest: Ang karugtong! Pagkalipas ng isang buwan, ang iskandalo ng Pilipinas ay ayaw mawala"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 18, 1994.<br>—''[https://www.lionheartv.net/2015/12/mmff-scandals/4/ "Mga iskandalo na yumanig sa Metro Manila Film Festival nitong mga nakaraang taon"]'' LionhearTV. 2015.<br>—''[https://entertainment.inquirer.net/305581/lolit-solis-on-1994-manila-film-fest-scam-it-was-a-nightmare-for-me/ "Lolit Solis tungkol sa panloloko sa Manila Film Fest noong 1994: 'Isa itong bangungot para sa akin'"]'' [[Inquirer.net]]. Nob. 20, 2018.<br>—''[https://www.pep.ph/news/local/152219/1994-manila-film-festival-scandal-showbiz-history-a4437-20200624-lfrm2 "Manila Film Festival 1994: Ang Iskandalo na Yumanig sa Showbiz"]'' [[Philippine Entertainment Portal]]. Hunyo 24, 2020.<br>Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 21, 2022.</ref> ==Telebisyon== {{pangunahing|1994 sa telebisyon sa Pilipinas}} ===Premiere=== * [[Kousoku Sentai Turboranger]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Chikyuu Sentai Fiveman]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:30&nbsp;pm * [[Sailor Moon]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 2; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Yaiba]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 3; Linggo 6:30&nbsp;pm * [[Captain Power and the Soldiers of the Future]] – Hulyo 3; Linggo 6:00&nbsp;pm * [[University Athletic Association of the Philippines|UAAP]] – UAAP Season 57 sa [[Radio Philippines Network|New Vision 9]] (mamaya RPN-9 at ngayon ay RPTV) – Hulyo 9 * [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] – NCAA Season 70 sa [[DWGT-TV|PTV-4]] – Hunyo 25 ==Kapanganakan== * [[Enero 3]] – Akiko Solon, mang-aawit at aktres *Enero 6: ** MJ Cayabyab, aktor at mang-aawit ** [[Catriona Gray]], [[Miss Universe 2018]] * Enero 7 - Jessica Marasigan, miyembro ng Girltrends at Miss Philippines Water 2017 * Enero 11 - [[Ritz Azul]], aktres * Enero 15 - [[Vince Gamad]], aktor * [[Enero 22]] – Hiedi Kysther Domingo, call center agent * [[Pebrero 1]] – Anthony Rosaldo, aktor at mang-aawit * [[Pebrero 9]] – Jo Berry, artista * [[Pebrero 13]] – Kevin Aseniero, boksingero * [[Marso 7]] – Sandro Marcos, politiko * Marso 10 - Ma. Anneth Soledad Mirano, makata * Marso 21 - Jeron Teng, basketball player * [[Abril 5]] – Mylene Paat, manlalaro ng balibol * [[Abril 6]] - Yesh Burce, aktres * Abril 7 - [[Jasmine Curtis-Smith]], aktres * [[Abril 10]] – Ingrid dela Paz, aktres at modelo * Abril 16 - [[Angelica Jane Yap]], aktres at modelo * [[Abril 23]] – Miko Mangguba, aktor at miyembro ng Top One Project (T.O.P.) * Abril 27 - [[Elmo Magalona]], ​​aktor at mang-aawit * [[Mayo 8]] – Joy Plaza, aktres at modelo * Mayo 17 - [[Julie Anne San Jose]], aktres at mang-aawit * [[Mayo 27]] – Nicole Kim Donesa, aktres * [[Mayo 30]] – Joaquin Manansala, modelo * [[Hunyo 4]] – Al John Viloria, modelo at medikal na manggagamot * Hunyo 13 - Hopia Legaspi, aktres * Hunyo 16: ** Mica Dyan Borja, host at beauty queen **[[Lharby Policarpio]], artista * [[Hunyo 18]] – Sunshine Guimary, aktres, vlogger at online sensations *Hunyo 21 - Mika Aereen Reyes, volleyball player *Hulyo 9 - Donnalyn Bartolome, aktres at mang-aawit * [[Hulyo 12]] – Junnie Boy, vlogger *Hulyo 24 - Franki Russell, aktres *Hulyo 30 - [[Isabella De Leon]], aktres at mang-aawit *Agosto 3 - Sarah Carlos, aktres at courtide reporter ng NCAA sa [[ABS-CBN Sports]] at nag-aral sa [[San Beda College]]. * [[Agosto 12]] – Kristof Garcia, modelo at aktor *Agosto 14 - [[Kim Rodriguez]], aktres *Agosto 16 - Tippy Dos Santos, aktres at mang-aawit *Agosto 23 - [[Mark Neumann]], aktor *Setyembre 6 - [[Klarisse de Guzman]], mang-aawit *Setyembre 9 - Ganiel Krishnan, beauty queen at reporter ng korte *Setyembre 20 - Daisuke Sato, player ng football *Setyembre 21 - Mara Alberto, aktres, mananayaw, mang-aawit, at host * [[Setyembre 22]] – Avery Paraiso, aktor * [[Setyembre 23]] – Frances Molina, manlalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Javi Benitez, aktor, host at model * [[Oktubre 13]] – [[Ian Lariba]], table tennis player (namatay noong [[2018 sa Pilipinas|2018]]) * [[Oktubre 30]] – Alkaid Misuari, anak ni [[Nur Misuari]], kahalili ng MNLF * [[October 31]] – [[Jackie Gonzaga]], TV personality *Nobyembre 2 - [[Denise Barbacena]], mang-aawit at artista * [[Nobyembre 7]] – [[Hiro Peralta]], aktor *Nobyembre 17 - Emmanuelle Vera, aktres at mang-aawit *Nobyembre 20 - [[Kristofer Martin]], artista *Nobyembre 23 - Monica Cuenco, aktres at mang-aawit *Nobyembre 26: ** Noven Belleza, mang-aawit ** [[Yves Flores]], artista * [[Disyembre 5]] – [[Katrina Velarde]], mangaawit *Disyembre 7 - [[Myrtle Sarrosa]], aktres at dating reporter ng courtide ng [[National Collegiate Athletic Association]] sa [[ABS-CBN Sports and Action]] *Disyembre 14 - [[Joshua Dionisio]], aktor *Disyembre 17 – [[Darwin Ramos]], batang lansangan at [[Lingkod ng Diyos]] (pumanaw noong 2012) * [[Disyembre 27]] – Camille Rodriguez, manlalaro ng putbol *Disyembre 29 - [[Kristel Fulgar]], aktres ==Kamatayan== * [[Enero 28]] – [[Betty Go Belmonte]], Pilipina mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (ipinanganak 1933) * [[Marso 25]] – [[Jesus M. Vargas]], [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Pambansang Depensa]] (ipinanganak 1905) * [[Abril 3]] – [[Leopoldo Mabilangan|Ka Hector]], dating pinuno ng lokal na [[Bagong Hukbong Bayan]] at kilalang rebeldeng bumalik<ref name=":0" /><ref>"'Ka Hector' pinaslang sa pintuan ng simbahan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940404&printsec=frontpage&hl=en (Abril 4, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/04/04/Communist-guerrillas-are-believeled-to-have-carried-out-the/4412765432000/ "Pinaniniwalaang nagsagawa ang mga gerilyang Komunista"]'' [[UPI]]. Abril 4, 1994.<br>—''[http://spectrezine.org/global/CPP "Pagpatay bilang Pulitika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084158/http://spectrezine.org/global/CPP |date=Agosto 31, 2020 }}'' Spectrezine.<br>—''[http://www.internationalviewpoint.org/spip.php?article616 "Ang "Listahan ng mga Tinamaan" ng CPP-NPA-NDF – isang paunang ulat"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251108124306/https://internationalviewpoint.org/spip.php?article616 |date=2025-11-08 }}'' Pandaigdigang Pananaw. Mar 15, 2005.<br>Kinunan noong Mar 13, 2020.</ref>--> * [[Abril 7]] – [[Cesar Legaspi]], art director, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1917) * [[Mayo 7]] – Timoteo Zarcal, kontrobersyal na dating opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/05/07/Philippine-police-major-ambushed-killed/3966768283200/ "Philippine police major inambush, pinatay"]'' [[United Press International]]. Mayo 7, 1994.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/nation/11/02/11/death-squad-victims-family-seeks-justice "Pamilya ng biktima ng Death squad, humingi ng hustisya"]'' [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]]. Nobyembre 2, 2011.<br>Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> * [[Mayo 17]] – [[Leonila Garcia]], Ika-8 Unang Ginang ng Pilipinas (ipinanganak [[1906]]) * [[Setyembre 6]] – [[Luis Beltran]], mamamahayag (ipinanganak 1936)<ref>''[https://apnews.com/article/1955b2686fc4ef781e1ae31adce69e17 "Luis Beltran, Kilalang Mamamahayag ng Pilipinas"]'' [[Associated Press]]. Setyembre 6, 1994. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br />Ayon sa binanggit ni:<br />''[https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ "Luis Diaz Beltran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204022538/https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ |date=2022-12-04 }}'' Komisyon sa Pag-alaala ng mga Biktima ng Paglabag sa Karapatang Pantao. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * [[Nobyembre 14]] – [[Eugene A. Tan]], pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]] (ipinanganak noong 1945)<ref name=":0" /><ref name="xET">—''[https://www.icj.org/assassination-of-attorney-eugene-tan-metro-manila-philippines/ "Philippines: pagpatay kay abogado Eugene Tan"]'' [[International Commission of Jurists]]. Nob. 22, 1994. Nakuha noong Mar. 13, 2020.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://lawphil.net/judjuris/juri2001/dec2001/gr_131106_2001.html "G.R. No. 131106"]'' Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 7, 2001. Nakuha noong Abr. 15, 2021.<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/2006junedecisions.php?id=649 "G.R. NO. 142848"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hunyo 30, 2006. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />—''"TG-2395-94, TG-23595-94-A, TG-2396-94"'' Website ng Justice for All Foundation ni Eugene A. Tan. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />(1) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/24/memorandum-for-the-prosecution/ Memorandum para sa pag-uusig]'' Marso 18, 2008.<br />(2) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/27/regional-trial-court-decision-on-eugene-tans-murder-case-2/ Desisyon ng RTC]'' Enero 10, 2011.<br />— ''(Video) [[Crime Klasik]]: [https://m.youtube.com/watch?v=Wmi6GClZ7Hs Atty. Eugene Tan: Ang pinaslang na abogado]'' [[Martin Andanar]]'s [[YouTube]] channel. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Nobyembre 15]] – [[Leandro Locsin]], arkitekto, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1928) * [[Disyembre 15]] – Jose Pring, isa pang kontrobersyal na opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>''[https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 "Pinatay ng mga armadong lalaki ang isang matataas na opisyal ng pulisyang Pilipino"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407031503/https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 |date=2023-04-07 }}'' [[Reuters]] (via Jawawa, Indonesia). Disyembre 16, 1994. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref> at ama ng aktres na si [[Joyce Pring]] (edad 54)<ref>''[https://thefilam.net/archives/28837 "Si Joyce Pring at ang amang hindi niya nakilala"]'' The FilAm. Disyembre 11, 2018. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref><ref>"Pinaslang si Joe Pring" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941216&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|1994}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] opjvao7vyampov0ct95gpitb5gz5n8p 2231337 2231336 2026-10-04T09:01:39Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231337 wikitext text/x-wiki '''1994 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1994. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Pebrero=== * [[Pebrero 19]] – Hiwalay na pag-atake ng granada sa [[Isulan]], [[Sultan Kudarat]] at [[Davao City]] ang pumatay ng 11 katao at sugatan ang 22.<ref name=":1">''#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[9]'4': (com [9]]'4') (com. [https://www.philstar.com/headlines/2016/05/14/1583385/journeyto30-southern-discomfort "Southern discomfort"] Mayo 14, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref> ===Marso=== * [[Marso 29]] – Ang [[Pilipinas]] ay kumokonekta sa Internet. Ikinonekta ng Philippine Network Foundation (PHNet) ang bansa sa [[Sprint Nextel|Sprint]] sa United States sa pamamagitan ng 64&nbsp;kbit/s na link.<ref>Miguel A. L. Paraz: [http://www.isoc.org/inet97/proceedings/E6/E6_1.HTM Developing a Viable Internet Operation Framework in the Asia. ISOC, INET 1997</ref><ref>{{cite news|title=The Philippine Internet turns 18: May nagbibilang pa ba|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/249810/scitech/technology/the-philippine-internet-turns-18-is-anyone-still-counting|access-2AGM_2019|18-is-anyone-still-counting|1/2GMarch News|date=February 29, 2012|author=Jim Ayson}}</ref> ===Abril=== * [[Abril 8]] – Pinawalang-sala ng [[Pasig]] [[Regional Trial Court]] (RTC) ang walong indibidwal na kinasuhan noong 1992 ng pagdukot sa tatlong batang [[Taiwanese|Taiwanese]]; kabilang sa kanila ang mga punong inspektor ng pulisya, ang mga natanggal sa serbisyo na sina Maj. Timoteo Zarcal at Maj. Jose Pring.<ref>"Pring, Zarcal, pinawalang-sala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940409&printsec=frontpage&hl=en (Abril 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://apnews.com/4e7c8cdb04828581ddfa8c56bdf3c585 "Mga Pinuno ng Anti-Kidnapping Squad Kinasuhan ng Pagtakbo sa Hostage Ring"]'' [[Associated Press|AP News]]. Agosto 18, 1992.<br />—''[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-09-06-9203210144-story.html "Ang idolo ng Matinee ay gumanap sa totoong buhay"]'' [[Chicago Tribune]]. Setyembre 6, 1992.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> Ang nasabing mga opisyal ng pulisya ay papatayin sa magkakahiwalay na insidente ng [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB), isang yunit ng [[New People's Army]], nang huling bahagi ng taong iyon.<ref name=":0" /><ref name="Z&P">—''[https://cebudailynews.inquirer.net/97303/the-dirty-war-against-illegal-drugs (Opinyon) "Ang maruming digmaan laban sa ilegal na droga"]'' [[Cebu Daily News]]. Hulyo 7, 2016.<br />—''[https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded "Nakakulong Ngunit Hindi Napagod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084924/https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded|date=Agosto 31, 2020}}'' [[Mga Detenido ng Task Force ng Pilipinas]]. Disyembre 1, 2012.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref><ref>{{Banggitin ang balita|last=Romero|first=Paolo|url=https://www.philstar.com/headlines/2000/04/29/87772/abb-man-pring-zarcal-slays-falls|title=Tao ng ABB sa Pring, Zarcal, pinaslang ang talon|petsa=Abril 29, 2000|work=[[The Philippine Star]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> * [[Abril 10]]: ** Ang masaker kina Helen, Chelsea Liz at Anne Geleen Arandia sa [[Lipa, Batangas|Lungsod ng Lipa]], [[Batangas]]. ** Ang [[Mandaluyong]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7675''. * [[Abril 19]] – Si Fernando Galera, isang tindero ng isda na inakusahan ng pagnanakaw na may kasamang panggagahasa noong Enero, ay hinatulan ng [[Lungsod Quezon]] [[Regional Trial Court|RTC]] at hinatulan ng kamatayan sa unang pagkakataon simula nang ibalik ang [[Parusang Kapital sa Pilipinas|parusang kapital sa bansa]] noong Enero 1.<ref>[https://apnews.com/article/d2a057b8fb8353c48d83cbd580736292 ''"Ibinigay ng Korte ang Unang Parusang Kamatayan Simula Nang Muling Ipatupad ang Parusang Kapital"''] [[Associated Press]]. Kinuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://thedefiant.net/justice-for-whom/ "Hustisya Para Kanino?"]'' The Defiant.net. Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://www.refworld.org/docid/3ae6a99f4.html "Ang Parusang Kamatayan: Kriminalidad, Katarungan at Karapatang Pantao"]'' [[Amnesty International]] (sa pamamagitan ng Refworld). Nakuha noong 04-12-2021.</ref> Bago ang kanyang inaasahang pagbitay noong 1997, si Galera ay napawalang-sala at iniutos na palayain ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] matapos baligtarin ang hatol, kasunod ng mga apela para sa muling paglilitis ng kaso.<ref>''[https://www.gluckman.com/Death'Penalty.htm "Naghihintay na Umalis"]'' Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/oct1997/gr_115938_1997.html "G.R. NO. 115938"]'' Oktubre 30, 1997. Nakuha noong 04-12-2021.</ref> * [[Abril 25]] – Ang aktor na si [[Robin Padilla]] ay nahatulan ng ilegal na pag-aari ng mga baril; sinimulan niyang pagsilbihan ang sentensya ng bilangguan noong 1995. Siya ay pinalaya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; mabibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref>Para sa kaganapang ito at sa mga susunod pang kaganapan:<br />—''[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Ang aktor na Pilipino ay nasa ilalim pa rin ng batas matapos ang conviction sa mga armas"]'' [[Associated Press]] via [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br />—''[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}}'' [[CNN Philippines]]. Nob. 15, 2016.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/1996julydecisions.php?id=449 "G.R. No. 121917"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hulyo 31, 1996.<br />—''[https://lawyerly.ph/juris/view/c872e "G.R. No. 121917"]'' Lawyerly. Marso 12, 1997.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * [[Abril 26]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng 7–6, upang pawalang-bisa ang isang kontrata sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at isang kompanya ng Malaysia na magsagawa ng online na [[Lottery|lotto]] sa bansa, na nagsasaad na lumalabag ito sa batas.<ref name=":0">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950101&printsec=frontpage&hl=en (1995, Enero 1)] "'94, Ang Taon Na Iyon." ''[[Manila Standard]]'', pp.4–5. Kinuha noong Marso 12, 2020.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo]] – Isang panloloko, na kinasasangkutan ng mga hindi naihatid na treasury bill, na kagagawan ng ilang tao sa Bancapital Development Corp., ang natuklasan ng mga awtoridad. Ito ay nagkakahalaga ng halos isang bilyong piso na potensyal na pagkalugi sa sistema ng pagbabangko.<ref name=":0" /> * [[Mayo 21]] – [[Miss Universe 1994]], ang ika-43 [[Miss Universe]] na patimpalak, ay ginanap sa [[Manila]]. Ang paparating na Miss Universe [[Dayanara Torres]] ng [[Puerto Rico]] ang nagwagi sa patimpalak, si [[Sushmita Sen]] ng [[India]]. * [[Mayo 26]] – Si [[Filemon Lagman]], pinuno ng urban hit squad ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] (CPP) na [[Alex Boncayao Brigade|ABB]], ay inaresto ng militar sa [[Lungsod Quezon]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Branigin|first=William|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/05/27/manila-captures-head-of-communist-rebels/839e19a5-8adb-4293-b182-8d5c6a72f0b0/|title=Nahuli ng Maynila ang pinuno ng mga rebeldeng komunista|petsa=Mayo 27, 1994|pahayagan=[[The Washington Post]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> ===Hunyo=== * [[Hunyo 5]] – Isang kumperensya tungkol sa [[Indonesia]] [[pananakop ng Indonesia sa East Timor|pagsasanib]] sa [[East Timor]] ang ginanap.<ref name=":0" /> * [[Hunyo 8]] – Dinakip ng mga ekstremistang grupo ng [[Abu Sayyaf]] ang humigit-kumulang 52 sibilyan sa isang highway sa [[Isabela, Basilan]], kabilang ang 50 pasahero ng isang convoy na papunta sa [[Lantawan]], pati na rin ang paring [[Lamitan]] [[Roman Catholic]] na si Rev. Cirilo Nacorda; pinalaya ang lahat ng bihag maliban sa 36 na [[Kristiyano]]; 15 sa kanila ang binaril at isa ang nakatakas. Sa Hunyo 13, dalawampu sa mga nahuli ay palalayain matapos mabayaran ang perang pantubos sa mga bumihag, dahil si Nacorda na lamang ang natitira sa pagkabihag.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>—''[https://cbcponline.net/statement-on-father-cirilo-nacorda-and-the-abbu-sayyaf/ "Pahayag tungkol kay Padre Cirilo Nacorda at sa Abbu Sayyaf"]'' [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP Online]]. Hulyo 10, 1994.<br />—''[https://apnews.com/article/7b3759f4c39fb5a0bd496f904ed43fea "Sinasabing Malapit Nang Magkasundo ang mga Kidnapper ng Pari sa mga Tuntunin ng Pagpapalaya"]'' [[Associated Press]]. Hulyo 12, 1994.<br />—''[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1994/07/22/safe-release-of-kidnapped-priest-in-western-mindanao-in-doubt&post_id=45664 "Ligtas na pagpapalaya ng dinukot na pari sa Kanlurang Mindanao ay pinag-iisipan"]'' [[UCA News]]. Hulyo 21, 1994.<br /><br />Kinunan noong Abril 15, 2021.</ref><ref name="CNfree" /><ref>"Ganti ng Abu Sayyaf, 15 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940608&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Hunyo 10]] – Mga pag-atake ng bomba sa [[Lungsod ng Zamboanga]], na isinagawa ng Grupong [[Abu Sayyaf]], pumatay ng 71 katao.<ref>{{Banggitin ang web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo]] – Dinukot ng mga dating miyembro ng Bangsa Moro Army ng [[MNLF]] ang opisyal ng palakasan ng lungsod na si So Kim Cheng sa [[Davao City]]; sa kabila ng saradong negosasyon, hindi pinakawalan ng mga bumihag ang biktima at kalaunan ay pinatay ito matapos nilang malaman ang isang grupo ng mga operatiba na nagsasagawa ng sariling pagtatangkang pagsagip.<ref name=":1" /> * [[Hulyo 6]] ** Ang munisipalidad ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay naging isang malayang lungsod sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act No. 7720''. ** Si Nancy Siscar, isang 22-taong-gulang na guro sa elementarya, ay ginahasa at pinatay ng magkapatid na sina Jurry Andal, Ricardo Andal at Edwin Mendoza sa Barangay Banoyo, [[San Luis, Batangas]].<ref>{{Cite web|date=Setyembre 25, 1997|title=G.R. Blg. 124933 Setyembre 25, 1997|url=https://lawphil.net/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html|url-status=live|access-date=Disyembre 27, 2021|website=Ang Proyektong Lawphil - Arellano Law Foundation, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201045446/http://www.lawphil.net:80/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html |archive-date=Disyembre 1, 2007 }}</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 8]] – Si Padre Nacorda, matapos ibigay ng [[Abu Sayyaf|ASG]] sa [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) noong Hulyo 26 bilang bahagi ng mga pagsisikap para sa kanyang kalayaan, ay pinalaya nang walang pinsala, na nagtapos sa isang sitwasyon ng hostage na tumagal nang halos dalawang buwan.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name="CNfree">Ibinigay ng mga ekstremistang Islamiko si Nacorda sa isang grupo ng mga rebeldeng Muslim:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/07/26/Priest-reported-freed-by-extremists/8362775195200/ "Pari na iniulat na pinalaya ng mga ekstremista"]'' [[United Press International]]. Hulyo 26, 1994.<br />Pinalaya si Nacorda:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/08/07/Kidnapped-Catholic-priest-released/2893776232000/ "Pinalaya ang dinukot na paring Katoliko"]'' United Press International. Agosto 8, 1994.<br />Kuwento tungkol kay C. Nacorda:<br />''[https://www.faithfullpod.com/3-facing-terror-finding-hope/ "Facing Terror, Finding Hope"]'' Faith Full Podcast. Abr. 14, 2018.<br /><br />Kinunan noong Abr. 15, 2021.</ref> * Agosto – Idineklara ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] na legal ang kontrobersyal na ''Batas sa VAT (value-added tax)'', at ipinapahayag din na ang ipinatupad na batas ay hindi nakikialam sa mga karapatang pantao. Bilang tugon, ang Energy Regulatory Board (ERB) ay nag-utos ng pagbaba sa presyo ng gasolina ng ₱1, at inutusan din ang [[National Power Corporation]] na ibaba ang mga singil sa pagsasaayos ng presyo ng gasolina na sumasaklaw sa 17-araw na panahon sa unang quarter ng taon.<ref name=":0" /> * [[Agosto 14]] – Isang malaking demonstrasyon laban sa birth control ang isinagawa ng daan-daang libong Pilipino sa pangunguna ni [[Jaime Sin|Cardinal Sin]], sa [[Luneta Park]], [[Manila]].<ref name=":0" /> * [[Agosto 27]] – Dinakip ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) ang 8 South Koreans at 30 Pilipino, na pawang nagtatrabaho sa construction site ng proyektong irigasyon ng gobyerno sa [[Mindanao]], na inaangkin na nanghihimasok ito sa kanilang teritoryo; Pinalaya ang mga bihag, Setyembre 4, kasunod ng negosasyon.<ref name=":1" /> * [[Agosto 29]] – Isang pagsabog sa minahan ng karbon sa [[Malangas]], na noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]], ang ikinamatay ng 119 katao sa magiging pinakamatinding sakuna sa minahan sa bansa.<ref>—''[https://apnews.com/article/bcfc6cdeb26dd611a0a988c3ee292ba7 "Wala nang inaasahang mga nakaligtas na matatagpuan pagkatapos ng sakuna sa minahan"]'' [[Associated Press|AP]]. Agosto 31, 1994. Nakuha noong 04-29-2021. —''[https://gulfnews.com/world/asia/philippines/gold-in-the-philippines-how-much-is-it-really-worth-1.1552204923140 "Ginto sa Pilipinas: Magkano ba talaga ang halaga nito?"]'' [[Gulf News]]. Marso 11, 2019. Nakuha noong 02-14-2022.<br /> —''[https://gulfnews.com/world/oceania/the-worst-mining-disasters-since-1990-1.1332385 "Ang pinakamalalang sakuna sa pagmimina simula noong 1990"]'' Gulf News. Mayo 14, 2014. Nakuha noong 02-14-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 1]]–[[Setyembre 5|5]] – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] at ang [[Moro National Liberation Front]] ng isang kasunduan sa tigil-putukan, na naglalayong wakasan ang digmaang gerilya. * [[Setyembre 4]] – Dinukot ng mga hindi kilalang lalaki ang mga mangangalakal na sina Sixto Escudero, Sr. sa [[M'lang, Cotabato]] at si Jorge Lim at ang kanyang dalawang anak sa [[General Santos]]; Ang mga biktima ay nailigtas kalaunan ng mga awtoridad.<ref name=":1" /> * [[Setyembre 15]] – Ang [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]], sa pamamagitan ng isang pansamantalang restraining order, ay nagpatigil sa isang utos mula sa [[Malacañang]] na nagbabawal sa [[jai alai]].<ref name=":0" /><ref>"Pinatigil ng Korte ang utos ng Palasyo tungkol sa jai alai" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940916&printsec=frontpage&hl=en (Setyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Kinuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Setyembre 23]] – Isang mudslide sa [[Mount Pinatubo]], na dulot ng malakas na ulan isang araw bago nito, ay naiulat na ikinamatay ng 20 katao, at 3 ang nawawala. Kabilang sa mga debris na dumaloy ang mga lahar na inilabas ng [[pagsabog ng Bundok Pinatubo noong 1991|isang pagsabog noong 1991]].<ref>''[https://reliefweb.int/report/philippines/philippine-lahar-sep-1994-un-dha-information-reports-1-3 "Philippine Lahar Set 1994 UN DHA Information Reports 1-3"]'' [[ReliefWeb]]. Nakuha noong Peb. 15, 2021.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre]] – Sinalakay ng grupong rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] ang mga bayan sa [[North Cotabato]], kung saan sinunog nila ang isang simbahan at 10 bahay sa [[Aleosan]], at binihag ang 26 na sibilyan sa [[Kabacan, Cotabato|Kabacan]], na pinalaya kalaunan. Sa loob ng buwang ito, sunod-sunod na pag-atake ng terorismo sa probinsya ang nagresulta sa pagkamatay ng 50 katao mula sa panig ng mga rebelde at gobyerno at pagpapaalis ng libu-libo mula sa apat na munisipalidad; ay mapipigilan sa pamamagitan ng tigil-putukan sa katapusan ng buwan.<ref name=":1" /> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre]] – Sinampahan ng mga kasong graft ang sinibak na pinuno ng Bureau of Immigration and Deportation na si Zafiro Respicio at 2 iba pa kaugnay ng maanomalyang deportasyon ng 11 Indian na nahaharap sa mga kasong droga sa korte.<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 14]] – Dinukot ni [[Eugene A. Tan|Eugene Tan]], dating pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]], at ang kanyang drayber ng anim na armadong lalaki sa [[Muntinlupa]] at pinatay sa [[Silang, Cavite]]; ang kanilang mga bangkay ay matatagpuan makalipas ang apat na araw sa kalapit na [[Dasmariñas]]. Noong 2011, ang [[Cavite]] [[Regional Trial Court|RTC]] ay hinatulan lamang ang gunman, na hinatulan ng ''[[reclusión perpetua]]'', at pinawalang-sala ang lahat ng iba pang sangkot.<ref name=":0" /><ref name="xET" /> * [[Nobyembre 15]] – [[1994 Mindoro earthquake|Isang lindol]] (Magnitude: 7.1 [[moment magnitude scale|M_w]]) na sinundan ng malalaking alon na nanalasa sa [[Mindoro]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 65 katao at ikinasugat ng mahigit 130 iba pa.<ref name=":0" /> ===Disyembre=== * [[Disyembre 2]] – Nagbanggaan ang barkong pang-isla na [[MV Cebu City|MV ''Cebu City'']] at ang barkong pangkargamento na nakarehistro sa Singapore na ''Kota Suria'' sa [[Manila Bay]], sa pagitan ng [[Corregidor Island]] at [[Maragandon, Cavite]], na ikinamatay ng mahigit isang daan, at pinaniniwalaang marami ang nalunod.<ref name=":0" /> * [[Disyembre 8]] – Si Dennis Venturina, isang miyembro ng UP [[Sigma Rho]] fraternity ay pinatay ng limang miyembro ng Scintilla Juris Fraternity sa loob ng gusali ng UP. * [[Disyembre 11]] – Isang bomba, na umano'y itinanim ni [[Ramzi Yousef]], ang sumabog sakay ng [[Philippine Airlines Flight 434]] patungong [[Tokyo]], na ikinamatay ng isang negosyanteng [[Japanese|Hapones]]. Ang pambobomba, kasama ang isa pa sa isang sinehan sa [[Maynila]] noong Disyembre 1, ay bahagi ng isang pagsubok para sa ''[[Project Bojinka]]''.<ref>—''[https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/twa800/bomb.htm "Maaaring Makasagabal ang mga Bagong Kagamitan sa Seguridad ng Eroplano"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 21, 1996.<br />—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pambobomba ng Eroplano"]'' [[Los Angeles Times]]. Mayo 30, 1995.<br />—''[https://www.nytimes.com/1996/06/04/nyregion/plane-bombing-is-described-in-terror-trial.html "Inilarawan ang Pagbomba sa Eroplano sa Paglilitis sa Terorismo"]'' ''[[The New York Times]]''. Hunyo 4, 1996.<br />—''[https://www.govinfo.gov/content/pkg/CRECB-2007-pt3/html/CRECB-2007-pt3-Pg4137-3.htm "Pagpupugay kay Kapitan Eduardo Reyes"]'' [[Tanggapan ng Paglalathala ng Pamahalaan ng Estados Unidos]].<br />—''[https://www.tsa.gov/sites/default/files/mission_hall_exhibit_final_508.pdf "Mission Hall: Pag-alala sa Nakaraan, Pagbibigay-alam sa Hinaharap"]'' (PDF) [[Pangasiwaan ng Seguridad sa Transportasyon]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 29, 2022.<br /><br />—''[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Plano ni Bojinka Plano ng Terorismo na Nabunyag, Sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}}'' VOI - Panahon ng Pag-unlad ng Balita. Enero 6, 2022. Nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * [[Disyembre 14]] – Bumoto ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 18–5, upang pagtibayin ang ''[[Uruguay Round]] sa [[Pangkalahatang Kasunduan sa mga Taripa at Kalakalan]]'' (UR-GATT), isang kasunduan sa kalakalan sa liberalisadong pandaigdigang sistema ng kalakalan, na ipapataw sa bansa sa unang araw ng 1995.<ref name=":0" /><ref>"Tinapos ng Senado ang debate, pinagtibay ang GATT" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 15, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Palakasan== * [[Oktubre 2]]–[[Oktubre 16|16]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[1994 Palarong Asyano]] na ginanap sa [[Hiroshima]], Japan mula Oktubre 2 hanggang 16, 1994. Ito ay nasa ika-14 na pwesto na may tatlong gintong medalya, dalawang pilak na medalya at walong tansong medalya na may kabuuang 13 medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/12AG.asp 1994 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215001230/http://ocasia.org/12AG.asp |date=Pebrero 15, 2009 }}</ref> ==Libangan at kultura== * [[Hunyo 22]] – Ang taunang seremonya ng paggawad ng parangal sa [[Pista ng Pelikulang Maynila]] sa Hotel sa Midtown ng Maynila (Ramada) ay nadungisan ng [[Iskandalo sa Pista ng Pelikulang Maynila noong 1994|mga paratang ng pandaraya]] sa mga resulta para sa pinakamahusay na aktor at aktres. Ang tinaguriang "Filmfest Seven", kabilang ang mga pekeng nanalo, ay kakasuhan ng pandaraya kalaunan, kung saan si [[Lolit Solis]] ay hahatulan lamang na ilagay sa ilalim ng pangangasiwa ng korte.<ref name=":0" /><ref>"Imbestigasyon sa 'fiasco' ng MFF – Lim" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940620&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 24, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 6. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1994/06/27/filipino-actress-steals-the-show/|title=Pilipino Actress Steals The Show|date=Hunyo 27, 1994|newspaper=[[Chicago Tribune]]|access-date=Enero 16, 2018}}<br><br>—''[https://apnews.com/article/52d8b8253e33b1370287d13104c3c401 "Pito ang Kinasuhan sa Iskandalo ng Pelikulang Pilipino"]'' [[Associated Press]]. Hunyo 29, 1994.<br>—''[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/07/18/its-film-fest-scam-the-sequel-a-month-later-the-philippines-scandal-refuses-to-go-away/38519c83-76ae-45a4-ac24-b55218c2f0cc/ "Ito ay panloloko sa film fest: Ang karugtong! Pagkalipas ng isang buwan, ang iskandalo ng Pilipinas ay ayaw mawala"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 18, 1994.<br>—''[https://www.lionheartv.net/2015/12/mmff-scandals/4/ "Mga iskandalo na yumanig sa Metro Manila Film Festival nitong mga nakaraang taon"]'' LionhearTV. 2015.<br>—''[https://entertainment.inquirer.net/305581/lolit-solis-on-1994-manila-film-fest-scam-it-was-a-nightmare-for-me/ "Lolit Solis tungkol sa panloloko sa Manila Film Fest noong 1994: 'Isa itong bangungot para sa akin'"]'' [[Inquirer.net]]. Nob. 20, 2018.<br>—''[https://www.pep.ph/news/local/152219/1994-manila-film-festival-scandal-showbiz-history-a4437-20200624-lfrm2 "Manila Film Festival 1994: Ang Iskandalo na Yumanig sa Showbiz"]'' [[Philippine Entertainment Portal]]. Hunyo 24, 2020.<br>Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 21, 2022.</ref> ==Telebisyon== {{pangunahing|1994 sa telebisyon sa Pilipinas}} ===Premiere=== * [[Kousoku Sentai Turboranger]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Chikyuu Sentai Fiveman]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:30&nbsp;pm * [[Sailor Moon]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 2; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Yaiba]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 3; Linggo 6:30&nbsp;pm * [[Captain Power and the Soldiers of the Future]] – Hulyo 3; Linggo 6:00&nbsp;pm * [[University Athletic Association of the Philippines|UAAP]] – UAAP Season 57 sa [[Radio Philippines Network|New Vision 9]] (mamaya RPN-9 at ngayon ay RPTV) – Hulyo 9 * [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] – NCAA Season 70 sa [[DWGT-TV|PTV-4]] – Hunyo 25 ==Kapanganakan== * [[Enero 3]] – Akiko Solon, mang-aawit at aktres *Enero 6: ** MJ Cayabyab, aktor at mang-aawit ** [[Catriona Gray]], [[Miss Universe 2018]] * Enero 7 - Jessica Marasigan, miyembro ng Girltrends at Miss Philippines Water 2017 * Enero 11 - [[Ritz Azul]], aktres * Enero 15 - [[Vince Gamad]], aktor * [[Enero 22]] – Hiedi Kysther Domingo, call center agent * [[Pebrero 1]] – Anthony Rosaldo, aktor at mang-aawit * [[Pebrero 9]] – Jo Berry, artista * [[Pebrero 13]] – Kevin Aseniero, boksingero * [[Marso 7]] – Sandro Marcos, politiko * Marso 10 - Ma. Anneth Soledad Mirano, makata * Marso 21 - Jeron Teng, basketball player * [[Abril 5]] – Mylene Paat, manlalaro ng balibol * [[Abril 6]] - Yesh Burce, aktres * Abril 7 - [[Jasmine Curtis-Smith]], aktres * [[Abril 10]] – Ingrid dela Paz, aktres at modelo * Abril 16 - [[Angelica Jane Yap]], aktres at modelo * [[Abril 23]] – Miko Mangguba, aktor at miyembro ng Top One Project (T.O.P.) * Abril 27 - [[Elmo Magalona]], ​​aktor at mang-aawit * [[Mayo 8]] – Joy Plaza, aktres at modelo * Mayo 17 - [[Julie Anne San Jose]], aktres at mang-aawit * [[Mayo 27]] – Nicole Kim Donesa, aktres * [[Mayo 30]] – Joaquin Manansala, modelo * [[Hunyo 4]] – Al John Viloria, modelo at medikal na manggagamot * Hunyo 13 - Hopia Legaspi, aktres * Hunyo 16: ** Mica Dyan Borja, host at beauty queen **[[Lharby Policarpio]], artista * [[Hunyo 18]] – Sunshine Guimary, aktres, vlogger at online sensations *Hunyo 21 - Mika Aereen Reyes, volleyball player *Hulyo 9 - Donnalyn Bartolome, aktres at mang-aawit * [[Hulyo 12]] – Junnie Boy, vlogger *Hulyo 24 - Franki Russell, aktres *Hulyo 30 - [[Isabella De Leon]], aktres at mang-aawit *Agosto 3 - Sarah Carlos, aktres at courtide reporter ng NCAA sa [[ABS-CBN Sports]] at nag-aral sa [[San Beda College]]. * [[Agosto 12]] – Kristof Garcia, modelo at aktor *Agosto 14 - [[Kim Rodriguez]], aktres *Agosto 16 - Tippy Dos Santos, aktres at mang-aawit *Agosto 23 - [[Mark Neumann]], aktor *Setyembre 6 - [[Klarisse de Guzman]], mang-aawit *Setyembre 9 - Ganiel Krishnan, beauty queen at reporter ng korte *Setyembre 20 - Daisuke Sato, player ng football *Setyembre 21 - Mara Alberto, aktres, mananayaw, mang-aawit, at host * [[Setyembre 22]] – Avery Paraiso, aktor * [[Setyembre 23]] – Frances Molina, manlalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Javi Benitez, aktor, host at model * [[Oktubre 13]] – [[Ian Lariba]], table tennis player (namatay noong [[2018 sa Pilipinas|2018]]) * [[Oktubre 30]] – Alkaid Misuari, anak ni [[Nur Misuari]], kahalili ng MNLF * [[Oktubre 31]] – [[Jackie Gonzaga]], TV personality *Nobyembre 2 - [[Denise Barbacena]], mang-aawit at artista * [[Nobyembre 7]] – [[Hiro Peralta]], aktor *Nobyembre 17 - Emmanuelle Vera, aktres at mang-aawit *Nobyembre 20 - [[Kristofer Martin]], artista *Nobyembre 23 - Monica Cuenco, aktres at mang-aawit *Nobyembre 26: ** Noven Belleza, mang-aawit ** [[Yves Flores]], artista * [[Disyembre 5]] – [[Katrina Velarde]], mangaawit *Disyembre 7 - [[Myrtle Sarrosa]], aktres at dating reporter ng courtide ng [[National Collegiate Athletic Association]] sa [[ABS-CBN Sports and Action]] *Disyembre 14 - [[Joshua Dionisio]], aktor *Disyembre 17 – [[Darwin Ramos]], batang lansangan at [[Lingkod ng Diyos]] (pumanaw noong 2012) * [[Disyembre 27]] – Camille Rodriguez, manlalaro ng putbol *Disyembre 29 - [[Kristel Fulgar]], aktres ==Kamatayan== * [[Enero 28]] – [[Betty Go Belmonte]], Pilipina mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (ipinanganak 1933) * [[Marso 25]] – [[Jesus M. Vargas]], [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Pambansang Depensa]] (ipinanganak 1905) * [[Abril 3]] – [[Leopoldo Mabilangan|Ka Hector]], dating pinuno ng lokal na [[Bagong Hukbong Bayan]] at kilalang rebeldeng bumalik<ref name=":0" /><ref>"'Ka Hector' pinaslang sa pintuan ng simbahan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940404&printsec=frontpage&hl=en (Abril 4, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/04/04/Communist-guerrillas-are-believeled-to-have-carried-out-the/4412765432000/ "Pinaniniwalaang nagsagawa ang mga gerilyang Komunista"]'' [[UPI]]. Abril 4, 1994.<br>—''[http://spectrezine.org/global/CPP "Pagpatay bilang Pulitika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084158/http://spectrezine.org/global/CPP |date=Agosto 31, 2020 }}'' Spectrezine.<br>—''[http://www.internationalviewpoint.org/spip.php?article616 "Ang "Listahan ng mga Tinamaan" ng CPP-NPA-NDF – isang paunang ulat"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251108124306/https://internationalviewpoint.org/spip.php?article616 |date=2025-11-08 }}'' Pandaigdigang Pananaw. Mar 15, 2005.<br>Kinunan noong Mar 13, 2020.</ref>--> * [[Abril 7]] – [[Cesar Legaspi]], art director, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1917) * [[Mayo 7]] – Timoteo Zarcal, kontrobersyal na dating opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/05/07/Philippine-police-major-ambushed-killed/3966768283200/ "Philippine police major inambush, pinatay"]'' [[United Press International]]. Mayo 7, 1994.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/nation/11/02/11/death-squad-victims-family-seeks-justice "Pamilya ng biktima ng Death squad, humingi ng hustisya"]'' [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]]. Nobyembre 2, 2011.<br>Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> * [[Mayo 17]] – [[Leonila Garcia]], Ika-8 Unang Ginang ng Pilipinas (ipinanganak [[1906]]) * [[Setyembre 6]] – [[Luis Beltran]], mamamahayag (ipinanganak 1936)<ref>''[https://apnews.com/article/1955b2686fc4ef781e1ae31adce69e17 "Luis Beltran, Kilalang Mamamahayag ng Pilipinas"]'' [[Associated Press]]. Setyembre 6, 1994. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br />Ayon sa binanggit ni:<br />''[https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ "Luis Diaz Beltran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204022538/https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ |date=2022-12-04 }}'' Komisyon sa Pag-alaala ng mga Biktima ng Paglabag sa Karapatang Pantao. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * [[Nobyembre 14]] – [[Eugene A. Tan]], pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]] (ipinanganak noong 1945)<ref name=":0" /><ref name="xET">—''[https://www.icj.org/assassination-of-attorney-eugene-tan-metro-manila-philippines/ "Philippines: pagpatay kay abogado Eugene Tan"]'' [[International Commission of Jurists]]. Nob. 22, 1994. Nakuha noong Mar. 13, 2020.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://lawphil.net/judjuris/juri2001/dec2001/gr_131106_2001.html "G.R. No. 131106"]'' Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 7, 2001. Nakuha noong Abr. 15, 2021.<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/2006junedecisions.php?id=649 "G.R. NO. 142848"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hunyo 30, 2006. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />—''"TG-2395-94, TG-23595-94-A, TG-2396-94"'' Website ng Justice for All Foundation ni Eugene A. Tan. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />(1) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/24/memorandum-for-the-prosecution/ Memorandum para sa pag-uusig]'' Marso 18, 2008.<br />(2) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/27/regional-trial-court-decision-on-eugene-tans-murder-case-2/ Desisyon ng RTC]'' Enero 10, 2011.<br />— ''(Video) [[Crime Klasik]]: [https://m.youtube.com/watch?v=Wmi6GClZ7Hs Atty. Eugene Tan: Ang pinaslang na abogado]'' [[Martin Andanar]]'s [[YouTube]] channel. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Nobyembre 15]] – [[Leandro Locsin]], arkitekto, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1928) * [[Disyembre 15]] – Jose Pring, isa pang kontrobersyal na opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>''[https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 "Pinatay ng mga armadong lalaki ang isang matataas na opisyal ng pulisyang Pilipino"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407031503/https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 |date=2023-04-07 }}'' [[Reuters]] (via Jawawa, Indonesia). Disyembre 16, 1994. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref> at ama ng aktres na si [[Joyce Pring]] (edad 54)<ref>''[https://thefilam.net/archives/28837 "Si Joyce Pring at ang amang hindi niya nakilala"]'' The FilAm. Disyembre 11, 2018. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref><ref>"Pinaslang si Joe Pring" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941216&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|1994}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] azq4k5l1x7kufz8tdj4xk7muk59j0oe 2231341 2231337 2026-10-04T09:07:00Z ~2026-53137-20 167119 /* Kapanganakan */ 2231341 wikitext text/x-wiki '''1994 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1994. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Pebrero=== * [[Pebrero 19]] – Hiwalay na pag-atake ng granada sa [[Isulan]], [[Sultan Kudarat]] at [[Davao City]] ang pumatay ng 11 katao at sugatan ang 22.<ref name=":1">''#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[9]'4': (com [9]]'4') (com. [https://www.philstar.com/headlines/2016/05/14/1583385/journeyto30-southern-discomfort "Southern discomfort"] Mayo 14, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref> ===Marso=== * [[Marso 29]] – Ang [[Pilipinas]] ay kumokonekta sa Internet. Ikinonekta ng Philippine Network Foundation (PHNet) ang bansa sa [[Sprint Nextel|Sprint]] sa United States sa pamamagitan ng 64&nbsp;kbit/s na link.<ref>Miguel A. L. Paraz: [http://www.isoc.org/inet97/proceedings/E6/E6_1.HTM Developing a Viable Internet Operation Framework in the Asia. ISOC, INET 1997</ref><ref>{{cite news|title=The Philippine Internet turns 18: May nagbibilang pa ba|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/249810/scitech/technology/the-philippine-internet-turns-18-is-anyone-still-counting|access-2AGM_2019|18-is-anyone-still-counting|1/2GMarch News|date=February 29, 2012|author=Jim Ayson}}</ref> ===Abril=== * [[Abril 8]] – Pinawalang-sala ng [[Pasig]] [[Regional Trial Court]] (RTC) ang walong indibidwal na kinasuhan noong 1992 ng pagdukot sa tatlong batang [[Taiwanese|Taiwanese]]; kabilang sa kanila ang mga punong inspektor ng pulisya, ang mga natanggal sa serbisyo na sina Maj. Timoteo Zarcal at Maj. Jose Pring.<ref>"Pring, Zarcal, pinawalang-sala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940409&printsec=frontpage&hl=en (Abril 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://apnews.com/4e7c8cdb04828581ddfa8c56bdf3c585 "Mga Pinuno ng Anti-Kidnapping Squad Kinasuhan ng Pagtakbo sa Hostage Ring"]'' [[Associated Press|AP News]]. Agosto 18, 1992.<br />—''[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-09-06-9203210144-story.html "Ang idolo ng Matinee ay gumanap sa totoong buhay"]'' [[Chicago Tribune]]. Setyembre 6, 1992.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> Ang nasabing mga opisyal ng pulisya ay papatayin sa magkakahiwalay na insidente ng [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB), isang yunit ng [[New People's Army]], nang huling bahagi ng taong iyon.<ref name=":0" /><ref name="Z&P">—''[https://cebudailynews.inquirer.net/97303/the-dirty-war-against-illegal-drugs (Opinyon) "Ang maruming digmaan laban sa ilegal na droga"]'' [[Cebu Daily News]]. Hulyo 7, 2016.<br />—''[https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded "Nakakulong Ngunit Hindi Napagod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084924/https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded|date=Agosto 31, 2020}}'' [[Mga Detenido ng Task Force ng Pilipinas]]. Disyembre 1, 2012.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref><ref>{{Banggitin ang balita|last=Romero|first=Paolo|url=https://www.philstar.com/headlines/2000/04/29/87772/abb-man-pring-zarcal-slays-falls|title=Tao ng ABB sa Pring, Zarcal, pinaslang ang talon|petsa=Abril 29, 2000|work=[[The Philippine Star]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> * [[Abril 10]]: ** Ang masaker kina Helen, Chelsea Liz at Anne Geleen Arandia sa [[Lipa, Batangas|Lungsod ng Lipa]], [[Batangas]]. ** Ang [[Mandaluyong]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7675''. * [[Abril 19]] – Si Fernando Galera, isang tindero ng isda na inakusahan ng pagnanakaw na may kasamang panggagahasa noong Enero, ay hinatulan ng [[Lungsod Quezon]] [[Regional Trial Court|RTC]] at hinatulan ng kamatayan sa unang pagkakataon simula nang ibalik ang [[Parusang Kapital sa Pilipinas|parusang kapital sa bansa]] noong Enero 1.<ref>[https://apnews.com/article/d2a057b8fb8353c48d83cbd580736292 ''"Ibinigay ng Korte ang Unang Parusang Kamatayan Simula Nang Muling Ipatupad ang Parusang Kapital"''] [[Associated Press]]. Kinuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://thedefiant.net/justice-for-whom/ "Hustisya Para Kanino?"]'' The Defiant.net. Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://www.refworld.org/docid/3ae6a99f4.html "Ang Parusang Kamatayan: Kriminalidad, Katarungan at Karapatang Pantao"]'' [[Amnesty International]] (sa pamamagitan ng Refworld). Nakuha noong 04-12-2021.</ref> Bago ang kanyang inaasahang pagbitay noong 1997, si Galera ay napawalang-sala at iniutos na palayain ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] matapos baligtarin ang hatol, kasunod ng mga apela para sa muling paglilitis ng kaso.<ref>''[https://www.gluckman.com/Death'Penalty.htm "Naghihintay na Umalis"]'' Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/oct1997/gr_115938_1997.html "G.R. NO. 115938"]'' Oktubre 30, 1997. Nakuha noong 04-12-2021.</ref> * [[Abril 25]] – Ang aktor na si [[Robin Padilla]] ay nahatulan ng ilegal na pag-aari ng mga baril; sinimulan niyang pagsilbihan ang sentensya ng bilangguan noong 1995. Siya ay pinalaya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; mabibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref>Para sa kaganapang ito at sa mga susunod pang kaganapan:<br />—''[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Ang aktor na Pilipino ay nasa ilalim pa rin ng batas matapos ang conviction sa mga armas"]'' [[Associated Press]] via [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br />—''[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}}'' [[CNN Philippines]]. Nob. 15, 2016.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/1996julydecisions.php?id=449 "G.R. No. 121917"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hulyo 31, 1996.<br />—''[https://lawyerly.ph/juris/view/c872e "G.R. No. 121917"]'' Lawyerly. Marso 12, 1997.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * [[Abril 26]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng 7–6, upang pawalang-bisa ang isang kontrata sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at isang kompanya ng Malaysia na magsagawa ng online na [[Lottery|lotto]] sa bansa, na nagsasaad na lumalabag ito sa batas.<ref name=":0">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950101&printsec=frontpage&hl=en (1995, Enero 1)] "'94, Ang Taon Na Iyon." ''[[Manila Standard]]'', pp.4–5. Kinuha noong Marso 12, 2020.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo]] – Isang panloloko, na kinasasangkutan ng mga hindi naihatid na treasury bill, na kagagawan ng ilang tao sa Bancapital Development Corp., ang natuklasan ng mga awtoridad. Ito ay nagkakahalaga ng halos isang bilyong piso na potensyal na pagkalugi sa sistema ng pagbabangko.<ref name=":0" /> * [[Mayo 21]] – [[Miss Universe 1994]], ang ika-43 [[Miss Universe]] na patimpalak, ay ginanap sa [[Manila]]. Ang paparating na Miss Universe [[Dayanara Torres]] ng [[Puerto Rico]] ang nagwagi sa patimpalak, si [[Sushmita Sen]] ng [[India]]. * [[Mayo 26]] – Si [[Filemon Lagman]], pinuno ng urban hit squad ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] (CPP) na [[Alex Boncayao Brigade|ABB]], ay inaresto ng militar sa [[Lungsod Quezon]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Branigin|first=William|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/05/27/manila-captures-head-of-communist-rebels/839e19a5-8adb-4293-b182-8d5c6a72f0b0/|title=Nahuli ng Maynila ang pinuno ng mga rebeldeng komunista|petsa=Mayo 27, 1994|pahayagan=[[The Washington Post]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> ===Hunyo=== * [[Hunyo 5]] – Isang kumperensya tungkol sa [[Indonesia]] [[pananakop ng Indonesia sa East Timor|pagsasanib]] sa [[East Timor]] ang ginanap.<ref name=":0" /> * [[Hunyo 8]] – Dinakip ng mga ekstremistang grupo ng [[Abu Sayyaf]] ang humigit-kumulang 52 sibilyan sa isang highway sa [[Isabela, Basilan]], kabilang ang 50 pasahero ng isang convoy na papunta sa [[Lantawan]], pati na rin ang paring [[Lamitan]] [[Roman Catholic]] na si Rev. Cirilo Nacorda; pinalaya ang lahat ng bihag maliban sa 36 na [[Kristiyano]]; 15 sa kanila ang binaril at isa ang nakatakas. Sa Hunyo 13, dalawampu sa mga nahuli ay palalayain matapos mabayaran ang perang pantubos sa mga bumihag, dahil si Nacorda na lamang ang natitira sa pagkabihag.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>—''[https://cbcponline.net/statement-on-father-cirilo-nacorda-and-the-abbu-sayyaf/ "Pahayag tungkol kay Padre Cirilo Nacorda at sa Abbu Sayyaf"]'' [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP Online]]. Hulyo 10, 1994.<br />—''[https://apnews.com/article/7b3759f4c39fb5a0bd496f904ed43fea "Sinasabing Malapit Nang Magkasundo ang mga Kidnapper ng Pari sa mga Tuntunin ng Pagpapalaya"]'' [[Associated Press]]. Hulyo 12, 1994.<br />—''[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1994/07/22/safe-release-of-kidnapped-priest-in-western-mindanao-in-doubt&post_id=45664 "Ligtas na pagpapalaya ng dinukot na pari sa Kanlurang Mindanao ay pinag-iisipan"]'' [[UCA News]]. Hulyo 21, 1994.<br /><br />Kinunan noong Abril 15, 2021.</ref><ref name="CNfree" /><ref>"Ganti ng Abu Sayyaf, 15 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940608&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Hunyo 10]] – Mga pag-atake ng bomba sa [[Lungsod ng Zamboanga]], na isinagawa ng Grupong [[Abu Sayyaf]], pumatay ng 71 katao.<ref>{{Banggitin ang web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo]] – Dinukot ng mga dating miyembro ng Bangsa Moro Army ng [[MNLF]] ang opisyal ng palakasan ng lungsod na si So Kim Cheng sa [[Davao City]]; sa kabila ng saradong negosasyon, hindi pinakawalan ng mga bumihag ang biktima at kalaunan ay pinatay ito matapos nilang malaman ang isang grupo ng mga operatiba na nagsasagawa ng sariling pagtatangkang pagsagip.<ref name=":1" /> * [[Hulyo 6]] ** Ang munisipalidad ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay naging isang malayang lungsod sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act No. 7720''. ** Si Nancy Siscar, isang 22-taong-gulang na guro sa elementarya, ay ginahasa at pinatay ng magkapatid na sina Jurry Andal, Ricardo Andal at Edwin Mendoza sa Barangay Banoyo, [[San Luis, Batangas]].<ref>{{Cite web|date=Setyembre 25, 1997|title=G.R. Blg. 124933 Setyembre 25, 1997|url=https://lawphil.net/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html|url-status=live|access-date=Disyembre 27, 2021|website=Ang Proyektong Lawphil - Arellano Law Foundation, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201045446/http://www.lawphil.net:80/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html |archive-date=Disyembre 1, 2007 }}</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 8]] – Si Padre Nacorda, matapos ibigay ng [[Abu Sayyaf|ASG]] sa [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) noong Hulyo 26 bilang bahagi ng mga pagsisikap para sa kanyang kalayaan, ay pinalaya nang walang pinsala, na nagtapos sa isang sitwasyon ng hostage na tumagal nang halos dalawang buwan.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name="CNfree">Ibinigay ng mga ekstremistang Islamiko si Nacorda sa isang grupo ng mga rebeldeng Muslim:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/07/26/Priest-reported-freed-by-extremists/8362775195200/ "Pari na iniulat na pinalaya ng mga ekstremista"]'' [[United Press International]]. Hulyo 26, 1994.<br />Pinalaya si Nacorda:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/08/07/Kidnapped-Catholic-priest-released/2893776232000/ "Pinalaya ang dinukot na paring Katoliko"]'' United Press International. Agosto 8, 1994.<br />Kuwento tungkol kay C. Nacorda:<br />''[https://www.faithfullpod.com/3-facing-terror-finding-hope/ "Facing Terror, Finding Hope"]'' Faith Full Podcast. Abr. 14, 2018.<br /><br />Kinunan noong Abr. 15, 2021.</ref> * Agosto – Idineklara ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] na legal ang kontrobersyal na ''Batas sa VAT (value-added tax)'', at ipinapahayag din na ang ipinatupad na batas ay hindi nakikialam sa mga karapatang pantao. Bilang tugon, ang Energy Regulatory Board (ERB) ay nag-utos ng pagbaba sa presyo ng gasolina ng ₱1, at inutusan din ang [[National Power Corporation]] na ibaba ang mga singil sa pagsasaayos ng presyo ng gasolina na sumasaklaw sa 17-araw na panahon sa unang quarter ng taon.<ref name=":0" /> * [[Agosto 14]] – Isang malaking demonstrasyon laban sa birth control ang isinagawa ng daan-daang libong Pilipino sa pangunguna ni [[Jaime Sin|Cardinal Sin]], sa [[Luneta Park]], [[Manila]].<ref name=":0" /> * [[Agosto 27]] – Dinakip ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) ang 8 South Koreans at 30 Pilipino, na pawang nagtatrabaho sa construction site ng proyektong irigasyon ng gobyerno sa [[Mindanao]], na inaangkin na nanghihimasok ito sa kanilang teritoryo; Pinalaya ang mga bihag, Setyembre 4, kasunod ng negosasyon.<ref name=":1" /> * [[Agosto 29]] – Isang pagsabog sa minahan ng karbon sa [[Malangas]], na noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]], ang ikinamatay ng 119 katao sa magiging pinakamatinding sakuna sa minahan sa bansa.<ref>—''[https://apnews.com/article/bcfc6cdeb26dd611a0a988c3ee292ba7 "Wala nang inaasahang mga nakaligtas na matatagpuan pagkatapos ng sakuna sa minahan"]'' [[Associated Press|AP]]. Agosto 31, 1994. Nakuha noong 04-29-2021. —''[https://gulfnews.com/world/asia/philippines/gold-in-the-philippines-how-much-is-it-really-worth-1.1552204923140 "Ginto sa Pilipinas: Magkano ba talaga ang halaga nito?"]'' [[Gulf News]]. Marso 11, 2019. Nakuha noong 02-14-2022.<br /> —''[https://gulfnews.com/world/oceania/the-worst-mining-disasters-since-1990-1.1332385 "Ang pinakamalalang sakuna sa pagmimina simula noong 1990"]'' Gulf News. Mayo 14, 2014. Nakuha noong 02-14-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 1]]–[[Setyembre 5|5]] – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] at ang [[Moro National Liberation Front]] ng isang kasunduan sa tigil-putukan, na naglalayong wakasan ang digmaang gerilya. * [[Setyembre 4]] – Dinukot ng mga hindi kilalang lalaki ang mga mangangalakal na sina Sixto Escudero, Sr. sa [[M'lang, Cotabato]] at si Jorge Lim at ang kanyang dalawang anak sa [[General Santos]]; Ang mga biktima ay nailigtas kalaunan ng mga awtoridad.<ref name=":1" /> * [[Setyembre 15]] – Ang [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]], sa pamamagitan ng isang pansamantalang restraining order, ay nagpatigil sa isang utos mula sa [[Malacañang]] na nagbabawal sa [[jai alai]].<ref name=":0" /><ref>"Pinatigil ng Korte ang utos ng Palasyo tungkol sa jai alai" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940916&printsec=frontpage&hl=en (Setyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Kinuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Setyembre 23]] – Isang mudslide sa [[Mount Pinatubo]], na dulot ng malakas na ulan isang araw bago nito, ay naiulat na ikinamatay ng 20 katao, at 3 ang nawawala. Kabilang sa mga debris na dumaloy ang mga lahar na inilabas ng [[pagsabog ng Bundok Pinatubo noong 1991|isang pagsabog noong 1991]].<ref>''[https://reliefweb.int/report/philippines/philippine-lahar-sep-1994-un-dha-information-reports-1-3 "Philippine Lahar Set 1994 UN DHA Information Reports 1-3"]'' [[ReliefWeb]]. Nakuha noong Peb. 15, 2021.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre]] – Sinalakay ng grupong rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] ang mga bayan sa [[North Cotabato]], kung saan sinunog nila ang isang simbahan at 10 bahay sa [[Aleosan]], at binihag ang 26 na sibilyan sa [[Kabacan, Cotabato|Kabacan]], na pinalaya kalaunan. Sa loob ng buwang ito, sunod-sunod na pag-atake ng terorismo sa probinsya ang nagresulta sa pagkamatay ng 50 katao mula sa panig ng mga rebelde at gobyerno at pagpapaalis ng libu-libo mula sa apat na munisipalidad; ay mapipigilan sa pamamagitan ng tigil-putukan sa katapusan ng buwan.<ref name=":1" /> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre]] – Sinampahan ng mga kasong graft ang sinibak na pinuno ng Bureau of Immigration and Deportation na si Zafiro Respicio at 2 iba pa kaugnay ng maanomalyang deportasyon ng 11 Indian na nahaharap sa mga kasong droga sa korte.<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 14]] – Dinukot ni [[Eugene A. Tan|Eugene Tan]], dating pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]], at ang kanyang drayber ng anim na armadong lalaki sa [[Muntinlupa]] at pinatay sa [[Silang, Cavite]]; ang kanilang mga bangkay ay matatagpuan makalipas ang apat na araw sa kalapit na [[Dasmariñas]]. Noong 2011, ang [[Cavite]] [[Regional Trial Court|RTC]] ay hinatulan lamang ang gunman, na hinatulan ng ''[[reclusión perpetua]]'', at pinawalang-sala ang lahat ng iba pang sangkot.<ref name=":0" /><ref name="xET" /> * [[Nobyembre 15]] – [[1994 Mindoro earthquake|Isang lindol]] (Magnitude: 7.1 [[moment magnitude scale|M_w]]) na sinundan ng malalaking alon na nanalasa sa [[Mindoro]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 65 katao at ikinasugat ng mahigit 130 iba pa.<ref name=":0" /> ===Disyembre=== * [[Disyembre 2]] – Nagbanggaan ang barkong pang-isla na [[MV Cebu City|MV ''Cebu City'']] at ang barkong pangkargamento na nakarehistro sa Singapore na ''Kota Suria'' sa [[Manila Bay]], sa pagitan ng [[Corregidor Island]] at [[Maragandon, Cavite]], na ikinamatay ng mahigit isang daan, at pinaniniwalaang marami ang nalunod.<ref name=":0" /> * [[Disyembre 8]] – Si Dennis Venturina, isang miyembro ng UP [[Sigma Rho]] fraternity ay pinatay ng limang miyembro ng Scintilla Juris Fraternity sa loob ng gusali ng UP. * [[Disyembre 11]] – Isang bomba, na umano'y itinanim ni [[Ramzi Yousef]], ang sumabog sakay ng [[Philippine Airlines Flight 434]] patungong [[Tokyo]], na ikinamatay ng isang negosyanteng [[Japanese|Hapones]]. Ang pambobomba, kasama ang isa pa sa isang sinehan sa [[Maynila]] noong Disyembre 1, ay bahagi ng isang pagsubok para sa ''[[Project Bojinka]]''.<ref>—''[https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/twa800/bomb.htm "Maaaring Makasagabal ang mga Bagong Kagamitan sa Seguridad ng Eroplano"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 21, 1996.<br />—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pambobomba ng Eroplano"]'' [[Los Angeles Times]]. Mayo 30, 1995.<br />—''[https://www.nytimes.com/1996/06/04/nyregion/plane-bombing-is-described-in-terror-trial.html "Inilarawan ang Pagbomba sa Eroplano sa Paglilitis sa Terorismo"]'' ''[[The New York Times]]''. Hunyo 4, 1996.<br />—''[https://www.govinfo.gov/content/pkg/CRECB-2007-pt3/html/CRECB-2007-pt3-Pg4137-3.htm "Pagpupugay kay Kapitan Eduardo Reyes"]'' [[Tanggapan ng Paglalathala ng Pamahalaan ng Estados Unidos]].<br />—''[https://www.tsa.gov/sites/default/files/mission_hall_exhibit_final_508.pdf "Mission Hall: Pag-alala sa Nakaraan, Pagbibigay-alam sa Hinaharap"]'' (PDF) [[Pangasiwaan ng Seguridad sa Transportasyon]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 29, 2022.<br /><br />—''[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Plano ni Bojinka Plano ng Terorismo na Nabunyag, Sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}}'' VOI - Panahon ng Pag-unlad ng Balita. Enero 6, 2022. Nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * [[Disyembre 14]] – Bumoto ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 18–5, upang pagtibayin ang ''[[Uruguay Round]] sa [[Pangkalahatang Kasunduan sa mga Taripa at Kalakalan]]'' (UR-GATT), isang kasunduan sa kalakalan sa liberalisadong pandaigdigang sistema ng kalakalan, na ipapataw sa bansa sa unang araw ng 1995.<ref name=":0" /><ref>"Tinapos ng Senado ang debate, pinagtibay ang GATT" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 15, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Palakasan== * [[Oktubre 2]]–[[Oktubre 16|16]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[1994 Palarong Asyano]] na ginanap sa [[Hiroshima]], Japan mula Oktubre 2 hanggang 16, 1994. Ito ay nasa ika-14 na pwesto na may tatlong gintong medalya, dalawang pilak na medalya at walong tansong medalya na may kabuuang 13 medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/12AG.asp 1994 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215001230/http://ocasia.org/12AG.asp |date=Pebrero 15, 2009 }}</ref> ==Libangan at kultura== * [[Hunyo 22]] – Ang taunang seremonya ng paggawad ng parangal sa [[Pista ng Pelikulang Maynila]] sa Hotel sa Midtown ng Maynila (Ramada) ay nadungisan ng [[Iskandalo sa Pista ng Pelikulang Maynila noong 1994|mga paratang ng pandaraya]] sa mga resulta para sa pinakamahusay na aktor at aktres. Ang tinaguriang "Filmfest Seven", kabilang ang mga pekeng nanalo, ay kakasuhan ng pandaraya kalaunan, kung saan si [[Lolit Solis]] ay hahatulan lamang na ilagay sa ilalim ng pangangasiwa ng korte.<ref name=":0" /><ref>"Imbestigasyon sa 'fiasco' ng MFF – Lim" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940620&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 24, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 6. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1994/06/27/filipino-actress-steals-the-show/|title=Pilipino Actress Steals The Show|date=Hunyo 27, 1994|newspaper=[[Chicago Tribune]]|access-date=Enero 16, 2018}}<br><br>—''[https://apnews.com/article/52d8b8253e33b1370287d13104c3c401 "Pito ang Kinasuhan sa Iskandalo ng Pelikulang Pilipino"]'' [[Associated Press]]. Hunyo 29, 1994.<br>—''[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/07/18/its-film-fest-scam-the-sequel-a-month-later-the-philippines-scandal-refuses-to-go-away/38519c83-76ae-45a4-ac24-b55218c2f0cc/ "Ito ay panloloko sa film fest: Ang karugtong! Pagkalipas ng isang buwan, ang iskandalo ng Pilipinas ay ayaw mawala"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 18, 1994.<br>—''[https://www.lionheartv.net/2015/12/mmff-scandals/4/ "Mga iskandalo na yumanig sa Metro Manila Film Festival nitong mga nakaraang taon"]'' LionhearTV. 2015.<br>—''[https://entertainment.inquirer.net/305581/lolit-solis-on-1994-manila-film-fest-scam-it-was-a-nightmare-for-me/ "Lolit Solis tungkol sa panloloko sa Manila Film Fest noong 1994: 'Isa itong bangungot para sa akin'"]'' [[Inquirer.net]]. Nob. 20, 2018.<br>—''[https://www.pep.ph/news/local/152219/1994-manila-film-festival-scandal-showbiz-history-a4437-20200624-lfrm2 "Manila Film Festival 1994: Ang Iskandalo na Yumanig sa Showbiz"]'' [[Philippine Entertainment Portal]]. Hunyo 24, 2020.<br>Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 21, 2022.</ref> ==Telebisyon== {{pangunahing|1994 sa telebisyon sa Pilipinas}} ===Premiere=== * [[Kousoku Sentai Turboranger]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Chikyuu Sentai Fiveman]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:30&nbsp;pm * [[Sailor Moon]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 2; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Yaiba]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 3; Linggo 6:30&nbsp;pm * [[Captain Power and the Soldiers of the Future]] – Hulyo 3; Linggo 6:00&nbsp;pm * [[University Athletic Association of the Philippines|UAAP]] – UAAP Season 57 sa [[Radio Philippines Network|New Vision 9]] (mamaya RPN-9 at ngayon ay RPTV) – Hulyo 9 * [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] – NCAA Season 70 sa [[DWGT-TV|PTV-4]] – Hunyo 25 ==Kapanganakan== * [[Enero 3]] – Akiko Solon, mang-aawit at aktres *Enero 6: ** MJ Cayabyab, aktor at mang-aawit ** [[Catriona Gray]], [[Miss Universe 2018]] * Enero 7 - Jessica Marasigan, miyembro ng Girltrends at Miss Philippines Water 2017 * Enero 11 - [[Ritz Azul]], aktres * Enero 15 - [[Vince Gamad]], aktor * [[Enero 22]] – Hiedi Kysther Domingo, call center agent * [[Pebrero 1]] – Anthony Rosaldo, aktor at mang-aawit * [[Pebrero 9]] – Jo Berry, artista * [[Pebrero 13]] – Kevin Aseniero, boksingero * [[Marso 7]] – Sandro Marcos, politiko * Marso 10 - Ma. Anneth Soledad Mirano, makata * Marso 21 - Jeron Teng, basketball player * [[Abril 5]] – Mylene Paat, manlalaro ng balibol * [[Abril 6]] - Yesh Burce, aktres * Abril 7 - [[Jasmine Curtis-Smith]], aktres * [[Abril 10]] – Ingrid dela Paz, aktres at modelo * Abril 16 - [[Angelica Jane Yap]], aktres at modelo * [[Abril 23]] – Miko Mangguba, aktor at miyembro ng Top One Project (T.O.P.) * Abril 27 - [[Elmo Magalona]], ​​aktor at mang-aawit * [[Mayo 8]] – Joy Plaza, aktres at modelo * Mayo 17 - [[Julie Anne San Jose]], aktres at mang-aawit * [[Mayo 27]] – Nicole Kim Donesa, aktres * [[Mayo 30]] – Joaquin Manansala, modelo * [[Hunyo 4]] – Al John Viloria, modelo at medikal na manggagamot * Hunyo 13 - Hopia Legaspi, aktres * Hunyo 16: ** Mica Dyan Borja, host at beauty queen **[[Lharby Policarpio]], artista * [[Hunyo 18]] – Sunshine Guimary, aktres, vlogger at online sensations *Hunyo 21 - Mika Aereen Reyes, volleyball player *Hulyo 9 - Donnalyn Bartolome, aktres at mang-aawit * [[Hulyo 12]] – Junnie Boy, vlogger *Hulyo 24 - Franki Russell, aktres *Hulyo 30 - [[Isabella De Leon]], aktres at mang-aawit *Agosto 3 - Sarah Carlos, aktres at courtide reporter ng NCAA sa [[ABS-CBN Sports]] at nag-aral sa [[San Beda College]]. * [[Agosto 12]] – Kristof Garcia, modelo at aktor *Agosto 14 - [[Kim Rodriguez]], aktres *Agosto 16 - Tippy Dos Santos, aktres at mang-aawit *Agosto 23 - [[Mark Neumann]], aktor *Setyembre 6 - [[Klarisse de Guzman]], mang-aawit *Setyembre 9 - Ganiel Krishnan, beauty queen at reporter ng korte *Setyembre 20 - Daisuke Sato, player ng football *Setyembre 21 - Mara Alberto, aktres, mananayaw, mang-aawit, at host * [[Setyembre 22]] – Avery Paraiso, aktor * [[Setyembre 23]] – Frances Molina, manlalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Javi Benitez, aktor, host at model * [[Oktubre 13]] – [[Ian Lariba]], table tennis player (namatay noong [[2018 sa Pilipinas|2018]]) * [[Oktubre 30]]: ** Alkaid Misuari, anak ni [[Nur Misuari]], kahalili ng MNLF ** Cindy Imbo, manlalaro ng volleyball ([[Choco Mucho Flying Titans]]) (namatay noong 2025) * [[Oktubre 31]] – [[Jackie Gonzaga]], TV personality *Nobyembre 2 - [[Denise Barbacena]], mang-aawit at artista * [[Nobyembre 7]] – [[Hiro Peralta]], aktor *Nobyembre 17 - Emmanuelle Vera, aktres at mang-aawit *Nobyembre 20 - [[Kristofer Martin]], artista *Nobyembre 23 - Monica Cuenco, aktres at mang-aawit *Nobyembre 26: ** Noven Belleza, mang-aawit ** [[Yves Flores]], artista * [[Disyembre 5]] – [[Katrina Velarde]], mangaawit *Disyembre 7 - [[Myrtle Sarrosa]], aktres at dating reporter ng courtide ng [[National Collegiate Athletic Association]] sa [[ABS-CBN Sports and Action]] *Disyembre 14 - [[Joshua Dionisio]], aktor *Disyembre 17 – [[Darwin Ramos]], batang lansangan at [[Lingkod ng Diyos]] (pumanaw noong 2012) * [[Disyembre 27]] – Camille Rodriguez, manlalaro ng putbol *Disyembre 29 - [[Kristel Fulgar]], aktres ==Kamatayan== * [[Enero 28]] – [[Betty Go Belmonte]], Pilipina mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (ipinanganak 1933) * [[Marso 25]] – [[Jesus M. Vargas]], [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Pambansang Depensa]] (ipinanganak 1905) * [[Abril 3]] – [[Leopoldo Mabilangan|Ka Hector]], dating pinuno ng lokal na [[Bagong Hukbong Bayan]] at kilalang rebeldeng bumalik<ref name=":0" /><ref>"'Ka Hector' pinaslang sa pintuan ng simbahan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940404&printsec=frontpage&hl=en (Abril 4, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/04/04/Communist-guerrillas-are-believeled-to-have-carried-out-the/4412765432000/ "Pinaniniwalaang nagsagawa ang mga gerilyang Komunista"]'' [[UPI]]. Abril 4, 1994.<br>—''[http://spectrezine.org/global/CPP "Pagpatay bilang Pulitika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084158/http://spectrezine.org/global/CPP |date=Agosto 31, 2020 }}'' Spectrezine.<br>—''[http://www.internationalviewpoint.org/spip.php?article616 "Ang "Listahan ng mga Tinamaan" ng CPP-NPA-NDF – isang paunang ulat"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251108124306/https://internationalviewpoint.org/spip.php?article616 |date=2025-11-08 }}'' Pandaigdigang Pananaw. Mar 15, 2005.<br>Kinunan noong Mar 13, 2020.</ref>--> * [[Abril 7]] – [[Cesar Legaspi]], art director, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1917) * [[Mayo 7]] – Timoteo Zarcal, kontrobersyal na dating opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/05/07/Philippine-police-major-ambushed-killed/3966768283200/ "Philippine police major inambush, pinatay"]'' [[United Press International]]. Mayo 7, 1994.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/nation/11/02/11/death-squad-victims-family-seeks-justice "Pamilya ng biktima ng Death squad, humingi ng hustisya"]'' [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]]. Nobyembre 2, 2011.<br>Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> * [[Mayo 17]] – [[Leonila Garcia]], Ika-8 Unang Ginang ng Pilipinas (ipinanganak [[1906]]) * [[Setyembre 6]] – [[Luis Beltran]], mamamahayag (ipinanganak 1936)<ref>''[https://apnews.com/article/1955b2686fc4ef781e1ae31adce69e17 "Luis Beltran, Kilalang Mamamahayag ng Pilipinas"]'' [[Associated Press]]. Setyembre 6, 1994. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br />Ayon sa binanggit ni:<br />''[https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ "Luis Diaz Beltran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204022538/https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ |date=2022-12-04 }}'' Komisyon sa Pag-alaala ng mga Biktima ng Paglabag sa Karapatang Pantao. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * [[Nobyembre 14]] – [[Eugene A. Tan]], pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]] (ipinanganak noong 1945)<ref name=":0" /><ref name="xET">—''[https://www.icj.org/assassination-of-attorney-eugene-tan-metro-manila-philippines/ "Philippines: pagpatay kay abogado Eugene Tan"]'' [[International Commission of Jurists]]. Nob. 22, 1994. Nakuha noong Mar. 13, 2020.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://lawphil.net/judjuris/juri2001/dec2001/gr_131106_2001.html "G.R. No. 131106"]'' Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 7, 2001. Nakuha noong Abr. 15, 2021.<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/2006junedecisions.php?id=649 "G.R. NO. 142848"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hunyo 30, 2006. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />—''"TG-2395-94, TG-23595-94-A, TG-2396-94"'' Website ng Justice for All Foundation ni Eugene A. Tan. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />(1) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/24/memorandum-for-the-prosecution/ Memorandum para sa pag-uusig]'' Marso 18, 2008.<br />(2) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/27/regional-trial-court-decision-on-eugene-tans-murder-case-2/ Desisyon ng RTC]'' Enero 10, 2011.<br />— ''(Video) [[Crime Klasik]]: [https://m.youtube.com/watch?v=Wmi6GClZ7Hs Atty. Eugene Tan: Ang pinaslang na abogado]'' [[Martin Andanar]]'s [[YouTube]] channel. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Nobyembre 15]] – [[Leandro Locsin]], arkitekto, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1928) * [[Disyembre 15]] – Jose Pring, isa pang kontrobersyal na opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>''[https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 "Pinatay ng mga armadong lalaki ang isang matataas na opisyal ng pulisyang Pilipino"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407031503/https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 |date=2023-04-07 }}'' [[Reuters]] (via Jawawa, Indonesia). Disyembre 16, 1994. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref> at ama ng aktres na si [[Joyce Pring]] (edad 54)<ref>''[https://thefilam.net/archives/28837 "Si Joyce Pring at ang amang hindi niya nakilala"]'' The FilAm. Disyembre 11, 2018. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref><ref>"Pinaslang si Joe Pring" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941216&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|1994}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] s5qjrdrt4ov7xxd8xzkgz3p29k5w1fm 2231343 2231341 2026-10-04T09:07:45Z ~2026-53137-20 167119 /* Kamatayan */ 2231343 wikitext text/x-wiki '''1994 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1994. == Mga Nanunungkulan == * '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]]) * '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) * [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]] * '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]] * '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]] * '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]] ==Kaganapan== ===Pebrero=== * [[Pebrero 19]] – Hiwalay na pag-atake ng granada sa [[Isulan]], [[Sultan Kudarat]] at [[Davao City]] ang pumatay ng 11 katao at sugatan ang 22.<ref name=":1">''#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[9]'4': (com [9]]'4') (com. [https://www.philstar.com/headlines/2016/05/14/1583385/journeyto30-southern-discomfort "Southern discomfort"] Mayo 14, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref> ===Marso=== * [[Marso 29]] – Ang [[Pilipinas]] ay kumokonekta sa Internet. Ikinonekta ng Philippine Network Foundation (PHNet) ang bansa sa [[Sprint Nextel|Sprint]] sa United States sa pamamagitan ng 64&nbsp;kbit/s na link.<ref>Miguel A. L. Paraz: [http://www.isoc.org/inet97/proceedings/E6/E6_1.HTM Developing a Viable Internet Operation Framework in the Asia. ISOC, INET 1997</ref><ref>{{cite news|title=The Philippine Internet turns 18: May nagbibilang pa ba|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/249810/scitech/technology/the-philippine-internet-turns-18-is-anyone-still-counting|access-2AGM_2019|18-is-anyone-still-counting|1/2GMarch News|date=February 29, 2012|author=Jim Ayson}}</ref> ===Abril=== * [[Abril 8]] – Pinawalang-sala ng [[Pasig]] [[Regional Trial Court]] (RTC) ang walong indibidwal na kinasuhan noong 1992 ng pagdukot sa tatlong batang [[Taiwanese|Taiwanese]]; kabilang sa kanila ang mga punong inspektor ng pulisya, ang mga natanggal sa serbisyo na sina Maj. Timoteo Zarcal at Maj. Jose Pring.<ref>"Pring, Zarcal, pinawalang-sala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940409&printsec=frontpage&hl=en (Abril 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://apnews.com/4e7c8cdb04828581ddfa8c56bdf3c585 "Mga Pinuno ng Anti-Kidnapping Squad Kinasuhan ng Pagtakbo sa Hostage Ring"]'' [[Associated Press|AP News]]. Agosto 18, 1992.<br />—''[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-09-06-9203210144-story.html "Ang idolo ng Matinee ay gumanap sa totoong buhay"]'' [[Chicago Tribune]]. Setyembre 6, 1992.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> Ang nasabing mga opisyal ng pulisya ay papatayin sa magkakahiwalay na insidente ng [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB), isang yunit ng [[New People's Army]], nang huling bahagi ng taong iyon.<ref name=":0" /><ref name="Z&P">—''[https://cebudailynews.inquirer.net/97303/the-dirty-war-against-illegal-drugs (Opinyon) "Ang maruming digmaan laban sa ilegal na droga"]'' [[Cebu Daily News]]. Hulyo 7, 2016.<br />—''[https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded "Nakakulong Ngunit Hindi Napagod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084924/https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded|date=Agosto 31, 2020}}'' [[Mga Detenido ng Task Force ng Pilipinas]]. Disyembre 1, 2012.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref><ref>{{Banggitin ang balita|last=Romero|first=Paolo|url=https://www.philstar.com/headlines/2000/04/29/87772/abb-man-pring-zarcal-slays-falls|title=Tao ng ABB sa Pring, Zarcal, pinaslang ang talon|petsa=Abril 29, 2000|work=[[The Philippine Star]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> * [[Abril 10]]: ** Ang masaker kina Helen, Chelsea Liz at Anne Geleen Arandia sa [[Lipa, Batangas|Lungsod ng Lipa]], [[Batangas]]. ** Ang [[Mandaluyong]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7675''. * [[Abril 19]] – Si Fernando Galera, isang tindero ng isda na inakusahan ng pagnanakaw na may kasamang panggagahasa noong Enero, ay hinatulan ng [[Lungsod Quezon]] [[Regional Trial Court|RTC]] at hinatulan ng kamatayan sa unang pagkakataon simula nang ibalik ang [[Parusang Kapital sa Pilipinas|parusang kapital sa bansa]] noong Enero 1.<ref>[https://apnews.com/article/d2a057b8fb8353c48d83cbd580736292 ''"Ibinigay ng Korte ang Unang Parusang Kamatayan Simula Nang Muling Ipatupad ang Parusang Kapital"''] [[Associated Press]]. Kinuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://thedefiant.net/justice-for-whom/ "Hustisya Para Kanino?"]'' The Defiant.net. Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://www.refworld.org/docid/3ae6a99f4.html "Ang Parusang Kamatayan: Kriminalidad, Katarungan at Karapatang Pantao"]'' [[Amnesty International]] (sa pamamagitan ng Refworld). Nakuha noong 04-12-2021.</ref> Bago ang kanyang inaasahang pagbitay noong 1997, si Galera ay napawalang-sala at iniutos na palayain ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] matapos baligtarin ang hatol, kasunod ng mga apela para sa muling paglilitis ng kaso.<ref>''[https://www.gluckman.com/Death'Penalty.htm "Naghihintay na Umalis"]'' Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/oct1997/gr_115938_1997.html "G.R. NO. 115938"]'' Oktubre 30, 1997. Nakuha noong 04-12-2021.</ref> * [[Abril 25]] – Ang aktor na si [[Robin Padilla]] ay nahatulan ng ilegal na pag-aari ng mga baril; sinimulan niyang pagsilbihan ang sentensya ng bilangguan noong 1995. Siya ay pinalaya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; mabibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref>Para sa kaganapang ito at sa mga susunod pang kaganapan:<br />—''[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Ang aktor na Pilipino ay nasa ilalim pa rin ng batas matapos ang conviction sa mga armas"]'' [[Associated Press]] via [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br />—''[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}}'' [[CNN Philippines]]. Nob. 15, 2016.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/1996julydecisions.php?id=449 "G.R. No. 121917"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hulyo 31, 1996.<br />—''[https://lawyerly.ph/juris/view/c872e "G.R. No. 121917"]'' Lawyerly. Marso 12, 1997.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref> * [[Abril 26]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng 7–6, upang pawalang-bisa ang isang kontrata sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at isang kompanya ng Malaysia na magsagawa ng online na [[Lottery|lotto]] sa bansa, na nagsasaad na lumalabag ito sa batas.<ref name=":0">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950101&printsec=frontpage&hl=en (1995, Enero 1)] "'94, Ang Taon Na Iyon." ''[[Manila Standard]]'', pp.4–5. Kinuha noong Marso 12, 2020.</ref> ===Mayo=== * [[Mayo]] – Isang panloloko, na kinasasangkutan ng mga hindi naihatid na treasury bill, na kagagawan ng ilang tao sa Bancapital Development Corp., ang natuklasan ng mga awtoridad. Ito ay nagkakahalaga ng halos isang bilyong piso na potensyal na pagkalugi sa sistema ng pagbabangko.<ref name=":0" /> * [[Mayo 21]] – [[Miss Universe 1994]], ang ika-43 [[Miss Universe]] na patimpalak, ay ginanap sa [[Manila]]. Ang paparating na Miss Universe [[Dayanara Torres]] ng [[Puerto Rico]] ang nagwagi sa patimpalak, si [[Sushmita Sen]] ng [[India]]. * [[Mayo 26]] – Si [[Filemon Lagman]], pinuno ng urban hit squad ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] (CPP) na [[Alex Boncayao Brigade|ABB]], ay inaresto ng militar sa [[Lungsod Quezon]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Branigin|first=William|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/05/27/manila-captures-head-of-communist-rebels/839e19a5-8adb-4293-b182-8d5c6a72f0b0/|title=Nahuli ng Maynila ang pinuno ng mga rebeldeng komunista|petsa=Mayo 27, 1994|pahayagan=[[The Washington Post]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref> ===Hunyo=== * [[Hunyo 5]] – Isang kumperensya tungkol sa [[Indonesia]] [[pananakop ng Indonesia sa East Timor|pagsasanib]] sa [[East Timor]] ang ginanap.<ref name=":0" /> * [[Hunyo 8]] – Dinakip ng mga ekstremistang grupo ng [[Abu Sayyaf]] ang humigit-kumulang 52 sibilyan sa isang highway sa [[Isabela, Basilan]], kabilang ang 50 pasahero ng isang convoy na papunta sa [[Lantawan]], pati na rin ang paring [[Lamitan]] [[Roman Catholic]] na si Rev. Cirilo Nacorda; pinalaya ang lahat ng bihag maliban sa 36 na [[Kristiyano]]; 15 sa kanila ang binaril at isa ang nakatakas. Sa Hunyo 13, dalawampu sa mga nahuli ay palalayain matapos mabayaran ang perang pantubos sa mga bumihag, dahil si Nacorda na lamang ang natitira sa pagkabihag.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>—''[https://cbcponline.net/statement-on-father-cirilo-nacorda-and-the-abbu-sayyaf/ "Pahayag tungkol kay Padre Cirilo Nacorda at sa Abbu Sayyaf"]'' [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP Online]]. Hulyo 10, 1994.<br />—''[https://apnews.com/article/7b3759f4c39fb5a0bd496f904ed43fea "Sinasabing Malapit Nang Magkasundo ang mga Kidnapper ng Pari sa mga Tuntunin ng Pagpapalaya"]'' [[Associated Press]]. Hulyo 12, 1994.<br />—''[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1994/07/22/safe-release-of-kidnapped-priest-in-western-mindanao-in-doubt&post_id=45664 "Ligtas na pagpapalaya ng dinukot na pari sa Kanlurang Mindanao ay pinag-iisipan"]'' [[UCA News]]. Hulyo 21, 1994.<br /><br />Kinunan noong Abril 15, 2021.</ref><ref name="CNfree" /><ref>"Ganti ng Abu Sayyaf, 15 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940608&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Hunyo 10]] – Mga pag-atake ng bomba sa [[Lungsod ng Zamboanga]], na isinagawa ng Grupong [[Abu Sayyaf]], pumatay ng 71 katao.<ref>{{Banggitin ang web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref> ===Hulyo=== * [[Hulyo]] – Dinukot ng mga dating miyembro ng Bangsa Moro Army ng [[MNLF]] ang opisyal ng palakasan ng lungsod na si So Kim Cheng sa [[Davao City]]; sa kabila ng saradong negosasyon, hindi pinakawalan ng mga bumihag ang biktima at kalaunan ay pinatay ito matapos nilang malaman ang isang grupo ng mga operatiba na nagsasagawa ng sariling pagtatangkang pagsagip.<ref name=":1" /> * [[Hulyo 6]] ** Ang munisipalidad ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay naging isang malayang lungsod sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act No. 7720''. ** Si Nancy Siscar, isang 22-taong-gulang na guro sa elementarya, ay ginahasa at pinatay ng magkapatid na sina Jurry Andal, Ricardo Andal at Edwin Mendoza sa Barangay Banoyo, [[San Luis, Batangas]].<ref>{{Cite web|date=Setyembre 25, 1997|title=G.R. Blg. 124933 Setyembre 25, 1997|url=https://lawphil.net/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html|url-status=live|access-date=Disyembre 27, 2021|website=Ang Proyektong Lawphil - Arellano Law Foundation, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201045446/http://www.lawphil.net:80/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html |archive-date=Disyembre 1, 2007 }}</ref> ===Agosto=== * [[Agosto 8]] – Si Padre Nacorda, matapos ibigay ng [[Abu Sayyaf|ASG]] sa [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) noong Hulyo 26 bilang bahagi ng mga pagsisikap para sa kanyang kalayaan, ay pinalaya nang walang pinsala, na nagtapos sa isang sitwasyon ng hostage na tumagal nang halos dalawang buwan.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name="CNfree">Ibinigay ng mga ekstremistang Islamiko si Nacorda sa isang grupo ng mga rebeldeng Muslim:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/07/26/Priest-reported-freed-by-extremists/8362775195200/ "Pari na iniulat na pinalaya ng mga ekstremista"]'' [[United Press International]]. Hulyo 26, 1994.<br />Pinalaya si Nacorda:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/08/07/Kidnapped-Catholic-priest-released/2893776232000/ "Pinalaya ang dinukot na paring Katoliko"]'' United Press International. Agosto 8, 1994.<br />Kuwento tungkol kay C. Nacorda:<br />''[https://www.faithfullpod.com/3-facing-terror-finding-hope/ "Facing Terror, Finding Hope"]'' Faith Full Podcast. Abr. 14, 2018.<br /><br />Kinunan noong Abr. 15, 2021.</ref> * Agosto – Idineklara ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] na legal ang kontrobersyal na ''Batas sa VAT (value-added tax)'', at ipinapahayag din na ang ipinatupad na batas ay hindi nakikialam sa mga karapatang pantao. Bilang tugon, ang Energy Regulatory Board (ERB) ay nag-utos ng pagbaba sa presyo ng gasolina ng ₱1, at inutusan din ang [[National Power Corporation]] na ibaba ang mga singil sa pagsasaayos ng presyo ng gasolina na sumasaklaw sa 17-araw na panahon sa unang quarter ng taon.<ref name=":0" /> * [[Agosto 14]] – Isang malaking demonstrasyon laban sa birth control ang isinagawa ng daan-daang libong Pilipino sa pangunguna ni [[Jaime Sin|Cardinal Sin]], sa [[Luneta Park]], [[Manila]].<ref name=":0" /> * [[Agosto 27]] – Dinakip ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) ang 8 South Koreans at 30 Pilipino, na pawang nagtatrabaho sa construction site ng proyektong irigasyon ng gobyerno sa [[Mindanao]], na inaangkin na nanghihimasok ito sa kanilang teritoryo; Pinalaya ang mga bihag, Setyembre 4, kasunod ng negosasyon.<ref name=":1" /> * [[Agosto 29]] – Isang pagsabog sa minahan ng karbon sa [[Malangas]], na noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]], ang ikinamatay ng 119 katao sa magiging pinakamatinding sakuna sa minahan sa bansa.<ref>—''[https://apnews.com/article/bcfc6cdeb26dd611a0a988c3ee292ba7 "Wala nang inaasahang mga nakaligtas na matatagpuan pagkatapos ng sakuna sa minahan"]'' [[Associated Press|AP]]. Agosto 31, 1994. Nakuha noong 04-29-2021. —''[https://gulfnews.com/world/asia/philippines/gold-in-the-philippines-how-much-is-it-really-worth-1.1552204923140 "Ginto sa Pilipinas: Magkano ba talaga ang halaga nito?"]'' [[Gulf News]]. Marso 11, 2019. Nakuha noong 02-14-2022.<br /> —''[https://gulfnews.com/world/oceania/the-worst-mining-disasters-since-1990-1.1332385 "Ang pinakamalalang sakuna sa pagmimina simula noong 1990"]'' Gulf News. Mayo 14, 2014. Nakuha noong 02-14-2022.</ref> ===Setyembre=== * [[Setyembre 1]]–[[Setyembre 5|5]] – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] at ang [[Moro National Liberation Front]] ng isang kasunduan sa tigil-putukan, na naglalayong wakasan ang digmaang gerilya. * [[Setyembre 4]] – Dinukot ng mga hindi kilalang lalaki ang mga mangangalakal na sina Sixto Escudero, Sr. sa [[M'lang, Cotabato]] at si Jorge Lim at ang kanyang dalawang anak sa [[General Santos]]; Ang mga biktima ay nailigtas kalaunan ng mga awtoridad.<ref name=":1" /> * [[Setyembre 15]] – Ang [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]], sa pamamagitan ng isang pansamantalang restraining order, ay nagpatigil sa isang utos mula sa [[Malacañang]] na nagbabawal sa [[jai alai]].<ref name=":0" /><ref>"Pinatigil ng Korte ang utos ng Palasyo tungkol sa jai alai" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940916&printsec=frontpage&hl=en (Setyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Kinuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Setyembre 23]] – Isang mudslide sa [[Mount Pinatubo]], na dulot ng malakas na ulan isang araw bago nito, ay naiulat na ikinamatay ng 20 katao, at 3 ang nawawala. Kabilang sa mga debris na dumaloy ang mga lahar na inilabas ng [[pagsabog ng Bundok Pinatubo noong 1991|isang pagsabog noong 1991]].<ref>''[https://reliefweb.int/report/philippines/philippine-lahar-sep-1994-un-dha-information-reports-1-3 "Philippine Lahar Set 1994 UN DHA Information Reports 1-3"]'' [[ReliefWeb]]. Nakuha noong Peb. 15, 2021.</ref> ===Oktubre=== * [[Oktubre]] – Sinalakay ng grupong rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] ang mga bayan sa [[North Cotabato]], kung saan sinunog nila ang isang simbahan at 10 bahay sa [[Aleosan]], at binihag ang 26 na sibilyan sa [[Kabacan, Cotabato|Kabacan]], na pinalaya kalaunan. Sa loob ng buwang ito, sunod-sunod na pag-atake ng terorismo sa probinsya ang nagresulta sa pagkamatay ng 50 katao mula sa panig ng mga rebelde at gobyerno at pagpapaalis ng libu-libo mula sa apat na munisipalidad; ay mapipigilan sa pamamagitan ng tigil-putukan sa katapusan ng buwan.<ref name=":1" /> ===Nobyembre=== * [[Nobyembre]] – Sinampahan ng mga kasong graft ang sinibak na pinuno ng Bureau of Immigration and Deportation na si Zafiro Respicio at 2 iba pa kaugnay ng maanomalyang deportasyon ng 11 Indian na nahaharap sa mga kasong droga sa korte.<ref name=":0" /> * [[Nobyembre 14]] – Dinukot ni [[Eugene A. Tan|Eugene Tan]], dating pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]], at ang kanyang drayber ng anim na armadong lalaki sa [[Muntinlupa]] at pinatay sa [[Silang, Cavite]]; ang kanilang mga bangkay ay matatagpuan makalipas ang apat na araw sa kalapit na [[Dasmariñas]]. Noong 2011, ang [[Cavite]] [[Regional Trial Court|RTC]] ay hinatulan lamang ang gunman, na hinatulan ng ''[[reclusión perpetua]]'', at pinawalang-sala ang lahat ng iba pang sangkot.<ref name=":0" /><ref name="xET" /> * [[Nobyembre 15]] – [[1994 Mindoro earthquake|Isang lindol]] (Magnitude: 7.1 [[moment magnitude scale|M_w]]) na sinundan ng malalaking alon na nanalasa sa [[Mindoro]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 65 katao at ikinasugat ng mahigit 130 iba pa.<ref name=":0" /> ===Disyembre=== * [[Disyembre 2]] – Nagbanggaan ang barkong pang-isla na [[MV Cebu City|MV ''Cebu City'']] at ang barkong pangkargamento na nakarehistro sa Singapore na ''Kota Suria'' sa [[Manila Bay]], sa pagitan ng [[Corregidor Island]] at [[Maragandon, Cavite]], na ikinamatay ng mahigit isang daan, at pinaniniwalaang marami ang nalunod.<ref name=":0" /> * [[Disyembre 8]] – Si Dennis Venturina, isang miyembro ng UP [[Sigma Rho]] fraternity ay pinatay ng limang miyembro ng Scintilla Juris Fraternity sa loob ng gusali ng UP. * [[Disyembre 11]] – Isang bomba, na umano'y itinanim ni [[Ramzi Yousef]], ang sumabog sakay ng [[Philippine Airlines Flight 434]] patungong [[Tokyo]], na ikinamatay ng isang negosyanteng [[Japanese|Hapones]]. Ang pambobomba, kasama ang isa pa sa isang sinehan sa [[Maynila]] noong Disyembre 1, ay bahagi ng isang pagsubok para sa ''[[Project Bojinka]]''.<ref>—''[https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/twa800/bomb.htm "Maaaring Makasagabal ang mga Bagong Kagamitan sa Seguridad ng Eroplano"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 21, 1996.<br />—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pambobomba ng Eroplano"]'' [[Los Angeles Times]]. Mayo 30, 1995.<br />—''[https://www.nytimes.com/1996/06/04/nyregion/plane-bombing-is-described-in-terror-trial.html "Inilarawan ang Pagbomba sa Eroplano sa Paglilitis sa Terorismo"]'' ''[[The New York Times]]''. Hunyo 4, 1996.<br />—''[https://www.govinfo.gov/content/pkg/CRECB-2007-pt3/html/CRECB-2007-pt3-Pg4137-3.htm "Pagpupugay kay Kapitan Eduardo Reyes"]'' [[Tanggapan ng Paglalathala ng Pamahalaan ng Estados Unidos]].<br />—''[https://www.tsa.gov/sites/default/files/mission_hall_exhibit_final_508.pdf "Mission Hall: Pag-alala sa Nakaraan, Pagbibigay-alam sa Hinaharap"]'' (PDF) [[Pangasiwaan ng Seguridad sa Transportasyon]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 29, 2022.<br /><br />—''[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Plano ni Bojinka Plano ng Terorismo na Nabunyag, Sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}}'' VOI - Panahon ng Pag-unlad ng Balita. Enero 6, 2022. Nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref> * [[Disyembre 14]] – Bumoto ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 18–5, upang pagtibayin ang ''[[Uruguay Round]] sa [[Pangkalahatang Kasunduan sa mga Taripa at Kalakalan]]'' (UR-GATT), isang kasunduan sa kalakalan sa liberalisadong pandaigdigang sistema ng kalakalan, na ipapataw sa bansa sa unang araw ng 1995.<ref name=":0" /><ref>"Tinapos ng Senado ang debate, pinagtibay ang GATT" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 15, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Palakasan== * [[Oktubre 2]]–[[Oktubre 16|16]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[1994 Palarong Asyano]] na ginanap sa [[Hiroshima]], Japan mula Oktubre 2 hanggang 16, 1994. Ito ay nasa ika-14 na pwesto na may tatlong gintong medalya, dalawang pilak na medalya at walong tansong medalya na may kabuuang 13 medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/12AG.asp 1994 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215001230/http://ocasia.org/12AG.asp |date=Pebrero 15, 2009 }}</ref> ==Libangan at kultura== * [[Hunyo 22]] – Ang taunang seremonya ng paggawad ng parangal sa [[Pista ng Pelikulang Maynila]] sa Hotel sa Midtown ng Maynila (Ramada) ay nadungisan ng [[Iskandalo sa Pista ng Pelikulang Maynila noong 1994|mga paratang ng pandaraya]] sa mga resulta para sa pinakamahusay na aktor at aktres. Ang tinaguriang "Filmfest Seven", kabilang ang mga pekeng nanalo, ay kakasuhan ng pandaraya kalaunan, kung saan si [[Lolit Solis]] ay hahatulan lamang na ilagay sa ilalim ng pangangasiwa ng korte.<ref name=":0" /><ref>"Imbestigasyon sa 'fiasco' ng MFF – Lim" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940620&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 24, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 6. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1994/06/27/filipino-actress-steals-the-show/|title=Pilipino Actress Steals The Show|date=Hunyo 27, 1994|newspaper=[[Chicago Tribune]]|access-date=Enero 16, 2018}}<br><br>—''[https://apnews.com/article/52d8b8253e33b1370287d13104c3c401 "Pito ang Kinasuhan sa Iskandalo ng Pelikulang Pilipino"]'' [[Associated Press]]. Hunyo 29, 1994.<br>—''[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/07/18/its-film-fest-scam-the-sequel-a-month-later-the-philippines-scandal-refuses-to-go-away/38519c83-76ae-45a4-ac24-b55218c2f0cc/ "Ito ay panloloko sa film fest: Ang karugtong! Pagkalipas ng isang buwan, ang iskandalo ng Pilipinas ay ayaw mawala"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 18, 1994.<br>—''[https://www.lionheartv.net/2015/12/mmff-scandals/4/ "Mga iskandalo na yumanig sa Metro Manila Film Festival nitong mga nakaraang taon"]'' LionhearTV. 2015.<br>—''[https://entertainment.inquirer.net/305581/lolit-solis-on-1994-manila-film-fest-scam-it-was-a-nightmare-for-me/ "Lolit Solis tungkol sa panloloko sa Manila Film Fest noong 1994: 'Isa itong bangungot para sa akin'"]'' [[Inquirer.net]]. Nob. 20, 2018.<br>—''[https://www.pep.ph/news/local/152219/1994-manila-film-festival-scandal-showbiz-history-a4437-20200624-lfrm2 "Manila Film Festival 1994: Ang Iskandalo na Yumanig sa Showbiz"]'' [[Philippine Entertainment Portal]]. Hunyo 24, 2020.<br>Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 21, 2022.</ref> ==Telebisyon== {{pangunahing|1994 sa telebisyon sa Pilipinas}} ===Premiere=== * [[Kousoku Sentai Turboranger]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Chikyuu Sentai Fiveman]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:30&nbsp;pm * [[Sailor Moon]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 2; Sabado 6:00&nbsp;pm * [[Yaiba]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 3; Linggo 6:30&nbsp;pm * [[Captain Power and the Soldiers of the Future]] – Hulyo 3; Linggo 6:00&nbsp;pm * [[University Athletic Association of the Philippines|UAAP]] – UAAP Season 57 sa [[Radio Philippines Network|New Vision 9]] (mamaya RPN-9 at ngayon ay RPTV) – Hulyo 9 * [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] – NCAA Season 70 sa [[DWGT-TV|PTV-4]] – Hunyo 25 ==Kapanganakan== * [[Enero 3]] – Akiko Solon, mang-aawit at aktres *Enero 6: ** MJ Cayabyab, aktor at mang-aawit ** [[Catriona Gray]], [[Miss Universe 2018]] * Enero 7 - Jessica Marasigan, miyembro ng Girltrends at Miss Philippines Water 2017 * Enero 11 - [[Ritz Azul]], aktres * Enero 15 - [[Vince Gamad]], aktor * [[Enero 22]] – Hiedi Kysther Domingo, call center agent * [[Pebrero 1]] – Anthony Rosaldo, aktor at mang-aawit * [[Pebrero 9]] – Jo Berry, artista * [[Pebrero 13]] – Kevin Aseniero, boksingero * [[Marso 7]] – Sandro Marcos, politiko * Marso 10 - Ma. Anneth Soledad Mirano, makata * Marso 21 - Jeron Teng, basketball player * [[Abril 5]] – Mylene Paat, manlalaro ng balibol * [[Abril 6]] - Yesh Burce, aktres * Abril 7 - [[Jasmine Curtis-Smith]], aktres * [[Abril 10]] – Ingrid dela Paz, aktres at modelo * Abril 16 - [[Angelica Jane Yap]], aktres at modelo * [[Abril 23]] – Miko Mangguba, aktor at miyembro ng Top One Project (T.O.P.) * Abril 27 - [[Elmo Magalona]], ​​aktor at mang-aawit * [[Mayo 8]] – Joy Plaza, aktres at modelo * Mayo 17 - [[Julie Anne San Jose]], aktres at mang-aawit * [[Mayo 27]] – Nicole Kim Donesa, aktres * [[Mayo 30]] – Joaquin Manansala, modelo * [[Hunyo 4]] – Al John Viloria, modelo at medikal na manggagamot * Hunyo 13 - Hopia Legaspi, aktres * Hunyo 16: ** Mica Dyan Borja, host at beauty queen **[[Lharby Policarpio]], artista * [[Hunyo 18]] – Sunshine Guimary, aktres, vlogger at online sensations *Hunyo 21 - Mika Aereen Reyes, volleyball player *Hulyo 9 - Donnalyn Bartolome, aktres at mang-aawit * [[Hulyo 12]] – Junnie Boy, vlogger *Hulyo 24 - Franki Russell, aktres *Hulyo 30 - [[Isabella De Leon]], aktres at mang-aawit *Agosto 3 - Sarah Carlos, aktres at courtide reporter ng NCAA sa [[ABS-CBN Sports]] at nag-aral sa [[San Beda College]]. * [[Agosto 12]] – Kristof Garcia, modelo at aktor *Agosto 14 - [[Kim Rodriguez]], aktres *Agosto 16 - Tippy Dos Santos, aktres at mang-aawit *Agosto 23 - [[Mark Neumann]], aktor *Setyembre 6 - [[Klarisse de Guzman]], mang-aawit *Setyembre 9 - Ganiel Krishnan, beauty queen at reporter ng korte *Setyembre 20 - Daisuke Sato, player ng football *Setyembre 21 - Mara Alberto, aktres, mananayaw, mang-aawit, at host * [[Setyembre 22]] – Avery Paraiso, aktor * [[Setyembre 23]] – Frances Molina, manlalaro ng volleyball * [[Oktubre 6]] – Javi Benitez, aktor, host at model * [[Oktubre 13]] – [[Ian Lariba]], table tennis player (namatay noong [[2018 sa Pilipinas|2018]]) * [[Oktubre 30]]: ** Alkaid Misuari, anak ni [[Nur Misuari]], kahalili ng MNLF ** Cindy Imbo, manlalaro ng volleyball ([[Choco Mucho Flying Titans]]) (namatay noong 2025) * [[Oktubre 31]] – [[Jackie Gonzaga]], TV personality *Nobyembre 2 - [[Denise Barbacena]], mang-aawit at artista * [[Nobyembre 7]] – [[Hiro Peralta]], aktor *Nobyembre 17 - Emmanuelle Vera, aktres at mang-aawit *Nobyembre 20 - [[Kristofer Martin]], artista *Nobyembre 23 - Monica Cuenco, aktres at mang-aawit *Nobyembre 26: ** Noven Belleza, mang-aawit ** [[Yves Flores]], artista * [[Disyembre 5]] – [[Katrina Velarde]], mangaawit *Disyembre 7 - [[Myrtle Sarrosa]], aktres at dating reporter ng courtide ng [[National Collegiate Athletic Association]] sa [[ABS-CBN Sports and Action]] *Disyembre 14 - [[Joshua Dionisio]], aktor *Disyembre 17 – [[Darwin Ramos]], batang lansangan at [[Lingkod ng Diyos]] (pumanaw noong 2012) * [[Disyembre 27]] – Camille Rodriguez, manlalaro ng putbol *Disyembre 29 - [[Kristel Fulgar]], aktres ==Kamatayan== * [[Enero 28]] – [[Betty Go Belmonte]], Pilipina mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (ipinanganak 1933) * [[Marso 25]] – [[Jesus M. Vargas]], [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Pambansang Depensa]] (ipinanganak 1905) * [[Abril 3]] – [[Leopoldo Mabilangan|Ka Hector]], dating pinuno ng lokal na [[Bagong Hukbong Bayan]] at kilalang rebeldeng bumalik<ref name=":0" /><ref>"'Ka Hector' pinaslang sa pintuan ng simbahan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940404&printsec=frontpage&hl=en (Abril 4, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/04/04/Communist-guerrillas-are-believeled-to-have-carried-out-the/4412765432000/ "Pinaniniwalaang nagsagawa ang mga gerilyang Komunista"]'' [[UPI]]. Abril 4, 1994.<br>—''[http://spectrezine.org/global/CPP "Pagpatay bilang Pulitika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084158/http://spectrezine.org/global/CPP |date=Agosto 31, 2020 }}'' Spectrezine.<br>—''[http://www.internationalviewpoint.org/spip.php?article616 "Ang "Listahan ng mga Tinamaan" ng CPP-NPA-NDF – isang paunang ulat"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251108124306/https://internationalviewpoint.org/spip.php?article616 |date=2025-11-08 }}'' Pandaigdigang Pananaw. Mar 15, 2005.<br>Kinunan noong Mar 13, 2020.</ref> * [[Abril 7]] – [[Cesar Legaspi]], art director, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1917) * [[Mayo 7]] – Timoteo Zarcal, kontrobersyal na dating opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/05/07/Philippine-police-major-ambushed-killed/3966768283200/ "Philippine police major inambush, pinatay"]'' [[United Press International]]. Mayo 7, 1994.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/nation/11/02/11/death-squad-victims-family-seeks-justice "Pamilya ng biktima ng Death squad, humingi ng hustisya"]'' [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]]. Nobyembre 2, 2011.<br>Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> * [[Mayo 17]] – [[Leonila Garcia]], Ika-8 Unang Ginang ng Pilipinas (ipinanganak [[1906]]) * [[Setyembre 6]] – [[Luis Beltran]], mamamahayag (ipinanganak 1936)<ref>''[https://apnews.com/article/1955b2686fc4ef781e1ae31adce69e17 "Luis Beltran, Kilalang Mamamahayag ng Pilipinas"]'' [[Associated Press]]. Setyembre 6, 1994. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br />Ayon sa binanggit ni:<br />''[https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ "Luis Diaz Beltran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204022538/https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ |date=2022-12-04 }}'' Komisyon sa Pag-alaala ng mga Biktima ng Paglabag sa Karapatang Pantao. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref> * [[Nobyembre 14]] – [[Eugene A. Tan]], pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]] (ipinanganak noong 1945)<ref name=":0" /><ref name="xET">—''[https://www.icj.org/assassination-of-attorney-eugene-tan-metro-manila-philippines/ "Philippines: pagpatay kay abogado Eugene Tan"]'' [[International Commission of Jurists]]. Nob. 22, 1994. Nakuha noong Mar. 13, 2020.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://lawphil.net/judjuris/juri2001/dec2001/gr_131106_2001.html "G.R. No. 131106"]'' Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 7, 2001. Nakuha noong Abr. 15, 2021.<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/2006junedecisions.php?id=649 "G.R. NO. 142848"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hunyo 30, 2006. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />—''"TG-2395-94, TG-23595-94-A, TG-2396-94"'' Website ng Justice for All Foundation ni Eugene A. Tan. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />(1) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/24/memorandum-for-the-prosecution/ Memorandum para sa pag-uusig]'' Marso 18, 2008.<br />(2) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/27/regional-trial-court-decision-on-eugene-tans-murder-case-2/ Desisyon ng RTC]'' Enero 10, 2011.<br />— ''(Video) [[Crime Klasik]]: [https://m.youtube.com/watch?v=Wmi6GClZ7Hs Atty. Eugene Tan: Ang pinaslang na abogado]'' [[Martin Andanar]]'s [[YouTube]] channel. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> * [[Nobyembre 15]] – [[Leandro Locsin]], arkitekto, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1928) * [[Disyembre 15]] – Jose Pring, isa pang kontrobersyal na opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>''[https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 "Pinatay ng mga armadong lalaki ang isang matataas na opisyal ng pulisyang Pilipino"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407031503/https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 |date=2023-04-07 }}'' [[Reuters]] (via Jawawa, Indonesia). Disyembre 16, 1994. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref> at ama ng aktres na si [[Joyce Pring]] (edad 54)<ref>''[https://thefilam.net/archives/28837 "Si Joyce Pring at ang amang hindi niya nakilala"]'' The FilAm. Disyembre 11, 2018. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref><ref>"Pinaslang si Joe Pring" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941216&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Taon sa Pilipinas}} {{Taon sa Asya|1994}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] tprmxzwahip71gio9ewza72yupmj9vt 0 300282 2231399 1970218 2026-10-04T11:34:22Z Ryomaandres 8044 2231399 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Leonessa|province=[[Rieti]] (RI)|website={{official website|http://www.comunedileonessa.eu/}}|area_code=0746|postal_code=02016|day=February 4|saint=[[San Jose ng Leonessa]]|elevation_m=969|elevation_footnotes=|population_demonym=Leonessani|population_footnotes=|area_total_km2=205|area_footnotes=|mayor=Gianluca Gizzi|mayor_party=|frazioni=[[Leonessa#Frazioni|list]]|region=[[Lazio]]|official_name=Comune di Leonessa|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|42|34|N|12|58|E|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Leonessa-Stemma.png|image_caption=Town square|image_alt=|imagesize=250px|image_skyline=File:Centro Leonessa Panoramica.jpg|native_name=|footnotes=}} : ''Ang Leonessa ay pangalan din ng isang'' [[frazione]] ''ng [[Bassano Romano]] .'' Ang '''Leonessa''' ay isang bayan at [[komuna]] sa malayong hilagang-silangang bahagi ng [[Rieti|Lalawigan ng Rieti]] sa rehiyon ng [[Lazio]] ng gitnang [[Italya]]. Ang populasyon nito noong 2008 ay nasa bandang 2,700. Nakatayo sa isang maliit na kapatagan sa paanan ng Bundok [[Terminillo]], isa sa pinakamataas na bundok ng kabundukang [[Apeninos|Apenino]], sa taglamig na si Leonessa ay madalas kilala bilang isang maliit na tuntungan para sa mga ski slope ng Terminillo, at sa tag-araw bilang isang bayan ng bakasyon sa katapusan ng linggo na madalas na pinupuntahan ng mga [[Roma]]no na may mga lokal na angkan. Sa kasaysayan, ang madalas kilala ang bayan bilang lugar ng kapanganakan ni [[Jose ng Leonissa|San Jose ng Leonessa]]. Hanggang sa 1927, ito ay bahagi ng [[lalawigan ng L'Aquila]]. Ang bayan ay saksi sa isa sa pinakamalubhang pagbabalik ng mga Aleman noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] na kunng saan ang Wehrmacht at ang SS ay pumatay ng 51 residente noong unang bahagi ng Abril 1944. Isang bantayog na alay sa mga patay ang itinayo noong 1959. Kasama sa karaniwang sinasaka ang lokal na uri ng [[patatas]], na kilala bilang ''patata di Leonessa''. Ikinambal ang Leonessa sa bayan ng [[Gonesse]] ng [[Pransiya]]. == Mga pangunahing tanawin == Ang Leonessa ay isang lungsod ng sining na may mga pangunahing aspeto ng medyebal, na may isang makasaysayang pangunahing liwasan. Kasama sa mga simbahan ang: * ''[[San Pietro, Leonessa|San Pietro]]'' * ''[[San Francesco, Leonessa|San Francesco]]'' * Simbahan at santuario ng ''[[San Giuseppe da Leonessa, Leonessa|San Giuseppe]]'' * ''[[Santa Maria del Popolo, Leonessa|Santa Maria del Popolo]]'' * ''[[Madonna di Loreto, Leonessa|Madonna di Loreto]]'' == Mga ''[[frazione]]'' == Albaneto, Casanova, Fontenova, Leonessa Colleverde, Cumulata, Sala, San Clemente, San Vito, Vallimpuni, Viesci, Vindoli, Volciano, Casale dei Frati, Villa Alesse, Villa Berti, Villa Bigioni, Villa Bradde, Villa Carmine, Villa Ciavatta, Villa Climinti, Villa Colapietro, Villa Cordisco, Villa Gizzi, Villa Lucci, Villa Massi, Villa Pulcini, Villa Zunna, Albaneto, Piedelpoggio, Villa Immagine, Corvatello, Sant'Angelo, Terzone, Casa Buccioli, Capodacqua, Ocre, Pianezza, San Giovenale, Vallunga == Mga sanggunian == <references />{{Lalawigan ng Rieti}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] kqs16gnwf9lp3zxzit2fcdsipc29bom 0 302365 2231169 2216838 2026-10-03T12:17:40Z Inigolim08 156489 /* Mga imahen ni Birheng Maria na kinoronahang kanonika */ 2231169 wikitext text/x-wiki Ang '''koronasyong kanonika''' o '''koronasyong pampuntipika''' ({{lang-la|coronatio canonica}}) ay isang banal na institusyonal na pagkilos ng [[Papa|Santo Papa]], marapat na ipinahayag sa pamamagitan ng [[Bulang pampapa|Bulang Pampapa]], kung saan ipinagkalooban niya ng mala-adornong korona, diyadema o sinag sa ulo sa isang imaheng [[Maria]]na, [[Hesus|Kristolohikal]], o [[San Jose|Hosepiyano]]<ref>{{cite web|url=https://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/es/speeches/1980/october/documents/hf_jp-ii_spe_19801019_vergine-cammino.html|title=Mensaje con motivo del 50 aniversario de la coronación de la imagen de la Virgen del Camino (19 de octubre de 1980) - Juan Pablo II|website=w2.vatican.va}}</ref><ref>{{cite web|url=https://w2.vatican.va/content/pius-xii/es/speeches/1945/documents/hf_p-xii_spe_19451012_guadalupe-mexico.html|title=Radiomensaje a los fieles mexicanos con ocasión del 50 aniversario de la coronación canónica de la Virgen de Guadalupe (12 de octubre de 1945) - PIUS XII|website=w2.vatican.va}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/03052b.htm |title=ENSIKLOPEDIYANG KATOLIKO: Mga Bula at Mga Buod |publisher=Newadvent.org |date=1 Nobyembre 1908 |accessdate=6 Abril 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hermandaddelamacarena.es/en/canonical-coronation-of-la-virgen-de-la-esperanza-macarena/ |title=Canonical Coronation of La Virgen de la Esperanza Macarena &#124; Hermandad de la Macarena |publisher=Hermandaddelamacarena.es |date= |accessdate=6 Abril 2015}}</ref> Ang pormal na paggawa ay isinasagawa nang pangkalahatan ng isang kumakatawan kahalili ng Santo Papa, isang [[Legadong pampapa]], o sa pambihirang okasyon ng [[Pontipiko]] mismo, sa pamamagitan ng malaseremonyang pagputong ng isang [[Korona (putong)|korona]], [[tiyara]], o malatalang [[Sinag sa ulo (relihiyosong ikonograpiya|sinag sa ulo]] sa pinipintuhong imahen o rebulto.<ref>{{cite web|url=https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/speeches/2007/october/documents/hf_ben-xvi_spe_20071008_capitolo-vaticano_en.html |title=Address to members of the Vatican Chapter |publisher=Vatican.va |date= |accessdate=6 Abril 2015}}</ref> Dati, ang [[Konggregasyon para sa Doktrina ng Pananampalataya|Banal na Tanggapan]] ay naglalabas ng pahintulot ng koronasyong kanonika sa pamamagitan ng [[dikasteryo]], na tinatawag na "Balangay na Batikana". Kasunod hanggang 1989 ang [[Sagradong Konggregasyon ng mga Rito]] ay inatasan ang tungkulin nito. Simula noon, ang [[Konggregasyon para sa Banal na Pagsamba at Disiplina ng mga Sakramento]] ay nagsasaayos upang maisagawa ang malaseremonyang pagsasagawa kung saan pinapahintulutan ng dikreto. ==Kasaysayan== [[File:Canonical Coronation of Our Lady of Solitude of Porta Vaga 2018.jpg|thumb|Ang [[Pilipinas|Pilipinong]] Obispong [[Reynaldo G. Evangelista]], kumakatawan sa ngalan ni [[Papa Francisco]] kinokoronahan ang imahen ng [[Birhen ng Soledad ng Porta Vaga]] sa Pilipinas.]] Ang pormal na paggawa ng koronasyon tungo sa mga imahen ni Maria ay nagsimula sa mga [[Orden ng mga Prayleng Kaputsinong Minor]], na nasa kanilang mga misyon sa pag-e-ebanghelyo nangongolekta ng mga kahanga-hangang dami ng mga hiyas na nauugnay sa pagsasagawa ng mga [[indulhensiya]], na pinondohan sa kahilingan ng tapat, ang mga gintong korona o mga aksesorya para sa imahen ni [[Maria|Birheng Maria]], pangunahin sa Italya. Ang isang natatanging prayleng Kaputsino, Jeronimo Paolucci di Calboldi di Forli (1552-1620), ay isang pangunahing tagapagtaguyod para sa kaugaliang ito, at kinilala sa panahon ng kanyang buhay bilang pinroklama nang sarili ''"Apostol ng Piangpalang Babae."'' Pagkatapos ng simpleng homilya, kinoronahan ni Forli ang [[Birheng Nag-aalaga]], ngayo'y nakadambana sa [[Dambana ng Santa Maria della Steccata]] sa lungsod ng [[Parma]] ng Italya noong 27 Mayo 1601.<ref>{{cite book|title=La Virgen de los Reyes|author= {{Interlanguage link|Juan Carrero Rodríguez|es}}|year=2019|location=Spain|publisher=Editorial Almuzara, Colección Andalucía|language=es|chapter=11. Coronación Canónica|isbn=978-8418-0894-04}}</ref> Kinabukasan, noong 3 Hulyo 1636, namatay ang [[Markes]] ng [[Piacenza]] at [[Konde]] ng Borgonovo na si Alessandro Sforza Cesarini, may iniwan sa pamamagitan ng [[habilin at testamento]] ng isang malaking halaga ng salapi sa Balangay ng Batikana, para sa puhunan ng paggawa ng mga korona gawa sa mga mahahalagang metal para sa koronasyon ng mga imahen ni Maria na lubos na ipnagdiriwang sa daigdig. Ang mga pondo mula sa kanyang ipinamana ay napunta sa pagsasaayos muli ng ‘’Madonna della Febbre’’ na nakadambana sa sakristiya ng [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1BXdMKKO_IYC&pg=PA241&lpg=PA241&dq=alessandro+sforza+1636#v=onepage&q=alessandro%20sforza%201636&f=false |title=Dizionario di erudizione storico-ecclesiastica da S. Pietro sino ai nostri … |accessdate=6 Abril 2015|date=1842 |last1=Moroni |first1=Gaetano }}</ref> ==Pag-unlad ng rito== [[File:Papal bull for the Canonical Coronation of Virgen de los Remedios de Pampanga from Pope Pius 12th.jpg|thumb|left|Ang dikretong Pampapa na inilabas ni [[Papa Pio XII]] para sa koronasyong kanonika ng [[Virgen de los Remedios de Pampanga]] noong 1956.]] Ang pagpapatupad ng rito ng koronasyon ng isang mapagpitagang imahen ay naging malawak na tanyag sa mga [[Estado ng Simbahan|Estadong Pampapa]] bago ang 1800, nang humigit-kumulang 300 ritong koronasyon ay isinagawa. Noong 29 Marso 1897, ang opisyal na rito ay isinama sa ''[[Romanong Pontipikal]]'', para sa [[plenaryong indulhensya]] na nakatanggap din ng mga mananampalataya na sumali sa mga nasabing rito.<ref>Romanong Ritwal: Mga Pagpapala, Praenotanda num. 28; ritwal na koronasyon ng isang imahen ni Birheng Maria, mga blg. 10 at 14.</ref> * Ang unang imahe ni Maria na kinoronahan na walang tuwirang pagsang-ayon mula sa Santo Papa nguni't isinagawa ni Kardinal [[Francesco Sforza Pallavicino]] ay ang [[Itim na Birhen ng Oropa]] sa [[Piedmont]] noong 30 Agosto 1620 * Ang unang imahe ni Maria na kinoronahan nang Pontipikal ay ang larawang-pinta ni [[Lippo Memmi]] ng ''La Madonna della Febbre'' (Birhen ng Lagnat) sa [[sakristiya]] ng [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma noong 27 Mayo 1631, ni [[Papa Urbano VIII]] sa pamamagitan ng Balangay ng Batikana. * Ang unang imahe ni Maria na kinoronahan ng Santo Papa mismo sa halip na kumakatawang legadong pampapa ay ang “Madonna Del Popolo” noong 3 Hunyo 1782, ni [[Papa Pio VI]], sa [[Katedral ng Cesena]]. ===Pagdadambana ng rito=== Ang taimtim na rito ng mga nakoronahang imahe ay nakapaloob sa "''[[Ordo Coronandi Imaginem Beatae Mariae Virginis]]''", na nalathala ng [[Konggregasyon para sa Doktrina ng Pananampalataya|Banal na Tanggapan]] noong 25 Mayo 1981. Bago ang 1989, ang mga bulang pampapa na nagpapahintulot sa mga koronasyong kanonika ay manu-manong nakasulat sa [[pergamino]]. Pagkatapos ng 1989, ang [[Konggregasyon para sa Banal na Pagsamba at Disiplina ng mga Sakramento]] na nagsimulang maglabas ng mga awtorisasyon, sa gayon pinahihintulutan ang isang legadong Pampapa upang isagawa ang koronasyon ng mga naaprubahang imaheng pinipintuho sa ngalan ng Santo Papa. ==Mga kinoronahang kanonika sa Pilipinas== ===Mga imahen ni Birheng Maria na kinoronahang kanonika=== {| class="wikitable sortable" width="100%" |+ ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Nagbigay-Kapangyarihan ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Birheng Maria ! Dambana |- |[[Ina ng Banal na Rosaryo, La Naval de Manila|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Manila]] |5 Oktubre 1907 |Simbahan ng Santo Domingo, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | [[Papa Pio X]] |Arsobispo Ambrose Agius |[[File:Our Lady of La Naval De Manila.jpg|200px]] |[[File:Santo Domingo Church QC 2023-10-30.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Peñafrancia|Nuestra Señora de Peñafrancia]] |20 Setyembre 1924 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Peñafrancia, [[Naga, Camarines Sur|Naga]], [[Camarines Sur]] | style="text-align:center;" | [[Papa Benedicto XV]]{{efn|Ang dekreto ng koronasyong kanonikal ay ipinagkaloob sa Obispo ng Nueva Caceres, John Bernard MacGinley noong 13 Mayo 1920.}} |Arsobispo Guglielmo Piani |[[File:Original Image-N.S.Penafrancia-2013.jpg|200px]] |[[File:Basilica Minore of Our Lady of Penafrancia, Naga City, Philippines.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Manaoag|Nuestra Señora del Santísimo Rosario]] |21 Abril 1926 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Manaoag]], [[Pangasinan]] | style="text-align:center;" | [[Papa Pio XI]] |Arsobispo Guglielmo Piani |[[File:Apo Baket.jpg|200px]] |[[File:Facade of Minor Basilica of Our Lady of the Rosary of Manaoag.jpg|200px]] |- |[[Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay|Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje]] |28 Nobyembre 1926 |Pandaigdigang Dambana ng Mahal na Ina ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, [[Lungsod Antipolo|Antipolo]], [[Lalawigan ng Rizal|Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XI | Arsobispo Michael J. O'Doherty |[[File:Images of Intramuros Grand Marian Procession 18.jpg|200px]] |[[File:Antipolo Cathedral 2023-03-25.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe de Pagsanjan <ref>https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=122116001931033956&id=61581018695586</ref> |12 Disyembre 1947{{Efn|Ang dekreto ng koronasyong kanonikal ay inilibas noong ika-15 ng Mayo 1938 at ipinagkaloob kay Apostolic Delegate Monsignor Guglielmo Piani noong ika-9 ng Hunyo 1938 ngunit hindi nagawaran ng koronasyon ang imahen hanggang sa mawasak ang simbahan ng Pagsanjan at ang imahen noong 1945. Ang pagkokorona sa bagong imahen ni Obispo Oksilyar ng Lipa Alfredo Maria Obviar noong ika-12 ng Disyembre 1947 ay tinataya na unang pagtatangkang pagpapatupad sa dekreto.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]] | style="text-align: center;" |Papa Pio XI |Obispo Alfredo Maria Obviar |[[Talaksan:Pagsanjan,LagunaChurchjf4217 16.JPG|200px]] |[[File:Pagsanjan_Church_in_Laguna.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Piat|Nuestra Señora de Visitación]] |20 Hunyo 1954 |Basilika Minor ng Mahal na Birhen ng Piat, [[Piat]], [[Cagayan]] | style="text-align:center;" | [[Papa Pio XII]] |Arsobispo Egidio Vagnozzi |[[File:Our Lady of Piat.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Piat Basilica, Facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Regla |27 Nobyembre 1954 |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen sa Regla, [[Lungsod ng Lapu-Lapu]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Arsobispo Julio Rosales |[[File:De La Regla de Cebu.jpg|frameless|200px]] |[[File:Virgen de la Regla church.JPG|center|frameless|200px]] |- |[[Birhen ng Caysasay|Nuestra Señora de Caysasay]]<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/ericzonejamilla/5444356395|title=Bulang pampapa para sa Koronasyong Kanonika|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |8 Disyembre 1954 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Caysasay, [[Taal]], [[Batangas]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Fernando Quiroga Palacios |[[File:NS de IC de Caysasay.jpg|200px]] |[[File:Caysasay Shrine (renovations) 2024-03-27.jpg|200px]] |- |[[Birhen ng Patnubay|Nuestra Señora de Guía]] |30 Disyembre 1955 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Patnubay, [[Ermita, Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Egidio Vagnozzi |[[File:Nuestra Señora De Guia.jpg|200px]] |[[File:Nuestra Señora de Guia Church facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Caridad |12 Enero 1956 |Parokya ni San Agustin, [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Egidio Vagnozzi |[[File:Apo Caridad.jpg|200px]] |[[File:Bantay Church Ilocos Sur.jpg|200px]] |- |[[Virgen de los Remedios de Pampanga]] |8 Setyembre 1956 |Repositoryo ng Virgen de los Remedios, [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]], [[Pampanga]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Egidio Vagnozzi |[[File:Remedios de Pampanga.jpg|200px]] |[[File:JfChapel529Remediesfvf.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Biglang-Awa ng Boac|Nuestra Señora del Pronto Socorro]] |10 Mayo 1958 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Boac]], [[Marinduque]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Bishop [[Alfredo Obviar]] |[[File:Biglang-Awa ng Boac.jpg|200px]] |[[File:Boac cathedral, Marinduque.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Banal na Rosaryo ng Orani|Nuestra Señora del Rosario]] |18 Abril 1959 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Orani]], [[Bataan]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII{{efn|Ang dekreto ng koronasyong kanonikal ay ipinagkaloob sa Arsobispo ng San Fernando, Emilio Cinense y Abera noong 7 Oktubre 1958, na nilagdaan ni Canon Secretary, Giulio Barbella at ing-notaryo ng Kalihim ng Apostolic Dataria, Marco Martini.}} |Archbishop Salvatore Siino |[[File:Our Lady of Orani.jpg|200px]] |[[File:OraniChurchjf3212 05.JPG|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de Namacpacan |25 Nobyembre 1959 |Parokya ni Santa Catalina de Alexandria, [[Luna, La Union|Luna]], [[La Union]] | style="text-align:center;" | Papa Juan XXIII |Archbishop Salvatore Siino |[[File:Namacpacan 1.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Namacpacan Church, Luna, La Union.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 1960 |Fort Pilar, [[Lungsod Zamboanga]] | style="text-align:center;" | Papa Juan XXIII |Archbishop Salvatore Siino |[[File:Fort Pilar Shrine el Altar.JPG|200px]] | [[File:Fort Pilar Altar of the Shrine.jpg|frameless|center|200px]] |- |La Divina Pastora<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/jheraldtuazon/6257406534|title=Ang Malinaw na Sipi ng Bulang Pampapa ng Koronasyong Kanonika ng La Virgen Divina Pastora|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |26 Abril 1964 |Pambansang Dambana ng La Virgen Divina Pastora, [[Gapan]], [[Nueva Ecija]] | style="text-align:center;" | [[Papa Pablo VI]] |Bishop Mariano Gaviola |[[File:FvfGapanCoronation7538 03.JPG|200px]] |[[File:FvfGapanChurch9085 09.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Kandelarya ng Jaro|Nuestra Señora de la Candelaria]] |20 Pebrero 1981 |Katedral ni Santa Isabel ng Hungary, [[Jaro, Lungsod Iloilo|Jaro]], [[Lungsod Iloilo]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II |[[Papa Juan Pablo II]] | [[File:Nuestra Señora de la Candelaria de Jaro 2022-07-05.jpg|frameless|center|200px]] |[[File:Facade of Jaro Cathedral at Dawn.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de Peñafrancia |10 Nobyembre 1985 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Peñafrancia, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:NS Peñafrancia de Manila.jpg|200px]] |[[File:Facade of Peñafrancia Church in Paco.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción de Malabon |7 Disyembre 1986 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod Malabon]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:JfImmaculateConceptionParishofMalabonfvf 35.JPG|200px]] |[[File:ConcepcIon Church (Malabon) façade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de los Desamparados de Manila |12 Mayo 1991 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Santa Ana, Maynila|Santa Ana]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:Desamparadosdemanila2011.jpg|200px]] |[[File:Sta. Ana Church, Manila, June 2023 (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen de San Sebastián |18 Agosto 1991 |Basilika Minor ni San Sebastián, [[Quiapo, Maynila|Quiapo]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:The Intramuros Grand Marian Procession 28.jpg|200px]] |[[File:Basílica de San Sebastián, (Agustinos Recoletos) Manila, Filipinas..jpg|200px]] |- | Nuestra Señora del Santísimo Rosario |15 Oktubre 1995 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Ubanon-Boao, [[Catbalogan]], [[Samar]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II |Cardinal Ricardo Vidal |[[File:Nuestra Senora del Santisimo Rosario de Ubanon of Catbalogan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora de la Consolación y Correa |4 Setyembre 2000 |[[Simbahan ng San Agustin]], [[Intramuros]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:SanAgustinChurchjf4962 03.JPG|200px]] |[[File:San Agustin Church Intramuros 2023-05-28.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Mabuting Pangyayari (Parañaque)|Nuestra Señora del Buen Suceso]]<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/53101144@N08/5319623789/|title=The Bull of the Canonical Coronation of Nuestra Señora del Buen Suceso in Latin|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |8 Setyembre 2000 |Katedral ni San Andres, [[Lungsod Parañaque]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:Buen Suceso De Parañaque.jpg|200px]] |[[File:ParañaqueCathedraljf0029 01.JPG|200px]] |- style="vertical-align:top; background:#ccc;" |Nuestra Señora de los Desamparados{{Efn|Naglabas ng liham ang Dambana noong Hunyo 2025 na nagsasaad na ang imaheng ginawaran ng koronasyon ay nasa pag-aari ng Pamilyang De Guzman-Cruz. Kaugnay nito, ibinalik sa pamilya ang imahen noong ika-9 ng Hunyo 2025 at pinalitan ito sa dambana ng isang bagong gawang imahen na kahawig ng original na imahen sa Valencia, Espanya.}} |23 Oktubre 2005 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]] | style="text-align:center;" | [[Papa Benedicto XVI]] |Cardinal [[Gaudencio Rosales]] | [[File:Our Lady of the Abandoned Parish Church (Rizal Province; 2023-08-13) E911a 33.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/23595035@N07/2496202000|title=Congregatio De Cultu Divino Et Disciplina Sacramentorum|work=Flickr|access-date=2018-08-01}}</ref> |16 July 2006 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, Guadalupe, [[Lungsod Cebu]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Cardinal Ricardo Vidal |[[File:Original image of Guadalupe de Cebu.jpg|200px]] |[[File:Guadalupe Church Cebu City.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2008 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod Pasig]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Archbishop Edward Joseph Adams |[[File:PasigCathedraljf0030 11.JPG|200px]] |[[File:Immaculate Concepcion Cathedral (Pasig; 04-26-2021).jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/pepeng/5990275238/|title=Bula ng Koronasyong Kanonika|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |10 Marso 2012 |Katedral Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Malolos, Bulacan]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Archbishop Giuseppe Pinto |[[File:Jf1o24Malolos Cathedral Malolos City Interiorfvf.JPG|200px]] |[[File:Malolos Cathedral.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria |1 Setyembre 2012 |Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Paracale]], [[Camarines Norte]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Archbishop Leonardo Zamora Legaspi | [[File:NSCandelariaParacale.jpg|200px]] | |- |[[Nuestra Señora del Pilar de Imus|Nuestra Señora del Pilar]]<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/jeihzee/5832840148/|title=Bulang Pampapa para sa Koronasyong Kanonika ng Ina ng Haligi|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |3 Disyembre 2012 |Katedral ng Nuestra Señora del Pilar, [[Imus|Lungsod Imus]], [[Cavite]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Del Pilar de Imus.jpg|200px]] |[[File:Imus Cathedral (Imus, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/EsculturasReligiosasPH/photos/p.989614567727509/989614567727509/?type=1&opaqueCursor=AbrduhROclZKUvPs_UDbtMarB6nA6QRex7LRyR2f-xalUML2Rjx2UhP3ELQZs5wQRTzpT8GBfHpgj2knRPQW5wVWSZA3LqNuTS1ZsBXDFQeJc_Fy5Huoy9wXeGb4oyx6YPDrhy9mmDWoUPvx4GD83WgURxVYFN_wz7472uqGo_4dLdMi3AeWZY_qX7XeveJb7_NjCsqYAq5t_CT1usg_GlFAbHgcxNAgPXCv4kGY3DFY53oyeDGB5SZfmnbLjV_X5rZM0IrUMrdwePanfnnVKiKoNT4tSFZ8F4GDL7u_yWYmZ1gekl_sGoEpm_yxQm4g3_wbR1xe3d8B1zMhCFqLaQ_FbOw03bVmbfdRls-WD07Uatd34uYRSaaBG0zGvoohbqpjRIC7wXZbk9JHPKzhPNEKv-q7BpINAqAyczZIG5z1fg&theater|title=Esculturas Religiosas en las Filipinas|website=www.facebook.com|access-date=2018-07-17}}</ref> |11 Oktubre 2015 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]] | style="text-align:center;" | [[Papa Francisco]] |Bishop Arturo Bastes |[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora de Aranzazu<ref>{{Cite news|url=https://news.mb.com.ph/2017/06/02/ol-of-aranzazu-canonically-crowned/|title=Ina ng Aranzazu kinoronahang kanonika|work=Manila Bulletin News|access-date=2018-01-08|archive-date=2018-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108190318/https://news.mb.com.ph/2017/06/02/ol-of-aranzazu-canonically-crowned/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/devotion/|title=Devotion|date=2017-05-03|work=Dambana at Parokya ng Ina ng Aranzazu|access-date=2018-07-17|archive-date=2018-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717221843/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/devotion/|url-status=dead}}</ref> |31 Mayo 2017 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Cardinal Orlando Quevedo |[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]] |[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar<ref>{{Cite news|url=http://cbcpnews.net/cbcpnews/100810-2/|title=Koronasyong Kanonika ng Nuestra Señora del Pilar {{!}} CBCPNews|work=CBCPNews|access-date=2018-01-08}}</ref> |7 Disyembre 2017 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Santísimo Sacramento, [[Santa Cruz, Maynila|Santa Cruz]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia ||[[File:Nuestra Senora Del Pilar de Manila.jpg|200px]] |[[File:Blessed Sacrament Archdiocesan Shrine 2024-05-31.jpg|200px]] |- |La Virgen Milagrosa de Badoc<ref>{{Cite news|url=http://cbcpnews.net/cbcpnews/patroness-of-ilocos-norte-to-be-pontifically-crowned/|title=‘Patrona ng Ilocos Norte’ kokoronahang pampontipika {{!}} CBCPNews|work=CBCPNews|access-date=2018-02-03}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://cbcpnews.net/cbcpnews/patroness-of-ilocos-norte-to-be-pontifically-crowned/|title=‘Patrona ng Ilocos Norte’ kokoronahang pampontipika {{!}} CBCPNews|work=CBCPNews|access-date=2018-07-17}}</ref> |31 Mayo 2018 |Basilika Minor ni San Juan Bautista, [[Badoc]], [[Ilocos Norte]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Milagrosa de Badoc.jpg|200px]] |[[File:Badoc Church 001.JPG|200px]] |- |[[Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano|Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano ng Pangasinan]]<ref>{{Cite news|url=https://lingayen-dagupan.org/news/canonical-coronation-decree-1|title=Dikreto ng Koronasyong Kanonika|work=Arkidiyosesis ng Lingayen-Dagupan|access-date=2018-04-20}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://lingayen-dagupan.org/news/canonical-coronation-decree|title=Dikreto ng Koronasyong Kanonika|work=Arkidiyosesis ng Lingayen-Dagupan|access-date=2018-04-20}}</ref> |22 Agosto 2018<ref>{{Cite news|url=https://lingayen-dagupan.org/news/circular-2018-9-re-canonical-coronation-of-mary-help-of-christians|title=Circular 2018-9|work=Arkidiyosesis ng Lingayen-Dagupan|access-date=2018-04-26}}</ref> |Seminaryo ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, [[San Fabian, Pangasinan|San Fabian]], [[Pangasinan]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:Mary Help of Christians of Pangasinan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Pilar<ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/17/pope-approves-del-pillar-de-morongs-pontifical-coronation/|title=Pope approves Del Pillar de Morong’s Pontifical Coronation|date=2018-04-17|work=Shrine & Parish of Our Lady of Aranzazu|access-date=2018-04-17|archive-date=2018-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418033235/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/17/pope-approves-del-pillar-de-morongs-pontifical-coronation/|url-status=dead}}</ref> |10 Oktubre 2018 |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]] |[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]] |- |[[Birhen ng Soledad ng Porta Vaga|Nuestra Señora de la Soledad de Porta Vaga]]<ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/25/cavitenos-rejoice-for-the-approval-of-soledad-de-porta-vagas-pontifical-coronation/|title=Mga Kabitenyo Ikinagalak para sa Pag-apruba ng Koronasyong Pontipikal ng Soledad de Porta Vaga|date=2018-04-24|work=Shrine & Parish of Our Lady of Aranzazu|access-date=2018-04-26|archive-date=2018-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180426082056/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/25/cavitenos-rejoice-for-the-approval-of-soledad-de-porta-vagas-pontifical-coronation/|url-status=dead}}</ref> |18 Nobyembre 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad de Porta Vaga, [[Lungsod Cavite]], [[Cavite]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:2016 Official Portrait of Our Lady of Solitude of Porta Vaga.jpg|200px]] |[[File:San Roque Parish Church in Cavite City.jpeg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Luz<ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/01/08/update-our-lady-of-light-to-be-the-4th-coronada-under-the-diocese-of-antipolo/|title=UPDATE: Ina ng Kaliwanagan magiging Ika-4 na Coronada ng Diyosesis ng Antipolo.|date=2018-01-07|work=Shrine & Parish of Our Lady of Aranzazu|access-date=2018-01-08|archive-date=2018-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108125639/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/01/08/update-our-lady-of-light-to-be-the-4th-coronada-under-the-diocese-of-antipolo/|url-status=dead}}</ref> |1 Disyembre 2018<ref>{{Cite web|url=http://www.dioceseofantipolo.org/2018/02/11/our-lady-of-light-canonical-coronation-set-on-december-1/|title=Koronasyong Kanonika ng Ina ng Kaliwanagan, itinakda sa Disyembre 1 – Dioecesis Antipolensis|website=www.dioceseofantipolo.org|access-date=2018-02-18|archive-date=2018-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180219031235/http://www.dioceseofantipolo.org/2018/02/11/our-lady-of-light-canonical-coronation-set-on-december-1/|url-status=dead}}</ref> |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Lalawigan ng Rizal|Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]] |- |Virgen de la Rosa<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/VirgendelaRosa1718/photos/a.459901574427452/609503589467249/?type=3&theater|title=Cofradia de la Virgen de la Rosa|website=www.facebook.com|access-date=2018-11-26}}</ref> |16 Marso 2019 |Parokya ni San Pedro at San Pablo, [[Lungsod Makati]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:La Virgen de la Rosa.png|200px]] |[[File:View of Poblacion church from Plaza Cristo Rey.JPG|200px]] |- |Purísima Concepción<ref>{{Cite web|url=https://news.mb.com.ph/2019/06/05/bulacan-marian-image-to-be-canonically-crowned|title=Imahen ni Birheng Maria mula sa Bulacan kokoronahing kanonika|website=Manila Bulletin News|language=en-US|access-date=2019-10-01|archive-date=2019-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190609054311/https://news.mb.com.ph/2019/06/05/bulacan-marian-image-to-be-canonically-crowned/|url-status=dead}}</ref> |1 Pebrero 2020 |Basilika Minor ng Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop Dennis Villarojo |[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]] |[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |15 Agosto 2020 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Carmelo, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop [[Honesto Ongtioco]] |[[File:Our Lady of Mount Carmel of New Manila 2023-05-07.jpg|200px]] |[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Lourdes|Nuestra Señora de Lourdes de Manila]] |22 Agosto 2020 |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop [[Honesto Ongtioco]] | |[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Pitong Hapis|Nuestra Señora de los Dolores]] |25 Marso 2021 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon|Dolores]], [[Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:Dolores de Quezon.jpg|200px]] |[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Pitong Hapis|Mater Dolorosa de Tarlac]]<ref>{{Cite web|date=2020-10-26|title=Papa sinang-ayunan ang koronasyong kanonikal ng imahen ni Maria ng Tarlac|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/pope-approves-canonical-coronation-of-tarlacs-marian-image/|access-date=2020-10-27|website=CBCP Balita|language=en-US}}</ref> |5 Hunyo 2021 |Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]] |[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]] |- |[[Dambana ng Ina ng Awa|Nuestra Señora de la Merced]]<ref>{{Cite web|date=2021-06-07|title=Santo Papa iginawad ng koronasyong kanonika kay ‘Ina ng Novaliches’|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/pope-grants-canonical-coronation-of-novaliches-our-lady-of-mercy/|access-date=2021-06-07|website=CBCPNews|language=en-US}}</ref> |24 Setyembre 2021 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Novaliches, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:The Intramuros Manila Grand Marian Procession 19.jpg|200px]] |[[File:Shrine of Our Lady of Mercy, Novaliches, Quezon City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima |23 Abril 2022 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santísima, [[Boljoon]], [[Cebu]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Retable de l'église de Boljoon .jpg|200px]] |[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]] |- |[[Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano|Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano ng Parañaque]] |24 Mayo 2022 |Pambansang Dambana ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Don Bosco, [[Lungsod Parañaque]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:9201Mary Help of Christians Parish 29.jpg|200px]] |[[File:9146Mary Help of Christians Parañaque.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción |13 Agosto 2022 |Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]] |[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao |7 Oktubre 2022 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:9945Diocesan Shrine Parish Our Lady of the Holy Rosary Cardona 39.jpg|200px]] |[[File:Sto Rosario Parish Church, Cardona, Rizal.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción de Batangan |8 Disyembre 2022 |Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown | [[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]] |[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Merced de Tarlac |24 Pebrero 2023 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:MercedTarlac.jpg|200px]] |[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de los Desamparados |12 Mayo 2023 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Muntinlupa]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Nuestra Señora de los Desamparados de Muntinlupa - Manila Cathedral visit (2023-05-28).jpg|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church, Muntinlupa (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción |15 Agosto 2023 |Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Dauis]], [[Bohol]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Nuestra senra de asuncion de dauis.jpg|200px]] |[[File:Dauis church Bohol.jpg|200px]] |- |[[Mahal na Ina ng Pitong Hapis ng Turumba|Nuestra Señora de los Dolores de Turumba]] |15 Setyembre 2023 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis ng Turumba, [[Pakil]], [[Laguna]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Nuestra Senora de los Dolores de Turumba Coronada Canonica.jpg|200px]] |[[File:The Pakil Church or the San Pedro de Alcantara Church in Pakil, Laguna.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Valenzuela |25 Pebrero 2024 |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:The National Pilgrim Image of Our Lady of Fatima.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Marikia<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/vatican-grants-pontifical-coronation-to-marikinas-our-lady-of-fatima-image/|title=Vatican grants pontifical coronation to Marikina’s Our Lady of Fatima image|website=CBCP News|date=19 February 2024}}</ref> |12 Mayo 2024 |Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop Ruperto Cruz Santos |[[File:FATIMA DE MARIKINA.jpg|200px]] |[[Talaksan:Minor Basilica of Saint Paul of the Cross Marikina - May 12 2024.jpg|frameless|192x192px]] |- |Nuestra Señora de Caridad de Agoo |6 Disyembre 2024 |Basilika Minor at Pandiyosesanang Dambana ni Nuestra Señora de Caridad, Agoo, La Union |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:FvfAgooBalica9285 14.JPG|200px]] |[[File:1619Agoo, La Union 36.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Loreto de Sampaloc |10 Disyembre 2024 |Pang-arkidiyosesanang Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Loreto, Sampaloc, Maynila |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]] |[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Binakayan |1 Mayo 2025 |Pandiyosesanang Dambana at Parokya ni Nuestra Señora de Fatima, Binakayan, Kawit, Cavite | style="text-align:center;" | Papa Francsico |Archbishop Charles John Brown |[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 03.jpg|frameless|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|center|frameless|200px]] |- |Nuestra Señora de la Annuciata de Boso-Boso |25 Mayo 2025 |Parokya ng Nuestra Señora de la Annuciata, Boso-Boso, [[Lungsod Antipolo|Antipolo]], [[Lalawigan ng Rizal|Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop Ruperto Cruz Santos |[[File:Inay Ciata.jpg|200px]] |[[File:Bosoboso Church.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santisimo Rosario - Reina del Caracol |9 Oktubre 2025 |Pangdiyosesis na Dambana ng Ina ng Santo Rosaryo, [[Rosario, Cavite|Rosario]], [[Kabite|Cavite]] |Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[Talaksan:Nuestra Señora del Santísimo Rosario - Reina de Caracol.png|200px]] |[[Talaksan:Rosario, Cavite Parish Church 2023.jpg|200px]] |- |Virgen sang Barangay |16 Oktubre 2025 |Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]] | style="text-align: center;" |[[Papa Leon XIV]] |Archbishop Charles John Brown |[[Talaksan:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - December 31, 2025.jpg|200px]] |[[Talaksan:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de los Angeles de Binangonan |17 Enero 2026 |Parokya ng Ina ng mga Angel, [[Binangonan]], [[Rizal]] | style="text-align: center;" |Papa Leon XIV |Archbishop Charles John Brown |[[File:De los Angeles de Binangonan Coronada.jpg|200px]] |[[Talaksan:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima |29 Mayo 2026 |Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]] | style="text-align: center;" |Papa Leon XIV | style="text-align: center;" |Archbishop Charles John Brown |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]] |- |Maria, Ina ng Kapayapaan |28 Oktubre 2026 |Parokya ni Maria, Ina ng Kapayapaan, Kasiglahan Village, [[Rodriguez]], [[Rizal]] | style="text-align: center;" |Papa Leon XIV | style="text-align: center;" |''Hindi pa tiyak'' |[[Talaksan:2233San Jose, Rodriguez, Rizal Landmarks 28.jpg|200px]] | |} ===Mga imaheng Kristolohikal na kinoronahang kanonika=== {| class="wikitable sortable" width="100%" ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Nagbigay-Kapangyarihan ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Batang Hesus ! Dambana |- |[[Banal na Bata ng Cebu|Santo Niño de Cebú]]<ref>{{Cite web|url=http://catholicphilippines.blogspot.com/2010/01/1965-quadricentennial-year-of.html|title=Traditional Roman Catholic Philippines - Societas Ecclesia Dei Sancti Ioseph - Una Voce: 1965: The Quadricentennial Year of Catholicism in the Philippines: The Canonical Coronation of the Sto. Nino de Cebu|last=Dennisraymondm|date=2010-01-06|website=Traditional Roman Catholic Philippines - Societas Ecclesia Dei Sancti Ioseph - Una Voce|access-date=2018-07-17}}</ref> |28 Abril 1965 | [[Basilica Menor del Santo Niño]], [[Lungsod Cebu]], [[Cebu]] | style="text-align:center;" | Papa Pablo VI |Cardinal Ildebrando Antoniutti |[[File: Original Image of the Santo Niño de Cebu.jpg|200px]] |[[File:Basilica del Santo Niño de Cebu.jpg|200px]] |} ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Mga karagdagang babasahin== * {{cite book|title=Maria sa Ating Buhay: Atlas ng mga Pangalan at mga Titulo ni Maria, ang Ina ni Hesus, at Kanilang Lugar sa Debosyon kay Maria|author= Santoro, Nicholas Joseph|publisher= iUniverse|date= 2011|isbn=978-1-4620-4022-3}} * {{cite book|title=Banal na Puwang: Mga Pananaw ng Interdisiplinaryo sa loob ng mga Magkapanabay na Konteksto |editor=Brie, Steve |editor2=Daggers, Jenny |editor3=Torevell, David|publisher=Cambridge Scholars Publishing|date= 2009|isbn= 978-1-4438-0642-8}} Tingnan lalo sa kabanata 4, Pagkonsumo, mga Sagradong Lugar at mga Puwang sa mga kontekstong Walang Galang: Isang Paghahambing sa pagitan ng Nagkakaisang Kaharian (UK) at Indiya" ni Jan Brown, John Phillips at Vishwas Maheshwari na gumawa ng isang pagkakatulad sa pagitan ng nakaugaliang paggalang sa relihiyon at mga kapanahong abala na may palakasan, [[pamimili]] at pelikula. * [[Henri de Lubac|de Lubac, Henri]]. ''Ang Walang Hanggang Pagkababae: isang pag-aaral sa isang teksto ni [[Teilhard de Chardin]]''. Trans. René Hague. New York: Harper & Row, 1971. Tingnan sa pp.&nbsp;125–6. Ipinagtibay ni de Lubac SJ ang pananaw, unang itinaguyod ni Teilhard de Chardin SJ, kung saan ipinapahayag na ang kulto ni Maria (pamimintuho sa, koronasyon atbp.) ay isang mahahalagang pagwawasto ng lubos na panlalaki ng pagka-diyos ng Lumang Tipan sa katauhan ng Yaweh, at kaya't dito ay ang pagkakatawang-tao ng pagkababae ng Poong Maykapal ==Tignan pa== *[[Koronasyong episkopal]] [[Kategorya:Koronasyong kanonika| ]] [[Kategorya:Batas-kanon ng Simbahang Katolika]] [[Kategorya:Mga bulang pampapa]] [[Kategorya:Koronasyon]] [[Kategorya:Ikonograpiya ni Hesus]] [[Kategorya:Birheng Maria sa sining]] [[Kategorya:San Jose sa sining]] ticubfpfmf6636rql6zaotravs6kexj 0 306639 2231298 2218515 2026-10-04T06:57:52Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231298 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Cesenatico|elevation_footnotes=|area_total_km2=45.16|population_footnotes=|population_total=25760|population_as_of=Hunyo 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Cesenaticensi|elevation_m=2|mayor=Matteo Gozzoli|twin1=|twin1_country=|saint=Santiago Apostol|day=Hulyo 25|postal_code=47042|area_code=0547|website={{official website|http://www.comune.cesenatico.fc.it/}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Cesenatico|image_map=|native_name=|image_skyline=Aerial image of Cesenatico (view from the northwest).jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|map_alt=|frazioni=Tingnan ang [[Cesenatico#Frazioni|talaan]]|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|12|00|N|12|23|40|E|region:IT_type:city(24104)|display=inline}}|coordinates_footnotes=<ref name="world gazetteer">{{cite web | url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?men=gpro&des=gamelan&geo=483139239 | title=The World Gazetteer | accessdate=2007-02-23 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20071001004857/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?men=gpro&des=gamelan&geo=483139239 | archivedate=2007-10-01 }}</ref>|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Forlì-Cesena|Forlì-Cesena]] (FC)|footnotes=}} Ang '''Cesenatico''' (Romagnol: ''Ziznàtic'') ay isang bayang [[Daungan|pantalan]] may halos 26,000 mga naninirahan sa [[Dagat Adriatico|Adriaticong]] baybayin ng [[Italya]]. Matatagpuan ito sa [[lalawigan ng Forlì-Cesena]] sa rehiyon ng [[Emilia-Romaña]], mga {{Convert|30|km|mi}} timog ng [[Ravenna]]. Ang kanal ng pantalan ng Cesenatico ay sinuri at iginuhit ni [[Leonardo da Vinci]] sa kahilingan ni [[Cesare Borgia]], bilang bahagi ng kaniyang plano na patatagin ang kalapit na bayan ng [[Cesena]]. == Mga monumento at lugar ng interes == === Arkitekturang panrelihiyon === * Simbahang parokya ng San Giacomo Apostolo. Mula pa noong 1324, ang kasalukuyang estruktura ay tinukoy noong 1763, na dinisenyo ni [[Pietro Bastoni]]. Sa loob ay maraming mga kagiliw-giliw na likha, bukod sa iba pa ni [[Guido Cagnacci]]. * Simbahan ng San Giuseppe. * Simbahan ng San Pietro Pescatore. * Simbahan ng mga prayleng Capuchino, o Simbahan ni San Nicola di Mira at San Francesco d'Assisi. Nagsimula ito noong 1611, habang ang kumbento ay tatlong taon matapos. Sa loob, kapansin-pansin ang isang pinta ni [[Arkanghel Miguel|San Miguel]] ng pintor ng paaralang [[Forlì]] na si {{Interlanguage link|Gianfrancesco Modigliani|it}}. == Mga suburb == Bagnarola, Borella, Cannucceto, Sala, Valverde, Villalta, Villamarina, Zadina. == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20060110061740/http://www.comune.cesenatico.fo.it/ Opisyal na website] {{In lang|it}} * [https://web.archive.org/web/20100523095256/http://web.comune.cesenatico.fc.it/turismo/default_en.asp Opisyal na impormasyon sa turismo ng Cesenatico] {{In lang|en|it}} * [http://www.cesenaticoturismo.com/ Opisyal na site ng pag-book ng hotel ng lokal na tanggapan ng turista na ''IAT''] {{In lang|en|it|de}} * [https://web.archive.org/web/20090911045635/http://web.comune.cesenatico.fc.it/mm/mm_home.html Cesenatico Marine Museum] * [http://www.cesenaticolive.it/ Cesenatico Webcam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127225049/http://cesenaticolive.it/ |date=2021-11-27 }} ng Site ng Munisipyo * [http://www.cesenaticowebcam.com/ Cesenatico Webcam] ni Romagna sa Web * [http://www.agenziazadina.it/webcam-meteo.html Cesenatico Webcam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200722104617/http://www.agenziazadina.it/webcam-meteo.html |date=2020-07-22 }} ni Agenzia Zadina * [http://www.crwflags.com/fotw/flags/it-fo008.html Coat of arm] mula sa crwflags.com * Opisyal na site ng [https://web.archive.org/web/20200930185348/http://olimpiadi.ing.unipi.it/ Italyano Matematikong Olimpiko] {{In lang|it}} * [http://www.congregavelisti.it/ Ang samahan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170915071047/http://congregavelisti.it/ |date=2017-09-15 }} ng [http://www.congregavelisti.it/ paglalayag ni Cesenatico ni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170915071047/http://congregavelisti.it/ |date=2017-09-15 }} Congregavelisti.it * [http://www.oraviaggiando.it/ristoranti/cesenatico/4135/1/ Mga Opisyal na site ng Mga restawran] {{In lang|it}} == Mga pinagkuhanan == {{Reflist}} {{Padron:Lalawigan ng Forlì-Cesena}} bhrlv9l1iueogegxahvteqdbzxaahvt 0 309045 2231263 2191874 2026-10-04T02:11:47Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231263 wikitext text/x-wiki {{Infobox company| | name = Audiovisual Communicators, Inc. (ACI) | logo = | type = [[:en:Private company|Pribado]] | industry = [[Mass media|Pagsasahimpapawid]] | foundation = 1975 | parent = | key_people = Luis Mari Barreiro<br><small>Presidente at CEO</small> | revenue = | net_income = | num_employees = | hq_location = 17th Floor, Strata 2000 Bldg., F. Ortigas Jr. Rd., Ortigas Center, [[Pasig]] | homepage = {{URL|www.monster.fm}} }} Ang '''Audiovisual Communicators, Inc.''' ay isang kumpanyang pagsasahimpapawid. Nagpapatakbo ang kumpanyang ito ng mga himpilan sa mga pangunahing lungsod sa bansa bilang '''Monster Radio'''.<ref name="monster">{{cite web|url=https://thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-8124.php|title=Republic Act No. 8124|website=The Corpus Juris|access-date=July 11, 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Audiovisual-Communicators-Inc.jpg|title=KBP Members|website=[[Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas|KBP]]|access-date=May 8, 2020|archive-date=Hulyo 10, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190710092253/https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Audiovisual-Communicators-Inc.jpg|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bworldonline.com/dwrx-operators-franchise-renewal-clears-house-on-2nd-reading/|title=DWRX operator’s franchise renewal clears House on 2nd reading|website=[[BusinessWorld]]|access-date=April 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125060756/https://www.bworldonline.com/dwrx-operators-franchise-renewal-clears-house-on-2nd-reading/|archive-date=Nobiyembre 25, 2021|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://businessmirror.com.ph/2017/07/29/congressional-imprimatur-house-to-widen-list-of-industries-that-require-legislative-franchise/|title=Congressional Imprimatur: House to widen list of industries that require legislative franchise|website=[[BusinessMirror]]|access-date=April 24, 2020}}</ref> ==Mga himpilan== ===Monster Radio=== {|class="wikitable" !Pangalan !Callsign !Talapihitan !Lakas !Lokasyon |- |Monster Manila |[[DWRX]] |93.1&nbsp;MHz |25&nbsp;kW |[[Kalakhang Maynila]] |- |Monster Cebu |[[DYBT]] |105.9&nbsp;MHz |10&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |Monster Davao |[[DXBT]] |99.5&nbsp;MHz |10&nbsp;kW |[[Lungsod ng Davao]] |- |} ===Radyo Sincero=== Ang mga susunod na himpilan ay pinamamahalaan ng Herbz Med Pharma Corporation. {|class="wikitable" !Pangalan !Callsign !Talapihitan !Lakas !Lokasyon |- |Radyo Sincero General Santos |[[DXEZ]] |88.7&nbsp;MHz |5&nbsp;kW |[[Heneral Santos]] |- |Radyo Sincero Zamboanga |[[DXRX]] |93.1&nbsp;MHz |10&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |- |} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{Radyo sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]] 7492aeks29mq0tmegx99t65upf42axh 0 309676 2231402 2215180 2026-10-04T11:48:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231402 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1990s decade montage.png|Mula kaliwa, pakaliwa: Umorbita ang [[Teleskopyong Pangkalawakang Hubble]] sa [[Daigdig]] pagkatapos ito nailunsad noong 1990; Lumilipad ang mga Amerikanong F-16 at F-15 sa nasusunog na imbakan ng [[langis]] sa ''Operation Desert Storm'', na kilala din bilang ang [[Digmaan sa Gulpo]] ng 1991; Ang pagpirma ng mga Pagkakasundo sa Oslo noong Setyembre 13, 1993; Nakuha ng [[World Wide Web]] ang isang publikong mukha noong simula ng dekada at bilang isang resulta, natamo ang isang malaking popularidad sa buong mundo; Tumayo si [[Boris Yeltsin]] at mga tagasunod nito sa isang tangke bilang pagsuway sa Kudeta sa Agosto, na naghatid ng pagkabuwag ng [[Unyong Sobyet]] noong Disyembre 26, 1991; Si Dolly ang [[tupa]] ang unang [[mamalya]] na na-''[[clone]]'' mula sa isang adultong somatikong [[selula]]; Ang prusisyon ng libing ni [[Diana, Prinsesa ng Wales]], na namatay noong 1997 sa isang banggaan ng kotse sa [[Paris]], at ipinagluksa ng milyon; Napatay ang daan-libog mga Tutsi sa henosidyo sa [[Rwanda]] ng 1994.|420px|thumb rect 1 1 385 312 [[Teleskopyong Pangkalawakang Hubble]] rect 392 1 1101 312 [[Digmaan sa Gulpo]] rect 477 318 1101 718 [[Pagkakasundo sa Oslo]] rect 723 724 1101 1080 [[World Wide Web]] rect 311 723 717 1080 [[Pagkakabuwag ng Unyong Sobyet]] rect 1 723 305 1080 [[Dolly ang tupa]] rect 1 535 471 717 [[Kamatayan ni Diana, Prinsesa ng Wales]] rect 1 317 471 529 [[Henosidyo sa Rwanda]] desc bottom-left </imagemap> {{Decadebox|199}} Ang '''dekada 1990''' (binibigkas na “labinsiyam na siyamnapu”, pinaikli bilang '''d. 1990''' o '''dekada '90''' na kadalasang binibigkas na '''dekada''' '''Nobenta''') ay isang [[dekada]] ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsisimula ng Enero 1, 1990, at natapos ng Disyembre 31, 1999. Kilala bilang "dekada pagkatapos ng [[Digmaang Malamig]]", itinuturing ang dekada 1990 na panahong pangkultura mula sa mga Rebolusyon ng 1989 hanggang sa mga pag-atake noong [[Mga pag-atake noong Setyembre 11|Setyembre 11, 2001]].<ref>The Nineties, A Book by Chuck Klosterman, pg. 132 (sa Ingles)</ref> Ang pagbuwag ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ay nagtapos sa pagiging ''superpower'' ng [[Rusya]], sa pagkakaroon ng isang multipolar na daigdig, at naging daan sa pag-usbong ng sentimyentong kontra-Kanluran. Nanunumbalik ang noon pa lamang ang [[Tsina]] mula sa isang magulo at di-tiyak na yugto sa [[politika]] at [[ekonomiya]].<ref>{{Cite web |last=Lovell |first=Julia |date=15 Oktubre 2022 |title=The 1980s Are Buried but Not Dead in China |url=https://foreignpolicy.com/2022/10/15/the-1980s-are-buried-but-not-dead-in-china/ |access-date=2023-03-09 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> Bunsod nito, lumitaw ang [[Estados Unidos]] bilang tanging ''superpower'' ng mundo, na nagdulot ng pansamantalang [[kapayapaan]] at [[kasaganaan]] para sa maraming bansa sa [[Mundong Kanluranin|Kanluran]]. Ang dekada 1990 sa Pilipinas ay isang panahon ng mahahalagang pagbabago sa [[politika]], ekonomiya, at [[Kultura|kalinangan]]. Matapos ang [[Rebolusyong EDSA ng 1986|Rebolusyong EDSA]] noong huling bahagi ng dekada 1980, nagsikap ang bansa na patatagin ang mga demokratikong institusyon sa ilalim ng mga administrasyon nina [[Corazon Aquino]] at Fidel V. Ramos. Nakaranas ang ekonomiya ng katamtamang paglago na pinasigla ng mga patakarang liberalisasyon, pagtaas ng dayuhang pamumuhunan, at paglago ng padalang salapi mula sa mga [[Overseas Filipino Worker]] (Migranteng Manggagawang Pilipino) na naging mahalagang pinagkukunan ng kita. Gayunpaman, nanatiling malaking hamon ang [[Kahirapan|matinding kahirapan]], [[Korupsiyon|katiwalian]], at mga [[kalamidad]]. Sa larangan ng kultura, sumibol ang lokal na musika, pelikula, at panitikan kasabay ng lumalawak na impluwensya ng globalisasyon. Partikular na tinutukoy ang dekada 1990 bilang ang "Ginintuang Panahon para sa Orihinal na Pilipinong Musika" dahil sa maraming bandang Pilipino na sumulpot noong dekada nobenta.<ref name=":1">{{Cite web |date=2017-07-18 |title=THE 90s LIVE {{!}} How well do you know the decade’s most popular Pinoy bands? |url=https://interaksyon.philstar.com/entertainment/2017/07/18/85293/the-90s-live-how-well-do-you-know-the-decades-most-popular-pinoy-bands/ |access-date=2025-07-20 |website=Interaksyon |language=en-US}}</ref> Sa pulitika, nagpatuloy ang mga negosasyon para sa kapayapaan, lalo na sa [[Mindanao]], kung saan nagpapatuloy ang armadong hidwaan sa pagitan ng pamahalaan at mga grupong separatista tulad ng [[Moro National Liberation Front]] (MNLF, literal na Himpilang Pambansang Malayang Moro) at [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF, literal na Prente ng Pagpapalaya ng Islamikong Moro), pati na rin ang tuloy-tuloy na gerilyang pakikibaka ng komunistang [[Bagong Hukbong Bayan]] (New People's Army o NPA). Sa pagtatapos ng dekada, nahalal bilang pangulo noong 1998 si [[Joseph Estrada|Joseph “Erap” Estrada]], isang dating aktor, alkalde ng [[San Juan, Kalakhang Maynila]], senador, at populistang lider.<ref>{{Cite journal |last=Talamayan |first=Fernan |date=2025 |title=Articulating populism in the Philippines: The rhetorical strategies of Joseph Estrada and Rodrigo Duterte |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/aspp.70001 |journal=Asian Politics & Policy |language=en |volume=17 |issue=1 |pages=e70001 |doi=10.1111/aspp.70001 |issn=1943-0787}}</ref> Sa loob ng panahong ito, lumago ang [[populasyon]] ng mundo mula 5.3 hanggang 6.1 bilyon.<ref>{{Cite web |title=World Population Growth Rate 1961-2025 |url=https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/WLD/world/population-growth-rate |access-date=2025-04-11 |website=MacroTrends |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425211239/https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/wld/world/population-growth-rate |archive-date=2025-04-25 |url-status=dead}}</ref> == Pangkalahatang buod ng dekada 1990 ayon sa paksa == === Agham at teknolohiya === Sa dekada 1990, umunlad ang teknolohiya sa pamamagitan ng paglitaw ng telebisyong kaybol, [[World Wide Web]], ebolusyon ng Pentium [[Microprocessor|''microprocessor'']], mga [[Baterya|bateryang]] ''lithium-ion'' (litiyo-ion) na maaaring i-''recharge'', ang unang pagsubok sa terapewtika ng [[Hene (biyolohiya)|hene]], at [[Cloning|pag-''clone'']]. Nagbago ang istilo ng buhay nang kumalat sa buong mundo ang bagong [[teknolohiya]]. Pumatok ang mga [[larong bidyo]] bunsod ng pag-usbong ng mga [[CD|CD-ROM]] na may suporta sa 3D na grapikong pangkompyuter sa mga plataporma gaya ng [[Sony]] [[PlayStation]], Nintendo 64, at mga personal na [[kompyuter]]. Isa sa mga pinakakilalang halimbawa ng pag-''clone'' ay ang pagkaka-''clone'' kay Dolly ang tupa noong 1996, ang kauna-unahang [[Mamalya|mamalyang]] na-''clone'' mula sa [[Selula|selulang]] nasa hustong gulang gamit ang paglilipat ng nukleyus (''nuclear transfer''). Inilunsad noong 1990 ng Pambansang Institusyon ng Kalusugan (''National Institutes of Health'' o NIH) ng Estados Unidos ang Proyektong Henoma ng Tao (''Human Genome Project'') na may layuning maitala ang buong henoma ng tao.<ref>{{Cite web |title=Human Genome Project Fact Sheet |url=https://www.genome.gov/about-genomics/educational-resources/fact-sheets/human-genome-project |access-date=2025-01-08 |website=www.genome.gov |language=en}}</ref> Gayon din ang unang taga-disenyo ng mga [[sanggol]].<ref>{{cite journal |last1=Handyside |first1=AH |last2=Kontogianni |first2=EH |last3=Hardy |first3=K |last4=Winston |first4=RM |year=1990 |title=Pregnancies from biopsied human preimplantation embryos sexed by Y-specific DNA amplification |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1990-04-19_344_6268/page/768 |journal=Nature |language=en |volume=344 |issue=6268 |pages=768–70 |bibcode=1990Natur.344..768H |doi=10.1038/344768a0 |pmid=2330030}}</ref>[[Talaksan:NASDAQ Logo 1971.svg|thumb|300x300px|Ang Nasdaq ay unang [[Pamilihan ng sapi|pamilihang sapi]] sa Estados Unidos na nag-<nowiki>''</nowiki>online<nowiki>''</nowiki> para sa pakikipagkalakalan.]] Inilunsad noong 1990 ang [[Teleskopyong Pangkalawakang Hubble]] at ito ay nagdulot ng rebolusyon sa larangan ng [[astronomiya]]. Sa kasamaang-palad, nagkaroon ito ng depekto sa pangunahing salamin na naging sanhi ng malabo at baluktot na mga imahe. Naayos ito sa pamamagitan ng isang misyon ng pagkukumpuni ng Space Shuttle (Sasakyang Pangkalawakan) noong 1993. Nagsimula noong 1998 ang pagtatayo ng ''Large Hadron Collider'' (ang pinakamalaking tagapagbangga ng hadron sa mundo), isang uri ng tagapagpabilis ng [[partikula]]. Samantala, ang Nasdaq ang naging kauna-unahang [[Pamilihan ng sapi|pamilihang sapi]] sa Estados Unidos na nagpatupad ng ''online'' na kalakalan. Mas maraming negosyo ang nagsimulang gumamit ng [[teknolohiyang pang-impormasyon]]. Mga tanyag na [[websayt]] na inilunsad noong dekadang ito ay kinabibilangan ng [[IMDb]] (1993), [[eBay]] (1995), Amazon (1994), GeoCities (1994), Netscape (1994), [[Yahoo!]] (1995), AltaVista (1995), AIM (1997), ICQ (1996), Hotmail (1996), [[Google]] (1998), at Napster (1999). Ang Napster, isang pasimuno sa ''peer-to-peer'' (P2P) na serbisyo ng pagbabahagi ng ''file'' sa internet na inilunsad noong taglagas ng 1999, ang naging kauna-unahang ''peer-to-peer'' na [[Software|''software'']] na sumikat nang husto. Bagamat posible na noong panahong iyon ang magbahagi ng mga ''file'' sa ibang paraan sa pamamagitan ng [[Internet]] (tulad ng IRC at USENET), ang Napster ang unang ''software'' na nakatuon lamang sa pagbabahagi ng mga file na [[MP3]] para sa musika. Sa pag-unlad ng ''software'' noong dekada 1990, naging pamantayan sa mga IBM PC ''compatible'' ang ''[[operating system]]'' ng [[Microsoft Windows]], na pinalaganap lalo ng paglabas ng [[Windows 3.1x|Windows 3.1]], [[Windows 95]], at [[Windows 98]] na agad na sumikat. Sa panig ng [[Apple Inc.|Apple]], inilabas ang Macintosh System 7 noong 1991, subalit naharap ang kumpanya sa hamon ng modernisasyon ng kanilang ''operating system''—nauwi ito sa pagbili ng NeXT noong 1996 at paglulunsad ng [[Mac OS X]] Server 1.0 noong 1999. Sa panahong ito rin naging mas madaling gamitin ang World Wide Web sa pag-usbong ng mga ''[[web browser]]'' gaya ng Netscape Navigator at [[Internet Explorer]]. Binuo ng Sun Microsystems ang [[Wikang pamprograma|wikang pamprogramang]] [[Java (wikang pamprograma)|Java]], habang sinimulan ni [[Linus Torvalds]] sa [[Pinlandiya]] ang paglikha ng [[Linux]] kernel noong 1991. Kasabay nito, inilabas ang SolidWorks (CAD software) at Macromedia Shockwave Player noong 1995, QuickTime media player noong 1991, at Winamp media player noong 1997, na pawang naging mahalagang bahagi ng pag-unlad ng ''software'' at multimidya ng dekada. [[Talaksan:Nokia 5110.jpg|left|thumb|333x333px|Ang [[Nokia 5110]], isang sikat na selpon na ginagamit ng mga Pilipino noong huling bahagi ng dekada 1990]] Noong dekada 1990, dumaan sa malaking pagbabago ang [[telekomunikasyon]] sa buong mundo sa paglipat mula sa analogo (1G) patungong dihital (2G) na mga ''network'' na ''mobile'', na sinimulan ng paglulunsad ng GSM sa [[Pinlandiya]] noong 1991 na nagdala ng mas malinaw na tawag at kakayahang magpadala ng SMS (''Short Message Service''). Sumunod ang teknolohiyang CDMA noong 1995 na mas episyente sa paggamit ng signal. Nagsimula ang SMS noong 1992 at mabilis na naging popular sa buong mundo, lalo na nang naging posible ang pagpapadala ng mensahe sa iba’t ibang ''network'' pagsapit ng 1999. Lalong lumaganap ang paggamit ng teleponong ''mobile'' o [[selpon]] dahil sa mas maliliit at murang ''device'', at dahil na rin sa paglitaw ng ang mga kard na ''prepaid'' SIM na nagbigay-daan sa mas abot-kayang komunikasyon, lalo na sa mga [[Bansang umuunlad|umuunlad na bansa]]. Sa Pilipinas, unang bahagi ng dekada ‘90 ay pinangungunahan ng mga pager o beeper ang personal na [[Pakikipagtalastasan|komunikasyon]], na gamit ng mga propesyonal tulad ng [[Doktor na pangmedisina|doktor]].<ref>{{Cite web |last=Camus |first=Miguel R. |date=2014-04-20 |title=Whatever happened to the ubiquitous pagers? |url=https://business.inquirer.net/168721/whatever-happened-to-the-ubiquitous-pagers |access-date=2025-07-17 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Gamit ang mga serbisyong tulad ng PocketBell at EasyCall, maikling mensahe ang ipinapadala sa pamamagitan ng operator gamit ang mga kodigong numeriko. Noong 1991, inilunsad ng Piltel ang Mobiline, isang ''wireless landline service'' (serbisyong linya ng telepono na walang kawad) na may sariling numero ng telepono subalit limitado sa saklaw. Noong kalagitnaan hanggang huling bahagi ng dekada, sinimulang pumasok ang mga ''provider'' o tagapagbigay ng GSM gaya ng [[Globe Telecom|Globe]] at [[Smart Communications|Smart]], na nagpakilala ng mga selpon na may mga kard na prepaid SIM at mensaheng teks o ''text messaging''—isang mas mura at mas madaling paraan ng komunikasyon. Mabilis itong niyakap ng mga Pilipino, kaya’t tuluyang napalitan ang paggamit ng beepers at Mobiline. Simula 1994 hanggang 2002, pangunahin na ginagamit ng mga Pilipino ang selpon sa pagteteks kaysa pangtawag<ref>{{Cite web |title=Revolutionary Text: Social Psychology of Cellphone Texting during People Power II |url=https://pssc.org.ph/wp-content/pssc-archives/Philippine%20Journal%20of%20Psychology/2006/Num%202/07_Revolutionary%20Text_%20Social%20Psychology%20of%20Cellphone%20Texting%20during%20People%20Power%20II.pdf |access-date=Hulyo 17, 2025 |website=pssc.org.ph}}</ref> dahil mas mura ito kumpara sa pagtawag. Kaya, tinagurian ang Pilipinas bilang “''Texting Capital of the World''” (Kabisera ng Pagteteks sa Mundo"), dahil sa dami ng mga teks na ipinapadala araw-araw.<ref>{{Cite web |date=2024-07-22 |title=From Texting Capital to Digital Inclusion: Addressing the Digital Poverty in the Philippines – Nattaya Jaratruangsaeng |url=https://netmission.asia/2024/07/22/from-texting-capital-to-digital-inclusion-addressing-the-digital-poverty-in-the-philippines-nattaya-jaratruangsaeng/ |access-date=2025-07-17 |website=NetMission.Asia |language=en-US}}</ref> [[Talaksan:Y2K Logo.gif|thumb|Ang logo na nilikha ng Konseho ng Pangulo sa Estados Unidos sa ''Year 2000 Conversion'' (Palitan sa Taong 2000), para gamitin sa y2k.gov]] Sa kabila ng pagsulong ng teknolohiya, maghatid ng pangamba ang Y2K, o "''Year 2000 problem''" (suliranin sa taong 2000), sa buong Estados Unidos at kalaunan sa buong mundo sa huling bahagi ng dekada, partikular noong 1999. Isa itong isang teknikal na isyu na nag-ugat sa paraan ng pagrekord ng mga kompyuter ng taon gamit lamang ang huling dalawang [[Bilang|numero]] (halimbawa: "99" para sa 1999), na ikinabahala ng marami na baka sa pagsapit ng Enero 1, 2000 ay basahin ng mga systema ang "00" bilang 1900, at magdulot ng malawakang pagkabigo ng mga kompyuter. Dahil dito, maraming tao ang nag-imbak ng mga panustos sa takot sa isang pandaigdigang [[sakuna]]. Gayunman, dahil sa malawakang pagsisikap ng mga [[Inhenyeriyang pang-software|inhinyerong pang-''software'']] na i-''upgrade'' o pabutihin ang mga sistema, walang naging aberya nang pumasok ang taong 2000. === Ekonomiya === Nagkaroon ng muling pag-aayos at konsolidasyon ng kapangyarihang pampolitika at pang-ekonomiya sa dekada 1990, na minarkahan ng patuloy na malawakang paggalaw ng [[Kapital (ekonomika)|kapital]] sa ilalim ng neoliberalismo, [[globalisasyon]], at ang pagtatapos ng Digmaang Malamig. Ang ''dot-com bubble'' mula 1997 hanggang 2000 ay naghatid ng biglaang yaman sa ilang negosyante sa sektor ng teknolohiya bago ito bumagsak sa unang bahagi ng [[dekada 2000]]. Maraming bansa ang nakaranas ng kasaganahang pang-ekonomiya habang patuloy na lumalawak ang globalisasyon. Ang mga bansang may mataas na kita ay nakaranas ng matatag na paglago sa ilalim ng tinatawag na ''Great Moderation'' o Panahon ng Katatagang Ekonomiko (mula dekada 1980 hanggang maagang bahagi ng dekada 2000). Sa panahong ito, ang paggamit ng selpon sa pampublikong lugar ay itinuturing na isang uri ng hayagang pagpapakitang yaman (''conspicuous consumption''). Sa kabilang banda, ang [[GDP]] ng mga estadong dating bahagi ng Unyong Sobyet ay bumagsak dahil sa mga repormang neoliberal at mabilis na transisyon patungo sa ekonomiyang [[pamilihan]]. Lumawak ang internasyunal na kalakalan sa pagtatatag ng mga bagong institusyong pang-ekonomiya: ang [[Unyong Europeo]] noong 1993, ang North American Free Trade Agreement (NAFTA, o Kasunduan sa Malayang Kalakalan ng Hilagang Amerika) noong 1994, at ang World Trade Organization (WTO, o [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal]]) noong 1995. Gayunpaman, ang mga ekonomiya sa rehiyon ng [[Asya-Pasipiko]]—kabilang ang ''Four Asian Tigers'' o mga Apat na Tigreng Asyano, mga bansang [[ASEAN]], Australya, at [[Hapon]]—ay naapektuhan ng [[Krisis sa pananalapi ng Asya noong 1997|krisis pinansyal sa Asya noong 1997]] at ang resesyon noong unang bahagi ng dekada 1990. Nahati ang kilusang [[Kalikasan|makakalikasan]] sa pagitan ng kaliwang pakikibakang berde (''green politics''), mga grupong makakalikasan na suportado ng pangunahing [[industriya]], at isang mas makanegosyong na pamamaraan sa regulasyon ng ''carbon footprint'' o bakas ng [[karbon]] ng mga [[negosyo]]. Ang [[ekonomiya ng Pilipinas]] noong dekada 1990 ay dumaan sa malawakang [[Liberalisasyon ng kalakalan|liberalisasyon]] at reporma.<ref>{{Cite web |date=2025-07-25 |title=Philippines - Democracy, Economy, Culture {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Philippines/The-Philippines-since-c-1990 |access-date=2025-07-28 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Bagamat bumuti ang takbo ng ekonomiya sa kalagitnaan ng dekada at bumaba ang implasyon, hinarap ng bansa ang matitinding hamon tulad ng krisis sa kuryente noong unang bahagi ng dekada nobenta,<ref>{{Cite web |title=Uproar over energy in Philippines |url=https://www.newscientist.com/article/mg13818691-200-uproar-over-energy-in-philippines/ |access-date=2025-07-28 |website=New Scientist |language=en-US}}</ref> krisis pinansyal sa Asya noong 1997, at tagtuyot na dulot ng [[El Niño]] noong 1998 na labis na nakaapekto sa [[agrikultura]] at katatagan ng ekonomiya. Sa kabila ng mga ito, minarkahan ng dekada ang paglipat mula sa proteksyunistang ekonomiya patungo sa mas bukas at kompetitibong pamilihan na nagsilbing pundasyon ng paglago sa mga sumunod na taon. === Politika at labanan === Isang kombinasyon ng kadahilanan, kabilang ang patuloy na panlahat na pagpapakilos ng mga merkadong kapital sa pamamagitan ng neoliberalismo, ang pagkatunaw at wakas ng [[Digmaang Malamig]] na tumagal ng dekada, ang simula ng malawak na paglaganap ng bagong midya tulad ng [[Internet]] mula sa gitna ng dekada hanggang lampas nito, ang pagtaas ng pag-aalinlangan sa [[pamahalaan]], at ang pagkabuwag ng [[Unyong Sobyet]], ay naghatid sa isang muling pag-aayos ng ekonomiko at pampolitikang kapangyarihan sa buong mundo at sa loob ng mga bansa. Nagdala ang bulang dot-com noong 1997–2000 ng kayamanan sa ilang negosyante bago ito bumagsak sa pagitan ng 2000 at 2001. Noong dekada 1990, lalo pang lumaganap ang [[kapitalismo]] at mga polisiyang ''third way'' (ikalawang alternatibo sa [[sosyalismo]] at purong kapitalismo).<ref name="between">{{Cite book |last1=Antohi |first1=Sorin |title=Between Past and Future: The Revolutions of 1989 and Their Aftermath |last2=Tismăneanu |first2=Vladimir |date=Enero 2000 |publisher=Central European University Press |isbn=978-963-9116-71-9 |pages=85 |language=en |chapter=Independence Reborn and the Demons of the Velvet Revolution |chapter-url=https://books.google.com/books?id=1pl5T45FwIwC&pg=PA85}}</ref> Ang mga dating kasapi ng Kasunduan ng Warsaw ay lumipat mula sa pagiging mga estadong sosyalista na pinamumunuan ng iisang partido tungo sa mga estadong may maraming partido at ekonomiyang pinangungunahan ng pribadong sektor.<ref name="between" /> Ang parehong daluyong ng pampolitikang liberalisasyon ay naranasan din sa mga kapitalistang bansa at mga bagong industriyalisadong bansa (kabilang ang mga bansa ng [[Unang Daigdig]] at [[Ikatlong Daigdig]]) gaya ng [[Arhentina]], [[Brasil]], [[Chile|Tsile]], Indya, [[Indonesya|Indonesia]], [[Malaysia]], [[Mehiko]], [[Pilipinas]], [[Timog Aprika]], [[Timog Korea]], [[Taiwan]], at [[Taylandiya]]. Ang mga reporma sa merkado ay nagdulot ng matinding pagbabago sa mga ekonomiya ng mga bansang sosyalista ng Ikalawang Daigdig gaya ng [[Tsina]] at [[Vietnam|Biyetnam]]. Nagbunga naman ang mga [[Pangkat etniko|etnikong]] tensyon at karahasan sa dating [[Yugoslavia|Yugoslabya]] noong dekada 1990 ng mas matinding etnikong pagkakakilanlan sa mga bagong independiyenteng bansa, at ng kapansin-pansing pagtaas sa kasikatan ng [[Pagkamakabansa|nasyonalismo]].{{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Oath of Office of Fidel Valdez Ramos as 12th President of the Republic of the Philippines - 30 June 1992.webm|alt1=Panunumpa ni Fidel V. Ramos|caption1=Panunumpa ni [[Fidel V. Ramos]]|width1=250|image2=1998 Oath Taking of Joseph Ejercito Estrada, 12th President of the Republic of the Philippines - June 30.webm|alt2=Panunumpa ni Joseph Estrada|caption2=Panunumpa ni [[Joseph Estrada]]|width2=245|header=Panunumpa ng dalawang Pangulo ng Pilipinas noong dekada '90|align=left}} Noong 1991, bumoto ang [[Senado ng Pilipinas]] nang 12–11 laban sa kasunduan ng ''Pagkakaibigan, Pakikipagtulungan, at Seguridad'' na magpapatuloy sana ang presensya ng Estados Unidos sa Baseng Pandagat ng [[Look ng Subic]].<ref>{{Cite news |last=Shenon |first=Philip |date=1991-09-16 |title=PHILIPPINE SENATE VOTES TO REJECT U.S. BASE RENEWAL |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1991/09/16/world/philippine-senate-votes-to-reject-us-base-renewal.html |access-date=2025-07-13 |issn=0362-4331}}</ref> Ang desisyon ay pinangunahan ni [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo ng Senado]] na si [[Jovito Salonga]], na nagbigay ng panghuling boto laban sa kasunduan, na nagresulta sa pagsasara ng mga pangunahing base gaya ng Subic at [[Baseng Panghimpapawid ng Clark|Clark]]. Sa dekada 1990, isinulong ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Fidel V. Ramos]] ang mga reporma sa ekonomiya tulad ng liberalisasyon at deregulasyon,<ref>{{Cite web |last=Mioten |first=Erika |date=2022-08-12 |title=FVR’s vision for the economy |url=https://www.bworldonline.com/special-features/2022/08/12/468898/fvrs-vision-for-the-economy/ |access-date=2025-07-13 |website=BusinessWorld Online |language=en-US |archive-date=2025-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111022640/https://www.bworldonline.com/special-features/2022/08/12/468898/fvrs-vision-for-the-economy/ |url-status=dead }}</ref> subalit naharap sa batikos dahil sa mga kontrobersyal na kasunduan tulad ng IPP<ref>{{Cite web |last=Samonte-Pesayco |first=Luz Rimban and Sheila |date=2002-08-05 |title=PCIJ Report: Trail of IPP mess leads to FVR |url=https://www.philstar.com/headlines/2002/08/05/170852/pcij-report-trail-ipp-mess-leads-fvr |access-date=2025-07-13 |website=Philstar.com |language=en}}</ref> at Expo Pilipino,<ref>{{Cite web |last=Bagares |first=Romel |title=Ramos partially cleared in Expo scam |url=https://www.philstar.com/headlines/2000/02/04/94687/ramos-partially-cleared-expo-scam |access-date=2025-07-13 |website=Philstar.com}}</ref> gayundin ang ''land reclamation deal'' ng sa pagitan ng PEA at Amari,<ref>{{Cite web |last=Villanueva |first=Marichu A. |date=2008-02-25 |title=Scarred legacies |url=https://www.philstar.com/opinion/2008/02/25/46813/scarred-legacies |access-date=2025-07-13 |website=Philstar.com |language=en}}</ref> na idineklara ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Korte Suprema]] na labag sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|saligang batas]].<ref>{{Cite web |last=Calica |first=Aurea |date=2003-11-29 |title=End of the road for Amari — SC official |url=https://www.philstar.com/headlines/2003/11/29/229691/end-road-amari-151-sc-official |access-date=2025-07-13 |website=Philstar.com}}</ref> Pagkatapos ng termino ni Ramos noong 1998, nahalal si [[Joseph Estrada|Joseph “Erap” Estrada]] bilang pangulo, subalit naputol ang kanyang termino matapos maharap sa mga kaso ng katiwalian at mapilitang bumaba dahil sa tinaguriang [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|EDSA II]] noong 2001 noong sumunod na dekada. Noong 1996, nagpatuloy ang mga usapang pangkapayapaan sa mga grupong rebelde gaya ng [[Moro National Liberation Front|Moro National Liberation Fron]]<nowiki/>t (MNLF, literal na Himpilang Pambansang Malayang Moro) na may iba't ibang antas ng pagsulong, habang nilalayon ng pamahalaan na tugunan ang matagal nang mga sigalot.<ref>{{Cite web |last=Cal |first=Ben |date=2023-09-02 |title=Remembering the historic 1996 PH-MNLF peace agreement {{!}} Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/opinion/pieces/745-remembering-the-historic-1996-ph-mnlf-peace-agreement |access-date=2025-07-13 |website=www.pna.gov.ph |language=en}}</ref> Noong 1998, ipinagdiwang ng Pilipinas ang ika-100 anibersaryo ng Kalayaan mula sa mga [[Pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas|mananakop na Kastila]], isang mahalagang okasyon na nagbigay-diin sa pambansang pagkakakilanlan. May bagong etnikong hidwaan ang sumulpot sa [[Aprika]], sa [[Balkan]], at sa [[Kaukasya]], na naidulot ng dalawang nauna sa [[henosidyo]] sa [[Rwanda]] at [[Bosnia]], ayon sa pagkakabanggit. Isang pangunahing digmaan din sa dekada 1990 ang [[Digmaan sa Golpo]] sa [[Gitnang Silangan]]. Ang mga palatandaan ng kahit anong kalutasan sa mga tensyon sa pagitan ng [[Israel]] at [[Mga Arabe|mundong Arabe]] ay nanatiling mailap sa kabila ng pagsulong ng Pagkakasundo sa [[Oslo]], bagaman nahinto ang ''The Troubles'' sa [[Hilagang Irlanda]] noong 1998 sa Kasunduang Biyernes Santo pagkatapos ng 30 taon ng karahasan.<ref>{{cite book|last=Stiglitz|first=Joseph E.|title=The Roaring Nineties|url=https://archive.org/details/roaringninetiesn0000stig_s9n4|publisher=W. W. Norton|year=2004|isbn=978-0-393-32618-5|language=en}}</ref> [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-1990-1003-417, Berlin, Flaggen vor dem Reichstag.jpg|thumb|Pagdiriwang ng Pagkakaisa ng Alemanya noong 1990, na may mga watawat ng lahat ng estado ng Alemanya sa [[gusaling Reichstag]] sa [[Berlin]], [[Alemanya]].]] Pinalaya mula sa bilangguan noong Pebrero 11, 1990 si [[Nelson Mandela]], pinuno ng Pambansang Kongresong Aprikano (''African National Congress''), matapos ang tatlumpung taong pagkakapiit dahil sa kanyang pagtutol sa [[aparteid]] at pamumuno ng minoryang puti sa [[Timog Aprika]]. Natapos ang aparteid sa Timog Aprika noong 1994.<ref name="mandela">{{Cite thesis|last1=Evans|first1=Martha|date=Pebrero 2012|title=Transmitting the Transition: Media Events and Post-Apartheid South African National Identity|url=https://open.uct.ac.za/handle/11427/10475|publisher=University of Cape Town|pages=ix|access-date=11 April 2020|hdl=11427/10475|type=Doctoral Thesis|hdl-access=free|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411112626/https://open.uct.ac.za/handle/11427/10475|url-status=dead|language=en}}</ref> Noong Oktubre 3,1990, muling nagkaisa ang [[Silangang Alemanya|Silangan]] at [[Kanlurang Alemanya]] bilang bunga ng pagbagsak ng [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at ng [[Pader ng Berlin]]. Matapos pagsamahin ang kanilang estruktura ng ekonomiya at mga pamahalaang panlalawigan, nakatuon ang Alemanya sa modernisasyon ng dating komunistang Silangang bahagi. Ang mga taong lumaki sa [[Sosyalismo|sosyalistang]] Silangang Alemanya ay isinama at iniangkop sa pamumuhay ng mga naninirahan sa [[Kapitalismo|kapitalistang]] Kanlurang Alemanya. Si [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulong]] [[Bill Clinton]] ng Estados Unidos ay isa sa mga nangingibabaw na pigura sa pandaigdigang politika noong dekada 1990. Kilala siya sa kanyang mga pagsisikap na isulong ang kapayapaan sa [[Gitnang Silangan]] at wakasan ang nagpapatuloy na mga digmaan sa dating Yugoslabua, sa kanyang pagsusulong ng pandaigdigang pagkilos upang mabawasan ang [[Pagbabago ng klima|pagbabago ng klimang]] dulot ng tao, at sa kanyang pagtutulak ng [[malayang kalakalan]] sa mga bansa ng Amerika. Bagaman, nasangkot si Clinton sa isang iskandalong malawakang sinundan ng midya, kaugnay ng hindi angkop na ugnayan niya sa ''intern'' o nagsasanay sa ''[[White House]]'' na si Monica Lewinsky, na unang ibinunyag noong Enero 21, 1998. Matapos siyang ma-''impeach'' o nasakdal ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Estados Unidos]] noong Disyembre 19, 1998 dahil sa pagsisinungaling sa ilalim ng panunumpa, at matapos ang imbestigasyon ni pederal na ''prosecutor'' o tagapagsakdal na si Kenneth Starr, pinawalang-sala siya ng Senado sa lahat ng paratang noong Pebrero 12, 1999. Natapos niya ang nalalabing bahagi ng kanyang ikalawang termino. === Sakuna === Nagpakita ang dekada 1990 ng isang pag-igting ng mas madalas at mas mapaminsalang mga kalamidad na likas, na nagbasag ng maraming naunang rekord. Bagama’t idineklara ng Mga Nagkakaisang Bansa ang dekada 1990 bilang Pandaigdigang Dekada para sa Pagpapababa ng Pinsala ng mga Kalamidad bilang bahagi ng kanilang programa upang maiwasan ang pagkalugi dulot ng mga [[sakuna]], umabot pa rin sa rekord na US$608 bilyon ang kabuuang pinsalang idinulot ng mga ito—mas malaki kaysa sa pinagsamang halaga ng pinsala sa nakaraang apat na dekada.<ref>{{cite book |last=Abramovitz |first=Janet N. |url=https://books.google.com/books?id=uPEf1AmFGmMC |title=State of the World 2001 |date=2001 |publisher=W. W. Norton & Company |isbn=0-393-04866-7 |pages=[https://books.google.com/books?id=uPEf1AmFGmMC&pg=PA123 123], [https://books.google.com/books?id=uPEf1AmFGmMC&pg=PA126 126] |language=en |chapter=Averting Natural Disasters |access-date=13 Abril 2020}} Worldwatch Institute.</ref> [[File:Izmit_eart3.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Izmit_eart3.jpg|left|thumb|250x250px|Ang lindol sa İzmit noong 1999, na naganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng Turkiya, ay kumitil ng 17,217 katao at sumugat sa 43,959.]] Kabilang sa mga pinaka-kilalang kalamidad na natural ng dekada ang: ang pananalasa ng Bagyong Andrew sa Timog [[Florida]] noong Agosto 1992; ang maparalisang super bagyo noong Marso 1993 sa Silangang Baybayin ng Estados Unidos; ang mapinsalang lindol sa Northridge, [[Los Angeles]] noong 1994; ang Malaking Lindol sa Hanshin sa [[Kobe]], [[Hapon]] noong Enero 1995; ang malawakang pag-ulan ng yelo noong 1996 sa silangang bahagi ng Estados Unidos; ang tagtuyot sa Estados Unidos noong 1999; ang nakamamatay na Bagyong Mitch na tumama sa [[Gitnang Amerika]] noong Oktubre 1998; ang mapanirang sunod-sunod na buhawi sa [[Oklahoma]] noong Mayo 1999; ang lindol sa İzmit, [[Turkiya]] noong Agosto 1999; at ang lindol sa Chi-Chi, [[Taiwan]] noong Setyembre 1999. [[Talaksan:Pinatubo 1991-06-12 (USGS).jpg|thumb|200x200px|Ang haliging abo mula sa pagsabog ng Bulkang Pinatubo noong Hunyo 12, 1991, kuha mula sa silangang bahagi ng [[Baseng Panghimpapawid ng Clark]].]] Hindi rin nakaligtas ang Pilipinas sa matitinding sakuna sa panahong ito. [[Lindol sa Luzon (1990)|Isang lindol na may lakas na 7.8 magnitud]] ang tumama sa Pilipinas noong Hulyo 16, 1990 at pumatay ng humigit-kumulang 1,000 katao sa [[Baguio]]. Makalipas ang halos 600 taon ng kawalang-aktibidad, sumabog ang [[Bulkang Pinatubo]] noong Hunyo 1991, na nagdulot ng matinding pinsala sa [[Zambales]] at [[Pampanga]]. === Libangan at popular na kultura === ==== Musika ==== ===== Pandaigdigang musika ===== Sa larangan ng [[Tugtugin|musika]], sina [[Whitney Houston]], [[Céline Dion|Celine Dion]], at [[Mariah Carey]] ay tatlo sa mga pinakabentang at pinakasikat na babaeng mang-aawit ng dekada. Gayunpaman, ang dekada 1990 ay marahil pinaka-kilala para sa ''[[grunge]]'', ''gangsta rap'', [[R&B]], ''teen pop''; ''Eurodance'', ''electronic dance music'', ang muling pag-usbong ng kasikatan ng ''punk rock'' mula sa banda ng Green Day at ang kanilang album na ''Dookie'' noong 1994 (na tumulong din sa paglikha ng bagong ''genre'' na pop punk), at para sa pagpasok ng ''[[alternative rock]]'' sa pangunahing agos o ''mainstream'' ng musika. Ang [[U2]] ay isa sa mga pinakasikat na banda noong dekada 1990; ang kanilang makabago at matagumpay na mga Zoo TV at PopMart na mga ''tour'' o paglibot ay naging mga pinakabentang paglibot ng 1992 at 1997, ayon sa pagkakasunod. Sumikat ang ''grunge'' noong unang bahagi ng dekada 1990 dahil sa tagumpay ng mga album na ''[[Nevermind]]'' ng [[Nirvana (banda)|Nirvana]], ''Ten'' ng [[Pearl Jam]], ''Dirt'' ng Alice in Chains, ''Badmotorfinger'' ng [[Soundgarden]], at ''Core'' ng Stone Temple Pilots.<ref>{{cite news |last1=Pareles |first1=Jon |date=14 Hunyo 1992 |title=POP VIEW; Nirvana-bes Awaiting Fame's Call |language=en |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/06/14/arts/pop-view-nirvana-bes-awaiting-fame-s-call.html |access-date=23 Nobyembre 2011}}</ref> ===== Orihinal na Pilipinong Musika ===== {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Ely Buendia (2726514137) (cropped).jpg|alt1=Si Ely Buendia, ang bokalista ng Eraserheads|caption1=Si [[Ely Buendia]], ang bokalista ng [[Eraserheads]]|width1=97|image2=Bamboo Manalac.jpg|alt2=Si Bamboo, ang bokalista ng Rivermaya|caption2=Si Bamboo, ang bokalista ng [[Rivermaya]]|width2=97|image3=Chito Miranda (32665232693) (cropped).jpg|alt3=Si Chito Miranda, ang bokalista ng Parokya ni Edgar|caption3=Si [[Chito Miranda]], ang bokalista ng [[Parokya ni Edgar]]|width3=105|image4=Dong Abay at 81st Venice International Film Festival.jpg|alt4=Si Dong Abay, ang bokalista ng Yano|caption4=Si [[Dong Abay]], ang bokalista ng [[Yano]]|width4=86|header=Mga ilang kilalang mang-aawit ng OPM na tinangkilik noong dekada '90|align=center|alt5=Si Regine Velasquez, ang tinaguriang Asia's Songbird|caption5=Si [[Regine Velasquez]], ang tinaguriang Asia's Songbird|image5=Ang Ating Musika Concert 2007.jpg|image6=Zsa Zsa Padilla in 2023.jpg|image7=Jaya (Singer).jpg|image8=Singer Ogie.jpg|caption6=Si [[Zsa Zsa Padilla]], ang tinaguriang The Divine Diva|caption7=Si [[Jaya]], ang tinaguriang Asia's Queen of Soul|caption8=Si [[Ogie Alcasid]], ang tinaguriang Manunulat ng Awit|alt6=Si Zsa Zsa Padilla, ang tinaguriang The Divine Diva|alt7=Si Jaya, ang tinaguriang Asia's Queen of Soul|alt8=Si Ogie Alcasid, ang tinaguriang Manunulat ng Awit|width5=100|width6=95|width7=120|width8=85}}Sa dekada 1990, itinuturing ang panahon bilang gintong panahon ng musika sa Pilipinas, kung saan umusbong at sumikat ang iba't ibang ''[[Uri ng musika|genre]]'' tulad ng pop, rock, rap, at OPM (''Original Pilipino Music'' o Orihinal na Pilipinong Musika) na naging bahagi ng pang-araw-araw na buhay ng mga Pilipino. Sa larangan ng rap, naging pangunahing mga pangalan sina [[Francis Magalona|Francis M.]], na kilala bilang “Master Rapper,” at [[Andrew E.]], na sumikat sa masa sa pamamagitan ng kanyang mga makatawang kanta. Kasabay nito, sumikat din ang mga solong mang-aawit gaya nina [[Regine Velasquez]], [[Zsa Zsa Padilla]], [[Janno Gibbs]], [[Jaya]], at [[Ogie Alcasid]]. Sumikat rin ang mga kakaibang [[balada]] at boses ni [[April Boy Regino]]<ref>{{Cite web |title=April Boy Regino |url=https://www.vinylmeplease.com/blogs/artists/april-boy-regino-vinyl |access-date=2025-08-06 |website=Vinyl Me, Please |language=en}}</ref> na tinuturing na ''icon'' o ikono sa musika.<ref>{{Cite web |last=Felipe |first=MJ |title=OPM icon April Boy Regino passes away {{!}} ABS-CBN Entertainment |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/11/29/20/opm-icon-april-boy-regino-passes-away |access-date=2025-08-06 |website=ABS-CBN |language=en-US}}</ref> Kilala naman si [[Allona]] sa kanyang malalim na boses na maririnig sa kanyang mga awitin gaya ng "Someone's Always Saying Goodbye".<ref>{{Cite web |title=Allona - Songs, Events and Music Stats {{!}} Viberate.com |url=https://www.viberate.com/artist/allona/ |access-date=2025-08-06 |website=www.viberate.com |language=en}}</ref> Samantala, napakapopular naman ang awitin ni [[Roselle Nava]] na "Bakit Nga Ba Mahal Kita" na sikat pa rin kahit lagpas pa ng dekada 1990.<ref>{{Cite news |date=Pebrero 6, 2023 |title=Roselle Nava hopes to do a duet of 'Bakit Nga Ba Mahal Kita' with Gigi de Lana |language=en |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/02/06/23/roselle-nava-hopes-to-do-a-duet-of-bakit-nga-ba-mahal-kita-with-gigi-de-lana |access-date=2025-08-06}}</ref> Unang lumabas ang album ni [[Jose Mari Chan]] na ''Christmas in Our Hearts'' noong 1990 at mula noon, kinilala ang titulong awit ng album bilang awit ng pagkakakilanlan o ''anthem'' tuwing [[Pasko sa Pilipinas]].<ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Therese |date=2019-12-18 |title=How a Song From the 90s Became the Philippines’ Unofficial Christmas Anthem |url=https://www.vice.com/en/article/philippines-unofficial-christmas-hearts-anthem-jose-mari-chan/ |access-date=2025-08-19 |website=VICE |language=en-US}}</ref> Ilan pa sa mga kapansin-pansing solong mang-aawit mula sa Pilipinas noong dekada nobenta sina [[Donna Cruz]], [[Jessa Zaragosa|Jessa Zaragoza]], [[Ariel Rivera]], [[Carol Banawa]], at [[Ella Mae Saison|Ella May Saison]]. Ilan naman sa kilalang mga grupong hindi rock noong dekada nobenta ang Smokey Mountain, [[The Company (grupo ng boses)|The CompanY]] at South Border. ====== Pagputok ng mga bandang Pilipino ====== {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Eraserheads Final Set (cropped 2).jpg|alt1=Ang Eraserheads na tinuturing na pinakamatagumpay na banda na nagsimula sa paglaganap ng mga banda noong dekada '90|caption1=Ang [[Eraserheads]] na tinuturing na pinakamatagumpay na banda na nagsimula sa paglaganap ng mga banda noong dekada '90|width1=200|image2=Sunken Garden, UP Diliman, Feb 2025.jpg|alt2=Ang Sunken Garden (Harding Lubog) ng Unibersidad ng Pilipinas Diliman kung saan kadalasang dinadaos ang UP Fair na naging daan para sa isulong ang ilang bandang lokal na magtanghal noong dekada '90.|caption2=Ang Sunken Garden (Harding Lubog) ng [[Unibersidad ng Pilipinas Diliman]] kung saan kadalasang dinadaos ang UP Fair na naging daan para sa isulong ang ilang bandang lokal na magtanghal noong dekada '90.|width2=200|header=Mga ilang humubog sa pagputok ng banda noong dekada '90|align=right|direction=vertical}} Ang tinuguriang ''band explosion'' o pagputok ng mga bandang Pilipino noong dekada nobenta tulad ng [[Eraserheads]], [[Rivermaya]], [[Parokya ni Edgar]], at [[Yano]], ay nagdala ng bagong sigla at estilo sa OPM partikular sa Pinoy rock at Pinoy ''[[alternative rock]]''. Tinuturing na "Ginintuang Panahon para sa OPM" ang dekada '90 dahil sa paglaganap ng maraming banda.<ref name=":1" /> Binabansagan din ang dekadang nobenta bilang "Ikalawang Ginintuang Panahon ng Pinoy Rock",<ref>{{Cite news |last=de Jesus |first=Totel V. |date=Nobyembre 6, 2018 |title=Why Wency Cornejo won't do a musical using After Image songs |work=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/life/11/06/18/why-wency-cornejo-wont-do-a-musical-using-after-image-songs |access-date=2025-08-08}}</ref> yayamang, noong dekada setenta ang unang ginuntuang panahon ng Pinoy rock.<ref>{{Cite web |last=Pareño |first=Elijah |date=2025-01-28 |title=Pepe Smith: From Psych-Rock Scenester to Pinoy Rock Icon |url=https://rollingstonephilippines.com/music/pepe-smith-tribute-pinoy-rock-juan-dela-cruz-eddie-reyes-and-the-downbeats-speed-glue-shinki/ |access-date=2025-08-08 |website=rollingstonephilippines.com |language=en-US}}</ref> Tinutukoy din na "Ginintuang Panahon ng mga Bandang Pinoy" ang dekada '90.<ref>{{Cite web |last=Tarosa |first=Jelai L. |date=Oktubre 10, 2011 |title=Pinoy rock scene not dead |url=https://www.philstar.com/entertainment/2011/10/10/735392/pinoy-rock-scene-not-dead |access-date=2025-08-08 |website=Philstar.com}}</ref> Kinilala ang ginuntuang panahon na ito ng musika sa aklat na ''<nowiki/>'90s Pinoy Rock''.<ref>{{Cite web |date=2023-05-28 |title=‘90s Pinoy Rock recognized in new book {{!}} SoundStrip |url=https://businessmirror.com.ph/2023/05/28/90s-pinoy-rock-recognized-in-new-book/ |access-date=2025-08-08 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref> Sa pangunahing agos o ''mainstream'', namayagpag ang bandang rock na Introvoys at After Image noong unang bahagi ng dekada 1990 sa kanilang mga sikat na awit tulad "Next in Line", "Line to Heaven", "Habang May Buhay", at "Will I Survive."<ref>{{Cite web |last=Tan Radovan |first=Jill |date=Marso 14, 2020 |title=The 15 Best OPM Bands From the '90s |url=https://www.esquiremag.ph/culture/music/best-opm-bands-a2328-20200314-lfrm3 |access-date=2025-08-17 |website=Esquiremag.ph}}</ref> Ang [[The Dawn]] na unang sumikat noong dekada otsenta na sikat pa rin noong dekada nobenta ay tinuturing ang simbolikong banda na nagtransisyon ng Pinoy rock ng dekada '80 sa dekada '90.<ref>{{Cite web |last=Donato |first=Jerry |date=Nobyembre 23, 2018 |title=A throwback to ’90s Pinoy rock |url=https://www.philstar.com/entertainment/2018/11/23/1871038/throwback-90s-pinoy-rock |access-date=2025-08-17 |website=Philstar.com}}</ref> Nagsimula ang maraming mga banda sa eksenang musikang ''underground'' na tumututog sa lugar tulad ng Club Dredd at Mayrics.<ref name=":3" /> Naging daan din ang UP Fair (o Peryang UP) ng [[Unibersidad ng Pilipinas Diliman]] para sa pagsulong ng lokal na banda tulad ng Buklod, Yano, Patatag, The Jerks at Sinaglahi.<ref name=":4">{{Cite web |last=Gorecho |first=Dennis |date=2023-02-23 |title=UP Fair – music festival on social issues |url=https://www.panaynews.net/up-fair-music-festival-on-social-issues/ |access-date=2025-08-18 |website=Panay News |language=en-GB}}</ref> Sa katunayan, unang tumugtog sa publiko ang Eraserheads sa UP Fair noong Pebrero 1991<ref name=":4" /> noong hindi pa sila kilala sa ''mainstream'' at hindi pa nakapirma sa isang kompanyang pang-rekord. Nang napunta ng ''mainstream'' ang Eraserheads at nailabas ang kanilang pangkomersyal na album na ''ultraelectromagneticpop!'', naging daan ito para sa pagputok ng maraming banda noong dekada '90.<ref name=":5">{{Cite web |last=Eusebio |first=Aaron Brennt |date=Mayo 28, 2021 |title=IN PHOTOS: The ups and downs of Eraserheads |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/photos/in-photos-the-ups-and-downs-of-eraserheads/13995/183757/ |access-date=2025-08-18 |website=www.gmanetwork.com |language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |date=2022-10-03 |title=The Top 10 Most Iconic Bands of the Philippines |url=https://www.top10asia.org/rankings/the-top-10-most-iconic-bands-of-the-philippines/ |access-date=2025-08-18 |website=Top 10 of Asia |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=Disyembre 25, 2010 |title=The Eraserheads |url=https://www.philstar.com/opinion/2010/12/25/642128/eraserheads |access-date=2025-08-18 |website=Philstar.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Veyra |first=Ramon De |date=2025-03-17 |title=Eraserheads on Music, Maturity, and Making History |url=https://rollingstonephilippines.com/music/eraserheads-on-music-maturity-and-making-history/ |access-date=2025-08-18 |website=rollingstonephilippines.com |language=en-US}}</ref> Kaya, tinuturing ang Eraserheads na isa sa pinakamatagumpay, pinakamaimpluwensiya, at pinakamahalaga sa kultura na banda sa kasaysayan ng Pilipinas.<ref name=":6" /><ref name=":5" /> {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Bayang Barrios - Filipino Food Month Media Launch (March 21, 2025).jpg|alt1=Si Bayang Barrios na isa sa mga soloistang mang-aawit ng Pinoy rock|caption1=Si Bayang Barrios na isa sa mga soloistang mang-aawit ng Pinoy rock|width1=126|image2=Barbie Almalbis at the 2005 UPLB Febfair.jpg|alt2=Si Barbie Almalbis na tinuturing na isa sa mga magagaling na bokalista ng Pinoy rock|caption2=Si Barbie Almalbis na tinuturing na isa sa mga magagaling na bokalista ng Pinoy rock|width2=110|header=Mga ilang mang-aawit ng Pinoy rock noong dekada '90|align=left}} May iba't ibang istilo ng [[Musikang rock|rock]] ang umusbong noong dekada '90 tulad ng ''[[grunge]]'' sa bandang Teeth, ''metal'' sa bandang [[Wolfgang (banda)|Wolfgang]], ''[[ska]]'' sa bandang Pu3ska, ''reggae'' sa bandang Tropical Depression, ''[[Punk rock|punk]]'' sa Ex-Presidents Combo, ''rap-rock'' sa bandang Erectus, at ''riot grrl'' sa Keltscross.<ref name=":2">{{Cite web |last=Caballa |first=Jason |date=2024-01-22 |title=10 Great Filipino Rock Songs Worth Revisiting |url=https://billboardphilippines.com/editorial-picks/best-of/revisit-the-1990s-with-these-10-great-filipino-rock-songs/ |access-date=2025-08-05 |website=Billboard Philippines |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-29 |title=Seminal Filipino ska band Put3ska reunites, brings all under one groove |url=https://pop.inquirer.net/74908/seminal-filipino-ska-band-put3ska-reunites-brings-all-under-one-groove |access-date=2025-08-05 |website=Inquirer POP! |language=en-US}}</ref> Bagaman, karamihan sa mga musikero ng Pinoy rock ay mula sa mga banda, may iilang solong mang-aawit na lumitaw sa ''genre'' na ito na kinabibilangan nina DJ Alvaro, [[Bayang Barrios]], Grace Nono at Maegan Aguilar. May ilan din na mga bokalista ng banda na namumukod-tangi tulad nina [[Ely Buendia]] ng [[Eraserheads]], Bamboo Mañalac at [[Rico Blanco]] ng [[Rivermaya]], [[Chito Miranda]] ng [[Parokya ni Edgar]], [[Dong Abay]] ng [[Yano]], [[Wency Cornejo]] ng [[After Image]], Cookie Chua ng Color It Red, Medwin Marfil ng True Faith, Basti Artadi ng [[Wolfgang (banda)|Wolfgang]], [[Barbie Almalbis]] ng Hungry Young Poets at Barbie's Cradle, Melody del Mundo ng Sugar Hiccup, at ang magkapatid na Karl Roy ng P.O.T. at Kevin Roy ng Razorback.<ref>{{Cite web |last=Caña |first=Paul John |date=Marso 10, 2019 |title=13 Best Vocalists of '90s OPM Bands |url=https://www.esquiremag.ph/culture/music/13-best-vocalists-of-90s-opm-bands-a00289-20190310-lfrm |access-date=2025-08-06 |website=Esquiremag.ph}}</ref> [[Talaksan:FrancisM airport.jpg|thumb|200x200px|Si Francis M. na nagsimula sa ''hip hop'' subalit nag-eksperimento ng ''rap-rock'']] Si Francis M na nagsimula bilang ''hip-hop'' na rapper ay nag-ekperimento ng ''rap-rock'' at nagkaroon ng bandang rock, ang Hardware Syndrome, bilang pang-bakup na banda.<ref>{{Cite web |last=Reodica |first=Mariah |date=2024-05-02 |title=Francis M Was A Catalyst For Change For Filipino Hip-Hop |url=https://billboardphilippines.com/music/rediscover/how-francis-m-was-a-catalyst-for-change-for-filipino-hip-hop/ |access-date=2025-08-19 |language=en-US}}</ref> Umusbong din noong huling bahagi ng dekada '90 ang mga bandang ''nu metal'' at ''rap metal'' tulad ng Queso, Greyhoundz at [[Slapshock]].<ref>{{Cite web |last=Lalu |first=Gabriel Pabico |date=2020-11-27 |title=Jamir, Slapshock, and the triumvirate: Philippine nu metal scene loses a trailblazer |url=https://entertainment.inquirer.net/397579/jamir-slapshock-and-the-triumvirate-philippine-nu-metal-scene-loses-a-trailblazer |access-date=2025-08-19 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ilan sa mga kinikilalang pinakamahusay na awiting Pinoy rock noong dekada nobenta ayon sa ''Billboard Philippines'' ang "Ang Huling El Bimbo" ng Eraseheads, "Esem" ng Yano, "Hand Painted Sky" ng Color It Red, "Bilanggo" ng Rizal Underground, "Halik ni Hudas" ng Wolfgang, "Moden De" ng Sugar Hiccup, "Elesi" ng Rivermaya, "Munting Paraiso" ng Razorback, "Torpe" ng Hungry Young Poets, "Shooting Star" ng Teeth at "Pigface" ng Greyhoundz.<ref name=":2" /> Dahil sa dami ng bandang sumulpot, may ilan ang nagkaroon lamang ng isang ''hit'' o patok na awitin na tinatawag sa Ingles na ''one hit wonder''. Ilan sa mga bandang may ''one hit wonder'' noong dekada '90 ay ang I Axe sa kanilang awiting na "Ako’y Sa Iyo, Ika’y Sa Akin", Wyrd sa kanilang awitin na "Scream", Weedd sa kanilang awitin na "Long Hair", [[Prettier Than Pink]] sa kanilang awitin na "Cool Ka Lang", at Agaw Agimat sa kanilang awitin na "Sabi Nila".<ref name=":7">{{Cite web |last=Caña |first=Paul John |date=2019-04-14 |title=21 OPM One-Hit Wonders |url=https://www.esquiremag.ph/culture/music/opm-one-hit-wonders-a00289-20190414-lfrm2 |access-date=2025-08-19 |website=Esquiremag.ph}}</ref><ref>{{Cite web |last=Losorata |first=Yugel |date=2024-07-31 |title=Best of OPM one-hit wonders |url=https://manilastandard.net/?p=314478698 |access-date=2025-08-19 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Harvey |first=Janus Dosequis |date=2015-08-13 |title=A Look Back on the Hits of Yesteryear: 8 Pinoy One-Hit Wonders |url=https://8list.ph/pinoy-one-hit-wonder-songs-opm/ |access-date=2025-08-19 |website=8List.ph |language=en-US}}</ref> Si DJ Alvaro na isang solong mang-aawit ng rock ay may isang patok na kanta lamang na pinamagatang "Ang Tipo Kong Lalaki".<ref name=":7" /> [[Talaksan:Tito Sotto.jpg|left|thumb|188x188px|Si Senador [[Tito Sotto]] na pinuna ang awit na "Alapaap" ng Eraserheads dahil sa pagtukoy nito sa droga]] Sa kabila ng tagumpay paglaganap ng Pinoy rock sa dekada 1990, nagkaroon ng mga kritisismo sa musika ng mga bandang Pinoy. Isa dito ang kontrobersiya ng ''backmasking'', ang proseso ng pagbabaligtad ng awdyo para patugtugin ng pasulong, na nagkaroon ng tugatog noong dekada '70 at dekada '80, subalit nanatili ang pagba-''backmask'' na diumano'y may nilalamang [[Satanas|sataniko]] noong dekada '90, ayon sa ilang pangkat [[Kristiyanismo|Kristiyano]].<ref name=":8">{{Cite web |last=Cequina |first=Jeans |date=2021-03-03 |title=The auditory phenomenon called Backmasking, unmasked |url=https://pop.inquirer.net/106559/the-auditory-phenomenon-called-backmasking-unmasked |access-date=2025-08-19 |website=POP! |language=en-US}}</ref> Bagaman kadalasang inakusahan ang mga bandang sa labas ng Pilipinas na may satanikong nilalaman ang kanta dahil sa pag-''backmask'', hindi nakaligtas ang bandang Pilipino sa kontrobersiya ng backmasking tulad ng Rivermaya at Eraserheads.<ref name=":8" /> Nangyari naman ang isa pang kritisismo sa musikang Pinoy rock noong 1995, sinabi ng Junior Drug Watchers na ang kantang “Alapaap” ng Eraserheads ay may mga liriko na tila nagpupuri sa pakiramdam ng "''high''" o lulong sa shabu (''methamphetamine'').<ref>{{Cite web |last=Dayao |first=Dodo |date=Agosto 25, 2025 |title=How Tito Sotto tried to ban the Eraserheads |url=https://www.philstar.com/lifestyle/supreme/2012/08/25/841706/how-tito-sotto-tried-ban-eraserheads |access-date=2025-08-19 |website=Philstar.com}}</ref> Ipinasa nila ang isyung ito kay [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Vicente Sotto III|Vicente]] [[Vicente Sotto III|"Tito" Sotto III]], na noon ay kilalang aktibo sa mga adbokasiya laban sa droga. Dahil dito, nanawagan si Sotto na ipagbawal ang pagtugtog ng kanta sa radyo at iba pang midya, dahil aniya’y naglalaman ito ng mensaheng mapanganib para sa kabataan. Mariing tumutol ang Eraserheads, na iginiit na ang ''"''Alapaap" ay isang oda sa [[kalayaan]] at pagtakas sa mga suliranin, at hindi tungkol sa paggamit ng droga.<ref name=":5" /> Sumulat pa sila ng liham kay Sotto at nakipagpulong upang ipaliwanag ang kanilang panig. Bagaman nang naglaon, tinanggap ng bokalista ng banda na si Ely Buendia na may alusyon ang awitin sa droga.<ref>Angel, D.J., Cruz, L.G., (2025). A Critical Discourse Analysis of the Song “Alapaap” by Eraserheads. ''Psychology and Education: A Multidisciplinary Journal, 30''(7), 1221-1225. <nowiki>https://doi.org/10.5281/zenodo.14636664</nowiki> (sa Ingles)</ref> Hindi natuloy ang pagbabawal, at nagsilbing halimbawa ng paghaharap ng pagsesensura at kalayaan sa [[sining]] sa [[Tugtugin|musika]] noong dekada ’90. {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Fernando_Poe_Jr_2010_stamp_of_the_Philippines_(cropped).jpg|alt1=Fernando Poe Jr.|caption1=[[Fernando Poe Jr.]]|width1=150|image2=Robin Padilla.jpg|alt2=Robin Padilla|caption2=[[Robin Padilla]]|width2=161|header=Mga pangunahing bida sa aksyong pelikula ng dekada '90|align=right}} ==== Pelikula ==== Sa larangan naman ng paggawa ng [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1990|pelikula sa Pilipinas noong dekada 1990]], nanguna ang mga pangunahing istudiyo tulad ng [[Viva Films]], Regal Films, [[GMA Films]] at [[Star Cinema]] sa paggawa ng mga pelikulang madaling tangkilikin ng masa,<ref>{{Cite web |last=IV |first=Franz Sorilla |title=10 Of The Most Iconic Films That Shaped Philippine Cinema: Magnifico, Buy Bust, And More |url=https://www.tatlerasia.com/lifestyle/arts/cinesandaan-10-iconic-films-that-shaped-philippine-cinema |access-date=2025-07-16 |website=Tatler Asia |language=en}}</ref> lalo na sa mga ''genre'' ng [[Pelikulang aksiyon|aksyon]], at romantikong drama. Nangibabaw sa takilya ang mga action star na sina [[Fernando Poe Jr.]] at [[Robin Padilla]], habang sumikat din ang mga "ST" (''sex trip'') at "TF" (''titillating films'') na pelikula—mga mura at madalas erotikong pelikula—na nilabas ng [[Seiko Films]]<ref>{{Cite web |date=Hunyo 29, 2018 |title=Seiko Films Jewels: Where are they now? {{!}} GMANetwork.com - Pictures - Photos |url=https://www.gmanetwork.com/pictures/photos/2018-06-29/141/seiko-films-jewels-where-are-they-now/ |access-date=2025-07-16 |website=www.gmanetwork.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-29 |title=#CelebrityThrowback: Sexy stars of the 90s, where are they now? |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/photos/in-photos-sexy-stars-of-the-90s-where-are-they-now/12262/153456/ |access-date=2025-07-16 |website=www.gmanetwork.com |language=en}}</ref> at tampok ang mga aktres tulad nina [[Rosanna Roces]]<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |title=10 questions for Rosanna Roces |url=https://www.philstar.com/entertainment/2021/04/14/2090849/10-questions-rosanna-roces |access-date=2025-07-16 |website=Philstar.com}}</ref> at Klaudia Koronel.<ref>{{Cite news |date=2021-03-23 |title=Ang Buhay-Amerika Ni Klaudia {{!}} Journal Online |work=Journal Online |url=https://journal.com.ph/ang-buhay-amerika-ni-klaudia/ |access-date=2025-07-16}}</ref> Bagama’t tinutuligsa ang mga ito bilang eksploitasyon,<ref>{{Cite web |last=Pasajol |first=Anne |date=2023-03-30 |title=Ina Raymundo admits regrets over sexy films, reveals: ‘Na-exploit talaga ako’ |url=https://entertainment.inquirer.net/492747/ina-raymundo-admits-regrets-over-sexy-films-reveals-na-exploit-talaga-ako |access-date=2025-07-16 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> matagumpay ang ilan.<ref>{{Cite web |last=Gabinete |first=Jojo |date=Nobyembre 23, 2020 |title=Robbie Tan, inilahad ang pagsisimula at pagsasara ng Seiko Films |url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/155128/robbie-tan-seiko-films-a734-20201123-lfrm2 |access-date=2025-07-16 |website=PEP.ph}}</ref> Unti-unting nawala ang liwanag ng mga ''auteur'' tulad nina [[Lino Brocka]] at [[Ishmael Bernal]], subalit patuloy pa rin ang mga kilalang direktor tulad nina [[Marilou Diaz-Abaya]] (''[[Jose Rizal (pelikula)|Jose Rizal]]'') at Joel Lamangan (''The Flor Contemplacion Story'') sa paggawa ng mga makabuluhang pelikula. Bagamat limitado ang pagkilala sa internasyonal, may mga direktor gaya ni Raymond Red na nagsimulang makilala patungo sa katapusan ng dekada. Sa kabila ng bagong bugso ng malalayang pelikula at direktor, gumawa ng madaliang pelikula na may mababang kalidad ang mga tagagawa ng pelikula sa maraming kadahilanan kabilang ang mataas na buwis at pamimirata. Kahit sa ganitong suliranin, nakagawa sila ng higit sa 200 pelikula kada taon noong dekada 1990.<ref>{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2025-07-16 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Sa pagpasok ng huling bahagi ng dekada 1990, malaking impluwensya ang naging kultura ng kabataan sa takbo ng paggawa ng pelikula sa Pilipinas. Sumikat ang mga pelikulang nakatuon sa mga kabataan, sa tulong ng mga ''love team'' (o tambalang pag-ibig) tulad nina [[Rico Yan]] at [[Claudine Barretto]], [[Marvin Agustin]] at [[Jolina Magdangal]], at [[Bobby Andrews]] at [[Angelu de Leon]].<ref>{{Cite web |last=Godinez |first=Bong |date=Marso 12, 2020 |title='90s Love Teams: Where are they now? |url=https://www.pep.ph/peptionary/149907/90s-love-teams-where-are-they-now-a755-20200312-lfrm2 |access-date=2025-07-16 |website=PEP.ph}}</ref> Pinangunahan ng [[Star Cinema]] ang ''trend'' o uso na ito sa pamamagitan ng mga hit na pelikula gaya ng ''Labs Kita, Okey Ka Lang?'' at ''Dahil Mahal na Mahal Kita'', na tumatalakay sa pag-ibig, pagkakaibigan, at mga karanasan ng paglaki. Kasabay nito, naging bahagi rin ng pandaigdigang kultura ng kabataan ang mga pelikulang [[Tinedyer|pang-tinedyer]] ng [[Hollywood]] tulad ng ''Clueless'', ''10 Things I Hate About You'', ''She’s All That'', at ''American Pie''.<ref>{{Cite web |date=2024-10-18 |title=The 90s were the best time for teen movies. Here’s the proof |url=https://thenightly.com.au/culture/film/smells-like-teen-spirit-why-the-1990s-were-the-best-time-for-high-school-movies-c-16436465 |access-date=2025-07-16 |website=The Nightly |language=en}}</ref> Tinatawag ang taong 1999 bilang Ginuntuang Taon ng mga pelikulang pang-tinedyer.<ref>{{Cite web |last=Biedenharn |first=Isabella |date=2014-06-19 |title=From ‘Cruel Intentions’ to ‘She’s All That’: Why 1999 Was the Golden Year of Teen Movies |url=https://www.flavorwire.com/462931/from-cruel-intentions-to-shes-all-that-why-1999-was-the-golden-year-of-teen-movies |access-date=2025-07-16 |website=Flavorwire |language=en}}</ref> [[Talaksan:Cesar Montano.jpg|left|thumb|Si Cesar Montano na gumanap na Rizal sa pelikulang ''Jose Rizal'']] Ilan lamang sa halimbawa ng mga pelikulang Pilipino na kapansin-pansin noong dekada 1990 ang ''Isusumbong Kita sa Tatay Ko'' (1999) nina Fernando Poe Jr. at Judy Ann Santos, na kumita ng higit sa ₱100 milyon,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 21, 2020 |title=Cinema One lines up Pinoy flicks to watch on Father's Day |work=ABS-CBN |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/06/21/20/cinema-one-lines-up-pinoy-flicks-to-watch-on-fathers-day |access-date=Hulyo 16, 2025}}</ref> at ''Jose Rizal'' (1998) na pinangunahan ni [[Cesar Montano]] bilang si [[José Rizal|Rizal]], na may badyet ng humigit-kumulang [[Piso ng Pilipinas|₱]]80 milyon at kita na ₱96 milyon, at itinuturing na isa sa pinakamahalagang pelikulang pangkasaysayan sa bansa.<ref>{{Cite web |title=1998 Film Screened in Seoul on Jose Rizal’s 155th Birth Anniversary |url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/9823-1998-film-screened-in-seoul-on-jose-rizal-s-155th-birth-anniversary |access-date=2025-07-16 |website=dfa.gov.ph |archive-date=2021-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627141352/https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/9823-1998-film-screened-in-seoul-on-jose-rizal-s-155th-birth-anniversary |url-status=dead }}</ref> Kasama rin sa mga iba pang kapansin-pansin na pelikulang Pilipino ang ''Muling Umawit ang Puso'' (1995) na pinagbidahan ni [[Nora Aunor]]; ''Ang Tanging Ina'' (1999), isang komedyang-drama na pinagbidahan ni [[Ai-Ai delas Alas|Ai-ai delas Alas]]; at ''Dahil Mahal na Mahal Kita'' (1998) nina Claudine Barretto at Rico Yan. Sa pandaigdigang takilya naman, limang [[Pelikula|pelikulang]] Hollywood ang namayagpag noong dekada 1990. Nanguna ang ''[[Titanic (pelikula)|Titanic]]'' (1997) ni [[James Cameron]], na tumabo ng mahigit $1.8 bilyon at naging pinakamalaking pelikula ng dekada. Sinundan ito ng ''[[Star Wars Episode I: The Phantom Menace]]'' (1999), na kumita ng halos $924 milyon. Pumangatlo ang ''[[Jurassic Park]]'' (1993) ni [[Steven Spielberg]], na kumita ng mahigit $914 milyon at nagbago sa mundo ng visual effects. Sumunod ang ''Independence Day'' (1996) na may kita na $817 milyon, at ''The Lion King'' (1994), ang klasikong animasyon ng ng [[Disney]], na kumita ng $763 milyon.{{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Maria Luisa de Leon, Councilor of 2nd District of Pasig.jpg|alt1=Si Angelu de Leon na gumanap bilang Peachy Real sa T.G.I.S.|caption1=Si [[Angelu de Leon]] na gumanap bilang Peachy Real sa ''T.G.I.S.''|width1=119|image2=Judy Ann Santos (2008).jpg|alt2=Si Judy Ann Santos na gumanap na Dianne Villaruel sa Gimik|caption2=Si [[Judy Ann Santos]] na gumanap na Dianne Villaruel sa ''Gimik''|width2=98|image3=Rica Paralejo.jpg|alt3=Si Rica Peralejo na parehong lumabas sa Gimik at T.G.I.S.|caption3=Si [[Rica Peralejo]] na parehong lumabas sa ''Gimik'' at ''T.G.I.S.''|width3=99|header=Mga piling gumanap sa ''T.G.I.S.'' at ''Gimik''|align=right}} ==== Telebisyon ==== Sa mundo ng [[telebisyon]], ang tinaguriang ''network war'' sa Pilipinas o ang tunggalian sa pagitan ng [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]] at [[GMA Network|GMA]] [[GMA Network|Network]] ay madalas itinuturing na nagsimula noong dekada 1990, subalit may mga ugat ito sa mas naunang panahon kung kailan nag-aagawan na ang mga himpilan para sa manonood at bahagi ng merkado.<ref>{{Cite web |date=2009-03-27 |title=PART I Network War: from black-and-white to fireworks |url=https://www.pep.ph/lifestyle/18457/part-i-network-war-from-black-and-white-to-fireworks |access-date=2025-07-13 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Lalong tumindi ang tunggalian noong dekada 1990, lalo na sa tanghali sa pagitan ng mga palabas tulad ng ''[[Eat Bulaga!]]'', ''[[Lunch Date]]'' at ''[['Sang Linggo nAPO Sila]]''.<ref>{{Cite web |date=2007-10-24 |title=Longest running television shows |url=https://www.pep.ph/lifestyle/14178/longest-running-television-shows |access-date=2025-07-13 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Lumawak ang kompetisyon sa larangan ng balita, ugnayang publiko, at programang ''primetime'', kung saan parehong naglunsad ang mga ''network'' ng mga palabas na naging popular at kinilala ng kritiko. Naglabas din ang parehong istasyon ng mga programang nakatuon sa kabataan gaya ng ''[[Gimik]]'' (ABS-CBN) at ''[[T.G.I.S.]]'' (GMA) na naging bahagi ng kulturang kabataan noong panahong iyon.<ref>{{Cite web |last=Ricardo |first=Althea Lauren |date=2009-09-24 |title=Bringing back the old gang |url=https://www.philstar.com/cebu-entertainment/2009/09/24/507743/bringing-back-old-gang |access-date=2025-07-13 |website=Philstar.com}}</ref> Sa pandaigdigan, ang ''Beverly Hills, 90210'', ''[[Dawson's Creek|Dawson’s Creek]]'', at ''[[Sabrina, the Teenage Witch|Sabrina the Teenage Witch]]'' ay naging paborito ng mga tinedyer. Sa mga ''soap opera'' noong unang bahagi ng dekada nobenta sa Pilipinas, ang mga programang tulad ng ''[[Anna Luna]]'' (1989–1995) at ''[[Valiente]]'' (1992–1997) ang umani ng tagumpay sa pamamagitan ng mga kuwentong puno ng emosyon na tumatalakay sa tunggalian ng pamilya, hindi pagkakapantay-pantay sa lipunan, at paghahanap ng katarungan. Pinagpatuloy ng mga dramang ito ang tradisyong pamilyar sa mga manonood habang isinasaayos ito sa biswal na anyo ng telebisyon. Pagsapit ng kalagitnaan ng dekada, lumitaw ang mga seryeng tulad ng ''[[Mara Clara]]'' (1992–1997) at ''[[Esperanza (seryeng pantelebisyon sa Pilipinas)|Esperanza]]'' (1997–1999) na tampok ang mas batang mga artista, mas masalimuot na banghay, at mas makabagong urbanong tagpuan—salamin ng pagbabagong demograpiko ng manonood at ng pag-unlad sa produksiyon.[[Talaksan:ThaliaSodi cropped.jpg|left|thumb|179x179px|Si Thalia na gumanap sa ''Marimar'' (1994), ang unang telenobelang Mehikano na umere sa Pilipinas]] Namayagpag naman sa ibang panig ng mundo noong dekada nobenta ang mga drama at sitcom na Amerikano sa maraming bansa tulad ng ''[[Friends (serye sa telebisyon)|Friends]]'', ''Seinfeld'', ''Felicity'' at ''Party of Five''. Samantala, kinagiliwan ng marami ang ''The X-Files'' dahil sa halong [[siyensiyang kathang-isip]], kababalaghan, at misteryo. Ang ''Baywatch'', na sumikat sa mga eksenang ''lifeguard'' (tagabantay sa palanguyan) at mabagal na takbo sa tabing-dagat, ay naging isa sa pinakapanonood na serye sa buong mundo. Tumatak din ang ''Mr. Bean'' mula sa Britanya, na may tahimik subalit epektibong komedya na madaling maunawaan kahit walang salin. Sumikat din ang mga naka-''dub'' na telenobelang [[Mehiko|Mehikano]] sa Pilipinas na sinimulan ng ''[[Marimar]]'' noong 1994 na pinagbidahan ni [[Thalía|Thalia]].<ref>{{Cite web |last=Anarcon |first=James Patrick |date=May 29, 2020 |title=RATINGS THROWBACK: The Top-Rating Thalia Telenovelas on Philippine TV |url=https://www.pep.ph/news/local/151721/thalia-top-rating-telenovelas-a724-20200529 |access-date=2025-07-14 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> [[Talaksan:International Pokémon logo.svg|thumb|Isa ang ''Pokémon'' sa mga anime na sumikat noong dekada '90]] Naging popular ang [[Anime|animeng]] Hapon noong dekada 1980 at lumawak ang mga tagapanood sa buong mundo. Ilan sa mga pumatok na palabas na anime noong dekada 1990 ang ''[[Sailor Moon]]'', ''Digimon'', ''[[Pokémon]]'', ''Cowboy Bebop'', ''Gundam Wing'', ''[[Neon Genesis Evangelion (anime)|Neon Genesis Evangelion]]'', ''[[Ranma ½]]'', ''at Yu Yu Hakusho'' na kilala sa Pilipinas bilang ''[[Ghost Fighter]]''. Sa Pilipinas, ang mga anime ay naka-''dub'' o binosesan sa wikang Ingles bago ang dekada 1990. Noon lamang kalagitnaan ng dekada 1990 nang nai-''dub'' sa [[wikang Filipino]] ang mga anime ng mga himpilang ng telebisyon kabilang ang muling nailabas na anime tulad ng ''[[Voltes V]]'' at ''[[Dragon Ball]]''.<ref>{{Cite web |last=magazine |first=adobo |date=2023-09-26 |title=Anime’s history and journey in the Philippines – adobo Magazine |url=https://www.adobomagazine.com/philippine-news/history-of-anime-in-philippines/ |access-date=2025-07-14 |website=adobo Magazine Online |language=en-US}}</ref> Tinangkilik din sa ilang panig ng mundo noong dekada 1990 ang mga [[seryeng animasyon]] na hindi anime tulad ng ''[[The Simpsons]]'', ''[[Batman: The Animated Series]]'', ''X-Men: The Animated Series'' at ''[[Rugrats]]''. ==== Radyo ==== ===== Sa buong mundo ===== Noong dekada 1990, nanatiling makapangyarihang midyum ang [[radyo]] sa buong mundo sa kabila ng paglago ng telebisyon, ''home video'' (o bidyong pantahanan), at mga unang anyo ng dihital na teknolohiya. Sa pandaigdigang antas, nangibabaw ang radyong FM dahil sa mas malinaw nitong tunog at pagtutok sa mga espesipikong musikang paborito ng mga tagapakinig ng iba't ibang uri ng musika. Samantala, ang radyong AM ay nakatuon sa mga programa ng [[balita]], [[relihiyon]], at [[talakayan]]. Sa Estados Unidos, sumikat ang mga personalidad tulad nina Howard Stern, Rush Limbaugh, at Dr. Laura Schlessinger na nagpasimula ng malawakang sindikasyon at pambansang pag-brodkast.<ref>{{Cite news |last=Adelson |first=Andrea |date=1998-04-13 |title=A Dash Past Rush? (Published 1998) |language=en |url=https://www.nytimes.com/1998/04/13/business/a-dash-past-rush.html |access-date=2025-07-22}}</ref> Kasabay nito, naging sentralisado ang industriya dahil sa pagsasanib ng mga kumpanyang nagmamay-ari ng maraming istasyon, kaya nabawasan ang lokal na programa at naging mas uniporme ang mga ''playlist'' (o listahan ng patutugtugin). Sa pagtatapos ng dekada, lumitaw ang radyong internet bilang paunang hakbang tungo sa pag-usbong ng mga serbisyong pag-''stream''. ===== Sa Pilipinas ===== Ayon sa [[Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon]] ng Pilpinas noong 1997, may kabuuang 629 himpilan ng radyo na 330 dito ang estasyong AM at 399 ang estasyong FM.<ref>{{Cite web |title=Radio as a Way of Life |url=https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-cultural-disseminationscd/communication/radio-as-a-way-of-life/ |access-date=2025-08-05 |website=National Commission for Culture and the Arts |language=en-US |archive-date=2025-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250716211615/https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-cultural-disseminationscd/communication/radio-as-a-way-of-life/ |url-status=dead }}</ref> Nasa 530 lamang ang nasa ilalim ng Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP). Lumago din ang pampamayang himpilan ng radyo nang itinayo sa 12 malalayong pamayanan sa buong bansa simula noong 1991 sa pamamagitan ng proyektong Tambuli na pinondohan n [[UNESCO]] at DANIDA (''Danish International Development Agency'' o literal na Ahensiya ng Pandaigdigang Pagpapaunlad ng [[Dinamarka]]). ====== Himpilang FM ====== Umunlad nang husto ang radyong FM sa Pilipinas at nagsilbing mahalagang plataporma sa paghubog ng musika at kultura noong panahon. Ang mga istasyon tulad ng [[Magic 89.9]], [[RX 93.1]], [[97.1 WLS-FM]], at [[93.9 KCFM]] sa Kalakhang Maynila at karatig [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ay naging paborito ng mga kabataang urbano sa pamamagitan ng pagbibigay ng iba't ibang anyo ng internasyonal na musika at Original Pilipino Music (OPM). Sa mga istasyong ito, naging daan para sumikat ang mga lokal na banda tulad ng Eraserheads, Rivermaya, Yano, at Parokya ni Edgar na nagmarka sa tunog ng dekada. Ang [[NU 107]] naman ay naging pangunahing istasyon para sa ''alternative rock'', na nagsilbing tanglaw ng mga bagong banda at independiyenteng mga grupo sa bansa. Isa pa rin sa nagtaguyod ng rebolusyon sa musikang Pilipino ang [[DWLA|DWLA 105]]. Malaki ang impluwensiya ng payola sa [[radyo sa Pilipinas]] na suliranin na noong pang dekada 1970<ref>{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Oktubre 15, 2021 |title=How ‘Payola Scandal’ gave birth to OPM |url=https://www.philstar.com/entertainment/2021/10/15/2134121/how-payola-scandal-gave-birth-opm |access-date=2025-08-06 |website=Philstar.com}}</ref> kaya’t nawalan ng puwang ang mga independiyenteng artista. Hinamon ito ng LA 105.9 (DWLA 105.9 FM)<ref>{{Cite web |date=Abril 11, 2012 |title=Sampu't Sari: Ramon "The Doctor" Zialcita ng LA105.9 |url=https://no-benta.blogspot.com/2012/04/samput-sari-ramon-doctor-zialcita-ng.html |access-date=2025-08-06 |website=Dekada NO-BENTA}}</ref> sa pamamagitan ng pagtatampok ng Pinoy rock at pagbibigay ng ''airtime'' (oras sa himpapawid) sa mga banda<ref>{{Cite web |last=Vera Mella |first=Alfie |title=Mga Katropa, Meron Na Naman Tayong Bisita |url=https://filipinojournal.com/tag/vol-26-no-07/ |access-date=2025-08-06 |website=Manitoba Filipino Journal}}</ref> kahit wala silang bayad o suporta mula sa malalaking [[tatak pangrekord]]. Malaki ang ginampanan ng mga DJ sa pagpapasikat ng radyo noong dekada 1990. Ang ''Love Notes'' ni Joe D’Mango ay naging isang programa ng gabi na puno ng emosyon, kung saan binabasa ang mga liham ng tagapakinig at nagbibigay ng payo tungkol sa pag-ibig. Sa kabilang banda, si John Hendrix ay DJ sa umaga sa Campus Rado 97.1 WLS-FM,<ref>{{Cite web |date=2011-06-04 |title=Campus Radio’s John Hendrix Returns to GMA |url=https://radioonlinenow.com/2011/06/04/campus-radios-john-hendrix-returns-to-gma/ |access-date=2025-07-22 |website=Radio Online Now |language=en}}</ref> na nagsimula ng araw ng maraming Pilipino. Isa rin sa mga kilalang personalidad sa istasyong ito ay si The Triggerman, na naging tanyag dahil sa kanyang programang ''countdown'' (o pagbibilang) na ''Top 20 at 12''. Samantala, si Francis Brew ng NU 107 ay isa sa mga pangunahing tagapagtaguyod ng lokal na musikang rock at DJ ng mga programa na nagtampok ng mga Filipino at banyagang alternatibong banda, na malaking ambag sa muling pagsibol ng rock noong dekada. Ang palatuntunan sa radyo na ''In The Raw'' ni Francis Brew ay ang naging daan para makilala ng madla ang mga bagong banda na hindi pa nakapirma sa isang [[tatak pangrekord]].<ref>{{Cite web |date=2020-07-27 |title=Raw Material: Francis Reyes and “In The Raw” Remembered |url=https://therestisnoiseph.com/in-the-raw-francis-reyes/ |access-date=2025-08-06 |website=The Rest Is Noise PH |language=en}}</ref> ====== Himpilang AM ====== {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Mike Enriquez in White Plains, Quezon City (cropped).jpg|alt1=Mike Enriquez|caption1=[[Mike Enriquez]]|width1=129|image2=Noli de Castro official cropped.jpg|alt2=Noli de Castro|caption2=[[Noli de Castro]]|width2=110|header=Mga prominenteng [[mamamahayag]] ng radyong AM noong dekada 90|align=left}} Patuloy na naglingkod ang radyong AM sa larangan ng pampublikong serbisyo at pagbabalita. Ang mga istasyon tulad ng [[DZMM-AM|DZMM]], [[DZRH]], at [[DZBB-AM|DZBB]] sa Kalakhang Maynila at karatig probinsya ay nagkaroon ng malawak na tagapakinig, lalo na sa mga probinsya at sa mas nakatatandang populasyon. Ang mga komentarista, tagapagbalita at brodkaster ng radyong AM noong dekada nobenta ay nagkaroon ng atensyon sa madla.<ref>{{Cite news |last=Ynares |first=Jun |date=Setyembre 5, 2023 |title=Broadcasting as public service |work=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2023/9/5/broadcasting-as-public-service |access-date=2025-08-05}}</ref> Kabilang sa kanilang mga programa ang balita, talakayan sa mga isyu ng bayan, legal na payo, at mga radyo drama, na nanatiling mahalaga kahit pa mas pinaboran ng kabataan ang radyong FM. Sa mga kilalang tagapagpahayag ng AM radio noong dekada 1990 ay sina Joe Taruc ng DZRH, na bantog sa kanyang matibay at malalim na pag-uulat ng balita at mga programang pampubliko; [[Mike Enriquez]] ng DZBB, na nakilala dahil sa kanyang matapang na imbestigatibong pamamahayag at mahigpit na panayam; at si [[Noli de Castro]] ng DZMM, na bago pumasok sa politika ay isa nang respetadong tapagbalita at taga-ulat na kilala sa kanyang mapagkakatiwalaan at kalmadong estilo ng pag-uulat. Sina Enriquez at de Castro ay parehong nagmula sa radyo at dinala sa balitang pangtelebisyon dahil sa pangmasang atraksyon.<ref>{{Cite web |date=2007-03-07 |title=The way you sound tonight |url=https://cmfr-phil.org/media-ethics-responsibility/ethics/the-way-you-sound-tonight/ |access-date=2025-08-05 |website=CMFR |language=en}}</ref> ==== Palakasan ==== [[File:Phil_Jackson_Lipofsky.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Phil_Jackson_Lipofsky.JPG|thumb|Si Michael Jordan kasama ang ''coach'' o tagasanay na si Phil Jackson noong 1997|186x186px]] Sa mundo ng palakasan noong dekada nobenta, nangingibabaw si [[Michael Jordan]] sa [[basketbol]] na pinangunahan ang [[Chicago Bulls]] sa anim na kampeonato sa [[National Basketball Association|NBA]].<ref>{{Cite web |title=Michael Jordan: Biography |url=https://www.olympics.com/en/athletes/michael-jordan |access-date=2025-07-20 |website=olympics.com}}</ref> Umangat din ang kasikatan ng basketbol sa buong mundo dahil sa “''Dream Team''” (Pangarap na Koponan) na koponan ng Estados Unidos para sa [[Palarong Olimpiko]] ng 1992 na binubuo ng mga bituin gaya nina Jordan, Magic Johnson, at Larry Bird. Sa [[putbol]] (''soccer''), tampok ang mga [[FIFA World Cup|Pandaigdigang Kopang FIFA]] noong 1990, 1994, at 1998 na kinabilangan ng mga tanyag na manlalaro tulad nina [[Diego Maradona]], Roberto Baggio, at Zinedine Zidane. Sa [[Tennis|tenis]], namayagpag sina Pete Sampras at [[Andre Agassi]] sa dibisyong panlalaki, habang sina Steffi Graf at Monica Seles ang nanguna sa dibisyong pambabae.<ref>{{Cite book |last=Schwartz |first=Richard Alan |url=https://www.google.com.ph/books/edition/The_1990s/HMLGas7fOyYC? |title=The 1990s |date=2006 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1-4381-0880-3 |language=en}}</ref> Sa [[Formula One|Formula 1]], naging kapana-panabik ang labanan nina Ayrton Senna at [[Michael Schumacher]]. Sa [[boksing]] naman, naging tampok sina Mike Tyson, Evander Holyfield, at Lennox Lewis sa bigateng dibisyon. {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|image1=Benjie Paras NBA Asia Challenge 2010.jpg|alt1=Si Benjie Paras na isa mga basketbolista na namayagpag noong dekada 90|caption1=Si [[Benjie Paras]] na isa mga basketbolista na namayagpag noong dekada 90|width1=131|image2=Efren Reyes in the World 9-Ball Pool Championship.jpg|alt2=Si Bata Reyes ang tinaguriang ''magician'' ng bilyar|caption2=Si [[Bata Reyes]] ang tinaguriang ''magician'' ng bilyar|width2=125|image3=Mansueto Velasco 2017 stamp of the Philippines.jpg|alt3=Si Onyok Velasco, ang tanging Pilipino noong dekada 90 na may medalyang pilak sa Palarong Olimpiko|caption3=Si [[Onyok Velasco]], ang tanging Pilipino noong dekada 90 na may medalyang pilak sa Palarong Olimpiko|width3=147|header=Mga piling manlalarong Pilipino <br> na tanyag noong dekada 90|align=left}} Sa Pilipinas, nanatiling pinakapopular ang basketbol. Umangat ang [[Philippine Basketball Association|PBA]] sa pamumuno ng mga bituin tulad nina [[Allan Caidic]], [[Benjie Paras]], at [[Johnny Abarrientos]], habang sumisikat na rin ang UAAP at [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] na mga liga sa kolehiyo. Nakilala rin ang Pilipinas sa larangan ng bilyar dahil kay [[Efren Reyes (bilyarista)|Efren “Bata” Reyes]] na naging tanyag sa buong mundo. Nagpatuloy si Paeng Nepomuceno sa pagbibigay ng karangalan sa bansa sa bowling,. Noong 1996, nagbigay ng karangalan si [[Onyok Velasco|Mansueto “Onyok” Velasco]] nang masungkit niya ang medalyang pilak sa boksing (''light flyweight'') sa Palarong Olimpiko sa [[Atlanta, Georgia|Atlanta]]—ang nag-iisang medalyang pilak ng Pilipinas sa buong dekada. Nanalo naman ang kapatid ni Onyok na si Roel Velasco<ref>{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=2021-08-21 |title=Nolito, Roel, Onyok: How the Velasco brothers turned into Olympic heroes |url=https://www.rappler.com/sports/boxing/nolito-roel-onyok-velasco-brothers-olympic-heroes/ |access-date=2025-07-23 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> ng medalyang bronse sa boksing (''light flyweight'') noong [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1992|Palarong Olimpiko ng 1992]] sa [[Lungsod ng Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |title=Carlos Yulo, Hidilyn Diaz, and Other Pinoy Olympic Heroes |url=https://www.globe.com.ph/blog/filipino-olympic-medalists |access-date=2025-07-23 |website=www.globe.com.ph |language=en}}</ref> ==== Panitikan ==== Noong dekada 1990, nagkaroon ng makabuluhang pag-unlad ang [[panitikan]] sa pandaigdigang saklaw pati na rin sa Pilipinas, kung saan namayagpag ang mga impluwensya ng multikulturalismo, postmodernismo, at popular na babasahin. Sa internasyonal na larangan, sumikat ang mga manunulat tulad nina Toni Morrison, Haruki Murakami, Salman Rushdie, at [[J.K. Rowling]], na nagpasimula ng pandaigdigang popularidad ng panitikang pambata sa pamamagitan ng akdang ''[[Harry Potter and the Philospher's Stone (nobela)|Harry Potter and the Philosopher’s Stone]]'' (1997). [[Talaksan:Edith Tiempo 2019 stamp of the Philippines (cropped).jpg|thumb|168x168px|Naglabas si [[Edith Tiempo]] ng mga koleksyon ng mga tula noong dekada '90]] Sa Pilipinas, patuloy na umusbong ang panitikan sa Ingles at Filipino sa pamamagitan ng mga akda nina Jun Cruz Reyes, na inilathala ang nobelang ''Etsa-Puwera'' (1998) na tumalakay sa karanasan ng kabataan at mga isyung panlipunan, at ginawaran ng Pambansang Gantimpalang Pampanitikan para sa Sentenaryo. Naitapos ni Cirilo Bautista ang kanyang epikong trilohiya sa ''Sunlight on Broken Stones'' (1998), habang si [[Edith Tiempo]] ay naglathala ng koleksyon ng mga tula na pinamagatang ''Marginal Annotations and Other Poems'' (1993). Ang mga naunang gawa ni [[Lualhati Bautista]] bago ang dekada '90 tulad ng ''[[Bata, Bata...Pa'no Ka Ginawa?|Bata, Bata... Pa’no Ka Ginawa?]]'' ay nagkaroon ng bagong interes sa pamamagitan ng [[Bata, Bata...Pa'no Ka Ginawa? (pelikula)|adaptasyong pelikula]] na nailabas noong 1998, habang nanatiling mahalaga ang mga naunang akda niyang ''[[Dekada '70 (nobela)|Dekada ’70]]'' at ''[['GAPÔ|GAPÔ]]'' sa diskursong pampanitikan at pulitikal.<ref>{{Cite book |last=Sugbo |first=Victor N. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Illumined_Terrain/R69kAAAAMAAJ |title=Illumined Terrain: The Sites and Dimensions of Philippine Literature |date=1998 |publisher=National Commission for Culture and the Arts |language=en}}</ref> Bukod dito, lumitaw bilang prominenteng tinig ng kabataang intelektwal at urbano si Jessica Zafra sa pamamagitan ng kanyang seryeng sanaysay na ''Twisted'', na nagbigay-diin sa politika, kultura, at personal na pananaw ng [[henerasyong X]]. Popular noong dekada nobenta sa Pilipinas ang mga ''[[pocketbook]]'' (aklat na naibubulsa) na may ''genre'' na romansa na pinalitan ang [[komiks]] sa mga nagdaang mga taon.<ref>{{Cite book |last=NATIVIDAD |first=ROCES, MARIA |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Women_s_Movements_and_the_Filipina/Xl4EEAAAQBAJ |title=Women’s Movements and the Filipina: 1986–2008 |date=2012-02-29 |publisher=University of Hawaii Press |isbn=978-0-8248-6121-6 |language=en}}</ref> ==== Komiks ==== Noong dekada 1990, sumiklab ang malawakang pagbabago sa pandaigdigang industriya ng komiks. Sa Estados Unidos, pitong kilalang dibuhista ng [[Marvel Comics|Marvel]]—kabilang sina Todd McFarlane, Jim Lee, at Rob Liefeld—ang nagtayo ng Image Comics noong 1992 at naglabas ng mga pamagat na ''[[Spawn]]'', ''Youngblood'', at ''WildC.A.T.s'', na nagbigay-diin sa malikhaing kalayaan at karapatang-ari ng mga lumikha.<ref>{{Cite web |last=Vaneta |first=Rogers |date=2022-02-02 |title=Inside the Image Comics - Marvel Comics break-up, according to Marvel's former top editor |url=https://www.gamesradar.com/inside-the-image-comics-founders-exodus-from-marvel-from-marvels-perspective/ |access-date=2025-07-23 |website=GamesRadar+ |language=en}}</ref> Sa DC Comics, namayagpag ang malalaking story arc tulad ng ''The Death of Superman'' (1992) at ''Knightfall'' (1993), kung saan ang ''The Death of Superman'' ay nagdulot ng malakas na muling pagkahumaling sa [[Superman|karakter]] at sa [[komiks]] sa pangkalahatan, dala ng malaking benta, malawakang pag-uulat sa midya, at mga bagong kuwento sa mga sumunod na yugto.<ref>{{Cite web |date=2025-01-03 |title=The Cultural Impact and Aftermath of Superman’s Demise |url=https://confusingmiddle.com/2025/01/03/the-cultural-impact-and-aftermath-of-supermans-demise/ |access-date=2025-07-23 |website=The Confusing Middle |language=en}}</ref> Samantala, ang [[Manga|mangang]] Hapon ay naging pandaigdigang paborito, sa tulong ng mga seryeng ''Dragon Ball'', ''Sailor Moon'', at ''Rurouni Kenshin'' na tumawid mula komiks patungong anime.<ref>{{Cite web |date=2025-07-21 |title=The Evolution of Japanese Anime and Manga – The Palos Publishing Company |url=https://palospublishing.com/the-evolution-of-japanese-anime-and-manga/ |access-date=2025-07-23 |language=en-US |archive-date=2025-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250925150650/https://palospublishing.com/the-evolution-of-japanese-anime-and-manga/ |url-status=dead }}</ref> [[Talaksan:Gerry Alanguilan.png|left|thumb|150x150px|Si Gerry Alanguilan na naitampok ang likha niya sa Alamat Comics]] Noong unang bahagi ng dekada 1990 sa Pilipinas, patuloy pa ring inilalathala ang maraming pamagat ng komiks, subalit nagsimula na ang unti-unting paghina ng industriya bunga ng pagbabago sa teknolohiya, midya, at panlasa ng mambabasa.<ref>{{Cite web |date=2009-05-09 |title=The Comics Wars |url=https://www.bulatlat.com/2009/05/09/the-comics-wars/ |access-date=2025-07-23 |website=Bulatlat |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717151731/https://www.bulatlat.com/2009/05/09/the-comics-wars/ |archive-date=2025-07-17 |url-status=dead}}</ref> Bagama’t aktibo pa ang mga higanteng tagapaglimbag tulad ng Atlas Publishing at GASI, bumaba na ang kalidad at kita ng industriya. Maraming beteranong manunulat at dibuhista ang lumipat sa ibang larangan o ibang bansa, habang ang mga mambabasa ay nahumaling sa telebisyon, pelikula, at mga bagong anyo ng libangan gaya ng video games. Bilang tugon, umusbong ang alternatibong kilusan sa komiks, na binubuo ng mga kabataang dibuhista at manunulat na lumikha ng mga naka-''[[Xerox machine|xerox]]'' mini-komiks o ''zines''. Itinatag ang Alamat Comics noong 1994, tampok ang mga makabagong likha tulad ng ''Wasted'' ni Gerry Alanguilan. Sa gitna ng pagbagsak ng komiks sa merkadong pangmasa, naging puwang ito ng malikhaing eksperimento at independiyenteng pagbabahagi ng kuwento—na siyang nagtanim ng binhi ng muling pagbuhay ng ''indie'' at paglilimbag sa dihital ng mga sumunod na dekada. ==== Patimpalak ng kagandahan ==== [[Talaksan:SushmitaSen01.jpg|thumb|Si Miss Universe 1994 Sushmita Sen|217x217px]] Sa larangan ng [[patimpalak ng kagandahan]] noong dekada nobenta, nanatiling tanyag ang [[Miss Universe]], [[Miss World]], at [[Miss International]], at milyon-milyong manonood ang sumusubaybay sa mga ito sa telebisyon. Namayagpag ang mga bansa tulad ng [[Indiya|Indya]], [[Venezuela]], Estados Unidos, at [[Puerto Rico]], lalo na noong 1994 nang magwagi si [[Sushmita Sen]] bilang Miss Universe at si [[Aishwarya Rai]] bilang Miss World—mga tagumpay nagbigay ng inspirasyon sa kababaihang [[Asya|Asyano]]. Partikular na minahal ng [[mga Pilipino]] si Sushmita Sen dahil sa kanyang karisma at paggalang sa kulturang Pinoy, lalo pa’t ginanap ang Miss Universe 1994 sa [[Maynila]].<ref>{{Cite web |date=2015-12-23 |title=Miss Universe 1994 Sushmita Sen joins Pinoys in celebrating Pia Wurtbach's win |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/548895/miss-universe-1994-sushmita-sen-joins-pinoys-in-celebrating-pia-wurtbach-s-win/story/ |access-date=2025-07-18 |website=GMA News Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=When Sushmita Sen Met 4 Women In Philippines, All Named After Her |url=https://www.ndtv.com/offbeat/when-sushmita-sen-met-4-women-in-philippines-all-named-after-her-1655390 |access-date=2025-07-18 |website=www.ndtv.com |language=en}}</ref> Sa Pilipinas, tampok ang mga lokal na patimpalak tulad ng [[Binibining Pilipinas]] at [[Mutya ng Pilipinas]], na naging daan para makilala sina [[Charlene Gonzales]], na pumasok sa ''Top'' 6 (Nangungunang anim) noong [[Miss Universe 1994]], at [[Miriam Quiambao]], na naging ''first runner-up'' (unang pumangalawa) noong [[Miss Universe 1999]]. Partikular na di-malilimutang sandali ang paglahok ni Quiambao sa Miss Universe matapos madapa sa paunang patimpalak ng kasuotang panggabi (''preliminary evening gown competition''), at ang pagkapanalo niya bilang unang pumapangalaw ay ang pinakamataas na naabot ng Pilipinas sa Miss Universe sa loob ng mahigit dalawang dekada. ==== Larong bidyo ==== Ang dekada 1990 ay isang mahalagang yugto sa kasaysayan ng [[larong bidyo]], na minarkahan ng malalaking pagsulong sa teknolohiya, pag-usbong ng mga bagong genre, at ang pagiging bahagi ng pangunahing agos ng kulturang popular. Sa panahong ito naganap ang transisyon mula grapikong 2D patungong [[3D]], ang pagpapalit ng [[floppy disk]] ng [[CD|CD-ROM]], at ang paglago ng ''multiplayer gaming'' (o maramihang paglalaro) sa pamamagitan ng ''local network'' at internet. Sabay na umunlad ang paglalaro sa ''console'' at paglalaro sa PC, kung saan maraming makasaysayang pamagat at inobasyon sa [[Hardware (kompyuter)|''hardware'']] ang humubog sa hinaharap ng industriya. ===== Paglalaro sa console ===== Naging tampok noong dekada ang matinding kompetisyon sa pagitan ng [[Nintendo]] at Sega,<ref>{{Cite web |last=N |first=Faisal |date=2024-09-05 |title=Sega vs Nintendo: The Console Wars of the 90s |url=https://retrovgames.com/sega-vs-nintendo-the-console-wars-of-the-90s/ |access-date=2025-07-22 |website=Retro vGames |language=en-US |archive-date=2025-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828124602/https://retrovgames.com/sega-vs-nintendo-the-console-wars-of-the-90s/ |url-status=dead }}</ref> gayundin ang matagumpay na pagpasok ng [[Sony]] sa merkado. Inilabas ng Nintendo ang Nintendo 64 noong 1996, kung saan lumabas ang ''[[Super Mario 64]]''—isa sa mga unang malalaking tagapagplataporma ng 3D—at ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time'' (1998), na kinilala sa buong mundo at nagpakilala ng mga inobasyon gaya ng ''target-lock'' sa labanan. Kasabay nito, sumikat din nang husto ang prangkisang ''[[Pokémon]]'' simula nang ilabas ang mga larong ''Pokémon Red'' at ''Green'' noong 1996 sa Hapon para sa Nintendo Game Boy, na naging pandaigdigang phenomenon na nagpalakas sa paglalarong ''handheld'' (hawak sa kamay) sa pamamagitan ng ''player-to-player trading'' (pagpapalitan sa pagitan ng mga manlalaro) at ''battling'' (paglalaban) gamit ang kableng pang-link (''cable link'').<ref>{{Cite web |title=Pokémon Red and Green |url=https://www.museumofplay.org/games/pokemon-red-and-green/ |access-date=2025-07-22 |website=The Strong National Museum of Play |language=en-US}}</ref> Samantala, inilabas ng Sega ang Sega Saturn noong 1994 at ang Dreamcast noong 1998, subalit kapwa nahirapan sa merkado. Inilunsad ng Sony ang [[PlayStation]] noong 1994 sa [[Hapon]] at 1995 sa buong mundo, na naging dahilan ng malaking pagbabago sa industriya sa pamamagitan ng paggamit ng CD-ROM at sa pag-akit ng mas malawak na merkado. Naging tahanan ito ng maraming makabuluhang laro gaya ng ''Final Fantasy VII'' (1997), na nagpakilala ng ''Japanese role-playing games'' (JRPGs) sa pandaigdigang manlalaro; ''Resident Evil'' (1996), na nagpasikat sa survival horror genre; at ''Tomb Raider'' (1996), na nagpakilala kay Lara Croft bilang isa sa mga pinakakilalang karakter ng dekada.[[Talaksan:Gele tamagotchi, objectnr 78041.JPG|thumb|Ang gadyet na Tamagotchi na naging popular sa ilang Batang 90s|left]]Mahilig din ang kabataang Pilipino sa mga larong bidyo at may ilan ang nahumaling sa ''virtual pet gadget'' (gadyet para sa birtwal na alaga) na Tamagotchi.<ref name=":0">{{Cite web |date=Nobyembre 3, 2016 |title='90s things every Pinoy millennial squad can relate to |url=https://www.abs-cbn.com/advertorial/life/11/03/16/90s-things-every-pinoy-millennial-squad-can-relate-to |access-date=July 15, 2025 |website=ABS-CBN}}</ref> ===== Paglalaro sa PC ===== Ang paglalaro sa PC (''personal computer'') noong dekada 1990 ay mabilis na umunlad sa aspeto ng grapiko, tunog, at konektibidad. Sa ''genre'' ng ''first-person shooter'' (FPS), naging makasaysayan ang ''Doom'' (1993) mula sa id Software dahil sa mabilis na aksyon, ''multiplayer'' na naka-''network'', at kultura ng modding. Pinalawak ito ng ''Quake'' (1996) sa pamamagitan ng grapikong 3D at ''online multiplayer''. Noong 1998, inilabas ng Valve ang ''Half-Life'', na nagtala ng bagong pamantayan sa nakatuon sa kuwento na FPS sa pamamagitan ng masinsing pagsasalaysay at disenyo ng kapaligiran. Umuusbong din ang ''real-time strategy'' (RTS), kung saan namayagpag ang ''Command & Conquer'' (1995) at ''StarCraft'' (1998)—ang huli ay naging napakapopular sa [[Timog Korea]]<ref>{{Cite book |last=Hjorth |first=Larissa |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Gaming_Cultures_and_Place_in_Asia_Pacifi/HQeRAgAAQBAJ |title=Gaming Cultures and Place in Asia-Pacific |last2=Chan |first2=Dean |date=2009-06-24 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-84317-5 |page=180 |language=en}}</ref> at naging batayan ng kompetitibong e-sports. Sa kabilang banda, ang ''Myst'' (1993) ay naging isa sa pinakamabentang larong pang-PC sa dekada, tampok ang atmosperikong nakabatay sa palaisipan na ''gameplay'' (o takbo ng laro). Nagpatuloy din ang LucasArts sa pagpapayabong ng ''point-and-click adventure'' (pakikipagsapalarang turo-at-pindot) na ''genre'' sa mga larong gaya ng ''Monkey Island 2: LeChuck’s Revenge'' (1991). Isang mahalagang bahagi rin ng paglalaro sa PC noong dekada '90 ay ang seryeng ''SimCity''. Bagama’t ang orihinal na ''SimCity'' ay lumabas noong 1989, nanatili itong popular noong dekada 1990, lalo na sa paglabas ng ''SimCity 2000'' noong 1993.<ref>{{Cite news |date=Pebrero 1, 1994 |title=Cancel My Appointments - 'til the Year 2000 |language=en-US |work=Wired |url=https://www.wired.com/1994/02/cancel-my-appointments-til-the-year-2000/ |access-date=2025-07-22 |issn=1059-1028}}</ref> Ang larong ito ay nagpakilala ng grapikong isometriko, mga utilidad sa ilalam ng lupa (gaya ng subway at tubig), at mas malalim na aspeto ng pamamahala sa [[lungsod]]. Nasundan ito ng ''SimCity 3000'' noong 1999, na nagdagdag ng mas detalyadong ekonomiya, pamamahala sa basura, at mga bantog na [[gusali]]. Ang ''SimCity'' ay naging batayan ng simulasyong pagtatayo ng lungsod at nag-ambag sa pag-usbong ng mga larong pang-edukasyon at larong hindi nakatuon sa labanan. Kabilang ito sa mas malawak na prangkisang “Sim” ng Maxis na kinabibilangan rin ng ''SimEarth'' (1990) at ''SimAnt'' (1991). Bilang tugon sa mga alalahanin hinggil sa karahasan sa mga laro—lalo na matapos lumabas ang ''Mortal Kombat'' (1992) at ''Night Trap'' (1992)—itatag ang Entertainment Software Rating Board (ESRB)<ref>{{Cite web |last=Carpenter |first=Nicole |date=2021-04-19 |title=How Mortal Kombat invented the ESRB |url=https://www.polygon.com/22346875/mortal-kombat-violence-esrb-ratings-lieberman |access-date=2025-07-22 |website=Polygon |language=en-US}}</ref> noong 1994 upang magbigay ng pamantayang ''rating'' (o marka) sa nilalaman ng mga larong bidyo sa [[Hilagang Amerika]]. === Lipunan === Ang mga kabataan sa Pilipinas ay kadalasang tinatawag na ngayon bilang Batang 90s (bigkas: ''nineties'').<ref>{{Cite web |title=What younger generations can learn from the 'Batang 90s' |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1241492 |access-date=2025-07-14 |website=www.pna.gov.ph |language=en}}</ref> Ilan lamang sa mga pinausong [[salitang balbal]] ng mga Batang 90s an gamol, hataw, guwapings, jologs (na sinasabing tumutukoy sa mga tagahanga ni Jolina Madangal), gimik, at praning.<ref>{{Cite web |last=De La Cruz |first=Christa |date=Oktubre 17, 2021 |title=10 Pinoy Slang Words We Said in the '90s, Translated |url=https://www.spot.ph/newsfeatures/trending/87735/popular-pinoy-90s-words-and-what-they-mean-a833-20211017 |access-date=2025-07-14 |website=SPOT.PH |language=en}}</ref> Nakahihiligan din nilang gumimik (o tumambay) o lumabas upang pumunta sa mga sayawang klab, eksenang ''rave'', at dumalo sa mga eksenang musikang ''underground'' (lihim o di komersyal) tulad ng Club Dreed, Mayrics, Verve Room, Insomnia, Kemistry, at ABG na matatagpuan sa iba't ibang lugar sa Kalakhang Maynila.<ref name=":3">{{Cite web |last=Angan |first=Kara |date=2023-12-14 |title=Is Pinoy Rock Dead? |url=https://billboardphilippines.com/culture/scenes/opinion-is-pinoy-rock-dead/ |access-date=2025-07-15 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-10 |title=The Grit and Glamour of Manila’s 90s Rave Culture |url=https://www.vice.com/en/article/manila-philippines-90s-rave-culture-nostlagia/ |access-date=2025-07-15 |website=VICE |language=en-US}}</ref> Ang moda at istilong Batang 90s ay mga punit-punit na maong, guhit-guhit na ''sweater'', ''jumpsuit'', at mga bukas na kamisadentrong planela.<ref name=":0" /> Uso din sa mga kabataang lalaki ang magpahaba ng buhok at hinahati sa gitna.<ref name=":0" /> Sa ibang panig ng mundo, tumugon ang kulturang kabataan noong dekada 1990 sa mga pagbabagong panlipunan sa pamamagitan ng pagtangkilik sa kapaligiran at pagsuporta sa pagiging negosyante (''entrepreneurship''). Ipinakita ito sa moda ng [[mundong Kanluranin]] sa pamamagitan ng pagyakap sa [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]] at mga istilong kontra-kultura, na naimpluwensiyahan ng [[henerasyong X|Gen X]] at mga naunang [[Mga milenyal|milenyal]]: naging tanyag ang mga tatu at  pagbubutas ng katawan (''body piercing''), at laganap din ang mga "''retro''" na estilo na hango sa [[moda]] noong [[dekada 1960]] at [[Dekada 1970|1970]]. Naging malapit ang henerasyong Gen X sa isa’t isa sa pamamagitan ng pagkakapareho ng panlasa sa musika. Ilan sa mga kabataan ay mas naging aktibo sa mga ''extreme sports'' o matitiding palakasan at mga gawaing panlabas na pinagsasama ang pampalakasan at pagpapahalaga sa kalikasan. Nakita ng dekada 1990 ang pag-unlad ng kamalayan sa multikulturalismo na nagsimula noong [[dekada 1980]],<ref>{{Cite journal |last1=Levrau |first1=François |last2=Loobuyck |first2=Patrick |date=2018 |title=Introduction: mapping the multiculturalism-interculturalism debate |journal=Comparative Migration Studies |language=en |volume=6 |issue=1 |page=13 |doi=10.1186/s40878-018-0080-8 |issn=2214-594X |pmc=5956058 |pmid=29780695}}</ref> gayon din ang pag-unlad ng alternatibong midya. [[Talaksan:Photograph of First Lady Hillary Clinton at the United Nations Conference on Women in Beijing, China - DPLA - de696cbb989497f9f65d8cf9089667b8.jpg|thumb|Si Unang Ginang Hillary Clinton ng Estados sa kanyang talumpating pinamagatang "'''''Women's rights are human rights'''''" sa Beijing, Tsina noong 1995]] Noong 1990, inalis ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|World Health Organization]] (WHO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Kalusugan) ang [[homoseksuwalidad]] sa listahan nito ng mga [[sakit]].<ref>{{cite web |date=17 Mayo 2011 |title=Stop discrimination against homosexual men and women |url=https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-determinants/gender/news/news/2011/05/stop-discrimination-against-homosexual-men-and-women |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122043721/https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-determinants/gender/news/news/2011/05/stop-discrimination-against-homosexual-men-and-women |archive-date=22 Nobyembre 2021 |access-date=10 Pebrero 2021 |website=The WHO Regional Office for Europe |language=en}}</ref> Unti-unting lumaganap ang pagtanggap sa mga hayagang homoseksuwal na indibiduwal sa mundong Kanluraning simula noong mga unang taon ng dekada nobenta.<ref>{{cite web |last=Dish |first=The Daily |date=7 Hulyo 2009 |title=What Happened In 1990? |url=https://www.theatlantic.com/daily-dish/archive/2009/07/what-happened-in-1990/199110/ |website=The Atlantic |language=en}}</ref> Nagsimula naman ang ikatlong yugto ng [[peminismo]] (''third-wave feminism'') noong unang bahagi ng dekada 1990.{{sfn|Evans|2015|loc=22}} Ang mga peministang kabilang sa henerasyong X na ipinanganak noong dekada 1960 at 1970 ay yumakap sa pagkakaiba-iba at indibiduwalismo ng kababaihan, at nagsikap na muling bigyang-kahulugan kung ano ang ibig sabihin ng pagiging isang peminista..{{sfn|Evans|2015|loc=22}}<ref>[https://www.britannica.com/topic/feminism/The-third-wave-of-feminism#ref1228639 "The Third Wave of Feminism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190528171627/https://www.britannica.com/topic/feminism/The-third-wave-of-feminism#ref1228639|date=2019-05-28}}, ''Encyclopaedia Britannica''. (sa Ingles)</ref><ref name="Baumgardner_Richards">{{harvnb|Baumgardner|Richards|2000|p=77}}</ref> Sa [[popular na kultura]], nakilahok din ang grupo ng pop mula sa [[Gran Britanya|Britanya]] na [[Spice Girls]] sa kilusang peminista sa pamamagitan ng pagpapasikat ng kanilang islogang "Girl Power!", habang ipinahayag naman ng tanyag na mang-aawit ng musikang [[Country (musika)|''country'']] na si [[Shania Twain]] ang pagiging higit ng kababaihan sa kanyang patok na awitin noong 1995 na "Any Man of Mine." Noong Setyembre 5, 1995, nagtalumpati tungkol sa karapatan ng kababaihan ang Unang Ginang ng Estados Unidos na si talumpati ni [[Hillary Clinton]] sa Ika-apat na Pandaigdigang Konperensya ng mga Kababaihan ng Mga Nagkakaisang Bansa sa [[Beijing]], Tsina, at pinamagatan ang talumpati bilang "''Women's rights are human rights''" (Ang karapatan ng kababaihan ay [[karapatang pantao]]).<ref>{{cite journal |last=Fester |first=Gertrude |date=1994 |title=Women's Rights Are Human Rights |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |language=en |volume=20 |issue=20 |pages=76–79 |doi=10.2307/4065874 |jstor=4065874}}</ref> [[File:JohnPaulIICardinalSin1995WYD.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:JohnPaulIICardinalSin1995WYD.jpg|thumb|Si Papa Juan Pablo II (kanan) kasama ang Arsobispo ng Maynila na si [[Kardinal (Katolisismo)|Kardinal]] [[Jaime L. Sin|Jaime Sin]] (kaliwa) habang humaharap sa karamihan sa pagsasara ng misa para sa Ika-10 Pandaigdigang Araw ng Kabataan sa Liwasang Luneta.|left]] === Karagdagang mahahalagang kaganapan === Ang pangwakas na [[Misa]] ng X World Youth Day 1995 o [[Pandaigdigang Araw ng Kabataan 1995|Ikasampung Pandaigdigang Araw ng Kabataan ng 1995]] ay naganap sa [[Liwasang Rizal]], Maynila, Pilipinas, na dinaluhan ng higit sa 5 milyong katao. Nagtala ang pagtitipon na ito ng rekord sa [[Simbahang Katolikong Romano|Simbahang Romano Katoliko]]. Pinamunuan ang misa ni [[Papa]] [[Papa Juan Pablo II|Juan Pablo II]]. Ang paglilitis kay O. J. Simpson, na tinawag ng midyang Amerikano bilang "''trial of the century''" o "paglilitis ng siglo," ay tumagal ng halos isang taon sa gitna ng matinding atensyon ng midya. Karamihan ng paglilitis ay ipinapalabas gabi-gabi sa ''prime time'' (o oras ng maraming nanonood) sa telebisyon. Noong Oktubre 3, 1995, napatunayang walang sala si Simpson sa kasong pagpatay sa dating asawa niyang si Nicole Brown Simpson at kaibigan nito na si Ronald Goldman.<ref>{{Cite news |date=1995-10-03 |title=1995: OJ Simpson verdict: 'Not guilty' |language=en-GB |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/3/newsid_2486000/2486673.stm |access-date=2025-08-05}}</ref> Sa [[Paris]], noong Agosto 1997, nasawi sa isang aksidente sa sasakyan sina [[Diana, Prinsesa ng Wales]], at ang kanyang kasintahan na si Dodi Al-Fayed, nang bumangga ang minamanehong [[Mercedes-Benz]] S-Class na kanilang sinasakyan sa lagusan ng Pont de l'Alma. Namatay agad sa lugar ng insidente ang tsuper na si Henri Paul, gayundin si Al-Fayed. Sina Diana at ang ''bodyguard'' (o kawal-pananggol) ni Al-Fayed na si Trevor Rees-Jones ay parehong nakaligtas sa aksidente, subalit binawian ng buhay si Prinsesa Diana makalipas ang ilang oras sa isang [[ospital]] sa Paris. Si Rees-Jones ang nag-iisang nakaligtas.<ref>{{cite web |last=Dahlburg |first=John-Thor |date=20 Setyembre 1997 |title=Survivor Can't Recall Paris Crash |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1997-sep-20-mn-34192-story.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200409090141/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1997-sep-20-mn-34192-story.html |archive-date=9 Abril 2020 |access-date=9 Abril 2020 |work=[[Los Angeles Times]] |language=en}}</ref> Ang [[Pakistan]] at [[Bangladesh]] ay kapwa nakaranas ng paglipat patungo sa [[demokrasya]] matapos ang pagtatapos ng pamumunong militar nina Zia-ul-Haq at Hussain Muhammad Ershad. Sa unang bahagi ng dekada, pinamunuan ng mga kababaihan ang dalawang bansa. Ang pagkakaluklok kay [[Benazir Bhutto]] sa Pakistan ang kauna-unahang pagkakataon na pinamunuan ng isang babae ang pamahalaan sa isang bansang mayorya ay Muslim, na sinundan naman ni Khaleda Zia sa Bangladesh. Sa Pakistan, ang kalaban ni Bhutto ay si Nawaz Sharif, habang si Zia naman ay hinarap ang hamon mula sa isa pang babae, si [[Sheikh Hasina]]. ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Bibliyograpiya== *{{cite book|last=Evans|first=Elizabeth|year=2015|title=The Politics of Third Wave Feminisms: Neoliberalism, Intersectionality, and the State in Britain and the US|location=London|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1-137-29527-9|language=en}} *{{cite book |title=Manifesta: Young Women, Feminism, and the Future |last1=Baumgardner |first1=Jennifer |last2=Richards |first2=Amy |year=2000 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |location=New York |isbn=978-0-374-52622-1 |url=https://archive.org/details/manifestayoungwo00baum |language=en}} [[Kategorya:Dekada 1990|*]] 6kmyrl0py281jwwmjio8n1o3yaqq62d 0 309718 2231290 2206616 2026-10-04T06:04:23Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231290 wikitext text/x-wiki Si '''Carmelita "Carm" Little Turtle''' ay isang litratista ng Apache / Tarahumara. Siya ay ipinanganak sa Santa Maria, California, noong Hunyo 4, 1952. Ang kanyang mga ipinipinta ay naka- sepia at may temang patungkol sa mga tungkulin ng kasarian, mga karapatan ng kababaihan at mga ugnayan sa pagitan ng kababaihan at kalalakihan. Kabilang sa mga bida sa kaniyang Little Turtle's photographic tableaux ay ang kanyang asawa, kanyang mga kamag-anak, at ang kanyang sarili bilang mga character sa iba't ibang mga Southwestern landscapes na nagsisilbing backdrops sa dynamics ng interpersonal na relasyon. "Ang iconography sa aking trabaho, ang ibig sabihin ko ay ang mga props at costume, ay isang pribadong simbolismo sa halip na isang ipinataw ng nangingibabaw na kultura. Ang simbolismo at mitolohiya na inilalagay ng nangingibabaw na lipunan sa mga katutubong tao ay hindi hihigit sa isang salve para sa isang magulong kolektibong budhi. Hindi ko kailangan ang ganoong uri ng mitolohiya at simbolismo. Sinusubukan kong ipahiwatig ang isang konseptong walang oras sa aking trabaho na nagpapasigla ng mga damdaming kumakatawan sa nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap. " ==Buhay== Nag-aral si Little Turtle sa Navajo Community College, nagtapos noong 1978. Nag-aral din siya sa University of New Mexico sa Albuquerque, kung saan nag-aral siya ng paglilitrato. Bilang karagdagan, nag-aral siya ng pagkuha ng litrato sa College of the Redwoods, Eureka, California . Nagsimula muna siyang mag-aral upang maging isang nars bago magpasya na maging isang artista. Kilala rin siya sa pagiging parehong tagagawa at litratista kasama ang Shenandoah Films sa Arcata, California mula 1980 hanggang 1983. Ang kanyang unang eksibisyon ay noong 1982 sa Hardwood Foundation sa Taos, New Mexico . Naging bahagi siya ng parehong mga exhibit ng indibidwal at pangkat. Ang kanyang unang pangkat na eksibisyon ay noong 1982 din. May pamagat na Native Americans Now, matatagpuan ito sa California Indian Museum at Cultural Center sa Larkfield-Wikiup, na kilala rin bilang Santa Rosa, California . Marami sa mga eksibisyon na lumahok siya ay batay sa paligid o tungkol sa tema ng Katutubong Amerikano. Ang kanyang trabaho ay nakikita sa maraming mga koleksyon. Kasama rito ang Center for Creative Photography, Heard Museum, Southwest Museum, Southern Plains Indian Museum, at Western Arts American Library. Ginawaran siya ng Western States Arts Federation Fellowship noong 1993. Ininterbyu siya ni Lawrence Abbott sa kanyang libro, I Stand in the Center of the Good: Interviews with Contemporary Native American Artists (1994). Sumulat din si Joan M. Jensen tungkol sa Little Turtle para sa isang kabanata sa Mga Artista ng Babae ni Susan R. Ressler ng American West (2011) at sa kanyang disertasyon sa University of New Mexico, Native American Women Photographers As Storytellers (2000). ==Indibidwal na Mga Eksibisyon== 1982 - [[Harwood Foundation]], Taos, New Mexico{{fact}} 1983 - [[Southwest Museum of the American Indian|Southwest Museum]], Los Angeles, California{{fact}} 1991 - ''Reflections in Time'', American Indian Contemporary Arts, San Francisco, California{{fact}} 1992 - [[Center for Creative Photography]], [[University of Arizona|The University of Arizona]], Tucson, Arizona{{fact}} 2016 - Brandywine Workshop Collection, [[Arizona State University Art Museum]], Tempe, Arizona<ref>{{Cite web|url=https://www.mutualart.com/Artist/Carmelita-Little-Turtle/C8F4AB4587C4D6BE|title=Carmelita Little Turtle|website=Mutual Art}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Babasahin== * {{cite book|last1=Abbott|first1=Lawrence|title=I Stand in the Center of the Good: Interviews with Contemporary Native American Artists|date=1994|publisher=University of Nebraska Press|location=Lincoln|isbn=978-0803210370|url=https://books.google.com/books?id=IL7JgxKWNUwC&q=I%20Stand%20in%20the%20Center%20of%20the%20Wood&pg=RA3-PT35}} * Hillstrom, Laurie Collier, and Kevin Hillstrom. "Carm, Little Turtle." Contemporary Women Artists. Detroit: St. James, 1999. 405-06. Print. * {{cite book | last = Jensen | first = Joan M. | year = 2000 | title = Native American Women Photographers As Storytellers | publisher = New Mexico State University | location = Las Cruces, NM | oclc = 5254630 | url = https://www.cla.purdue.edu/waaw/jensen/NAW.html | access-date = 2021-03-31 | archive-date = 2019-03-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190323152244/https://www.cla.purdue.edu/waaw/jensen/NAW.html | url-status = dead }} * {{cite book | last = Ressler | first = Susan R. | year = 2011 | title = Women Artists of the American West | publisher = McFarland & Co. | location = Jefferson, NC |isbn=978-0786464388 | url=https://mcfarlandbooks.com/product/women-artists-of-the-american-west}} * {{cite web | title = Little Turtle, Carmelita at Encyclopedia.com | url=https://www.encyclopedia.com/arts/educational-magazines/little-turtle-carmelita-1952 }} * {{cite journal|last1=Farris|first1=Phoebe|title=Contemporary Native American Women Artists: Visual Expressions of Feminism, the Environment, and Identity|journal=Feminist Studies|date=2005|volume=31|issue=1|pages=95–109|doi=10.2307/20459008|jstor=20459008|url=http://www.feministstudies.org/art_gallery/ArtSpreadPDFs/31-1_art_spread.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424115055/http://www.feministstudies.org/art_gallery/ArtSpreadPDFs/31-1_art_spread.pdf|archive-date=2021-04-24|access-date=2021-03-31|url-status=dead }} * {{Cite book|last=Farris|first=Phoebe|url=https://archive.org/details/womenartistsofco00farr/page/32|title=Women artists of color : a bio-critical sourcebook to 20th century artists in the Americas|date=1999|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-30374-6|location=Westport, Conn.|pages=[https://archive.org/details/womenartistsofco00farr/page/32 32]|oclc=40193578}} 5oy85lwz93efy8rlst942nnv3bhzgwf 0 309739 2231304 2212871 2026-10-04T07:34:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231304 wikitext text/x-wiki Si '''Colette Stuebe Bangert''' (ipinanganak noong 1934, Columbus, Ohio) ay isang Amerikanong artista at new media artist na lumikha ng parehong gawa ng computer at tradisyunal na mga likhang sining. Ang kanyang computer-generated na likhang sining ay ang produkto ng isang dekada-mahabang pakikipagtulungan sa kanyang asawa, na si Charles Jeffries "Jeff" Bangert (1938-2019), isang dalub-agbilang at [[Mga graphic sa computer|computer graphics]] [[programmer]] . Ang gawain ni Bangert sa tradisyunal na media ay may kasamang pagpipinta, pagguhit, watercolor at mga tela. == Maagang buhay at edukasyon == Si Colette Bangert ay nag-aral sa [[Shortridge High School]] sa Indianapolis, Indiana, mula 1948 hanggang 1952. Noong 1952 ay nag-enrol siya sa [[Herron School of Art and Design]] sa Indianapolis, kung saan nagtapos siya sa pagpipinta at litograpya at nagtapos ng BFA noong 1957. Nagkaroon siya ng isang MFA sa Pagpipinta at Pagguhit mula sa [[Unibersidad ng Boston|Boston University]] (1958).<ref name=":5">{{Cite book|title=On art & design : the computer & its influence [exhibition at the Sheldon Memorial Art Gallery, University of Nebraska-Lincoln, March 31 – April 24, 1983].|last=Sheldon Memorial Art Gallery.|date=c. 1983|publisher=The University|oclc=79719175}}</ref><ref name=":5"/> Sa Boston nakilala niya si Charles Bangert, pagkatapos ay naging isang mag-aaral sa Matematika sa [[Pamantasang Harvard|Harvard University]] .Nagpakasal sila noong 1959.{{Fact|date=April 2020}} == Karera == === Mga gawa sa tradisyunal na media === Maaga sa kanyang karera, bago ang kanyang trabaho sa digital media, ang mga kuwadro at mga guhit ni Bangert ay nakatanggap ng kritikal na pansin. Ang kanyang trabaho sa pagguhit, watercolor, pagpipinta at tela ay nagpatuloy sa buong buhay niya. Ang mga pamamaraang algorithmic na binuo niya at ng kanyang asawa para sa paglikha ng mga digital na kopya ay lumitaw mula sa kanyang kasanayan sa pagguhit at naiimpluwensyahan naman ang kanyang trabaho sa tradisyunal na art media.<ref>{{Cite book|url=https://i-share.carli.illinois.edu/vf-sai/Record/SAIdb.325890|title=All.go.rhythm : idea, machine, art : Colette Bangert, Jean-Pierre Hébert, Paul Hertz, Roman Verostko.|date=2015|publisher=UIMA|access-date=2021-04-02|archive-date=2021-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210619214015/https://i-share.carli.illinois.edu/vf-sai/Record/SAIdb.325890|url-status=dead}}</ref> Ang midwestern na tanawin ng Hilagang Amerika ay makikita sa kanyang mga gawa, kahit na maaaring interpretasyon lamang ito ng mga linya at pag-oorganisa ng espasyo. Ang mga linya at espasyo ay maaaring pag-aralan, ilarawan, at mabuo ng code ng programa: Sa pakikipagtulungan niya kay Jeff, pinalawak ng computer ang kanilang pag-unawa sa "kung ano ang maaaring maging pagguhit ng landscape."{{fact}} Sa buong kanyang karera si Bangert ay patuloy na nagpapakita ng parehong daloy ng trabaho.{{fact}} == Mga gawa == === Mga solo na eksibisyon === * 1963, Krasner Gallery, New York City. Recent paintings. * 1966, Mulvane Art Museum, Topeka, Kansas. Recent paintings. * 1971, Mulvane Art Museum, Topeka, Kansas. Computer drawings. * 1982, Lawrence Gallery, Kansas City, Missouri. ''Grass and other computer drawings, 1967–1982''. * 1984, Albrecht-Kemper Museum, St. Joseph, Missouri. ''Between Earth and Sky: A twenty-year painting survey''. * 2002, Lawrence Art Center. Lawrence, Kansas. ''From The Garden Series: Work on Paper and Thread Pieces''. * 2016, Kansas City Artists Coalition, Kansas City, Missouri. ''Alone and Together: Colette And Jeff Bangert A Retrospective''. ===Mga koleksyon=== *[[Kunsthalle Bremen]], Bremen, Germany<ref>[https://www.kunsthalle-bremen.de/en/sb-page/collection/collection/art-after-1945]</ref> *[[Mary and Leigh Block Museum of Art]], Northwestern University, Evanston, Illinois<ref>{{Cite web|url=https://www.blockmuseum.northwestern.edu/collections/|title=Collections: Block Museum – Northwestern University|website=blockmuseum.northwestern.edu|access-date=2021-04-02|archive-date=2020-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200711002854/https://www.blockmuseum.northwestern.edu/collections/|url-status=dead}}</ref> *Mulvane Art Museum,<ref>{{Cite web|url=https://www.washburn.edu/mulvane/|title=Mulvane Art Museum|website=washburn.edu}}</ref> Washburn University, Topeka, Kansas *[[Museum of Modern Art]], New York City<ref>{{Cite web|url=https://www.moma.org/artists/321|title=Colette Bangert &#124; MoMA|website=The Museum of Modern Art}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal|last=Barr|first=Alfred H.|year=1962|title=Painting and Sculpture Acquisitions January 1, 1961 through December 31, 1961|url=https://archive.org/details/sim_museum-of-modern-art-bulletin_1962_29_2-3/page/33|journal=The Bulletin of the Museum of Modern Art|volume=29|issue=2/3|pages=33, 57|doi=10.2307/4058319|issn=1938-6761|jstor=4058319}}</ref> *[[Spencer Museum of Art]], Lawrence, Kansas<ref>{{Cite web|url=https://spencerartapps.ku.edu/collection-search|title=Collection Search|website=Spencer Art Apps|access-date=2021-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170819060650/http://collection.spencerart.ku.edu/eMuseumPlus?service=ExternalInterface&module=collection&objectId=27956&viewType=detailView|archive-date=2017-08-19|url-status=dead}}</ref> *[[Victoria and Albert Museum]], London, England<ref>{{Cite web|url=http://collections.vam.ac.uk/search/?listing_type=&offset=0&limit=15&narrow=&extrasearch=&q=colette+bangert&commit=Search&quality=0&objectnamesearch=&placesearch=&after=&before=&namesearch=&materialsearch=&mnsearch=&locationsearch=|title=Your Search Results &#124; Search the Collections |publisher=Victoria and Albert Museum}}</ref> *[[Carl & Marilynn Thoma Art Foundation]], Chicago, Illinois and Santa Fe, New Mexico<ref>{{Cite web|url=https://thomafoundation.org/collection/digital-electronic-art/|title=Digital & Electronic Art|website=Carl & Marilynn Thoma Art Foundation}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Uncategorized|date=Disyembre 2023}} gvqyksikkkt9gx5vuvnfgjy1qol7mqh 0 312202 2231252 2228998 2026-10-04T01:33:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231252 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Anzano di Puglia|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=11.02|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Anzanese|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=760|mayor_party=|saint=[[Maria|Madonna of Anzano]]|day=Unang Lunes pagkatapos ng Pentecostes|postal_code=71020|area_code=0881|website={{Official website|https://web.archive.org/web/20091016075227/http://www.comune.anzanodipuglia.fg.it:80/}}|footnotes=<!-- These are currently unused -->|mayor=Paolo Lavanga|frazioni=Carifano, Lo Russo, Losciarpo, Mastralessio, Morra, Nocelle|official_name=Comune di Anzano di Puglia|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Anzano-di-Puglia.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=|province=[[Lalawigan ng Foggia|Foggia]] (FG)|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|41|07|22|N|15|17|17|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Apulia]]|istat=071003}} Ang '''Anzano di Puglia''' ay isang maliit na bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Foggia]] at rehiyon ng [[Apulia]] sa timog-silangan ng [[Italya]]. Tumataas ito ng {{Convert|760|m|ft}} itaas ng antas ng dagat. == Kasaysayan == Ang mga natuklasang arkeolohiko sa lugar ay nagpapatunay sa madalas nitong pagdaan mula pa noong panahon ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]], kaya naman naging kapani-paniwala ang ipotesis kung saan ang nayon ay nagmula malapit sa kilalang tavern na inilarawan ni [[Horacio]] noong ika-1 siglo BK sa kanyang paglalakbay mula [[Roma]] patungong [[Brindisi]].<ref name="idi">{{cita|Dauni-Irpini}}.</ref> Unang nabanggit noong 879, ang noo'y nayon ng Anzano ay bahagi ng Baroniya, kaya nanatiling sakop ng mga karapatang piyudal ng [[Trevico]] hanggang 1797.<ref name="idi" /> == EKonomiya == Ang agrikultura at pagsasaka ng mga hayop ang bumubuo sa batayan ng ekonomiya ng nayon. Ang produksiyon ng mga keso at mga produktong gawa sa gatas (lalo na ang [[caciocavallo]]) ay partikular na kapansin-pansin, habang ang lugar ng Bosco ay interesante sa mga turista.<ref name="prov">{{cita web|url=http://www.provincia.foggia.it/page_new.php?Rif=464|titolo=Anzano di Puglia|sito=Provincia di Foggia}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190809053508/http://www.provincia.foggia.it/page_new.php?Rif=464 |date=2019-08-09 }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Foggia}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Apulia]] 57ygrcaxcfyz40zaz8q5lc0m9vuauvc 0 312210 2231285 2229230 2026-10-04T05:40:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231285 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Candela|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=FG}} (FG)|website={{official website|http://www.comune.candela.fg.it/}}|area_code=0885|postal_code=71024|day=7|saint=[[Papa Clemente I]]|elevation_m=474|elevation_footnotes=|population_demonym=Candelesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=96.82|area_footnotes=|mayor=Nicola Gatta|mayor_party=|frazioni=|region=[[Apulia]]|official_name=Comune di Candela|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|41|8|N|15|31|E|region:IT_type:city(2824)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Candela_(Italia)-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=CANDELA.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Candela''' ([[Wikang Napolitano|Pugliese]]: {{Lang|nap|Cannéla}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Foggia]] sa [[Apulia|rehiyon ng Apulia]] sa timog-silangang [[Italya]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Ang klima ay nailalarawan sa pamamagitan ng kapansin-pansing pagkakaiba-iba ng temperatura. Medyo bihira ang pag-ulan. == Kasaysayan == Ang Candela ay isinuko noong 1496 kay [[Troiano Caracciolo, Unang Prinsipe ng Melfi|Troiano Caracciolo,]] [[Troiano Caracciolo, Unang Prinsipe ng Melfi|Unang Prinsipe ng Melfi]]. Ang kaniyang nag-iisang anak na lalaki at tagapagmana, si [[Sergianni Caracciolo, Ikalawang Prinsipe ng Melfi|Giovanni]], ay tinanggalan ng kaniyang mga kaharian, kabilang si Candela, dahil sa [[peloniya]] noong 1528. Ang mga pag-aari ni Caracciolo, kabilang ang prinsipalidad ng Melfi, kung saan kabilang si Candela, ay ipinagkaloob kay [[Andrea Doria]] noong 1531. Nanatili si Candela sa pamilyang Genoves na Doria hanggang sa [[Mga batas na nagbubuwag ng piyudalismo sa Italya|pagbuwag ng piyudalismo]] noong 1806. Noong Setyembre 8, 1902, sa panahon ng isang welga na tinawag ng mga lokal na manggagawa, isang labanan ang sumiklab sa pagitan ng ilang mga nagpoprotesta at isang opisyal ng Carabinieri na namagitan upang samahan ang isang kariton na may dalang mga strikebreaker. Nang makita ang kaguluhan, ang iba pang mga sundalong sumugod sa pinangyarihan ay nagpaputok sa mga magsasaka, na gumanti ng mga bato. Ang labanan ay nagresulta sa limang pagkamatay.<ref>{{cita web|url=https://www.bonculture.it/vintage/leccidio-di-candela-quando-la-lotta-per-il-diritto-al-lavoro-partiva-dalla-campagna/|sito=Bonculture|titolo=L'eccidio di Candela: quando la lotta per il diritto al lavoro partiva dalla campagna}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260925140931/https://www.bonculture.it/vintage/leccidio-di-candela-quando-la-lotta-per-il-diritto-al-lavoro-partiva-dalla-campagna/ |date=2026-09-25 }}</ref> Ang sarhento, na hinabol, ay binaril ang apat na iba pang mga tao na hindi kasangkot sa insidente habang naghahanap ng kanlungan. Sa pagtatapos ng araw, walong tao ang namatay, marami ang nasugatan, at mahigit 180 katao ang naaresto, kabilang ang pinuno ng Lega na si Magaldi. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Foggia}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Apulia]] gzarud44rj2omdso0bk4c2tts5dmneg 0 312766 2231244 2226994 2026-10-04T00:26:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231244 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Altomonte|elevation_min_m=|mayor=Gianpietro Carlo Coppola|area_footnotes=|area_total_km2=65.72|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Altomontesi|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|frazioni=Casello|elevation_m=455|saint=San Francisco ng Paola|day=Abril 2|postal_code=87042|area_code=0981|website={{Official website|http://www.comune.altomonte.cs.it/}}|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CS}} (CS)|official_name=Comune di Altomonte|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Altomonte_Panorama.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Altomonte-Stemma.png|image_map=|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|39|42|N|16|8|E|region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Altomonte''' ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Cosenza]], sa rehiyon ng [[Calabria]] sa [[katimugang Italya]]. == Kasaysayan == Ang Altomonte ay may sinaunang pinagmulan; ang teritoryo nito ay tila tinirhan na mula pa noong sinaunang panahon.<ref>{{Cita web|url=https://gna.cultura.gov.it/|titolo=Geoportale Nazionale per l'Archeologia|citazione=Resti di sepolture di fase protostorica: rinvenimento di frammenti ceramici di impasto databili tra il Bronzo medio e la prima età del Ferro e di un'ascia di bronzo e di un manico di lesina di osso pertinenti ad una sepoltura del Bronzo finale. Fonte: Peroni, Trucco 1994, scheda 1.7 pp. 755-759.}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260920172125/https://gna.cultura.gov.it/ |date=2026-09-20 }}</ref> Natuklasan ang mga libingang Helenistiko sa distrito ng Grumara (ika-4-ika-3 siglo BK), na nagresulta sa iba't ibang materyales na may itim na glazing at isang takip na lekanis na may pulang pigurang Italiot na pinalamutian ng mga Erotes at mga pigurang babae.<ref>{{Cita pubblicazione|nome=Maria Cecilia|cognome=Parra|data=1984|titolo=ALTOMONTE|rivista=Bibliografia topografica della colonizzazione greca in Italia e nelle Isole Tirreniche|volume=3|numero=1|pp=206-206|accesso=19 ottobre 2024|url=https://www.persee.fr/doc/btcgi_0000-0009_1984_num_3_1_3129}}</ref> Ayon sa ilang historyador, maaaring ito ay maiugnay sa Balbia, ang lungsod ng alak na binanggit ni Plinio ang Nakatatanda.<ref name=":0">{{cita web|url=http://demo.istat.it/str2015/index.html|titolo=Bilancio demografico e popolazione residente straniera al 31 dicembre 2015 per sesso e cittadinanza|editore=ISTAT|accesso=3 dicembre 2016|dataarchivio=13 giugno 2016|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160613091718/http://demo.istat.it/str2015/index.html|urlmorto=sì}}</ref> Medyo hindi tiyak ang pagkakakilanlan. Bago ang 1081, si Guillermo ng Grantmesnil, asawa ni Mabilia Grantmesnil, ay naging panginoon ng Brahalla at Castrovillari. Noong 1637, ito ay binili muli ni Luigi Sanseverino, isang miyembro ng isang sangay ng kadete ng pamilya, ang mga Konde ng Saponara. Kaya naman ang piyudo ay bumalik sa pamilyang Sanseverino, na siyang humawak nito hanggang sa pagdating ng mga subersibong batas na tumatarget kay Tommaso Sanseverino, ika-20 Konde at huling piyudal na panginoon ng Altomonte. == Mga kambal bayan == * {{Flagicon|ITA}} [[Vigarano Mainarda]], Italya ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Lalawigan ng Cosenza}} j6rz4mdzwhtd21r4ba0wyykigypd27c 0 312797 2231293 2227063 2026-10-04T06:39:25Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231293 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Celico|province=[[Lalawigan ng Cosenza|Cosenza]] (CS)|website={{official website|http://www.comunedicelico.it/}}|area_code=0984|postal_code=87053|day=Setyembre 29|saint=[[San Miguel]] Arkanghel|elevation_m=750|elevation_footnotes=|population_demonym=Celichesi|population_footnotes=|area_total_km2=99.75|area_footnotes=|mayor=Antonio Falcone|mayor_party=|frazioni=Manneto, Fago del soldato|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Celico|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|39|19|N|16|20|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Celico-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Celico.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Celico''' ({{Lang-el|Kylikos}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[lalawigan ng Cosenza]] sa rehiyon ng [[Calabria]] sa [[katimugang Italya]]. == Kasaysayan == Ito ay bahagi ng sinaunang ''[[Universitas Casalium]]''. Noong unang kalahati ng ika-12 siglo, ito ang lugar ng kapanganakan ni [[Gioacchino da Fiore]]. Noong 1600, ang [[Dakilang Duke ng Toscana]] ay naging piyudal na panginoon, at sa pagitan ng 1644 at 1647, ang Celico ay ang luklukan ng isang gobernador na kalaunan ay pinatalsik ng isang pag-aalsa ng mga tao.<ref>''GuidaTouring Basilicata e Calabria'', edizione 2005, p. 474.</ref> Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], sa pagitan ng 1940 at 1943, ang Celico ay isa sa 14 na munisipalidad sa Calabria na itinalaga ng mga awtoridad ng Pasismo upang tanggapin ang mga refugee na [[Mga Hudyong ikinulong sa Italya|Hudyo]] sa malayang pagkakakulong.<ref>[https://www.annapizzuti.it/regioni/calabria.php Ebrei stranieri internati in Calabria]. I comuni, tutti nella provincia di Cosenza, sono: [[Acri (Italia)|Acri]], [[Bianchi (Italia)|Bianchi]], [[Campana (comune italiano)|Campana]], [[Carpanzano]], [[Castrovillari]], Celico, [[Cerisano]], [[Laino Borgo|Laino Bruzio]], [[Lungro]], [[Mormanno]], [[Rogliano (Italia)|Rogliano]], [[San Marco Argentano]], [[Santa Sofia d'Epiro]] e [[Spezzano della Sila]], oltre al [[Campo di internamento di Ferramonti di Tarsia]].</ref> Limang lumikas na Hudyo ang ikinulong doon (kabilang ang isang pamilyang Austrian na may isang anak). Lahat sila ay pinalaya sa pagdating ng hukbong Alyado noong Setyembre 1943.<ref>[https://www.annapizzuti.it/regioni/calabria.php Ebrei stranieri internati in Calabria].</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Oktubre 3, 2005.<ref>{{Cita web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2005/comuni/Celico.html|titolo=Celico (Cosenza) D.P.R. 03.10.2005 concessione di stemma e gonfalone|accesso=2021-01-14|sito=Governo Italiano, Ufficio Onorificenze e Araldica|anno=2005}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231019144957/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2005/comuni/Celico.html |date=2023-10-19 }}</ref> == Mga mamamayan == * [[Joachim ng Fiore]] (c.1135 - 1202), mistiko, teologo, at [[Esoterismong Kanluranin|esoterista]] * [[Gioachino Greco]] (c. 1600 - c. 1634) (maestri ng ahedres at manunulat) ==Mga sanggunian== <references /> {{Lalawigan ng Cosenza}} 47n8eydzfk4jhue50qtvv4gdo7dpqsa 0 313034 2231297 2226771 2026-10-04T06:49:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231297 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cerenzia|province=[[Lalawigan ng Crotona|Crotone]] (KR)|website=|area_code=0984|postal_code=88822|day=Nobyembre 9|saint=San Teodoro d'Amasea|elevation_m=900|elevation_footnotes=|population_demonym=Cerentisi|population_footnotes=|area_total_km2=39|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Zinga|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Cerenzia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|39|14|40|N|16|47|00|E|region:IT_type:city(1273)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Cerenzia-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Cerenzia.jpeg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Cerenzia''' ay isang bayan, [[komuna]] (munisipalidad), dating luklukan ng obispo at Latin na [[tituladong luklukan]] na may populasyon na 1000 katao sa [[lalawigan ng Crotona]], sa [[Calabria|rehiyon ng Calabria]], sa timog ng tangway ng [[Italya]]. Ang modernong bayan ay katabi sa Sinaunang pamayanan ng '''Acerenthia''', na ngayon ay isang lugar sa kanayunan na kilala bilang Cerenzia vectorchia ('lumang C.'), na kinabibilangan ng mga labi ng katedral na inialay kay San [[Teodoro ng Amasea]], lahat ay iniwan sa magsasaka sa ikalawang kalahati ng Ottocento (ika-19 na siglo). == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ng Cerenzia ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong 2003.<ref>{{Cita web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2003/comuni/Cerenzia.html|titolo=Cerenzia (Crotone) D.P.R. 07.04.2003 concessione di stemma e gonfalone|accesso=2022-06-22}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230522041136/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2003/comuni/Cerenzia.html |date=2023-05-22 }}</ref> == Sport == Taun-taon, ang Cerenzia ay nagtatanghal ng alaalang "De Rito", isang paligsahan ng [[futbol]] na iniaalay sa isang lokal na residente na namatay nang malungkot sa edad na 40 sa isang aksidente sa SS 107. Iba't ibang koponan ang lumalahok sa paligsahan, na ginaganap sa sports center mula Hulyo 25 hanggang kalagitnaan ng Agosto. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga mapagkukunan at panlabas na mga link == * [http://www.gcatholic.org/dioceses/former/t0476.htm GCatholic - (dating &) titular na nakikita] ; Bibliograpiya - eklesyastiko * Ferdinando Ughelli, ''Italia sacra, vol.'' ''IX'', pangalawang edisyon, Venice 1721, coll. 498-505 * Ang Vincenzio d'Avino, ''Cenni storici sulle chiese arcivescovili, vescovili e prelatizie (nullius) del Regno delle Dahil sa Sicilie'', Napels 1848, pp.&nbsp;138–139 * Giuseppe Cappelletti, ''Le Chiese d'Italia dalla loro Origine sino ai giorni nostri, vol.'' ''XXI, Venice 1870, pp.&nbsp;258-259'' * Domenico Taccone-Gallucci, ''Regesti dei Romani Pontefici per le chiese della Calabria, Rome 1902, p. 444'' * Andrea Pesavento, ''La cattedrale rovinata di San Teodoro a Cerenzia Vecchia'', sa ''La Provincia KR'' nr. 21-23 / 1998 * Paul Fridolin Kehr, ''Italia Pontificia'', X, Berlin 1975, p.&nbsp;129 * Norbert Kamp, ''Kirche und Monarchie im staufischen Königreich Sizilien, vol 2, Prosopographische Grundlegung: Bistümer und Bischöfe des Königreichs 1194 - 1266; Apulien und Kalabrien'', Münich 1975, pp.&nbsp;897–904 * Pius Bonifacius Gams, ''Series episcoporum Ecclesiae Catholicae'', Leipzig 1931, p.&nbsp;869 * Konrad Eubel, ''Hierarchia Catholica Medii Aevi'', vol. 1, p.&nbsp;261; vol. 2, p.&nbsp;158 * Papal bulla 'De utiliori', sa ''Bullarii romani Continuatio'', vol. XV, Roma 1853, pp.&nbsp;56–61 {{Lalawigan ng Crotona}} b0z6433nuo9f76edky8oev8n6fg1zt1 2 317584 2231196 2231058 2026-10-03T14:09:37Z Allyriana000 119761 2231196 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 242 sa 402 (60.20%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *[[Demi-Leigh Tebow]] (17) *''[[Iris Mittenaere]]'' (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(46 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} ns23zukta3d03r48oityamakeib71il 2231233 2231196 2026-10-03T21:12:43Z Allyriana000 119761 2231233 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 243 sa 402 (60.45%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *'''[[Demi-Leigh Tebow]]''' (17) *[[Iris Mittenaere]] (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(46 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} h01fb2fq9hrd1q256g976bk4f883uhp 2231254 2231233 2026-10-04T01:36:48Z Allyriana000 119761 2231254 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 243 sa 403 (60.45%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *'''[[Demi-Leigh Tebow]]''' (17) *[[Iris Mittenaere]] (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(47 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) *[[Joy Barcoma]] (4) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} 0gku6kaispif2vmwxg30zcq16whsb2z 2231259 2231254 2026-10-04T01:59:50Z Allyriana000 119761 2231259 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 244 sa 404 (60.40%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *'''[[Demi-Leigh Tebow]]''' (17) *[[Iris Mittenaere]] (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(48 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) *[[Joy Barcoma]] (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 80001–81000]]''' (4) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} 8agg7qfwcjmswihrypcazs6mlohkc32 2231262 2231259 2026-10-04T02:05:48Z Allyriana000 119761 2231262 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 245 sa 405 (60.49%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *'''[[Demi-Leigh Tebow]]''' (17) *[[Iris Mittenaere]] (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(49 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) *[[Joy Barcoma]] (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 80001–81000]]''' (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 81001–82000]]''' (4) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} 0spkt1o9c670isa01chs7qmwdtav0ds 2231348 2231262 2026-10-04T09:18:16Z Allyriana000 119761 2231348 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 246 sa 406 (60.59%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *'''[[Demi-Leigh Tebow]]''' (17) *[[Iris Mittenaere]] (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(450 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) *[[Joy Barcoma]] (4) *'''[[Pickup Coffee]] (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 80001–81000]]''' (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 81001–82000]]''' (4) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} lu1gcbvf5h45e5qcud8tu8ndvdahows 2231351 2231348 2026-10-04T09:23:03Z Allyriana000 119761 2231351 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 246 sa 406 (60.59%) na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)* *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *'''[[Lalela Mswane]]''' (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *'''[[Miss International 2019]]''' (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *'''[[Demi-Leigh Tebow]]''' (17) *[[Iris Mittenaere]] (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *'''[[Miss World 2007]]''' (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *'''[[Noelia Voigt]]''' (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *'''[[Myrna Esguerra]]''' (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *'''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero 2025 |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero 2025 |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) *'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles) |- ! Marso 2025 |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles) |- ! Abril 2025 |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo 2025 |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *'''Miss World 2026''' (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo 2025 |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo 2025 |- | *''[[This Is For]]'' (8) *'''[[Miss World 2026]]''' (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto 2025 |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre 2025 |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre 2025 |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre 2025 |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(50 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26) *[[Miss World 2027]] (28) *'''[[Emilio Daez]]''' (28) |- ! Agosto |- | *[[Katrina Llegado]] (1) *'''[[Bo's Coffee]]''' (6) *[[Mingyu]] (9) *[[Bea Millan-Windorski]] (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10) *[[Asia Rose Simpson]] (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16) *[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20) *[[Miss Grand International 2026]] (22) *'''[[Ralph de Leon]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24) *[[Jackie Loughery]] (25) *[[Anton Vinzon]] (26) *[[Miss Universe Philippines 2027]] (30) *[[Mga Batas ng mga Indya]] (30) |- ! Setyembre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 71001–72000]]''' (3) *[[Drag Race Philippines]] (4) *[[MGI All Stars]] (5) *[[Joheirry Mola]] (6) *[[Valeria Ayos]] (9) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 72001–73000]]''' (12) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 73001–74000]]''' (14) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000]]''' (15) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 75001–76000]]''' (16) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 76001–77000]]''' (16) *'''[[Miss USA 1953]]''' (25) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 77001–78000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 78001–79000]]''' (29) |} {{col-2}} {| |- ! Oktubre |- | *'''[[Morgan Romano]]''' (1) *'''[[Catalina Duque]]''' (2) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 79001–80000]]''' (2) *[[Natálie Puškinová]] (3) *[[Joy Barcoma]] (4) *'''[[Pickup Coffee]] (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 80001–81000]]''' (4) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 81001–82000]]''' (4) |} |- {{col-end}} {{hidden end}} bc4jt3guiss9bgipgrjquwcpl761t92 0 317748 2231225 2206957 2026-10-03T18:00:18Z Allyriana000 119761 2231225 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Nadia Tamara Ferreira|caption=Si Ferreira noong 2025|title=Miss Teen Universe Paraguay 2015<br>Miss Universe Paraguay 2021|birth_date={{birth date and age|1999|05|10|df=yes}}|birth_name=Nadia Ferreira|birth_place=Villarica, [[Paraguay]]|height={{height|m=1.75}}|hair_color=Kayumanggi|eye_color=Bughaw|image=Nadia Ferreira.jpg|spouse={{marriage|Marc Anthony|28 January 2023}}|children=1}} Si '''Nadia Tamara Ferreira''' (ipinanganak noong 10 Mayo 1999) ay isang modelo at beauty pageant titleholder na Paraguayo na kinoronahang Miss Universe Paraguay 2021. Si Ferreira ang kumatawan sa bansang [[Paraguay|Paragway]] sa [[Miss Universe 2021]], kung saan ito nagtapos bilang first runner-up.<ref name="jagran">{{Cite web |date=13 Disyembre 2021 |title=Miss Universe 2021: India's Harnaaz Kaur Sandhu beats Paraguay's Nadia Ferreira to become Miss Universe |url=https://english.jagran.com/entertainment/miss-universe-2021-indias-harnaaz-kaur-sandhu-beats-paraguays-nadia-ferreira-to-become-miss-universe-10036258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202141837/https://english.jagran.com/entertainment/miss-universe-2021-indias-harnaaz-kaur-sandhu-beats-paraguays-nadia-ferreira-to-become-miss-universe-10036258 |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=Jagran English |language=en}}</ref> Lumitaw na rin bilang isang modelo si Ferreira sa [[Harper's Bazaar]], Cosmopolitan, [[L'Officiel]], at Robb Report [[Singapore]].<ref>{{Cite web |last=Caruso |first=Skyler |date=20 Mayo 2022 |title=Who Is Nadia Ferreira? All About Marc Anthony's Fiancée |url=https://www.yahoo.com/now/nadia-ferreira-marc-anthonys-fianc-145917546.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250205135105/https://www.yahoo.com/entertainment/nadia-ferreira-marc-anthonys-fianc-145917546.html |archive-date=5 Pebrero 2025 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=Yahoo News |language=en-US}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Ferreira sa lungsod ng Villarrica sa mga magulang na si Ludy. Ang kanyang ina ay isang ulirang ina at at ang kasama lang nila sa kanilang bahay ay ang kapatid ni Nadia na si Eli. Noong siya ay sampung taong-gulang, nawalan si Ferreira ng paningin, pandinig, at kakayahang gumalaw dahil sa isang komplikasyon.<ref>{{Cite web |last=Valdez |first=Cynthia |date=26 Enero 2023 |title=Nadia Ferreira: de una infancia complicada a finalista de Miss Universe |trans-title=Nadia Ferreira: from a complicated childhood to a Miss Universe finalist |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20230126342026/nadia-ferreira-vida-infancia-fotos-1/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240530073934/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20230126342026/nadia-ferreira-vida-infancia-fotos-1/ |archive-date=30 May 2024 |access-date=6 Hunyo 2023 |website=Hola! |language=es-US}}</ref> Subalit, gumaling naman ito sa kanyang karamdaman pagkatapos ng dalawang taon.<ref>{{Cite web |date=2 Hunyo 2022 |title=Nadia Ferreira tells all about being a successful woman and her future road to the altar |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20220602333367/nadia-ferreira-successful-road-to-the-altar-marc-anthony/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915130001/https://www.hola.com/us/celebrities/20220602333367/nadia-ferreira-successful-road-to-the-altar-marc-anthony/ |archive-date=15 Setyembre 2024 |access-date=24 Disyembre 2022 |website=Hola! |language=en-US}}</ref> [[Category:Articles with hCards]] == Karera == === Pagmomodelo === Unang sumabak sa pagmomodelo si Ferreira noong 2014 para sa patalastas ng ''Patrol Jeans'' at iba pang mga ''advertising campaign''.<ref>{{Cite web |last=Neog |first=Anupal Sraban |date=13 Mayo 2022 |title=How old is Nadia Ferreira? Age difference with Marc Anthony explored as singer gets engaged |url=https://www.sportskeeda.com/pop-culture/how-old-nadia-ferreira-age-difference-marc-anthony-explored-singer-gets-engaged |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629024710/https://www.sportskeeda.com/pop-culture/how-old-nadia-ferreira-age-difference-marc-anthony-explored-singer-gets-engaged |archive-date=29 Hunyo 2023 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Sportskeeda |language=en-us}}</ref> Sa isang ''fashion show'' sa Asuncion, nadulas ang kanyang suot na isang ''silk dress'' at nalantad ang kanyang dibdib, na siyang umani ng atensyon ng media. Ayon kay Ferreira, hindi raw propesyonal ang pag-aayos ng kanyang damit habang naglalakad, kaya nagpatuloy siya sa kanyang paglalakad at pagtindig.<ref>{{Cite web |date=9 Mayo 2018 |title=Nadia Ferreira hizo topless accidentalmente |trans-title=Nadia Ferreira accidentally goes topless |url=https://www.cronica.com.py/2018/05/09/nadia-ferreira-topless-accidentalmente/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202143123/https://www.cronica.com.py/2018/05/09/nadia-ferreira-topless-accidentalmente/ |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=6 Hunyo 2023 |website=Crónica |language=es}}</ref> Naglakad siya sa ''runway'' sa maraming okasyon, kabilang ang New York Fashion Week. Bukod dito, lumitaw si Ferreira sa ilang mga ''Fashion Week'' sa buong mundo tulad ng Milan Fashion Week, Paris Fashion Week, Santiago Fashion Week, Qatar Fashion Week, at Asunción Fashion Week.<ref>{{Cite web |last=Sunio |first=Patti |date=21 Mayo 2022 |title=Move over, J-Lo! Meet Marc Anthony’s 23-year-old fiancée Nadia Ferreira |url=https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3178513/move-over-j-lo-meet-marc-anthonys-new-fiancee-nadia |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124085958/https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3178513/move-over-j-lo-meet-marc-anthonys-new-fiancee-nadia |archive-date=24 Enero 2025 |access-date=6 Hunyo 2023 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 Enero 2019 |title=Paraguaya en pasarela de Qatar |trans-title=Paraguayan on catwalk in Qatar |url=https://www.ultimahora.com/paraguaya-pasarela-qatar-n2790423.html |access-date=6 Hunyo 2023 |website=Ultima Hora |language=es-ES |archive-date=16 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230216124002/https://www.ultimahora.com/paraguaya-pasarela-qatar-n2790423.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=9 Abril 2018 |title=Los rostros juveniles que se tomarán el Santiago Fashion Week este fin de semana |trans-title=The youthful faces that will take over Santiago Fashion Week this weekend |url=https://biut.latercera.com/moda-estilo/2018/04/los-rostros-juveniles-que-se-tomaran-el-santiago-fashion-week-este-fin-de-semana/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240920194906/https://biut.latercera.com/moda-estilo/2018/04/los-rostros-juveniles-que-se-tomaran-el-santiago-fashion-week-este-fin-de-semana/ |archive-date=20 Setyembre 2024 |access-date=6 Hunyo 2023 |website=Biut |language=es}}</ref> Noong 2018, pumirma siya ng kontrata sa ''modeling agency'' na Wilhelmina.<ref>{{Cite web |last=Todisco |first=Eric |date=15 Pebrero 2022 |title=Nadia Ferreira: 5 Things To Know About Marc Anthony’s 23-Year-Old Wife |url=https://hollywoodlife.com/2023/02/14/who-is-nadia-ferreira/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006043731/https://hollywoodlife.com/2023/02/14/who-is-nadia-ferreira/ |archive-date=6 Oktubre 2024 |access-date=6 Hunyo 2023 |website=Hollywood Life |language=en-US}}</ref> === Mga paligsahan ng kagandahan === Nagsimulang sumali sa mga patimpalak ng kagandahan si Ferreira noong 2015, nung kinatawan niya ang Guairá sa Miss Teen Universe Paraguay 2015 at kalaunan ay nagwagi. Si Ferreira ang kumatawan sa kanyang bansa sa Miss Teen Universe 2015 na ginanap sa [[Guwatemala]] kung saan siya ay nagtapos bilang third runner-up.<ref>{{Cite web |date=7 Pebrero 2015 |title=Dayanara Peralta, la ecuatoriana que conquistó el Miss Teen Universe |url=https://www.eluniverso.com/vida-estilo/2015/02/07/nota/4528616/dayanara-peralta-ecuatoriana-que-conquisto-miss-teen-universe |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202144122/https://www.eluniverso.com/vida-estilo/2015/02/07/nota/4528616/dayanara-peralta-ecuatoriana-que-conquisto-miss-teen-universe/ |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=El Universo |language=es}}</ref> [[Talaksan:Nadia Ferreira 2021 01.jpg|thumb|Si Ferreira noong binigyan ito ng isang parangal noong 23 Disyembre 2021 sa Asuncion|291x291px]] ==== Miss Universe 2021 ==== {{main|Miss Universe 2021}}Noong Agosto 31, 2021, kinoronahan ni Miss Universe Paraguay 2020 Vanessa Castro si Ferreira bilang Miss Universe Paraguay 2021.<ref>{{Cite web |date=31 Agosto 2021 |title=Este martes se revelará a la Miss Universo Paraguay 2021 |trans-title=This Tuesday the Miss Universe Paraguay 2021 will be revealed |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2021/09/01/este-martes-se-revelara-a-la-miss-universo-paraguay-2021/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203142930/https://www.lanacion.com.py/lnpop/2021/09/01/este-martes-se-revelara-a-la-miss-universo-paraguay-2021/ |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=9 Hunyo 2022 |website=La Nacion |language=es}}</ref> Pagkatapos ay kinatawan ni Ferreira ang [[Paraguay]] sa [[Miss Universe 2021]] pageant na ginanap sa [[Eilat]], [[Israel]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2021 |title=Nadia Ferreira es la nueva Miss Universo Paraguay 2021 |trans-title=Nadia Ferreira is the new Miss Universe Paraguay |url=https://www.ultimahora.com/nadia-ferreira-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2021-n2958946.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230216124005/https://www.ultimahora.com/nadia-ferreira-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2021-n2958946.html |archive-date=16 Pebrero 2023 |access-date=31 August 2021 |website=Ultima Hora |language=es}}</ref> Mula sa 80 kalahok, napabilang si Ferreira sa Top 16 na sumabak sa ''swimsuit competition'' at sa Top 10 na sumabak sa ''evening gown competition''. Sinuot ni Ferreira para sa ''evening gown competition'' ang isang ''light blue-green'' na ''gown'' na may kapa.<ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Mika |date=13 Disyembre 2021 |title=Top 5 Best Evening Gowns In Miss Universe 2021 |url=https://mega.onemega.com/top-5-best-evening-gowns-in-miss-universe-2021/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506080746/https://mega.onemega.com/top-5-best-evening-gowns-in-miss-universe-2021/ |archive-date=6 May 2023 |access-date=1 Mayo 2023 |website=MEGA |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Ferriera sa limang pinalista na lalahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Ferreira, ''"How can women handle body shaming?"'', kung saan ipinarating niya:<ref name=":3">{{Cite web |date=13 Disyembre 2021 |title=READ: Miss Universe 2021 Q&A full transcript |url=https://www.cnnphilippines.com/news/2021/12/13/Q-A-Miss-Universe-2021-transcript.html |access-date=11 Agosto 2022 |website=[[CNN Philippines]] |language=en |archive-date=11 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811130403/https://www.cnnphilippines.com/news/2021/12/13/Q-A-Miss-Universe-2021-transcript.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=13 Disyembre 2021 |title=Full Transcript of Miss Universe 2021 Top 5 Q&A portion |url=https://www.pep.ph/news/local/162613/miss-universe-2021-question-and-answer-a716-20211213 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202143717/https://www.pep.ph/news/local/162613/miss-universe-2021-question-and-answer-a716-20211213?s=4m2i65r4vja0513c4acino7e5l |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=1 Mayo 2023 |website=PEP.ph |language=en}}</ref>{{quote|text=''"Our body is our temple. We must take care of it. Our inner beauty is what really matters. Let's cultivate our inner beauty so it can reflect our external beauty."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Ferreira sa tatlong pinalista na kakalahok sa ''final question round''. Itinanong ni Steve Harvey kay Ferreira, ''"What advice would you give tp young women watching on how to deal the pressures they face today?"'', kung saan ipinarating niya:<ref name=":3" />{{quote|text=''"I went through so many harsh situations in my life but I overcame it. I want all women, all persons who are watching in this moment to join forces, to do what you are meant to to do because you can do it, no matter the situation, you can overcome it and you can always be victorious."''}}Nagtapos bilang first runner-up si Ferreira sa kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Jessie |date=14 Disyembre 2021 |title=India's Harnaaz Sandhu is crowned Miss Universe 2021 |url=https://www.cnn.com/style/article/miss-universe-india-harnaaz-sandhu-intl-hnk/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913093823/https://www.cnn.com/style/article/miss-universe-india-harnaaz-sandhu-intl-hnk/index.html |archive-date=13 Setyembre 2024 |access-date=12 Agosto 2022 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Ito ang pinakamataas na pagkakalagay ng Paraguay sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Marane A. |date=13 Disyembre 2021 |title=India's Harnaaz Sandhu wins Miss Universe 2021 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2021/12/13/2147681/indias-harnaaz-sandhu-wins-miss-universe-2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127185736/https://www.philstar.com/entertainment/2021/12/13/2147681/indias-harnaaz-sandhu-wins-miss-universe-2021 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=12 Agosto 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, nagkaroon ng isang ''homecoming celebration'' si Ferreira sa lungsod ng [[Asuncion|Asunción]] sa Paragway kung saan ito'y dinaluhan ng libo-libong katao. Siya rin ay pinangaralan ng titulong '''Hija Dilecta de la Ciudad de Asunción''<nowiki/>' o ang ''Paboritong Anak na Babae ng Lungsod ng Asunción''.<ref>{{Cite web |date=29 Disyembre 2021 |title=Miss Universe 2021 first runner-up Nadia Ferreira has been named ‘Favourite Daughter of the City of Asunción’ |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-universe/miss-universe-2021-first-runner-up-nadia-ferreira-has-been-named-favourite-daughter-of-the-city-of-asuncin/articleshow/88567556.cms |access-date=1 Mayo 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=1 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501005954/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-universe/miss-universe-2021-first-runner-up-nadia-ferreira-has-been-named-favourite-daughter-of-the-city-of-asuncin/articleshow/88567556.cms |url-status=dead }}</ref> Pinangaralan din si Ferreira ng ''Medalla Municipal al Mérito Domingo Martinez de Irala'' ng ''Municipal de Asunción'' dahil sa paglahok nito sa Miss Universe.<ref>{{Cite web |date=23 Disyembre 2021 |title=Nadia Ferreira será condecorada por Municipalidad de Asunción |trans-title=Nadia Ferreira will be decorated by the Municipality of Asunción |url=https://www.ultimahora.com/nadia-ferreira-sera-condecorada-municipalidad-asuncion-n2978026.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806070201/https://www.ultimahora.com/nadia-ferreira-sera-condecorada-municipalidad-asuncion-n2978026 |archive-date=6 Agosto 2024 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Ultima Hora |language=es-ES}}</ref> Kalaunan ay naging parte ng komite sa pagpili si Ferreira sa [[Miss Universe 2023]] na naganap sa Gimnasio Nacional José Adolfo Pineda, [[San Salvador]], [[El Salvador]] noong 18 Nobyembre 2023.<ref>{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=29 Hulyo 2023 |title=Miss Universe 2023 set for November in El Salvador |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-universe-2023-coronation-night-november-el-salvador/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801134446/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-universe-2023-coronation-night-november-el-salvador/ |archive-date=1 Agosto 2023 |access-date=2 Agosto 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |last=Loreto |first=Maria |date=27 Hulyo 2023 |title=Miss Universe unveils teaser for upcoming competition |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20230727348519/miss-universe-teaser-competition/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818223007/https://www.hola.com/us/celebrities/20230727348519/miss-universe-teaser-competition/ |archive-date=18 Agosto 2023 |access-date=2 Agosto 2023 |website=¡Hola! |language=en-US}}</ref>''<ref name="Selection committee">{{cite web |last1=Rodríguez |first1=Shakira Vargas |date=13 Nobyembre 2023 |title=Giselle Blondet será parte del jurado en el Miss Universe 2023 |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/giselle-blondet-sera-parte-del-jurado-en-el-miss-universe-2023/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202075145/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/giselle-blondet-sera-parte-del-jurado-en-el-miss-universe-2023/ |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=31 Disyembre 2023 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref>'' == Personal na buhay == Noong Pebrero 2022, nagkaroon ng relasyon si Ferreira sa Amerikanong mangaawit na si Marc Anthony. Sila ay naging magkatipán noong 13 Mayo 2022,<ref>{{Cite web |date=13 Mayo 2022 |title=Marc Anthony y Nadia Ferreira confirmaron su compromiso con un espectacular anillo |trans-title=Marc Anthony and Nadia Ferreira confirmed their engagement with a spectacular ring |url=https://www.infobae.com/america/entretenimiento/2022/05/13/marc-anthony-y-nadia-ferreira-la-polemica-foto-que-comprobaria-su-compromiso/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250209142536/https://www.infobae.com/america/entretenimiento/2022/05/13/marc-anthony-y-nadia-ferreira-la-polemica-foto-que-comprobaria-su-compromiso/ |archive-date=9 Pebrero 2025 |access-date=5 Setyembre 2023 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> at noong 28 Enero 2023, sila ay nagpakasal sa Pérez Art Museum sa lungsod ng [[Miami, Florida|Miami]].<ref>{{Cite web |last=Perez |first=Andrea |date=29 Enero 2023 |title=Marc Anthony and Nadia Ferreira are officially married! |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20230128342084/marc-anthony-nadia-ferreira-officially-married/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120134853/https://www.hola.com/us/celebrities/20230128342084/marc-anthony-nadia-ferreira-officially-married/ |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=5 Setyembre 2023 |website=Hola |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rice |first=Nicholas |date=29 Enero 2023 |title=Marc Anthony Marries Nadia Ferreira During Star-Studded Miami Wedding Celebration: Report |url=https://people.com/music/marc-anthony-marries-nadia-ferreira-in-miami-wedding-celebration/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211092013/https://people.com/music/marc-anthony-marries-nadia-ferreira-in-miami-wedding-celebration/ |archive-date=11 Pebrero 2025 |access-date=5 Setyembre 2023 |website=People Magazine |language=en}}</ref> Ang mag-asawa ay may dalawang anak: si Marco na ipinanganak noong Hunyo 2023,<ref>{{Cite web |last=Huston-Crespo |first=Marysabel E. |date=15 Pebrero 2023 |title=Marc Anthony y Nadia Ferreira anuncian que esperan su primer bebé |trans-title="The best Valentine's gift!": Marc Anthony and Nadia Ferreira announce that they are expecting their first baby |url=https://cnnespanol.cnn.com/2023/02/14/marc-anthony-nadia-ferreira-embarazo-bebe-san-valentin-huston-zona-pop-orix/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211180614/https://cnnespanol.cnn.com/2023/02/14/marc-anthony-nadia-ferreira-embarazo-bebe-san-valentin-huston-zona-pop-orix |archive-date=11 Pebrero 2025 |access-date=5 Setyembre 2023 |website=CNN en Español |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=24 Pebrero 2025 |title=All About Marc Anthony's 7 Kids |url=https://people.com/parents/all-about-marc-anthony-kids/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304094704/https://people.com/parents/all-about-marc-anthony-kids/ |archive-date=4 Marso 2025 |access-date=17 Abril 2025 |website=People |language=en}}</ref> at si Myla na ipinanganak noong Hulyo 2026.<ref>{{Cite web |last=Tirado |first=Monica |date=21 Hulyo 2026 |title=Marc Anthony y Nadia Ferreira reciben a su segunda hija; revelan su nombre y la primera foto en familia |trans-title=Marc Anthony and Nadia Ferreira welcome their second daughter; they reveal her name and the first family photo. |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20260721912274/marc-anthony-nadia-ferreira-nace-segunda-hija-revelan-nombre-primera-foto-familia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260830052039/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20260721912274/marc-anthony-nadia-ferreira-nace-segunda-hija-revelan-nombre-primera-foto-familia/ |archive-date=30 Agosto 2026 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=¡Hola! |language=es-US}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Instagram|nadiatferreira}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Brazil}} [[Julia Gama]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]] 1st Runner-Up|years=[[Miss Universe 2021|2021]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Venezuela}} [[Amanda Dudamel]]}} {{S-bef|before=Vanessa Castro}} {{s-ttl|title=Miss Universe Paraguay|years=[[Miss Universe 2021|2021]]}} {{S-aft|after=Leah Ashmore}} {{S-end}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1999]] [[Kategorya:Miss Universe]] 154kdqn0oaizbqzfduy8d0wr32ip909 0 320757 2231299 2172852 2026-10-04T07:09:51Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231299 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Chiang Mai|official_name=Lungsod Munisipalidad ng Chiang Mai<br />{{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|th|เทศบาลนครเชียงใหม่}}}}}}|native_name=เชียงใหม่|native_name_lang=th|settlement_type=[[Thesaban#Lungsod munisipalidad|Lungsod munisipalidad]]|motto=|image_skyline={{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2 | image1 = Panoramic view of Chiang Mai City.jpg | alt1 = | image2 = 0020-วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร.jpg | alt2 = | image3 = Chiang Mai - East gate of the city wall - 0001.jpg | alt3 = | image4 = Wat Phra That Doi Suthep (I).jpg | alt4 = | image5 = Wat Chiang Man (I).jpg | alt5 = | image6 = | alt6 = | image7 = | alt7 = }}|imagesize=|image_caption=''Mula sa taas, kaliwa pakanan'':Tanaw ng Lungsod ng Chiang Mai, [[Wat Phra Singh]], Tarangakahang Tha Phae, [[Wat Phra That Doi Suthep]], [[Wat Chiang Man]]|image_flag=|image_seal=|seal_size=120|image_shield=|shield_size=|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|mapsize=|map_caption=|image_map1=|mapsize1=|map_caption1=|image_dot_map=|pushpin_map=#Thailand#Asia#Earth|pushpin_label_position=right|pushpin_map_caption=Location within Thailand##Location within the Asia##Location within Earth|pushpin_mapsize=270|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Thailand}}|subdivision_type1=[[Mga lalawigan ng Taylandiya|Lalawigan]]|subdivision_name1=[[File:Flag of Chiang Mai.svg|25px]] [[Lalawigan ng Chiang Mai]]|subdivision_type2=[[Mga distrito ng Taylandiya|Amphoe]]|subdivision_name2=[[Distrito ng Mueang Chiang Mai|Mueang Chiang Mai]]|subdivision_type3=|subdivision_name3=|subdivision_type4=|subdivision_name4=|government_footnotes=|government_type=[[Thesaban#Lungsod munisipalidad|Lungsod munisipalidad]]|leader_title=Alkalde|leader_name=Atsani Puranupakorn|leader_title1=|leader_name1=|leader_title2=|leader_name2=|leader_title3=|leader_name3=|leader_title4=|leader_name4=|established_title=Lungsod<br />munisipalidad|established_date=29 Marso 1935<ref name=CIA>[http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2478/A/2136.PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111110164958/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2478/A/2136.PDF |date=2011-11-10 }},"พระราชบัญญัติจัดตั้งเทศบาลนครเชียงใหม่ พุทธศักราช ๒๔๗๘"</ref>|established_title1=|established_date1=|established_title2=|established_date2=|area_magnitude=|unit_pref=metric|area_footnotes=|area_rank=11th|area_total_km2=40.216|area_land_km2=|area_water_km2=|area_total_sq_mi=15.5274844|area_land_sq_mi=|area_water_sq_mi=|area_water_percent=|area_urban_km2=|area_urban_sq_mi=|area_metro_km2=2,303|area_metro_sq_mi=889.193|population_as_of=2019|population_footnotes=<ref name="TDD">{{cite web |url=https://www.bora.dopa.go.th/index.php/th/ |title=สถิติทางการทะเบียน |trans-title=Registration statistics |date=December 2019 |website=bora.dopa.go.th |publisher=Department of Provincial Administration (DOPA) |access-date=22 September 2020 |quote=Download จำนวนประชากร ปี พ.ศ.2562 - Download population year 2019}}</ref>|population_note=|population_rank=8th|population_total=127,240<br /> (Sakop ng munisipyo)|population_density_km2=3,164|population_density_sq_mi=|population_metro=1,198,000 (Same Area as Urban)|population_density_metro_km2=520.19|population_density_metro_sq_mi=1347|population_urban=1,198,000 (Expanded City Area)|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_blank1_title=|population_blank1=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=|timezone=[[Time in Thailand|ICT]]|utc_offset=+07:00|timezone_DST=|utc_offset_DST=|coordinates={{coord|18|47|43|N|98|59|55|E|region:TH|display=inline,title}}|elevation_footnotes=<!--for references: use<ref></ref> tags-->|elevation_m=310|elevation_ft=|postal_code_type=[[Postal codes in Thailand|Postal code]]|postal_code=50000|area_code_type=[[Telephone numbers in Thailand|Calling code]]|area_code=053 & 054|blank_name=Airport|blank_info=[[Paliparang Pandiagdig ng Chiang Mai]]|blank1_name=[[Inter-city rail]]|blank1_info=[[Northern Line (Thailand)|Northern Line]]|website={{URL|www.cmcity.go.th/index.php/en/|cmcity.go.th}}|footnotes=|other_name={{Script|Lana|ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵}}|image_map={{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=270|frame-height=200|frame-align=center|zoom=11|type=point|title=Chiang Mai}}|parts_type=Mga distrito|p1=Distrito ng Nakornping|p2=Distrito ng Kawila|p3=Distrito ng Mengrai|p4=Distrito ng Sriwichai|parts=4|population_urban_footnotes=&nbsp;(2022)|population_metro_footnotes=&nbsp;(2022)}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Chiang Mai''' ({{IPAc-en|ˌ|tʃ|æ|ŋ|_|ˈ|m|aɪ}}, mula sa {{Lang-th|เชียงใหม่}} {{IPA-th|tɕʰīəŋ màj||Th-Chiang Mai.ogg}} , {{Lang-nod|{{Script|Lana|ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵}}, เจียงใหม่}} {{IPA-nod|t͡ɕīəŋ.màj||nod-chiangmai.ogg}}), kung minsan ay isinulat bilang '''Chiengmai''' o '''Chiangmai''', ay ang pinakamalaking lungsod sa [[Hilagang Thailand|hilagang Taylandiya]], ang kabesera ng [[lalawigan ng Chiang Mai]] at ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa [[Thailand|Taylandiya]]. Ito ay {{Convert|700.|km|mi|0}} hilaga ng [[Bangkok]] sa isang bulubunduking rehiyon. {{Infobox Chinese|pic=Lanna- Thai Chiang Mai.svg|picsize=160px|piccap="Chiang Mai" sa [[wikang Taylandes]] (taas) at<br />[[wikang Hilagang Taylandes|Hilagang Taylandes]] at [[sulat Tai Tham]] (ilalim)|tha=เชียงใหม่|rtgs=Chiang Mai|lang1=[[wikang Hilagang Taylandes|Hilagang Taylandes]]|lang1_content={{Script|Lana|ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵}}<br /><small>[t͡ɕīəŋ.màj]</small>}} Ang Chiang Mai (ibig sabihin ay "Bagong Lungsod" sa Taylandes) ay itinatag noong 1296 bilang bagong kabesera ng [[Lan Na]], humalili sa dating kabisera, [[Chiang Rai]].<ref name="Coedes3">{{cite book|last=Cœdès|first=George|author-link=George Cœdès|editor=Walter F. Vella|others=trans.Susan Brown Cowing|title=The Indianized States of south-east Asia|year=1968|publisher=University of Hawaii Press|isbn=978-0-8248-0368-1}}</ref>  Ang kinaroroonan ng lungsod sa [[Ilog Ping]] (isang pangunahing tributaryo ng [[Ilog Chao Phraya]]) at ang kalapitan nito sa mga pangunahing ruta ng kalakalan ay nag-ambag sa makasaysayang kahalagahan nito.<ref>{{Cite web |date=2011-10-24 |title=Chiang Mai Night Bazaar in Chiang Mai Province, Thailand |url=http://www.lonelyplanet.com/thailand/chiang-mai-province/shopping/other/chiang-mai-night |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120806194714/http://www.lonelyplanet.com/thailand/chiang-mai-province/shopping/other/chiang-mai-night |archive-date=2012-08-06 |access-date=2012-07-05 |publisher=Lonely Planet}}</ref><ref>{{Cite web |title=มหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่ [North – Chiang Mai University&#93; |url=http://www.northcm.ac.th/web/eng/ex/history.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120424043041/http://www.northcm.ac.th/web/eng/ex/history.php |archive-date=April 24, 2012 |access-date=2012-07-05 |publisher=Northcm.ac.th}}</ref> Ang lungsod (''thesaban nakhon'', [[Thesaban|"lungsod munisipalidad"]] ) ng Chiang Mai ay opisyal na sumasaklaw lamang sa karamihan ng mga bahagi ng [[distrito ng Mueang Chiang Mai]], na may populasyon na 127,000, mula sa lugar ng senso nito noong 1983 nang ang lugar ng lungsod ng Chiang Mai ay pinalaki para sa una at huling pagkakataon mula noong naging unang Munisipalidad ng Lungsod sa Thailand (pagkatapos ay nasa ilalim ng [[Thailand|Siam]]) noong 1935. Ang kalawakan ng lungsod ay lumawak na sa ilang kalapit na distrito, mula sa [[Distrito ng Hang Dong|Hang Dong]] sa timog, hanggang sa [[Distrito ng Mae Rim|Mae Rim]] sa hilaga, at [[Suthep]] sa kanluran, hanggang sa [[Distrito ng San Kamphaeng|San Kamphaeng]] sa silangan, na bumubuo sa urbanong pook ng Chiang Mai na may populasyon na 1.19 milyon. tao,<ref name=":1">{{Cite web |title=Chiang Mai, Thailand Metro Area Population 1950-2022 |url=https://www.macrotrends.net/cities/22618/chiang-mai/population |access-date=2022-03-16 |website=www.macrotrends.net |archive-url=https://web.archive.org/web/20240303114840/https://www.macrotrends.net/cities/22618/chiang-mai/population |archive-date=2024-03-03 |url-status=dead}}</ref> na higit sa 66 porsiyento ng kabuuang populasyon ng [[lalawigan ng Chiang Mai]] (1.8 milyon). Ang munisipalidad ng lungsod ay nahahati sa apat na ''[[khwaeng]]'' (mga [[Baryo (pagkakahating panghalalan)|baryo panghalalan]]): Nakhon Ping, Sriwichai, Mengrai, at Kawila. Ang unang tatlo ay nasa kanlurang pampang ng Ilog Ping, at ang Kawila ay nasa silangang pampang. Kasama sa Distrito ng Nakhon Ping ang hilagang bahagi ng lungsod. Ang Sriwichai, Mengrai, at Kawila ay binubuo ng kanluran, timog, at silangang bahagi, ayon sa pagkakabanggit. Ang sentro ng lungsod—sa loob ng mga pader ng lungsod—ay halos nasa loob ng baryo ng Sriwichai.<ref name="Wards">{{Cite web |year=2008 |title=Chiang Mai Municipality |url=http://www.cmcity.go.th/aboutus/map.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915212133/http://www.cmcity.go.th/aboutus/map.php |archive-date=September 15, 2008 |access-date=2008-10-04 |publisher=Chiang Mai City |language=th}}</ref> Itinatag ni [[Mangrai]] ang Chiang Mai noong 1294<ref name="Colquhoun-18852">{{cite book|last1=Colquhoun|first1=Archibald Ross|title=Amongst the Shans|date=1885|publisher=Scribner & Welford|location=New York|page=[https://archive.org/details/amongstshans00colqrich/page/121 121]|url=https://archive.org/details/amongstshans00colqrich|access-date=8 February 2018}}</ref> o 1296<ref name="Coedes3"/> sa isang pook na tinawag ng mga [[Mga Lawa|Lawa]] na Wiang Nopburi.<ref>{{Cite web |last=Aroonrut Wichienkeeo |year=2001–2012 |title=Lawa (Lua) : A Study from Palm-Leaf Manuscripts and Stone Inscriptions |url=http://coe.cseas.kyoto-u.ac.jp/research/sea/social/hayashi/Hayashi_Unnan_9Aroonrut.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120707091812/http://coe.cseas.kyoto-u.ac.jp/research/sea/social/hayashi/Hayashi_Unnan_9Aroonrut.htm |archive-date=7 July 2012 |access-date=15 Aug 2012 |website=COE Center of Excellence |publisher=Rajabhat Institute of Chiangmai}}</ref><ref>See also the chronicle of Chiang Mai, ''[[Zinme Yazawin]]'', in Forbes, Andrew, and Henley, David, ''Ancient Chiang Mai'' Volume 4.</ref> == Mga sanggunian == <div style="overflow:scroll;Height:300px;"> <references group="" responsive="1"></references> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span></span> <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> * <span rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">1 </span><span class="mw-linkback-text">2 </span><span class="mw-linkback-text">3 </span></span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="mw-linkback-text">↑ </span> * <span class="mw-linkback-text">↑ </span> <span class="reference-text"><span class="ve-ce-branchNode ve-ce-internalItemNode"><span class="ve-ce-branchNode-slug ve-ce-branchNode-inlineSlug"></span><cite class="citation web cs1 ve-ce-leafNode ve-ce-focusableNode ve-ce-mwTransclusionNode">[https://web.archive.org/web/20120508044019/http://www.cmcity.go.th/english/eng-slide.php "Chiang Mai Municipality Information Slideshow"]. </cite><span class="ve-ce-branchNode-slug ve-ce-branchNode-inlineSlug"></span></span></span> </div> == Mga panlabas na link == * [http://www.cmcity.go.th/ Lungsod ng Chiang Mai] * {{cite EB1911|wstitle=Chieng Mai|volume=6|page=132|short=1}} {{Metropolitan cities of Thailand}}{{Most populous cities in Thailand}} [[Kategorya:Mga lungsod sa Thailand]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Thai]] 9kylhhooarqiov3covdxk4qfdojromo 10 320856 2231386 2231069 2026-10-04T10:48:57Z Ryomaandres 8044 2231386 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Miss USA 2022 Morgan Romano visits 3rd Special Forces Group (Airborne) (8) (cropped).jpg|right|100px]] *...na ang adbokasiya ni [[Miss USA 2022]] '''[[Morgan Romano]]'''(''nakalarawan'')ay ang pagtataguyod ng '''[[Kababaihan sa STEM|kababaihan]]''' sa larangan ng '''[[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika|STEM]]'''? *...na ang '''[[Noli, Liguria|Noli]]''' ang luklukan ng '''[[Republika ng Noli]]''', isa sa mga '''[[mga republikang pandagat|republikang pandagat]]'''? *...na ang lumang estrukturang '''[[Gusaling First United]]''' sa [[Kalye Escolta]] ay napapanatili sa pamamagitan ng '''[[mapang-angkop na muling paggamit]]'''? *...na ang '''[[Bantayog ni Bonifacio]]''' ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? jna0fe8rpumgxsa8enr4fafjynopqp5 2231387 2231386 2026-10-04T10:49:10Z Ryomaandres 8044 2231387 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Miss USA 2022 Morgan Romano visits 3rd Special Forces Group (Airborne) (8) (cropped).jpg|right|100px]] *...na ang adbokasiya ni [[Miss USA 2022]] '''[[Morgan Romano]]''' (''nakalarawan'')ay ang pagtataguyod ng '''[[Kababaihan sa STEM|kababaihan]]''' sa larangan ng '''[[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika|STEM]]'''? *...na ang '''[[Noli, Liguria|Noli]]''' ang luklukan ng '''[[Republika ng Noli]]''', isa sa mga '''[[mga republikang pandagat|republikang pandagat]]'''? *...na ang lumang estrukturang '''[[Gusaling First United]]''' sa [[Kalye Escolta]] ay napapanatili sa pamamagitan ng '''[[mapang-angkop na muling paggamit]]'''? *...na ang '''[[Bantayog ni Bonifacio]]''' ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? t344e6sddaicyn89k1n9y9g7i7vfang 2231388 2231387 2026-10-04T10:49:27Z Ryomaandres 8044 2231388 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Miss USA 2022 Morgan Romano visits 3rd Special Forces Group (Airborne) (8) (cropped).jpg|right|100px]] *...na ang adbokasiya ni [[Miss USA 2022]] '''[[Morgan Romano]]''' (''nakalarawan'') ay ang pagtataguyod ng '''[[Kababaihan sa STEM|kababaihan]]''' sa larangan ng '''[[Siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika|STEM]]'''? *...na ang '''[[Noli, Liguria|Noli]]''' ang luklukan ng '''[[Republika ng Noli]]''', isa sa mga '''[[mga republikang pandagat|republikang pandagat]]'''? *...na ang lumang estrukturang '''[[Gusaling First United]]''' sa [[Kalye Escolta]] ay napapanatili sa pamamagitan ng '''[[mapang-angkop na muling paggamit]]'''? *...na ang '''[[Bantayog ni Bonifacio]]''' ay pinagpupugayan bilang isa sa pinakamahusay na monumento sa buong mundo? *...na sa '''[[Casa Hacienda de Mandaloya]]''' ibinunyag ng isang Katipunero sa isang paring '''[[Mga Agustino|Agustinong]]''' kura paroko ng '''[[Simbahan ng Tondo]]''' ang lihim na pag-iral ng [[Katipunan]], na nagbunga ng napaagang [[Sigaw ng Pugad Lawin|hayag na deklarasyon]] ng [[Rebolusyong Pilipino]]? f5xhjzk3qfco1fkw9o30phbcixu5v31 0 322053 2231202 2217872 2026-10-03T14:17:16Z Allyriana000 119761 2231202 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss International 2023 | image =Andrea Rubio 2024 04.jpg | image size = | image alt = | caption =Andrea Rubio | date = 26 Oktubre 2023 | presenters ={{Hlist|Tetsuya Bessho|Rachel Chan}} | entertainment ={{Hlist|Harami-chan|Daishi Dance}} | theme = | venue = Yoyogi Gymnasium No. 2, [[Shibuya]], [[Tokyo]], Hapon | broadcaster = | director = | producer = | owner = | sponsor = | entrants =70 | placements =15 | debuts ={{Hlist|Bangglades|Lesoto|Pakistan}} | withdrawals ={{Hlist|Alemanya|Biyelorusya|Eslobakya|Hayti|Hilagang Kapuluang Mariana|Honduras|Italya|Kabo Berde|Kenya|Namibya|Rumanya|Togo|Usbekistan}} | returns ={{Hlist|Anggola|Baybaying Garing|Estonya|Gana|Litwanya|Martinika|Myanmar|Olanda|Rusya|Serbiya|Simbabwe|Sri Lanka|Tsina|Tunisya}} | winner ='''[[Andrea Rubio]]''' | represented ={{flagicon|Venezuela}} Beneswela | congeniality = | personality = | best national costume =Teresa Sara<br>{{flagu|Anggola}} | best state costume = | photogenic =Georgia Waddington<br>{{flagicon|New Zealand}} Bagong Silandiya | miss internet = | award1 label = | award1 = | award2 label = | award2 = | opening trailer = | before = [[Miss International 2022|2022]] | next =[[Miss International 2024|2024]] }} Ang '''Miss International 2023''' ay ang ika-61 edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Yoyogi Gymnasium No. 2 sa [[Shibuya]], [[Tokyo]], Hapon noong 26 Oktubre 2023.<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=22 Marso 2023 |title=Miss International 2023 announces finals date |url=https://www.philstar.com/entertainment/2023/03/22/2253433/miss-international-2023-announces-finals-date |access-date=30 Marso 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 Abril 2023 |title=Miss International 2023 to be held in Shibuya, Tokyo in October |url=https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2023/4/1/Miss-International-2023-finals-date--venue-announced-.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503003057/https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2023/4/1/Miss-International-2023-finals-date--venue-announced-.html |archive-date=3 May 2023 |access-date=3 Mayo 2023 |website=[[CNN Philippines]] |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Jasmin Selberg ng [[Alemanya]] si Andrea Rubio ng Beneswela bilang Miss International 2023.<ref>{{Cite web |date=26 Oktubre 2023 |title=PH bet Nicole Borromeo is Miss International 3rd runner-up |url=https://news.abs-cbn.com/life/10/26/23/nicole-borromeo-is-miss-international-3rd-runner-up |access-date=25 Hunyo 2024 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Oktubre 2023 |title=HIGHLIGHTS: Miss International 2023 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/updates-miss-international-2023/ |access-date=25 Hunyo 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Ito ang ikasiyam na tagumpay ng Beneswela sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=26 Oktubre 2023 |title=Venezuela wins 9th Miss International crown |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2023/10/26/2306882/venezuela-wins-9th-miss-international-crown |access-date=25 Hunyo 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Uson |first=Melanie |date=26 Oktubre 2023 |title=Get to know Andrea Rubio, the new Miss International 2023 queen |url=https://philstarlife.com/celebrity/855541-get-to-know-the-miss-international-2023-winner? |access-date=25 Hunyo 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Sofía Osío ng Kolombya, habang nagtapos bilang second runner-up si Camila Diaz ng Peru.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Nobyembre 2023 |title=Miss International pageant releases delegates’ rankings in 2023 competition, for transparency |url=https://entertainment.inquirer.net/525696/miss-international-pageant-releases-delegates-rankings-in-2023-competition-for-transparency |access-date=25 Hunyo 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Basina |first=Carby |date=26 Oktubre 2023 |title=Nicole Borromeo is Miss International 2023 3rd runner-up |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/886450/nicole-borromeo-is-miss-international-2023-3rd-runner-up/story/ |access-date=25 Hunyo 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Mga kandidata mula sa pitumpung mga bansa at teritoryo ang lumahok sa edisyong ito. Pinangunahan nina Tetsuya Bessho at Rachel Chan ang kompetisyon. == Kasaysayan == [[Talaksan:Kokuritsu Yoyogi Kyōgijō 1.jpg|thumb|250x250px|Yoyogi National Gymnasium, ang lokasyon ng Miss International 2023]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 30 Marso 2023, inanunsyo ng Miss International Organization na gaganapin ang ika-61 edisyon ng kompetisyon sa Yoyogi Gymnasium No. 2 sa Shibuya, taliwas sa karaniwang lokasyon ng kompetisyon na Tokyo Dome City Hall. Ito ay magaganap sa 26 Oktubre 2023.<ref>{{Cite web |date=1 Abril 2023 |title=Miss International 2023 to be held in Shibuya, Tokyo in October |url=https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2023/4/1/Miss-International-2023-finals-date--venue-announced-.html |access-date=5 Nobyembre 2023 |website=[[CNN Philippines]] |language=en |archive-date=3 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503003057/https://www.cnnphilippines.com/lifestyle/2023/4/1/Miss-International-2023-finals-date--venue-announced-.html |url-status=dead }}</ref><ref name=":32">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=30 Marso 2023 |title=Miss International pageant to hold ‘biggest, most exciting’ edition in Japan on Oct. 26 |url=https://entertainment.inquirer.net/492919/miss-international-pageant-to-hold-biggest-most-exciting-edition-in-japan-on-oct-26 |access-date=5 Nobyembre 2023 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=2 Abril 2023 |title=Miss International 2023 coronation night set in Japan in October |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-international-2023-coronation-night-set-japan-october/ |access-date=5 Nobyembre 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Ayon sa head director ng International Cultural Association na si Stephen Diaz, itinakda ng organisasyon ang limitasyon ng bilang ng mga kalahok na sasali sa walumpu.<ref name=":32" /> Sa huli, ang mga kalahok mula sa pitumpung bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Apat na kandidata ang iniluklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok si Stacy Montero bilang ang bagong Miss International Costa Rica matapos bumitiw sa pwesto si Shakira Graham dahil sa mga problema sa kanyang organisasyon. Iniluklok si Daniella Hidalgo bilang ang bagong Miss El Salvador matapos bumitiw sa pwesto si Wendy Portillo. Dapat sanang lalahok si Phomolo Tjie ng Timog Aprika sa edisyong ito.<ref>{{Cite web |last=Madibogo |first=Julia |date=8 Hunyo 2023 |title=Phomolo Tjie crowned Miss International SA |url=https://sundayworld.co.za/shwashwi/celebrity-news/phomolo-tjie-crowned-miss-international-sa/ |access-date=24 Agosto 2023 |website=Sunday World |language=en-ZA}}</ref> Gayunpaman, nawalan ng lisensya ang Miss International South Africa, dahilan upang hindi kumalahok si Tije sa kompetisyon. Ang lisensya ay napunta sa isang bagong Miss International South Africa Organization, kung saan kinoronahan si Jenique Botha.<ref>{{Cite web |date=17 Setyembre 2022 |title=Exclusive Interview: Kashish Methwani, winner of Glamanand Supermodel India 2022, and Miss International India 2023 |url=https://guwahatitimes.com/exclusive-interview-kashish-methwani-winner-of-glamanand-supermodel-india-2022-and-miss-international-india-2023/ |access-date=3 Pebrero 2023 |website=Guwahati Times |language=en-GB |archive-date=3 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203033833/https://guwahatitimes.com/exclusive-interview-kashish-methwani-winner-of-glamanand-supermodel-india-2022-and-miss-international-india-2023/ |url-status=dead }}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Bangglades, Lesoto, at Pakistan. Bumalik ang mga bansang Anggola na huling sumali noong [[Miss International 2004|2004]], Martinika na huling sumali noong [[Miss International 2010|2010]], Estonya at Serbiya na huling sumali noong [[Miss International 2014|2014]], Litwanya na huling sumali noong [[Miss International 2017|2017]], Moldabya na huling sumali noong [[Miss International 2018|2018]], at Baybaying Garing, Gana, Gineang Ekwatoriyal, Myanmar, Olanda, Simbabwe, Sri Lanka, at Tunisya na huling sumali noong [[Miss International 2019|2019]].<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=10 Agosto 2023 |title=Four countries to debut in 2023 Miss International pageant |url=https://entertainment.inquirer.net/513491/four-countries-to-debut-in-2023-miss-international-pageant-14-more-to-return |access-date=15 Setyembre 2023 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ibáñez |first=Ángel |date=25 Oktubre 2023 |title=Miss Internacional 2023: dónde se celebra, candidatas y favoritas |trans-title=Miss International 2023: Where it is celebrated, candidates and favorites |url=https://colombia.as.com/tikitakas/miss-internacional-2023-donde-se-celebra-candidatas-y-favoritas-n/ |access-date=25 Hunyo 2024 |website=Diario AS |language=es-co}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang [[Alemanya]], [[Biyelorusya]], [[Slovakia|Eslobakya]], [[Haiti|Hayti]], [[Hilagang Kapuluang Mariana]], [[Italya]], [[Cabo Verde|Kabo Berde]], [[Kenya]], [[Namibia|Namibya]], [[Romania|Rumanya]], [[Togo]], at [[Usbekistan]] sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. Dapat sanang sasali si Birgitte Pitarka ng [[Albanya]], ngunit bumitiw ito dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Rifai |first=Muhammad Ayub |date=13 Oktubre 2023 |title=7 Potret Wakil Negara yang Debut di Miss International 2023, Flawless! |trans-title=7 Portraits of National Representatives Debuting at Miss International 2023, Flawless! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-wakil-negara-yang-debut-di-miss-international-2023-c1c2 |access-date=2 Nobyembre 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Markola |first=Manjola |date=3 Mayo 2023 |title=Elegancë, hijeshi, sukses/ Brigite Pitarka, farmacistja bukuroshe që shkon në “Miss International 2023”! |trans-title=Elegance, charm, success/ Brigite Pitarka, the beautiful pharmacist who is going to "Miss International 2023"! |url=https://revistawho.com/elegance-hijeshi-sukses-brigite-pitarka-farmacistja-bukuroshe-qe-shkon-ne-miss-international-2023/ |access-date=24 Mayo 2023 |website=Revista Who |language=sq |archive-date=3 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603075458/https://revistawho.com/elegance-hijeshi-sukses-brigite-pitarka-farmacistja-bukuroshe-qe-shkon-ne-miss-international-2023/ |url-status=dead }}</ref> Hindi sumali sina Maria Marta Asong ng [[Gineang Ekwatoriyal]],<ref name=":02" /> Soany Maldonado ng [[Honduras]], Iqra Ahmed Hassan ng [[Somalia|Somalya]],<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=3 Enero 2023 |title=10 Potret Iqra Ahmed Miss Supranational Somalia 2023, Penuh Inspirasi! |trans-title=10 Portraits of Iqra Ahmed Miss Supranational Somalia 2023, Full of Inspiration! |url=https://www.idntimes.com/hype/entertainment/andini-tri-dewi/iqra-ahmed-miss-supranational-somalia-2023-c1c2 |access-date=2 Setyembre 2023 |website=IDN Times |language=In-Id}}</ref> at Sofia Zgoba ng [[Ukranya]] dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Rifai |first=Muhammad Ayub |date=30 Setyembre 2023 |title=Inilah Hasil Lengkap Final Miss Ukraina 2023, Pesonanya Bak Dewi! |trans-title=These are the complete results of the Miss Ukraine 2023 final, her charm is like a goddess! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/inilah-hasil-lengkap-final-miss-ukraina-2023-c1c2 |access-date=6 Oktubre 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss International 2023 map.png|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss International 2023 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss International 2023''' | * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|'''Beneswela''']] – '''[[Andrea Rubio]]'''<ref name=":3">{{Cite web |last=Pagulong |first=Charmie Joy |date=28 Oktubre 2023 |title=Nicole Borromeo is 3rd runner-up in Miss International 2023 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2023/10/28/2307025/nicole-borromeo-3rd-runner-miss-international-2023 |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Sofía Osío<ref name=":3" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|Peru}} [[Peru]] – Camila Diaz<ref name=":3" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines|Pilipinas]] – Nicole Borromeo<ref name=":3" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Vanessa Hayes<ref name=":3" /> |- |Top 7 | * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Itzía Garcia<ref>{{Cite web |last= |date=26 Oktubre 2023 |title=TRANSCRIPT: Miss International 2023 Top 7 Q&A segment |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/transcript-question-answer-segment-miss-international-2023/ |access-date=22 Hunyo 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Supaporn Ritthipruek |- |Top 15 | * {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] – Nassita Diako<ref name=":1">{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=26 Oktubre 2023 |title=PH bet Nicole Borromeo enters Top 15 of Miss International 2023 beauty pageant, Miss Macau slips on stage |url=https://mb.com.ph/2023/10/26/ph-nicole-borromeo-enters-top-15-of-miss-international-2023-beauty-pageant-miss-macau-slips-on-stage |access-date=26 Oktubre 2023 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Phương Nhi<ref name=":1" /> * {{flagicon|GRE}} [[Gresya]] – Zoi Asoumanaki<ref name=":1" /> * {{flagicon|Hong Kong}} [[Hong Kong]] – Verna Leung<ref name=":1" /> * {{Flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] – Cassandra Yap<ref name=":1" /> * {{flagicon|Panama}} [[Panama]] – Linette Clement<ref name=":1" /> * {{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Amanda Solis<ref name=":1" /> * {{flagicon|Dominican Republic}} [[Republikang Dominikano]] – Yamilex Hernández<ref name=":1" /> |} ==== Mga ''Continental Queen'' ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Rehiyong Kontinental !Kandidata |- |Aprika | * {{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] – Mercy Jane Adorkor Pappoe<ref name=":5">{{Cite web |last=Perdomo |first=Williams |date=26 Oktubre 2023 |title=Venezuelan Andrea Rubio is crowned Miss International 2023 |url=https://voz.us/venezuelan-andrea-rubio-is-crowned-miss-international-2023/?lang=en |access-date=5 Nobyembre 2023 |website=Voz |language=en}}</ref> |- |Asya-Pasipiko | * {{flagicon|Macau}} [[Macau|Makaw]] – Emily Yau<ref name=":5" /> |- |Europa | * {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Alisha Cowie<ref name=":5" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|Estados Unidos}} [[Estados Unidos]] – Kenyatta Beazer<ref name=":5" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Bagong Silandiya]] – Georgia Waddington<ref>{{Cite news |last=Andelane |first=Lana |date=13 Nobyembre 2023 |title='I was the girl who never put her hand up': Why beauty pageants still have a place in 2023 |language=en |work=Newshub |url=https://www.newshub.co.nz/home/lifestyle/2023/11/miss-new-zealand-georgia-waddington-on-why-beauty-pageants-still-have-a-place-in-2023.html |access-date=25 Hunyo 2024 |archive-date=25 Hunyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240625021645/https://www.newshub.co.nz/home/lifestyle/2023/11/miss-new-zealand-georgia-waddington-on-why-beauty-pageants-still-have-a-place-in-2023.html |url-status=dead }}</ref> |- |Best in Swimsuit | * {{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] – Charlotte Muziri<ref name=":6">{{cite news |last1=Requintina |first1=Robert |date=26 Oktubre 2023 |title=PH bet Nicole Borromeo wins 3rd runner-up at Miss International 2023 pageant in Japan |language=en |website=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2023/10/26/ph-bet-nicole-borromeo-wins-3rd-runner-up-at-miss-international-2023-pageant-in-japan |access-date=4 Marso 2024}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|AGO}} [[Angola|Anggola]] – Teresa Sara<ref name=":6" /> |- |Miss People’s Choice Award | * {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] – Nassita Diako<ref name=":6" /> * {{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Phương Nhi<ref name=":6" /> * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Itzía Garcia<ref name=":6" /> |} ==== Best in Long Gown ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] – Farhana Nariswari<ref name=":6" /> |- |Top 7 | * {{flagicon|AGO}} [[Angola|Anggola]] – Teresa Sara<ref name=":7">{{Cite web |date=2 Nobyembre 2023 |title=Nicole Borromeo in Top 7 of Miss International evening gown competition |url=https://news.abs-cbn.com/life/11/02/23/ph-in-top-7-of-miss-international-evening-gown-contest |access-date=7 Marso 2024 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Vanessa Hayes<ref name=":7" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tamao Yoneyama<ref name=":7" /> * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Sofía Osío<ref name=":7" /> * {{flagicon|Panama}} [[Panama]] – Linette Clement<ref name=":7" /> * {{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines|Pilipinas]] – Nicole Borromeo<ref name=":7" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang mga pagbabago sa pormat ng kompetisyon ang ipinatupad ng Miss International. Paparada na lamang sa kanilang ''evening gown'' ang lahat ng mga kandidata sa ''final competition''. Labinlimang ''semifinalist'' ang napili upang lumahok sa ''final competition'';<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Camille |date=25 Hulyo 2023 |title=Miss International scraps swimsuit parade |url=https://philstarlife.com/news-and-views/100089-miss-international-scraps-swimsuit-parade? |access-date=6 Mayo 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> labindalawa sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at mga ''personal interview'', at tatlo mula sa ''internet voting''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labinlimang mga ''semifinalist'', at kalaunan ay napili ang pitong pinalista na sumabak sa ''question-and-answer round.<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=22 Hulyo 2023 |title=Miss International 2023 reveals pageant format |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2023/07/22/2282564/miss-international-2023-reveals-pageant-format |access-date=6 Mayo 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>'' === Komite sa pagpili === * Norika Fujiwara – Miss Nippon 1992, modelo at aktres''<ref name="Judges">{{cite web |date=18 Oktubre 2023 |title=審査員に、藤原紀香さん、コシノジュンコさんら、11名が決定！-70名の"美と平和の親善大使"出場者情報も公開 |trans-title=11 judges including Norika Fujiwara and Junko Koshino have been selected! -Information on 70 "Goodwill Ambassadors of Beauty and Peace" contestants also released- |url=https://prtimes.jp/main/html/rd/p/000000074.000015811.html |access-date=6 Mayo 2024 |publisher=PR Times |language=ja}}</ref>'' * Senko Ikenobo – ''Headmaster designate'' ng Ikenobō''<ref name="Judges" />'' * Soujitsu Kobori – Tagapangulo ng Kobori Enshu School of Tea''<ref name="Judges" />'' * Ryohei Miyata – Tagapangulo ng Public Interest Incorporated Association, Nitten''<ref name="Judges" />'' * Junko Koshino – Hapones na ''fashion designer<ref name="Judges" />'' * Supapan Pichaironarongsongkram – Tagapangulo ng Chao Phraya Express Boat''<ref name="Judges" />'' * Jasmin Selberg – [[Miss International 2022]] mula sa [[Alemanya]]<ref name="Judges" /> * Roberto Seminario – Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary ng Peru sa Hapon<ref name="Judges" /> * Akemi Shimomura – Pangulo ng Miss International Organization<ref name="Judges" /> * Laurie Simpson – Miss International 1987 mula sa Porto Riko<ref name="Judges" /> == Mga kandidata == Pitumpung kandidata ang kumpirmadong lalahok.<ref name=":2">{{Cite web |last=Gomero |first=Richard |date=26 Oktubre 2023 |title=Miss International 2023 EN VIVO con Camila Díaz: minuto a minuto de la transmisión que se realiza en Japón |trans-title=Miss International 2023 LIVE with Camila Díaz: minute by minute of the broadcast that takes place in Japan |url=https://www.infobae.com/peru/2023/10/26/miss-international-2023-en-vivo-con-camila-diaz-minuto-a-minuto-de-la-transmision-gratis-que-se-realiza-en-japon-miss-peru-fotos-y-video/ |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo ! Kandidata ! Edad {{Efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} ! Bayan |- |{{flagicon|AGO}} [[Angola|Anggola]] |Teresa Sara<ref>{{Cite web |date=18 Setyembre 2023 |title=Teresa Sara is crowned Miss Angola International and represents the country in Japan |url=https://www.verangola.net/va/en/092023/Lifestyle/37136/Teresa-Sara-is-crowned-Miss-Angola-International-and-represents-the-country-in-Japan.htm |access-date=6 Oktubre 2023 |website=Verangola |language=en |archive-date=27 Septiyembre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230927022309/https://www.verangola.net/va/en/092023/Lifestyle/37136/Teresa-Sara-is-crowned-Miss-Angola-International-and-represents-the-country-in-Japan.htm |url-status=dead }}</ref> |26 |Soyo |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |Jazel Alarca<ref>{{Cite web |last= |date=29 Hulyo 2023 |title=The Official Crowning of Miss International Australia 2023 |url=https://tv1news.com.au/2023/07/the-official-crowning-of-miss-international-australia-2023/ |access-date=9 Setyembre 2023 |website=TV1 News |language=en-AU |archive-date=3 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003155638/http://tv1news.com.au/2023/07/the-official-crowning-of-miss-international-australia-2023/ |url-status=dead }}</ref> | 23 | The Ponds |- |{{Flagicon|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |Farzana Yasmin Ananna<ref>{{Cite web |last=Islam |first=Md Jahidul |date=9 Oktubre 2023 |title=Inner beauty most important than looks: Farzana |url=https://www.daily-sun.com/post/716642/Inner-beauty-most-important-than-looks:-Farzana---- |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=Daily Sun |language=en |archive-date=13 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013223901/https://www.daily-sun.com/post/716642/Inner-beauty-most-important-than-looks:-Farzana---- |url-status=dead }}</ref> |23 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |Nassita Diako<ref>{{Cite web |date=29 September 2022 |title=Dimbokro : hommage à Nassita Diako, 1ère dauphine Miss Côte d’Ivoire - Abidjan.net News |trans-title=Dimbokro: tribute to Nassita Diako, 1st runner-up Miss Côte d'Ivoire |url=https://news.abidjan.net/articles/712768/dimbokro-hommage-a-nassita-diako-1ere-dauphine-miss-cote-divoire |access-date=24 Agosto 2023 |website=Abidjan.net |language=fr |archive-date=24 Agosto 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824013057/https://news.abidjan.net/articles/712768/dimbokro-hommage-a-nassita-diako-1ere-dauphine-miss-cote-divoire |url-status=dead }}</ref> |25 |Dimbokro |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Jolien Pede<ref name=":4">{{Cite web |last=Rifai |first=Muhammad Ayub |date=20 Oktubre 2023 |title=16 Finalis dari Kawasan Eropa di Miss International 2023, Sweet Abis! |trans-title=16 Finalists from the European Region at Miss International 2023, Sweet Abis! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/16-finalis-dari-kawasan-eropa-di-miss-international-2023-c1c2 |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref> | 25 | Zwalm |- |'''{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]]''' | '''[[Andrea Rubio]]<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2022 |title=Diana Silva, una tripulante de cabina, es la nueva Miss Venezuela |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/diana-silva-una-tripulante-de-cabina-es-la-nueva-miss-venezuela/ |access-date=31 Enero 2023 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref>''' | 24 | [[Caracas]] |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |Nguyễn Phương Nhi<ref>{{Cite web |last=Luong |first=My |date=18 Mayo 2023 |title=Á hậu Phương Nhi chính thức là đại diện Việt Nam thi Miss International 2023 |trans-title=Runner-up Phuong Nhi is officially the representative of Vietnam at Miss International 2023 |url=https://danviet.vn/a-hau-phuong-nhi-thi-miss-international-2023-la-ai-20230518180114919.htm |access-date=18 Mayo 2023 |website=Dân Việt |language=vi}}</ref> |21 |[[Vietnam|Thanh Hoá]] |- |{{flagicon|Brazil}} [[Brazil|Brasil]] |Beatriz Goulart<ref>{{Cite web |last=De Paula |first=Fabio Luis |date=29 Agosto 2023 |title=De faixa a coroa: Representante do Rio Grande do Norte vence Miss Brasil Beleza Internacional 2023 |trans-title=Miss RN wins Miss Brasil Beleza Internacional 2023 |url=https://f5.folha.uol.com.br/colunistas/de-faixa-a-coroa/2023/08/representante-do-rio-grande-do-norte-vence-miss-brasil-beleza-internacional-2023.shtml |access-date=2 Setyembre 2023 |website=Folha de S.Paulo |language=pt-BR}}</ref> |22 |Rio Grande do Norte |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |Vanessa Hayes<ref>{{Cite web |last=Nuñez |first=Stefany Beatriz Guzmán |date=2 Hulyo 2023 |title=¡Estefany Rivero es la Miss Bolivia Universo 2023! |trans-title=Estefany Rivero is Miss Bolivia Universe 2023! |url=https://www.reduno.com.bo/noticias/estefany-rivero-es-la-miss-bolivia-universo-2023--202371225042 |access-date=2 Hulyo 2023 |website=Red Uno Bolivia |language=es}}</ref> |24 |Santa Cruz de la Sierra |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Julie Brink<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=31 Marso 2024 |title=7 Potret Julie Brink Miss International Denmark 2023 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/7-potret-julie-brink-miss-international-denmark-2023-super-gorgeous-01-9mwsv-gbgr4g |access-date=28 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |26 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|Ecuador}} [[Ecuador|Ekwador]] | Georgette Kalil<ref>{{Cite web |last=Acosta |first=Viviana |date=4 Setyembre 2022 |title=La esmeraldeña Nayelhi González es la Miss Ecuador 2022 |url=https://www.teleamazonas.com/esmeraldena-nayelhi-gonzalez-miss-ecuador/ |access-date=31 Enero 2023 |website=Teleamazonas |language=es}}</ref> | 20 | Guayaquil |- | {{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] | Daniella Hidalgo<ref>{{Cite web |last=Orellana |first=Oscar |date=22 Agosto 2023 |title=Reinas del CNB bailaron al ritmo de cumbias en Centro Histórico |trans-title=Queens of the CNB danced to the rhythm of cumbias in the Historic Center |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/reinas-de-certamen-nacional-belleza-bailaron-y-visitaron-centro-historico-san-salvador/1084633/2023/ |access-date=24 Agosto 2023 |website=El Diario de Hoy |language=es}}</ref> | 24 | Sensuntepeque |- |{{flagicon|ESP}} [[Espanya]] |Claudia González<ref>{{cite web |last=Raúl Quiles |first=Sánchez |date=6 Mayo 2023 |title=Una canaria es la más guapa de España y aspira a convertirse en Miss Mundo |trans-title=A Canarian is the most beautiful in Spain and aspires to become Miss World |url=https://www.laprovincia.es/sociedad/2023/05/07/canaria-guapa-espana-aspira-convertirse-87029531.html |access-date=9 Mayo 2023 |website=La Provincia |language=es}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> |26 |Agüimes |- | {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] | Kenyatta Beazer<ref>{{Cite web |date=2022-07-28 |title=Kenyatta Beazer was recently crowned as Miss U.S. International 2022 and will be representing the United States at the 61st Miss International 2023 pageant.|url=https://www.instagram.com/p/CgjcBs2ryKr/ |access-date=2022-12-28 |website=[[Instagram]] |language=en}}</ref> | 25 | [[Baltimore, Maryland|Baltimore]] |- |{{flagicon|Estonia}} [[Estonya]] |Karolin Kippasto<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2023 |title=Jaapanis Miss Internationalil esindab Eestit Karolin Kippasto! |trans-title=Karolin Kippasto represents Estonia at Miss International in Japan! |url=https://reporter.kanal2.ee/7851695/jaapanis-miss-internationalil-esindab-eestit-karolin-kippasto |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Reporter |language=et}}</ref> |26 |[[Tallin]] |- |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |Mercy Jane Adorkor Pappoe<ref>{{Cite web |last=Perdomo |first=Williams |date=26 Oktubre 2023 |title=Venezuelan Andrea Rubio is crowned Miss International 2023 |url=https://voz.us/venezuelan-andrea-rubio-is-crowned-miss-international-2023/?lang=en |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=Voz |language=en}}</ref> |25 |[[Accra]] |- |{{flagicon|GRE}} [[Gresya]] |Zoi Asoumanaki<ref>{{Cite web |date=22 Nobyembre 2022 |title=Hot Samantha Misovic crowned Star Hellas in the 2022 Hellenic Beauty Pageant (photos) |url=https://en.protothema.gr/hot-samantha-misovic-crowned-star-hellas-in-the-2022-hellenic-beauty-pageant-photos/ |access-date=1 Mayo 2023 |website=Proto Thema |language=en-US}}</ref> |22 |Rethymno |- |{{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |María Ranee Díaz<ref>{{Cite web |last=Zefanya |first=Marissa |date=30 Marso 2024 |title=8 Potret Maria Renee Diaz Miss International Guatemala 2023, Gorgeous! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/marissa-zefanya/potret-maria-renee-diaz-miss-international-guatemala-2023-c1c2 |access-date=6 Mayo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |24 |[[Lungsod ng Guatemala]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Sabrina Johnson<ref name=":2" /> |22 | Manchester Parish |- | {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] | Tamao Yoneyama<ref>{{Cite web |date=8 Nobyembre 2022 |title=東京都出身のモデル米山珠央さんミス・インターナショナル日本代表に選出　今年で60回目 |url=https://www.nikkansports.com/m/entertainment/news/202211080000760_m.html?mode=all |access-date=31 Enero 2023 |website=Nikkan Sports |language=ja}}</ref> | 26 | [[Tokyo]] |- |{{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] |Maka'ala Perry |24 |O'ahu |- |{{flagicon|Hong Kong}} [[Hong Kong]] |Verna Leung<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=27 Hulyo 2023 |title=9 Potret Verna Leung Miss International Hong Kong 2023, Menawan Abis! |trans-title=9 Portraits of Verna Leung Miss International Hong Kong 2023, Gorgeous! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-verna-leung-miss-international-hong-kong-2023-c1c2 |access-date=6 August 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] | Praveena Aanjna<ref>{{Cite web |date=29 Agosto 2023 |title=Priyan Sain and Praveena Aanjna Win Big as Divine Miss Earth India and Divine Miss International India 2023 |url=https://www.business-standard.com/content/press-releases-ani/priyan-sain-and-praveena-aanjna-win-big-as-divine-miss-earth-india-and-divine-miss-international-india-2023-123082800872_1.html |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Business Standard}}</ref> | 24 | Udaipur |- | {{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] | Farhana Nariswari<ref>{{Cite web |last= |first= |date=20 Mayo 2023 |title=Farhana Nariswari, Dokter Muda yang Resmi jadi Puteri Indonesia 2023 |trans-title=Farhana Nariswari, Young Doctor who Officially Becomes Puteri Indonesia 2023 |url=https://www.cnnindonesia.com/gaya-hidup/20230520095306-277-951785/farhana-nariswari-dokter-muda-yang-resmi-jadi-puteri-indonesia-2023 |access-date=20 Mayo 2023 |website=CNN Indonesia |language=id-ID}}</ref> | 26 | [[Bandung]] |- |{{flagicon|Cambodia}} [[Kambodya]] |Somnang Alyna<ref name=":0">{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=5 Oktubre 2023 |title=9 Potret Wakil Negara Asia Tenggara di Ajang Miss International 2023 |trans-title=9 Portraits of Representatives from Southeast Asian Countries at the Miss International 2023 Pageant |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-wakil-negara-asia-tenggara-di-ajang-miss-international-2023-c1c2 |access-date=6 Oktubre 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Nom Pen]] |- |{{flagicon|Canada}} [[Kanada]] |Melanie Renaud<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=17 Setyembre 2023 |title=7 Potret Melanie Renaud Miss International Kanada 2023, Stunning! |trans-title=7 portraits of Melanie Renaud Miss International Canada 2023, stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-melanie-renaud-miss-international-kanada-2023-c1c2 |access-date=18 Setyembre 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |26 |[[Windsor, Ontario|Windsor]] |- | {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] | Sofía Osío<ref>{{Cite web |last=Cedeño |first=María Fernanda |date=13 Nobyembre 2022 |title=Así es Sofía Osio Luna, Señorita Colombia 2022 que ganó el Certamen Nacional de Belleza |url=https://colombia.as.com/tikitakas/asi-es-sofia-osio-luna-senorita-colombia-2022-que-gano-el-certamen-nacional-de-belleza-n/ |access-date=3 Pebrero 2023 |website=Diario AS |language=es-co}}</ref> | 22 | [[Barranquilla]] |- |{{flagicon|Costa Rica}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Stacy Montero<ref>{{Cite web |date=11 Oktubre 2023 |title=Dàn đối thủ của Phương Nhi khởi hành đi Nhật thi Hoa hậu Quốc tế |trans-title=Phuong Nhi's opponents depart for Japan to compete in Miss International |url=https://tienphong.vn/post-1577074.tpo |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> |20 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] |Sheyla Ravelo<ref name=":2" /> |23 |San Antonio de los Baños |- |{{flagicon|Laos}} [[Laos]] |Aliya Inthavong<ref name=":0" /> |27 |Bokeo |- |{{flagicon|LES}} [[Lesotho|Lesoto]] |Boitumelo Sehlotho Setlaba<ref name=":02">{{Cite web |last=Rifai |first=Muhammad Ayub |date=3 Setyembre 2023 |title=8 Finalis Miss International 2023 dari Afrika, Ada yang Berhijab! |trans-title=8 Miss International 2023 Finalists from Africa, Some Wear the Hijab! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/finalis-miss-international-2023-dari-afrika-ada-yang-berhijab-c1c2 |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |[[Maseru]] |- |{{flagicon|LTU}} [[Lithuania|Litwanya]] |Irmina Preišegalavičiūtė<ref name=":4" /> | 26 | [[Vilna]] |- |{{flagicon|Macau}} [[Macau|Makaw]] |Emily Yau<ref>{{Cite web |last=Farel |first=Gerald |date=26 Oktubre 2023 |title=Wakil Indonesia Farhana Nariswari Tak Masuk 15 Besar Miss International 2023, Hanya Sabet Gaun Malam Terbaik |trans-title=Indonesian Representative Farhana Nariswari Was Not In The Top 15 Miss International 2023, Only Won Best Evening Gown |url=https://www.liputan6.com/lifestyle/read/5433916/wakil-indonesia-farhana-nariswari-tak-masuk-15-besar-miss-international-2023-hanya-sabet-gaun-malam-terbaik |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=Liputan6 |language=id}}</ref> |28 |Makaw |- |{{Flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] |Cassandra Yap<ref>{{Cite news |date=2 Oktubre 2023 |title=Double crowning at Miss International Malaysia |language=en-US |work=Borneo Post Online |url=https://www.theborneopost.com/2023/10/02/double-crowning-at-miss-international-malaysia-2023/ |access-date=6 Oktubre 2023}}</ref> |24 |[[Johor Bahru]] |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |Pauline Thimon<ref name=":2" /> |26 |Fort-de-France |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Karishma Hurlall<ref>{{Cite web |date=26 Hunyo 2022 |title=Miss Maurice 2022-2023 : La Miss Mahebourg Nilmani Devi Hurlall est l’élue |trans-title=Miss Mauritius 2022-2023: Miss Mahebourg Nilmani Devi Hurlall is the winner |url=https://defimedia.info/miss-maurice-2022-2023-la-miss-mahebourg-nilmani-devi-hurlall-est-lelue |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Le Defi Media Group |language=fr}}</ref> |23 |Grand Port District |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] | Itzía Garcia<ref>{{Cite web |date=22 Mayo 2022 |title=Mexicana Universal 2022: Ella es la próxima representante de México en Miss Universo |url=https://www.yucatan.com.mx/espectaculos/2022/5/22/mexicana-universal-2022-ella-es-la-proxima-representante-de-mexico-en-miss-universo-321880.html |access-date=3 Pebrero 2023 |website=Diario de Yucatán |language=es}}</ref> | 22 | Manzanillo |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |Djulieta Calalb<ref>{{Cite web |last=Botnarevschi |first=Cristina |date=23 Agosto 2023 |title=Miss Moldova 2023 își face debutul internațional la Tokyo: Cine este Djulieta Calalb și ce ne-a mărturisit? |trans-title=Miss Moldova 2023 makes her international debut in Tokyo: Who is Djulieta Calalb and what did she tell us? |url=https://ea.md/miss-international-2023-cunoaste-cine-va-reprezenta-tara-la-concurs/ |access-date=2 Setyembre 2023 |website=EA.md |language=ro-RO}}</ref> |19 |[[Chișinău]] |- |{{flagicon|Mongolia}} [[Mongolya]] |Javkhlan Munguntsatsralt |24 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|MMR}} [[Myanmar]] |Ei Ei Myint Aung Thein<ref name=":0" /> |23 |[[Yangon]] |- |{{NPL}} |Prasiddhy Shah<ref>{{Cite web |date=27 Mayo 2023 |title=Srichchha Pradhan crowned Miss Nepal 2023 |url=http://kathmandupost.com/national/2023/05/27/srichchha-pradhan-crowned-miss-nepal-2023 |access-date=1 Hunyo 2023 |website=Kathmandu Post |language=en}}</ref> |25 |Lalitpur |- |{{flagicon|NGA}} [[Niherya]] | Roseline Bolarinde<ref>{{Cite web |last=Adesina |first=Michael |date=10 Setyembre 2022 |title=Miss Ekiti, Bolarinde Roseline wins Beauty of Africa International pageant 2022 |url=https://pmnewsnigeria.com/2022/09/10/miss-ekiti-bolarinde-roseline-wins-beauty-of-africa-international-pageant-2022/ |access-date=31 Enero 2023 |website=P.M. News |language=en}}</ref> | 27 | [[Lagos]] |- |{{Flagicon|Nicaragua}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Leylani Leyton<ref>{{Cite web |last=Acosta |first=Gloria |date=1 Setyembre 2023 |title=Leylani Leytón tiene bien puesta la corona para representar a Nicaragua en Japón |trans-title=Leylani Leytón has the crown on her head to represent Nicaragua in Japan |url=http://www.vostv.com.ni/farandula/31580-leylani-leyton-tiene-bien-puesta-la-corona-para-re/ |access-date=2 Setyembre 2023 |website=Vos TV |language=es}}</ref> |20 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Madeleine Malmberg<ref name=":4" /> |19 |Fredrikstad |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Georgia Waddington<ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2023 |title=Total shock for influencer: Pageant novice crowned Miss NZ |url=https://www.odt.co.nz/star-news/star-christchurch/total-shock-influencer-pageant-novice-crowned-miss-nz |access-date=16 Hulyo 2023 |website=Otago Daily Times |language=en}}</ref> |21 |Christchurch |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |Morgan Doelwijt<ref>{{Cite web |last=Zefanya |first=Marissa |date=9 Setyembre 2023 |title=7 Potret Morgan Doelwijt Miss International Belanda 2023, Eksotik! |trans-title=7 Portraits of Morgan Doelwijt Miss International Netherlands 2023, Exotic! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/marissa-zefanya/potret-morgan-doelwijt-c1c2 |access-date=18 Setyembre 2023 |website=IDN Times |language=In-Id}}</ref> |25 |[[Utrecht]] |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |Misbah Arshad<ref>{{Cite web |last=Fatima |first=Noor |date=2 Hunyo 2023 |title=Meet Shafina Shah – the Miss Pakistan World 2023 |url=https://en.dailypakistan.com.pk/02-Jun-2023/pakistani-beauty-pageant-here-s-everything-to-know |access-date=3 Agosto 2023 |website=Daily Pakistan Global |language=en}}</ref> |26 |[[Islamabad]] |- |{{flagicon|Panama}} [[Panama]] |Linette Clément<ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Lineth |date=15 Agosto 2023 |title=Linette Clément es la Señorita Panamá para el Miss International 2023 |trans-title=Linette Clément is Miss Panama for Miss International 2023 |url=https://www.metrolibre.com/cultura/linette-clement-es-la-senorita-panama-para-el-miss-international-2023-EN4582710 |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Metro Libre |language=es-PA}}</ref> |26 |Limón |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] | Jazmín de la Sierra<ref>{{Cite web |last=Godoy |first=Paz |date=27 Agosto 2022 |title=Jazmín de la Sierra ostenta la corona de Miss Internacional Paraguay |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2022/08/27/jazmin-de-la-sierra-ostenta-la-corona-de-miss-internacional-paraguay/ |access-date=31 Enero 2023 |website=La Nación Paraguay |language=es}}</ref> | 24 | [[Asuncion|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |Camila Diaz<ref>{{Cite news |last=Blas |first=Jael |date=29 Hulyo 2023 |title=¿Quién es Camila Díaz, la sucesora de Tatiana Calmell como Miss International Perú 2023? |language=es |trans-title=Who is Camila Díaz, the successor to Tatiana Calmell as miss International Peru 2023? |work=La República |url=https://larepublica.pe/espectaculos/farandula/2023/07/29/tatiana-calmell-quien-es-camila-diaz-su-sucesora-como-miss-international-peru-2023-biografia-instagram-shfm-1611878 |access-date=2 Setyembre 2023}}</ref> | 23 | Chorrillos |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines|Pilipinas]] | Nicole Borromeo<ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Shiela |date=1 Agosto 2022 |title=Cebu's Nicole Borromeo crowned Binibining Pilipinas International 2022 |url=https://news.abs-cbn.com/life/08/01/22/cebus-nicole-borromeo-crowned-binibining-pilipinas-international-2022 |access-date=31 Enero 2023 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | 22 | [[Lungsod ng Cebu]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Petra Hämäläinen<ref>{{Cite web |last=Grönqvist |first=Oona |date=15 Agosto 2023 |title=Miss Suomi Petra Hämäläinen ja etärakas: ero! |trans-title=Miss Finland Petra Hämäläinen and distant lover: break up! |url=https://www.seiska.fi/kotimaa/miss-suomi-petra-hamalainen-ja-etarakas-ero/1111775 |access-date=2 Setyembre 2023 |website=Seiska}}</ref> |27 |Savonlinna |- |{{flagicon|Poland}} [[Polonya]] |Julia Marcinkowska<ref>{{Cite web |last=Braciszewska-Benkahla |first=Aleksandra |date=2 Hulyo 2023 |title=Wicemiss Polski ze Ślesina. Jak Julia Marcinkowska wspomina konkurs? |trans-title=Runner-up in Miss Poland from Ślesin. How does Julia Marcinkowska remember the competition? |url=https://www.lm.pl/aktualnosci/wicemiss-polski-ze-slesina-jak-julia-marcinkowska-wspomina-konkurs |access-date=9 Oktubre 2023 |website=LM.pl |language=pl}}</ref> |22 |Ślesin |- |{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Amanda Solis<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Liz Sandra |date=23 Abril 2023 |title=Nueva realeza: conoce a las ganadoras de Nuestra Belleza Puerto Rico 2023 |trans-title=New royalty: meet the winners of Nuestra Belleza Puerto Rico 2023 |url=https://www.elnuevodia.com/magacin/belleza/notas/nueva-realeza-conoce-a-las-ganadoras-de-nuestra-belleza-puerto-rico-2023/ |access-date=3 Mayo 2023 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> |25 |Rio Grande |- |{{Flagicon|POR}} [[Portugal]] |Lilene Vieira Serrão<ref>{{Cite web |last=Braga |first=Milena |date=24 Oktubre 2023 |title=Miss Internacional 2023: Veja as candidatas que concorrem à coroa nesta quinta-feira |trans-title=Miss International 2023: See the candidates competing for the crown this Thursday. |url=https://www.abcmais.com/brasil/miss-internacional-2023-veja-as-candidatas-que-concorrem-a-coroa-nesta-quinta-feira/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=ABC+ |language=pt-BR}}</ref> |27 |[[Lisboa]] |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Lysia Allaire<ref>{{Cite web |last=Faucard |first=Didier |date=13 Oktubre 2023 |title=Libournais : la miss Lysia Allaire part à la conquête du monde |trans-title=Libourne: Miss Lysia Allaire sets out to conquer the world |url=https://www.sudouest.fr/gironde/la-lande-de-fronsac/libournais-la-miss-lysia-allaire-part-a-la-conquete-du-monde-17029271.php |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=Sud Ouest |language=fr-FR}}</ref> |18 |Mérignac |- |{{flagicon|Dominican Republic}} [[Republikang Dominikano]] |Yamilex Hernández<ref>{{Cite web |date=5 Setyembre 2023 |title=Colombia, México y República Dominicana coronan a sus reinas para Miss Universo 2023 |trans-title=Colombia, Mexico and the Dominican Republic crown their queens for Miss Universe 2023 |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2023/09/05/colombia-mexico-y-republica-dominicana-coronan-a-sus-reinas-para-miss-universo-2023/ |access-date=18 Setyembre 2023 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |23 |La Vega |- |{{flagicon|Czech Republic}} [[Republikang Tseko]] |Dominika Němečková<ref>{{Cite web |date=13 Mayo 2023 |title=Známe nejkrásnější dívku Česka pro rok 2023. Miss Czech Republic vyhrála Justýna Zedníková |trans-title=We know the most beautiful girl in the Czech Republic for 2023. Miss Czech Republic was won by Justýna Zedníková |url=https://tv.nova.cz/porad/miss-czech-republic/clanek/504438-zname-nejkrasnejsi-divku-ceska-pro-rok-2023-miss-czech-republic-vyhrala-justyna-zednikova |access-date=18 Mayo 2023 |website=TV Nova |language=cs}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Alisha Cowie<ref>{{Cite web |date=14 Hunyo 2023 |title=Miss Reino Unido International 2023: Conheça a inglesa Alisha Cowie |trans-title=Miss United Kingdom International 2023: Meet Englishwoman Alisha Cowie |url=https://fotografia.folha.uol.com.br/galerias/1768696153814775-miss-reino-unido-international-2023-conheca-a-inglesa-alisha-cowie |access-date=21 Hunyo 2023 |website=Folha de S.Paulo |language=pt-BR}}</ref> |24 |[[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] |- |{{flagicon|Serbia}} [[Serbia|Serbiya]] |Viktorija Stojiljkovic<ref name=":4" /> |19 |Niš |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |Charlotte Muziri<ref>{{Cite web |last=Mavhimira |first=Bridget Wadzanai |date=18 Setyembre 2022 |title=Charlotte goes global with first pageant |url=https://www.msn.com/en-xl/africa/zimbabwe/charlotte-goes-global-with-first-pageant/ar-AA11XG7y?li=BB12J2Hy&getstaticpage=true&automatedTracking=staticview&corpnet=0 |access-date=2 Setyembre 2023 |website=The Zimbabwe Independent |language=en |via=[[MSN]]}}</ref> | 26 |Masvingo |- |{{flagicon|Singapore}} [[Singapore|Singapura]] |Chavelle Chong<ref>{{Cite web |date=10 Oktubre 2023 |title=Miss International 2023: Á hậu Phương Nhi được đánh giá đẹp nhất nhì team Đông Nam Á |trans-title=Miss International 2023: Runner-up Phuong Nhi was rated the second most beautiful team in Southeast Asia |url=https://hoahoctro.tienphong.vn/post-1576469.tpo |access-date=1 Nobyembre 2023 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> |22 |Singapura |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[Sri Lanka]] |Umanda Induwari Bamunuachchi<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=4 Enero 2024 |title=7 Potret Umanda Induwari Miss International Sri Lanka 2023, Memesona! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-umanda-induwari-miss-international-sri-lanka-2023-c1c2 |access-date=22 Hunyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Supaporn Ritthipruek<ref name=":2" /> |25 |[[Chiang Mai]] |- |{{flagicon|TWN}} [[Taiwan|Taywan]] |Anita Wang<ref name=":2" /> |26 |[[Taipei]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Jenique Botha<ref>{{Cite web |last=Lehman |first=Stephan |date=28 Hunyo 2023 |title=Edenvale resident receives Miss International SA title |url=https://bedfordviewedenvalenews.co.za/513206/edenvale-resident-receives-miss-international-sa-title/ |access-date=2 Setyembre 2023 |website=Bedfordview Edenvale News |language=en-US}}</ref> |20 | Edenvale |- |{{flag|Timog Korea}} |Bobin Jung<ref name=":2" /> |24 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Valerie Johnson<ref>{{Cite web |last=De Paula |first=Fabio Luis |date=14 Abril 2023 |title=Por que as misses de outros países estão contratando profissionais brasileiros? |trans-title=Why are the misses from other countries hiring Brazilian professionals? |url=https://f5.folha.uol.com.br/colunistas/de-faixa-a-coroa/2023/04/por-que-as-misses-de-outros-paises-estao-contratando-profissionais-brasileiros.shtml |access-date=24 Mayo 2023 |website=F5 |language=pt-BR}}</ref> |22 |[[Valparaiso|Valparaíso]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |Mariam Ben Abroug |27 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]] |Emily Hope Muwanguzi<ref name=":2" /> |23 |[[Kampala]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.miss-international.org/en/}} {{Miss International}} [[Kategorya:Miss International]] [[Kategorya:2023]] gs6vt9jilytmhkaxtn3lsiblv9bar8m 0 322777 2231302 2129622 2026-10-04T07:20:54Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231302 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=Abril 2023|reason=Kailangang isalin ang ilang mga banyagang salita tulad ng Her Excellency.}} {{Infobox officeholder|honorific-prefix=[[Her Excellency]]|name=Christine Kangaloo|image=The Hon Christine Kangaloo.jpg|office=Ika-7 [[Pangulo ng Trinidad at Tobago]]|term_start=20 March 2023<ref>{{cite news |title=Kangaloo inauguration set for March 20th |url=https://guardian.co.tt/news/kangaloo-inauguration-set-for-march-20th-6.2.1646460.6059cf3611 |access-date=19 March 2023 |work=www.guardian.co.tt |language=en}}</ref>|term_end=|predecessor=[[Paula-Mae Weekes]]|successor=|primeminister=[[Keith Rowley]]|office1=[[Pangulo ng Senado ng Trinidad at Tobago]]|term_start1=23 Setyembre 2015|term_end1=17 Enero 2023|predecessor1=[[Raziah Ahmed]]|successor1=Nigel de Freitas|primeminister1=Keith Rowley|president1=[[Anthony Carmona]]<br>Paula-Mae Weekes|office2=Member of the [[Senate of Trinidad and Tobago|Senate]]|term_start2=23 Setyembre 2015|term_end2=17 Enero 2023|predecessor2=|successor2=Richie Sookhai|primeminister2=Keith Rowley|president2=Anthony Carmona <br> Paula-Mae Weekes|office3=Minister of Science, Technology and Tertiary Education|term_start3=8 Nobyembre 2007|term_end3=25 Mayo 2010|predecessor3=Mustapha Abdul-Hamid|successor3=Fazal Karim|primeminister3=[[Patrick Manning]]|president3=[[George Maxwell Richards]]|office4=Member of Parliament for [[Pointe-à-Pierre (parliamentary constituency)|Pointe-à-Pierre]]|term_start4=5 Nobyembre 2007|term_end4=8 Abril 2010<ref>{{cite news |title=Trinidad gov't dissolves parliament for election |url=https://uk.reuters.com/article/trinidad-election/trinidad-govt-dissolves-parliament-for-election-idUKN0822452920100408 |publisher=Reuters |date=8 April 2010 |language=en |accessdate=15 July 2020 }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|predecessor4=[[Gillian Lucky]]|successor4=Errol McLeod|primeminister4=Patrick Manning|president4=George Maxwell Richards|office5=Minister of Legal Affairs|term_start5=14 Mayo 2005|term_end5=7 Nobyembre 2007|predecessor5=Peter Taylor|successor5=Prakash Ramadhar|primeminister5=Patrick Manning|president5=George Maxwell Richards|office6=Minister in the Office of the Prime Minister (Social Services Delivery)|term_start6=15 Oktubre 2002|term_end6=13 Mayo 2005|predecessor6=Itinalaga sa puwesto|successor6=Nabuwag sa puwesto|primeminister6=Patrick Manning|president6=[[A. N. R. Robinson]] <br> George Maxwell Richards|office7=[[President of the Senate of Trinidad and Tobago|Vice President of the Senate]]|term_start7=5 Abril 2002|term_end7=28 Agosto 2002|predecessor7=[[Wade Mark]]|successor7=Rawle Titus|primeminister7=Patrick Manning|president7=A. N. R. Robinson|office8=Opposition Senator|term_start8=12 Enero 2001|term_end8=13 Oktubre 2001|primeminister8=[[Basdeo Panday]]|president8=A. N. R. Robinson|party=[[Independent politician|Independent]] (2015–present){{efn|Si Kangaloo ay nahalal na senate president at president sa ilalim ng nominasyon ng [[People's National Movement|PNM]]. Siya ay nagbitiw sa kanyang pagiging kasapi sa partido bago manungkulan.<ref>{{cite news |last1=Webb |first1=Yvonne |title=Attorney Kerwyn Garcia on life with presidential nominee: 'I'm always Mr Christine Kangaloo' - Trinidad and Tobago Newsday |url=https://newsday.co.tt/2023/01/08/attorney-kerwyn-garcia-on-life-with-presidential-nominee-im-always-mr-christine-kangaloo/ |access-date=21 January 2023 |work=newsday.co.tt |date=8 January 2023}}</ref>}}|otherparty=[[People's National Movement]] (2001–2015)|nationality=[[Trinidadians and Tobagonians|Trinidadian and Tobagonian]]|birth_date={{birth year and age|1961|12}}|birth_place=Cascade, [[Trinidad and Tobago]]{{citation needed|date=March 2023}}|alma_mater=[[University of the West Indies]]<br/>[[Hugh Wooding Law School]]|profession={{hlist|Lawyer||politician}}|honorific-suffix=|signature=|spouse=Kerwyn Garcia}} Si '''Christine Carla Kangaloo''' (ipinanganak Disyembre 1961)<ref>{{Cite news |title=FROM RED HOUSE TO PRESIDENT'S HOUSE |language=en |work=Trinidad Express Newspapers |url=https://trinidadexpress.com/news/local/from-red-house-to-president-s-house/article_780064d4-8e30-11ed-aa20-0360332a3440.html |access-date=22 January 2023}}</ref> ay isang [[Trinidad at Tobago|Trinidyanong]] politika, na naging Pangulo ng Trinidad at Tobago . Siya ay dating pangulo ng Senado ng Trinidad at Tobago mula 2015 hanggang sa kanyang pagbibitiw upang tumakbo bilang pangulo sa halalan 2023. Siya lang ang nag-iisang taong nagsilbing Pangulo at Pangalawang Pangulo ng Senado ng Trinidad at Tobago, ang unang babae na nagsilbi bilang Pangalawang Pangulo ng Senado at pangatlong babae na nagsilbing umaaktong Pangulo ng Trinidad at Tobago at Pangulo ng Senado. Siya ang naging pangalawang babae na nagsilbi bilang Pangulo ng Trinidad at Tobago sa kanyang panunungkulan noong Marso 20, 2023.<ref>{{Cite web |title=Trinidad and Tobago Parliament |url=http://www.ttparliament.org/officers.php?mid=72 |access-date=15 July 2020 |publisher=Trinidad and Tobago Parliament |archive-date=1 Abril 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180401114510/http://www.ttparliament.org/officers.php?mid=72 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |title=96.1 WEFM |language=en |url=https://www.facebook.com/961wefm/photos/senate-president-christine-kangaloo-was-sworn-in-as-acting-president-of-trinidad/10153429402028681/ |access-date=15 July 2020 |via=Facebook}}</ref><ref>{{Cite web |title=Photos of the Day: President Inauguration |url=https://newsday.co.tt/2023/03/20/photo-of-the-day-president-inauguration/ |access-date=24 March 2023 |publisher=Trinidad and Tobago Newsday |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325000730/https://newsday.co.tt/2023/03/20/photo-of-the-day-president-inauguration/ |archive-date=25 Marso 2023 |url-status=dead}}</ref> Si Kangaloo ay nagsilbi bilang isang Senador ng Oposisyon, Ministro sa Opisina ng Punong Ministro, Ministro ng Legal na Usapin at Ministro ng Agham, Teknolohiya at Tersyaryong Edukasyon<ref>{{Cite news |title=More places for T&T law students at St Augustine campus |language=en |work=[[Trinidad and Tobago Guardian]] |url=http://www.guardian.co.tt/news/more-places-for-tt-law-students-at-st-augustine-campus-6.2.328205.143ee33358 |access-date=15 July 2020}}</ref> sa mga nakaraang pamahalaan ng Pambansang Kilusan ng Bayan.<ref>{{Cite web |title=Trinidad and Tobago Parliament |url=http://www.ttparliament.org/members.php?mid=55&id=CKA01 |access-date=15 July 2020 |publisher=Trinidad and Tobago Parliament}}</ref> ==Mga pananda== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Trinidad at Tobago]] pth4m4e5ce0i2x92a8e497p198bke0m 0 324228 2231325 2225346 2026-10-04T08:49:39Z Allyriana000 119761 2231325 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pinakamalaking lungod sa Nuweba Selandiya}} {{Infobox settlement | name = Auckland | official_name = <!--Not applicable--> | native_name = Tāmaki Makaurau | settlement_type = Kalakhang pook | image_caption = | nicknames = City of Sails<br>Queen City<ref>{{cite book|last1=Rawlings-Way|first1=Charles|last2=Atkinson|first2=Brett|title=New Zealand|date=2010|publisher=Lonely Planet|location=Footscray, Vic.|isbn=978-1742203645|page=125|edition=15th|url=https://books.google.com/books?isbn=1742203647|access-date=6 October 2020|archive-date=4 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210704010602/https://www.google.com/search?tbo=p&tbm=bks&q=isbn:1742203647|url-status=live}}</ref> | motto = | image_map = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = left | pushpin_relief = yes | pushpin_mapsize = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{Coord|36|50|26|S|174|44|24|E|region:NZ-AUK_city(1,463,000)|display=inline,title}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Bansa]] | subdivision_name = [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] | subdivision_type1 = Pulo | subdivision_type2 = Rehiyon | subdivision_name1 = [[North Island]] | subdivision_name2 = [[Auckland Region|Auckland]] | established_title = Pinalagian ng mga Māori | established_date = {{Circa|1350}} | established_title1 = Pinalagian ng mga Europeo | established_date1 = 1840 | named_for = [[George Eden, 1st Earl of Auckland]] | parts_type = Local boards | p1 = Hibiscus and Bays | p2 = Upper Harbour | p3 = Kaipātiki | p4 = Devonport-Takapuna | p5 = Waitākere Ranges | p6 = Henderson-Massey | p7 = Whau | p8 = Albert-Eden | p9 = Puketāpapa | p10 = Waitematā|p11=[[Ōrākei Local Board|Ōrākei]]|p12=[[Maungakiekie-Tamaki Local Board|Maungakiekie-Tamaki]]|p13=[[Māngere-Ōtāhuhu Local Board|Māngere-Ōtāhuhu]]|p14=[[Otara-Papatoetoe Local Board|Otara-Papatoetoe]]|p15=[[Howick Local Board|Howick]]|p16=[[Manurewa Local Board|Manurewa]]|p17=[[Papakura Local Board|Papakura]]|p18=[[Franklin Local Board|Franklin]]|p19=[[Rodney Local Board|Rodney]] <!-- Area --------------------->|total_type=<!-- to set a non-standard label for total area and population rows -->|unit_pref=<!--Enter: Imperial, to display imperial before metric-->|area_footnotes=|area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on unit conversion-->|area_water_km2=|area_water_percent=|area_urban_footnotes=|elevation_max_m=196 <!-- Elevation -------------------------->|area_urban_km2=605.67|elevation_footnotes=<!--for references: use <ref> </ref> tags-->|elevation_m=|elevation_min_m=0 <!-- Population ----------------------->|population_as_of={{NZ population data 2018|||y}}|population_footnotes=|population_urban={{NZ population data 2018||y}}|population_density_urban_km2=auto|population_blank1_title=[[Auckland Region|Regional]]/metro|population_blank1={{NZ population data 2018|Auckland council|y}}|population_blank2_title=[[Demonym]]|population_blank2=Aucklander|population_note=<!-- Area/postal codes & others -------->|postal_code_type=Postcode(s)|postal_code=0600–2699|area_code=09|website={{URL|https://www.aucklandcouncil.govt.nz/|aucklandcouncil.govt.nz}}|footnotes=<!-- Politics ----------------->|government_footnotes=|government_type=|governing_body=[[Auckland Council]]|leader_title2=MPs|leader_name2={{hidden|Representatives|[[Andrew Bayly]] ([[New Zealand National Party|National]])<br/>[[Simeon Brown]] (National)<br/>[[Judith Collins]] (National)<br/>[[Mariameno Kapa-Kingi]] ([[Te Pāti Māori]])<br/>[[Dan Bidois]] (National)<br/>[[Takutai Moana Kemp]] (Te Pāti Māori)<br/>[[Rima Nakhle]] (National)<br/>[[Christopher Luxon]] (National)<br/>[[Hana-Rawhiti Maipi-Clarke]] (Te Pāti Māori)<br/>[[Mark Mitchell (New Zealand politician)|Mark Mitchell]] (National)<br/>[[Brooke Van Velden]] ([[Act New Zealand|ACT]])<br/>[[Chris Penk]] (National)<br/>[[Greg Fleming (politician)|Greg Fleming]] (National)<br/>[[Paulo Garcia (New Zealand politician)|Paulo Garcia]] (National)<br/>[[Jenny Salesa]] ([[New Zealand Labour Party|Labour]])<br/>[[Carmel Sepuloni]] (Labour)<br/>[[David Seymour]] (ACT)<br/>[[Lemauga Lydia Sosene]] (Labour)<br/>[[Erica Stanford]] (National)<br/>[[Chlöe Swarbrick]] ([[Green Party of Aotearoa New Zealand|Green]])<br/>[[Phil Twyford]] (Labour)<br/>[[Cameron Brewer]] (National)<br/>[[Simon Watts]] (National)<br/>[[Arena Williams]] (Labour)<br/>[[Carlos Cheung]] (National<br/>[[Helen White (politician)|Helen White]] (Labour)}}|timezone=[[Time in New Zealand|NZST]]|utc_offset=+12:00|timezone_DST=NZDT|utc_offset_DST=+13:00|blank_name=Local [[iwi]]|blank_info=[[Ngāti Whātua]], [[Tainui]], [[Ngāti Ākarana]] (pan-tribal)|translit_lang1=|leader_title=[[Mayor of Auckland|Mayor]]|leader_name=[[Wayne Brown (New Zealand politician)|Wayne Brown]]|leader_name1=[[Desley Simpson]]|leader_title1=[[Mayor of Auckland#Role of deputy mayor|Deputy Mayor]]|seat_type=[[New Zealand Parliament|NZ Parliament]]|seat={{hidden|Electorates|[[Auckland Central (New Zealand electorate)|Auckland Central]]<br/>[[Botany (New Zealand electorate)|Botany]]<br/>[[East Coast Bays (New Zealand electorate)|East Coast Bays]]<br/>[[Epsom (New Zealand electorate)|Epsom]]<br/>[[Hauraki-Waikato]] ([[Māori electorates|Māori]])<br/>[[Kaipara ki Mahurangi]]<br/>[[Kelston (New Zealand electorate)|Kelston]]<br/>[[Māngere (New Zealand electorate)|Māngere]]<br/>[[Manurewa (New Zealand electorate)|Manurewa]]<br/>[[Maungakiekie (New Zealand electorate)|Maungakiekie]]<br/>[[Mount Albert (New Zealand electorate)|Mount Albert]]<br/>[[Mount Roskill (New Zealand electorate)|Mount Roskill]]<br/>[[New Lynn (New Zealand electorate)|New Lynn]]<br/>[[North Shore (New Zealand electorate)|North Shore]]<br/>[[Northcote (New Zealand electorate)|Northcote]]<br/>[[Pakuranga (New Zealand electorate)|Pakuranga]]<br/>[[Panmure-Ōtāhuhu]]<br/>[[Papakura (New Zealand electorate)|Papakura]]<br/>[[Port Waikato (New Zealand electorate)|Port Waikato]]<br/>[[Takanini (New Zealand electorate)|Takanini]]<br/>[[Tāmaki (New Zealand electorate)|Tāmaki]]<br/>[[Tāmaki Makaurau]] ([[Māori electorates|Māori]])<br/>[[Te Atatū (New Zealand electorate)|Te Atatū]]<br/>[[Te Tai Tokerau]] ([[Māori electorates|Māori]])<br/>[[Upper Harbour (New Zealand electorate)|Upper Harbour]]<br/>[[Whangaparāoa (New Zealand electorate)|Whangaparāoa]]}}|demographics_type2=GDP|demographics2_footnotes=<ref>{{cite web|url=https://qem.infometrics.co.nz/auckland/indicators/gdp?compare=new-zealand|access-date=1 July 2022|title=Quarterly Economic Monitor &#124; Auckland &#124; Gross domestic product|archive-date=24 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221224152149/https://qem.infometrics.co.nz/auckland/indicators/gdp?compare=new-zealand|url-status=live}}</ref>|demographics2_title1=[[Auckland Region|Regional]]/metro|demographics2_info1=[[New Zealand dollar|NZ$]] 139.5 billion (2022)|demographics2_title2=Per capita|demographics2_info2=NZ$ 80,300 (2022)|image=New Auckland Infobox Pic Montage 2.jpg}} Ang '''Auckland''' ({{IPAc-en|ˈ|ɔː|k|l|ə|n|d}} {{Respell|AWK|lənd}}; <ref>{{Cite web |year=2005 |title=Auckland |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195584516.001.0001/m-en_nz-msdict-00001-0003407 |access-date=17 Hunyo 2023 |website=The New Zealand Oxford Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]] |language=en |doi=10.1093/acref/9780195584516.001.0001 |isbn=978-0-19-558451-6}}</ref>), ay isang malaking kalakhang pook sa [[Hilagang Pulo]] ng [[New Zealand|Nuweba Selandiya]]. Matatagpuan ang lungsod sa mas malaking [[Rehiyon ng Auckland]], na kinabibilangan ng mga liblib na lugar at mga pulo ng [[Golpo ng Hauraki]], na may kabuuang populasyon na 1,798,300 (Hunyo 2024). Ito ang pinakamataong lungsod sa Nuweba Selandiya at ang ikalimang pinakamalaking lungsod sa [[Oseaniya]].<ref>{{Cite web |title=New Zealand's population reflects growing diversity |url=https://www.stats.govt.nz/news/new-zealands-population-reflects-growing-diversity |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811150905/https://www.stats.govt.nz/news/new-zealands-population-reflects-growing-diversity |archive-date=11 Agosto 2023 |access-date=28 Hulyo 2024 |website=Stats NZ}}</ref> Sumasakop ng 234.40 na kuwadrado kilometro, nasa pagitan ang Auckland ng Golpo ng Hauraki sa silangan, [[Hunua Ranges]] sa timog-silangan, [[Manukau Harbour|Daungan ng Manukau]] sa timog-kanluran, at [[Waitākere Ranges]] sa kanluran at hilaga-kanluran. Natatakpan ng kagubatan ang mga nakapalibot na burol sa lungsod, at ang tanawin ay may limampu't-tatlong sentro ng bulkan na bumubuo sa ''Auckland Volcanic Field''. Sinasakop ng gitnang bahagi ng ''urban area'' ang isang makitid na [[tangway]] sa pagitan ng Manukau Harbor sa [[Tasman Sea|Dagat Tasman]] at ng Daungan ng Waitematā sa [[Karagatang Pasipiko]]. Ang Auckland ay isa sa iilang lungsod sa mundo na mayroong daungan sa bawat isa sa dalawang magkahiwalay na pangunahing anyong tubig nito. Unang tinirhan ang tangway ng Auckland noong c.1350 na siyang pinahahalagahan para sa mayaman at matabang lupa nito. Tinatayang umabot sa 20,000 ang populasyon ng Māori sa lugar bago dumating ang mga Europeo.<ref name="Hochstetter18672">{{Cite book |author=von Hochstetter |first=Ferdinand |url=http://www.enzb.auckland.ac.nz/document/1867_-_von_Hochstetter%2C_Ferdinand._New_Zealand/CHAPTER_XI%3A_The_Isthmus_of_Auckland |title=New Zealand |year=1867 |page=243 |language=en |access-date=28 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090112062218/http://www.enzb.auckland.ac.nz/document/1867_-_von_Hochstetter%2C_Ferdinand._New_Zealand/CHAPTER_XI%3A_The_Isthmus_of_Auckland |archive-date=12 January 2009 |url-status=live}}</ref> Matapos maitatag ang kolonya ng Britanya sa Nuweba Selandiya noong 1840, pinili ni William Hobson, noo'y Tenyente-Gobernador ng Nuweba Selandiya, ang Auckland bilang bagong kabisera nito. Bagama't napalitan ito ng Wellington bilang ang kabisera ng Nuweba Selandiya noong 1865, nagpatuloy sa pagyabong ang lungsod dahil sa daungan nito at sa mga aktibidad sa pagtotroso at pagmimina ng ginto sa lupain sa likod nito, at kalaunan ay dahil sa pastoral na pagsasaka sa nakapaligid na lugar, at pagmamanupaktura sa mismong lungsod.<ref name="Page 4 – Early pastoral economy">{{cite encyclopedia |title=Early pastoral economy |encyclopedia=[[Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand]] |url=http://www.teara.govt.nz/en/economic-history/page-4 |page=4}}</ref><ref name="NZHA">{{cite book |title=New Zealand Historical Atlas |publisher=David Bateman |year=1997 |editor=McKinnon, Malcolm}}</ref> Sa kasalukuyan, ang ''central business district'' ng Auckland ay ang nangungunang sentro ng ekonomiya ng Nuweba Selandiya. == Pangalan == Ang pangalan sa wikang Māori para sa Auckland ay ''Tāmaki Makaurau'', na ibig sabihin ay "Tāmaki na hinahangad ng marami", bilang pagtukoy sa kakanais-naisan ng mga likas na yaman at heograpiya nito.<ref>{{cite web |title=About Auckland |url=https://www.aucklandcouncil.govt.nz/plans-projects-policies-reports-bylaws/our-plans-strategies/auckland-plan/about-the-auckland-plan/Pages/about-auckland.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190117195911/https://www.aucklandcouncil.govt.nz/plans-projects-policies-reports-bylaws/our-plans-strategies/auckland-plan/about-the-auckland-plan/Pages/about-auckland.aspx |archive-date=17 Enero 2019 |access-date=15 Marso 2025 |work=The Auckland Plan 2050 |language=en}}</ref> Mayroong iba't ibang mga teorya tungkol sa pinagmulan ng pangalang "Tāmaki", na ginagamit din upang sumangguni sa isang silangang [[Naik|arabal]] ng Auckland. Itinuturing ng ilan na ito ang tangway sa pagitan ng dalawang daungan ng lugar, na iba-iba ang sinasabing ipinangalan sa isang anak ni Maruiwi mula sa Taranaki, isang linya ng mga pinuno mula sa katimugang Taranaki, o isang babaeng pinuno ng Ngāti Te Ata. Kasama sa iba pang mga bersyon ng pangalan ang Tāmakinui (dakilang Tāmaki) o Tāmaki-herehere-ngā-waka (Tāmaki na nagbibigkis ng maraming mga [[Lunday (bangka)|lunday]]).<ref>{{cite web |last1=Taonui |first1=Rāwiri |date=8 Pebrero 2005 |title=Tribal history and places |url=https://teara.govt.nz/en/tamaki-tribes/page-1 |access-date=15 Marso 2025 |website=[[Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand]] |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=McClure |first1=Margaret |date=5 Agosto 2016 |title=The Tāmaki estate |url=https://teara.govt.nz/en/ephemera/16220/the-tamaki-estate |access-date=15 Marso 2025 |website=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |language=en}}</ref> Pinangalanan ni William Hobson ang lugar kay George Eden, Erl ng Auckland, ''British First Lord of the Admiralty''. Ang ''Earldom ng Auckland'' ay ipinangalan sa West Auckland, isang nayon sa County Durham, Hilagang Inglatera.<ref>{{Citation |title=Chisholm, Hugh, (22 Feb. 1866–29 Sept. 1924), Editor of the Encyclopædia Britannica (10th, 11th and 12th editions) |date=1 Disyembre 2007 |url=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u194658 |work=Who Was Who |publisher=Oxford University Press |language=en |access-date=15 Marso 2025}}</ref> Ang pangalang "Auckland" sa Kanlurang Auckland ay nagmula diumano sa salitang Cumbric na "Alclud" na kahalili na pangalan ng Kaharian ng Strathclyde na nangangahulugang "bangin sa Clyde". Ang salitang 'Clyde' ay maaaring naging lumang pangalan ng Ilog Gaunless.<ref name="Gelling">{{Citation |last=Gelling |first=Margaret |title=The names of towns and cities in Britain |page=53 |year=1970 |publisher=Batsford |author2=W. F. H. Nicolaisen |author3=Melville Richards}}</ref><ref name="Oxford">{{Citation |last=Ekwall |first=Eilert |title=The concise Oxford dictionary of place names |pages=18–19 |year=1960 |edition=4 |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref name="heroicage.org">{{cite journal |author=Bethany Fox |date=2007 |title='The P-Celtic Place-Names of North-East England and South-East Scotland' |url=http://www.heroicage.org/issues/10/fox.html |journal=The Heroic Age |volume=10}}</ref> Tanyag na tinatawag ang Auckland bilang "City of Sails" o ang "Queen City".<ref name="City_of_Sails">{{cite news |last1=Ihaka |first1=James |date=13 Oktubre 2006 |title=Punters love City of Sails - National - NZ Herald News |work=[[The New Zealand Herald]] |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10405832 |url-status=live |access-date=15 Marso 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929174048/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10405832 |archive-date=29 Setyembre 2007}}</ref><ref>{{cite book |last1=Rawlings-Way |first1=Charles |url=https://books.google.com/books?isbn=1742203647 |title=New Zealand |last2=Atkinson |first2=Brett |date=2010 |publisher=Lonely Planet |isbn=978-1742203645 |edition=15th |location=Footscray, Vic. |page=125 |language=en |access-date=15 Marso 2025}}</ref> == Kasaysayan == [[File:One_Tree_Hill,_Auckland,_March_2015.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:One_Tree_Hill,_Auckland,_March_2015.jpg|left|thumb|250x250px|Ang Maungakiekie / One Tree Hill na kuha mula sa itaas.<ref>{{Cite book |last=Mackintosh |first=Lucy |title=Shifting Grounds: Deep Histories of Tāmaki Makaurau Auckland |publisher=[[Bridget Williams Books]] |year=2021 |isbn=978-1-988587-33-2 |pages=125}}</ref>]] === Maagang kasaysayan === Unang tinirhan ng mga Māori ang Tangway ng Auckland noong 1350, na pinahahalagahan para sa mayaman at matabang lupa nito. Maraming mga ''pā'' (pinatibay na nayon) ang nilikha, lalo na sa mga taluktok ng bulkan. Sa unang bahagi ng 1700s naging pangunahing maimpluwensyang puwersa sa tangway ang Te Waiohua, isang kompederasyon ng mga tribo tulad ng Ngā Oho, Ngā Riki at Ngā Iwi, na may mga pangunahing ''pā'' na matatagpuan sa Maungakiekie / One Tree Hill, Bundok ng Māngere at Maungataketake.<ref name="Rawhiri">{{cite web |last=Taonui |first=Rāwiri |date=8 Pebrero 2005 |title=The tribes of Tāmaki |url=https://teara.govt.nz/en/tamaki-tribes/page-3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210628054256/https://teara.govt.nz/en/tamaki-tribes/page-3 |archive-date=28 Hunyo 2021 |access-date=15 Pebrero 2025 |website=Te Ara}}</ref><ref name="MJ_0015">{{cite web |title=ca 1720 |url=https://kura.aucklandlibraries.govt.nz/digital/collection/manukau/id/986 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210704010539/https://kura.aucklandlibraries.govt.nz/digital/collection/manukau/id/986 |archive-date=4 July 2021 |access-date=17 March 2021 |work=Manukau's Journey - Ngā Tapuwae o Manukau |publisher=Auckland Libraries Heritage Collections |at=MJ_0015}}</ref> Nagwakas ang kompederasyon noong 1741, nang napatay ang pinakamataas na pinunong si Kiwi Tāmaki sa labanan ng pinuno ng Ngāti Whātua hapū Te Taoū na si Te Waha-akiaki.<ref name="AileenFox">{{Cite Q|Q58677038}}</ref> Mula noong dekada 1740s pataas, naging pangunahing maimpluwensyang puwersa si Ngāti Whātua Ōrākei sa tangway ng Auckland.<ref name="Rawhiri2">{{cite web |last=Taonui |first=Rāwiri |date=8 Pebrero 2005 |title=The tribes of Tāmaki |url=https://teara.govt.nz/en/tamaki-tribes/page-3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210628054256/https://teara.govt.nz/en/tamaki-tribes/page-3 |archive-date=28 Hunyo 2021 |access-date=15 Marso 2021 |website=Te Ara |language=en}}</ref> Tinatayang nasa 20,000 ang populasyon ng Māori sa lugar bago dumating ang mga Europeo.<ref name="Hochstetter1867">{{Cite book |author=Ferdinand von Hochstetter |author-link=Ferdinand von Hochstetter |url=http://www.enzb.auckland.ac.nz/document/1867_-_von_Hochstetter%2C_Ferdinand._New_Zealand/CHAPTER_XI%3A_The_Isthmus_of_Auckland |title=New Zealand |year=1867 |page=243 |access-date=15 Marso 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090112062218/http://www.enzb.auckland.ac.nz/document/1867_-_von_Hochstetter%2C_Ferdinand._New_Zealand/CHAPTER_XI%3A_The_Isthmus_of_Auckland |archive-date=12 Enero 2009 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |author=Bulmer |first=Sarah |title=''City without a state? Urbanisation in pre-European Taamaki-makau-rau (Auckland, New Zealand)'' |url=http://www.arkeologi.uu.se/afr/projects/BOOK/Bulmer/bulmer.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070609204236/http://www.arkeologi.uu.se/afr/projects/BOOK/Bulmer/bulmer.pdf |archive-date=9 Hunyo 2007 |access-date=15 Marso 2025 |language=en}}</ref> Nagdulot ng paggulo sa balanse ng kapangyarihan ang pagpapakilala ng mga baril sa pagtatapos ng ika-18 siglo na siyang humantong sa mapangwasak na pakikidigma sa pagitan ng mga tribo simula noong 1807, na naging sanhi ngupang maghanap ng kanlungan ang mga iwi sa mga lugar na hindi gaanong nalantad sa mga pagsalakay sa baybayin dahil sa kakulangan ng mga bagong armas. Bunga nito, bumaba ang bilang ng mga Māori sa rehiyon nang magsimula ang paninirahan ng mga Europeong Neoselandes.<ref>{{cite encyclopedia |title=Ngāti Whātua – European contact |encyclopedia=[[Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand]] |url=http://www.teara.govt.nz/NewZealanders/MaoriNewZealanders/NgatiWhatua/3/en |access-date=16 Marso 2025 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20080209131234/http://www.teara.govt.nz/NewZealanders/MaoriNewZealanders/NgatiWhatua/3/en |archive-date=9 Pebrero 2008 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book |author=Michael King |author-link=Michael King (historian) |title=The Penguin History of New Zealand |url=https://archive.org/details/penguinhistoryof0000king |publisher=Penguin Books |year=2003 |isbn=0-14-301867-1 |location=Auckland, N.Z. |page=[https://archive.org/details/penguinhistoryof0000king/page/n136 135] |language=en}}</ref> Noong 20 Marso 1840, nilagdaan ng pangunahing pinuno na si Apihai Te Kawau ang Treaty of Waitangi sa lugar ng Manukau Harbour kung saan nagsasaka ang Ngāti Whātua.<ref>{{cite web |title=Āpihai Te Kawau |url=https://nzhistory.govt.nz/people/apihai-te-kawau |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508003439/https://nzhistory.govt.nz/people/apihai-te-kawau |archive-date=8 Mayo 2019 |access-date=16 Marso 2025 |website=New Zealand History |publisher=NZ Government}}</ref> Humingi ang Ngāti Whātua ng proteksyon ng Britanya mula sa Ngāpuhi pati na rin ang isang katumbas na relasyon sa Korona at sa Simbahan. Hindi nagtagal, pagkatapos lagdaan ang kasunduan, gumawa si Ngāti Whātua Ōrākei ng isang estratehikong regalo na 3,500 ektarya (1,400 ha) ng lupa sa Waitematā Harbor sa bagong Gobernador ng Nuweba Selandiya na si William Hobson para sa bagong kabisera, na kaniyang pinangalan para kay George Eden, Earl ng Auckland, at noo'y Bisehari ng Indiya.<ref name="Apihai2">{{cite web |title=Apihai Te Kawau |url=http://ngatiwhatuaorakei.com/apihai-te-kawau/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811062406/http://ngatiwhatuaorakei.com/apihai-te-kawau/ |archive-date=11 Agosto 2019 |access-date=18 Abril 2025 |publisher=Ngāti Whātua-o-Ōrākei |language=en}}</ref><ref name="Values">{{cite web |title=Cultural Values Assessment in Support of the Notices of Requirement for the Proposed City Rail Link Project |url=https://at.govt.nz/media/1168412/aeeappendix6culturalvalues.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211224318/https://at.govt.nz/media/1168412/aeeappendix6culturalvalues.pdf |archive-date=11 Disyembre 2019 |access-date=18 Abril 2025 |publisher=Auckland Transport |pages=14–16 |language=en}}</ref><ref>{{Cite report|url=https://forms.justice.govt.nz/search/Documents/WT/wt_DOC_68494556/ReportonOrakeiW.pdf|title=Report of the Waitangi Tribunal on the Orakei Claim|date=Nobyembre 1987|publisher=The Waitangi Tribunal|location=Wellington, New Zealand|edition=1991|page=23|isbn=0-86472-084-X|access-date=18 Abril 2025|archive-date=27 Enero 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127014719/https://forms.justice.govt.nz/search/Documents/WT/wt_DOC_68494556/ReportonOrakeiW.pdf|url-status=live}}</ref> Itinatag ang Auckland noong 18 Setyembre 1840 at opisyal na idineklara ito bilang kabisera ng Nuweba Selandiya noong 1841.<ref>{{Cite book |author=Social and Economic Research and Monitoring team |title=Brief history of Auckland's urban form |publisher=Auckland Regional Council |year=2010 |isbn=978-1-877540-57-8}}</ref><ref>{{cite book |last1=Stone |first1=R. C. J. |author-link1=Russell Stone (historian) |title=From Tamaki-makau-rau to Auckland |date=2001 |publisher=Auckland University Press |isbn=1869402596}}</ref> Gayunpaman, nakitaan ang Port Nicholson (ngayong [[Wellington]]) bilang isang mas magandang pagpipilian para sa isang kabiserang administratibo dahil sa kalapitan nito sa South Island, kung kaya't naging kabisera ito ng Nuweba Selandiya simula noong 1865. Matapos maalis ang katayuan nito bilang kabisera, nanatilin ang Auckland bilang pangunahing lungsod ng lalawigan ng Auckland hanggang sa ang sistemang panlalawigan ay inalis noong 1876.<ref>{{cite encyclopedia |title=Colonial and provincial government - Julius Vogel and the abolition of provincial government |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |url=https://teara.govt.nz/en/colonial-and-provincial-government/page-4 |access-date=18 Abril 2025 |editor-last=McKinnon |editor-first=Malcolm |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200830142105/https://teara.govt.nz/en/colonial-and-provincial-government/page-4 |archive-date=30 Agosto 2020 |url-status=live}}</ref> Noong unang bahagi ng dekada 1860s, naging base ang Auckland laban sa Māori King Movement, at humantong ang 12,000 sundalong Imperial na nakatalaga doon sa isang malakas na pagsulong sa lokal na komersyo.<ref name="Essay Vincent">{{cite web |last1=O'Malley |first1=Vincent |date=6 Disyembre 2016 |title='The great war for NZ broke out less than 50&nbsp;km from Queen St': Vincent O'Malley on the Waikato War and the making of Auckland ( |url=http://thespinoff.co.nz/society/06-12-2016/the-great-war-for-nz-broke-out-less-than-50-km-from-queen-st-vincent-omalley-on-the-waikato-war-and-the-making-of-auckland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230937/http://thespinoff.co.nz/society/06-12-2016/the-great-war-for-nz-broke-out-less-than-50-km-from-queen-st-vincent-omalley-on-the-waikato-war-and-the-making-of-auckland/ |archive-date=30 Disyembre 2016 |access-date=18 Abril 2025 |website=Spinoff |language=en}}</ref> Ito, at ang patuloy na paggawa ng mga kalsada patungo sa rehiyon ng Waikato, ay nagbigay-daan sa impluwensya ng mga Europeo na kumalat mula sa Auckland. Bumilis ang paglaki ng populasyon ng lungsod, mula 1,500 noong 1841 hanggang 3,635 noong 1845, pagkatapos ay naging 12,423 noong 1864.<ref name="Essay Vincent" /> Naganap ang paglago tulad ng iba pang mga lungsod na pinangungunahan ng pangkalakal, sa paligid ng daungan at may mga problema sa pagsisikip at polusyon. Ang karamihan ng mga naninirahan sa unang bahagi ng pagtatag ng Auckland ay tinutulungan sa pamamagitan ng pagtanggap ng murang daanan papunta sa Nuweba Selandiya.<ref>{{cite AV media|title=The Aotearoa History Show Episode 4 - Te Tiriti o Waitangi|url=https://www.youtube.com/watch?v=7xc7GySsFuA|date=14 Oktubre 2019|access-date=18 Abril 2025|publisher=YouTube, [[Radio New Zealand|RNZ]] & [[NZ on Air]]|time=4:50 to 5:10|archive-date=8 Abril 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408203400/https://www.youtube.com/watch?v=7xc7GySsFuA|url-status=live}}</ref> === Makabagong kasaysayan === Hinubog ng mga tram at linya ng tren ang mabilis na paglawak ng Auckland noong unang kalahati ng ika-20 dantaon. Gayunpaman, matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang sistema ng transportasyon at anyong-lungsod ay lalong pinangibabawan ng mga sasakyang de-motor. Ang mga pangunahing kalsada at mga motorway ay naging mga katangiang tumutukoy at humahati sa heograpiya ng tanawing urbano. Pinahintulutan din nila ang karagdagang malawakang pagpapalawak na nagresulta sa paglago ng mga lugar sa labas ng sentro ng lungsod (suburban areas) tulad ng North Shore (lalo na matapos maitayo ang Auckland Harbour Bridge noong huling bahagi ng dekada 1950) at Lungsod ng Manukau sa timog. == Heograpiya == [[Talaksan:Map_of_the_Auckland_urban_area,_2009,_cropped.png|thumb| Ang urbanisadong lawak ng Auckland (pula), {{Magmula noong|2009|lc=y}} ]]Hindi tiyak na itinukoy ang hangganan ng Auckland. Ang pook na urbano ng Auckland, tulad ng tinukoy ng ''Statistics New Zealand'' sa ilalim ng ''Statistical Standard for Geographic Areas 2018'' (SSGA18), ay sumasaklaw sa {{Convert|607.07|sqkm}} at umaabot mula sa Long Bay sa hilaga, Swanson sa hilagang-kanluran, at Runciman sa timog. Ang functional urban area ng Auckland (commuting zone) ay umaabot mula sa timog lamang ng Warkworth sa hilaga hanggang sa Meremere sa timog, na kinabibilangan ng Hibiscus Coast sa hilagang-silangan, Helensville, Parakai, Muriwai, Waimauku, Kumeu - Huapai, at Riverhead sa hilagang-kanluran, Beachlands -Pine Harbor at Maraetai sa silangan, at Pukekohe, Clarks Beach, Patumāhoe, Waiuku, Tuakau at Pōkeno (ang huling dalawa sa rehiyon ng Waikato) sa timog. Binubuo ng Auckland ang pinakamalaking urban area ng New Zealand. Ang pook na urbano ng Auckland ay matatagpuan sa loob ng ''Auckland Region'', isang administratibong rehiyon na kinuha ang pangalan mula sa lungsod. Ang rehiyon ay sumasaklaw sa sentro ng lungsod, pati na rin ang mga [[Naik|náik]], mga nakapaligid na bayan, mga pulong malapit sa baybayin, at mga rural na lugar sa hilaga at timog ng pook na urbano.<ref>{{Cite encyclopedia |title=Auckland region - Landforms |encyclopedia=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand |url=https://teara.govt.nz/en/auckland-region/page-3 |access-date=17 Hunyo 2023 |date=6 Disyembre 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503122201/https://teara.govt.nz/en/auckland-region/page-3 |archive-date=3 Mayo 2019}}</ref> Ang central business district ng Auckland (CBD)—ang sentro ng lungsod—ay ang pinaka-natayuang lugar sa rehiyon. Sinasaklaw ng CBD ang {{Convert|433|ha}} sa isang tatsulok na lugar, at napapaligiran ito ng Auckland ''waterfront'' sa Waitematā Harbor<ref>{{Cite web |title=Auckland's CBD at a glance |url=http://www.aucklandcity.govt.nz/auckland/economy/cbd/glance.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021220/http://www.aucklandcity.govt.nz/auckland/economy/cbd/glance.asp |archive-date=16 Abril 2009 |access-date=17 Hunyo 2023 |publisher=Auckland City Council |language=en}}</ref> at ang mga ''inner-city suburb'' ng Ponsonby, Newton at Parnell.<ref name="CBD">{{cite encyclopedia |title=Auckland places - Auckland central business district |encyclopedia=Te Ara |url=https://teara.govt.nz/en/auckland-places/page-10 |access-date=27 May 2019 |date=6 Disyembre 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526162151/https://teara.govt.nz/en/auckland-places/page-10 |archive-date=26 May 2019 |last1=McClure |first1=Margaret |url-status=live}}</ref>{{Wide image|AucklandPano MC.jpg|1280px|Ang cityscape ng Auckland na makikita sa Maungawhau / Mount Eden.}} === Mga daungan at golpo === Matatagpuan ang mga gitnang lugar ng lungsod sa Tangway ng Auckland, wala pang dalawang kilometro ang lapad sa pinakamakitid na punto nito, sa pagitan ng Māngere Inlet at ng Ilog Tāmaki. Mayroong dalawang daungan na nakapalibot sa tangway na ito: Waitematā Harbor sa hilaga, na umaabot sa silangan hanggang sa Golpo ng Hauraki at mula sa Karagatang Pasipiko, at Manukau Harbor sa timog, na bumubukas sa kanluran sa Dagat Tasman. Sinasaklaw ng mga tulay ang mga bahagi ng parehong daungan, lalo na ang Auckland Harbour Bridge na tumatawid sa Waitematā Harbor sa kanluran ng ''central business district''. Sinasaklaw ng Māngere Bridge at ng Upper Harbour Bridge ay ang itaas na bahagi ng Manukau Harbour at Waitematā Harbour, ayon sa pagkakabanggit.<ref name="Furey">{{Cite Q|Q58677261}}</ref><ref name="TeKawerau">{{Cite web |author1=Te Kawerau ā Maki |author2=The Trustees of Te Kawerau Iwi Settlement Trust |author3=[[New Zealand Government|The Crown]] |date=22 Pebrero 2014 |title=Te Kawerau ā Maki Deed of Settlement Schedule |url=https://www.govt.nz/assets/Documents/OTS/Te-Kawerau-a-Maki/Te-Kawerau-a-Maki-Deed-of-Settlement-Documents-22-Feb-2014.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211115160632/https://www.govt.nz/assets/Documents/OTS/Te-Kawerau-a-Maki/Te-Kawerau-a-Maki-Deed-of-Settlement-Documents-22-Feb-2014.pdf |archive-date=15 Nobyembre 2021 |access-date=16 Marso 2025 |website=NZ Government |language=en}}</ref> Ilan sa mga isla sa Golpo ng Hauraki ay pinangangasiwaan bilang bahagi ng Auckland , bagaman hindi sila bahagi ng ''metropolitan area''. Ang mga bahagi ng Pulo ng Waiheke, halimbawa, ay gumaganap bilang ''de facto suburb'' ng Auckland, habang ang iba pang maliliit na isla malapit sa Auckland ay itinalaga bilang mga bukas na espasyo para sa libangan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} tll4e82w20qpf62kzxx2r3g5h09mtf7 0 324341 2231218 2221200 2026-10-03T16:00:23Z Allyriana000 119761 2231218 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Zozibini Tunzi|image=Zozibini Tunzi Attending Puteri Indonesia 2020 (potrait).jpg|caption=Si Tunzi noong 2020|birth_date={{Birth date and age|1993|9|18|df=yes}} <!-- Sourced in "birthday"-->|birth_place=Tsolo, Eastern Cape, Timog Aprika|alma_mater=Cape Peninsula University of Technology|hair_color=Itim|eye_color=Kayumanggi|title={{plainlist| * Miss South Africa 2019 * [[Miss Universe 2019]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Top 26) * Miss South Africa 2019<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2019]]<br />(Nagwagi) }}}} [[Category:Articles with hCards]] '''Si Zozibini Tunzi''' (ipinanganak noong 18 Setyembre 1993), na kilala rin bilang '''Zozi Tunzi''', ay isang modelo, artista at titulo ng beauty pageant sa Timog Aprika na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2019]].<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2019 |title=Miss Universe 2019: 'May every little girl see their faces reflected in mine' |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50712666 |access-date=6 Pebrero 2023}}</ref> <ref name="Njoku 2023">{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=13 Mayo 2023 |title=Miss Universe 2019, Zozibini Tunzi, IK Osakioduwa to co-host AMVCA |url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/miss-universe-2019-zozibini-tunzi-ik-osakioduwa-to-co-host-amvca/ |access-date=6 Hulyo 2023 |website=Vanguard News |language=en}}</ref> Siya ang ikatlong babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe, at ang unang itim na babae mula nang si Leila Lopes ng Anggola ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2011]]. == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Tunzi noong 18 Setyembre 1993 sa Tsolo, Eastern Cape sa mga magulang na sina Philiswa Nodapu at Lungisa Tunzi.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Samantha |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi: 5 Things To Know About Miss Universe 2019 |url=https://hollywoodlife.com/feature/who-is-zozibini-tunzi-miss-universe-2019-3818300/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Hollywood Life |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Women's Day messages from Miss SA finalists |url=https://www.iol.co.za/capeargus/life/womens-day-messages-from-miss-sa-finalists-30492372 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Independent Online |language=en}} </ref> Si Tunzi ay isa sa apat na magkakapatid na babae.<ref>{{cite web |last=Walsh |first=S.M. |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi, Miss Universe 2019: 5 Fast Facts You Need to Know |url=https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Heavy |language=en |archive-date=7 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207114520/https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |url-status=dead }}</ref> Kalaunan ay lumipat siya sa [[Lungsod ng Cabo]] at nanirahan sa suburb ng Gardens, upang makapag-aral sa Cape Peninsula University of Technology. Nagtapos siya na may ''National Diploma'' sa ''public relations management'' noong 2018.<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Everything we know about your new Miss South Africa – Zozibini Tunzi |url=https://www.sierraleonetimes.com/news/262015151/everything-we-know-about-your-new-miss-south-africa---zozibini-tunzi |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Sierra Leone Times |language=en}}</ref> Noong 2017, nagtrabaho si Tunzi bilang isang modelo at nanirahan sa East London, Eastern Cape. Bago ang kaniyang pagwawagi bilang Miss South Africa, nagtapos si Tunzi ng ''Bachelor of Technology graduate degree'' sa ''public relations management'' sa Cape Peninsula University of Technology, at nagtrabaho bilang isang ''graduate intern'' sa ''public relations department'' ng Ogilvy Cape Town.<ref>{{Cite web |date=10 Disyembre 2019 |title=5 things about Miss Universe 2019 Zozibini Tunzi you should know |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/718636/5-things-about-miss-universe-2019-zozibini-tunzi-you-should-know/story/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> == Karera == Ginawa ni Tunzi ang kaniyang unang paglabas sa pag-arte sa pelikulang The Woman King, na idinerekta ni Gina Prince-Bythewood at ipinalabas noong 16 Setyembre 2022.<ref name="auto">{{cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=5 Nobyembre 2021 |title=Sony Dates TriStar Viola Davis Pic ''The Woman King''; Moves Affirm's George Foreman Biopic To 2023 |url=https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109203410/https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |archive-date=9 Nobyembre 2021 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Deadline Hollywood |language=en}}</ref> Noong 2024, nakipagtulungan siya sa Timog Aprikanong magtitingi na Foschini para sa kanilang koleksyong Tagsibol/Tag-init 2024. Itinampok sa kaniyang koleksyon na pinamagatang ‘''A Season of Living''’ ang mga gamit sa moda tulad ng mga damit, salaming pang-araw, at iba pang bagay na nauugnay sa tag-init.<ref>{{Cite web |last=Nonkonyane |first=Limpho |date=25 Oktubre 2024 |title=Miss Universe Zozibini Tunzi collaborates with Foschini for Spring/Summer collection |url=https://www.bona.co.za/fashion-and-beauty/miss-universe-zozibini-tunzi-collaborates-with-foschini-for-spring-summer-collection/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=Bona Magazine |language=en-US}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2019 === Sinimulan ni Tunzi ang kaniyang karera sa mga paligsahan ng kagandahan noong 2017, nang siya ay tinanggap bilang isa sa dalawampu't-anim na ''semi-finalist'' ng Miss South Africa 2017.<ref>{{cite news |last1=Prince |first1=Shanaaz |date=10 Agosto 2019 |title=Miss SA 2017 Semi-Finalists revealed! |language=en |work=Eyewitness News |url=https://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |url-status=dead |access-date=4 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128221459/http://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |archive-date=28 Nobyembre 2016}}</ref> Bumalik siya matapos ang dalawang taonupang lumahok sa Miss South Africa 2019. Noong 26 Hunyo 2019, kinumpirma si Tunzi bilang isa sa tatlumpu't-limang semi-finalist ng kompetisyon. Pagkatapos ng mga karagdagang ''audition'', inanunsyo si Tunzi bilang isa sa labing-anim na pinalista noong 11 Hulyo. Matapos mapili bilang isa sa mga pinalista, nagpatuloy si Tunzi upang lumahok sa Miss South Africa 2019 ''pageant'' na naganap sa Pretoria noong 9 Agosto. Umabante si Tunzi sa kompetisyon mula sa Top 10, Top 5, at panghuli ang Top 2 hanggang sa siya ay kinoronahan bilang Miss South Africa 2019 ng kaniyang hinalinhan na si [[Tamaryn Green]]. Ang kaniyang runner-up ay si Sasha-Lee Olivier na siyang ipinadala sa [[Miss World 2019]].<ref name="times live">{{cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=9 Agosto 2019 |title=Zozibini Tunzi crowned Miss SA 2019 |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-08-09-zozibini-tunzi-crowned-miss-sa-2019/ |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Times Live |language=en}}</ref> Kasunod ng kaniyang pagwawagi, tumanggap si Tunzi ng mga premyo kabilang ang R1 milyon, isang bagong kotse, at isang apartment na kumpleto sa gamit sa kabayanan ng Sandton, Johannesburg na nagkakahalaga ng R5 milyon,<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2019 |title=Miss SA Zozibini Tunzi moves into her new R5m home |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/262055428/miss-sa-zozibini-tunzi-moves-into-her-new-r5m-home |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Big News Network |language=en}}</ref> para magamit niya sa buong panahon ng kaniyang katungkulan.<ref name="times live" /> === Miss Universe 2019 === [[Talaksan:Zozibini Tunzi en La Prensa Gráfica.jpg|left|thumb|si Tunzi sa isang pulong-balitaan matapos ang Miss Universe 2019 kung saan siya nagwagi.]] Bilang Miss South Africa 2019 si Tunzi ang kumatawan sa Timog Aprika sa Miss Universe 2019. Ang kompetisyon ay ginanap noong 8 Disyembre 2019 sa [[Atlanta, Georgia]] sa Estados Unidos.<ref name="times live" /><ref name=":2">{{Cite web |date=1 Nobyembre 2019 |title=Tyler Perry's new studio to host 2019 Miss Universe pageant |url=https://apnews.com/article/dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308232349/https://apnews.com/television-general-news-dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-date=8 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Mula sa 90 kalahok, napabilang si Sandhu sa Top 20 na sumabak sa ''opening statement'' at sa Top 10 na sumabak sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''. Sinuot ni Tunzi para sa ''evening gown competition'' ang isang ginto at bughaw na ''ombre beaded evening gown'' na gawa ng Biji La Maison Couture.<ref>{{Cite web |last=Jadezweni |first=Afika |date=19 Mayo 2021 |title=EXCLUSIVE {{!}} The hands that made light work of Zozibini Tunzi's soon-to-be-exhibited 6.6kg gown |url=https://www.news24.com/w24/style/fashion/red-carpet/exclusive-the-hands-that-made-light-work-for-zozibini-tunzis-soon-to-be-exhibited-66kg-gown-20210519-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007090038/http://news24.com/ |archive-date=7 Oktubre 2022 |access-date=20 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Sandhu bilang isa sa limang pinalista na kakalahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi "Are leaders of today doing enough to protect future generations from climate change? If not, what more should they be doing?" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 Q and A segment |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521042037/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think that the future leaders could do a little bit more. However, I feel like we, as individuals ourselves, could also play a part in making the climate the way it should be in the future. Children are protesting for the climate, and I feel like adults should join as well, and corporations should join as well. The government should take it seriously. I mean, 6th grade have been learning that the climate is deteroriating and the planet is dying. It is up to us to keep our planet safe. Thank you."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Tunzi sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi ''"What is the most important thing we should be teaching young girls today?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=San Juan |first=Ratziel |date=9 Disyembre 2019 |title=FULL TEXT: Miss Universe 2019 Top 3 Q&A |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105224303/https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-date=5 Enero 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lago |first=Amanda |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 final word answers |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812092735/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-date=12 Agosto 2025 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}}Matapos ang ''final question round'', ibinigay rin ng tatlong pinalista ang kanilang mga pangwakas na pananalita. Ang kaniyang iIpinarating sa kaniyang pangwakas na pananalita ay:<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 closing statements |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527195643/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-date=27 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}} ==== Panunungkulan ==== [[File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|right|thumb|si Tunzi habang kinokoronahan si Ayu Maulida bilang Puteri Indonesia 2020.]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Catriona Gray ng Pilipinas si Tunzi bilang Miss Universe 2019.<ref>{{cite web |last=Maxouris |first=Christina |date=8 December 2019 |title=Miss South Africa crowned 2019 Miss Universe |url=https://edition.cnn.com/2019/12/08/entertainment/miss-universe-2019-trnd/index.html |publisher=CNN News}} Retrieved 10 December 2019</ref> Ito ang pangatlong tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod nina Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]], at Demi-Leigh Tebow noong [[Miss Universe 2017|2017]]. Siya ang unang itim na babae na nagwagi bilang Miss Universe mula noong kinoronahan si noong 2011, at ang kauna-unahang gumawa nito na may buhok na may teksturang afro.<ref>{{cite web |date=8 Disyembre 2019 |title=Miss South Africa Zozibini Tunzi Crowned Miss Universe |url=https://www.okayafrica.com/miss-south-africa-zozibini-tunzi-crowned-miss-universe/ |access-date=20 Agosto 2026 |website=Okay Africa |language=en|last=Mikhabela|first=Sabelo}}</ref> Sa kaniyang pagwawagi, ang 2019 ang naging unang taon na lahat ng apat na pangunahing paligsahan ng kagandahan na nakabase sa Estados Unidos ay napagtagumpayan ng mga itim na kababaihan; ang iba pang mga nagwagi ng titulo ay sina [[Nia Franklin]] (Miss America 2019), [[Kaliegh Garris]] (Miss Teen USA 2019),<ref>{{Cite web |last=Penrose |first=Nerisha |date=3 Mayo 2019 |title=Why Miss Teen USA Kaliegh Garris Says "I'll Always Compete With My Natural Hair" |url=https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260817123254/https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-date=17 Agosto 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Elle Magazine |language=en-US}}</ref> at [[Cheslie Kryst]] (Miss USA 2019).<ref>{{cite web |last=Harmata |first=Claudia |date=10 Disyembre 2019 |title=Making History: Current Miss Universe, Miss USA, Miss America, Miss Teen USA Are All Black Women |url=https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210223104/https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-date=10 Disyembre 2019 |access-date=20 Agosto 2026 |work=People |language=en}}</ref> Bukod dito, ang 2019 din ang naging unang taon na ang mga itim na kababaihan ang nagwagi sa dalawang pinakaprestihiyosong paligsahan ng kagandahan matapos magwagi kalaunan si [[Toni-Ann Singh]] ng Hamayka bilang [[Miss World 2019]].<ref>{{Cite news |date=15 Disyembre 2019 |title=Miss Jamaica crowned Miss World 2019 |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |access-date=10 Setyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216052946/https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |archive-date=16 Disyembre 2019}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bjella |first=Braden |date=16 Disyembre 2019 |title=Black Women Have Claimed All 5 Major Beauty Pageants for the First Time in History |url=https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127210036/https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Teen Vogue |publisher=Condé Nast |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |last1=Zaveri |first1=Mihir |date=15 Disyembre 2019 |title=Black Women Now Hold Crowns in 5 Major Beauty Pageants |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215221010/https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |archive-date=15 Disyembre 2019}}</ref> Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Tunzi bilang Miss South Africa ng kaniyang first runner-up na si Sasha-Lee Olivier.<ref>{{cite web |last=Coetzee |first=Nikita |date=17 Enero 2020 |title=Sasha-Lee Olivier on taking over the Miss SA crown and having the courage to speak about surviving sexual abuse |url=https://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/sasha-lee-olivier-on-taking-over-the-miss-sa-crown-and-having-the-courage-to-speak-about-surviving-sexual-abuse-20200117-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206203156/http://news24.com/ |archive-date=6 Pebrero 2023 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang katungkulan bilang Miss Universe 2019, nakapaglakbay si Tunzi sa Indonesya,<ref>{{Cite web |last=Welby-Solomon |first=Caryn |title=The pics of Zozibini Tunzi exploring Indonesia proves she really is *our* Miss Universe |url=https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502062712/https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-date=2 Mayo 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Cosmopolitan South Africa |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Norma |date=28 Enero 2020 |title=Queen of the universe Zozibini Tunzi is 'daydreaming of home' |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226021449/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-date=26 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Arcadio |first=Ryan |date=8 Marso 2020 |title=PUTERI INDONESIA LOOK: Pia Wurtzbach meets Miss Universe Zozibini Tunzi |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108121631/https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> iba't-ibang lungsod sa Estados Unidos, sa Pilipinas, at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika.<ref>{{Cite web |date=5 Pebrero 2020 |title=This is when and where you can meet Miss Universe, Zozibini Tunzi, in SA |url=http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305162209/http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-date=5 Marso 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Dahil sa [[pandemya ng COVID-19]], si Tunzi ang naging pinakamatagal na nanungkulan bilang Miss Universe, na hawak ang titulo sa loob ng kabuuang 525 araw (1 taon, 5 buwan at 8 araw), na lumagpas sa panunungkulan ni Leila Lopes na 464 araw. Nagtapos ang panunungkulan ni Tunzi noong 16 Mayo 2021 nang kinoronahan niya si [[Andrea Meza]] ng Mehiko bilang kaniyang kahalili sa Seminole Hard Rock Hotel & Casino, Hollywood, Florida, Estados Unidos.<ref>{{Cite web |last=Hamedy |first=Saba |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza crowned Miss Universe |url=https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219081808/https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-date=19 Disyembre 2025 |access-date=11 Hunyo 2022 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldstein |first=Joelle |date=16 Mayo 2021 |title=Miss Mexico Andrea Meza Wins Miss Universe 2020 |url=https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520060323/https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-date=20 Mayo 2021 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=People Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza wins Miss Universe 2020 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127045854/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> == Personal na buhay == Pinakasalan ni Tunzi si Luthando Bolowana noong 22 Marso 2025 sa Paarl, Western Cape.<ref>{{Cite web |last=Naidoo |first=Alicia |date=23 Marso 2025 |title='I love you endlessly': Former Miss Universe Zozi Tunzi is married! |url=https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304173655/https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-date=4 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref> Naganap ang kanilang tradisyonal na kasal noong 29 Marso 2025 sa Sidwadweni, Eastern Cape.<ref>{{Cite magazine |last=Manuel |first=Marilynn |date=1 Abril 2025 |title=LOOK {{!}} Inside Zozibini Tunzi and her husband Luthando Bolowana's colourful traditional wedding |url=https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201001150/https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-date=1 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |magazine=News24 Life |language=en-US}}</ref> == Pilmograpiya == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Titulo !Tungkulin !Tala !Sang. |- |2022 |''The Woman King'' |Efe |Pansuportang papel |''<ref name="auto" />'' |- |2025 |''Bad Influencer'' |Naomi |Pangunahing papel |<ref>{{Cite web |last=Nontsele |first=Chuma |date=6 Nobyembre 2025 |title=Zozibini Tunzi on playing a mean girl in Netflix’s Bad Influencer: ‘It’s not the real me’ |url=https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251106101521/https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-date=6 Nobyembre 2025 |access-date=21 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> |} == Mga parangal == === National Film and Television Awards === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Parangal !Resulta !Sang. |- |2024 |Celebrity Personality of the Year |{{Nominated}} |<ref>{{cite news |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=1 Oktubre 2024 |title=SA's 2024 National Film and Television Awards: Lawrence Maleka leads nominations list with four nods |language=en-ZA |work=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/tv/sas-2024-national-film-and-television-awards-lawrence-maleka-leads-nominations-list-with-four-nods-20241001 |url-access=subscription |access-date=21 Agosto 2026}}</ref> |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{instagram|zozitunzi}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Philippines}} [[Catriona Gray]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2019|2019]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Mexico}} [[Andrea Meza]]}} {{S-bef|before=[[Tamaryn Green]]}} {{s-ttl|title=Miss South Africa|years=2019}} {{S-aft|after=Sasha Lee-Olivier}} {{S-end}} {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1993]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] [[Kategorya:Miss Universe]] 75ys7jdj7pvorb3dv7nlrdtkeh269zk 2231219 2231218 2026-10-03T16:05:19Z Allyriana000 119761 2231219 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Zozibini Tunzi|image=Zozibini Tunzi Attending Puteri Indonesia 2020 (potrait).jpg|caption=Si Tunzi noong 2020|birth_date={{Birth date and age|1993|9|18|df=yes}} <!-- Sourced in "birthday"-->|birth_place=Tsolo, Eastern Cape, Timog Aprika|alma_mater=Cape Peninsula University of Technology|hair_color=Itim|eye_color=Kayumanggi|title={{plainlist| * Miss South Africa 2019 * [[Miss Universe 2019]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Top 26) * Miss South Africa 2019<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2019]]<br />(Nagwagi) }}}} [[Category:Articles with hCards]] '''Si Zozibini Tunzi''' (ipinanganak noong 18 Setyembre 1993), na kilala rin bilang '''Zozi Tunzi''', ay isang modelo, artista at titulo ng beauty pageant sa Timog Aprika na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2019]].<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2019 |title=Miss Universe 2019: 'May every little girl see their faces reflected in mine' |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50712666 |access-date=6 Pebrero 2023}}</ref> <ref name="Njoku 2023">{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=13 Mayo 2023 |title=Miss Universe 2019, Zozibini Tunzi, IK Osakioduwa to co-host AMVCA |url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/miss-universe-2019-zozibini-tunzi-ik-osakioduwa-to-co-host-amvca/ |access-date=6 Hulyo 2023 |website=Vanguard News |language=en}}</ref> Siya ang ikatlong babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe, at ang unang itim na babae mula nang si Leila Lopes ng Anggola ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2011]]. == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Tunzi noong 18 Setyembre 1993 sa Tsolo, Eastern Cape sa mga magulang na sina Philiswa Nodapu at Lungisa Tunzi.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Samantha |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi: 5 Things To Know About Miss Universe 2019 |url=https://hollywoodlife.com/feature/who-is-zozibini-tunzi-miss-universe-2019-3818300/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Hollywood Life |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Women's Day messages from Miss SA finalists |url=https://www.iol.co.za/capeargus/life/womens-day-messages-from-miss-sa-finalists-30492372 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Independent Online |language=en}} </ref> Si Tunzi ay isa sa apat na magkakapatid na babae.<ref>{{cite web |last=Walsh |first=S.M. |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi, Miss Universe 2019: 5 Fast Facts You Need to Know |url=https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Heavy |language=en |archive-date=7 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207114520/https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |url-status=dead }}</ref> Kalaunan ay lumipat siya sa [[Lungsod ng Cabo]] at nanirahan sa suburb ng Gardens, upang makapag-aral sa Cape Peninsula University of Technology. Nagtapos siya na may ''National Diploma'' sa ''public relations management'' noong 2018.<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Everything we know about your new Miss South Africa – Zozibini Tunzi |url=https://www.sierraleonetimes.com/news/262015151/everything-we-know-about-your-new-miss-south-africa---zozibini-tunzi |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Sierra Leone Times |language=en}}</ref> Noong 2017, nagtrabaho si Tunzi bilang isang modelo at nanirahan sa East London, Eastern Cape. Bago ang kaniyang pagwawagi bilang Miss South Africa, nagtapos si Tunzi ng ''Bachelor of Technology graduate degree'' sa ''public relations management'' sa Cape Peninsula University of Technology, at nagtrabaho bilang isang ''graduate intern'' sa ''public relations department'' ng Ogilvy Cape Town.<ref>{{Cite web |date=10 Disyembre 2019 |title=5 things about Miss Universe 2019 Zozibini Tunzi you should know |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/718636/5-things-about-miss-universe-2019-zozibini-tunzi-you-should-know/story/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> == Karera == Ginawa ni Tunzi ang kaniyang unang paglabas sa pag-arte sa pelikulang The Woman King, na idinerekta ni Gina Prince-Bythewood at ipinalabas noong 16 Setyembre 2022.<ref name="auto">{{cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=5 Nobyembre 2021 |title=Sony Dates TriStar Viola Davis Pic ''The Woman King''; Moves Affirm's George Foreman Biopic To 2023 |url=https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109203410/https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |archive-date=9 Nobyembre 2021 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Deadline Hollywood |language=en}}</ref> Noong 2024, nakipagtulungan siya sa Timog Aprikanong magtitingi na Foschini para sa kanilang koleksyong Tagsibol/Tag-init 2024. Itinampok sa kaniyang koleksyon na pinamagatang ‘''A Season of Living''’ ang mga gamit sa moda tulad ng mga damit, salaming pang-araw, at iba pang bagay na nauugnay sa tag-init.<ref>{{Cite web |last=Nonkonyane |first=Limpho |date=25 Oktubre 2024 |title=Miss Universe Zozibini Tunzi collaborates with Foschini for Spring/Summer collection |url=https://www.bona.co.za/fashion-and-beauty/miss-universe-zozibini-tunzi-collaborates-with-foschini-for-spring-summer-collection/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=Bona Magazine |language=en-US}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2019 === Sinimulan ni Tunzi ang kaniyang karera sa mga paligsahan ng kagandahan noong 2017, nang siya ay tinanggap bilang isa sa dalawampu't-anim na ''semi-finalist'' ng Miss South Africa 2017.<ref>{{cite news |last1=Prince |first1=Shanaaz |date=10 Agosto 2019 |title=Miss SA 2017 Semi-Finalists revealed! |language=en |work=Eyewitness News |url=https://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |url-status=dead |access-date=4 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128221459/http://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |archive-date=28 Nobyembre 2016}}</ref> Bumalik siya matapos ang dalawang taonupang lumahok sa Miss South Africa 2019. Noong 26 Hunyo 2019, kinumpirma si Tunzi bilang isa sa tatlumpu't-limang semi-finalist ng kompetisyon. Pagkatapos ng mga karagdagang ''audition'', inanunsyo si Tunzi bilang isa sa labing-anim na pinalista noong 11 Hulyo. Matapos mapili bilang isa sa mga pinalista, nagpatuloy si Tunzi upang lumahok sa Miss South Africa 2019 ''pageant'' na naganap sa Pretoria noong 9 Agosto. Umabante si Tunzi sa kompetisyon mula sa Top 10, Top 5, at panghuli ang Top 2 hanggang sa siya ay kinoronahan bilang Miss South Africa 2019 ng kaniyang hinalinhan na si [[Tamaryn Green]]. Ang kaniyang runner-up ay si Sasha-Lee Olivier na siyang ipinadala sa [[Miss World 2019]].<ref name="times live">{{cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=9 Agosto 2019 |title=Zozibini Tunzi crowned Miss SA 2019 |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-08-09-zozibini-tunzi-crowned-miss-sa-2019/ |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Times Live |language=en}}</ref> Kasunod ng kaniyang pagwawagi, tumanggap si Tunzi ng mga premyo kabilang ang R1 milyon, isang bagong kotse, at isang apartment na kumpleto sa gamit sa kabayanan ng Sandton, Johannesburg na nagkakahalaga ng R5 milyon,<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2019 |title=Miss SA Zozibini Tunzi moves into her new R5m home |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/262055428/miss-sa-zozibini-tunzi-moves-into-her-new-r5m-home |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Big News Network |language=en}}</ref> para magamit niya sa buong panahon ng kaniyang katungkulan.<ref name="times live" /> === Miss Universe 2019 === [[Talaksan:Zozibini Tunzi en La Prensa Gráfica.jpg|left|thumb|si Tunzi sa isang pulong-balitaan matapos ang Miss Universe 2019 kung saan siya nagwagi.]] Bilang Miss South Africa 2019 si Tunzi ang kumatawan sa Timog Aprika sa Miss Universe 2019. Ang kompetisyon ay ginanap noong 8 Disyembre 2019 sa [[Atlanta, Georgia]] sa Estados Unidos.<ref name="times live" /><ref name=":2">{{Cite web |date=1 Nobyembre 2019 |title=Tyler Perry's new studio to host 2019 Miss Universe pageant |url=https://apnews.com/article/dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308232349/https://apnews.com/television-general-news-dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-date=8 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Mula sa 90 kalahok, napabilang si Tunzi sa Top 20 na sumabak sa ''opening statement'' at sa Top 10 na sumabak sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''. Sinuot ni Tunzi para sa ''evening gown competition'' ang isang ginto at bughaw na ''ombre beaded evening gown'' na gawa ng Biji La Maison Couture.<ref>{{Cite web |last=Jadezweni |first=Afika |date=19 Mayo 2021 |title=EXCLUSIVE {{!}} The hands that made light work of Zozibini Tunzi's soon-to-be-exhibited 6.6kg gown |url=https://www.news24.com/w24/style/fashion/red-carpet/exclusive-the-hands-that-made-light-work-for-zozibini-tunzis-soon-to-be-exhibited-66kg-gown-20210519-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007090038/http://news24.com/ |archive-date=7 Oktubre 2022 |access-date=20 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Sandhu bilang isa sa limang pinalista na kakalahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi "Are leaders of today doing enough to protect future generations from climate change? If not, what more should they be doing?" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 Q and A segment |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521042037/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think that the future leaders could do a little bit more. However, I feel like we, as individuals ourselves, could also play a part in making the climate the way it should be in the future. Children are protesting for the climate, and I feel like adults should join as well, and corporations should join as well. The government should take it seriously. I mean, 6th grade have been learning that the climate is deteroriating and the planet is dying. It is up to us to keep our planet safe. Thank you."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Tunzi sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi ''"What is the most important thing we should be teaching young girls today?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=San Juan |first=Ratziel |date=9 Disyembre 2019 |title=FULL TEXT: Miss Universe 2019 Top 3 Q&A |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105224303/https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-date=5 Enero 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lago |first=Amanda |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 final word answers |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812092735/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-date=12 Agosto 2025 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}}Matapos ang ''final question round'', ibinigay rin ng tatlong pinalista ang kanilang mga pangwakas na pananalita. Ang kaniyang iIpinarating sa kaniyang pangwakas na pananalita ay:<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 closing statements |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527195643/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-date=27 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}} ==== Panunungkulan ==== [[File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|right|thumb|si Tunzi habang kinokoronahan si Ayu Maulida bilang Puteri Indonesia 2020.]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Catriona Gray ng Pilipinas si Tunzi bilang Miss Universe 2019.<ref>{{cite web |last=Maxouris |first=Christina |date=8 December 2019 |title=Miss South Africa crowned 2019 Miss Universe |url=https://edition.cnn.com/2019/12/08/entertainment/miss-universe-2019-trnd/index.html |publisher=CNN News}} Retrieved 10 December 2019</ref> Ito ang pangatlong tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod nina Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]], at Demi-Leigh Tebow noong [[Miss Universe 2017|2017]]. Siya ang unang itim na babae na nagwagi bilang Miss Universe mula noong kinoronahan si noong 2011, at ang kauna-unahang gumawa nito na may buhok na may teksturang afro.<ref>{{cite web |date=8 Disyembre 2019 |title=Miss South Africa Zozibini Tunzi Crowned Miss Universe |url=https://www.okayafrica.com/miss-south-africa-zozibini-tunzi-crowned-miss-universe/ |access-date=20 Agosto 2026 |website=Okay Africa |language=en|last=Mikhabela|first=Sabelo}}</ref> Sa kaniyang pagwawagi, ang 2019 ang naging unang taon na lahat ng apat na pangunahing paligsahan ng kagandahan na nakabase sa Estados Unidos ay napagtagumpayan ng mga itim na kababaihan; ang iba pang mga nagwagi ng titulo ay sina [[Nia Franklin]] (Miss America 2019), [[Kaliegh Garris]] (Miss Teen USA 2019),<ref>{{Cite web |last=Penrose |first=Nerisha |date=3 Mayo 2019 |title=Why Miss Teen USA Kaliegh Garris Says "I'll Always Compete With My Natural Hair" |url=https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260817123254/https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-date=17 Agosto 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Elle Magazine |language=en-US}}</ref> at [[Cheslie Kryst]] (Miss USA 2019).<ref>{{cite web |last=Harmata |first=Claudia |date=10 Disyembre 2019 |title=Making History: Current Miss Universe, Miss USA, Miss America, Miss Teen USA Are All Black Women |url=https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210223104/https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-date=10 Disyembre 2019 |access-date=20 Agosto 2026 |work=People |language=en}}</ref> Bukod dito, ang 2019 din ang naging unang taon na ang mga itim na kababaihan ang nagwagi sa dalawang pinakaprestihiyosong paligsahan ng kagandahan matapos magwagi kalaunan si [[Toni-Ann Singh]] ng Hamayka bilang [[Miss World 2019]].<ref>{{Cite news |date=15 Disyembre 2019 |title=Miss Jamaica crowned Miss World 2019 |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |access-date=10 Setyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216052946/https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |archive-date=16 Disyembre 2019}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bjella |first=Braden |date=16 Disyembre 2019 |title=Black Women Have Claimed All 5 Major Beauty Pageants for the First Time in History |url=https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127210036/https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Teen Vogue |publisher=Condé Nast |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |last1=Zaveri |first1=Mihir |date=15 Disyembre 2019 |title=Black Women Now Hold Crowns in 5 Major Beauty Pageants |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215221010/https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |archive-date=15 Disyembre 2019}}</ref> Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Tunzi bilang Miss South Africa ng kaniyang first runner-up na si Sasha-Lee Olivier.<ref>{{cite web |last=Coetzee |first=Nikita |date=17 Enero 2020 |title=Sasha-Lee Olivier on taking over the Miss SA crown and having the courage to speak about surviving sexual abuse |url=https://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/sasha-lee-olivier-on-taking-over-the-miss-sa-crown-and-having-the-courage-to-speak-about-surviving-sexual-abuse-20200117-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206203156/http://news24.com/ |archive-date=6 Pebrero 2023 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang katungkulan bilang Miss Universe 2019, nakapaglakbay si Tunzi sa Indonesya,<ref>{{Cite web |last=Welby-Solomon |first=Caryn |title=The pics of Zozibini Tunzi exploring Indonesia proves she really is *our* Miss Universe |url=https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502062712/https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-date=2 Mayo 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Cosmopolitan South Africa |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Norma |date=28 Enero 2020 |title=Queen of the universe Zozibini Tunzi is 'daydreaming of home' |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226021449/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-date=26 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Arcadio |first=Ryan |date=8 Marso 2020 |title=PUTERI INDONESIA LOOK: Pia Wurtzbach meets Miss Universe Zozibini Tunzi |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108121631/https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> iba't-ibang lungsod sa Estados Unidos, sa Pilipinas, at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika.<ref>{{Cite web |date=5 Pebrero 2020 |title=This is when and where you can meet Miss Universe, Zozibini Tunzi, in SA |url=http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305162209/http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-date=5 Marso 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Dahil sa [[pandemya ng COVID-19]], si Tunzi ang naging pinakamatagal na nanungkulan bilang Miss Universe, na hawak ang titulo sa loob ng kabuuang 525 araw (1 taon, 5 buwan at 8 araw), na lumagpas sa panunungkulan ni Leila Lopes na 464 araw. Nagtapos ang panunungkulan ni Tunzi noong 16 Mayo 2021 nang kinoronahan niya si [[Andrea Meza]] ng Mehiko bilang kaniyang kahalili sa Seminole Hard Rock Hotel & Casino, Hollywood, Florida, Estados Unidos.<ref>{{Cite web |last=Hamedy |first=Saba |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza crowned Miss Universe |url=https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219081808/https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-date=19 Disyembre 2025 |access-date=11 Hunyo 2022 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldstein |first=Joelle |date=16 Mayo 2021 |title=Miss Mexico Andrea Meza Wins Miss Universe 2020 |url=https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520060323/https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-date=20 Mayo 2021 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=People Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza wins Miss Universe 2020 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127045854/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> == Personal na buhay == Pinakasalan ni Tunzi si Luthando Bolowana noong 22 Marso 2025 sa Paarl, Western Cape.<ref>{{Cite web |last=Naidoo |first=Alicia |date=23 Marso 2025 |title='I love you endlessly': Former Miss Universe Zozi Tunzi is married! |url=https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304173655/https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-date=4 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref> Naganap ang kanilang tradisyonal na kasal noong 29 Marso 2025 sa Sidwadweni, Eastern Cape.<ref>{{Cite magazine |last=Manuel |first=Marilynn |date=1 Abril 2025 |title=LOOK {{!}} Inside Zozibini Tunzi and her husband Luthando Bolowana's colourful traditional wedding |url=https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201001150/https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-date=1 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |magazine=News24 Life |language=en-US}}</ref> == Pilmograpiya == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Titulo !Tungkulin !Tala !Sang. |- |2022 |''The Woman King'' |Efe |Pansuportang papel |''<ref name="auto" />'' |- |2025 |''Bad Influencer'' |Naomi |Pangunahing papel |<ref>{{Cite web |last=Nontsele |first=Chuma |date=6 Nobyembre 2025 |title=Zozibini Tunzi on playing a mean girl in Netflix’s Bad Influencer: ‘It’s not the real me’ |url=https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251106101521/https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-date=6 Nobyembre 2025 |access-date=21 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> |} == Mga parangal == === National Film and Television Awards === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Parangal !Resulta !Sang. |- |2024 |Celebrity Personality of the Year |{{Nominated}} |<ref>{{cite news |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=1 Oktubre 2024 |title=SA's 2024 National Film and Television Awards: Lawrence Maleka leads nominations list with four nods |language=en-ZA |work=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/tv/sas-2024-national-film-and-television-awards-lawrence-maleka-leads-nominations-list-with-four-nods-20241001 |url-access=subscription |access-date=21 Agosto 2026}}</ref> |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{instagram|zozitunzi}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Philippines}} [[Catriona Gray]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2019|2019]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Mexico}} [[Andrea Meza]]}} {{S-bef|before=[[Tamaryn Green]]}} {{s-ttl|title=Miss South Africa|years=2019}} {{S-aft|after=Sasha Lee-Olivier}} {{S-end}} {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1993]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] [[Kategorya:Miss Universe]] r2nf7oobykeqi2xhgo4iaasio9hmjke 2231220 2231219 2026-10-03T16:13:20Z Allyriana000 119761 2231220 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Zozibini Tunzi|image=Zozibini Tunzi Attending Puteri Indonesia 2020 (potrait).jpg|caption=Si Tunzi noong 2020|birth_date={{Birth date and age|1993|9|18|df=yes}} <!-- Sourced in "birthday"-->|birth_place=Tsolo, Eastern Cape, Timog Aprika|alma_mater=Cape Peninsula University of Technology|hair_color=Itim|eye_color=Kayumanggi|title={{plainlist| * Miss South Africa 2019 * [[Miss Universe 2019]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Top 26) * Miss South Africa 2019<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2019]]<br />(Nagwagi) }}}} [[Category:Articles with hCards]] '''Si Zozibini Tunzi''' (ipinanganak noong 18 Setyembre 1993), na kilala rin bilang '''Zozi Tunzi''', ay isang modelo, artista at titulo ng beauty pageant sa Timog Aprika na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2019]].<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2019 |title=Miss Universe 2019: 'May every little girl see their faces reflected in mine' |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50712666 |access-date=6 Pebrero 2023}}</ref> <ref name="Njoku 2023">{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=13 Mayo 2023 |title=Miss Universe 2019, Zozibini Tunzi, IK Osakioduwa to co-host AMVCA |url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/miss-universe-2019-zozibini-tunzi-ik-osakioduwa-to-co-host-amvca/ |access-date=6 Hulyo 2023 |website=Vanguard News |language=en}}</ref> Siya ang ikatlong babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe, at ang unang itim na babae mula nang si Leila Lopes ng Anggola ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2011]]. == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Tunzi noong 18 Setyembre 1993 sa Tsolo, Eastern Cape sa mga magulang na sina Philiswa Nodapu at Lungisa Tunzi.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Samantha |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi: 5 Things To Know About Miss Universe 2019 |url=https://hollywoodlife.com/feature/who-is-zozibini-tunzi-miss-universe-2019-3818300/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Hollywood Life |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Women's Day messages from Miss SA finalists |url=https://www.iol.co.za/capeargus/life/womens-day-messages-from-miss-sa-finalists-30492372 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Independent Online |language=en}} </ref> Si Tunzi ay isa sa apat na magkakapatid na babae.<ref>{{cite web |last=Walsh |first=S.M. |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi, Miss Universe 2019: 5 Fast Facts You Need to Know |url=https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Heavy |language=en |archive-date=7 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207114520/https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |url-status=dead }}</ref> Kalaunan ay lumipat siya sa [[Lungsod ng Cabo]] at nanirahan sa suburb ng Gardens, upang makapag-aral sa Cape Peninsula University of Technology. Nagtapos siya na may ''National Diploma'' sa ''public relations management'' noong 2018.<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Everything we know about your new Miss South Africa – Zozibini Tunzi |url=https://www.sierraleonetimes.com/news/262015151/everything-we-know-about-your-new-miss-south-africa---zozibini-tunzi |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Sierra Leone Times |language=en}}</ref> Noong 2017, nagtrabaho si Tunzi bilang isang modelo at nanirahan sa East London, Eastern Cape. Bago ang kaniyang pagwawagi bilang Miss South Africa, nagtapos si Tunzi ng ''Bachelor of Technology graduate degree'' sa ''public relations management'' sa Cape Peninsula University of Technology, at nagtrabaho bilang isang ''graduate intern'' sa ''public relations department'' ng Ogilvy Cape Town.<ref>{{Cite web |date=10 Disyembre 2019 |title=5 things about Miss Universe 2019 Zozibini Tunzi you should know |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/718636/5-things-about-miss-universe-2019-zozibini-tunzi-you-should-know/story/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> == Karera == Ginawa ni Tunzi ang kaniyang unang paglabas sa pag-arte sa pelikulang The Woman King, na idinerekta ni Gina Prince-Bythewood at ipinalabas noong 16 Setyembre 2022.<ref name="auto">{{cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=5 Nobyembre 2021 |title=Sony Dates TriStar Viola Davis Pic ''The Woman King''; Moves Affirm's George Foreman Biopic To 2023 |url=https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109203410/https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |archive-date=9 Nobyembre 2021 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Deadline Hollywood |language=en}}</ref> Noong 2024, nakipagtulungan siya sa Timog Aprikanong magtitingi na Foschini para sa kanilang koleksyong Tagsibol/Tag-init 2024. Itinampok sa kaniyang koleksyon na pinamagatang ‘''A Season of Living''’ ang mga gamit sa moda tulad ng mga damit, salaming pang-araw, at iba pang bagay na nauugnay sa tag-init.<ref>{{Cite web |last=Nonkonyane |first=Limpho |date=25 Oktubre 2024 |title=Miss Universe Zozibini Tunzi collaborates with Foschini for Spring/Summer collection |url=https://www.bona.co.za/fashion-and-beauty/miss-universe-zozibini-tunzi-collaborates-with-foschini-for-spring-summer-collection/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=Bona Magazine |language=en-US}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2019 === Sinimulan ni Tunzi ang kaniyang karera sa mga paligsahan ng kagandahan noong 2017, nang siya ay tinanggap bilang isa sa dalawampu't-anim na ''semi-finalist'' ng Miss South Africa 2017.<ref>{{cite news |last1=Prince |first1=Shanaaz |date=10 Agosto 2019 |title=Miss SA 2017 Semi-Finalists revealed! |language=en |work=Eyewitness News |url=https://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |url-status=dead |access-date=4 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128221459/http://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |archive-date=28 Nobyembre 2016}}</ref> Bumalik siya matapos ang dalawang taonupang lumahok sa Miss South Africa 2019. Noong 26 Hunyo 2019, kinumpirma si Tunzi bilang isa sa tatlumpu't-limang semi-finalist ng kompetisyon. Pagkatapos ng mga karagdagang ''audition'', inanunsyo si Tunzi bilang isa sa labing-anim na pinalista noong 11 Hulyo. Matapos mapili bilang isa sa mga pinalista, nagpatuloy si Tunzi upang lumahok sa Miss South Africa 2019 ''pageant'' na naganap sa Pretoria noong 9 Agosto. Umabante si Tunzi sa kompetisyon mula sa Top 10, Top 5, at panghuli ang Top 2 hanggang sa siya ay kinoronahan bilang Miss South Africa 2019 ng kaniyang hinalinhan na si [[Tamaryn Green]]. Ang kaniyang runner-up ay si Sasha-Lee Olivier na siyang ipinadala sa [[Miss World 2019]].<ref name="times live">{{cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=9 Agosto 2019 |title=Zozibini Tunzi crowned Miss SA 2019 |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-08-09-zozibini-tunzi-crowned-miss-sa-2019/ |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Times Live |language=en}}</ref> Kasunod ng kaniyang pagwawagi, tumanggap si Tunzi ng mga premyo kabilang ang R1 milyon, isang bagong kotse, at isang apartment na kumpleto sa gamit sa kabayanan ng Sandton, Johannesburg na nagkakahalaga ng R5 milyon,<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2019 |title=Miss SA Zozibini Tunzi moves into her new R5m home |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/262055428/miss-sa-zozibini-tunzi-moves-into-her-new-r5m-home |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Big News Network |language=en}}</ref> para magamit niya sa buong panahon ng kaniyang katungkulan.<ref name="times live" /> === Miss Universe 2019 === [[Talaksan:Zozibini Tunzi en La Prensa Gráfica.jpg|left|thumb|si Tunzi sa isang pulong-balitaan matapos ang Miss Universe 2019 kung saan siya nagwagi.]] Bilang Miss South Africa 2019 si Tunzi ang kumatawan sa Timog Aprika sa Miss Universe 2019. Ang kompetisyon ay ginanap noong 8 Disyembre 2019 sa [[Atlanta, Georgia]] sa Estados Unidos.<ref name="times live" /><ref name=":2">{{Cite web |date=1 Nobyembre 2019 |title=Tyler Perry's new studio to host 2019 Miss Universe pageant |url=https://apnews.com/article/dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308232349/https://apnews.com/television-general-news-dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-date=8 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Mula sa siyamnapung kandidata, napabilang si Tunzi sa Top 20 na lumahok sa ''opening statement'' at sa Top 10 na lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''. Sinuot ni Tunzi para sa ''evening gown competition'' ang isang ginto at bughaw na ''ombre beaded evening gown'' na gawa ng Biji La Maison Couture.<ref>{{Cite web |last=Jadezweni |first=Afika |date=19 Mayo 2021 |title=EXCLUSIVE {{!}} The hands that made light work of Zozibini Tunzi's soon-to-be-exhibited 6.6kg gown |url=https://www.news24.com/w24/style/fashion/red-carpet/exclusive-the-hands-that-made-light-work-for-zozibini-tunzis-soon-to-be-exhibited-66kg-gown-20210519-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007090038/http://news24.com/ |archive-date=7 Oktubre 2022 |access-date=20 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Tunzi bilang isa sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi "Are leaders of today doing enough to protect future generations from climate change? If not, what more should they be doing?" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 Q and A segment |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521042037/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think that the future leaders could do a little bit more. However, I feel like we, as individuals ourselves, could also play a part in making the climate the way it should be in the future. Children are protesting for the climate, and I feel like adults should join as well, and corporations should join as well. The government should take it seriously. I mean, 6th grade have been learning that the climate is deteroriating and the planet is dying. It is up to us to keep our planet safe. Thank you."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Tunzi sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi ''"What is the most important thing we should be teaching young girls today?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=San Juan |first=Ratziel |date=9 Disyembre 2019 |title=FULL TEXT: Miss Universe 2019 Top 3 Q&A |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105224303/https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-date=5 Enero 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lago |first=Amanda |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 final word answers |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812092735/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-date=12 Agosto 2025 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}}Matapos ang ''final question round'', ibinigay rin ng tatlong pinalista ang kanilang mga pangwakas na pananalita. Ang kaniyang iIpinarating sa kaniyang pangwakas na pananalita ay:<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 closing statements |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527195643/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-date=27 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}} ==== Panunungkulan ==== [[File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|right|thumb|si Tunzi habang kinokoronahan si Ayu Maulida bilang Puteri Indonesia 2020.]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Catriona Gray ng Pilipinas si Tunzi bilang Miss Universe 2019.<ref>{{cite web |last=Maxouris |first=Christina |date=8 December 2019 |title=Miss South Africa crowned 2019 Miss Universe |url=https://edition.cnn.com/2019/12/08/entertainment/miss-universe-2019-trnd/index.html |publisher=CNN News}} Retrieved 10 December 2019</ref> Ito ang pangatlong tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod nina Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]], at Demi-Leigh Tebow noong [[Miss Universe 2017|2017]]. Siya ang unang itim na babae na nagwagi bilang Miss Universe mula noong kinoronahan si noong 2011, at ang kauna-unahang gumawa nito na may buhok na may teksturang afro.<ref>{{cite web |date=8 Disyembre 2019 |title=Miss South Africa Zozibini Tunzi Crowned Miss Universe |url=https://www.okayafrica.com/miss-south-africa-zozibini-tunzi-crowned-miss-universe/ |access-date=20 Agosto 2026 |website=Okay Africa |language=en|last=Mikhabela|first=Sabelo}}</ref> Sa kaniyang pagwawagi, ang 2019 ang naging unang taon na lahat ng apat na pangunahing paligsahan ng kagandahan na nakabase sa Estados Unidos ay napagtagumpayan ng mga itim na kababaihan; ang iba pang mga nagwagi ng titulo ay sina [[Nia Franklin]] (Miss America 2019), [[Kaliegh Garris]] (Miss Teen USA 2019),<ref>{{Cite web |last=Penrose |first=Nerisha |date=3 Mayo 2019 |title=Why Miss Teen USA Kaliegh Garris Says "I'll Always Compete With My Natural Hair" |url=https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260817123254/https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-date=17 Agosto 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Elle Magazine |language=en-US}}</ref> at [[Cheslie Kryst]] (Miss USA 2019).<ref>{{cite web |last=Harmata |first=Claudia |date=10 Disyembre 2019 |title=Making History: Current Miss Universe, Miss USA, Miss America, Miss Teen USA Are All Black Women |url=https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210223104/https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-date=10 Disyembre 2019 |access-date=20 Agosto 2026 |work=People |language=en}}</ref> Bukod dito, ang 2019 din ang naging unang taon na ang mga itim na kababaihan ang nagwagi sa dalawang pinakaprestihiyosong paligsahan ng kagandahan matapos magwagi kalaunan si [[Toni-Ann Singh]] ng Hamayka bilang [[Miss World 2019]].<ref>{{Cite news |date=15 Disyembre 2019 |title=Miss Jamaica crowned Miss World 2019 |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |access-date=10 Setyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216052946/https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |archive-date=16 Disyembre 2019}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bjella |first=Braden |date=16 Disyembre 2019 |title=Black Women Have Claimed All 5 Major Beauty Pageants for the First Time in History |url=https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127210036/https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Teen Vogue |publisher=Condé Nast |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |last1=Zaveri |first1=Mihir |date=15 Disyembre 2019 |title=Black Women Now Hold Crowns in 5 Major Beauty Pageants |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215221010/https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |archive-date=15 Disyembre 2019}}</ref> Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Tunzi bilang Miss South Africa ng kaniyang first runner-up na si Sasha-Lee Olivier.<ref>{{cite web |last=Coetzee |first=Nikita |date=17 Enero 2020 |title=Sasha-Lee Olivier on taking over the Miss SA crown and having the courage to speak about surviving sexual abuse |url=https://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/sasha-lee-olivier-on-taking-over-the-miss-sa-crown-and-having-the-courage-to-speak-about-surviving-sexual-abuse-20200117-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206203156/http://news24.com/ |archive-date=6 Pebrero 2023 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang katungkulan bilang Miss Universe 2019, nakapaglakbay si Tunzi sa Indonesya,<ref>{{Cite web |last=Welby-Solomon |first=Caryn |title=The pics of Zozibini Tunzi exploring Indonesia proves she really is *our* Miss Universe |url=https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502062712/https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-date=2 Mayo 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Cosmopolitan South Africa |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Norma |date=28 Enero 2020 |title=Queen of the universe Zozibini Tunzi is 'daydreaming of home' |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226021449/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-date=26 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Arcadio |first=Ryan |date=8 Marso 2020 |title=PUTERI INDONESIA LOOK: Pia Wurtzbach meets Miss Universe Zozibini Tunzi |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108121631/https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> iba't-ibang lungsod sa Estados Unidos, sa Pilipinas, at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika.<ref>{{Cite web |date=5 Pebrero 2020 |title=This is when and where you can meet Miss Universe, Zozibini Tunzi, in SA |url=http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305162209/http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-date=5 Marso 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Dahil sa [[pandemya ng COVID-19]], si Tunzi ang naging pinakamatagal na nanungkulan bilang Miss Universe, na hawak ang titulo sa loob ng kabuuang 525 araw (1 taon, 5 buwan at 8 araw), na lumagpas sa panunungkulan ni Leila Lopes na 464 araw. Nagtapos ang panunungkulan ni Tunzi noong 16 Mayo 2021 nang kinoronahan niya si [[Andrea Meza]] ng Mehiko bilang kaniyang kahalili sa Seminole Hard Rock Hotel & Casino, Hollywood, Florida, Estados Unidos.<ref>{{Cite web |last=Hamedy |first=Saba |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza crowned Miss Universe |url=https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219081808/https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-date=19 Disyembre 2025 |access-date=11 Hunyo 2022 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldstein |first=Joelle |date=16 Mayo 2021 |title=Miss Mexico Andrea Meza Wins Miss Universe 2020 |url=https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520060323/https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-date=20 Mayo 2021 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=People Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza wins Miss Universe 2020 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127045854/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> == Personal na buhay == Pinakasalan ni Tunzi si Luthando Bolowana noong 22 Marso 2025 sa Paarl, Western Cape.<ref>{{Cite web |last=Naidoo |first=Alicia |date=23 Marso 2025 |title='I love you endlessly': Former Miss Universe Zozi Tunzi is married! |url=https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304173655/https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-date=4 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref> Naganap ang kanilang tradisyonal na kasal noong 29 Marso 2025 sa Sidwadweni, Eastern Cape.<ref>{{Cite magazine |last=Manuel |first=Marilynn |date=1 Abril 2025 |title=LOOK {{!}} Inside Zozibini Tunzi and her husband Luthando Bolowana's colourful traditional wedding |url=https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201001150/https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-date=1 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |magazine=News24 Life |language=en-US}}</ref> == Pilmograpiya == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Titulo !Tungkulin !Tala !Sang. |- |2022 |''The Woman King'' |Efe |Pansuportang papel |''<ref name="auto" />'' |- |2025 |''Bad Influencer'' |Naomi |Pangunahing papel |<ref>{{Cite web |last=Nontsele |first=Chuma |date=6 Nobyembre 2025 |title=Zozibini Tunzi on playing a mean girl in Netflix’s Bad Influencer: ‘It’s not the real me’ |url=https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251106101521/https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-date=6 Nobyembre 2025 |access-date=21 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> |} == Mga parangal == === National Film and Television Awards === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Parangal !Resulta !Sang. |- |2024 |Celebrity Personality of the Year |{{Nominated}} |<ref>{{cite news |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=1 Oktubre 2024 |title=SA's 2024 National Film and Television Awards: Lawrence Maleka leads nominations list with four nods |language=en-ZA |work=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/tv/sas-2024-national-film-and-television-awards-lawrence-maleka-leads-nominations-list-with-four-nods-20241001 |url-access=subscription |access-date=21 Agosto 2026}}</ref> |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{instagram|zozitunzi}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Philippines}} [[Catriona Gray]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2019|2019]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Mexico}} [[Andrea Meza]]}} {{S-bef|before=[[Tamaryn Green]]}} {{s-ttl|title=Miss South Africa|years=2019}} {{S-aft|after=Sasha Lee-Olivier}} {{S-end}} {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1993]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] [[Kategorya:Miss Universe]] 4ramea4o5qghmdj6f996k9ipf3zzi27 2231221 2231220 2026-10-03T16:13:44Z Allyriana000 119761 2231221 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Zozibini Tunzi|image=Zozibini Tunzi Attending Puteri Indonesia 2020 (potrait).jpg|caption=Si Tunzi noong 2020|birth_date={{Birth date and age|1993|9|18|df=yes}} <!-- Sourced in "birthday"-->|birth_place=Tsolo, Eastern Cape, Timog Aprika|alma_mater=Cape Peninsula University of Technology|hair_color=Itim|eye_color=Kayumanggi|title={{plainlist| * Miss South Africa 2019 * [[Miss Universe 2019]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Top 26) * Miss South Africa 2019<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2019]]<br />(Nagwagi) }}}} [[Category:Articles with hCards]] '''Si Zozibini Tunzi''' (ipinanganak noong 18 Setyembre 1993), na kilala rin bilang '''Zozi Tunzi''', ay isang modelo, artista at titulo ng beauty pageant sa Timog Aprika na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2019]].<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2019 |title=Miss Universe 2019: 'May every little girl see their faces reflected in mine' |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50712666 |access-date=6 Pebrero 2023}}</ref> <ref name="Njoku 2023">{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=13 Mayo 2023 |title=Miss Universe 2019, Zozibini Tunzi, IK Osakioduwa to co-host AMVCA |url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/miss-universe-2019-zozibini-tunzi-ik-osakioduwa-to-co-host-amvca/ |access-date=6 Hulyo 2023 |website=Vanguard News |language=en}}</ref> Siya ang ikatlong babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe, at ang unang itim na babae mula nang si Leila Lopes ng Anggola ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2011]]. == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Tunzi noong 18 Setyembre 1993 sa Tsolo, Eastern Cape sa mga magulang na sina Philiswa Nodapu at Lungisa Tunzi.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Samantha |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi: 5 Things To Know About Miss Universe 2019 |url=https://hollywoodlife.com/feature/who-is-zozibini-tunzi-miss-universe-2019-3818300/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Hollywood Life |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Women's Day messages from Miss SA finalists |url=https://www.iol.co.za/capeargus/life/womens-day-messages-from-miss-sa-finalists-30492372 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Independent Online |language=en}} </ref> Si Tunzi ay isa sa apat na magkakapatid na babae.<ref>{{cite web |last=Walsh |first=S.M. |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi, Miss Universe 2019: 5 Fast Facts You Need to Know |url=https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Heavy |language=en |archive-date=7 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207114520/https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |url-status=dead }}</ref> Kalaunan ay lumipat siya sa [[Lungsod ng Cabo]] at nanirahan sa suburb ng Gardens, upang makapag-aral sa Cape Peninsula University of Technology. Nagtapos siya na may ''National Diploma'' sa ''public relations management'' noong 2018.<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Everything we know about your new Miss South Africa – Zozibini Tunzi |url=https://www.sierraleonetimes.com/news/262015151/everything-we-know-about-your-new-miss-south-africa---zozibini-tunzi |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Sierra Leone Times |language=en}}</ref> Noong 2017, nagtrabaho si Tunzi bilang isang modelo at nanirahan sa East London, Eastern Cape. Bago ang kaniyang pagwawagi bilang Miss South Africa, nagtapos si Tunzi ng ''Bachelor of Technology graduate degree'' sa ''public relations management'' sa Cape Peninsula University of Technology, at nagtrabaho bilang isang ''graduate intern'' sa ''public relations department'' ng Ogilvy Cape Town.<ref>{{Cite web |date=10 Disyembre 2019 |title=5 things about Miss Universe 2019 Zozibini Tunzi you should know |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/718636/5-things-about-miss-universe-2019-zozibini-tunzi-you-should-know/story/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> == Karera == Ginawa ni Tunzi ang kaniyang unang paglabas sa pag-arte sa pelikulang The Woman King, na idinerekta ni Gina Prince-Bythewood at ipinalabas noong 16 Setyembre 2022.<ref name="auto">{{cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=5 Nobyembre 2021 |title=Sony Dates TriStar Viola Davis Pic ''The Woman King''; Moves Affirm's George Foreman Biopic To 2023 |url=https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109203410/https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |archive-date=9 Nobyembre 2021 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Deadline Hollywood |language=en}}</ref> Noong 2024, nakipagtulungan siya sa Timog Aprikanong magtitingi na Foschini para sa kanilang koleksyong Tagsibol/Tag-init 2024. Itinampok sa kaniyang koleksyon na pinamagatang ‘''A Season of Living''’ ang mga gamit sa moda tulad ng mga damit, salaming pang-araw, at iba pang bagay na nauugnay sa tag-init.<ref>{{Cite web |last=Nonkonyane |first=Limpho |date=25 Oktubre 2024 |title=Miss Universe Zozibini Tunzi collaborates with Foschini for Spring/Summer collection |url=https://www.bona.co.za/fashion-and-beauty/miss-universe-zozibini-tunzi-collaborates-with-foschini-for-spring-summer-collection/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=Bona Magazine |language=en-US}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2019 === Sinimulan ni Tunzi ang kaniyang karera sa mga paligsahan ng kagandahan noong 2017, nang siya ay tinanggap bilang isa sa dalawampu't-anim na ''semi-finalist'' ng Miss South Africa 2017.<ref>{{cite news |last1=Prince |first1=Shanaaz |date=10 Agosto 2019 |title=Miss SA 2017 Semi-Finalists revealed! |language=en |work=Eyewitness News |url=https://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |url-status=dead |access-date=4 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128221459/http://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |archive-date=28 Nobyembre 2016}}</ref> Bumalik siya matapos ang dalawang taonupang lumahok sa Miss South Africa 2019. Noong 26 Hunyo 2019, kinumpirma si Tunzi bilang isa sa tatlumpu't-limang semi-finalist ng kompetisyon. Pagkatapos ng mga karagdagang ''audition'', inanunsyo si Tunzi bilang isa sa labing-anim na pinalista noong 11 Hulyo. Matapos mapili bilang isa sa mga pinalista, nagpatuloy si Tunzi upang lumahok sa Miss South Africa 2019 ''pageant'' na naganap sa Pretoria noong 9 Agosto. Umabante si Tunzi sa kompetisyon mula sa Top 10, Top 5, at panghuli ang Top 2 hanggang sa siya ay kinoronahan bilang Miss South Africa 2019 ng kaniyang hinalinhan na si [[Tamaryn Green]]. Ang kaniyang runner-up ay si Sasha-Lee Olivier na siyang ipinadala sa [[Miss World 2019]].<ref name="times live">{{cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=9 Agosto 2019 |title=Zozibini Tunzi crowned Miss SA 2019 |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-08-09-zozibini-tunzi-crowned-miss-sa-2019/ |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Times Live |language=en}}</ref> Kasunod ng kaniyang pagwawagi, tumanggap si Tunzi ng mga premyo kabilang ang R1 milyon, isang bagong kotse, at isang apartment na kumpleto sa gamit sa kabayanan ng Sandton, Johannesburg na nagkakahalaga ng R5 milyon,<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2019 |title=Miss SA Zozibini Tunzi moves into her new R5m home |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/262055428/miss-sa-zozibini-tunzi-moves-into-her-new-r5m-home |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Big News Network |language=en}}</ref> para magamit niya sa buong panahon ng kaniyang katungkulan.<ref name="times live" /> === Miss Universe 2019 === [[Talaksan:Zozibini Tunzi en La Prensa Gráfica.jpg|left|thumb|si Tunzi sa isang pulong-balitaan matapos ang Miss Universe 2019 kung saan siya nagwagi.]] Bilang Miss South Africa 2019 si Tunzi ang kumatawan sa Timog Aprika sa Miss Universe 2019. Ang kompetisyon ay ginanap noong 8 Disyembre 2019 sa [[Atlanta, Georgia]] sa Estados Unidos.<ref name="times live" /><ref name=":2">{{Cite web |date=1 Nobyembre 2019 |title=Tyler Perry's new studio to host 2019 Miss Universe pageant |url=https://apnews.com/article/dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308232349/https://apnews.com/television-general-news-dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-date=8 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Mula sa siyamnapung kandidata, napabilang si Tunzi sa Top 20 na lumahok sa ''opening statement'' at sa Top 10 na lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''. Sinuot ni Tunzi para sa ''evening gown competition'' ang isang ginto at bughaw na ''ombre beaded evening gown'' na gawa ng Biji La Maison Couture.<ref>{{Cite web |last=Jadezweni |first=Afika |date=19 Mayo 2021 |title=EXCLUSIVE {{!}} The hands that made light work of Zozibini Tunzi's soon-to-be-exhibited 6.6kg gown |url=https://www.news24.com/w24/style/fashion/red-carpet/exclusive-the-hands-that-made-light-work-for-zozibini-tunzis-soon-to-be-exhibited-66kg-gown-20210519-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007090038/http://news24.com/ |archive-date=7 Oktubre 2022 |access-date=20 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Tunzi sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi "Are leaders of today doing enough to protect future generations from climate change? If not, what more should they be doing?" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 Q and A segment |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521042037/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think that the future leaders could do a little bit more. However, I feel like we, as individuals ourselves, could also play a part in making the climate the way it should be in the future. Children are protesting for the climate, and I feel like adults should join as well, and corporations should join as well. The government should take it seriously. I mean, 6th grade have been learning that the climate is deteroriating and the planet is dying. It is up to us to keep our planet safe. Thank you."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Tunzi sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi ''"What is the most important thing we should be teaching young girls today?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=San Juan |first=Ratziel |date=9 Disyembre 2019 |title=FULL TEXT: Miss Universe 2019 Top 3 Q&A |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105224303/https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-date=5 Enero 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lago |first=Amanda |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 final word answers |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812092735/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-date=12 Agosto 2025 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}}Matapos ang ''final question round'', ibinigay rin ng tatlong pinalista ang kanilang mga pangwakas na pananalita. Ang kaniyang iIpinarating sa kaniyang pangwakas na pananalita ay:<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 closing statements |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527195643/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-date=27 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}} ==== Panunungkulan ==== [[File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|right|thumb|si Tunzi habang kinokoronahan si Ayu Maulida bilang Puteri Indonesia 2020.]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Catriona Gray ng Pilipinas si Tunzi bilang Miss Universe 2019.<ref>{{cite web |last=Maxouris |first=Christina |date=8 December 2019 |title=Miss South Africa crowned 2019 Miss Universe |url=https://edition.cnn.com/2019/12/08/entertainment/miss-universe-2019-trnd/index.html |publisher=CNN News}} Retrieved 10 December 2019</ref> Ito ang pangatlong tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod nina Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]], at Demi-Leigh Tebow noong [[Miss Universe 2017|2017]]. Siya ang unang itim na babae na nagwagi bilang Miss Universe mula noong kinoronahan si noong 2011, at ang kauna-unahang gumawa nito na may buhok na may teksturang afro.<ref>{{cite web |date=8 Disyembre 2019 |title=Miss South Africa Zozibini Tunzi Crowned Miss Universe |url=https://www.okayafrica.com/miss-south-africa-zozibini-tunzi-crowned-miss-universe/ |access-date=20 Agosto 2026 |website=Okay Africa |language=en|last=Mikhabela|first=Sabelo}}</ref> Sa kaniyang pagwawagi, ang 2019 ang naging unang taon na lahat ng apat na pangunahing paligsahan ng kagandahan na nakabase sa Estados Unidos ay napagtagumpayan ng mga itim na kababaihan; ang iba pang mga nagwagi ng titulo ay sina [[Nia Franklin]] (Miss America 2019), [[Kaliegh Garris]] (Miss Teen USA 2019),<ref>{{Cite web |last=Penrose |first=Nerisha |date=3 Mayo 2019 |title=Why Miss Teen USA Kaliegh Garris Says "I'll Always Compete With My Natural Hair" |url=https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260817123254/https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-date=17 Agosto 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Elle Magazine |language=en-US}}</ref> at [[Cheslie Kryst]] (Miss USA 2019).<ref>{{cite web |last=Harmata |first=Claudia |date=10 Disyembre 2019 |title=Making History: Current Miss Universe, Miss USA, Miss America, Miss Teen USA Are All Black Women |url=https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210223104/https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-date=10 Disyembre 2019 |access-date=20 Agosto 2026 |work=People |language=en}}</ref> Bukod dito, ang 2019 din ang naging unang taon na ang mga itim na kababaihan ang nagwagi sa dalawang pinakaprestihiyosong paligsahan ng kagandahan matapos magwagi kalaunan si [[Toni-Ann Singh]] ng Hamayka bilang [[Miss World 2019]].<ref>{{Cite news |date=15 Disyembre 2019 |title=Miss Jamaica crowned Miss World 2019 |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |access-date=10 Setyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216052946/https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |archive-date=16 Disyembre 2019}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bjella |first=Braden |date=16 Disyembre 2019 |title=Black Women Have Claimed All 5 Major Beauty Pageants for the First Time in History |url=https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127210036/https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Teen Vogue |publisher=Condé Nast |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |last1=Zaveri |first1=Mihir |date=15 Disyembre 2019 |title=Black Women Now Hold Crowns in 5 Major Beauty Pageants |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215221010/https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |archive-date=15 Disyembre 2019}}</ref> Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Tunzi bilang Miss South Africa ng kaniyang first runner-up na si Sasha-Lee Olivier.<ref>{{cite web |last=Coetzee |first=Nikita |date=17 Enero 2020 |title=Sasha-Lee Olivier on taking over the Miss SA crown and having the courage to speak about surviving sexual abuse |url=https://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/sasha-lee-olivier-on-taking-over-the-miss-sa-crown-and-having-the-courage-to-speak-about-surviving-sexual-abuse-20200117-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206203156/http://news24.com/ |archive-date=6 Pebrero 2023 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang katungkulan bilang Miss Universe 2019, nakapaglakbay si Tunzi sa Indonesya,<ref>{{Cite web |last=Welby-Solomon |first=Caryn |title=The pics of Zozibini Tunzi exploring Indonesia proves she really is *our* Miss Universe |url=https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502062712/https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-date=2 Mayo 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Cosmopolitan South Africa |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Norma |date=28 Enero 2020 |title=Queen of the universe Zozibini Tunzi is 'daydreaming of home' |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226021449/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-date=26 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Arcadio |first=Ryan |date=8 Marso 2020 |title=PUTERI INDONESIA LOOK: Pia Wurtzbach meets Miss Universe Zozibini Tunzi |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108121631/https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> iba't-ibang lungsod sa Estados Unidos, sa Pilipinas, at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika.<ref>{{Cite web |date=5 Pebrero 2020 |title=This is when and where you can meet Miss Universe, Zozibini Tunzi, in SA |url=http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305162209/http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-date=5 Marso 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Dahil sa [[pandemya ng COVID-19]], si Tunzi ang naging pinakamatagal na nanungkulan bilang Miss Universe, na hawak ang titulo sa loob ng kabuuang 525 araw (1 taon, 5 buwan at 8 araw), na lumagpas sa panunungkulan ni Leila Lopes na 464 araw. Nagtapos ang panunungkulan ni Tunzi noong 16 Mayo 2021 nang kinoronahan niya si [[Andrea Meza]] ng Mehiko bilang kaniyang kahalili sa Seminole Hard Rock Hotel & Casino, Hollywood, Florida, Estados Unidos.<ref>{{Cite web |last=Hamedy |first=Saba |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza crowned Miss Universe |url=https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219081808/https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-date=19 Disyembre 2025 |access-date=11 Hunyo 2022 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldstein |first=Joelle |date=16 Mayo 2021 |title=Miss Mexico Andrea Meza Wins Miss Universe 2020 |url=https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520060323/https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-date=20 Mayo 2021 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=People Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza wins Miss Universe 2020 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127045854/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> == Personal na buhay == Pinakasalan ni Tunzi si Luthando Bolowana noong 22 Marso 2025 sa Paarl, Western Cape.<ref>{{Cite web |last=Naidoo |first=Alicia |date=23 Marso 2025 |title='I love you endlessly': Former Miss Universe Zozi Tunzi is married! |url=https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304173655/https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-date=4 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref> Naganap ang kanilang tradisyonal na kasal noong 29 Marso 2025 sa Sidwadweni, Eastern Cape.<ref>{{Cite magazine |last=Manuel |first=Marilynn |date=1 Abril 2025 |title=LOOK {{!}} Inside Zozibini Tunzi and her husband Luthando Bolowana's colourful traditional wedding |url=https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201001150/https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-date=1 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |magazine=News24 Life |language=en-US}}</ref> == Pilmograpiya == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Titulo !Tungkulin !Tala !Sang. |- |2022 |''The Woman King'' |Efe |Pansuportang papel |''<ref name="auto" />'' |- |2025 |''Bad Influencer'' |Naomi |Pangunahing papel |<ref>{{Cite web |last=Nontsele |first=Chuma |date=6 Nobyembre 2025 |title=Zozibini Tunzi on playing a mean girl in Netflix’s Bad Influencer: ‘It’s not the real me’ |url=https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251106101521/https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-date=6 Nobyembre 2025 |access-date=21 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> |} == Mga parangal == === National Film and Television Awards === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Parangal !Resulta !Sang. |- |2024 |Celebrity Personality of the Year |{{Nominated}} |<ref>{{cite news |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=1 Oktubre 2024 |title=SA's 2024 National Film and Television Awards: Lawrence Maleka leads nominations list with four nods |language=en-ZA |work=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/tv/sas-2024-national-film-and-television-awards-lawrence-maleka-leads-nominations-list-with-four-nods-20241001 |url-access=subscription |access-date=21 Agosto 2026}}</ref> |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{instagram|zozitunzi}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Philippines}} [[Catriona Gray]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2019|2019]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Mexico}} [[Andrea Meza]]}} {{S-bef|before=[[Tamaryn Green]]}} {{s-ttl|title=Miss South Africa|years=2019}} {{S-aft|after=Sasha Lee-Olivier}} {{S-end}} {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1993]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] [[Kategorya:Miss Universe]] 0ich6lck4kkydeinq5fgakgd35pdgu9 2231249 2231221 2026-10-04T01:05:00Z Allyriana000 119761 2231249 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Zozibini Tunzi|image=Zozibini Tunzi Attending Puteri Indonesia 2020 (potrait).jpg|caption=Si Tunzi noong 2020|birth_date={{Birth date and age|1993|9|18|df=yes}} <!-- Sourced in "birthday"-->|birth_place=Tsolo, Eastern Cape, Timog Aprika|alma_mater=Cape Peninsula University of Technology|hair_color=Itim|eye_color=Kayumanggi|title={{plainlist| * Miss South Africa 2019 * [[Miss Universe 2019]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Top 26) * Miss South Africa 2019<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2019]]<br />(Nagwagi) }}}} [[Category:Articles with hCards]] '''Si Zozibini Tunzi''' (ipinanganak noong 18 Setyembre 1993), na kilala rin bilang '''Zozi Tunzi''', ay isang modelo, artista at ''beauty pageant titleholder'' sa Timog Aprika na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2019]].<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2019 |title=Miss Universe 2019: 'May every little girl see their faces reflected in mine' |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50712666 |access-date=6 Pebrero 2023}}</ref> <ref name="Njoku 2023">{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=13 Mayo 2023 |title=Miss Universe 2019, Zozibini Tunzi, IK Osakioduwa to co-host AMVCA |url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/miss-universe-2019-zozibini-tunzi-ik-osakioduwa-to-co-host-amvca/ |access-date=6 Hulyo 2023 |website=Vanguard News |language=en}}</ref> Siya ang ikatlong babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe, at ang unang itim na babae mula nang si Leila Lopes ng Anggola ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2011]]. == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Tunzi noong 18 Setyembre 1993 sa Tsolo, Eastern Cape sa mga magulang na sina Philiswa Nodapu at Lungisa Tunzi.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Samantha |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi: 5 Things To Know About Miss Universe 2019 |url=https://hollywoodlife.com/feature/who-is-zozibini-tunzi-miss-universe-2019-3818300/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Hollywood Life |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Women's Day messages from Miss SA finalists |url=https://www.iol.co.za/capeargus/life/womens-day-messages-from-miss-sa-finalists-30492372 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Independent Online |language=en}} </ref> Si Tunzi ay isa sa apat na magkakapatid na babae.<ref>{{cite web |last=Walsh |first=S.M. |date=8 Disyembre 2019 |title=Zozibini Tunzi, Miss Universe 2019: 5 Fast Facts You Need to Know |url=https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Heavy |language=en |archive-date=7 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207114520/https://heavy.com/entertainment/2019/12/zozibini-tunzi-miss-universe-2019/ |url-status=dead }}</ref> Kalaunan ay lumipat siya sa [[Lungsod ng Cabo]] at nanirahan sa suburb ng Gardens, upang makapag-aral sa Cape Peninsula University of Technology. Nagtapos siya na may ''National Diploma'' sa ''public relations management'' noong 2018.<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Everything we know about your new Miss South Africa – Zozibini Tunzi |url=https://www.sierraleonetimes.com/news/262015151/everything-we-know-about-your-new-miss-south-africa---zozibini-tunzi |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Sierra Leone Times |language=en}}</ref> Noong 2017, nagtrabaho si Tunzi bilang isang modelo at nanirahan sa East London, Eastern Cape. Bago ang kaniyang pagwawagi bilang Miss South Africa, nagtapos si Tunzi ng ''Bachelor of Technology graduate degree'' sa ''public relations management'' sa Cape Peninsula University of Technology, at nagtrabaho bilang isang ''graduate intern'' sa ''public relations department'' ng Ogilvy Cape Town.<ref>{{Cite web |date=10 Disyembre 2019 |title=5 things about Miss Universe 2019 Zozibini Tunzi you should know |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/718636/5-things-about-miss-universe-2019-zozibini-tunzi-you-should-know/story/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> == Karera == Ginawa ni Tunzi ang kaniyang unang paglabas sa pag-arte sa pelikulang The Woman King, na idinerekta ni Gina Prince-Bythewood at ipinalabas noong 16 Setyembre 2022.<ref name="auto">{{cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=5 Nobyembre 2021 |title=Sony Dates TriStar Viola Davis Pic ''The Woman King''; Moves Affirm's George Foreman Biopic To 2023 |url=https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109203410/https://deadline.com/2021/11/sony-dates-tristar-viola-davis-pic-the-woman-king-moves-affirms-george-foreman-biopic-to-2023-1234869067/ |archive-date=9 Nobyembre 2021 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Deadline Hollywood |language=en}}</ref> Noong 2024, nakipagtulungan siya sa Timog Aprikanong magtitingi na Foschini para sa kanilang koleksyong Tagsibol/Tag-init 2024. Itinampok sa kaniyang koleksyon na pinamagatang ‘''A Season of Living''’ ang mga gamit sa moda tulad ng mga damit, salaming pang-araw, at iba pang bagay na nauugnay sa tag-init.<ref>{{Cite web |last=Nonkonyane |first=Limpho |date=25 Oktubre 2024 |title=Miss Universe Zozibini Tunzi collaborates with Foschini for Spring/Summer collection |url=https://www.bona.co.za/fashion-and-beauty/miss-universe-zozibini-tunzi-collaborates-with-foschini-for-spring-summer-collection/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=Bona Magazine |language=en-US}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2019 === Sinimulan ni Tunzi ang kaniyang karera sa mga paligsahan ng kagandahan noong 2017, nang siya ay tinanggap bilang isa sa dalawampu't-anim na ''semi-finalist'' ng Miss South Africa 2017.<ref>{{cite news |last1=Prince |first1=Shanaaz |date=10 Agosto 2019 |title=Miss SA 2017 Semi-Finalists revealed! |language=en |work=Eyewitness News |url=https://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |url-status=dead |access-date=4 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128221459/http://ewn.co.za/2016/10/13/Miss-SA-semifinalists-have-been-revealed |archive-date=28 Nobyembre 2016}}</ref> Bumalik siya matapos ang dalawang taonupang lumahok sa Miss South Africa 2019. Noong 26 Hunyo 2019, kinumpirma si Tunzi bilang isa sa tatlumpu't-limang semi-finalist ng kompetisyon. Pagkatapos ng mga karagdagang ''audition'', inanunsyo si Tunzi bilang isa sa labing-anim na pinalista noong 11 Hulyo. Matapos mapili bilang isa sa mga pinalista, nagpatuloy si Tunzi upang lumahok sa Miss South Africa 2019 ''pageant'' na naganap sa Pretoria noong 9 Agosto. Umabante si Tunzi sa kompetisyon mula sa Top 10, Top 5, at panghuli ang Top 2 hanggang sa siya ay kinoronahan bilang Miss South Africa 2019 ng kaniyang hinalinhan na si [[Tamaryn Green]]. Ang kaniyang runner-up ay si Sasha-Lee Olivier na siyang ipinadala sa [[Miss World 2019]].<ref name="times live">{{cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=9 Agosto 2019 |title=Zozibini Tunzi crowned Miss SA 2019 |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-08-09-zozibini-tunzi-crowned-miss-sa-2019/ |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Times Live |language=en}}</ref> Kasunod ng kaniyang pagwawagi, tumanggap si Tunzi ng mga premyo kabilang ang R1 milyon, isang bagong kotse, at isang apartment na kumpleto sa gamit sa kabayanan ng Sandton, Johannesburg na nagkakahalaga ng R5 milyon,<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2019 |title=Miss SA Zozibini Tunzi moves into her new R5m home |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/262055428/miss-sa-zozibini-tunzi-moves-into-her-new-r5m-home |access-date=9 Oktubre 2025 |publisher=Big News Network |language=en}}</ref> para magamit niya sa buong panahon ng kaniyang katungkulan.<ref name="times live" /> === Miss Universe 2019 === [[Talaksan:Zozibini Tunzi en La Prensa Gráfica.jpg|left|thumb|si Tunzi sa isang pulong-balitaan matapos ang Miss Universe 2019 kung saan siya nagwagi.]] Bilang Miss South Africa 2019 si Tunzi ang kumatawan sa Timog Aprika sa Miss Universe 2019. Ang kompetisyon ay ginanap noong 8 Disyembre 2019 sa [[Atlanta, Georgia]] sa Estados Unidos.<ref name="times live" /><ref name=":2">{{Cite web |date=1 Nobyembre 2019 |title=Tyler Perry's new studio to host 2019 Miss Universe pageant |url=https://apnews.com/article/dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308232349/https://apnews.com/television-general-news-dcfdb0e1085a4ba5a8e6fc0ad9c22056 |archive-date=8 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Mula sa siyamnapung kandidata, napabilang si Tunzi sa Top 20 na lumahok sa ''opening statement'' at sa Top 10 na lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''. Sinuot ni Tunzi para sa ''evening gown competition'' ang isang ginto at bughaw na ''ombre beaded evening gown'' na gawa ng Biji La Maison Couture.<ref>{{Cite web |last=Jadezweni |first=Afika |date=19 Mayo 2021 |title=EXCLUSIVE {{!}} The hands that made light work of Zozibini Tunzi's soon-to-be-exhibited 6.6kg gown |url=https://www.news24.com/w24/style/fashion/red-carpet/exclusive-the-hands-that-made-light-work-for-zozibini-tunzis-soon-to-be-exhibited-66kg-gown-20210519-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221007090038/http://news24.com/ |archive-date=7 Oktubre 2022 |access-date=20 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Tunzi sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi "Are leaders of today doing enough to protect future generations from climate change? If not, what more should they be doing?" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 Q and A segment |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521042037/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246792-transcript-question-and-answer-final-word-2019/ |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think that the future leaders could do a little bit more. However, I feel like we, as individuals ourselves, could also play a part in making the climate the way it should be in the future. Children are protesting for the climate, and I feel like adults should join as well, and corporations should join as well. The government should take it seriously. I mean, 6th grade have been learning that the climate is deteroriating and the planet is dying. It is up to us to keep our planet safe. Thank you."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Tunzi sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Tunzi ''"What is the most important thing we should be teaching young girls today?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=San Juan |first=Ratziel |date=9 Disyembre 2019 |title=FULL TEXT: Miss Universe 2019 Top 3 Q&A |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105224303/https://www.philstar.com/entertainment/2019/12/09/1975628/full-text-miss-universe-2019-top-3-qa |archive-date=5 Enero 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lago |first=Amanda |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 final word answers |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812092735/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246799-transcript-final-word-answers-2019/ |archive-date=12 Agosto 2025 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}}Matapos ang ''final question round'', ibinigay rin ng tatlong pinalista ang kanilang mga pangwakas na pananalita. Ang kaniyang iIpinarating sa kaniyang pangwakas na pananalita ay:<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=9 Disyembre 2019 |title=TRANSCRIPT: Miss Universe 2019 closing statements |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527195643/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246798-transcript-closing-statement-2019/ |archive-date=27 Mayo 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref>{{quote|text=''"I think the most important thing we should be teaching young girls today is leadership. It’s something that has been lacking young girls and women for a very long time. Not because we don’t want to but because of what society has labeled women to be. I think we are the most powerful beings in the world and that we should be given every opportunity. And that is what we should be teaching these young girls to take up space. Nothing is as important as taking up space in society and cementing yourself."''}} ==== Panunungkulan ==== [[File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Raden_Roro_Ayu_Maulida_Putri_With_Zozibini_Tunzi.jpg|right|thumb|si Tunzi habang kinokoronahan si Ayu Maulida bilang Puteri Indonesia 2020.]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Catriona Gray ng Pilipinas si Tunzi bilang Miss Universe 2019.<ref>{{cite web |last=Maxouris |first=Christina |date=8 December 2019 |title=Miss South Africa crowned 2019 Miss Universe |url=https://edition.cnn.com/2019/12/08/entertainment/miss-universe-2019-trnd/index.html |publisher=CNN News}} Retrieved 10 December 2019</ref> Ito ang pangatlong tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod nina Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]], at Demi-Leigh Tebow noong [[Miss Universe 2017|2017]]. Siya ang unang itim na babae na nagwagi bilang Miss Universe mula noong kinoronahan si noong 2011, at ang kauna-unahang gumawa nito na may buhok na may teksturang afro.<ref>{{cite web |date=8 Disyembre 2019 |title=Miss South Africa Zozibini Tunzi Crowned Miss Universe |url=https://www.okayafrica.com/miss-south-africa-zozibini-tunzi-crowned-miss-universe/ |access-date=20 Agosto 2026 |website=Okay Africa |language=en|last=Mikhabela|first=Sabelo}}</ref> Sa kaniyang pagwawagi, ang 2019 ang naging unang taon na lahat ng apat na pangunahing paligsahan ng kagandahan na nakabase sa Estados Unidos ay napagtagumpayan ng mga itim na kababaihan; ang iba pang mga nagwagi ng titulo ay sina [[Nia Franklin]] (Miss America 2019), [[Kaliegh Garris]] (Miss Teen USA 2019),<ref>{{Cite web |last=Penrose |first=Nerisha |date=3 Mayo 2019 |title=Why Miss Teen USA Kaliegh Garris Says "I'll Always Compete With My Natural Hair" |url=https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260817123254/https://www.elle.com/beauty/hair/a27356254/kaleigh-garris-miss-teen-usa-natural-hair/ |archive-date=17 Agosto 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Elle Magazine |language=en-US}}</ref> at [[Cheslie Kryst]] (Miss USA 2019).<ref>{{cite web |last=Harmata |first=Claudia |date=10 Disyembre 2019 |title=Making History: Current Miss Universe, Miss USA, Miss America, Miss Teen USA Are All Black Women |url=https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210223104/https://people.com/human-interest/making-history-current-major-pageant-winners-all-black-women/ |archive-date=10 Disyembre 2019 |access-date=20 Agosto 2026 |work=People |language=en}}</ref> Bukod dito, ang 2019 din ang naging unang taon na ang mga itim na kababaihan ang nagwagi sa dalawang pinakaprestihiyosong paligsahan ng kagandahan matapos magwagi kalaunan si [[Toni-Ann Singh]] ng Hamayka bilang [[Miss World 2019]].<ref>{{Cite news |date=15 Disyembre 2019 |title=Miss Jamaica crowned Miss World 2019 |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |access-date=10 Setyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216052946/https://www.bbc.com/news/newsbeat-50799573 |archive-date=16 Disyembre 2019}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bjella |first=Braden |date=16 Disyembre 2019 |title=Black Women Have Claimed All 5 Major Beauty Pageants for the First Time in History |url=https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127210036/https://www.teenvogue.com/story/toni-ann-singh-miss-world-2019 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Teen Vogue |publisher=Condé Nast |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |last1=Zaveri |first1=Mihir |date=15 Disyembre 2019 |title=Black Women Now Hold Crowns in 5 Major Beauty Pageants |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215221010/https://www.nytimes.com/2019/12/15/style/black-women-win-beauty-pageants.html |archive-date=15 Disyembre 2019}}</ref> Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Tunzi bilang Miss South Africa ng kaniyang first runner-up na si Sasha-Lee Olivier.<ref>{{cite web |last=Coetzee |first=Nikita |date=17 Enero 2020 |title=Sasha-Lee Olivier on taking over the Miss SA crown and having the courage to speak about surviving sexual abuse |url=https://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/sasha-lee-olivier-on-taking-over-the-miss-sa-crown-and-having-the-courage-to-speak-about-surviving-sexual-abuse-20200117-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206203156/http://news24.com/ |archive-date=6 Pebrero 2023 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang katungkulan bilang Miss Universe 2019, nakapaglakbay si Tunzi sa Indonesya,<ref>{{Cite web |last=Welby-Solomon |first=Caryn |title=The pics of Zozibini Tunzi exploring Indonesia proves she really is *our* Miss Universe |url=https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502062712/https://www.cosmopolitan.co.za/celebrities/zozibini-tunzi-indonesia/ |archive-date=2 Mayo 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Cosmopolitan South Africa |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Norma |date=28 Enero 2020 |title=Queen of the universe Zozibini Tunzi is 'daydreaming of home' |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226021449/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/miss-universe-zozibini-tunzi-indonesia-sa-trip-2020/ |archive-date=26 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Arcadio |first=Ryan |date=8 Marso 2020 |title=PUTERI INDONESIA LOOK: Pia Wurtzbach meets Miss Universe Zozibini Tunzi |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |access-date=20 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108121631/https://entertainment.inquirer.net/367308/look-pia-wurtzbach-meets-miss-universe-zozibini-tunzi-p2fb |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> iba't-ibang lungsod sa Estados Unidos, sa Pilipinas, at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika.<ref>{{Cite web |date=5 Pebrero 2020 |title=This is when and where you can meet Miss Universe, Zozibini Tunzi, in SA |url=http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305162209/http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/Pageant/this-is-when-and-where-you-can-see-miss-universe-zozibini-tunzi-in-sa-20200205 |archive-date=5 Marso 2020 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Channel 24 |language=en}}</ref> Dahil sa [[pandemya ng COVID-19]], si Tunzi ang naging pinakamatagal na nanungkulan bilang Miss Universe, na hawak ang titulo sa loob ng kabuuang 525 araw (1 taon, 5 buwan at 8 araw), na lumagpas sa panunungkulan ni Leila Lopes na 464 araw. Nagtapos ang panunungkulan ni Tunzi noong 16 Mayo 2021 nang kinoronahan niya si [[Andrea Meza]] ng Mehiko bilang kaniyang kahalili sa Seminole Hard Rock Hotel & Casino, Hollywood, Florida, Estados Unidos.<ref>{{Cite web |last=Hamedy |first=Saba |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza crowned Miss Universe |url=https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219081808/https://www.cnn.com/2021/05/17/entertainment/miss-universe-winner-mexico-andrea-meza-trnd/index.html |archive-date=19 Disyembre 2025 |access-date=11 Hunyo 2022 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldstein |first=Joelle |date=16 Mayo 2021 |title=Miss Mexico Andrea Meza Wins Miss Universe 2020 |url=https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520060323/https://people.com/human-interest/miss-universe-winner-2020-miss-mexico/ |archive-date=20 Mayo 2021 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=People Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2021 |title=Mexico's Andrea Meza wins Miss Universe 2020 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127045854/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/andrea-meza-winner-miss-universe-2020/ |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> == Personal na buhay == Pinakasalan ni Tunzi si Luthando Bolowana noong 22 Marso 2025 sa Paarl, Western Cape.<ref>{{Cite web |last=Naidoo |first=Alicia |date=23 Marso 2025 |title='I love you endlessly': Former Miss Universe Zozi Tunzi is married! |url=https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304173655/https://www.thesouthafrican.com/news/miss-universe-sa-zozibini-zozi-tunzi-married/ |archive-date=4 Marso 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref> Naganap ang kanilang tradisyonal na kasal noong 29 Marso 2025 sa Sidwadweni, Eastern Cape.<ref>{{Cite magazine |last=Manuel |first=Marilynn |date=1 Abril 2025 |title=LOOK {{!}} Inside Zozibini Tunzi and her husband Luthando Bolowana's colourful traditional wedding |url=https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201001150/https://www.news24.com/life/relationships/weddings/look-inside-zozibini-tunzi-and-her-husband-luthando-bolowanas-colourful-traditional-wedding-20250401 |archive-date=1 Pebrero 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |magazine=News24 Life |language=en-US}}</ref> == Pilmograpiya == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Titulo !Tungkulin !Tala !Sang. |- |2022 |''The Woman King'' |Efe |Pansuportang papel |''<ref name="auto" />'' |- |2025 |''Bad Influencer'' |Naomi |Pangunahing papel |<ref>{{Cite web |last=Nontsele |first=Chuma |date=6 Nobyembre 2025 |title=Zozibini Tunzi on playing a mean girl in Netflix’s Bad Influencer: ‘It’s not the real me’ |url=https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251106101521/https://www.news24.com/drum/celebs/zozibini-tunzi-on-playing-a-mean-girl-in-netflixs-bad-influencer-its-not-the-real-me-20251106-0510 |archive-date=6 Nobyembre 2025 |access-date=21 Agosto 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> |} == Mga parangal == === National Film and Television Awards === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Taon !Parangal !Resulta !Sang. |- |2024 |Celebrity Personality of the Year |{{Nominated}} |<ref>{{cite news |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=1 Oktubre 2024 |title=SA's 2024 National Film and Television Awards: Lawrence Maleka leads nominations list with four nods |language=en-ZA |work=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/tv/sas-2024-national-film-and-television-awards-lawrence-maleka-leads-nominations-list-with-four-nods-20241001 |url-access=subscription |access-date=21 Agosto 2026}}</ref> |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{instagram|zozitunzi}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Philippines}} [[Catriona Gray]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2019|2019]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Mexico}} [[Andrea Meza]]}} {{S-bef|before=[[Tamaryn Green]]}} {{s-ttl|title=Miss South Africa|years=2019}} {{S-aft|after=Sasha Lee-Olivier}} {{S-end}} {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1993]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] [[Kategorya:Miss Universe]] 26tc9t03j16eltjnf04upa6ktnrh2s4 0 324972 2231323 2185697 2026-10-04T08:44:01Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231323 wikitext text/x-wiki {{About|kasalukuyang inkarnasyon ng DZMM na pinamamahala ng Media Serbisyo Production Corporation|dating inkarnasyon ng DZMM ng ABS-CBN mula 1986 hanggang 2020|DZMM}} {{Infobox radio station | name = Radyo Patrol | callsign = DWPM | city = [[Lungsod Quezon]] | area = [[Malawakang Maynila]] at mga karatig na lugar | branding = DZMM Radyo Patrol 630 | airdate = {{start date|2023|6|30}} | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Filipino|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | callsign_meaning = '''P'''rime '''M'''edia | owner = [[Philippine Collective Media Corporation]] | operator = Media Serbisyo Production Corporation <br> {{small|(joint venture ng Philippine Collective Media Corporation at [[ABS-CBN Corporation]])}} }} Ang '''DWPM''' (630 [[:en:AM broadcasting|AM]]), sumasahimpapawid bilang '''DZMM Radyo Patrol 630''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng [[Philippine Collective Media Corporation]] at pinamamahalaan sa pamamagitan ng joint venture nila ng [[ABS-CBN Corporation]] bilang Media Serbisyo Production Corporation. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa ABS-CBN Broadcasting Center, Sgt. Esguerra Ave. cor. Mother Ignacia St., Brgy. South Triangle, Diliman, [[Lungsod Quezon]]; ang transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng F. Navarette St., Brgy. Panghulo, [[Obando, Bulacan]]. Dati nang itinalaga ang talapihitang ito sa [[DZMM-AM|DZMM]] na pag-aari ng ABS-CBN. ==Kasaysayan== ===Pinagmulan=== Noong Mayo 23, 2023, inanunsyo ng [[ABS-CBN Corporation]] na nagkaroon sila ng joint venture kasama ang [[Philippine Collective Media Corporation]] ng Prime Media Holdings, Inc., na pag-aari ni House Speaker Representative [[Martin Romualdez]], upang makagawa at magdala ng iba't ibang programa sa himpapawid. Kabilang sa mga plano nito ay ang posibleng pagbabalik ng DZMM sa dati nitong talapihitan na 630 kHz.<ref>{{cite web|title=Goodbye TeleRadyo, but DZMM 630 to rise from the dead|url=https://www.rappler.com/business/goodbye-teleradyo-dzmm-630-am-radio-to-rise|website=[[Rappler]]|date=May 24, 2023|access-date=June 26, 2023}}</ref><ref>{{cite web|title=ABS-CBN's Lopez strikes deal with Prime Media to bring back DZMM on the airwaves|url=https://bilyonaryo.com/2023/05/23/abs-cbns-lopez-strikes-deal-with-prime-medias-romualdez-to-bring-back-dzmm-on-the-airwaves/business|website=Bilyonaryo|date=May 23, 2023|access-date=June 26, 2023}}</ref> ===2023-2025: Radyo 630=== Noong Hunyo 26, 2023, nagsimulang umere ang talapihitang ito bilang bahagi ng pagsusuri. sa ilalim ng DWPM.<ref>{{cite news|title=Former ABS-CBN radio 630 in AM band back on air as DWPM|url=https://www.rappler.com/business/former-abs-cbn-radio-dzmm-630-back-dwpm|website=[[Rappler]]|date=June 26, 2023|access-date=June 27, 2023}}</ref> Inilunsad ito noong Hunyo 30, 2023 bilang '''Radyo 630'''.<ref>{{cite web|last=de Castro|first=Isagani Jr.|title=The politics of radio: New station DWPM Radyo 630 is born|url=https://www.rappler.com/business/new-radio-station-dpwm-630/|website=[[Rappler]]|date=June 30, 2023|access-date=June 30, 2023}}</ref> Noong nakaraang araw, nagpaalam ang mga host ng ilang mga programa mula sa TeleRadyo ay nagpaalala sa kanilang mga tagapagnood na subaybayan ang himpilang ito sa susunod na araw. Kasabay nito ang muling paglulunsad ng TeleRadyo bilang TeleRadyo Serbisyo, na ngayon'y bahagi ng joint venture.<ref>{{cite news |last1=de Castro |first1=Isagani, Jr. |title='Wag kayo bibitiw,' ABS-CBN show Sakto hosts tell supporters prior to TeleRadyo closure |url=https://www.rappler.com/business/abs-cbn-show-sakto-hosts-message-supporters-prior-teleradyo-closure-june-29-2023/ |access-date=29 June 2023 |website=Rappler |date=29 June 2023}}</ref> Ito ay may opisyal na paglulunsad noong Hulyo 17, kasama ang pasinaya ng mga programa nito sa hapon at gabi.<ref>{{cite news |last1=Clarin |first1=Alyssa Mae |title=Employees bid goodbye to TeleRadyo as ABS-CBN's joint venture welcomes new radio |url=https://www.bulatlat.com/2023/06/30/employees-bid-goodbye-to-teleradyo-as-abs-cbns-joint-venture-welcomes-new-radio/ |access-date=July 4, 2023 |website=Bulatlat |date=June 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703235701/https://www.bulatlat.com/2023/06/30/employees-bid-goodbye-to-teleradyo-as-abs-cbns-joint-venture-welcomes-new-radio/ |archive-date=Hulyo 3, 2023 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rappler.com/business/dwpm-radyo-630-launches-whole-day-programming/|title=Radyo 630 launches whole-day programming|date=July 17, 2023|accessdate=July 17, 2023|last=De Castro|first=Isagani Jr.|website=[[Rappler]]}}</ref> Noong Agosto 5, ipinakilala nito ang mga programa nito tuwing Sabado at Linggo. ===2025-kasalukuyan: Ang pagbabalik ng Radyo Patrol=== Noong Mayo 21, 2025, sa kalagitnaan ng mga balita tungkol sa pagkalugi ng Media Serbisyo Production Corporation dahil sa kakulangan ng mga advertiser ng himpilang ito, nagkaroon sila ng planong ibalik ang pangalan na DZMM.<ref>{{cite web |last1=Camus |first1=Miguel R. |title=ABS-CBN, Prime Media plan funding boost for TeleRadyo Serbisyo after P51M loss |url=https://insiderph.com/abs-cbn-prime-media-plan-funding-boost-for-teleradyo-serbisyo-after-p51m-loss |website=InsiderPH |access-date=June 6, 2025 |date=May 3, 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Camus |first1=Miguel R. |title=Trusted DZMM brand makes nostalgic return to stem losses |url=https://insiderph.com/trusted-dzmm-brand-makes-nostalgic-return-to-stem-losses |website=InsiderPH |access-date=June 6, 2025 |date=May 30, 2025}}</ref> Noong Mayo 29, 2025 sa ganap ng 8:00 PM, muling inilunsad ang himpilang ito sa dati nitong pangalan na ''DZMM Radyo Patrol 630''. Kasabay nito ang muling pagpalit ng pangalan ng TeleRadyo Serbisyo sa dati nitong pangalan na [[DZMM TeleRadyo]] at ang paglunsad ng bagong kanta nito ni [[Martin Nievera]]. Sa kabila ng mga pagbabago nito, nananatiling call letters ang DWPM batay sa kasalukuyang listahan ng NTC. Noong Hunyo 2, nananatili pa rin ang mga programa nito, bumalik ang mga dating programa ng DZMM na ''[[Maalaala Mo Kaya|Maalaala Mo Kaya sa DZMM]]'', ''[[Aksyon Ngayon]]'' at ''Radyo Patrol Balita''.<ref>{{cite news |last1=Baizas |first1=Gaby |title=DZMM, Teleradyo return after 2 years|url=https://www.rappler.com/nation/dzmm-teleradyo-comeback-may-2025/ |access-date=May 29, 2025 |work=[[Rappler]] |date=May 29, 2025}}</ref><ref>{{cite news|last=Krishnan|first=Ganiel|title=DZMM Radyo Patrol 630 returns on air|url=https://www.abs-cbn.com/news/public-service/2025/5/29/dzmm-radyo-patrol-630-returns-on-air-2012|website=[[ABS-CBN News]]|date=May 29, 2025|access-date=May 29, 2025|url-status=live}}</ref> ==Mga sanggunnian== {{reflist}} {{Metro Manila Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Maynila]] 5decqasxesty04f1cu982d89t1fa1cg 0 326036 2231182 2231055 2026-10-03T13:45:58Z Allyriana000 119761 2231182 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|theme=Cheer All Women|venue=[[Tokyo Dome City Hall]], [[Tokyo]], Japan|image=Sireethorn Leearamwat attending Puteri Indonesia 2020.jpg|caption=Sireethorn Leearamwat|date=12 Nobyembre 2019|broadcaster={{Hlist|Hikari TV|dTV Channel by NTT DoCoMo|[[YouTube]]}}|presenters={{Hlist|Tetsuya Bessho|Ayako Kisa|[[Kylie Verzosa]]}}|acts=|entrants=82|placements=15|debuts={{Hlist|Burkina Faso|Gineang Ekwatoriyal}}|withdraws={{Hlist|Alemanya|Curaçao|Ehipto|Etiyopiya|Kapuluang Cook|Kuba|Kenya|Libano|Madagaskar|Moldabya|Timog Korea|Unggarya}}|returns={{Hlist|Armenya|Belis|Biyelorusya|Italya|Kambodya|Kamerun|Liberya|Moroko|Niherya|Norwuwega|Sambia|Timog Sudan|Tahiti|Tunisya|Uganda}}|best national costume=Nguyễn Tường San<br> {{flagicon|Vietnam}} Biyetnam|photogenic=Noémie Kribo Milne<br> {{flagicon|Guadeloupe|local}} Guadalupe|winner='''[[Sireethorn Leearamwat]]'''|before=[[Miss International 2018|2018]]|next=[[Miss International 2022|2022]]|represented={{flagicon|Thailand}} Taylandiya}} Ang '''Miss International 2019''' ay ang ika-59 na edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Tokyo Dome City Hall, [[Bunkyō]] District, [[Tokyo]], Hapon noong 12 Nobyembre 2019. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Mariem Velazco]] ng Beneswela si [[Sireethorn Leearamwat]] ng Taylandiya bilang Miss International 2019.<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=12 Nobyembre 2019 |title=Who is Bint Sireethorn Leearamwat, Miss International 2019? |url=https://www.rappler.com/life-and-style/244762-things-to-know-about-bint-sireethorn-leearamwat-miss-international-2019/ |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208180224/https://www.rappler.com/life-and-style/244762-things-to-know-about-bint-sireethorn-leearamwat-miss-international-2019/|archive-date=8 Disyembre 2024}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Taylandiya sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2019 |title=Thailand takes home Miss International 2019 crown |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/thailand-takes-home-miss-international-2019-crown/eventshow/72038650.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260912155652/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/thailand-takes-home-miss-international-2019-crown/eventshow/72038650.cms |archive-date=12 Setyembre 2026 |access-date=12 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Andrea Toscano ng Mehiko, habang nagtapos bilang second runner-up si Evelyn Karonde ng Uganda. Mga kandidata mula sa walumpu't-dalawang mga bansa at teritoryo ang lumahok sa edisyong ito. Pinangunahan nina Tetsuya Bessho at Ayako Kisa ang kompetisyon. == Kaligiran == [[Talaksan:Tokyo_Dome_night.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tokyo_Dome_night.jpg|thumb|250x250px|Tokyo Dome City Hall, ang lokasyon ng Miss International 2019.]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 11 Abril 2019, inanunsyo ng Miss International Organization na ang ika-59 na edisyon ng Miss International ay gaganapin sa 12 Nobyembre 2019 sa Tokyo Dome City Hall sa Tokyo, Hapon, ang lokasyon ng kompetisyon para sa apat na magkakasunod-sunod na pagkakataon.<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Jacinda A. |date=12 Nobyembre 2019 |title=Thailand's Sireethorn Leearamwat Wins Miss International 2019; Patch Magtanong Makes It To The Top 8 |url=https://www.cosmo.ph/entertainment/miss-international-2019-thailand-sireethorn-leearamwat-a483-20191112 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124233735/https://www.cosmo.ph/entertainment/miss-international-2019-thailand-sireethorn-leearamwat-a483-20191112?s=34s5n8f8muaiotv7ar8qbo7r5f|archive-date=24 Enero 2025}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa walumpu't-dalawang bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang iniluklok upang kumatawan sa kanilang bansa matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata. ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Athena McNinch si Kirsten Lydia Dahilig bilang kinatawan ng Guam dahil hindi pa naabot ni Dahilig ang kinakailangang edad upang lumahok sa kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=16 Agosto 2018 |title=Kirsten Lydia crowned the new Miss International Guam 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/the-new-representative-of-miss-international-guam-2019-is-kirsten-lydia/articleshow/65427819.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126184839/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/the-new-representative-of-miss-international-guam-2019-is-kirsten-lydia/articleshow/65427819.cms |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Pebrero 2025 |orig-date=17 Agosto 2018 |title=12 compete for Miss Universe Guam crown |url=https://www.postguam.com/entertainment/lifestyle/12-compete-for-miss-universe-guam-crown/article_f914d9d8-a11d-11e8-9016-d7a4456d2bb7.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913050754/https://www.postguam.com/entertainment/lifestyle/12-compete-for-miss-universe-guam-crown/article_f914d9d8-a11d-11e8-9016-d7a4456d2bb7.html |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=The Guam Daily Post |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=9 Abril 2019 |title=Athena McNinch crowned Miss International Guam 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/athena-mcninch-crowned-miss-international-guam-2019/eventshow/68794035.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Burkina Faso at Gineang Ekwatoriyal.<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2019 |title=Arcenia Chanque Bosepe crowned Miss International Equatorial Guinea 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913052423/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Marukeos na huling sumali noong [[Miss International 1969|1969]]; Liberya na huling sumali noong [[Miss International 2008|2008]]; Uganda na huling sumali noong [[Miss International 2009|2009]]; Belis at Kamerun na huling sumali noong [[Miss International 2012|2012]]; Tahiti at Timog Sudan na huling sumali noong [[Miss International 2013|2013]]; Armenya na huling sumali noong [[Miss International 2014|2014]]; Italya na huling sumali noong [[Miss International 2015|2015]]; Niherya at Sambia na huling sumali noong [[Miss International 2016|2016]]; at Biyelorusya, Kambodya, Noruwega, at Tunisya na huling sumali noong [[Miss International 2017|2017]]. Bumitiw si Annabella Fleck ng Alemanya sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2020 |title=Annabella Fleck to represent Germany at Miss Earth 2020 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-earth/annabella-fleck-to-represent-germany-at-miss-earth-2020/eventshow/78384708.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260921103959/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-earth/annabella-fleck-to-represent-germany-at-miss-earth-2020/eventshow/78384708.cms|archive-date=21 Setyembre 2026}}</ref> Bumitiw si Lia Álvarez ng Kuba dahil sa suliraning pang-organisasyon.<ref>{{Cite web |last=Grau |first=Yare |date=29 Oktubre 2019 |title=Modelo cubana Lia Álvarez queda fuera de Miss Internacional 2019 y denuncia "gran estafa" |trans-title=Cuban model Lia Álvarez is eliminated from Miss International 2019 and denounces a "major scam" |url=https://www.cibercuba.com/noticias/2019-10-29-u65722-e65722-s27065-cubana-ganadora-miss-cuba-internacional-2019-denuncia-gran |access-date=19 Setyembre 2026 |website=CiberCuba |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260919024916/https://www.cibercuba.com/noticias/2019-10-29-u65722-e65722-s27065-cubana-ganadora-miss-cuba-internacional-2019-denuncia-gran|archive-date=19 Setyembre 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Nobyembre 2019 |title=Modelo cubana Claudia Moras denuncia corrupción en Miss International Cuba |trans-title=Cuban model Claudia Moras denounces corruption in Miss International Cuba |url=https://www.periodicocubano.com/modelo-cubana-claudia-moras-denuncia-corrupcion-en-el-certamen-miss-international-cuba/ |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Periódico Cubano |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260920032458/https://www.periodicocubano.com/modelo-cubana-claudia-moras-denuncia-corrupcion-en-el-certamen-miss-international-cuba/|archive-date=20 Setyembre 2026}}</ref> Bumitiw ang mga bansang Curaçao, Ehipto, Etiyopiya, Kapuluang Cook, Kenya, Libano, Madagaskar, Moldabya, Timog Korea, at Unggriya sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat sanang lalahok sa edisyong ito sina Vera Ghazzouli ng Bonaire at Alannah McBrien ng Irlanda, ngunit bumitiw sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=9 Abril 2019 |title=Vera Ghazzouli to represent Bonaire at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/vera-ghazzouli-to-represent-bonaire-at-miss-international-2019/eventshow/68795745.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20261002012632/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/vera-ghazzouli-to-represent-bonaire-at-miss-international-2019/eventshow/68795745.cms|archive-date=2 Oktubre 2026}}</ref> Hindi sumali sina Dasha Didar Atmaja ng Kasakistan at Tamila Khodjaeva ng Usbekistan sa edisyong ito matapos hindi mabayaran ng kanilang pambansang organisasyon ang bayad sa prangkisa.<ref>{{Cite web |date=10 Abril 2019 |title=Didar Atmaja to represent Kazakhstan at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/didar-atmaja-to-represent-kazakhstan-at-miss-international-2019/eventshow/68815703.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260920051947/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/didar-atmaja-to-represent-kazakhstan-at-miss-international-2019/eventshow/68815703.cms|archive-date=20 Setyembre 2026}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay ! Kandidata |- | '''Miss International 2019''' | * {{flagicon|THA}} '''Taylandiya''' – '''[[Sireethorn Leearamwat]]<ref name=":2" />''' |- | 1st runner-up | * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Andrea Toscano<ref name=":2" /> |- | 2nd runner-up | * {{flagicon|UGA}} Uganda – Evelyn Karonde<ref name=":2" /> |- | 3rd runner-up | * {{flagicon|COL}} Kolombya – Maria Alejandra Vengoechea<ref name=":2" /> |- | 4th runner-up | * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Harriotte Lane<ref name=":2" /> |- | Top 8<ref>{{Cite web |last=Mercado |first=Neil Arwin |date=12 Nobyembre 2019 |title=PH bet Patch Magtanong advances to Top 8 in Miss International 2019 |url=https://entertainment.inquirer.net/351346/ph-bet-advances-to-top-8-in-miss-international-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518045747/https://entertainment.inquirer.net/351346/ph-bet-advances-to-top-8-in-miss-international-2019 |archive-date=18 Mayo 2025 |access-date=12 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> | * {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Tường San Nguyễn * {{flagicon|IDN}} Indonesya – Jolene Marie Rotinsulu * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Bea Magtanong|Bea Patricia Magtanong]] |- | Top 15<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Patch Magtanong makes it to Miss International 2019 Top 15 |url=https://www.abs-cbn.com/life/11/12/19/patch-magtanong-makes-it-to-miss-international-2019-top-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913045505/https://www.abs-cbn.com/life/11/12/19/patch-magtanong-makes-it-to-miss-international-2019-top-15 |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=[[ABS-CBN|ABS-CBN Life]] |language=en}}</ref> | * {{flagicon|Venezuela}} Beneswela – Melissa Jiménez * {{flagicon|BLR}} Biyelorusya – Maria Perviy * {{flagicon|Hong Kong}} Hong Kong – Kaye Cheung * {{flagicon|NED}} Olanda – Elize de Hong * {{flagicon|FIN}} Pinlandiya – Jutta Kyllönen * {{flagicon|PUR}} Porto Riko – Ivana Carolina Irizarry * {{flagicon|LKA}} Sri Lanka – Pawani Vithanage |} ==== Mga ''Continental Queen'' ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Rehiyong Kontinental<ref name=":2">{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Miss Thailand is the new Miss International, PHL bet Patch Magtanong exits at Top 8 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/715168/miss-thailand-is-the-new-miss-international-phl-bet-patch-magtanong-exits-at-top-8/story/ |access-date=22 Setyembre 2026 |website=[[GMA Integrated News]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112085309/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/715168/miss-thailand-is-the-new-miss-international-phl-bet-patch-magtanong-exits-at-top-8/story/|archive-date=12 Nobyembre 2019}}</ref> !Kandidata |- |Aprika | * {{Flagicon|LBR}} Liberya – Naomi Nucia Glay |- |Asya | * {{flagicon|THA}} Taylandiya – [[Sireethorn Leearamwat]] |- |Europa | * {{flagicon|NED}} Olanda – Elize de Hong |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|Peru}} Peru – María José Barbis |- |Oseaniya | * {{flagicon|Hawaii}} Hawaii – Eunice Raquel Basco |} === Mga natatanging parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|Guadeloupe|local}} Guadelupe – Noémie Milne<ref name=":3">{{Cite web |last=Kartikawati |first=Eny |date=12 Nobyembre 2019 |title=Daftar Lengkap Pemenang Miss International 2019 |trans-title=Complete List of Miss International 2019 Winners |url=https://wolipop.detik.com/entertainment-news/d-4781780/daftar-lengkap-pemenang-miss-international-2019 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |- |Miss People's Choice | rowspan="2" | * {{flagicon|IDN}} Indonesya – Jolene Marie Rotinsulu<ref>{{Cite web |last=Ngantung |first=Daniel |date=13 Nobyembre 2019 |title=Foto: Aksi Jolene Marie yang Masuk Top 8 Miss International 2019 |trans-title=Photo: Jolene Marie's Action in the Top 8 of Miss International 2019 |url=https://wolipop.detik.com/foto-entertainment/d-4781982/foto-aksi-jolene-marie-yang-masuk-top-8-miss-international-2019 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |- |Panasonic Beauty Ambassador |- |Best National Costume | * {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Tường San Nguyễn<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2019 |title=Miss Vietnam wins best national costume in Miss International 2019 |url=https://vietnamnews.vn/life-style/538365/miss-vietnam-wins-best-national-costume-in-miss-international-2019.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Việt Nam News |language=en}}</ref> |- |Best in Swimsuit | * {{flagicon|UGA}} Uganda – Evelyn Karonde<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Uganda’s Evelyn Namatovu finishes 3rd at Miss International |url=https://flashugnews.com/ugandas-evelyn-namatovu-kironde-finishes-third-at-2019-miss-international/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Flash Uganda Media |language=en}}</ref> |- |Best in Evening Gown | * {{flagicon|Venezuela}} Beneswela – Melissa Jiménez<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Melissa Jiménez no pasó del Top 15 en el Miss International 2019 |trans-title=Melissa Jiménez did not make it past the Top 15 in Miss International 2019 |url=https://www.elnacional.com/2019/11/melissa-jimenez-no-paso-del-top-15-en-el-miss-international/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |- |Miss Visit Japan Tourism | * {{Flagicon|TUN}} Tunisya – Sarra Brahmi<ref>{{Cite web |last=Mkada |first=Amina |date=31 Oktubre 2019 |title=La Tunisienne Sarra Brahmi élue ambassadrice de Miss Tourism Japan 2019 |trans-title=Tunisian Sarra Brahmi elected ambassador of Miss Tourism Japan 2019 |url=https://kapitalis.com/tunisie/2019/10/31/la-tunisienne-sarra-brahmi-elue-ambassadrice-de-miss-tourism-japan-2019/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Kapitalis |language=fr}}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Sumabak sa ''national costume'', ''swimsuit'', at ''evening gown competition'' ang lahat ng kandidata. Matapos nito labinlimang ''semi-finalist'' ang napili upang lumahok sa ''swimsuit competition''; labindalawa sa pamamagitan ng paunang kompetisyon, mga ''personal interview'', at sa ''evening gown competition''; at tatlo mula sa ''internet voting''. Pagkatapos ng ''swimsuit competition'' ay napili ang walong pinalista na sumabak sa ''question-and-answer round.'' == Mga kandidata == Walumpu't-dalawang kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Milena|Judt|nolink=1}} |22 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Sona|Danielyan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Oktubre 2019 |title=Sona Danielyan elected Miss International Armenia 2019 |url=https://beautypageants.in/miss-international/Sona-Danielyan-elected-Miss-International-Armenia-2019/eventshow/71441640.cms |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=22 Agosto 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822072623/https://beautypageants.in/miss-international/sona-danielyan-elected-miss-international-armenia-2019/eventshow/71441640.cms |url-status=dead }}</ref> |23 |[[Ereban]] |- |{{Flagicon|ARU}} [[Aruba]] |{{sortname|Daniella|Piazzi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Mayo 2019 |title=Daniela Piazzi to represent Aruba at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/daniela-piazzi-to-represent-aruba-at-miss-international-pageant-2019/articleshow/69253191.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250224010950/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/daniela-piazzi-to-represent-aruba-at-miss-international-pageant-2019/articleshow/69253191.cms|archive-date=24 Pebrero 2025}}</ref> |25 |Oranjestad |- |{{Flagicon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Monique|Shippen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Monique Shippen crowned Miss International Australia 2019 |url=https://beautypageants.in/miss-international/Monique-Shippen-crowned-Miss-International-Australia-2019/eventshow/70616990.cms |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=22 Agosto 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822072624/https://beautypageants.in/miss-international/Monique-Shippen-crowned-Miss-International-Australia-2019/eventshow/70616990.cms |url-status=dead }}</ref> |26 |[[Sidney]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Tara|Gueye|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hunyo 2019 |title=Tara Gueye crowned Miss Côte d’Ivoire 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/tara-gueye-crowned-miss-cte-divoire-2019/videoshow/69678856.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Abidjan]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Rachel |Nimegeers|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2019 |title=Rachel Nimegeers crowned Miss International Belgium 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/rachel-nimegeers-crowned-miss-international-belgium-2019/eventshow/71045902.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Amberes]] |- |{{Flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Selena |Urias|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cowo |first=Janelle |date=5 Hunyo 2019 |title=2019 Miss Hispanoamericana and Miss International crowned in San Pedro Town |url=https://www.sanpedrosun.com/pageants-beauty/2019/06/05/2019-miss-hispanoamericana-and-miss-international-crowned-in-san-pedro-town/ |access-date=8 Abril 2025 |website=The San Pedro Sun |language=en}}</ref> |24 |Lungsod ng Belis |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Melissa |Jiménez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gómez |first=Liseth |date=25 Oktubre 2019 |title=Creer, la palabra que identifica a Melissa Jiménez, Miss Venezuela International |url=https://www.elnacional.com/entretenimiento/creer-la-palabra-que-identifica-a-melissa-jimenez-miss-venezuela-international/ |access-date=8 Abril 2025 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |20 |Maracaibo |- |{{Flagicon|BLR}} [[Belarus|Biyelorusya]] |{{sortname|Maria |Perviy|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Agosto 2019 |title=Belarus announces its contestant for Miss International 2019 |url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-announces-its-contestant-for-miss-international-2019-123577-2019 |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=Belarusian Telegraph Agency |language=en-EN|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119164925/https://eng.belta.by/society/view/belarus-announces-its-contestant-for-miss-international-2019-123577-2019|archive-date=19 Enero 2025}}</ref> |22 |[[Minsk]] |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Tường San|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Tường San: Từ Á hậu Việt tới top 8 Miss International |trans-title=Tuong San: From Vietnamese runner-up to top 8 Miss International |url=https://vnexpress.net/tuong-san-tu-a-hau-viet-toi-top-8-miss-international-4011326.html |access-date=8 Abril 2025 |website=VnExpress |language=vi|archive-url=https://web.archive.org/web/20260218001204/https://vnexpress.net/tuong-san-tu-a-hau-viet-toi-top-8-miss-international-4011326.html|archive-date=18 Pebrero 2026}}</ref> |19 |[[Hanoi]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Carolina|Stankevicius|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=de Lima |first=Ludmilla |date=5 Setyembre 2019 |title=Jovem de Niterói ganha Miss Brasil disputado no Theatro Municipal |trans-title=Young woman from Niterói wins Miss Brazil contest at the Municipal Theater |url=https://oglobo.globo.com/rio/jovem-de-niteroi-ganha-miss-brasil-disputado-no-theatro-municipal-23930766 |access-date=10 Abril 2025 |website=O Globo |language=pt-BR}}</ref> |24 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bulibya]] |{{sortname|Valentina |Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2019 |title=Valentina Perez Medina crowned Miss International Bolivia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/valentina-perez-medina-crowned-miss-international-bolivia-2019/videoshow/70102342.cms |access-date=10 Abril 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Sucre]] |- |{{Flagicon|BUR}} [[Burkina Faso]] |{{sortname|Wendlasida Flora |Ouedraogo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=10 Agosto 2019 |title=Miss Burkina 2019 : Danielle Flora Ouédraogo s’adjuge la couronne |trans-title=Miss Burkina 2019: Danielle Flora Ouédraogo wins the crown |url=https://burkina24.com/2019/08/10/miss-burkina-2019-danielle-flora-ouedraogo-sadjuge-la-couronne/ |access-date=10 Abril 2025 |website=Burkina24.com |language=fr-FR}}</ref> |26 |[[Ouagadougou]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Anna |Diekelmann|nolink=1}} |26 |Frederiksberg |- |{{flagicon|Ecuador}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Alegría |Tobar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Hulyo 2019 |title=Alegria Tobar Cordoves crowned Miss International Ecuador 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/alegria-tobar-cordoves-crowned-miss-international-ecuador-2019/eventshow/70394757.cms |access-date=10 Abril 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Elena |Batlle|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Monge |first=Osmín |date=29 Oktubre 2019 |title=Salvadoreña es elogiada en Miss Internacional por gesto solidario con otra candidata |trans-title=Salvadoran woman praised at Miss International for her act of solidarity with another contestant |url=https://historico.elsalvador.com/historico/654058/salvadorena-es-elogiada-en-miss-internacional-por-gesto-solidario-con-otra-candidata.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Noticias de El Salvador |language=es}}</ref> |25 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Eslobakya]] |{{sortname|Alica |Ondrášová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Abril 2019 |title=Miss Slovensko 2019 je kráska z Bratislavy: Čím očarila porotu? |trans-title=Miss Slovakia 2019 is a beauty from Bratislava: What enchanted the jury? |url=https://www.pravda.sk/koktail/hviezdne-kauzy/clanok/510282-miss-slovensko-2019-je-kraska-z-bratislavy-cim-ocarila-porotu |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Pravda |language=sk}}</ref> |23 |[[Bratislava]] |- |{{flagicon|ESP}} [[Espanya]] |{{sortname|Claudia |Cruz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hulyo 2020 |orig-date=16 Setyembre 2019 |title=Claudia Cruz, recién elegida Miss International Spain |trans-title=The official photo shoot of Claudia Cruz, newly elected Miss International Spain |url=https://www.hola.com/actualidad/20190916149437/miss-international-spain-ganadora-claudia-cruz/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref> |21 |Murcia |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Ghazal |Gill|nolink=1}} |23 |[[Los Angeles]] |- |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Princess Owusua |Gyamfi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mensah-Tsotorme |first=Edem |date=8 Nobyembre 2019 |title=Princess Gyamfi represents Ghana at Final of Miss International in Japan |url=https://ghanaiantimes.com.gh/princess-gyamfi-represents-ghana-at-final-of-miss-international-in-japan/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Ghanaian Times |language=en-US}}</ref> |25 |[[Accra]] |- |{{flagicon|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|Arcenia Chanque |Bosepe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2019 |title=Arcenia Chanque Bosepe crowned Miss International Equatorial Guinea 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |Baney |- |{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadelupe]] |{{sortname|Noémie |Milne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Noémie Milne crowned Miss International Guadeloupe 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/nomie-milne-crowned-miss-international-guadeloupe-2019/eventshow/71009141.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |Baie-Mahault |- |{{Flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Athena |McNinch|nolink=1}}<ref name=":1" /> |22 |Mangilao |- |{{Flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |Stephanie Sical<ref>{{Cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Stephanie Salazar crowned Miss International Guatemala 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/stephanie-sical-salazar-crowned-miss-international-guatemala-2019/eventshow/70603542.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Quiché |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Tomomi Okada<ref>{{Cite web |date=24 Oktubre 2018 |title=Tomomi Okada crowned Miss International Japan 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/tomomi-okada-crowned-miss-international-japan-2019/articleshow/66348593.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] |Eunice Raquel Basco<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=13 Nobyembre 2019 |title=Thai Miss International espouses responsible social media use |url=https://lifestyle.inquirer.net/350504/thai-miss-international-espouses-responsible-social-media-use/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Lifestyle.INQ |language=en-US}}</ref> |24 |[[Honolulu]] |- |{{flagicon|HTI}} [[Hayti]] |Lory-Anne Charles<ref>{{Cite web |date=19 Hulyo 2019 |title=Lory-Anne Charles crowned Miss International Haiti 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/lory-anne-charles-crowned-miss-international-haiti-2019/eventshow/70291861.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |[[Puerto Principe]] |- |{{flagicon|Northern Mariana Islands}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |Shannon Sasamoto<ref>{{Cite web |date=10 Marso 2021 |title=Inspiring positivity: 2019 Miss Marianas Shannon Sasamoto |url=https://www.mvariety.com/news/inspiring-positivity-2019-miss-marianas-shannon-sasamoto/article_7c4d8914-8094-11eb-bcc1-77b99bf3f036.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Marianas Variety |language=en}}</ref> |20 |Saipan |- |{{flagicon|HON|variant=1949}} [[Honduras]] |Ariana Bustillo<ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 Oktubre 2019 |title="Missilazos" del Miss Honduras Mundo 2019 |trans-title=“Missilazos” from Miss Honduras World 2019 |url=https://www.eldiario.hn/missilazos-del-miss-honduras-mundo-2019/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Diario |language=es}}</ref> |27 |[[Tegucigalpa]] |- |{{Flagicon|HKG}} [[Hong Kong]] |Kaye Cheung<ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2019 |title=Kaye Cheung crowned Miss International Hong Kong 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/kaye-cheung-crowned-miss-international-hong-kong-2019/eventshow/70447679.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |Kowloon |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Simrithi Bathija |20 |[[Mumbai]] |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |Jolene Marie Rotinsulu<ref>{{Cite web |last=Febriani |first=Gresnia Arela |date=15 Oktubre 2019 |title=Puteri Indonesia Jolene Marie Bertekad Dapatkan Mahkota Miss International |trans-title=Puteri Indonesia Jolene Marie Determined to Win the Miss International Crown |url=https://wolipop.detik.com/entertainment-news/d-4747144/puteri-indonesia-jolene-marie-bertekad-dapatkan-mahkota-miss-international |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |23 |Manado |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Francesca Giordano<ref>{{Cite web |date=14 Hunyo 2019 |title=Francesca Giordano crowned Miss International Italy 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/francesca-giordano-crowned-miss-international-italy-2019/eventshow/69788201.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |18 |[[Roma]] |- |{{flagicon|Cambodia}} [[Kambodya]] |Kachnak Thyda Bon |25 |[[Nom Pen]] |- |{{Flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |Angèle Kossinda<ref>{{Cite web |date=17 Hulyo 2019 |title=Angele Kossinda to represent Cameroon at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/angele-kossinda-to-represent-cameroon-at-miss-international-2019/eventshow/70257988.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Douala |- |{{flagicon|Canada}} [[Kanada]] |Megha Sandhu<ref>{{Cite web |date=19 Agosto 2019 |title=Megha Sandhu crowned Miss International Canada 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/megha-sandhu-crowned-miss-international-canada-2019/eventshow/70732772.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Montréal, Québec|Montreal]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Maria Alejandra Vengoechea<ref>{{Cite web |date=28 Hunyo 2019 |title=Maria Alejandra Vengoechea crowned Miss International Colombia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/maria-alejandra-vengoechea-crowned-miss-international-colombia-2019/eventshow/69989773.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Barranquilla]] |- |{{flagicon|Costa Rica}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Tamara Dal Maso<ref>{{Cite web |date=20 Mayo 2019 |title=Tamara Dal Maso represents Costa Rica at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/tamara-dal-maso-represents-costa-rica-at-miss-international-2019/eventshow/69411514.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|Laos}} [[Laos]] |Phaithida Phothisane<ref>{{Cite web |date=28 Agosto 2019 |title=Phaithida Phothisane crowned Miss International Laos 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/phaithida-phothisane-crowned-miss-international-laos-2019/eventshow/70874403.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Vientian]] |- |{{Flagicon|LBR}} [[Liberia|Liberya]] |Naomi Nucia Glay<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2019 |title=Uganda's Namatovu is second runner up at Miss International 2019 |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=New Vision |language=en}}</ref> |27 |[[Monrovia]] |- |{{flagicon|Macau}} [[Macau|Makaw]] |Bobo Leong<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2019 |title=Bobo Leong crowned Miss International Macau 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/bobo-leong-crowned-miss-international-macau-2019/eventshow/70769339.cms |access-date=2 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Macau|Makaw]] |- |{{Flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] |Charmaine Chew<ref>{{Cite web |last=Adreena |first=Iylia |date=1 Oktubre 2019 |title=Meet Charmaine Chew, The Model Who Will Represent M’sia At The Miss International Pageant |url=https://gempak.com/rojakdaily/lifestyle/meet-charmaine-chew-model-who-will-represent-msia-miss-international-pageant-55973 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Rojak Daily |language=ms |via=Gempak}}</ref> |23 |[[Alor Setar]] |- |{{Flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |Sonia Ait Mansour |26 |[[Rabat]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Nidhishwaree Ruchpaul<ref>{{Cite web |date=11 Disyembre 2019 |title=Miss International 2019 : Nidhishwaree Ruchpaul conquise par la culture japonaise |trans-title=Miss International 2019: Nidhishwaree Ruchpaul captivated by Japanese culture |url=https://defimedia.info/miss-international-2019-nidhishwaree-ruchpaul-conquise-par-la-culture-japonaise |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Le Defi Media |language=fr}}</ref> |20 |Pamplemousses |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Andrea Toscano<ref>{{Cite web |date=18 Mayo 2019 |title=Andrea Toscano crowned Miss International Mexico 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andrea-toscano-crowned-miss-international-mexico-2019/eventshow/69384440.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |Manzanillo |- |{{flagicon|Mongolia}} [[Mongolya]] |Gunjidmaa Jargalsaikhan |25 |[[Ulan Bator]] |- |{{Flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |Khin Ohmar Myint<ref>{{Cite web |date=15 Agosto 2019 |title=Winner announced for Miss Myanmar International 2019 title in Yangon |url=https://www.xinhuanet.com/english/2019-08/15/c_138309432.htm |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Xinhuanet |language=en}}</ref> |23 |[[Yangon]] |- |{{NPL}} |Meera Kakshapati<ref>{{Cite web |date=10 Mayo 2019 |title=Meera Kakshapati crowned Miss International Nepal 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/meera-kakshapati-crowned-miss-international-nepal-2019/eventshow/69268687.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Bhaktapur |- |{{flagicon|Nigeria}} [[Niherya]] |Alice Duke Inyang<ref>{{Cite web |date=7 Agosto 2019 |title=Alice Duke crowned Miss International Nigeria 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/alice-duke-crowned-miss-international-nigeria-2019/eventshow/70552680.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Lagos]] |- |{{flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]] |María Gabriela Saballos<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2019 |title=María Saballos crowned Miss International Nicaragua 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/mara-saballos-crowned-miss-international-nicaragua-2019/eventshow/70769058.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Henriette Janssen Hauge<ref>{{Cite web |last=Eriksen |first=Rolf Otto |date=2 Setyembre 2019 |title=Henriette (19) fra Oppegård nest best i Miss Norway – nå reiser hun til Tokyo for å bli Miss International |trans-title=Henriette (19) from Oppegård takes runner-up spot in Miss Norway – now she’s heading to Tokyo to compete for the Miss International title. |url=https://www.oblad.no/5-68-687744 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Østlandets Blad |language=nb-NO}}</ref> |19 |Akershus |- |{{Flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Nikita Horan<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2020 |title=Sydney Faye crowned Miss International New Zealand 2020 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/sydney-faye-crowned-miss-international-new-zealand-2020/eventshow/78667024.cms |access-date=1 Disyembre 2023 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |18 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon|NLD}} [[Netherlands|Olanda]] |Elize de Hong<ref name=":3" /> |25 |[[Rotterdam]] |- |{{flagicon|Panama}} [[Panama]] |Betzaida Rodriguez<ref>{{Cite web |last=Torres Muñoz |first=Emily |date=18 Hulyo 2019 |title=Betzaida Rodríguez irá en busca de la corona a Tokio |trans-title=Betzaida Rodríguez will go to Tokyo in search of the crown |url=https://elsiglo.com.pa/farandula/betzaida-rodriguez-busca-corona-tokio-XIES24130366 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Siglo Panama |language=es}}</ref> |23 |Las Tablas |- |{{flagicon|Paraguay}} [[Paragway]] |Elida Lezcano<ref>{{Cite web |date=7 Setyembre 2019 |title=Elida Lezcano llegará a Bolivia |trans-title=Elida Lezcano will arrive in Bolivia |url=https://elpais.bo/sociales/20190907_elida-lezcano-llegara-a-bolivia.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El País Tarija |language=es}}</ref> |19 |Villa Elisa |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |María José Barbis<ref>{{Cite web |date=28 Agosto 2019 |title=Majo Barbis crowned Miss International Peru 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/majo-barbis-crowned-miss-international-peru-2019/eventshow/70872210.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |Chiclayo |- |{{flagicon|Philippines}} [[Pilipinas]] |[[Bea Magtanong|Bea Patricia Magtanong]]<ref>{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=10 Hunyo 2019 |title=Cebuana Gazini Ganados succeeds Catriona Gray as Binibining Pilipinas Universe 2019 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/06/10/1925271/cebuana-gazini-ganados-succeeds-catriona-gray-binibining-pilipinas-universe-2019 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |25 |[[Bataan]] |- |{{flagicon|Finland}} [[Pinlandiya]] |Jutta Kyllönen<ref>{{Cite web |last=Vatka |first=Miia |date=5 Nobyembre 2019 |title=Suomen Jutta Kyllönen nostettiin ennakkosuosikkien listalle Miss International -kisoissa – katso näyttävät reissukuvat |trans-title=Finland's Jutta Kyllönen was named a preliminary favorite at the Miss International pageant - see her stunning travel photos |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/c63ae7a8-762d-4e84-8107-99c40d700374 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref> |21 |Oulu |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Karina Szczepanek<ref>{{Cite web |date=13 Disyembre 2018 |title=Karina Szczepanek, Elżbieta Lichanów i Joanna Babynko - wicemiss Polski 2018 oraz organizatorka konkursu Miss Podlasia |trans-title=Karina Szczepanek, Elżbieta Lichanów and Joanna Babynko - runners-up of Miss Poland 2018 and organizer of the Miss Podlasie competition |url=https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/163132 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Polskie Radio Białystok |language=pl}}</ref> |24 |[[Varsovia|Warsaw]] |- |{{flagicon|Puerto Rico}} [[Porto Riko]] |Ivana Carolina Irizarry<ref>{{Cite web |last=Acosta Vilanova |first=Alexandra |date=10 Disyembre 2024 |title=Ivana Carolina Irizarry persiste en su sueño de una corona internacional |trans-title=Ivana Carolina Irizarry persists in her dream of an international crown |url=https://www.elvocero.com/escenario/moda-y-belleza/ivana-carolina-irizarry-persiste-en-su-sue-o-de-una-corona-internacional/article_d4ee4c9a-b644-11ef-b393-af416dda96c0.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> |26 |Río Grande |- |{{Flagicon|POR}} [[Portugal]] |Ana Rita Aguiar<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=16 Hunyo 2022 |title=9 Potret Ana Rita Aguiar, Miss Supranational Portugal 2022 |trans-title=9 Stunning Portraits of Ana Rita Aguiar, Miss Supranational Portugal 2022 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-cetar-ana-rita-aguiar-miss-supranational-portugal-2022-c1c2-1-01-813x8-hhrbfj |access-date=3 Oktubre 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |Vale de Cambra |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Solène Barbot<ref>{{Cite web |date=4 Hunyo 2019 |title=Solène Barbot crowned Miss International France 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/solne-barbot-crowned-miss-international-france-2019/eventshow/69645853.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Dominican Republic}} [[Republikang Dominikano]] |Zaidy Bello<ref>{{Cite web |last=Florentino |first=Yesika |date=29 Setyembre 2019 |title=Representante de Jarabacoa gana Miss Mundo Dominicana 2019 |trans-title=Representative from Jarabacoa wins Miss World Dominican Republic 2019 |url=https://elnacional.com.do/fama-y-vida/representante-de-jarabacoa-gana-miss-mundo-dominicana-2019_382640.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |27 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|Czech Republic}} [[Republikang Tseko]] |Andrea Prchalová<ref>{{Cite web |date=8 Pebrero 2019 |title=Andrea Prchalova crowned Miss International Czech Republic |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andrea-prchalova-crowned-miss-international-czech-republic/eventshow/67902471.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |Havlíčkův Brod |- |{{Flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Harriotte Lane<ref>{{Cite web |date=26 Hunyo 2019 |title=Harriotte Lane crowned Miss International UK 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/harriotte-lane-crowned-miss-international-uk-2019/eventshow/69958163.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femin |language=en}}</ref> |18 |[[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] |- |{{flagicon|Romania}} [[Rumanya]] |Andreea Maria Coman<ref>{{Cite web |date=19 Setyembre 2019 |title=Andreea Coman crowned Miss International Romania 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andreea-coman-crowned-miss-international-romania-2019/videoshow/71199315.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Bucharest]] |- |{{Flagicon|RUS}} [[Rusya]] |Marina Oreshkina<ref>{{Cite web |last= |date=11 Oktubre 2019 |title=Марина Орешкина представит Россию на Miss International 2019 » |trans-title=Marina Oreshkina will represent Russia at Miss International 2019. |url=https://vestiprim.ru/news/ptrnews/81653-marina-oreshkina-predstavit-rossiju-na-miss-international-2019.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Vesti: Primorye |language=ru}}</ref> |25 |[[Vladivostok]] |- |{{Flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |Luwi Kawanda<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Luwi Kawanda crowed Miss International Zambia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/luwi-kawanda-crowed-miss-international-zambia-2019/eventshow/71007564.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Lusaka]] |- |{{Flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |Jemimah Kandemiiri<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2019 |title=Top model reflects on journey |url=https://newsday.co.zw/article/top-model-reflects-on-journey |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Newsday |language=en-US}}</ref> |24 |[[Harare]] |- |{{flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]] |Charlotte Chia<ref>{{Cite web |date=18 Hulyo 2019 |title=Charlotte Chia crowned Miss Singapore International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/charlotte-chia-crowned-miss-singapore-international-2019/eventshow/70277794.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{Flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Pawani Vithanage<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2019 |title=Pawani Vithanage crowned Miss International Sri Lanka 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/pawani-vithanage-crowned-miss-international-sri-lanka-2019/eventshow/71392887.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{Flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |Paulina Kielczewska |23 |[[Estokolmo]] |- |{{Flagicon|TAH}} [[Polinesiyang Pranses|Tahiti]] |Poevai Garnier<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 Oktubre 2019 |title=La première dauphine de Miss Tahiti en route pour Miss International 2019 |trans-title=The first runner-up of Miss Tahiti is on her way to Miss International 2019 |url=https://www.tntvnews.pf/polynesie/societe/la-premiere-dauphine-de-miss-tahiti-en-route-pour-miss-international-2019/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=TNTV News |publisher=Tahiti Nui Télévision |language=fr-FR}}</ref> |22 |Pape'ete |- |{{Flagicon|THA}} '''[[Thailand|Taylandiya]]''' |'''Sireethorn Leearamwat'''<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Miss Thailand crowned at Miss International for first time |url=https://coconuts.co/bangkok/news/miss-thailand-crowned-at-miss-international-for-first-time/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Coconuts Bangkok |language=en-US}}</ref> |25 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|TWN}} [[Taiwan|Taywan]] |Joyce Yi<ref>{{Cite web |date=23 Hunyo 2020 |title=Beauty queen throws the first pitch at a baseball league, resumed after lockdown |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/beauty-queen-throws-the-first-pitch-at-a-baseball-league-resumed-after-lockdown/eventshow/76528574.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Tainan |- |{{Flagicon|RSA}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Nicole Middleton<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2019 |title=Nicole Middleton crowned Miss International South Africa 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/nicole-middleton-crowned-miss-international-south-africa-2019/eventshow/69942129.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Pretoria]] |- |{{Flagicon|SSD}} [[Timog Sudan]] |Acholly Ngaceng Arow<ref>{{Cite web |date=20 Hulyo 2019 |title=Achol Arow crowned Miss International South Sudan 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/achol-arow-crowned-miss-international-south-sudan-2019/eventshow/70293330.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Juba]] |- |{{flagicon|Chile}} [[Tsile]] |Ximena Huala<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Ximena Huala crowned Miss International Chile 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/ximena-huala-crowned-miss-international-chile-2019/eventshow/71006739.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |18 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{Flagicon|CHN}} [[Tsina]] |Teng Yun-Xuan |26 |[[Beijing]] |- |{{Flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |Sarra Brahmi |25 |Sousse |- |{{Flagicon|UGA}} [[Uganda]] |Evelyn Karonde<ref>{{Cite web |last=Kisakye |first=Allen |date=18 Setyembre 2019 |title=Beautiful Evelyn Namatovu unveiled to represent Uganda at Miss International pageant in Japan |url=https://www.watchdoguganda.com/entertainment/showbiz/20190918/77677/beautiful-evelyn-namatovu-unveiled-to-represent-uganda-at-miss-international-pageant-in-japan.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> |23 |[[Kampala]] |- |{{Flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |Marina Kiose<ref>{{Cite web |date=13 Setyembre 2019 |title=Margarita Pasha crowned Miss Ukraine 2019 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/Margarita-Pasha-crowned-Miss-Ukraine-2019/eventshow/71111347.cms |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920140117/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/margarita-pasha-crowned-miss-ukraine-2019/eventshow/71111347.cms |archive-date=20 Setyembre 2019 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |24 |[[Odessa|Odesa]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.miss-international.org/en/}} {{Miss International}} [[Kategorya:Miss International]] mbmey1jwnrydxc9vjw4dd9m3pa13uvx 2231193 2231182 2026-10-03T14:05:44Z Allyriana000 119761 2231193 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|theme=Cheer All Women|venue=[[Tokyo Dome City Hall]], [[Tokyo]], Japan|image=Sireethorn Leearamwat attending Puteri Indonesia 2020.jpg|caption=Sireethorn Leearamwat|date=12 Nobyembre 2019|broadcaster={{Hlist|Hikari TV|dTV Channel by NTT DoCoMo|[[YouTube]]}}|presenters={{Hlist|Tetsuya Bessho|Ayako Kisa|[[Kylie Verzosa]]}}|acts=|entrants=82|placements=15|debuts={{Hlist|Burkina Faso|Gineang Ekwatoriyal}}|withdraws={{Hlist|Alemanya|Curaçao|Ehipto|Etiyopiya|Kapuluang Cook|Kuba|Kenya|Libano|Madagaskar|Moldabya|Timog Korea|Unggarya}}|returns={{Hlist|Armenya|Belis|Biyelorusya|Italya|Kambodya|Kamerun|Liberya|Moroko|Niherya|Norwuwega|Sambia|Timog Sudan|Tahiti|Tunisya|Uganda}}|best national costume=Nguyễn Tường San<br> {{flagicon|Vietnam}} Biyetnam|photogenic=Noémie Kribo Milne<br> {{flagicon|Guadeloupe|local}} Guadalupe|winner='''[[Sireethorn Leearamwat]]'''|before=[[Miss International 2018|2018]]|next=[[Miss International 2022|2022]]|represented={{flagicon|Thailand}} Taylandiya}} Ang '''Miss International 2019''' ay ang ika-59 na edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Tokyo Dome City Hall, [[Bunkyō]] District, [[Tokyo]], Hapon noong 12 Nobyembre 2019. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Mariem Velazco]] ng Beneswela si [[Sireethorn Leearamwat]] ng Taylandiya bilang Miss International 2019.<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=12 Nobyembre 2019 |title=Who is Bint Sireethorn Leearamwat, Miss International 2019? |url=https://www.rappler.com/life-and-style/244762-things-to-know-about-bint-sireethorn-leearamwat-miss-international-2019/ |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208180224/https://www.rappler.com/life-and-style/244762-things-to-know-about-bint-sireethorn-leearamwat-miss-international-2019/|archive-date=8 Disyembre 2024}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Taylandiya sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2019 |title=Thailand takes home Miss International 2019 crown |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/thailand-takes-home-miss-international-2019-crown/eventshow/72038650.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260912155652/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/thailand-takes-home-miss-international-2019-crown/eventshow/72038650.cms |archive-date=12 Setyembre 2026 |access-date=12 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Andrea Toscano ng Mehiko, habang nagtapos bilang second runner-up si Evelyn Karonde ng Uganda. Mga kandidata mula sa walumpu't-dalawang mga bansa at teritoryo ang lumahok sa edisyong ito. Pinangunahan nina Tetsuya Bessho at Ayako Kisa ang kompetisyon. == Kaligiran == [[Talaksan:Tokyo_Dome_night.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tokyo_Dome_night.jpg|thumb|250x250px|Tokyo Dome City Hall, ang lokasyon ng Miss International 2019.]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 11 Abril 2019, inanunsyo ng Miss International Organization na ang ika-59 na edisyon ng Miss International ay gaganapin sa 12 Nobyembre 2019 sa Tokyo Dome City Hall sa Tokyo, Hapon, ang lokasyon ng kompetisyon para sa apat na magkakasunod-sunod na pagkakataon.<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Jacinda A. |date=12 Nobyembre 2019 |title=Thailand's Sireethorn Leearamwat Wins Miss International 2019; Patch Magtanong Makes It To The Top 8 |url=https://www.cosmo.ph/entertainment/miss-international-2019-thailand-sireethorn-leearamwat-a483-20191112 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124233735/https://www.cosmo.ph/entertainment/miss-international-2019-thailand-sireethorn-leearamwat-a483-20191112?s=34s5n8f8muaiotv7ar8qbo7r5f|archive-date=24 Enero 2025}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa walumpu't-dalawang bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang iniluklok upang kumatawan sa kanilang bansa matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata. ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Athena McNinch si Kirsten Lydia Dahilig bilang kinatawan ng Guam dahil hindi pa naabot ni Dahilig ang kinakailangang edad upang lumahok sa kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=16 Agosto 2018 |title=Kirsten Lydia crowned the new Miss International Guam 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/the-new-representative-of-miss-international-guam-2019-is-kirsten-lydia/articleshow/65427819.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126184839/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/the-new-representative-of-miss-international-guam-2019-is-kirsten-lydia/articleshow/65427819.cms |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Pebrero 2025 |orig-date=17 Agosto 2018 |title=12 compete for Miss Universe Guam crown |url=https://www.postguam.com/entertainment/lifestyle/12-compete-for-miss-universe-guam-crown/article_f914d9d8-a11d-11e8-9016-d7a4456d2bb7.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913050754/https://www.postguam.com/entertainment/lifestyle/12-compete-for-miss-universe-guam-crown/article_f914d9d8-a11d-11e8-9016-d7a4456d2bb7.html |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=The Guam Daily Post |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=9 Abril 2019 |title=Athena McNinch crowned Miss International Guam 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/athena-mcninch-crowned-miss-international-guam-2019/eventshow/68794035.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Burkina Faso at Gineang Ekwatoriyal.<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2019 |title=Arcenia Chanque Bosepe crowned Miss International Equatorial Guinea 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913052423/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Marukeos na huling sumali noong [[Miss International 1969|1969]]; Liberya na huling sumali noong [[Miss International 2008|2008]]; Uganda na huling sumali noong [[Miss International 2009|2009]]; Belis at Kamerun na huling sumali noong [[Miss International 2012|2012]]; Tahiti at Timog Sudan na huling sumali noong [[Miss International 2013|2013]]; Armenya na huling sumali noong [[Miss International 2014|2014]]; Italya na huling sumali noong [[Miss International 2015|2015]]; Niherya at Sambia na huling sumali noong [[Miss International 2016|2016]]; at Biyelorusya, Kambodya, Noruwega, at Tunisya na huling sumali noong [[Miss International 2017|2017]]. Bumitiw si Annabella Fleck ng Alemanya sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2020 |title=Annabella Fleck to represent Germany at Miss Earth 2020 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-earth/annabella-fleck-to-represent-germany-at-miss-earth-2020/eventshow/78384708.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260921103959/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-earth/annabella-fleck-to-represent-germany-at-miss-earth-2020/eventshow/78384708.cms|archive-date=21 Setyembre 2026}}</ref> Bumitiw si Lia Álvarez ng Kuba dahil sa suliraning pang-organisasyon.<ref>{{Cite web |last=Grau |first=Yare |date=29 Oktubre 2019 |title=Modelo cubana Lia Álvarez queda fuera de Miss Internacional 2019 y denuncia "gran estafa" |trans-title=Cuban model Lia Álvarez is eliminated from Miss International 2019 and denounces a "major scam" |url=https://www.cibercuba.com/noticias/2019-10-29-u65722-e65722-s27065-cubana-ganadora-miss-cuba-internacional-2019-denuncia-gran |access-date=19 Setyembre 2026 |website=CiberCuba |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260919024916/https://www.cibercuba.com/noticias/2019-10-29-u65722-e65722-s27065-cubana-ganadora-miss-cuba-internacional-2019-denuncia-gran|archive-date=19 Setyembre 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Nobyembre 2019 |title=Modelo cubana Claudia Moras denuncia corrupción en Miss International Cuba |trans-title=Cuban model Claudia Moras denounces corruption in Miss International Cuba |url=https://www.periodicocubano.com/modelo-cubana-claudia-moras-denuncia-corrupcion-en-el-certamen-miss-international-cuba/ |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Periódico Cubano |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260920032458/https://www.periodicocubano.com/modelo-cubana-claudia-moras-denuncia-corrupcion-en-el-certamen-miss-international-cuba/|archive-date=20 Setyembre 2026}}</ref> Bumitiw ang mga bansang Curaçao, Ehipto, Etiyopiya, Kapuluang Cook, Kenya, Libano, Madagaskar, Moldabya, Timog Korea, at Unggriya sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat sanang lalahok sa edisyong ito sina Vera Ghazzouli ng Bonaire at Alannah McBrien ng Irlanda, ngunit bumitiw sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=9 Abril 2019 |title=Vera Ghazzouli to represent Bonaire at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/vera-ghazzouli-to-represent-bonaire-at-miss-international-2019/eventshow/68795745.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20261002012632/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/vera-ghazzouli-to-represent-bonaire-at-miss-international-2019/eventshow/68795745.cms|archive-date=2 Oktubre 2026}}</ref> Hindi sumali sina Dasha Didar Atmaja ng Kasakistan at Tamila Khodjaeva ng Usbekistan sa edisyong ito matapos hindi mabayaran ng kanilang pambansang organisasyon ang bayad sa prangkisa.<ref>{{Cite web |date=10 Abril 2019 |title=Didar Atmaja to represent Kazakhstan at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/didar-atmaja-to-represent-kazakhstan-at-miss-international-2019/eventshow/68815703.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260920051947/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/didar-atmaja-to-represent-kazakhstan-at-miss-international-2019/eventshow/68815703.cms|archive-date=20 Setyembre 2026}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay ! Kandidata |- | '''Miss International 2019''' | * {{flagicon|THA}} '''Taylandiya''' – '''[[Sireethorn Leearamwat]]<ref name=":2" />''' |- | 1st runner-up | * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Andrea Toscano<ref name=":2" /> |- | 2nd runner-up | * {{flagicon|UGA}} Uganda – Evelyn Karonde<ref name=":2" /> |- | 3rd runner-up | * {{flagicon|COL}} Kolombya – Maria Alejandra Vengoechea<ref name=":2" /> |- | 4th runner-up | * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Harriotte Lane<ref name=":2" /> |- | Top 8<ref name=":4">{{Cite web |last=Mercado |first=Neil Arwin |date=12 Nobyembre 2019 |title=PH bet Patch Magtanong advances to Top 8 in Miss International 2019 |url=https://entertainment.inquirer.net/351346/ph-bet-advances-to-top-8-in-miss-international-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518045747/https://entertainment.inquirer.net/351346/ph-bet-advances-to-top-8-in-miss-international-2019 |archive-date=18 Mayo 2025 |access-date=12 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> | * {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Tường San Nguyễn * {{flagicon|IDN}} Indonesya – Jolene Marie Rotinsulu * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Bea Magtanong|Bea Patricia Magtanong]] |- | Top 15<ref name=":5">{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Patch Magtanong makes it to Miss International 2019 Top 15 |url=https://www.abs-cbn.com/life/11/12/19/patch-magtanong-makes-it-to-miss-international-2019-top-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913045505/https://www.abs-cbn.com/life/11/12/19/patch-magtanong-makes-it-to-miss-international-2019-top-15 |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=[[ABS-CBN|ABS-CBN Life]] |language=en}}</ref> | * {{flagicon|Venezuela}} Beneswela – Melissa Jiménez * {{flagicon|BLR}} Biyelorusya – Maria Perviy * {{flagicon|Hong Kong}} Hong Kong – Kaye Cheung * {{flagicon|NED}} Olanda – Elize de Hong * {{flagicon|FIN}} Pinlandiya – Jutta Kyllönen * {{flagicon|PUR}} Porto Riko – Ivana Carolina Irizarry * {{flagicon|LKA}} Sri Lanka – Pawani Vithanage |} ==== Mga ''Continental Queen'' ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Rehiyong Kontinental<ref name=":2">{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Miss Thailand is the new Miss International, PHL bet Patch Magtanong exits at Top 8 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/715168/miss-thailand-is-the-new-miss-international-phl-bet-patch-magtanong-exits-at-top-8/story/ |access-date=22 Setyembre 2026 |website=[[GMA Integrated News]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112085309/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/715168/miss-thailand-is-the-new-miss-international-phl-bet-patch-magtanong-exits-at-top-8/story/|archive-date=12 Nobyembre 2019}}</ref> !Kandidata |- |Aprika | * {{Flagicon|LBR}} Liberya – Naomi Nucia Glay |- |Asya | * {{flagicon|THA}} Taylandiya – [[Sireethorn Leearamwat]] |- |Europa | * {{flagicon|NED}} Olanda – Elize de Hong |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|Peru}} Peru – María José Barbis |- |Oseaniya | * {{flagicon|Hawaii}} Hawaii – Eunice Raquel Basco |} === Mga natatanging parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|Guadeloupe|local}} Guadelupe – Noémie Milne<ref name=":3">{{Cite web |last=Kartikawati |first=Eny |date=12 Nobyembre 2019 |title=Daftar Lengkap Pemenang Miss International 2019 |trans-title=Complete List of Miss International 2019 Winners |url=https://wolipop.detik.com/entertainment-news/d-4781780/daftar-lengkap-pemenang-miss-international-2019 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |- |Miss People's Choice | rowspan="2" | * {{flagicon|IDN}} Indonesya – Jolene Marie Rotinsulu<ref>{{Cite web |last=Ngantung |first=Daniel |date=13 Nobyembre 2019 |title=Foto: Aksi Jolene Marie yang Masuk Top 8 Miss International 2019 |trans-title=Photo: Jolene Marie's Action in the Top 8 of Miss International 2019 |url=https://wolipop.detik.com/foto-entertainment/d-4781982/foto-aksi-jolene-marie-yang-masuk-top-8-miss-international-2019 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |- |Panasonic Beauty Ambassador |- |Best National Costume | * {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Tường San Nguyễn<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2019 |title=Miss Vietnam wins best national costume in Miss International 2019 |url=https://vietnamnews.vn/life-style/538365/miss-vietnam-wins-best-national-costume-in-miss-international-2019.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Việt Nam News |language=en}}</ref> |- |Best in Swimsuit | * {{flagicon|UGA}} Uganda – Evelyn Karonde<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Uganda’s Evelyn Namatovu finishes 3rd at Miss International |url=https://flashugnews.com/ugandas-evelyn-namatovu-kironde-finishes-third-at-2019-miss-international/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Flash Uganda Media |language=en}}</ref> |- |Best in Evening Gown | * {{flagicon|Venezuela}} Beneswela – Melissa Jiménez<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Melissa Jiménez no pasó del Top 15 en el Miss International 2019 |trans-title=Melissa Jiménez did not make it past the Top 15 in Miss International 2019 |url=https://www.elnacional.com/2019/11/melissa-jimenez-no-paso-del-top-15-en-el-miss-international/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |- |Miss Visit Japan Tourism | * {{Flagicon|TUN}} Tunisya – Sarra Brahmi<ref>{{Cite web |last=Mkada |first=Amina |date=31 Oktubre 2019 |title=La Tunisienne Sarra Brahmi élue ambassadrice de Miss Tourism Japan 2019 |trans-title=Tunisian Sarra Brahmi elected ambassador of Miss Tourism Japan 2019 |url=https://kapitalis.com/tunisie/2019/10/31/la-tunisienne-sarra-brahmi-elue-ambassadrice-de-miss-tourism-japan-2019/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Kapitalis |language=fr}}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Sumabak sa ''national costume competition'' at ''evening gown competition'' ang lahat ng kandidata. Matapos nito, labinlimang ''semi-finalist'' ang napili upang lumahok sa ''swimsuit competition''.<ref name=":5" /> Pagkatapos ng ''swimsuit competition'' ay napili ang walong pinalista na sumabak sa ''question-and-answer round.<ref name=":4" />'' Pagkatapos nito, inanunsyo ang apat na ''runner-up'' at ang bagong Miss International. === Komite sa pagpili === * Tatiana Svetlana Iosiper – Embahador ng Embahada ng Rumanya sa Hapon * Ikuko Kawai – Hapones na biyolinista at kompositor * Soujitsu Kobori – Ika-13 Grand Master ng Enshu Sado School * Junko Koshino – Taga-disenyong Hapones * Leung Hip Hung – Tagapangulo ng International Professional Standards Network * Okudaira Seuho – Maestro ng Sekisoryu School * Akemi Shimomura – Tagapangulo ng International Cultural Association * Dewi Sukarno – Hapones na negosyante at sosyalidad * Katsuya Takasu – Pangulo ng Takasu Clinic * Jiang Xiaosong – Tagapangulo ng Boao Holdings * Tateru Yoshino – Kilalang Hapones na punong tagapagluto * Reiko Yukawa – Hapones na manunulat ng liriko at kritiko ng musika == Mga kandidata == Walumpu't-dalawang kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Milena|Judt|nolink=1}} |22 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Sona|Danielyan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Oktubre 2019 |title=Sona Danielyan elected Miss International Armenia 2019 |url=https://beautypageants.in/miss-international/Sona-Danielyan-elected-Miss-International-Armenia-2019/eventshow/71441640.cms |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=22 Agosto 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822072623/https://beautypageants.in/miss-international/sona-danielyan-elected-miss-international-armenia-2019/eventshow/71441640.cms |url-status=dead }}</ref> |23 |[[Ereban]] |- |{{Flagicon|ARU}} [[Aruba]] |{{sortname|Daniella|Piazzi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Mayo 2019 |title=Daniela Piazzi to represent Aruba at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/daniela-piazzi-to-represent-aruba-at-miss-international-pageant-2019/articleshow/69253191.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250224010950/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/daniela-piazzi-to-represent-aruba-at-miss-international-pageant-2019/articleshow/69253191.cms|archive-date=24 Pebrero 2025}}</ref> |25 |Oranjestad |- |{{Flagicon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Monique|Shippen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Monique Shippen crowned Miss International Australia 2019 |url=https://beautypageants.in/miss-international/Monique-Shippen-crowned-Miss-International-Australia-2019/eventshow/70616990.cms |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=22 Agosto 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822072624/https://beautypageants.in/miss-international/Monique-Shippen-crowned-Miss-International-Australia-2019/eventshow/70616990.cms |url-status=dead }}</ref> |26 |[[Sidney]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Tara|Gueye|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hunyo 2019 |title=Tara Gueye crowned Miss Côte d’Ivoire 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/tara-gueye-crowned-miss-cte-divoire-2019/videoshow/69678856.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Abidjan]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Rachel |Nimegeers|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2019 |title=Rachel Nimegeers crowned Miss International Belgium 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/rachel-nimegeers-crowned-miss-international-belgium-2019/eventshow/71045902.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Amberes]] |- |{{Flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Selena |Urias|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cowo |first=Janelle |date=5 Hunyo 2019 |title=2019 Miss Hispanoamericana and Miss International crowned in San Pedro Town |url=https://www.sanpedrosun.com/pageants-beauty/2019/06/05/2019-miss-hispanoamericana-and-miss-international-crowned-in-san-pedro-town/ |access-date=8 Abril 2025 |website=The San Pedro Sun |language=en}}</ref> |24 |Lungsod ng Belis |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Melissa |Jiménez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gómez |first=Liseth |date=25 Oktubre 2019 |title=Creer, la palabra que identifica a Melissa Jiménez, Miss Venezuela International |url=https://www.elnacional.com/entretenimiento/creer-la-palabra-que-identifica-a-melissa-jimenez-miss-venezuela-international/ |access-date=8 Abril 2025 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |20 |Maracaibo |- |{{Flagicon|BLR}} [[Belarus|Biyelorusya]] |{{sortname|Maria |Perviy|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Agosto 2019 |title=Belarus announces its contestant for Miss International 2019 |url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-announces-its-contestant-for-miss-international-2019-123577-2019 |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=Belarusian Telegraph Agency |language=en-EN|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119164925/https://eng.belta.by/society/view/belarus-announces-its-contestant-for-miss-international-2019-123577-2019|archive-date=19 Enero 2025}}</ref> |22 |[[Minsk]] |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Tường San|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Tường San: Từ Á hậu Việt tới top 8 Miss International |trans-title=Tuong San: From Vietnamese runner-up to top 8 Miss International |url=https://vnexpress.net/tuong-san-tu-a-hau-viet-toi-top-8-miss-international-4011326.html |access-date=8 Abril 2025 |website=VnExpress |language=vi|archive-url=https://web.archive.org/web/20260218001204/https://vnexpress.net/tuong-san-tu-a-hau-viet-toi-top-8-miss-international-4011326.html|archive-date=18 Pebrero 2026}}</ref> |19 |[[Hanoi]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Carolina|Stankevicius|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=de Lima |first=Ludmilla |date=5 Setyembre 2019 |title=Jovem de Niterói ganha Miss Brasil disputado no Theatro Municipal |trans-title=Young woman from Niterói wins Miss Brazil contest at the Municipal Theater |url=https://oglobo.globo.com/rio/jovem-de-niteroi-ganha-miss-brasil-disputado-no-theatro-municipal-23930766 |access-date=10 Abril 2025 |website=O Globo |language=pt-BR}}</ref> |24 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bulibya]] |{{sortname|Valentina |Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2019 |title=Valentina Perez Medina crowned Miss International Bolivia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/valentina-perez-medina-crowned-miss-international-bolivia-2019/videoshow/70102342.cms |access-date=10 Abril 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Sucre]] |- |{{Flagicon|BUR}} [[Burkina Faso]] |{{sortname|Wendlasida Flora |Ouedraogo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=10 Agosto 2019 |title=Miss Burkina 2019 : Danielle Flora Ouédraogo s’adjuge la couronne |trans-title=Miss Burkina 2019: Danielle Flora Ouédraogo wins the crown |url=https://burkina24.com/2019/08/10/miss-burkina-2019-danielle-flora-ouedraogo-sadjuge-la-couronne/ |access-date=10 Abril 2025 |website=Burkina24.com |language=fr-FR}}</ref> |26 |[[Ouagadougou]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Anna |Diekelmann|nolink=1}} |26 |Frederiksberg |- |{{flagicon|Ecuador}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Alegría |Tobar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Hulyo 2019 |title=Alegria Tobar Cordoves crowned Miss International Ecuador 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/alegria-tobar-cordoves-crowned-miss-international-ecuador-2019/eventshow/70394757.cms |access-date=10 Abril 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Elena |Batlle|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Monge |first=Osmín |date=29 Oktubre 2019 |title=Salvadoreña es elogiada en Miss Internacional por gesto solidario con otra candidata |trans-title=Salvadoran woman praised at Miss International for her act of solidarity with another contestant |url=https://historico.elsalvador.com/historico/654058/salvadorena-es-elogiada-en-miss-internacional-por-gesto-solidario-con-otra-candidata.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Noticias de El Salvador |language=es}}</ref> |25 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Eslobakya]] |{{sortname|Alica |Ondrášová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Abril 2019 |title=Miss Slovensko 2019 je kráska z Bratislavy: Čím očarila porotu? |trans-title=Miss Slovakia 2019 is a beauty from Bratislava: What enchanted the jury? |url=https://www.pravda.sk/koktail/hviezdne-kauzy/clanok/510282-miss-slovensko-2019-je-kraska-z-bratislavy-cim-ocarila-porotu |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Pravda |language=sk}}</ref> |23 |[[Bratislava]] |- |{{flagicon|ESP}} [[Espanya]] |{{sortname|Claudia |Cruz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hulyo 2020 |orig-date=16 Setyembre 2019 |title=Claudia Cruz, recién elegida Miss International Spain |trans-title=The official photo shoot of Claudia Cruz, newly elected Miss International Spain |url=https://www.hola.com/actualidad/20190916149437/miss-international-spain-ganadora-claudia-cruz/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref> |21 |Murcia |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Ghazal |Gill|nolink=1}} |23 |[[Los Angeles]] |- |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Princess Owusua |Gyamfi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mensah-Tsotorme |first=Edem |date=8 Nobyembre 2019 |title=Princess Gyamfi represents Ghana at Final of Miss International in Japan |url=https://ghanaiantimes.com.gh/princess-gyamfi-represents-ghana-at-final-of-miss-international-in-japan/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Ghanaian Times |language=en-US}}</ref> |25 |[[Accra]] |- |{{flagicon|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|Arcenia Chanque |Bosepe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2019 |title=Arcenia Chanque Bosepe crowned Miss International Equatorial Guinea 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |Baney |- |{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadelupe]] |{{sortname|Noémie |Milne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Noémie Milne crowned Miss International Guadeloupe 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/nomie-milne-crowned-miss-international-guadeloupe-2019/eventshow/71009141.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |Baie-Mahault |- |{{Flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Athena |McNinch|nolink=1}}<ref name=":1" /> |22 |Mangilao |- |{{Flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |Stephanie Sical<ref>{{Cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Stephanie Salazar crowned Miss International Guatemala 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/stephanie-sical-salazar-crowned-miss-international-guatemala-2019/eventshow/70603542.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Quiché |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Tomomi Okada<ref>{{Cite web |date=24 Oktubre 2018 |title=Tomomi Okada crowned Miss International Japan 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/tomomi-okada-crowned-miss-international-japan-2019/articleshow/66348593.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] |Eunice Raquel Basco<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=13 Nobyembre 2019 |title=Thai Miss International espouses responsible social media use |url=https://lifestyle.inquirer.net/350504/thai-miss-international-espouses-responsible-social-media-use/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Lifestyle.INQ |language=en-US}}</ref> |24 |[[Honolulu]] |- |{{flagicon|HTI}} [[Hayti]] |Lory-Anne Charles<ref>{{Cite web |date=19 Hulyo 2019 |title=Lory-Anne Charles crowned Miss International Haiti 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/lory-anne-charles-crowned-miss-international-haiti-2019/eventshow/70291861.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |[[Puerto Principe]] |- |{{flagicon|Northern Mariana Islands}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |Shannon Sasamoto<ref>{{Cite web |date=10 Marso 2021 |title=Inspiring positivity: 2019 Miss Marianas Shannon Sasamoto |url=https://www.mvariety.com/news/inspiring-positivity-2019-miss-marianas-shannon-sasamoto/article_7c4d8914-8094-11eb-bcc1-77b99bf3f036.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Marianas Variety |language=en}}</ref> |20 |Saipan |- |{{flagicon|HON|variant=1949}} [[Honduras]] |Ariana Bustillo<ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 Oktubre 2019 |title="Missilazos" del Miss Honduras Mundo 2019 |trans-title=“Missilazos” from Miss Honduras World 2019 |url=https://www.eldiario.hn/missilazos-del-miss-honduras-mundo-2019/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Diario |language=es}}</ref> |27 |[[Tegucigalpa]] |- |{{Flagicon|HKG}} [[Hong Kong]] |Kaye Cheung<ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2019 |title=Kaye Cheung crowned Miss International Hong Kong 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/kaye-cheung-crowned-miss-international-hong-kong-2019/eventshow/70447679.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |Kowloon |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Simrithi Bathija |20 |[[Mumbai]] |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |Jolene Marie Rotinsulu<ref>{{Cite web |last=Febriani |first=Gresnia Arela |date=15 Oktubre 2019 |title=Puteri Indonesia Jolene Marie Bertekad Dapatkan Mahkota Miss International |trans-title=Puteri Indonesia Jolene Marie Determined to Win the Miss International Crown |url=https://wolipop.detik.com/entertainment-news/d-4747144/puteri-indonesia-jolene-marie-bertekad-dapatkan-mahkota-miss-international |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |23 |Manado |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Francesca Giordano<ref>{{Cite web |date=14 Hunyo 2019 |title=Francesca Giordano crowned Miss International Italy 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/francesca-giordano-crowned-miss-international-italy-2019/eventshow/69788201.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |18 |[[Roma]] |- |{{flagicon|Cambodia}} [[Kambodya]] |Kachnak Thyda Bon |25 |[[Nom Pen]] |- |{{Flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |Angèle Kossinda<ref>{{Cite web |date=17 Hulyo 2019 |title=Angele Kossinda to represent Cameroon at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/angele-kossinda-to-represent-cameroon-at-miss-international-2019/eventshow/70257988.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Douala |- |{{flagicon|Canada}} [[Kanada]] |Megha Sandhu<ref>{{Cite web |date=19 Agosto 2019 |title=Megha Sandhu crowned Miss International Canada 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/megha-sandhu-crowned-miss-international-canada-2019/eventshow/70732772.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Montréal, Québec|Montreal]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Maria Alejandra Vengoechea<ref>{{Cite web |date=28 Hunyo 2019 |title=Maria Alejandra Vengoechea crowned Miss International Colombia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/maria-alejandra-vengoechea-crowned-miss-international-colombia-2019/eventshow/69989773.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Barranquilla]] |- |{{flagicon|Costa Rica}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Tamara Dal Maso<ref>{{Cite web |date=20 Mayo 2019 |title=Tamara Dal Maso represents Costa Rica at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/tamara-dal-maso-represents-costa-rica-at-miss-international-2019/eventshow/69411514.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|Laos}} [[Laos]] |Phaithida Phothisane<ref>{{Cite web |date=28 Agosto 2019 |title=Phaithida Phothisane crowned Miss International Laos 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/phaithida-phothisane-crowned-miss-international-laos-2019/eventshow/70874403.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Vientian]] |- |{{Flagicon|LBR}} [[Liberia|Liberya]] |Naomi Nucia Glay<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2019 |title=Uganda's Namatovu is second runner up at Miss International 2019 |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=New Vision |language=en}}</ref> |27 |[[Monrovia]] |- |{{flagicon|Macau}} [[Macau|Makaw]] |Bobo Leong<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2019 |title=Bobo Leong crowned Miss International Macau 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/bobo-leong-crowned-miss-international-macau-2019/eventshow/70769339.cms |access-date=2 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Macau|Makaw]] |- |{{Flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] |Charmaine Chew<ref>{{Cite web |last=Adreena |first=Iylia |date=1 Oktubre 2019 |title=Meet Charmaine Chew, The Model Who Will Represent M’sia At The Miss International Pageant |url=https://gempak.com/rojakdaily/lifestyle/meet-charmaine-chew-model-who-will-represent-msia-miss-international-pageant-55973 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Rojak Daily |language=ms |via=Gempak}}</ref> |23 |[[Alor Setar]] |- |{{Flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |Sonia Ait Mansour |26 |[[Rabat]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Nidhishwaree Ruchpaul<ref>{{Cite web |date=11 Disyembre 2019 |title=Miss International 2019 : Nidhishwaree Ruchpaul conquise par la culture japonaise |trans-title=Miss International 2019: Nidhishwaree Ruchpaul captivated by Japanese culture |url=https://defimedia.info/miss-international-2019-nidhishwaree-ruchpaul-conquise-par-la-culture-japonaise |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Le Defi Media |language=fr}}</ref> |20 |Pamplemousses |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Andrea Toscano<ref>{{Cite web |date=18 Mayo 2019 |title=Andrea Toscano crowned Miss International Mexico 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andrea-toscano-crowned-miss-international-mexico-2019/eventshow/69384440.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |Manzanillo |- |{{flagicon|Mongolia}} [[Mongolya]] |Gunjidmaa Jargalsaikhan |25 |[[Ulan Bator]] |- |{{Flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |Khin Ohmar Myint<ref>{{Cite web |date=15 Agosto 2019 |title=Winner announced for Miss Myanmar International 2019 title in Yangon |url=https://www.xinhuanet.com/english/2019-08/15/c_138309432.htm |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Xinhuanet |language=en}}</ref> |23 |[[Yangon]] |- |{{NPL}} |Meera Kakshapati<ref>{{Cite web |date=10 Mayo 2019 |title=Meera Kakshapati crowned Miss International Nepal 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/meera-kakshapati-crowned-miss-international-nepal-2019/eventshow/69268687.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Bhaktapur |- |{{flagicon|Nigeria}} [[Niherya]] |Alice Duke Inyang<ref>{{Cite web |date=7 Agosto 2019 |title=Alice Duke crowned Miss International Nigeria 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/alice-duke-crowned-miss-international-nigeria-2019/eventshow/70552680.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Lagos]] |- |{{flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]] |María Gabriela Saballos<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2019 |title=María Saballos crowned Miss International Nicaragua 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/mara-saballos-crowned-miss-international-nicaragua-2019/eventshow/70769058.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Henriette Janssen Hauge<ref>{{Cite web |last=Eriksen |first=Rolf Otto |date=2 Setyembre 2019 |title=Henriette (19) fra Oppegård nest best i Miss Norway – nå reiser hun til Tokyo for å bli Miss International |trans-title=Henriette (19) from Oppegård takes runner-up spot in Miss Norway – now she’s heading to Tokyo to compete for the Miss International title. |url=https://www.oblad.no/5-68-687744 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Østlandets Blad |language=nb-NO}}</ref> |19 |Akershus |- |{{Flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Nikita Horan<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2020 |title=Sydney Faye crowned Miss International New Zealand 2020 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/sydney-faye-crowned-miss-international-new-zealand-2020/eventshow/78667024.cms |access-date=1 Disyembre 2023 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |18 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon|NLD}} [[Netherlands|Olanda]] |Elize de Hong<ref name=":3" /> |25 |[[Rotterdam]] |- |{{flagicon|Panama}} [[Panama]] |Betzaida Rodriguez<ref>{{Cite web |last=Torres Muñoz |first=Emily |date=18 Hulyo 2019 |title=Betzaida Rodríguez irá en busca de la corona a Tokio |trans-title=Betzaida Rodríguez will go to Tokyo in search of the crown |url=https://elsiglo.com.pa/farandula/betzaida-rodriguez-busca-corona-tokio-XIES24130366 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Siglo Panama |language=es}}</ref> |23 |Las Tablas |- |{{flagicon|Paraguay}} [[Paragway]] |Elida Lezcano<ref>{{Cite web |date=7 Setyembre 2019 |title=Elida Lezcano llegará a Bolivia |trans-title=Elida Lezcano will arrive in Bolivia |url=https://elpais.bo/sociales/20190907_elida-lezcano-llegara-a-bolivia.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El País Tarija |language=es}}</ref> |19 |Villa Elisa |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |María José Barbis<ref>{{Cite web |date=28 Agosto 2019 |title=Majo Barbis crowned Miss International Peru 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/majo-barbis-crowned-miss-international-peru-2019/eventshow/70872210.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |Chiclayo |- |{{flagicon|Philippines}} [[Pilipinas]] |[[Bea Magtanong|Bea Patricia Magtanong]]<ref>{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=10 Hunyo 2019 |title=Cebuana Gazini Ganados succeeds Catriona Gray as Binibining Pilipinas Universe 2019 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/06/10/1925271/cebuana-gazini-ganados-succeeds-catriona-gray-binibining-pilipinas-universe-2019 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |25 |[[Bataan]] |- |{{flagicon|Finland}} [[Pinlandiya]] |Jutta Kyllönen<ref>{{Cite web |last=Vatka |first=Miia |date=5 Nobyembre 2019 |title=Suomen Jutta Kyllönen nostettiin ennakkosuosikkien listalle Miss International -kisoissa – katso näyttävät reissukuvat |trans-title=Finland's Jutta Kyllönen was named a preliminary favorite at the Miss International pageant - see her stunning travel photos |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/c63ae7a8-762d-4e84-8107-99c40d700374 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref> |21 |Oulu |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Karina Szczepanek<ref>{{Cite web |date=13 Disyembre 2018 |title=Karina Szczepanek, Elżbieta Lichanów i Joanna Babynko - wicemiss Polski 2018 oraz organizatorka konkursu Miss Podlasia |trans-title=Karina Szczepanek, Elżbieta Lichanów and Joanna Babynko - runners-up of Miss Poland 2018 and organizer of the Miss Podlasie competition |url=https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/163132 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Polskie Radio Białystok |language=pl}}</ref> |24 |[[Varsovia|Warsaw]] |- |{{flagicon|Puerto Rico}} [[Porto Riko]] |Ivana Carolina Irizarry<ref>{{Cite web |last=Acosta Vilanova |first=Alexandra |date=10 Disyembre 2024 |title=Ivana Carolina Irizarry persiste en su sueño de una corona internacional |trans-title=Ivana Carolina Irizarry persists in her dream of an international crown |url=https://www.elvocero.com/escenario/moda-y-belleza/ivana-carolina-irizarry-persiste-en-su-sue-o-de-una-corona-internacional/article_d4ee4c9a-b644-11ef-b393-af416dda96c0.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> |26 |Río Grande |- |{{Flagicon|POR}} [[Portugal]] |Ana Rita Aguiar<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=16 Hunyo 2022 |title=9 Potret Ana Rita Aguiar, Miss Supranational Portugal 2022 |trans-title=9 Stunning Portraits of Ana Rita Aguiar, Miss Supranational Portugal 2022 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-cetar-ana-rita-aguiar-miss-supranational-portugal-2022-c1c2-1-01-813x8-hhrbfj |access-date=3 Oktubre 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |Vale de Cambra |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Solène Barbot<ref>{{Cite web |date=4 Hunyo 2019 |title=Solène Barbot crowned Miss International France 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/solne-barbot-crowned-miss-international-france-2019/eventshow/69645853.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Dominican Republic}} [[Republikang Dominikano]] |Zaidy Bello<ref>{{Cite web |last=Florentino |first=Yesika |date=29 Setyembre 2019 |title=Representante de Jarabacoa gana Miss Mundo Dominicana 2019 |trans-title=Representative from Jarabacoa wins Miss World Dominican Republic 2019 |url=https://elnacional.com.do/fama-y-vida/representante-de-jarabacoa-gana-miss-mundo-dominicana-2019_382640.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |27 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|Czech Republic}} [[Republikang Tseko]] |Andrea Prchalová<ref>{{Cite web |date=8 Pebrero 2019 |title=Andrea Prchalova crowned Miss International Czech Republic |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andrea-prchalova-crowned-miss-international-czech-republic/eventshow/67902471.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |Havlíčkův Brod |- |{{Flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Harriotte Lane<ref>{{Cite web |date=26 Hunyo 2019 |title=Harriotte Lane crowned Miss International UK 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/harriotte-lane-crowned-miss-international-uk-2019/eventshow/69958163.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femin |language=en}}</ref> |18 |[[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] |- |{{flagicon|Romania}} [[Rumanya]] |Andreea Maria Coman<ref>{{Cite web |date=19 Setyembre 2019 |title=Andreea Coman crowned Miss International Romania 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andreea-coman-crowned-miss-international-romania-2019/videoshow/71199315.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Bucharest]] |- |{{Flagicon|RUS}} [[Rusya]] |Marina Oreshkina<ref>{{Cite web |last= |date=11 Oktubre 2019 |title=Марина Орешкина представит Россию на Miss International 2019 » |trans-title=Marina Oreshkina will represent Russia at Miss International 2019. |url=https://vestiprim.ru/news/ptrnews/81653-marina-oreshkina-predstavit-rossiju-na-miss-international-2019.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Vesti: Primorye |language=ru}}</ref> |25 |[[Vladivostok]] |- |{{Flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |Luwi Kawanda<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Luwi Kawanda crowed Miss International Zambia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/luwi-kawanda-crowed-miss-international-zambia-2019/eventshow/71007564.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Lusaka]] |- |{{Flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |Jemimah Kandemiiri<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2019 |title=Top model reflects on journey |url=https://newsday.co.zw/article/top-model-reflects-on-journey |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Newsday |language=en-US}}</ref> |24 |[[Harare]] |- |{{flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]] |Charlotte Chia<ref>{{Cite web |date=18 Hulyo 2019 |title=Charlotte Chia crowned Miss Singapore International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/charlotte-chia-crowned-miss-singapore-international-2019/eventshow/70277794.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{Flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Pawani Vithanage<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2019 |title=Pawani Vithanage crowned Miss International Sri Lanka 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/pawani-vithanage-crowned-miss-international-sri-lanka-2019/eventshow/71392887.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{Flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |Paulina Kielczewska |23 |[[Estokolmo]] |- |{{Flagicon|TAH}} [[Polinesiyang Pranses|Tahiti]] |Poevai Garnier<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 Oktubre 2019 |title=La première dauphine de Miss Tahiti en route pour Miss International 2019 |trans-title=The first runner-up of Miss Tahiti is on her way to Miss International 2019 |url=https://www.tntvnews.pf/polynesie/societe/la-premiere-dauphine-de-miss-tahiti-en-route-pour-miss-international-2019/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=TNTV News |publisher=Tahiti Nui Télévision |language=fr-FR}}</ref> |22 |Pape'ete |- |{{Flagicon|THA}} '''[[Thailand|Taylandiya]]''' |'''Sireethorn Leearamwat'''<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Miss Thailand crowned at Miss International for first time |url=https://coconuts.co/bangkok/news/miss-thailand-crowned-at-miss-international-for-first-time/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Coconuts Bangkok |language=en-US}}</ref> |25 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|TWN}} [[Taiwan|Taywan]] |Joyce Yi<ref>{{Cite web |date=23 Hunyo 2020 |title=Beauty queen throws the first pitch at a baseball league, resumed after lockdown |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/beauty-queen-throws-the-first-pitch-at-a-baseball-league-resumed-after-lockdown/eventshow/76528574.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Tainan |- |{{Flagicon|RSA}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Nicole Middleton<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2019 |title=Nicole Middleton crowned Miss International South Africa 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/nicole-middleton-crowned-miss-international-south-africa-2019/eventshow/69942129.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Pretoria]] |- |{{Flagicon|SSD}} [[Timog Sudan]] |Acholly Ngaceng Arow<ref>{{Cite web |date=20 Hulyo 2019 |title=Achol Arow crowned Miss International South Sudan 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/achol-arow-crowned-miss-international-south-sudan-2019/eventshow/70293330.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Juba]] |- |{{flagicon|Chile}} [[Tsile]] |Ximena Huala<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Ximena Huala crowned Miss International Chile 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/ximena-huala-crowned-miss-international-chile-2019/eventshow/71006739.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |18 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{Flagicon|CHN}} [[Tsina]] |Teng Yun-Xuan |26 |[[Beijing]] |- |{{Flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |Sarra Brahmi |25 |Sousse |- |{{Flagicon|UGA}} [[Uganda]] |Evelyn Karonde<ref>{{Cite web |last=Kisakye |first=Allen |date=18 Setyembre 2019 |title=Beautiful Evelyn Namatovu unveiled to represent Uganda at Miss International pageant in Japan |url=https://www.watchdoguganda.com/entertainment/showbiz/20190918/77677/beautiful-evelyn-namatovu-unveiled-to-represent-uganda-at-miss-international-pageant-in-japan.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> |23 |[[Kampala]] |- |{{Flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |Marina Kiose<ref>{{Cite web |date=13 Setyembre 2019 |title=Margarita Pasha crowned Miss Ukraine 2019 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/Margarita-Pasha-crowned-Miss-Ukraine-2019/eventshow/71111347.cms |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920140117/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/margarita-pasha-crowned-miss-ukraine-2019/eventshow/71111347.cms |archive-date=20 Setyembre 2019 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |24 |[[Odessa|Odesa]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.miss-international.org/en/}} {{Miss International}} [[Kategorya:Miss International]] eul6d1uecjxqy6el3w04du5db9u7le0 2231195 2231193 2026-10-03T14:08:34Z Allyriana000 119761 2231195 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|theme=Cheer All Women|venue=[[Tokyo Dome City Hall]], [[Tokyo]], Japan|image=Sireethorn Leearamwat attending Puteri Indonesia 2020.jpg|caption=Sireethorn Leearamwat|date=12 Nobyembre 2019|broadcaster={{Hlist|Hikari TV|dTV Channel by NTT DoCoMo|[[YouTube]]}}|presenters={{Hlist|Tetsuya Bessho|Ayako Kisa|[[Kylie Verzosa]]}}|acts=|entrants=82|placements=15|debuts={{Hlist|Burkina Faso|Gineang Ekwatoriyal}}|withdraws={{Hlist|Alemanya|Curaçao|Ehipto|Etiyopiya|Kapuluang Cook|Kuba|Kenya|Libano|Madagaskar|Moldabya|Timog Korea|Unggarya}}|returns={{Hlist|Armenya|Belis|Biyelorusya|Italya|Kambodya|Kamerun|Liberya|Moroko|Niherya|Norwuwega|Sambia|Timog Sudan|Tahiti|Tunisya|Uganda}}|best national costume=Nguyễn Tường San<br> {{flagicon|Vietnam}} Biyetnam|photogenic=Noémie Kribo Milne<br> {{flagicon|Guadeloupe|local}} Guadalupe|winner='''[[Sireethorn Leearamwat]]'''|before=[[Miss International 2018|2018]]|next=[[Miss International 2022|2022]]|represented={{flagicon|Thailand}} Taylandiya}} Ang '''Miss International 2019''' ay ang ika-59 na edisyon ng [[Miss International]] pageant, na ginanap sa Tokyo Dome City Hall, [[Bunkyō]] District, [[Tokyo]], Hapon noong 12 Nobyembre 2019. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Mariem Velazco]] ng Beneswela si [[Sireethorn Leearamwat]] ng Taylandiya bilang Miss International 2019.<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=12 Nobyembre 2019 |title=Who is Bint Sireethorn Leearamwat, Miss International 2019? |url=https://www.rappler.com/life-and-style/244762-things-to-know-about-bint-sireethorn-leearamwat-miss-international-2019/ |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208180224/https://www.rappler.com/life-and-style/244762-things-to-know-about-bint-sireethorn-leearamwat-miss-international-2019/|archive-date=8 Disyembre 2024}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Taylandiya sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2019 |title=Thailand takes home Miss International 2019 crown |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/thailand-takes-home-miss-international-2019-crown/eventshow/72038650.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260912155652/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/thailand-takes-home-miss-international-2019-crown/eventshow/72038650.cms |archive-date=12 Setyembre 2026 |access-date=12 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Andrea Toscano ng Mehiko, habang nagtapos bilang second runner-up si Evelyn Karonde ng Uganda. Mga kandidata mula sa walumpu't-dalawang mga bansa at teritoryo ang lumahok sa edisyong ito. Pinangunahan nina Tetsuya Bessho at Ayako Kisa ang kompetisyon. == Kaligiran == [[Talaksan:Tokyo_Dome_night.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tokyo_Dome_night.jpg|thumb|250x250px|Tokyo Dome City Hall, ang lokasyon ng Miss International 2019.]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 11 Abril 2019, inanunsyo ng Miss International Organization na ang ika-59 na edisyon ng Miss International ay gaganapin sa 12 Nobyembre 2019 sa Tokyo Dome City Hall sa Tokyo, Hapon, ang lokasyon ng kompetisyon para sa apat na magkakasunod-sunod na pagkakataon.<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Jacinda A. |date=12 Nobyembre 2019 |title=Thailand's Sireethorn Leearamwat Wins Miss International 2019; Patch Magtanong Makes It To The Top 8 |url=https://www.cosmo.ph/entertainment/miss-international-2019-thailand-sireethorn-leearamwat-a483-20191112 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124233735/https://www.cosmo.ph/entertainment/miss-international-2019-thailand-sireethorn-leearamwat-a483-20191112?s=34s5n8f8muaiotv7ar8qbo7r5f|archive-date=24 Enero 2025}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa walumpu't-dalawang bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang iniluklok upang kumatawan sa kanilang bansa matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata. ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Athena McNinch si Kirsten Lydia Dahilig bilang kinatawan ng Guam dahil hindi pa naabot ni Dahilig ang kinakailangang edad upang lumahok sa kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=16 Agosto 2018 |title=Kirsten Lydia crowned the new Miss International Guam 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/the-new-representative-of-miss-international-guam-2019-is-kirsten-lydia/articleshow/65427819.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126184839/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/the-new-representative-of-miss-international-guam-2019-is-kirsten-lydia/articleshow/65427819.cms |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Pebrero 2025 |orig-date=17 Agosto 2018 |title=12 compete for Miss Universe Guam crown |url=https://www.postguam.com/entertainment/lifestyle/12-compete-for-miss-universe-guam-crown/article_f914d9d8-a11d-11e8-9016-d7a4456d2bb7.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913050754/https://www.postguam.com/entertainment/lifestyle/12-compete-for-miss-universe-guam-crown/article_f914d9d8-a11d-11e8-9016-d7a4456d2bb7.html |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=The Guam Daily Post |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=9 Abril 2019 |title=Athena McNinch crowned Miss International Guam 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/athena-mcninch-crowned-miss-international-guam-2019/eventshow/68794035.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Burkina Faso at Gineang Ekwatoriyal.<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2019 |title=Arcenia Chanque Bosepe crowned Miss International Equatorial Guinea 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913052423/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Marukeos na huling sumali noong [[Miss International 1969|1969]]; Liberya na huling sumali noong [[Miss International 2008|2008]]; Uganda na huling sumali noong [[Miss International 2009|2009]]; Belis at Kamerun na huling sumali noong [[Miss International 2012|2012]]; Tahiti at Timog Sudan na huling sumali noong [[Miss International 2013|2013]]; Armenya na huling sumali noong [[Miss International 2014|2014]]; Italya na huling sumali noong [[Miss International 2015|2015]]; Niherya at Sambia na huling sumali noong [[Miss International 2016|2016]]; at Biyelorusya, Kambodya, Noruwega, at Tunisya na huling sumali noong [[Miss International 2017|2017]]. Bumitiw si Annabella Fleck ng Alemanya sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2020 |title=Annabella Fleck to represent Germany at Miss Earth 2020 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-earth/annabella-fleck-to-represent-germany-at-miss-earth-2020/eventshow/78384708.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260921103959/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-earth/annabella-fleck-to-represent-germany-at-miss-earth-2020/eventshow/78384708.cms|archive-date=21 Setyembre 2026}}</ref> Bumitiw si Lia Álvarez ng Kuba dahil sa suliraning pang-organisasyon.<ref>{{Cite web |last=Grau |first=Yare |date=29 Oktubre 2019 |title=Modelo cubana Lia Álvarez queda fuera de Miss Internacional 2019 y denuncia "gran estafa" |trans-title=Cuban model Lia Álvarez is eliminated from Miss International 2019 and denounces a "major scam" |url=https://www.cibercuba.com/noticias/2019-10-29-u65722-e65722-s27065-cubana-ganadora-miss-cuba-internacional-2019-denuncia-gran |access-date=19 Setyembre 2026 |website=CiberCuba |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260919024916/https://www.cibercuba.com/noticias/2019-10-29-u65722-e65722-s27065-cubana-ganadora-miss-cuba-internacional-2019-denuncia-gran|archive-date=19 Setyembre 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Nobyembre 2019 |title=Modelo cubana Claudia Moras denuncia corrupción en Miss International Cuba |trans-title=Cuban model Claudia Moras denounces corruption in Miss International Cuba |url=https://www.periodicocubano.com/modelo-cubana-claudia-moras-denuncia-corrupcion-en-el-certamen-miss-international-cuba/ |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Periódico Cubano |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260920032458/https://www.periodicocubano.com/modelo-cubana-claudia-moras-denuncia-corrupcion-en-el-certamen-miss-international-cuba/|archive-date=20 Setyembre 2026}}</ref> Bumitiw ang mga bansang Curaçao, Ehipto, Etiyopiya, Kapuluang Cook, Kenya, Libano, Madagaskar, Moldabya, Timog Korea, at Unggriya sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat sanang lalahok sa edisyong ito sina Vera Ghazzouli ng Bonaire at Alannah McBrien ng Irlanda, ngunit bumitiw sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=9 Abril 2019 |title=Vera Ghazzouli to represent Bonaire at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/vera-ghazzouli-to-represent-bonaire-at-miss-international-2019/eventshow/68795745.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20261002012632/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/vera-ghazzouli-to-represent-bonaire-at-miss-international-2019/eventshow/68795745.cms|archive-date=2 Oktubre 2026}}</ref> Hindi sumali sina Dasha Didar Atmaja ng Kasakistan at Tamila Khodjaeva ng Usbekistan sa edisyong ito matapos hindi mabayaran ng kanilang pambansang organisasyon ang bayad sa prangkisa.<ref>{{Cite web |date=10 Abril 2019 |title=Didar Atmaja to represent Kazakhstan at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/didar-atmaja-to-represent-kazakhstan-at-miss-international-2019/eventshow/68815703.cms |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260920051947/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/didar-atmaja-to-represent-kazakhstan-at-miss-international-2019/eventshow/68815703.cms|archive-date=20 Setyembre 2026}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay ! Kandidata |- | '''Miss International 2019''' | * {{flagicon|THA}} '''Taylandiya''' – '''[[Sireethorn Leearamwat]]<ref name=":2" />''' |- | 1st runner-up | * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Andrea Toscano<ref name=":2" /> |- | 2nd runner-up | * {{flagicon|UGA}} Uganda – Evelyn Karonde<ref name=":2" /> |- | 3rd runner-up | * {{flagicon|COL}} Kolombya – Maria Alejandra Vengoechea<ref name=":2" /> |- | 4th runner-up | * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Harriotte Lane<ref name=":2" /> |- | Top 8<ref name=":4">{{Cite web |last=Mercado |first=Neil Arwin |date=12 Nobyembre 2019 |title=PH bet Patch Magtanong advances to Top 8 in Miss International 2019 |url=https://entertainment.inquirer.net/351346/ph-bet-advances-to-top-8-in-miss-international-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518045747/https://entertainment.inquirer.net/351346/ph-bet-advances-to-top-8-in-miss-international-2019 |archive-date=18 Mayo 2025 |access-date=12 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> | * {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Tường San Nguyễn * {{flagicon|IDN}} Indonesya – Jolene Marie Rotinsulu * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Bea Magtanong|Bea Patricia Magtanong]] |- | Top 15<ref name=":5">{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Patch Magtanong makes it to Miss International 2019 Top 15 |url=https://www.abs-cbn.com/life/11/12/19/patch-magtanong-makes-it-to-miss-international-2019-top-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913045505/https://www.abs-cbn.com/life/11/12/19/patch-magtanong-makes-it-to-miss-international-2019-top-15 |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=13 Setyembre 2026 |website=[[ABS-CBN|ABS-CBN Life]] |language=en}}</ref> | * {{flagicon|Venezuela}} Beneswela – Melissa Jiménez * {{flagicon|BLR}} Biyelorusya – Maria Perviy * {{flagicon|Hong Kong}} Hong Kong – Kaye Cheung * {{flagicon|NED}} Olanda – Elize de Hong * {{flagicon|FIN}} Pinlandiya – Jutta Kyllönen * {{flagicon|PUR}} Porto Riko – Ivana Carolina Irizarry * {{flagicon|LKA}} Sri Lanka – Pawani Vithanage |} ==== Mga ''Continental Queen'' ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Rehiyong Kontinental<ref name=":2">{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Miss Thailand is the new Miss International, PHL bet Patch Magtanong exits at Top 8 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/715168/miss-thailand-is-the-new-miss-international-phl-bet-patch-magtanong-exits-at-top-8/story/ |access-date=22 Setyembre 2026 |website=[[GMA Integrated News]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112085309/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/715168/miss-thailand-is-the-new-miss-international-phl-bet-patch-magtanong-exits-at-top-8/story/|archive-date=12 Nobyembre 2019}}</ref> !Kandidata |- |Aprika | * {{Flagicon|LBR}} Liberya – Naomi Nucia Glay |- |Asya | * {{flagicon|THA}} Taylandiya – [[Sireethorn Leearamwat]] |- |Europa | * {{flagicon|NED}} Olanda – Elize de Hong |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|Peru}} Peru – María José Barbis |- |Oseaniya | * {{flagicon|Hawaii}} Hawaii – Eunice Raquel Basco |} === Mga natatanging parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|Guadeloupe|local}} Guadelupe – Noémie Milne<ref name=":3">{{Cite web |last=Kartikawati |first=Eny |date=12 Nobyembre 2019 |title=Daftar Lengkap Pemenang Miss International 2019 |trans-title=Complete List of Miss International 2019 Winners |url=https://wolipop.detik.com/entertainment-news/d-4781780/daftar-lengkap-pemenang-miss-international-2019 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |- |Miss People's Choice | rowspan="2" | * {{flagicon|IDN}} Indonesya – Jolene Marie Rotinsulu<ref>{{Cite web |last=Ngantung |first=Daniel |date=13 Nobyembre 2019 |title=Foto: Aksi Jolene Marie yang Masuk Top 8 Miss International 2019 |trans-title=Photo: Jolene Marie's Action in the Top 8 of Miss International 2019 |url=https://wolipop.detik.com/foto-entertainment/d-4781982/foto-aksi-jolene-marie-yang-masuk-top-8-miss-international-2019 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |- |Panasonic Beauty Ambassador |- |Best National Costume | * {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Tường San Nguyễn<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2019 |title=Miss Vietnam wins best national costume in Miss International 2019 |url=https://vietnamnews.vn/life-style/538365/miss-vietnam-wins-best-national-costume-in-miss-international-2019.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Việt Nam News |language=en}}</ref> |- |Best in Swimsuit | * {{flagicon|UGA}} Uganda – Evelyn Karonde<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Uganda’s Evelyn Namatovu finishes 3rd at Miss International |url=https://flashugnews.com/ugandas-evelyn-namatovu-kironde-finishes-third-at-2019-miss-international/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Flash Uganda Media |language=en}}</ref> |- |Best in Evening Gown | * {{flagicon|Venezuela}} Beneswela – Melissa Jiménez<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Melissa Jiménez no pasó del Top 15 en el Miss International 2019 |trans-title=Melissa Jiménez did not make it past the Top 15 in Miss International 2019 |url=https://www.elnacional.com/2019/11/melissa-jimenez-no-paso-del-top-15-en-el-miss-international/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |- |Miss Visit Japan Tourism | * {{Flagicon|TUN}} Tunisya – Sarra Brahmi<ref name=":6">{{Cite web |last=Mkada |first=Amina |date=31 Oktubre 2019 |title=La Tunisienne Sarra Brahmi élue ambassadrice de Miss Tourism Japan 2019 |trans-title=Tunisian Sarra Brahmi elected ambassador of Miss Tourism Japan 2019 |url=https://kapitalis.com/tunisie/2019/10/31/la-tunisienne-sarra-brahmi-elue-ambassadrice-de-miss-tourism-japan-2019/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Kapitalis |language=fr}}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Sumabak sa ''national costume competition'' at ''evening gown competition'' ang lahat ng kandidata. Matapos nito, labinlimang ''semi-finalist'' ang napili upang lumahok sa ''swimsuit competition''.<ref name=":5" /> Pagkatapos ng ''swimsuit competition'' ay napili ang walong pinalista na sumabak sa ''question-and-answer round.<ref name=":4" />'' Pagkatapos nito, inanunsyo ang apat na ''runner-up'' at ang bagong Miss International. === Komite sa pagpili === * Tatiana Svetlana Iosiper – Embahador ng Embahada ng Rumanya sa Hapon<ref name=":7">{{Cite web |date=29 Oktubre 2019 |title=第59 回 ミス・インターナショナル世界大会来日記者会見開催 |trans-title=Press conference held in Japan for the 59th Miss International World Pageant |url=https://prtimes.jp/main/html/rd/p/000000038.000015811.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=PR Times |language=ja}}</ref> * Ikuko Kawai – Hapones na biyolinista at kompositor<ref name=":7" /> * Soujitsu Kobori – Ika-13 Grand Master ng Enshu Sado School<ref name=":7" /> * Junko Koshino – Taga-disenyong Hapones<ref name=":7" /> * Leung Hip Hung – Tagapangulo ng International Professional Standards Network<ref name=":7" /> * Okudaira Seuho – Maestro ng Sekisoryu School<ref name=":7" /> * Akemi Shimomura – Tagapangulo ng International Cultural Association<ref name=":7" /> * Dewi Sukarno – Hapones na negosyante at sosyalidad<ref name=":7" /> * Katsuya Takasu – Pangulo ng Takasu Clinic<ref name=":7" /> * Jiang Xiaosong – Tagapangulo ng Boao Holdings<ref name=":7" /> * Tateru Yoshino – Kilalang Hapones na punong tagapagluto<ref name=":7" /> * Reiko Yukawa – Hapones na manunulat ng liriko at kritiko ng musika<ref name=":7" /> == Mga kandidata == Walumpu't-dalawang kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Milena|Judt|nolink=1}} |22 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Sona|Danielyan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Oktubre 2019 |title=Sona Danielyan elected Miss International Armenia 2019 |url=https://beautypageants.in/miss-international/Sona-Danielyan-elected-Miss-International-Armenia-2019/eventshow/71441640.cms |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=22 Agosto 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822072623/https://beautypageants.in/miss-international/sona-danielyan-elected-miss-international-armenia-2019/eventshow/71441640.cms |url-status=dead }}</ref> |23 |[[Ereban]] |- |{{Flagicon|ARU}} [[Aruba]] |{{sortname|Daniella|Piazzi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Mayo 2019 |title=Daniela Piazzi to represent Aruba at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/daniela-piazzi-to-represent-aruba-at-miss-international-pageant-2019/articleshow/69253191.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250224010950/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/daniela-piazzi-to-represent-aruba-at-miss-international-pageant-2019/articleshow/69253191.cms|archive-date=24 Pebrero 2025}}</ref> |25 |Oranjestad |- |{{Flagicon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Monique|Shippen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Agosto 2019 |title=Monique Shippen crowned Miss International Australia 2019 |url=https://beautypageants.in/miss-international/Monique-Shippen-crowned-Miss-International-Australia-2019/eventshow/70616990.cms |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=22 Agosto 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822072624/https://beautypageants.in/miss-international/Monique-Shippen-crowned-Miss-International-Australia-2019/eventshow/70616990.cms |url-status=dead }}</ref> |26 |[[Sidney]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Tara|Gueye|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hunyo 2019 |title=Tara Gueye crowned Miss Côte d’Ivoire 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/tara-gueye-crowned-miss-cte-divoire-2019/videoshow/69678856.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Abidjan]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Rachel |Nimegeers|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2019 |title=Rachel Nimegeers crowned Miss International Belgium 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/rachel-nimegeers-crowned-miss-international-belgium-2019/eventshow/71045902.cms |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Amberes]] |- |{{Flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Selena |Urias|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cowo |first=Janelle |date=5 Hunyo 2019 |title=2019 Miss Hispanoamericana and Miss International crowned in San Pedro Town |url=https://www.sanpedrosun.com/pageants-beauty/2019/06/05/2019-miss-hispanoamericana-and-miss-international-crowned-in-san-pedro-town/ |access-date=8 Abril 2025 |website=The San Pedro Sun |language=en}}</ref> |24 |Lungsod ng Belis |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Melissa |Jiménez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gómez |first=Liseth |date=25 Oktubre 2019 |title=Creer, la palabra que identifica a Melissa Jiménez, Miss Venezuela International |url=https://www.elnacional.com/entretenimiento/creer-la-palabra-que-identifica-a-melissa-jimenez-miss-venezuela-international/ |access-date=8 Abril 2025 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |20 |Maracaibo |- |{{Flagicon|BLR}} [[Belarus|Biyelorusya]] |{{sortname|Maria |Perviy|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Agosto 2019 |title=Belarus announces its contestant for Miss International 2019 |url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-announces-its-contestant-for-miss-international-2019-123577-2019 |access-date=3 Nobyembre 2023 |website=Belarusian Telegraph Agency |language=en-EN|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119164925/https://eng.belta.by/society/view/belarus-announces-its-contestant-for-miss-international-2019-123577-2019|archive-date=19 Enero 2025}}</ref> |22 |[[Minsk]] |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Tường San|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Tường San: Từ Á hậu Việt tới top 8 Miss International |trans-title=Tuong San: From Vietnamese runner-up to top 8 Miss International |url=https://vnexpress.net/tuong-san-tu-a-hau-viet-toi-top-8-miss-international-4011326.html |access-date=8 Abril 2025 |website=VnExpress |language=vi|archive-url=https://web.archive.org/web/20260218001204/https://vnexpress.net/tuong-san-tu-a-hau-viet-toi-top-8-miss-international-4011326.html|archive-date=18 Pebrero 2026}}</ref> |19 |[[Hanoi]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Carolina|Stankevicius|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=de Lima |first=Ludmilla |date=5 Setyembre 2019 |title=Jovem de Niterói ganha Miss Brasil disputado no Theatro Municipal |trans-title=Young woman from Niterói wins Miss Brazil contest at the Municipal Theater |url=https://oglobo.globo.com/rio/jovem-de-niteroi-ganha-miss-brasil-disputado-no-theatro-municipal-23930766 |access-date=10 Abril 2025 |website=O Globo |language=pt-BR}}</ref> |24 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bulibya]] |{{sortname|Valentina |Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2019 |title=Valentina Perez Medina crowned Miss International Bolivia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/valentina-perez-medina-crowned-miss-international-bolivia-2019/videoshow/70102342.cms |access-date=10 Abril 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Sucre]] |- |{{Flagicon|BUR}} [[Burkina Faso]] |{{sortname|Wendlasida Flora |Ouedraogo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=10 Agosto 2019 |title=Miss Burkina 2019 : Danielle Flora Ouédraogo s’adjuge la couronne |trans-title=Miss Burkina 2019: Danielle Flora Ouédraogo wins the crown |url=https://burkina24.com/2019/08/10/miss-burkina-2019-danielle-flora-ouedraogo-sadjuge-la-couronne/ |access-date=10 Abril 2025 |website=Burkina24.com |language=fr-FR}}</ref> |26 |[[Ouagadougou]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Anna |Diekelmann|nolink=1}} |26 |Frederiksberg |- |{{flagicon|Ecuador}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Alegría |Tobar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Hulyo 2019 |title=Alegria Tobar Cordoves crowned Miss International Ecuador 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/alegria-tobar-cordoves-crowned-miss-international-ecuador-2019/eventshow/70394757.cms |access-date=10 Abril 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Elena |Batlle|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Monge |first=Osmín |date=29 Oktubre 2019 |title=Salvadoreña es elogiada en Miss Internacional por gesto solidario con otra candidata |trans-title=Salvadoran woman praised at Miss International for her act of solidarity with another contestant |url=https://historico.elsalvador.com/historico/654058/salvadorena-es-elogiada-en-miss-internacional-por-gesto-solidario-con-otra-candidata.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Noticias de El Salvador |language=es}}</ref> |25 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Eslobakya]] |{{sortname|Alica |Ondrášová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Abril 2019 |title=Miss Slovensko 2019 je kráska z Bratislavy: Čím očarila porotu? |trans-title=Miss Slovakia 2019 is a beauty from Bratislava: What enchanted the jury? |url=https://www.pravda.sk/koktail/hviezdne-kauzy/clanok/510282-miss-slovensko-2019-je-kraska-z-bratislavy-cim-ocarila-porotu |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Pravda |language=sk}}</ref> |23 |[[Bratislava]] |- |{{flagicon|ESP}} [[Espanya]] |{{sortname|Claudia |Cruz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hulyo 2020 |orig-date=16 Setyembre 2019 |title=Claudia Cruz, recién elegida Miss International Spain |trans-title=The official photo shoot of Claudia Cruz, newly elected Miss International Spain |url=https://www.hola.com/actualidad/20190916149437/miss-international-spain-ganadora-claudia-cruz/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref> |21 |Murcia |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Ghazal |Gill|nolink=1}} |23 |[[Los Angeles]] |- |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Princess Owusua |Gyamfi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mensah-Tsotorme |first=Edem |date=8 Nobyembre 2019 |title=Princess Gyamfi represents Ghana at Final of Miss International in Japan |url=https://ghanaiantimes.com.gh/princess-gyamfi-represents-ghana-at-final-of-miss-international-in-japan/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Ghanaian Times |language=en-US}}</ref> |25 |[[Accra]] |- |{{flagicon|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|Arcenia Chanque |Bosepe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2019 |title=Arcenia Chanque Bosepe crowned Miss International Equatorial Guinea 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/arcenia-chanque-bosepe-crowned-miss-international-equatorial-guinea-2019/eventshow/71632522.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |Baney |- |{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadelupe]] |{{sortname|Noémie |Milne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Noémie Milne crowned Miss International Guadeloupe 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/nomie-milne-crowned-miss-international-guadeloupe-2019/eventshow/71009141.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |Baie-Mahault |- |{{Flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Athena |McNinch|nolink=1}}<ref name=":1" /> |22 |Mangilao |- |{{Flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |Stephanie Sical<ref>{{Cite web |date=9 Agosto 2019 |title=Stephanie Salazar crowned Miss International Guatemala 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/stephanie-sical-salazar-crowned-miss-international-guatemala-2019/eventshow/70603542.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Quiché |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Tomomi Okada<ref>{{Cite web |date=24 Oktubre 2018 |title=Tomomi Okada crowned Miss International Japan 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/tomomi-okada-crowned-miss-international-japan-2019/articleshow/66348593.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] |Eunice Raquel Basco<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=13 Nobyembre 2019 |title=Thai Miss International espouses responsible social media use |url=https://lifestyle.inquirer.net/350504/thai-miss-international-espouses-responsible-social-media-use/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Lifestyle.INQ |language=en-US}}</ref> |24 |[[Honolulu]] |- |{{flagicon|HTI}} [[Hayti]] |Lory-Anne Charles<ref>{{Cite web |date=19 Hulyo 2019 |title=Lory-Anne Charles crowned Miss International Haiti 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/lory-anne-charles-crowned-miss-international-haiti-2019/eventshow/70291861.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |[[Puerto Principe]] |- |{{flagicon|Northern Mariana Islands}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |Shannon Sasamoto<ref>{{Cite web |date=10 Marso 2021 |title=Inspiring positivity: 2019 Miss Marianas Shannon Sasamoto |url=https://www.mvariety.com/news/inspiring-positivity-2019-miss-marianas-shannon-sasamoto/article_7c4d8914-8094-11eb-bcc1-77b99bf3f036.html |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Marianas Variety |language=en}}</ref> |20 |Saipan |- |{{flagicon|HON|variant=1949}} [[Honduras]] |Ariana Bustillo<ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 Oktubre 2019 |title="Missilazos" del Miss Honduras Mundo 2019 |trans-title=“Missilazos” from Miss Honduras World 2019 |url=https://www.eldiario.hn/missilazos-del-miss-honduras-mundo-2019/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Diario |language=es}}</ref> |27 |[[Tegucigalpa]] |- |{{Flagicon|HKG}} [[Hong Kong]] |Kaye Cheung<ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2019 |title=Kaye Cheung crowned Miss International Hong Kong 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/kaye-cheung-crowned-miss-international-hong-kong-2019/eventshow/70447679.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |Kowloon |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Simrithi Bathija |20 |[[Mumbai]] |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |Jolene Marie Rotinsulu<ref>{{Cite web |last=Febriani |first=Gresnia Arela |date=15 Oktubre 2019 |title=Puteri Indonesia Jolene Marie Bertekad Dapatkan Mahkota Miss International |trans-title=Puteri Indonesia Jolene Marie Determined to Win the Miss International Crown |url=https://wolipop.detik.com/entertainment-news/d-4747144/puteri-indonesia-jolene-marie-bertekad-dapatkan-mahkota-miss-international |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Wolipop |language=id}}</ref> |23 |Manado |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Francesca Giordano<ref>{{Cite web |date=14 Hunyo 2019 |title=Francesca Giordano crowned Miss International Italy 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/francesca-giordano-crowned-miss-international-italy-2019/eventshow/69788201.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |18 |[[Roma]] |- |{{flagicon|Cambodia}} [[Kambodya]] |Kachnak Thyda Bon |25 |[[Nom Pen]] |- |{{Flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |Angèle Kossinda<ref>{{Cite web |date=17 Hulyo 2019 |title=Angele Kossinda to represent Cameroon at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/angele-kossinda-to-represent-cameroon-at-miss-international-2019/eventshow/70257988.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Douala |- |{{flagicon|Canada}} [[Kanada]] |Megha Sandhu<ref>{{Cite web |date=19 Agosto 2019 |title=Megha Sandhu crowned Miss International Canada 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/megha-sandhu-crowned-miss-international-canada-2019/eventshow/70732772.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Montréal, Québec|Montreal]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Maria Alejandra Vengoechea<ref>{{Cite web |date=28 Hunyo 2019 |title=Maria Alejandra Vengoechea crowned Miss International Colombia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/maria-alejandra-vengoechea-crowned-miss-international-colombia-2019/eventshow/69989773.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Barranquilla]] |- |{{flagicon|Costa Rica}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Tamara Dal Maso<ref>{{Cite web |date=20 Mayo 2019 |title=Tamara Dal Maso represents Costa Rica at Miss International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/tamara-dal-maso-represents-costa-rica-at-miss-international-2019/eventshow/69411514.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|Laos}} [[Laos]] |Phaithida Phothisane<ref>{{Cite web |date=28 Agosto 2019 |title=Phaithida Phothisane crowned Miss International Laos 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/phaithida-phothisane-crowned-miss-international-laos-2019/eventshow/70874403.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Vientian]] |- |{{Flagicon|LBR}} [[Liberia|Liberya]] |Naomi Nucia Glay<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2019 |title=Uganda's Namatovu is second runner up at Miss International 2019 |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=New Vision |language=en}}</ref> |27 |[[Monrovia]] |- |{{flagicon|Macau}} [[Macau|Makaw]] |Bobo Leong<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2019 |title=Bobo Leong crowned Miss International Macau 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/bobo-leong-crowned-miss-international-macau-2019/eventshow/70769339.cms |access-date=2 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Macau|Makaw]] |- |{{Flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] |Charmaine Chew<ref>{{Cite web |last=Adreena |first=Iylia |date=1 Oktubre 2019 |title=Meet Charmaine Chew, The Model Who Will Represent M’sia At The Miss International Pageant |url=https://gempak.com/rojakdaily/lifestyle/meet-charmaine-chew-model-who-will-represent-msia-miss-international-pageant-55973 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Rojak Daily |language=ms |via=Gempak}}</ref> |23 |[[Alor Setar]] |- |{{Flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |Sonia Ait Mansour |26 |[[Rabat]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Nidhishwaree Ruchpaul<ref>{{Cite web |date=11 Disyembre 2019 |title=Miss International 2019 : Nidhishwaree Ruchpaul conquise par la culture japonaise |trans-title=Miss International 2019: Nidhishwaree Ruchpaul captivated by Japanese culture |url=https://defimedia.info/miss-international-2019-nidhishwaree-ruchpaul-conquise-par-la-culture-japonaise |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Le Defi Media |language=fr}}</ref> |20 |Pamplemousses |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Andrea Toscano<ref>{{Cite web |date=18 Mayo 2019 |title=Andrea Toscano crowned Miss International Mexico 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andrea-toscano-crowned-miss-international-mexico-2019/eventshow/69384440.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |Manzanillo |- |{{flagicon|Mongolia}} [[Mongolya]] |Gunjidmaa Jargalsaikhan |25 |[[Ulan Bator]] |- |{{Flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |Khin Ohmar Myint<ref>{{Cite web |date=15 Agosto 2019 |title=Winner announced for Miss Myanmar International 2019 title in Yangon |url=https://www.xinhuanet.com/english/2019-08/15/c_138309432.htm |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Xinhuanet |language=en}}</ref> |23 |[[Yangon]] |- |{{NPL}} |Meera Kakshapati<ref>{{Cite web |date=10 Mayo 2019 |title=Meera Kakshapati crowned Miss International Nepal 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/meera-kakshapati-crowned-miss-international-nepal-2019/eventshow/69268687.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Bhaktapur |- |{{flagicon|Nigeria}} [[Niherya]] |Alice Duke Inyang<ref>{{Cite web |date=7 Agosto 2019 |title=Alice Duke crowned Miss International Nigeria 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/alice-duke-crowned-miss-international-nigeria-2019/eventshow/70552680.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Lagos]] |- |{{flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]] |María Gabriela Saballos<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2019 |title=María Saballos crowned Miss International Nicaragua 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/mara-saballos-crowned-miss-international-nicaragua-2019/eventshow/70769058.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Henriette Janssen Hauge<ref>{{Cite web |last=Eriksen |first=Rolf Otto |date=2 Setyembre 2019 |title=Henriette (19) fra Oppegård nest best i Miss Norway – nå reiser hun til Tokyo for å bli Miss International |trans-title=Henriette (19) from Oppegård takes runner-up spot in Miss Norway – now she’s heading to Tokyo to compete for the Miss International title. |url=https://www.oblad.no/5-68-687744 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Østlandets Blad |language=nb-NO}}</ref> |19 |Akershus |- |{{Flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Nikita Horan<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2020 |title=Sydney Faye crowned Miss International New Zealand 2020 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/sydney-faye-crowned-miss-international-new-zealand-2020/eventshow/78667024.cms |access-date=1 Disyembre 2023 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |18 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon|NLD}} [[Netherlands|Olanda]] |Elize de Hong<ref name=":3" /> |25 |[[Rotterdam]] |- |{{flagicon|Panama}} [[Panama]] |Betzaida Rodriguez<ref>{{Cite web |last=Torres Muñoz |first=Emily |date=18 Hulyo 2019 |title=Betzaida Rodríguez irá en busca de la corona a Tokio |trans-title=Betzaida Rodríguez will go to Tokyo in search of the crown |url=https://elsiglo.com.pa/farandula/betzaida-rodriguez-busca-corona-tokio-XIES24130366 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Siglo Panama |language=es}}</ref> |23 |Las Tablas |- |{{flagicon|Paraguay}} [[Paragway]] |Elida Lezcano<ref>{{Cite web |date=7 Setyembre 2019 |title=Elida Lezcano llegará a Bolivia |trans-title=Elida Lezcano will arrive in Bolivia |url=https://elpais.bo/sociales/20190907_elida-lezcano-llegara-a-bolivia.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El País Tarija |language=es}}</ref> |19 |Villa Elisa |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |María José Barbis<ref>{{Cite web |date=28 Agosto 2019 |title=Majo Barbis crowned Miss International Peru 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/majo-barbis-crowned-miss-international-peru-2019/eventshow/70872210.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |Chiclayo |- |{{flagicon|Philippines}} [[Pilipinas]] |[[Bea Magtanong|Bea Patricia Magtanong]]<ref>{{Cite web |last=Afinidad-Bernardo |first=Deni Rose M. |date=10 Hunyo 2019 |title=Cebuana Gazini Ganados succeeds Catriona Gray as Binibining Pilipinas Universe 2019 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/06/10/1925271/cebuana-gazini-ganados-succeeds-catriona-gray-binibining-pilipinas-universe-2019 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |25 |[[Bataan]] |- |{{flagicon|Finland}} [[Pinlandiya]] |Jutta Kyllönen<ref>{{Cite web |last=Vatka |first=Miia |date=5 Nobyembre 2019 |title=Suomen Jutta Kyllönen nostettiin ennakkosuosikkien listalle Miss International -kisoissa – katso näyttävät reissukuvat |trans-title=Finland's Jutta Kyllönen was named a preliminary favorite at the Miss International pageant - see her stunning travel photos |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/c63ae7a8-762d-4e84-8107-99c40d700374 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref> |21 |Oulu |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Karina Szczepanek<ref>{{Cite web |date=13 Disyembre 2018 |title=Karina Szczepanek, Elżbieta Lichanów i Joanna Babynko - wicemiss Polski 2018 oraz organizatorka konkursu Miss Podlasia |trans-title=Karina Szczepanek, Elżbieta Lichanów and Joanna Babynko - runners-up of Miss Poland 2018 and organizer of the Miss Podlasie competition |url=https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/163132 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Polskie Radio Białystok |language=pl}}</ref> |24 |[[Varsovia]] |- |{{flagicon|Puerto Rico}} [[Porto Riko]] |Ivana Carolina Irizarry<ref>{{Cite web |last=Acosta Vilanova |first=Alexandra |date=10 Disyembre 2024 |title=Ivana Carolina Irizarry persiste en su sueño de una corona internacional |trans-title=Ivana Carolina Irizarry persists in her dream of an international crown |url=https://www.elvocero.com/escenario/moda-y-belleza/ivana-carolina-irizarry-persiste-en-su-sue-o-de-una-corona-internacional/article_d4ee4c9a-b644-11ef-b393-af416dda96c0.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> |26 |Río Grande |- |{{Flagicon|POR}} [[Portugal]] |Ana Rita Aguiar<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=16 Hunyo 2022 |title=9 Potret Ana Rita Aguiar, Miss Supranational Portugal 2022 |trans-title=9 Stunning Portraits of Ana Rita Aguiar, Miss Supranational Portugal 2022 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-cetar-ana-rita-aguiar-miss-supranational-portugal-2022-c1c2-1-01-813x8-hhrbfj |access-date=3 Oktubre 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |Vale de Cambra |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Solène Barbot<ref>{{Cite web |date=4 Hunyo 2019 |title=Solène Barbot crowned Miss International France 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/solne-barbot-crowned-miss-international-france-2019/eventshow/69645853.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Dominican Republic}} [[Republikang Dominikano]] |Zaidy Bello<ref>{{Cite web |last=Florentino |first=Yesika |date=29 Setyembre 2019 |title=Representante de Jarabacoa gana Miss Mundo Dominicana 2019 |trans-title=Representative from Jarabacoa wins Miss World Dominican Republic 2019 |url=https://elnacional.com.do/fama-y-vida/representante-de-jarabacoa-gana-miss-mundo-dominicana-2019_382640.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |27 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|Czech Republic}} [[Republikang Tseko]] |Andrea Prchalová<ref>{{Cite web |date=8 Pebrero 2019 |title=Andrea Prchalova crowned Miss International Czech Republic |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andrea-prchalova-crowned-miss-international-czech-republic/eventshow/67902471.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |19 |Havlíčkův Brod |- |{{Flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Harriotte Lane<ref>{{Cite web |date=26 Hunyo 2019 |title=Harriotte Lane crowned Miss International UK 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/harriotte-lane-crowned-miss-international-uk-2019/eventshow/69958163.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femin |language=en}}</ref> |18 |[[Newcastle upon Tyne]] |- |{{flagicon|Romania}} [[Rumanya]] |Andreea Maria Coman<ref>{{Cite web |date=19 Setyembre 2019 |title=Andreea Coman crowned Miss International Romania 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/andreea-coman-crowned-miss-international-romania-2019/videoshow/71199315.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Bukarest]] |- |{{Flagicon|RUS}} [[Rusya]] |Marina Oreshkina<ref>{{Cite web |last= |date=11 Oktubre 2019 |title=Марина Орешкина представит Россию на Miss International 2019 » |trans-title=Marina Oreshkina will represent Russia at Miss International 2019. |url=https://vestiprim.ru/news/ptrnews/81653-marina-oreshkina-predstavit-rossiju-na-miss-international-2019.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Vesti: Primorye |language=ru}}</ref> |25 |[[Vladivostok]] |- |{{Flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |Luwi Kawanda<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Luwi Kawanda crowed Miss International Zambia 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/luwi-kawanda-crowed-miss-international-zambia-2019/eventshow/71007564.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Lusaka]] |- |{{Flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |Jemimah Kandemiiri<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2019 |title=Top model reflects on journey |url=https://newsday.co.zw/article/top-model-reflects-on-journey |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Newsday |language=en-US}}</ref> |24 |[[Harare]] |- |{{flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]] |Charlotte Chia<ref>{{Cite web |date=18 Hulyo 2019 |title=Charlotte Chia crowned Miss Singapore International 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/charlotte-chia-crowned-miss-singapore-international-2019/eventshow/70277794.cms |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{Flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Pawani Vithanage<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2019 |title=Pawani Vithanage crowned Miss International Sri Lanka 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/pawani-vithanage-crowned-miss-international-sri-lanka-2019/eventshow/71392887.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{Flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |Paulina Kielczewska |23 |[[Estokolmo]] |- |{{Flagicon|TAH}} [[Polinesiyang Pranses|Tahiti]] |Poevai Garnier<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 Oktubre 2019 |title=La première dauphine de Miss Tahiti en route pour Miss International 2019 |trans-title=The first runner-up of Miss Tahiti is on her way to Miss International 2019 |url=https://www.tntvnews.pf/polynesie/societe/la-premiere-dauphine-de-miss-tahiti-en-route-pour-miss-international-2019/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=TNTV News |publisher=Tahiti Nui Télévision |language=fr-FR}}</ref> |22 |Pape'ete |- |{{Flagicon|THA}} '''[[Thailand|Taylandiya]]''' |'''Sireethorn Leearamwat'''<ref>{{Cite web |date=12 Nobyembre 2019 |title=Miss Thailand crowned at Miss International for first time |url=https://coconuts.co/bangkok/news/miss-thailand-crowned-at-miss-international-for-first-time/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Coconuts Bangkok |language=en-US}}</ref> |25 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|TWN}} [[Taiwan|Taywan]] |Joyce Yi<ref>{{Cite web |date=23 Hunyo 2020 |title=Beauty queen throws the first pitch at a baseball league, resumed after lockdown |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/beauty-queen-throws-the-first-pitch-at-a-baseball-league-resumed-after-lockdown/eventshow/76528574.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Tainan |- |{{Flagicon|RSA}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Nicole Middleton<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2019 |title=Nicole Middleton crowned Miss International South Africa 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/nicole-middleton-crowned-miss-international-south-africa-2019/eventshow/69942129.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Pretoria]] |- |{{Flagicon|SSD}} [[Timog Sudan]] |Acholly Ngaceng Arow<ref>{{Cite web |date=20 Hulyo 2019 |title=Achol Arow crowned Miss International South Sudan 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/achol-arow-crowned-miss-international-south-sudan-2019/eventshow/70293330.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |25 |[[Juba]] |- |{{flagicon|Chile}} [[Tsile]] |Ximena Huala<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2019 |title=Ximena Huala crowned Miss International Chile 2019 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-international/ximena-huala-crowned-miss-international-chile-2019/eventshow/71006739.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |18 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{Flagicon|CHN}} [[Tsina]] |Teng Yun-Xuan |26 |[[Beijing]] |- |{{Flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |Sarra Brahmi<ref name=":6" /> |25 |Sousse |- |{{Flagicon|UGA}} [[Uganda]] |Evelyn Karonde<ref>{{Cite web |last=Kisakye |first=Allen |date=18 Setyembre 2019 |title=Beautiful Evelyn Namatovu unveiled to represent Uganda at Miss International pageant in Japan |url=https://www.watchdoguganda.com/entertainment/showbiz/20190918/77677/beautiful-evelyn-namatovu-unveiled-to-represent-uganda-at-miss-international-pageant-in-japan.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> |23 |[[Kampala]] |- |{{Flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |Marina Kiose<ref>{{Cite web |date=13 Setyembre 2019 |title=Margarita Pasha crowned Miss Ukraine 2019 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/Margarita-Pasha-crowned-Miss-Ukraine-2019/eventshow/71111347.cms |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920140117/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/margarita-pasha-crowned-miss-ukraine-2019/eventshow/71111347.cms |archive-date=20 Setyembre 2019 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |24 |[[Odessa|Odesa]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.miss-international.org/en/}} {{Miss International}} [[Kategorya:Miss International]] 4s92ploc2zwl92xe8qg4btwlix52znt 0 326298 2231239 2175740 2026-10-03T23:25:56Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231239 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{cleanup|date=Disyembre 2023|reason=Kailangang ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita}} {{MOS|date=Disyembre 2023}} }} {{Infobox government agency | name = California State Transportation Agency (CalSTA) | native_name = | native_name_a = | native_name_r = | type = | seal = | seal_size = | seal_caption = | logo = File:Logo California State Transportation Agency.svg | logo_size = | logo_caption = | image = Jesse M. Unruh State Office Building.jpg | image_size = | image_caption = Agency headquarters at the [[Jesse M. Unruh State Office Building]] | formed = {{Start date and age|2013|07|01|mf=y}} | preceding1 = [[California Business, Transportation and Housing Agency|Business, Transportation and Housing Agency]] | preceding2 = <!-- (etc.) --> | dissolved = | superseding1 = | jurisdiction = [[California]] | headquarters = [[Sacramento, California]] | coordinates = <!--{{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}}--> | motto = | employees = | budget = | minister1_name = | minister1_pfo = | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- (etc.) --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- (etc.) --> | chief1_name = Toks Omishakin | chief1_position = Secretary | chief2_name = | chief2_position = | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | parent_agency = | child1_agency = | child2_agency = <!-- (etc.) --> | keydocument1 = <!-- (etc.) --> | website = {{URL|http://www.calsta.ca.gov/}} | map = | map_size = | map_caption = | footnotes = | agency_type = }} Ang '''Ahensya ng Transportasyon ng Estado ng California''' ('''CalSTA''') ay isang ahensya sa antas ng gabinete ng estado na responsable para sa mga departamentong nauugnay sa transportasyon sa loob ng estado.<ref name="about">{{Cite web |title=About Us |url=http://www.calsta.ca.gov/About_Us.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514122525/http://www.calsta.ca.gov/About_Us.htm |archive-date=May 14, 2014 |publisher=California State Transportation Agency |accessdate=March 15, 2014}}</ref> Ang ahensya ay nilikha sa ilalim ni Gobernador Jerry Brown noong 2013 pagkatapos na sumailalim sa muling pagsasaayos ang portfolio ng nakaraang Ahensya ng Negosyo, Transportasyon at Pabahay. Si David S. Kim ay naging ikatlong Kalihim ng California State Transportation Agency (CalSTA) noong Hulyo 1, 2019, kasunod ng kanyang appointment ng Gobernador [[Gavin Newsom]] noong Abril 2019.<ref>{{Cite news |date=2020-12-11 |title=Asian-American Lawmakers Press Biden on Transport Secretary |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-12-11/asian-american-lawmakers-press-biden-on-transportation-post |access-date=2020-12-15}}</ref><ref>{{Cite web |title=David S. Kim, CalSTA Secretary {{!}} CalSTA |url=https://calsta.ca.gov/about-us/secretary |access-date=2020-12-15 |website=calsta.ca.gov |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20201016160221/https://calsta.ca.gov/about-us/secretary |archive-date=2020-10-16 |url-status=dead}}</ref> Noong Pebrero 2022, hinirang ni Gobernador Newsom si Toks Omishakin - na noong panahong iyon ay Direktor ng Kagawaran ng Transportasyon ng California (Caltrans) - bilang Kalihim ng California State Transportation Agency (CalSTA). == Mga Organisasyon == Binubuo ang CalSTA ng mga sumusunod na entity na nauugnay sa transportasyon:<ref name="about"/> * Lupon ng mga Pilot Commissioners (BOPC) * California Highway Patrol (CHP) * Komisyon sa Transportasyon ng California (CTC) * Kagawaran ng Mga Sasakyang De-motor (DMV) * Kagawaran ng Transportasyon ng California (Caltrans) * California High-Speed Rail Authority (CHSRA) * Bagong Motor Vehicle Board (NMVB) * Tanggapan ng Kaligtasan sa Trapiko (OTS) {{uncategorized}} l9swqqc4nzut1h2w7qi40urd2qat02s 0 326603 2231180 2114063 2026-10-03T13:16:14Z Ryomaandres 8044 2231180 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cappella de' Picenardi|official_name=Comune di Cappella de' Picenardi|native_name=|image_skyline=Cappella de' Picenardi - Municipio.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Munisipyo|image_shield=Cappella_de'_Picenardi-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|10|N|10|14|E|type:city(477)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|province=[[Lalawigan ng Cremona|Cremona]] (CR)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Roberto Poli|area_footnotes=|area_total_km2=14.2|population_footnotes=|population_demonym=Cappellini|elevation_footnotes=|elevation_m=42|saint=|day=|postal_code=26030|area_code=0372|website={{official website|http://www.comune.cappelladepicenardi.cr.it/}}|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Cappella de' Picenardi''' ([[Diyalektong Cremones|Cremones]]: {{Lang|lmo|La Capéla}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munsipalidad) sa [[Lalawigan ng Cremona]], rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-silangan ng [[Milan]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} silangan ng [[Cremona]]. Isa sa mga pangunahing simbahan ay ang [[San Pancrazio, Cappella de' Picenardi|San Pancrazio Martire]]. Ang Cappella de' Picenardi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ca' d'Andrea]], [[Cicognolo]], [[Derovere]], [[Pescarolo ed Uniti]], [[Pessina Cremonese]], [[Pieve San Giacomo]], at [[Torre de' Picenardi]]. == Kasaysayan == Ang Cappella de' Picenardi ay isang maliit na tinatahanang sentro ng sinaunang pinagmulan, na kabilang sa Mababang Lalawigan ng [[Kondado ng Cremona]]. Sa loob ng maraming siglo ito ay isang teritoryo ng pamilyang [[Sommi Picenardi|Picenardi]] ng Cremona, kaya ganito ang pangalan. Noong 1841, nagpasya ang mga pinunong Aleman na tiyak na isama ang munisipalidad ng [[Dosso Pallavicino]] sa munisipalidad ng Cappella de' Picenardi.<ref>Imperial Regio decreto del 25 ottobre</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Cremona}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] b6w5ro39w087tz9bp5wszqf84b96hfr 0 326984 2231222 2121607 2026-10-03T16:33:41Z Allyriana000 119761 2231222 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Demi-Leigh Tebow |image=Demi-Leigh Tebow.jpg |caption=si Tebow noong 2024 |birth_name=Demi-Leigh Nel-Peters |title={{plainlist| * Miss South Africa 2017 * [[Miss Universe 2017]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2017]]<br />(Nagwagi) }} |birth_date={{Birth date and age|1995|6|28|df=yes}}<!-- Sourced in "Early life and education"--> |residence= |alma_mater=[[Pamantasang North-West]] |birth_place=[[Sedgefield, Western Cape|Sedgefield]], Timog Aprika |occupation={{hlist|Modelo|beauty pageant titleholder}} |height=1.71 m|eye_colour=Hazel |hair_colour=Kayumanggi |spouse={{marriage|[[Tim Tebow]]|20 January 2020}} }} Si '''Demi-Leigh Tebow'''; née '''Nel-Peters''' (ipinanganak noong 28 Hunyo 1995) ay isang Timog-Aprikanang modelo at ''beauty pageant'' ''titleholder'' na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2017]].<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=7 Abril 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=23 Setyembre 2022 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> Siya ang ikalawang babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe. Siya ay nakoronahan din bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Si Demi-Leigh Nel-Peters ay ipinanganak noong 28 Hunyo 1995 sa Sedgefield, Western Cape, Timog Aprika sa mga magulang na sina Bennie Peters at Anne-Marie Steenkamp.<ref>{{Cite web |last=Morne |first=JK |date=27 Marso 2017 |title=Who is Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.jacarandafm.com/news/entertainment/who-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=17 Enero 2024 |website=Jacaranda FM |language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid sa ama na si Franje ay may ''cerebellar agenesis'', at sinabi ni Nel-Peters na siya ang pinakamahalagang ''motivator'' sa kanyang buhay. Namatay si Franje noong 4 Mayo 2019, na kinumpirma ni Nel-Peters sa kaniyang [[Instagram]].<ref>{{Cite web |last=Wilkinson |first=Amy |date=7 Mayo 2019 |title=Tim Tebow's Fiancee's Sister Dies Suddenly At 13 From A Rare Condition |url=https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX?ocid=spartandhp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510055339/https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX%3Focid%3Dspartandhp |archive-date=10 May 2019 |access-date=17 Enero 2024 |website=Women's Health |language=en}}</ref><ref name="Ghosh">{{Cite web |last=Ghosh |first=Sutrishna |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters beats Colombia and Jamaica to win Miss Universe 2017 |url=http://www.ibtimes.co.uk/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-beats-colombia-jamaica-win-miss-universe-2017-1648983 |access-date=17 Enero 2024 |website=International Business Times UK |language=en-GB}}</ref> Nagtapos si Nel-Peters sa [[Pamantasang North-West]] noong Marso 2017, ilang araw bago manalo bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |title=New Miss Universe Teaches Self-Defense After Getting Held at Gunpoint: 5 Things to Know |url=https://people.com/bodies/miss-universe-south-africa-demi-leigh-nel-peters-5-things-to-know/ |access-date=17 Enero 2024 |website=People |language=en}}</ref> Siya ay matatas sa parehong [[Wikang Ingles|Ingles]] at [[Wikang Afrikaans|Afrikaans]].<ref name=":0" /> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2017 === Nagsimulang sumali sa mga patimpalak ng kagandahan si Nel-Peters nang kumatawan siya sa lalawigan ng Western Cape sa Miss South Africa 2017 kung saan siya ay nagwagi.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> Bilang Miss South Africa 2017, may karapatang lumahok si Nel-Peters bilang kinatawan ng Timog Aprika sa [[Miss World 2017]] at Miss Universe 2017, ngunit dahil magkatapat ang petsa ng dalawang patimpalak, siya ay pinadala lamang sa Miss Universe 2017 na naganap sa [[Las Vegas|Las Vegas, Nevada]].<ref name=":1">{{Cite web |date=29 Setyembre 2017 |title=CONFIRMED: Miss Universe 2017 to be held in Las Vegas, USA |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/179180-miss-universe-2017-location-las-vegas-usa/ |access-date=22 Setyembre 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> [[Talaksan:Demi Leigh-Nel Peters in 2018 (2) (cropped).jpg|left|thumb|Si Nel-Peters sa isang pulong-balitaan bilang Miss Universe 2017]] === Miss Universe 2017 === Bilang Miss South Africa 2017, si Nel-Peters ang kumatawan sa Timog Aprika sa [[Miss Universe 2017]]. Ginanap ang kompetisyon noong 26 Nobyembre 2017 sa The AXIS, Planet Hollywood, [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Nevada]], sa [[Estados Unidos]].<ref name=":1" /> Sinabi ni Nel-Peters sa isang bahagi ng Miss Universe na nais niyang gamitin ang kaniyang mga ''workshop'' sa pagtatanggol sa sarili upang makatulong sa pinakamaraming kababaihang kaya niya.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=South African Woman Is Miss Universe 2017 Winner |url=https://www.newsweek.com/who-demi-leigh-nel-peters-south-african-woman-miss-universe-2018-winner-722692 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Newsweek |language=en}}</ref> Nagmula ito sa isang insidente, isang buwan matapos siyang koronahan bilang Miss South Africa, kung saan siya ay naging biktima ng ''carjacking'' sa Hyde Park.<ref>{{Cite web |last=Crabtree |first=Erin |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017 Pageant Recap: Who Took Home the Crown? |url=https://www.usmagazine.com/entertainment/news/miss-universe-2017-pageant-who-won/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Us Magazine |language=en-US}}</ref> Ibinigay niya ang mga susi ng kaniyang sasakyan, ngunit sapilitan siyang ipinasok ng mga carjacker sa loob nito. Sinuntok niya sa lalamunan ang isa sa kanila at nagawang tumakas at humingi ng tulong.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss SA Demi-Leigh Nel-Peters in hijacking drama |url=https://iol.co.za/news/2017-06-08-miss-sa-demi-leigh-nel-peters-in-hijacking-drama/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=8 Hunyo 2017 |title=I punched one of my attackers in the throat, says Miss SA on hijacking ordeal |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2017-06-08-i-punched-one-of-my-attackers-in-the-throat-says-miss-sa-on-hijacking-ordeal/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Times Live |language=en}}</ref> Mula sa siyamnapu't-dalawang kandidata, napabilang si Nel-Peters sa Top 16 na lumahok sa ''swimsuit competition'' at sa Top 10 na lumahok sa ''evening gown competition''. Sinuot ni Nel-Peters para sa ''evening gown competition'' ang isang ''gown'' na mahaba ang manggas at may mala-kristal na palamuting gawa ng taga-disenyong Timog Aprikana na si Anel Botha.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 10 evening gowns |url=https://www.wionews.com/world/entertainment-miss-universe-2017-top-10-evening-gowns-25241 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=WION |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ramalepe |first=Phumi |date=5 Agosto 2026 |title=‘My first biggest dream’: How Anel Botha dressed a decade of Miss SA royalty |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/my-first-biggest- |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News 24 |language=en}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Nel-Peters sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, "''Women make up 49% of the global workforce. What do you believe is the most important issue facing women in the workplace today and why?''" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Jacinda A. |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 5 Q&A Transcript |url=http://www.cosmo.ph/news/miss-universe-2017-top-5-q-a-transcript-a483-20171127 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en-ph}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aniban |first=Janey |date=27 Nobyembre 2017 |title=The Complete Transcript of the Miss Universe 2017 Q&A Portion |url=https://www.preview.ph/culture/the-complete-transcript-of-the-miss-universe-2017-q-a-portion-a00230-20171127 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Preview Philippines |language=en}}</ref>{{quote|text=''"In some places women get 75% of what men earn for doing the same job, working the same hours. And I do not believe that that is right. I think we should have equal work for equal pay for women all over the world."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Nel-Peters sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, ''"What quality in yourself are you most proud of and how will you apply that quality to your time as Miss Universe?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters Crowned Miss Universe 2017 |url=https://www.eonline.com/news/896303/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-crowned-miss-universe-2017 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=E! Online |language=en}}</ref>'''<ref name=":8">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe's message on sexual misconduct: 'We are unbreakable' |url=https://www.nbcnews.com/storyline/sexual-misconduct/miss-universe-s-message-sexual-misconduct-we-are-unbreakable-n824096 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref>'''{{quote|text=''"As a Miss Universe, you have to be confident in who you are as an individual. And Miss Universe is a woman that has overcome many fears, and by that she is able to help other women to overcome their fears. She is a woman that nothing is ever too much to ask for and I think that is exactly who I am."''}}Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Iris Mittenaere]] ng Pransiya si Nel-Peters bilang Miss Universe 2017.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=CBS News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shamsian |first=Jacob |date=27 Nobyembre 2017 |title=We have a new Miss Universe — watch her crowning moment here |url=https://www.insider.com/miss-universe-2017-winner-south-africas-demi-leigh-nel-peters-2017-11 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Insider |language=en-US}}</ref> Ito ang ikalawang tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod ni Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]]. Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Nel-Peters bilang Miss South Africa ng kaniyang ''first runner-up'' na si Adè van Heerden.<ref>{{Cite web |date=30 Nobyembre 2017 |title=Adé takes over as Miss SA |url=https://www.oudtshoorncourant.com/News/Article/Local-News/ade-takes-over-as-miss-sa-20171130 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Oudtshoorn Courant |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * [https://demileigh.com/ Opisyal na website] {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1995]] dzyuszf3gtxpy9o1xuqavopmwtqviyr 2231230 2231222 2026-10-03T20:49:29Z Allyriana000 119761 2231230 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Demi-Leigh Tebow |image=Demi-Leigh Tebow.jpg |caption=si Tebow noong 2024 |birth_name=Demi-Leigh Nel-Peters |title={{plainlist| * Miss South Africa 2017 * [[Miss Universe 2017]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2017]]<br />(Nagwagi) }} |birth_date={{Birth date and age|1995|6|28|df=yes}}<!-- Sourced in "Early life and education"--> |residence= |alma_mater=[[Pamantasang North-West]] |birth_place=[[Sedgefield, Western Cape|Sedgefield]], Timog Aprika |occupation={{hlist|Modelo|beauty pageant titleholder}} |height=1.71 m|eye_colour=Hazel |hair_colour=Kayumanggi |spouse={{marriage|[[Tim Tebow]]|20 January 2020}} }} Si '''Demi-Leigh Tebow'''; née '''Nel-Peters''' (ipinanganak noong 28 Hunyo 1995) ay isang Timog-Aprikanang modelo at ''beauty pageant'' ''titleholder'' na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2017]].<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=7 Abril 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=23 Setyembre 2022 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> Siya ang ikalawang babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe. Siya ay nakoronahan din bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Si Demi-Leigh Nel-Peters ay ipinanganak noong 28 Hunyo 1995 sa Sedgefield, Western Cape, Timog Aprika sa mga magulang na sina Bennie Peters at Anne-Marie Steenkamp.<ref>{{Cite web |last=Morne |first=JK |date=27 Marso 2017 |title=Who is Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.jacarandafm.com/news/entertainment/who-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=17 Enero 2024 |website=Jacaranda FM |language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid sa ama na si Franje ay may ''cerebellar agenesis'', at sinabi ni Nel-Peters na siya ang pinakamahalagang ''motivator'' sa kanyang buhay. Namatay si Franje noong 4 Mayo 2019, na kinumpirma ni Nel-Peters sa kaniyang [[Instagram]].<ref>{{Cite web |last=Wilkinson |first=Amy |date=7 Mayo 2019 |title=Tim Tebow's Fiancee's Sister Dies Suddenly At 13 From A Rare Condition |url=https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX?ocid=spartandhp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510055339/https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX%3Focid%3Dspartandhp |archive-date=10 May 2019 |access-date=17 Enero 2024 |website=Women's Health |language=en}}</ref><ref name="Ghosh">{{Cite web |last=Ghosh |first=Sutrishna |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters beats Colombia and Jamaica to win Miss Universe 2017 |url=http://www.ibtimes.co.uk/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-beats-colombia-jamaica-win-miss-universe-2017-1648983 |access-date=17 Enero 2024 |website=International Business Times UK |language=en-GB}}</ref> Nagtapos si Nel-Peters sa [[Pamantasang North-West]] noong Marso 2017, ilang araw bago manalo bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |title=New Miss Universe Teaches Self-Defense After Getting Held at Gunpoint: 5 Things to Know |url=https://people.com/bodies/miss-universe-south-africa-demi-leigh-nel-peters-5-things-to-know/ |access-date=17 Enero 2024 |website=People |language=en}}</ref> Siya ay matatas sa parehong [[Wikang Ingles|Ingles]] at [[Wikang Afrikaans|Afrikaans]].<ref name=":0" /> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2017 === Nagsimulang sumali sa mga patimpalak ng kagandahan si Nel-Peters nang kumatawan siya sa lalawigan ng Western Cape sa Miss South Africa 2017 kung saan siya ay nagwagi.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> Bilang Miss South Africa 2017, may karapatang lumahok si Nel-Peters bilang kinatawan ng Timog Aprika sa [[Miss World 2017]] at Miss Universe 2017, ngunit dahil magkatapat ang petsa ng dalawang patimpalak, siya ay pinadala lamang sa Miss Universe 2017 na naganap sa [[Las Vegas|Las Vegas, Nevada]].<ref name=":1">{{Cite web |date=29 Setyembre 2017 |title=CONFIRMED: Miss Universe 2017 to be held in Las Vegas, USA |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/179180-miss-universe-2017-location-las-vegas-usa/ |access-date=22 Setyembre 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> [[Talaksan:Demi Leigh-Nel Peters in 2018 (2) (cropped).jpg|left|thumb|Si Nel-Peters sa isang pulong-balitaan bilang Miss Universe 2017]] === Miss Universe 2017 === Bilang Miss South Africa 2017, si Nel-Peters ang kumatawan sa Timog Aprika sa [[Miss Universe 2017]]. Ginanap ang kompetisyon noong 26 Nobyembre 2017 sa The AXIS, Planet Hollywood, [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Nevada]], sa [[Estados Unidos]].<ref name=":1" /> Sinabi ni Nel-Peters sa isang bahagi ng Miss Universe na nais niyang gamitin ang kaniyang mga ''workshop'' sa pagtatanggol sa sarili upang makatulong sa pinakamaraming kababaihang kaya niya.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=South African Woman Is Miss Universe 2017 Winner |url=https://www.newsweek.com/who-demi-leigh-nel-peters-south-african-woman-miss-universe-2018-winner-722692 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Newsweek |language=en}}</ref> Nagmula ito sa isang insidente, isang buwan matapos siyang koronahan bilang Miss South Africa, kung saan siya ay naging biktima ng ''carjacking'' sa Hyde Park.<ref>{{Cite web |last=Crabtree |first=Erin |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017 Pageant Recap: Who Took Home the Crown? |url=https://www.usmagazine.com/entertainment/news/miss-universe-2017-pageant-who-won/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Us Magazine |language=en-US}}</ref> Ibinigay niya ang mga susi ng kaniyang sasakyan, ngunit sapilitan siyang ipinasok ng mga carjacker sa loob nito. Sinuntok niya sa lalamunan ang isa sa kanila at nagawang tumakas at humingi ng tulong.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss SA Demi-Leigh Nel-Peters in hijacking drama |url=https://iol.co.za/news/2017-06-08-miss-sa-demi-leigh-nel-peters-in-hijacking-drama/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=8 Hunyo 2017 |title=I punched one of my attackers in the throat, says Miss SA on hijacking ordeal |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2017-06-08-i-punched-one-of-my-attackers-in-the-throat-says-miss-sa-on-hijacking-ordeal/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Times Live |language=en}}</ref> Mula sa siyamnapu't-dalawang kandidata, napabilang si Nel-Peters sa Top 16 na lumahok sa ''swimsuit competition'' at sa Top 10 na lumahok sa ''evening gown competition''. Sinuot ni Nel-Peters para sa ''evening gown competition'' ang isang ''gown'' na mahaba ang manggas at may mala-kristal na palamuting gawa ng taga-disenyong Timog Aprikana na si Anel Botha.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 10 evening gowns |url=https://www.wionews.com/world/entertainment-miss-universe-2017-top-10-evening-gowns-25241 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=WION |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ramalepe |first=Phumi |date=5 Agosto 2026 |title=‘My first biggest dream’: How Anel Botha dressed a decade of Miss SA royalty |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/my-first-biggest- |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News 24 |language=en}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Nel-Peters sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, "''Women make up 49% of the global workforce. What do you believe is the most important issue facing women in the workplace today and why?''" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Jacinda A. |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 5 Q&A Transcript |url=http://www.cosmo.ph/news/miss-universe-2017-top-5-q-a-transcript-a483-20171127 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en-ph}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aniban |first=Janey |date=27 Nobyembre 2017 |title=The Complete Transcript of the Miss Universe 2017 Q&A Portion |url=https://www.preview.ph/culture/the-complete-transcript-of-the-miss-universe-2017-q-a-portion-a00230-20171127 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Preview Philippines |language=en}}</ref>{{quote|text=''"In some places women get 75% of what men earn for doing the same job, working the same hours. And I do not believe that that is right. I think we should have equal work for equal pay for women all over the world."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Nel-Peters sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, ''"What quality in yourself are you most proud of and how will you apply that quality to your time as Miss Universe?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters Crowned Miss Universe 2017 |url=https://www.eonline.com/news/896303/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-crowned-miss-universe-2017 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=E! Online |language=en}}</ref>'''<ref name=":8">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe's message on sexual misconduct: 'We are unbreakable' |url=https://www.nbcnews.com/storyline/sexual-misconduct/miss-universe-s-message-sexual-misconduct-we-are-unbreakable-n824096 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref>'''{{quote|text=''"As a Miss Universe, you have to be confident in who you are as an individual. And Miss Universe is a woman that has overcome many fears, and by that she is able to help other women to overcome their fears. She is a woman that nothing is ever too much to ask for and I think that is exactly who I am."''}} [[Talaksan:Grand Final Pemilihan Putri Indonesia 2018.jpg|thumb|Si Nel-Peters kasama ang mga nagwagi sa Puteri Indonesia 2018]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Iris Mittenaere]] ng Pransiya si Nel-Peters bilang Miss Universe 2017.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=CBS News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shamsian |first=Jacob |date=27 Nobyembre 2017 |title=We have a new Miss Universe — watch her crowning moment here |url=https://www.insider.com/miss-universe-2017-winner-south-africas-demi-leigh-nel-peters-2017-11 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Insider |language=en-US}}</ref> Ito ang ikalawang tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod ni Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]]. Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Nel-Peters bilang Miss South Africa ng kaniyang ''first runner-up'' na si Adè van Heerden.<ref>{{Cite web |date=30 Nobyembre 2017 |title=Adé takes over as Miss SA |url=https://www.oudtshoorncourant.com/News/Article/Local-News/ade-takes-over-as-miss-sa-20171130 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Oudtshoorn Courant |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss Universe 2017, nakapaglakbay si Nel-Peters sa mga bansang Estados Unidos, Pilipinas, Indonesya, Taylandiya, Pransiya, Mehiko, Ekwador, Indiya, Libano, Ehipto, Malaysia, at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika. Noong 17 Disyembre 2018, sa gabi ni koronasyon ng [[Miss Universe 2018]], kinoronahan ni Nel-Peters si [[Catriona Gray]] ng Pilipinas bilang ang kaniyang kahalili.<ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2018 |title=Her mom once dreamed she'd win Miss Universe in a red dress. She did. |url=https://www.nbcnews.com/news/world/miss-universe-2018-miss-philippines-catriona-gray-n948681 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 Disyembre 2018 |title=Miss Universe 2018: Catriona Gray of the Philippines wins crown |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2018-catriona-gray-philippines-wins-today-2018-12-16/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * [https://demileigh.com/ Opisyal na website] {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1995]] oxof7imgq0opalyfac57pfnnyl9rak6 2231231 2231230 2026-10-03T20:57:44Z Allyriana000 119761 2231231 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Demi-Leigh Tebow |image=Demi-Leigh Tebow.jpg |caption=si Tebow noong 2024 |birth_name=Demi-Leigh Nel-Peters |title={{plainlist| * Miss South Africa 2017 * [[Miss Universe 2017]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2017]]<br />(Nagwagi) }} |birth_date={{Birth date and age|1995|6|28|df=yes}}<!-- Sourced in "Early life and education"--> |residence= |alma_mater=[[Pamantasang North-West]] |birth_place=[[Sedgefield, Western Cape|Sedgefield]], Timog Aprika |occupation={{hlist|Modelo|beauty pageant titleholder}} |height=1.71 m|eye_colour=Hazel |hair_colour=Kayumanggi |spouse={{marriage|[[Tim Tebow]]|20 January 2020}} |children=1}} Si '''Demi-Leigh Tebow'''; née '''Nel-Peters''' (ipinanganak noong 28 Hunyo 1995) ay isang Timog-Aprikanang modelo at ''beauty pageant'' ''titleholder'' na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2017]].<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=7 Abril 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=23 Setyembre 2022 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> Siya ang ikalawang babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe. Siya ay nakoronahan din bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Si Demi-Leigh Nel-Peters ay ipinanganak noong 28 Hunyo 1995 sa Sedgefield, Western Cape, Timog Aprika sa mga magulang na sina Bennie Peters at Anne-Marie Steenkamp.<ref>{{Cite web |last=Morne |first=JK |date=27 Marso 2017 |title=Who is Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.jacarandafm.com/news/entertainment/who-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=17 Enero 2024 |website=Jacaranda FM |language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid sa ama na si Franje ay may ''cerebellar agenesis'', at sinabi ni Nel-Peters na siya ang pinakamahalagang ''motivator'' sa kanyang buhay. Namatay si Franje noong 4 Mayo 2019, na kinumpirma ni Nel-Peters sa kaniyang [[Instagram]].<ref>{{Cite web |last=Wilkinson |first=Amy |date=7 Mayo 2019 |title=Tim Tebow's Fiancee's Sister Dies Suddenly At 13 From A Rare Condition |url=https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX?ocid=spartandhp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510055339/https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX%3Focid%3Dspartandhp |archive-date=10 May 2019 |access-date=17 Enero 2024 |website=Women's Health |language=en}}</ref><ref name="Ghosh">{{Cite web |last=Ghosh |first=Sutrishna |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters beats Colombia and Jamaica to win Miss Universe 2017 |url=http://www.ibtimes.co.uk/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-beats-colombia-jamaica-win-miss-universe-2017-1648983 |access-date=17 Enero 2024 |website=International Business Times UK |language=en-GB}}</ref> Nagtapos si Nel-Peters sa [[Pamantasang North-West]] noong Marso 2017, ilang araw bago manalo bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |title=New Miss Universe Teaches Self-Defense After Getting Held at Gunpoint: 5 Things to Know |url=https://people.com/bodies/miss-universe-south-africa-demi-leigh-nel-peters-5-things-to-know/ |access-date=17 Enero 2024 |website=People |language=en}}</ref> Siya ay matatas sa parehong [[Wikang Ingles|Ingles]] at [[Wikang Afrikaans|Afrikaans]].<ref name=":0" /> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2017 === Nagsimulang sumali sa mga patimpalak ng kagandahan si Nel-Peters nang kumatawan siya sa lalawigan ng Western Cape sa Miss South Africa 2017 kung saan siya ay nagwagi.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> Bilang Miss South Africa 2017, may karapatang lumahok si Nel-Peters bilang kinatawan ng Timog Aprika sa [[Miss World 2017]] at Miss Universe 2017, ngunit dahil magkatapat ang petsa ng dalawang patimpalak, siya ay pinadala lamang sa Miss Universe 2017 na naganap sa [[Las Vegas|Las Vegas, Nevada]].<ref name=":1">{{Cite web |date=29 Setyembre 2017 |title=CONFIRMED: Miss Universe 2017 to be held in Las Vegas, USA |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/179180-miss-universe-2017-location-las-vegas-usa/ |access-date=22 Setyembre 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> [[Talaksan:Demi Leigh-Nel Peters in 2018 (2) (cropped).jpg|left|thumb|Si Nel-Peters sa isang pulong-balitaan bilang Miss Universe 2017]] === Miss Universe 2017 === Bilang Miss South Africa 2017, si Nel-Peters ang kumatawan sa Timog Aprika sa [[Miss Universe 2017]]. Ginanap ang kompetisyon noong 26 Nobyembre 2017 sa The AXIS, Planet Hollywood, [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Nevada]], sa [[Estados Unidos]].<ref name=":1" /> Sinabi ni Nel-Peters sa isang bahagi ng Miss Universe na nais niyang gamitin ang kaniyang mga ''workshop'' sa pagtatanggol sa sarili upang makatulong sa pinakamaraming kababaihang kaya niya.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=South African Woman Is Miss Universe 2017 Winner |url=https://www.newsweek.com/who-demi-leigh-nel-peters-south-african-woman-miss-universe-2018-winner-722692 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Newsweek |language=en}}</ref> Nagmula ito sa isang insidente, isang buwan matapos siyang koronahan bilang Miss South Africa, kung saan siya ay naging biktima ng ''carjacking'' sa Hyde Park.<ref>{{Cite web |last=Crabtree |first=Erin |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017 Pageant Recap: Who Took Home the Crown? |url=https://www.usmagazine.com/entertainment/news/miss-universe-2017-pageant-who-won/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Us Magazine |language=en-US}}</ref> Ibinigay niya ang mga susi ng kaniyang sasakyan, ngunit sapilitan siyang ipinasok ng mga carjacker sa loob nito. Sinuntok niya sa lalamunan ang isa sa kanila at nagawang tumakas at humingi ng tulong.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss SA Demi-Leigh Nel-Peters in hijacking drama |url=https://iol.co.za/news/2017-06-08-miss-sa-demi-leigh-nel-peters-in-hijacking-drama/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=8 Hunyo 2017 |title=I punched one of my attackers in the throat, says Miss SA on hijacking ordeal |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2017-06-08-i-punched-one-of-my-attackers-in-the-throat-says-miss-sa-on-hijacking-ordeal/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Times Live |language=en}}</ref> Mula sa siyamnapu't-dalawang kandidata, napabilang si Nel-Peters sa Top 16 na lumahok sa ''swimsuit competition'' at sa Top 10 na lumahok sa ''evening gown competition''. Sinuot ni Nel-Peters para sa ''evening gown competition'' ang isang ''gown'' na mahaba ang manggas at may mala-kristal na palamuting gawa ng taga-disenyong Timog Aprikana na si Anel Botha.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 10 evening gowns |url=https://www.wionews.com/world/entertainment-miss-universe-2017-top-10-evening-gowns-25241 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=WION |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ramalepe |first=Phumi |date=5 Agosto 2026 |title=‘My first biggest dream’: How Anel Botha dressed a decade of Miss SA royalty |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/my-first-biggest- |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News 24 |language=en}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Nel-Peters sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, "''Women make up 49% of the global workforce. What do you believe is the most important issue facing women in the workplace today and why?''" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Jacinda A. |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 5 Q&A Transcript |url=http://www.cosmo.ph/news/miss-universe-2017-top-5-q-a-transcript-a483-20171127 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en-ph}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aniban |first=Janey |date=27 Nobyembre 2017 |title=The Complete Transcript of the Miss Universe 2017 Q&A Portion |url=https://www.preview.ph/culture/the-complete-transcript-of-the-miss-universe-2017-q-a-portion-a00230-20171127 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Preview Philippines |language=en}}</ref>{{quote|text=''"In some places women get 75% of what men earn for doing the same job, working the same hours. And I do not believe that that is right. I think we should have equal work for equal pay for women all over the world."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Nel-Peters sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, ''"What quality in yourself are you most proud of and how will you apply that quality to your time as Miss Universe?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters Crowned Miss Universe 2017 |url=https://www.eonline.com/news/896303/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-crowned-miss-universe-2017 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=E! Online |language=en}}</ref>'''<ref name=":8">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe's message on sexual misconduct: 'We are unbreakable' |url=https://www.nbcnews.com/storyline/sexual-misconduct/miss-universe-s-message-sexual-misconduct-we-are-unbreakable-n824096 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref>'''{{quote|text=''"As a Miss Universe, you have to be confident in who you are as an individual. And Miss Universe is a woman that has overcome many fears, and by that she is able to help other women to overcome their fears. She is a woman that nothing is ever too much to ask for and I think that is exactly who I am."''}} [[Talaksan:Grand Final Pemilihan Putri Indonesia 2018.jpg|thumb|Si Nel-Peters kasama ang mga nagwagi sa Puteri Indonesia 2018]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Iris Mittenaere]] ng Pransiya si Nel-Peters bilang Miss Universe 2017.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=CBS News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shamsian |first=Jacob |date=27 Nobyembre 2017 |title=We have a new Miss Universe — watch her crowning moment here |url=https://www.insider.com/miss-universe-2017-winner-south-africas-demi-leigh-nel-peters-2017-11 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Insider |language=en-US}}</ref> Ito ang ikalawang tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod ni Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]]. Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Nel-Peters bilang Miss South Africa ng kaniyang ''first runner-up'' na si Adè van Heerden.<ref>{{Cite web |date=30 Nobyembre 2017 |title=Adé takes over as Miss SA |url=https://www.oudtshoorncourant.com/News/Article/Local-News/ade-takes-over-as-miss-sa-20171130 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Oudtshoorn Courant |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss Universe 2017, nakapaglakbay si Nel-Peters sa mga bansang Estados Unidos, Pilipinas, Indonesya, Taylandiya, Pransiya, Mehiko, Ekwador, Indiya, Libano, Ehipto, Malaysia, at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika. Noong 17 Disyembre 2018, sa gabi ni koronasyon ng [[Miss Universe 2018]], kinoronahan ni Nel-Peters si [[Catriona Gray]] ng Pilipinas bilang ang kaniyang kahalili.<ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2018 |title=Her mom once dreamed she'd win Miss Universe in a red dress. She did. |url=https://www.nbcnews.com/news/world/miss-universe-2018-miss-philippines-catriona-gray-n948681 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 Disyembre 2018 |title=Miss Universe 2018: Catriona Gray of the Philippines wins crown |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2018-catriona-gray-philippines-wins-today-2018-12-16/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> == Personal na buhay == Si Nel-Peters ay isang Kristiyano.<ref>{{Cite web |last=Wismer|first=Faith|date=30 Mayo 2025|title=Defined By God: Finding My Identity in Christ|url=https://www.focusonthefamily.com/marriage/defined-by-god-finding-my-identity-in-christ/|access-date=4 Oktubre 2026|website=Focus on the Family|language=en-US}}</ref> Sa panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss Universe 2017, nagsimulang makipagtipanan si Nel-Peters kay [[Tim Tebow]], isang dating propesyonal na [[kuwarterbak]] sa Amerikanong putbol at dating propesyonal na ''outfielder'' sa beysbol para sa mga ''minor league affiliate'' ng New York Mets. Nag-engage sina Nel-Peters at Tebow noong 9 Enero 2019 sa bukid ng pamilya ni Tebow sa [[Jacksonville, Florida]].<ref>{{Cite web |author1=Helling |first=Steve |author2=Kimble |first2=Lindsay |date=10 Enero 2019 |title=Tim Tebow Is Engaged to Former Miss Universe Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://people.com/sports/tim-tebow-demi-leigh-nel-peters-engaged/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=People |language=en}}</ref> Nagpakasal sila noong 30 Enero 2020 sa Franschhoek, Western Cape, na humigit-kumulang isang oras ang layo mula sa [[Lungsod ng Cabo]].<ref>{{cite web |date=10 Enero 2019 |title=Everything to Know About Tim Tebow's Wife-To-Be Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://people.com/sports/who-is-tim-tebow-fiancee-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=4 Oktubre 2026 |work=People |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * [https://demileigh.com/ Opisyal na website] {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1995]] 3gpnzxaw3u53vgm6jk42po1f7mce4ed 2231232 2231231 2026-10-03T21:10:13Z Allyriana000 119761 2231232 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Demi-Leigh Tebow |image=Demi-Leigh Tebow.jpg |caption=si Tebow noong 2024 |birth_name=Demi-Leigh Nel-Peters |title={{plainlist| * Miss South Africa 2017 * [[Miss Universe 2017]] }}|competitions={{plainlist| * Miss South Africa 2017<br />(Nagwagi) * [[Miss Universe 2017]]<br />(Nagwagi) }} |birth_date={{Birth date and age|1995|6|28|df=yes}}<!-- Sourced in "Early life and education"--> |residence= |alma_mater=[[Pamantasang North-West]] |birth_place=[[Sedgefield, Western Cape|Sedgefield]], Timog Aprika |occupation={{hlist|Modelo|beauty pageant titleholder}} |height=1.71 m|eye_colour=Hazel |hair_colour=Kayumanggi |spouse={{marriage|[[Tim Tebow]]|20 January 2020}} |children=1}} Si '''Demi-Leigh Tebow'''; née '''Nel-Peters''' (ipinanganak noong 28 Hunyo 1995) ay isang Timog-Aprikanang modelo at ''beauty pageant'' ''titleholder'' na kinoronahan bilang [[Miss Universe 2017]].<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=7 Abril 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=23 Setyembre 2022 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> Siya ang ikalawang babaeng Timog-Aprikana na nagwagi bilang Miss Universe. Siya ay nakoronahan din bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Si Demi-Leigh Nel-Peters ay ipinanganak noong 28 Hunyo 1995 sa Sedgefield, Western Cape, Timog Aprika sa mga magulang na sina Bennie Peters at Anne-Marie Steenkamp.<ref>{{Cite web |last=Morne |first=JK |date=27 Marso 2017 |title=Who is Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.jacarandafm.com/news/entertainment/who-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=17 Enero 2024 |website=Jacaranda FM |language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid sa ama na si Franje ay may ''cerebellar agenesis'', at sinabi ni Nel-Peters na siya ang pinakamahalagang ''motivator'' sa kanyang buhay. Namatay si Franje noong 4 Mayo 2019, na kinumpirma ni Nel-Peters sa kaniyang [[Instagram]].<ref>{{Cite web |last=Wilkinson |first=Amy |date=7 Mayo 2019 |title=Tim Tebow's Fiancee's Sister Dies Suddenly At 13 From A Rare Condition |url=https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX?ocid=spartandhp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510055339/https://www.msn.com/en-us/health/health-news/tim-tebows-fiancees-sister-dies-suddenly-at-13-from-a-rare-condition/ar-AAB2DmX%3Focid%3Dspartandhp |archive-date=10 May 2019 |access-date=17 Enero 2024 |website=Women's Health |language=en}}</ref><ref name="Ghosh">{{Cite web |last=Ghosh |first=Sutrishna |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters beats Colombia and Jamaica to win Miss Universe 2017 |url=http://www.ibtimes.co.uk/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-beats-colombia-jamaica-win-miss-universe-2017-1648983 |access-date=17 Enero 2024 |website=International Business Times UK |language=en-GB}}</ref> Nagtapos si Nel-Peters sa [[Pamantasang North-West]] noong Marso 2017, ilang araw bago manalo bilang Miss South Africa 2017.<ref>{{Cite web |title=New Miss Universe Teaches Self-Defense After Getting Held at Gunpoint: 5 Things to Know |url=https://people.com/bodies/miss-universe-south-africa-demi-leigh-nel-peters-5-things-to-know/ |access-date=17 Enero 2024 |website=People |language=en}}</ref> Siya ay matatas sa parehong [[Wikang Ingles|Ingles]] at [[Wikang Afrikaans|Afrikaans]].<ref name=":0" /> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss South Africa 2017 === Nagsimulang sumali sa mga patimpalak ng kagandahan si Nel-Peters nang kumatawan siya sa lalawigan ng Western Cape sa Miss South Africa 2017 kung saan siya ay nagwagi.<ref>{{Cite web |last=Babatunde |first=Mark |date=28 Marso 2017 |title=Demi-Leigh Nel-Peters Is Crowned Miss South Africa 2017 |url=https://face2faceafrica.com/article/demi-leigh-nel-peters |access-date=4 Setyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> Bilang Miss South Africa 2017, may karapatang lumahok si Nel-Peters bilang kinatawan ng Timog Aprika sa [[Miss World 2017]] at Miss Universe 2017, ngunit dahil magkatapat ang petsa ng dalawang patimpalak, siya ay pinadala lamang sa Miss Universe 2017 na naganap sa [[Las Vegas|Las Vegas, Nevada]].<ref name=":1">{{Cite web |date=29 Setyembre 2017 |title=CONFIRMED: Miss Universe 2017 to be held in Las Vegas, USA |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/179180-miss-universe-2017-location-las-vegas-usa/ |access-date=22 Setyembre 2022 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> [[Talaksan:Demi Leigh-Nel Peters in 2018 (2) (cropped).jpg|left|thumb|Si Nel-Peters sa isang pulong-balitaan bilang Miss Universe 2017]] === Miss Universe 2017 === Bilang Miss South Africa 2017, si Nel-Peters ang kumatawan sa Timog Aprika sa [[Miss Universe 2017]]. Ginanap ang kompetisyon noong 26 Nobyembre 2017 sa The AXIS, Planet Hollywood, [[Las Vegas, Nebada|Las Vegas]], [[Nevada]], sa [[Estados Unidos]].<ref name=":1" /> Sinabi ni Nel-Peters sa isang bahagi ng Miss Universe na nais niyang gamitin ang kaniyang mga ''workshop'' sa pagtatanggol sa sarili upang makatulong sa pinakamaraming kababaihang kaya niya.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=South African Woman Is Miss Universe 2017 Winner |url=https://www.newsweek.com/who-demi-leigh-nel-peters-south-african-woman-miss-universe-2018-winner-722692 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Newsweek |language=en}}</ref> Nagmula ito sa isang insidente, isang buwan matapos siyang koronahan bilang Miss South Africa, kung saan siya ay naging biktima ng ''carjacking'' sa Hyde Park.<ref>{{Cite web |last=Crabtree |first=Erin |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017 Pageant Recap: Who Took Home the Crown? |url=https://www.usmagazine.com/entertainment/news/miss-universe-2017-pageant-who-won/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Us Magazine |language=en-US}}</ref> Ibinigay niya ang mga susi ng kaniyang sasakyan, ngunit sapilitan siyang ipinasok ng mga carjacker sa loob nito. Sinuntok niya sa lalamunan ang isa sa kanila at nagawang tumakas at humingi ng tulong.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss SA Demi-Leigh Nel-Peters in hijacking drama |url=https://iol.co.za/news/2017-06-08-miss-sa-demi-leigh-nel-peters-in-hijacking-drama/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Zeeman |first=Kyle |date=8 Hunyo 2017 |title=I punched one of my attackers in the throat, says Miss SA on hijacking ordeal |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2017-06-08-i-punched-one-of-my-attackers-in-the-throat-says-miss-sa-on-hijacking-ordeal/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Times Live |language=en}}</ref> Mula sa siyamnapu't-dalawang kandidata, napabilang si Nel-Peters sa Top 16 na lumahok sa ''swimsuit competition'' at sa Top 10 na lumahok sa ''evening gown competition''. Sinuot ni Nel-Peters para sa ''evening gown competition'' ang isang ''gown'' na mahaba ang manggas at may mala-kristal na palamuting gawa ng taga-disenyong Timog Aprikana na si Anel Botha.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 10 evening gowns |url=https://www.wionews.com/world/entertainment-miss-universe-2017-top-10-evening-gowns-25241 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=WION |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ramalepe |first=Phumi |date=5 Agosto 2026 |title=‘My first biggest dream’: How Anel Botha dressed a decade of Miss SA royalty |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/my-first-biggest- |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News 24 |language=en}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Nel-Peters sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, "''Women make up 49% of the global workforce. What do you believe is the most important issue facing women in the workplace today and why?''" kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Jacinda A. |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe 2017: Top 5 Q&A Transcript |url=http://www.cosmo.ph/news/miss-universe-2017-top-5-q-a-transcript-a483-20171127 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Cosmopolitan Philippines |language=en-ph}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aniban |first=Janey |date=27 Nobyembre 2017 |title=The Complete Transcript of the Miss Universe 2017 Q&A Portion |url=https://www.preview.ph/culture/the-complete-transcript-of-the-miss-universe-2017-q-a-portion-a00230-20171127 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Preview Philippines |language=en}}</ref>{{quote|text=''"In some places women get 75% of what men earn for doing the same job, working the same hours. And I do not believe that that is right. I think we should have equal work for equal pay for women all over the world."''}}Pagkatapos ng ''question and answer round'', napabilang si Nel-Peters sa tatlong pinalista na lumahok sa ''final question round''. Itinanong ni [[Steve Harvey]] kay Nel-Peters, ''"What quality in yourself are you most proud of and how will you apply that quality to your time as Miss Universe?"'', kung saan ipinarating niya:<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters Crowned Miss Universe 2017 |url=https://www.eonline.com/news/896303/miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters-crowned-miss-universe-2017 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=E! Online |language=en}}</ref>'''<ref name=":8">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss Universe's message on sexual misconduct: 'We are unbreakable' |url=https://www.nbcnews.com/storyline/sexual-misconduct/miss-universe-s-message-sexual-misconduct-we-are-unbreakable-n824096 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref>'''{{quote|text=''"As a Miss Universe, you have to be confident in who you are as an individual. And Miss Universe is a woman that has overcome many fears, and by that she is able to help other women to overcome their fears. She is a woman that nothing is ever too much to ask for and I think that is exactly who I am."''}} [[Talaksan:Grand Final Pemilihan Putri Indonesia 2018.jpg|thumb|Si Nel-Peters kasama ang mga nagwagi sa Puteri Indonesia 2018]] Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Iris Mittenaere]] ng Pransiya si Nel-Peters bilang Miss Universe 2017.<ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Meet Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/189629-demi-leigh-nel-peters-south-africa-miss-universe-2017-winner/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2017 |title=Miss South Africa Demi-Leigh Nel-Peters wins Miss Universe |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2017-winner-miss-south-africa-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=CBS News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shamsian |first=Jacob |date=27 Nobyembre 2017 |title=We have a new Miss Universe — watch her crowning moment here |url=https://www.insider.com/miss-universe-2017-winner-south-africas-demi-leigh-nel-peters-2017-11 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Insider |language=en-US}}</ref> Ito ang ikalawang tagumpay ng Timog Aprika sa kasaysayan ng kompetisyon, kasunod ni Margaret Gardiner noong [[Miss Universe 1978|1978]]. Pagkatapos magwagi bilang Miss Universe, hinalinhan si Nel-Peters bilang Miss South Africa ng kaniyang ''first runner-up'' na si Adè van Heerden.<ref>{{Cite web |date=30 Nobyembre 2017 |title=Adé takes over as Miss SA |url=https://www.oudtshoorncourant.com/News/Article/Local-News/ade-takes-over-as-miss-sa-20171130 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Oudtshoorn Courant |language=en}}</ref> Sa panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss Universe 2017, nakapaglakbay si Nel-Peters sa mga bansang Estados Unidos, Pilipinas,<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=7 Disyembre 2017 |title=Newly crowned Miss Universe knew of Pinoy warmth |url=https://lifestyle.inquirer.net/281256/newly-crowned-miss-universe-knew-pinoy-warmth/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Lifestyle.INQ |language=en-US}}</ref> Indonesya,<ref>{{Cite web |date=9 Marso 2018 |title=PICS: Demi-Leigh Nel-Peters stuns in traditional gown at Puteri Indonesia pageant |url=https://www.news24.com/channel/pics-demi-leigh-nel-peters-stuns-in-traditional-gown-at-puteri-indonesia-pageant-20180312 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Taylandiya, Pransiya,<ref>{{Cite web |last=James |first=Justin Paul |date=7 Hunyo 2018 |title=PICS: Demi-Leigh Nel-Peters falls in love with the city of Paris |url=https://m.ecr.co.za/news/entertainment/pics-demi-leigh-nel-peters-falls-in-love-with-the-city-of-paris/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=ECR |language=en}}</ref> Mehiko,<ref>{{Cite web |date=14 Agosto 2018 |title=Miss Universe Demi-Leigh Nel-Peters Gushes Over Boyfriend Tim Tebow |url=https://www.eonline.com/news/960189/miss-universe-demi-leigh-nel-peters-gushes-over-boyfriend-tim-tebow |access-date=4 Oktubre 2026 |website=E! Online |language=en}}</ref> Ekwador,<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2018 |title=PICS: Demi-Leigh puts her star-power to good use in Ecuador |url=https://www.news24.com/channel/pics-demi-leigh-puts-her-star-power-to-good-use-in-ecuador-20180614 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Indiya,<ref>{{Cite web |date=3 Setyembre 2018 |title=PICS: Demi-Leigh takes in the sights of India |url=https://www.news24.com/channel/pics-demi-leigh-takes-in-the-sights-of-india-20180904 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Libano,<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2018 |title=Pharmacy student Maya Reaidy crowned Miss Lebanon |url=https://english.alarabiya.net/variety/2018/10/01/Pharmacy-student-Maya-Reaidy-crowned-Miss-Lebanon |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Al Arabiya English |language=en}}</ref> Ehipto,<ref>{{Cite web |date=2 Oktubre 2018 |title=PICS: Demi-Leigh visits the Pyramids of Giza |url=https://www.news24.com/channel/pics-demi-leigh-visits-the-pyramids-of-giza-20181003 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite web |last=Chalil |first=Melanie |date=10 Disyembre 2018 |title=What binds South Africa and Malaysia? Curry, says Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://www.malaymail.com/news/life/2018/12/10/what-binds-south-africa-and-malaysia-curry-says-miss-universe-2017-demi-lei/1701735 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Malay Mail |language=en}}</ref> at ang kaniyang sariling bansang Timog Aprika.<ref>{{Cite web |date=31 Disyembre 2017 |title=Miss Universe Demi-Leigh Nel-Peters to return to SA for homecoming tour |url=https://www.news24.com/channel/miss-universe-demi-leigh-nel-peters-to-return-to-sa-for-homecoming-tour-20180116 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Noong 17 Disyembre 2018, sa gabi ni koronasyon ng [[Miss Universe 2018]], kinoronahan ni Nel-Peters si [[Catriona Gray]] ng Pilipinas bilang ang kaniyang kahalili.<ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2018 |title=Her mom once dreamed she'd win Miss Universe in a red dress. She did. |url=https://www.nbcnews.com/news/world/miss-universe-2018-miss-philippines-catriona-gray-n948681 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 Disyembre 2018 |title=Miss Universe 2018: Catriona Gray of the Philippines wins crown |url=https://www.cbsnews.com/news/miss-universe-2018-catriona-gray-philippines-wins-today-2018-12-16/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> == Personal na buhay == Si Nel-Peters ay isang Kristiyano.<ref>{{Cite web |last=Wismer|first=Faith|date=30 Mayo 2025|title=Defined By God: Finding My Identity in Christ|url=https://www.focusonthefamily.com/marriage/defined-by-god-finding-my-identity-in-christ/|access-date=4 Oktubre 2026|website=Focus on the Family|language=en-US}}</ref> Sa panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss Universe 2017, nagsimulang makipagtipanan si Nel-Peters kay [[Tim Tebow]], isang dating propesyonal na [[kuwarterbak]] sa Amerikanong putbol at dating propesyonal na ''outfielder'' sa beysbol para sa mga ''minor league affiliate'' ng New York Mets. Nag-engage sina Nel-Peters at Tebow noong 9 Enero 2019 sa bukid ng pamilya ni Tebow sa [[Jacksonville, Florida]].<ref>{{Cite web |author1=Helling |first=Steve |author2=Kimble |first2=Lindsay |date=10 Enero 2019 |title=Tim Tebow Is Engaged to Former Miss Universe Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://people.com/sports/tim-tebow-demi-leigh-nel-peters-engaged/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=People |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aguilar |first=Krissy |date=11 Enero 2019 |title=Miss Universe 2017 Demi-Leigh Nel-Peters gets engaged to Tim Tebow |url=https://entertainment.inquirer.net/313266/miss-universe-2017-demi-leigh-nel-peters-gets-engaged-to-tim-tebow |access-date=4 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Nagpakasal sila noong 30 Enero 2020 sa Franschhoek, Western Cape, na humigit-kumulang isang oras ang layo mula sa [[Lungsod ng Cabo]].<ref>{{cite web |date=10 Enero 2019 |title=Everything to Know About Tim Tebow's Wife-To-Be Demi-Leigh Nel-Peters |url=https://people.com/sports/who-is-tim-tebow-fiancee-demi-leigh-nel-peters/ |access-date=4 Oktubre 2026 |work=People |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * [https://demileigh.com/ Opisyal na website] {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1995]] 7aazc40q8m9pddtdmnd21g2mnnmx0b1 0 327008 2231223 2094386 2026-10-03T16:54:53Z Allyriana000 119761 2231223 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=Charlie Puth |image=Charlie Puth.jpg |alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> |caption=Si Puth noong 2023 |birth_name=Charles Otto Puth Jr. |birth_date={{Birth date and age|df=yes|1991|12|2}} |birth_place=Rumson, [[New Jersey]] |citizenship=Amerikano |occupation={{hlist|Mang-aawit|Manunulat ng kanta|''Record producer''}} |years_active=2009–kasalukuyan |website={{URL|charlieputh.com}} |module={{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | origin = Rumson, [[New Jersey]], Estados Unidos | genre = {{hlist|[[Pop music|Pop]]<ref name="All Music">{{cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/charlie-puth-mn0003345212|title=Charlie Puth Biography|website=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|access-date=September 4, 2019|archive-date=June 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190602180413/https://www.allmusic.com/artist/charlie-puth-mn0003345212/|url-status=live}}</ref>|[[R&B]]}} | instrument = {{hlist|Tinig|Piyano}} | label = {{flatlist| * [[Artist Partner Group|APG]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] * Loudr * [[eleveneleven]] }} }} |signature=Charlie Puth autograph.svg }} Si '''Charles Otto Puth Jr.''' (ipinanganak noong 2 Disyembre 1991) ay isang Amerikanong mang-aawit, manunulat ng kanta, at ''record producer''. Ang kanyang unang pagkakalantad ay dumating sa pamamagitan ng pagskita ng kanyang mga ''cover'' ng kanta na kanyang in-''upload'' sa [[YouTube]]. Pumirma si Puth sa ''record label'' na ''eleveneleven'' noong 2011 pagkatapos magtanghal sa ''[[The Ellen DeGeneres Show]]'', habang sumusulat ng mga kanta at gumagawa ng mga materyal para sa ibang mga mang-aawit. Kalaunan ay pumirma si Puth sa Atlantic Records at sa Artist Partner Group upang ilabas ang kanyang debut single na "Marvin Gaye" (itinampok si [[Meghan Trainor]]) noong 2015.<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 2016 |title=Charlie Puth met Ellen DeGeneres, and his world blew up |url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-charlie-puth-ott-0624-20160620-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811144503/https://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-charlie-puth-ott-0624-20160620-story.html |archive-date=11 Agosto 2019 |access-date=19 Enero 2024 |website=Chicago Tribune |language=en}}</ref> Sa kaparehong taon, siya ay itinampok sa ''single'' na "[[:en:See_You_Again|See You Again]]" ni [[Wiz Khalifa]]. == Kabataan == Ipinanganak si Charles Otto Puth Jr. noong 2 Disyembre 1991, sa Rumson, New Jersey,<ref>{{Cite web |title=Charlie Puth |url=http://www.capitalfm.com/artists/charlie-puth/ |access-date=October 29, 2017 |publisher=Capital FM}}</ref> kina Debra, isang guro ng musika na sumulat din ng mga patalastas para sa [[HBO]],<ref name=":1">{{Cite web |date=January 28, 2016 |title=How blossoming N.J. star Charlie Puth became pop's ascendant hit-maker |url=http://www.nj.com/entertainment/music/index.ssf/2016/01/charlie_puth_blossoms_into_njs_hottest_pop_star_th.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617122609/http://www.nj.com/entertainment/music/index.ssf/2016/01/charlie_puth_blossoms_into_njs_hottest_pop_star_th.html |archive-date=June 17, 2018 |access-date=August 21, 2016 |website=NJ.com}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=January 12, 2016 |title=Charlie Puth, Rumson's Pop Prodigy |url=https://njmonthly.com/articles/jersey-living/people/charlie-puth-rumsons-pop-prodigy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008163517/https://njmonthly.com/articles/jersey-living/people/charlie-puth-rumsons-pop-prodigy/ |archive-date=October 8, 2016 |access-date=August 21, 2016 |website=NJ Monthly}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=January 29, 2016 |title=How Charlie Puth dealt with school bullies and the negative side of fame |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/charlie-puth-interview-being-bullied-for-pitch-perfect-talent-and-selena-gomezs-advice-on-dealing-a6841501.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213034709/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/charlie-puth-interview-being-bullied-pitch-perfect-talent-and-selena-gomez-s-advice-dealing-negativity-a6841501.html |archive-date=February 13, 2021 |access-date=August 21, 2016 |website=The Independent}}</ref> at Charles Otto Puth Sr., isang ahente ng ''real estate''.<ref name=":0" /> Mayroon siyang dalawang nakababatang kapatid, ang kambal na sina Stephen at Mikaela.<ref name=":0" /> Silang tatlo ay may isang Katolikong ama at isang inang Hudyo.<ref>{{Cite web |last=Copsey |first=Rob |date=August 4, 2015 |title=Charlie Puth interview: "It took years to become an overnight success" |url=http://www.officialcharts.com/chart-news/charlie-puth-interview-it-took-years-to-become-an-overnight-success-__10335/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627214944/http://www.officialcharts.com/chart-news/charlie-puth-interview-it-took-years-to-become-an-overnight-success-__10335/ |archive-date=June 27, 2017 |access-date=December 19, 2016 |website=Official Charts Company}}</ref> Noong dalawang taong-gulang si Puth, nagkaroon ng permanenteng peklat ang kaniyang kanang kilay dahil sa isang insidente ng pagkagat ng aso na muntik niyang ikamatay.<ref>{{cite web |date=22 Mayo 2015 |title=Wiz Khalifa's "See You Again" Singer Charlie Puth Talks Eyebrows: Why Is It Shaved? |url=http://www.christianitydaily.com/articles/3867/20150522/wiz-khalifa-s-see-you-again-singer-charlie-puth-on-why-his-eyebrow-is-shaved.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170121152146/http://www.christianitydaily.com/articles/3867/20150522/wiz-khalifa-s-see-you-again-singer-charlie-puth-on-why-his-eyebrow-is-shaved.htm |archive-date=21 Enero 2017 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Christianity Daily |language=en}}</ref> Ipinakilala siya ng kaniyang ina sa [[musikang klasiko]] at sinimulan siyang turuan ng piyano noong siya ay apat na taong-gulang.<ref name=":3">{{cite web |title=About Charlie Puth |url=http://www.mtv.com/artists/charlie-puth/biography/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110220628/http://www.mtv.com/artists/charlie-puth/biography/ |archive-date=10 Enero 2017 |access-date=4 Oktubre 2026 |publisher=MTV |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.charlieputh.com/}} * {{Allmusic|artist/charlie-puth-mn0003345212}} * Charlie Puth discography at Discogs * {{IMDb name|nm7202853}} * [https://open.spotify.com/artist/6VuMaDnrHyPL1p4EHjYLi7 Charlie Puth] on Spotify [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1991]] hmkv3cwx80etf2he47bzje5vfbaz2nr 0 328416 2231229 2231028 2026-10-03T20:03:32Z Allyriana000 119761 2231229 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Miss World 2008 (2) (close-up).jpg|caption=Ksenia Sukhinova|winner='''[[Ksenia Sukhinova]]'''|represented={{flagu|Rusya}}|date=13 Disyembre 2008|presenters={{Hlist|Tumisho Masha|Angela Chow}}|acts={{Hlist|Alesha Dixon|McFly}}|entrants=109|placements=15|venue=Sandton Convention Centre, Johannesburg, Timog Aprika|broadcaster=<small>'''Opisyal''':</small><br>{{Hlist|SABC 3}}<small>'''Internasyonal''':</small><br>{{Hlist|[[E!]]|Challenge}}|withdraws={{Hlist|Eslobenya|Estonya|Grenada|Masedonya|Nepal|Panama|Rumanya|Suriname}}|returns={{Hlist|Antigua at Barbuda|Barbados|Demokratikong Republika ng Konggo|Ehipto|Honduras|Portugal|Sambia|Santa Lucia|Seykelas|Taywan|Urugway}}|before=[[Miss World 2007|2007]]|next=[[Miss World 2009|2009]]}} Ang '''Miss World 2008''' ay ang ika-58 na edisyon ng [[Miss World]] pageant, na ginanap sa Sandton Convention Center sa [[Johannesburg]], Timog Aprika noong 13 Disyembre 2008.<ref name="NewVision-1">{{Cite web |last=Kezaabu |first=Carol |date=11 Disyembre 2008 |title=Miss World 2008: She will not but who will be? |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1175035/miss-world-2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190227060522/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1175035/miss-world-2008 |archive-date=27 Pebrero 2019 |access-date=13 Abril 2024 |website=New Vision |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Zhang Zilin ng Tsina si Ksenia Sukhinova ng Rusya bilang bagong Miss World.<ref name="ABC News 2008">{{cite web |date=14 Disyembre 2008 |title=Russian crowned Miss World 2008 |url=http://www.abc.net.au/news/2008-12-14/russian-crowned-miss-world-2008/239168 |access-date=13 Abril 2024 |website=ABC News |language=en}}</ref><ref name="express.co.uk">{{cite web |date=14 Disyembre 2008 |title=Russian crowned as Miss World 2008 |url=http://www.express.co.uk/news/world/75616/Russian-crowned-as-Miss-World-2008 |access-date=13 Abril 2024 |work=Daily Express |language=en}}</ref> Ito ang pangalawang tagumpay ng Rusya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Parvathy Omanakuttan ng Indiya, samantalang nagtapos bilang second runner-up si Gabrielle Walcott ng Trinidad at Tobago.<ref>{{Cite web |date=14 Disyembre 2008 |title=Sizzling Siberian wins Miss World |url=https://www.france24.com/en/20081214-sizzling-siberian-wins-miss-world- |access-date=13 Abril 2024 |website=France 24 |language=en}}</ref> Mga kandidata mula sa 109 na mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito.<ref>{{Cite news |date=14 Disyembre 2008 |title=Russian crowned Miss World winner |language=en-GB |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7781708.stm |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Pinangunahan nina Tumisho Masha at Angela Chow ang kompetisyon. Nagtanghal sina Alesha Dixon at ang bandang McFly sa edisyong ito. == Kaligiran == === Lokasyon at petsa === Sa pagtatapos ng Miss World 2007, inanunsyo ng Miss World Organization na magaganap ang edisyong ito sa Ukranya. Noong 3 Abril 2008, inaunsyo ng pangalawang punonglungsod ng Kyiv na si Vitaly Zhuravskyi na magaganap ang kompetisyon sa National Palace of Arts, Kyiv sa 4 Oktubre.<ref name=":1">{{Cite web |last=Singh |first=Anita |date=13 Agosto 2008 |title=Miss World final moved from Ukraine over Georgia conflict |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/ukraine/2553712/Miss-World-final-moved-from-Ukraine-over-Georgia-conflict.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=The Telegraph |language=en}}</ref> Gayunpaman, noong 1 Agosto, sumiklab ang digmaan sa pagitan ng Rusya at Heorhiya, mga bansang kapitbahay ng Ukranya, dulot ng matagal nang namumuong mga hidwaan sa etnisidad at teritoryo sa mga humiwalay na rehiyon ng [[Timog Osetya]] at [[Abkhazia|Abkasya]].<ref>{{Cite web |last=Dickinson |first=Peter |date=7 Agosto 2021 |title=The 2008 Russo-Georgian War: Putin’s green light |url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/the-2008-russo-georgian-war-putins-green-light/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Atlantic Council |language=en-US}}</ref> Dahil dito, noong 11 Agosto, inanunsyo ni Zhuravskyi na ipinagpaliban ang kompetisyong dapat magaganap sa Kyiv, at kasalukuyang pinag-iisipan ng komite sa pangunguna ang iba pang mga bansa kung saan maaaring idaos ang kompetisyon.<ref name=":1" /> Isa ang [[Nha Trang]], Biyetnam sa isinasaalang-alang bilang alternatibo.<ref name=":1" /> Noong 23 Agosto, ipinaalam ng Miss World Organization sa mga pambansang direktor na gaganapin sa Sandton Convention Center sa Johannesburg, Timog Aprika sa 13 Disyembre ang edisyong ito, at kinakailangang dumating ang mga kandidata sa nasabing lungsod sa 16 Nobyembre.<ref>{{Cite web |last=Fraser |first=Mark |date=13 Nobyembre 2008 |title=Miss World $$ woes |url=https://trinidadexpress.com/news/local/miss-world-woes/article_1bf50477-08c5-5f44-b1aa-bae6a978b3bc.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Trinidad Express Newspapers |language=en}}</ref> IIto ang ikaanim na pagkakataon na papangunahan ng Timog Aprika ang kompetisyon. === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa 109 na bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Limang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata. ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Kathrin Krahfuss si Marina Schneider bilang kinatawan ng Austrya upang pagtuunan ang kaniyang pag-aaral.<ref>{{Cite web |date=29 Marso 2008 |title=Marina Schneider aus Tirol ist die neue "Miss Austria" |trans-title=Marina Schneider from Tyrol is the new "Miss Austria" |url=https://www.diepresse.com/373174/marina-schneider-aus-tirol-ist-die-neue-miss-austria |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Die Presse |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Oktubre 2008 |title=Kathrin fliegt zur Miss World Wahl 2008: Vize-Miss Austria vertritt Marina Schneider |trans-title=Kathrin flies to the Miss World election 2008: Vice Miss Austria represents Marina Schneider |url=http://www.news.at/a/kathrin-miss-world-wahl-2008-vize-miss-austria-marina-schneider-221483 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521163552/http://www.news.at/a/kathrin-miss-world-wahl-2008-vize-miss-austria-marina-schneider-221483 |archive-date=21 Mayo 2016 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=NEWS |language=de}}</ref> Pinalitan nina Skye Chan ng Hong Kong, Linda Wikstedt ng Pinlandiya at Mari Vasileiou ng Tsipre sina Edelweiss Cheung, Johanna Ahlbäck,<ref>{{Cite web |last= |date=11 Abril 2013 |title=Miss Suomi -finalisti Johanna hekumallisissa kuvissa |trans-title=Miss Finland finalist Johanna in sexy photos |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000000602179.html |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> at Iosifina Sekki, ayon sa pagkakabanggit, sa mga kadahilanang pangkalusugan.<ref>{{Cite web |last=Wilson |first=David |date=17 Mayo 2018 |title=10 years on: the Miss Hong Kong contestant who lost, and won |url=https://www.scmp.com/lifestyle/fashion-beauty/article/2146391/miss-hong-kong-pageant-runner-who-was-big-winner-when |access-date=4 Oktubre 2026 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> Pinalitan nina Sanaa Ismail Hamed ng Ehipto, Maribel Arana ng Guwatemala, Gabriela Zavala ng Honduras sina Meriam George, Alida Boer, at Bélgica Suárez, sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Trejo |first=Natalia |date=15 Pebrero 2020 |title=Latina entrepreneur Alida Boer on her handbags brand, Marias Bag |url=https://www.hola.com/us/fashion/20200215fkp0mzw4w1/marias-bag-alida-boer-guatemalan-handbags/ |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Hola! USA |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=14 Marso 2009 |title='Realmente sí me siento bella”: Bélgica Suárez |trans-title='I really do feel beautiful': Bélgica Suárez |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/realmente-si-me-siento-bella-belgica-suarez-AYLP515252 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> Iniluklok ang ''second runner-up'' ng Miss France 2008 na si Laura Tanguy upang kumatawan sa kayang bansa matapos lumabas sa publiko ang mga mapagpahiwatig na litrato ni Miss France 2008 Valérie Bègue na siyang dahilan kung bakit hindi siya pinayagang lumahok sa kahit anong internasyonal na kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=28 Disyembre 2007|title=Miss France keeps crown amid row|language=en|work=[[BBC News]]|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7162767.stm|access-date=4 Oktubre 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=27 Disyembre 2007|title=Valérie Bègue, Miss France 2008, sauve son titre|trans-title=Valérie Bègue, Miss France 2008, saves her title|work=France-Soir|url=http://www.francesoir.fr/dossier/2007/12/29/valerie-begue-miss-france-2008-sauve-son-titre.html|url-status=dead|access-date=4 Oktubre 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20080101171246/http://www.francesoir.fr/dossier/2007/12/29/valerie-begue-miss-france-2008-sauve-son-titre.html|archive-date=1 Enero 2008}}</ref> Iniluklok ang ''third runner-up'' ng Miss World Sweden 2008 na si Jennifer Palm Lundberg bilang kinatawan ng Suwesya matapos tumanggi sa korona ang bawat isa sa orihinal na nangunang tatlong kandidata dahil sa mga hindi pagkakasundo hinggil sa kontrata ng mananalo. == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- | '''Miss World 2008''' | * {{Flagicon|RUS}} '''[[Rusya]]''' – '''Ksenia Sukhinova'''<ref name=":0">{{Cite web |last=Manago |first=Lito |date=15 Disyembre 2008 |title=Miss Russia wins Miss World 2008; Philippines fails to make it in semi-finals |url=https://www.pep.ph/news/local/20234/miss-russia-wins-miss-world-2008-philippines-fails-to-make-it-in-semi-finals |access-date=13 Abril 2024 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> |- | 1st runner-up | * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Parvathy Omanakuttan<ref name=":0" /> |- | 2nd runner-up | * {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Gabrielle Walcott<ref name=":0" /> |- | Top 5 | * {{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] – Birgite dos Santos<ref name=":0" /> * {{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Tansey Coetzee<ref name=":0" /> |- | Top 15 | * {{Flag|Barbados}} – Natalie Griffith<ref name=":0" /> * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Hannelly Quintero<ref name=":0" /> * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Tamara Almeida<ref name=":0" /> * {{flagicon|SPA}} [[Espanya]] – Patricia Yurena Rodríguez<ref name=":0" /> * {{Flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] – Alfina Nasyrova<ref name=":0" /> * {{Flagicon|CRO}} [[Croatia|Kroasya]] – Josipa Kusić<ref name=":0" /> * {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] – Alexandra Ívarsdóttir<ref name=":0" /> * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Anagabriela Espinoza<ref name=":0" /> * {{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico]] – Ivonne Orsini<ref name=":0" /> * {{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]] – Iryna Zhuravska<ref name=":0" /> |} === Mga ''Continental Queen'' === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Rehiyong Heograpikal !Kandidata |- |Aprika | * {{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] – Birgite dos Santos<ref name=":0" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Hannelly Quintero<ref name=":0" /> |- |Asya at Oseaniya | * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Parvathy Omanakuttan<ref name=":0" /> |- |Karibe | * {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Gabrielle Walcott<ref name=":0" /> |- |Europa | * {{flagicon|SPA}} [[Espanya]] – Patricia Yurena Rodríguez<ref name=":0" /> |} == Mga kandidata == 109 na kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref name="NewVision-1"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|name=a}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |Egla Harxhi<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2017 |title=‘Miss Albania 2007’ Egla Harxhi bën plazh e zhveshur në pjesën e sipërme (Foto) |trans-title='Miss Albania 2007' Egla Harxhi goes to the beach topless (Photo) |url=https://telegrafi.com/miss-albania-2007-egla-harxhi-ben-plazh-e-zhveshur-ne-pjesen-e-siperme-foto/ |access-date=13 Abril 2024 |website=Telegrafi |language=sq}}</ref> |17 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |Anne Katrin Walter<ref>{{Cite news |date=10 Agosto 2008 |title=Miss World Deutschland: Studentin aus Brandenburg schönste Deutsche |language=de-DE |trans-title=Student from Brandenburg, most beautiful German |work=Der Tagesspiegel Online |url=https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/panorama/studentin-aus-brandenburg-schonste-deutsche-6563437.html |access-date=13 Abril 2024 |issn=1865-2263}}</ref> |21 |Dahme-Spreewald |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |Birgite dos Santos<ref>{{Cite web |date=15 Disyembre 2007 |title=Leslina Pereira Wins Miss Angola 2008 Contest |url=https://www.angop.ao/angola/en_us/noticias/lazer-e-cultura/2007/11/50/Leslina-Pereira-Wins-Miss-Angola-2008-Contest%2C216f2246-0a27-4669-8252-a3ee36610959.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008083612/https://www.angop.ao/angola/en_us/noticias/lazer-e-cultura/2007/11/50/Leslina-Pereira-Wins-Miss-Angola-2008-Contest,216f2246-0a27-4669-8252-a3ee36610959.html |archive-date=8 Oktubre 2020 |access-date=13 Abril 2024 |website=Angola Press News Agency |language=en}}</ref> |18 |[[Luanda]] |- |{{Flagicon|ATG}} [[Antigua at Barbuda]] |Athina James |18 |[[Saint John's|St. John's]] |- |{{Flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Agustina Quinteros<ref>{{Cite news |date=19 Abril 2008 |title=La representante pampeana es Miss Internacional Argentina 08 |work=Diario Panorama |url=http://www.diariopanorama.com/diario/noticias/2008/04/19/a-18703.html |url-status=dead |access-date=13 Abril 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080423063846/http://www.diariopanorama.com/diario/noticias/2008/04/19/a-18703.html |archive-date=23 Abril 2008}}</ref> |18 |Santa Rosa |- |{{Flagicon|ARU}} [[Aruba]] |Christina Trejo |20 |Tanki Flip |- |{{Flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |Katie Richardson<ref>{{Cite news |last=Madden |first=James |date=10 Abril 2008 |title=Girl from the Gong to take on the world |work=The Australian |url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,23515031-5013404,00.html |url-status=dead |access-date=13 Abril 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916102506/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0%2C25197%2C23515031-5013404%2C00.html |archive-date=16 Setyembre 2008}}</ref> |20 |Albion Park |- |{{Flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |Kathrin Krahfuss<ref>{{Cite web |date=12 Disyembre 2008 |title="Miss World": Steirische Zirkusakrobatin hat "gute... |trans-title=“Miss World”: Styrian circus acrobat has a “good chance” |url=https://www.diepresse.com/437308/miss-world-steirische-zirkusakrobatin-hat-gute-chance |access-date=13 Abril 2024 |website=Die Presse |language=de}}</ref> |23 |Graz |- |{{Flagicon|NZL}} [[New Zealand|Bagong Silandiya]] |Kahurangi Taylor<ref>{{Cite news |date=5 Mayo 2008 |title=Student crowned Miss New Zealand |language=en |work=The New Zealand Herald |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10507975&ref=rss |url-status=dead |access-date=13 Abril 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629051428/http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10507975 |archive-date=29 Hunyo 2015}}</ref> |18 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon|BAH}} [[Bahamas]] |Tinnyse Johnson |21 |[[Nassau]] |- |{{Flagicon|BAR}} [[Barbados]] |Natalie Griffith<ref>{{Cite web |date=19 Setyembre 2016 |title=A quick recap of Barbados' track record at international beauty pageants |url=https://barbados.loopnews.com/content/quick-recap-barbados-track-record-international-beauty-pageants |access-date=5 Abril 2024 |website=Loop News |language=en }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |18 |[[Bridgetown]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Alizée Poulicek<ref>{{Cite web |date=18 Disyembre 2007 |title=New Miss Belgium booed for not speaking Dutch |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna22301522 |access-date=5 Marso 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref> |21 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |Hannelly Quintero'''<ref name="Al Día">{{cite website |last=Andino |first=Allan |date=25 Setyembre 2007 |title=Reina de las Chamas |url=http://www.aldia.co.cr/ad_ee/2007/septiembre/25/farandula1252430.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080303152603/http://www.aldia.co.cr/ad_ee/2007/septiembre/25/farandula1252430.html |archive-date=3 Marso 2008 |access-date=5 Marso 2024 |website=Al Día |language=es}}</ref>''' |23 |Ocumare del Tuy |- |{{flagicon|BIZ}} [[Belize|Belis]] |Charmaine Chinapen<ref>{{Cite web |date=1 Agosto 2008 |title=New Miss Belize crowned |url=https://amandala.com.bz/news/new-miss-belize-crowned/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Amandala Newspaper |language=en}}</ref> |21 |Lungsod ng Belis |- |{{Flagicon|BLR}} [[Belarus|Biyelorusya]] |Volha Khizhynkova<ref>{{Cite web |last=Klyeva |first=Violetta |title=Olga Khizhinkova: Life is always brilliant |url=https://minskherald.com/2015/06/olga-khizhinkova/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=The Minsk Herald |language=en-US}}</ref> |21 |Vitebsk |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |Dương Trương Thiên Lý<ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Disyembre 2008 |title=Dương Trương Thiên Lý đoạt giải Hoa hậu được yêu thích nhất |url=https://tuoitre.vn/duong-truong-thien-ly-doat-giai-hoa-hau-duoc-yeu-thich-nhat-293106.htm |access-date=13 Abril 2024 |website=Tuổi Trẻ |language=vi}}</ref> |19 |Đồng Tháp |- |{{flagicon|BIH}} [[Bosnia at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]] |Tanja Vujičić<ref>{{Cite web |date=2 Hunyo 2008 |title=Tanja Vujičić Miss BiH za 2008. godinu |trans-title=Tanja Vujičić Miss BiH for 2008 |url=https://www.klix.ba/vijesti/bih/tanja-vujicic-miss-bih-za-2008-godinu/080602022 |access-date=13 Abril 2024 |website=Klix |language=hr}}</ref> |18 |Nevesinje |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |Itseng Kgomotso<ref>{{Cite web |last=Mooketsi |first=Lekopanye |date=17 Disyembre 2007 |title=New Miss Botswana Pledges To Make A Difference |url=https://www.mmegi.bw/artculture-review/new-miss-botswana-pledges-to-make-a-difference/news |access-date=13 Abril 2024 |website=Mmegi Online |language=en}}</ref> |19 |[[Gaborone]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |Tamara Almeida<ref>{{Cite web |last= |first= |date=28 Hulyo 2008 |title=Modelo mineira é eleita Miss Mundo Brasil |trans-title=Model from Minas Gerais is elected Miss World Brazil |url=https://www.otempo.com.br/entretenimento/modelo-mineira-e-eleita-miss-mundo-brasil-1.129531 |access-date=13 Abril 2024 |website=O Tempo |language=pt-BR}}</ref> |23 |Ipatinga |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |Yulia Yurevich<ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Marso 2007 |title=Юлия Юревич е новата "Мис България 2007" |trans-title=Yulia Yurevich is the new "Miss Bulgaria 2007" |url=https://www.plovdiv24.bg/novini/interesno/Yuliya-Yurevich-e-novata-Mis-Bulgariya-2007-25054 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Plovdiv24 |language=bg}}</ref> |19 |Kozloduy |- |{{flagicon|BOL}} [[Bulibya]] |Jackelin Arias<ref>{{cite web |last=Barba |first=Rildo |title=¡Se fue a la Llajta! Miss Bolivia tiene tres nombres |trans-title=He went to Llajta! Miss Bolivia has three names |url=http://www.eldeber.com.bo/2008/2008-07-19/vernotasociales.php?id=080719033731 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080828032525/http://www.eldeber.com.bo/2008/2008-07-19/vernotasociales.php?id=080719033731 |archive-date=28 Agosto 2008 |access-date=5 Marso 2024 |website=El Deber |language=es}}</ref> |18 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]] |Norayla Francisco<ref>{{Cite news |date=3 Marso 2008 |title=JENIFEER MERCELINA KORONA KOMO MISS UNIVERSO KORSOU |language=pap |publisher=Extra |url=http://www.extra.an/index.php?option=com_content&task=view&id=1195&Itemid=36 |url-status=dead |access-date=13 Abril 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080923172512/http://www.extra.an/index.php?option=com_content&task=view&id=1195&Itemid=36 |archive-date=23 Setyembre 2008}}</ref> |23 |Willemstad |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |Christelle Mbila<ref>{{Cite web |date=1 Agosto 2008 |title=Christelle Mbila, miss RDC 2008 |url=https://www.radiookapi.net/sans-categorie/2008/08/01/christelle-mbila-miss-rdc-2008 |access-date=13 Abril 2024 |website=Radio Okapi |language=fr}}</ref> |18 |[[Kinshasa]] |- |{{Flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |Lisa Lents<ref>{{Cite web |last=Sørensen |first=Sola Kruchov |last2=Broström |first2=Natasja |date=13 Disyembre 2008 |title=Favorit vandt Miss World |trans-title=Favorite won Miss World |url=https://ekstrabladet.dk/underholdning/kultur/article4299818.ece |access-date=14 Abril 2024 |website=Ekstrabladet |language=da}}</ref> |21 |[[Copenhague]] |- |{{Flagicon|EGY}} [[Ehipto]] |Sanaa Ismail Hamed |24 |[[Alehandriya|Alexandria]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Marjorie Cevallos<ref>{{Cite web |date=14 Marso 2008 |title=Doménica Saporitti al Miss Universo |trans-title=Doménica Saporiti at Miss Universe |url=http://www.eluniverso.com/2008/03/14/0001/1065/D18A29E6C2FF4E0A861FE9D1B6E0F8C2.aspx |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120629201751/http://www.eluniverso.com/2008/03/14/0001/1065/D18A29E6C2FF4E0A861FE9D1B6E0F8C2.aspx |archive-date=29 Hunyo 2012 |access-date=25 Enero 2023 |website=El Universo}}</ref> |22 |Guayaquil |- |{{Flag|El Salvador}} |Gabriela Gavidia<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Hulyo 2008 |title=Gabriela Gavidia, la nueva Reina |trans-title=Gabriela Gavidia, the new Queen |url=https://www.eldiario.ec/noticias-manabi-ecuador/85945-gabriela-gavidia-la-nueva-reina/ |access-date=13 Abril 2024 |website=El Diario Ecuador |language=es |archive-date=3 Disyembre 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203142820/https://www.eldiario.ec/noticias-manabi-ecuador/85945-gabriela-gavidia-la-nueva-reina/ |url-status=dead }}</ref> |18 |La Libertad |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |Stephanie Willemse<ref>{{Cite news |title=Stunning Lisa takes second place at final |work=The Hamilton Advertiser |url=http://www.hamiltonadvertiser.co.uk/news/local-news/hamilton-news/2008/05/28/stunning-lisa-takes-second-prize-at-final-51525-20988150/ |access-date=27 May 2008}}</ref> |19 |[[Glasgow]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |Edita Krešáková<ref>{{Cite web |title=Miss Slovensko 2008 je 19-ročná Edita Krešáková |url=http://www.bleskovky.sk/cl/15/232735/Miss-Slovensko-2008-je-19-rocna-Edita-Kresakova |access-date=4 April 2008 |publisher=Bleskovky}}</ref> |19 |Seňa |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |Patricia Rodríguez<ref>{{Cite web |date=3 Marso 2008 |title=Una estudiante de Tenerife, de 17 años, gana Miss España |trans-title=A 17-year-old student from Tenerife wins Miss Spain |url=https://www.elperiodicodearagon.com/vida-y-estilo/gente/2008/03/03/estudiante-tenerife-17-anos-gana-47949629.html |access-date=14 Abril 2024 |website=El Periódico de Aragón |language=es}}</ref> |18 |Granadilla de Abona |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Lane Lindell |18 |[[Tampa, Florida|Tampa]] |- |{{Flagicon|ETH}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |Hibret Fekadu |18 |[[Adis Abeba|Addis Abeba]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |Chloe-Beth Morgan<ref>{{Cite web |title=WalesOnline: News, sport, weather and events from across Wales |url=http://www.walesonline.co.uk/tm_headline=miss-wales-2008-crowned%26method=full%26objectid=21373503%26print_version=1%26siteid=91466-name_page.html |access-date=22 January 2016 |website=walesonline}}</ref> |22 |Cwmbran |- |{{Flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |Frances Takyi-Mensah |22 |Elmina |- |{{flagicon|GRC}} [[Gresya]] |Aggeliki Kalaitzi<ref>{{Cite news |title=Λαμπερός 19ος Διαγωνισμός Ομορφιάς |publisher=Antenna TV |url=http://www.ant1online.gr/showbiz/News/Pages/20085/5f631485-372b-48ba-b40c-025bca305036.aspx |url-status=dead |access-date=27 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080528013115/http://www.ant1online.gr/showbiz/News/Pages/20085/5f631485-372b-48ba-b40c-025bca305036.aspx |archive-date=28 May 2008}}</ref> |24 |[[Tesalonica|Thessaloniki]] |- |{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |Frédérika Charpentier<ref>{{Cite web |last=Média |first=Prisma |date=3 Disyembre 2008 |title=Geneviève de Fontenay demande l’annulation de l’élection Miss Monde! |trans-title=Geneviève de Fontenay calls for the cancellation of the Miss World election! |url=https://www.gala.fr/l_actu/news_de_stars/genevieve_de_fontenay_demande_l_annulation_de_l_election_miss_monde_141976 |access-date=14 Abril 2024 |website=Gala |language=fr}}</ref> |23 |Basse-Terre |- |{{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |Maribel Arana<ref>{{Cite web |date=3 Disyembre 2008 |title=Concurso Miss Mundo 2008, ¡Guau! |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/concurso-miss-mundo-guau-0-169783503/ |access-date=14 Abril 2024 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Guatemala]] |- |{{Flagicon|GUY}} [[Guyana]] |Christa Simmons<ref>{{Cite web |last= |first= |date=9 Setyembre 2008 |title=Christa Simmons to represent Guyana in ‘Face of the Universe’ pageant in Ghana |url=https://www.stabroeknews.com/2008/09/09/news/guyana/christa-simmons-to-represent-guyana-in-%E2%80%98face-of-the-universe%E2%80%99-pageant-in-ghana/ |access-date=14 Abril 2024 |website=Stabroek News |language=en-us}}</ref> |23 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Brittany Lyons<ref>{{Cite web |last=Henry |first=Krista |date=18 Agosto 2008 |title=Jamaica Gleaner Online |url=https://old.jamaica-gleaner.com/gleaner/20080818/ent/ent1.html |access-date=14 Abril 2024 |website=The Gleaner |language=en}}</ref> |19 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Mizuki Kubodera<ref>{{Cite news |date=3 Nobyembre 2008 |title=Miss World Japan goes for the crown |language=en |work=Japan Today |url=http://www.japantoday.com/category/arts-culture/view/miss-world-japan-goes-for-the-crown |access-date=14 Abril 2024}}</ref> |21 |[[Prepektura ng Kanagawa|Kanagawa]] |- |{{Flagicon|GEO}} [[Georgia (bansa)|Heorhiya]] |Khatuna Skhirtladze<ref>{{Cite web |date=4 Agosto 2008 |title=Miss World Georgian Contestant Revealed |url=https://finchannel.com/miss-world-georgian-contestant-revealed/21891/people/citylife/2008/08/ |access-date=14 Abril 2024 |website=The Financial |language=en-US}}</ref> |18 |[[Tbilisi]] |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Krystel Robba |22 |[[Gibraltar]] |- |{{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] |Judith Wilson |23 |Enniskillen |- |{{Flag|Honduras|1949}} |Gabriela Zavala |23 |San Pedro Sula |- |{{Flag|Hong Kong}} |Skye Chan |24 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Parvathy Omanakuttan<ref>{{Cite web |title=Pantaloons Femina Miss India 2008 |url=http://feminamissindia.indiatimes.com/articleshow/2928968.cms |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211075535/http://feminamissindia.indiatimes.com/articleshow/2928968.cms |archive-date=11 February 2012 |access-date=5 April 2008 |website=The Times of India}}</ref> |21 |Kottayam |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |Sandra Angelia Hadisiswantoro<ref>{{Cite news |title=Sandra Angelia Jadi Miss Indonesia 2008 |publisher=Inilah |url=http://www.inilah.com/berita.php?id=28164 |url-status=dead |access-date=13 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080514192747/http://inilah.com/berita.php?id=28164 |archive-date=14 May 2008}}</ref> |22 |[[Surabaya]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |Laura Coleman<ref>{{Cite web |last= |date=14 Setyembre 2009 |title=It's a beauty queen's job to look good so £12,000 is money well spent. How much does it cost to run YOUR body? |url=https://www.dailymail.co.uk/femail/beauty/article-1213208/Its-beauty-queens-job-look-good-12-000-money-spent-says-Miss-England-2008.html |access-date=13 Abril 2024 |website=Mail Online |language=en}}</ref> |22 |[[Leicester]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Sinéad Noonan<ref>{{Cite news |title=Miss Ireland |publisher=Bebo |url=http://www.bebo.com/MissIrelandpageant |url-status=dead |access-date=21 June 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122010819/http://www.bebo.com/MissIrelandpageant |archive-date=22 November 2008}}</ref> |21 |County Meath |- |{{Flag|Israel}} |Tamar Ziskind |23 |[[Haifa]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Claudia Russo<ref>{{Cite news |title=Claudia Russo siciliana di Messina è la nuova Miss Mondo Italia 2008 |publisher=Miss Mondo Italia |url=http://www.missmondo.it/news.asp?id=1212922581 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080609193335/http://www.missmondo.it/news.asp?id=1212922581 |archive-date=9 June 2008}}</ref> |25 |[[Mesina|Messina]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Leah Ryerse |20 |[[Hamilton, Ontario|Hamilton]] |- |{{Flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |Alfina Nassyrova |20 |[[Almaty]] |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |Ruth Kinuthia |22 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]] |Nicosia Lawson<ref>{{Cite web |last= |first= |date=9 September 2008 |title=Controversial pageant winner makes it official |url=http://archive.caymannewsservice.com/2008/09/09/controversial-pageant-winner-makes-it-official/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525111946/https://archive.caymannewsservice.com/2008/09/09/controversial-pageant-winner-makes-it-official/ |archive-date=25 May 2022 |access-date=27 June 2022 |website=[[List of newspapers in the Cayman Islands|Cayman News Service]] |language=en-GB}}</ref> |25 |George Town |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Katherine Medina<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2008 |title=Una paisa de 17 años se coronó Miss Mundo Colombia y ahora aspira a triunfar en Ucrania |trans-title=A 17-year-old paisa was crowned Miss World Colombia and now aspires to succeed in Ukraine |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-4458038 |access-date=13 Abril 2024 |website=El Tiempo |language=es}}</ref> |18 |[[Medellín]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Amalia Matamoros<ref>{{cite web |last=Marín Cortés |first=Melissa |date=6 Hunyo 2008 |title=María Amalia Matamoros, Miss Costa Rica Mundo |url=http://www.prensalibre.co.cr/2008/junio/06/abanico10.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301005907/http://www.prensalibre.co.cr/2008/junio/06/abanico10.php |archive-date=1 Marso 2012 |access-date=13 Abril 2024 |work=Prensa Libre |language=es}}</ref> |19 |Naranjo |- |{{Flagicon|CRO}} [[Croatia|Kroasya]] |Josipa Kusić<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2008 |title=Josipa Kusić i Dino Bubičić proglašeni najljepšim Hrvatima 2008. godine |trans-title=Josipa Kusić and Dino Bubičić declared the most beautiful Croats in 2008 |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=393955 |access-date=13 Abril 2024 |website=Index.hr |language=hr}}</ref> |20 |[[Zagreb]] |- |{{Flagicon|LAT}} [[Letonya]] |Ina Avlasēviča<ref>{{Cite news |date=27 February 2008 |title=Noteikti konkursa 'Mis un Misters Latvija 2006' uzvarētāji |publisher=TVNET Zinas |url=http://www.tvnet.lv/zinas/latvija/cilvekzinas/article.php?id=464332 |url-status=dead |access-date=8 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080925180054/http://www.tvnet.lv/zinas/latvija/cilvekzinas/article.php?id=464332 |archive-date=25 September 2008}}</ref> |20 |Dobele |- |{{Flagicon|LBN}} [[Libano|Líbano]] |Rosarita Tawil |20 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LTU}} [[Lithuania|Litwanya]] |Gabrielė Martirosianaitė |18 |Kaunas |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Alexandra Ívarsdóttir<ref>{{Cite news |title=Alexandra Helga valin ungfrú Ísland |publisher=MBL |url=http://www.mbl.is/mm/folk/frettir/2008/05/31/alexandra_helga_valin_ungfru_island/ |access-date=30 May 2008}}</ref> |18 |[[Reikiavik|Reykjavík]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Soo Wincci<ref>{{Cite web |url=http://clovetwo.com/articles/story.asp?file=%2F2008%2F8%2F14%2Fcelebstop%2F1780136&sec=celebstop |access-date=15 April 2018}}</ref> |23 |Selangor |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Martha Fenech |18 |St. Julian's |- |{{flagicon|Martinique}} [[Martinika]] |Élodie Delor |18 |Fort-de-France |- |{{flagicon|MUS}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Olivia Carey<ref>{{Cite news |title=Plusieurs cordes à l'arc d'Olivia Carey |work=L'Express |url=http://www.lexpress.mu/display_article.php?news_id=94891 |url-status=dead |access-date=8 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314071053/http://www.lexpress.mu/display_article.php?news_id=94891 |archive-date=14 March 2016}}</ref> |19 |Vacoas |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Anagabriela Espinoza<ref>{{Cite news |title=Elisa Nájera, Nuestra Belleza México |publisher=Milenio |url=http://www.milenio.com/index.php/2007/10/06/130824/ |url-status=dead |access-date=8 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011020517/http://www.milenio.com/index.php/2007/10/06/130824/ |archive-date=11 October 2007}}</ref> |20 |[[Monterrey]] |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya|Móldabya]] |Iana Varnacova |17 |[[Chișinău|Chişinău]] |- |{{flagicon|MNG}} [[Mongolya]] |Chinbatyn Anun |23 |[[Ulan Bator]] |- |{{Flag|Montenegro}} |Mariana Mihajlović |18 |Plavnica |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |Marelize Robberts<ref>{{Cite web |title=Miss Namibia 2008 |url=http://www.theshebeen.org/open-forum/22422-miss-namibia-2008-marelize-robberts.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090109201451/http://www.theshebeen.org/open-forum/22422-miss-namibia-2008-marelize-robberts.html |archive-date=9 January 2009 |access-date=7 June 2008 |publisher=The Shebeen}}</ref> |21 |[[Windhoek]] |- |{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] |Adaeze Igwe<ref>{{Cite web |title=Most Beautiful Girl in Nigeria 2008 |url=http://mbgn.silverbirdgroup.com/contestant_details.php?c_id=5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080330195732/http://mbgn.silverbirdgroup.com/contestant_details.php?c_id=5 |archive-date=30 March 2008 |publisher=Silverbird Group}}</ref> |18 |Awka |- |{{flagicon|Norway}} [[Noruwega]] |Lene Egeli<ref>{{Cite web |last=Linn Sollied Madsen |title=LENE EGELI, FRØKEN NORGE- Hun ble Frøken Norge |url=http://www.side2.no/tv/article1775606.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928214808/http://www.side2.no/tv/article1775606.ece |archive-date=28 September 2011 |access-date=22 January 2016 |website=Nettavisen}}</ref> |21 |Stavanger |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |Carmen Kool |22 |Arnhem |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |Gabriela Rejala<ref>{{Cite news |title=Anoche eligieron nuevas bellezas paraguayas 2008 |publisher=ABC Digital |url=http://www.abc.com.py/articulos.php?pid=404546&ABCDIGITAL=aaf45b023505d4d0365b5a4cdaf8101f |access-date=6 April 2008}}</ref> |19 |Ñemby |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |Annmarie Dehainaut<ref>{{Cite news |date=12 July 2008 |title=ANNMARIE DEHAINAUT SE CORONÓ COMO MISS PERÚ WORLD 2008 |publisher=Peru.com |url=http://www.peru.com/Entretenimiento/idocs/2008/7/12/DetalleDocumento_528244.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080713200556/http://www.peru.com/Entretenimiento/idocs/2008/7/12/DetalleDocumento_528244.asp |archive-date=13 July 2008}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]] |Danielle Castaño<ref>{{Cite news |last=Pangilinan |first=Ed |date=10 March 2008 |title=UST alumna wins Bb. Pilipinas crown |work=The Manila Times |url=http://www.manilatimes.net/national/2008/mar/10/yehey/top_stories/20080310top4.html |url-status=dead |access-date=8 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328013303/http://www.manilatimes.net/national/2008/mar/10/yehey/top_stories/20080310top4.html |archive-date=28 March 2008}}</ref> |19 |[[Lungsod Quezon|Quezon City]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Linda Wikstedt |19 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Klaudia Ungerman |20 |Wysieradz |- |{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico]] |Ivonne Orsini |20 |Bayamón |- |{{Flag|Portugal}} |Andreia Rodrigues |24 |[[Lisboa|Lisbon]] |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Laura Tanguy<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2008 |title=Miss Pays de Loire représentera la France à l'élection de Miss Univers ! |trans-title=Miss Pays de Loire will represent France in the Miss Universe election! |url=http://www.purepeople.com/2518-Miss-Pays-de-Loire-representera-la-France-a-l-election-de-Miss-Univers-.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080511193926/http://www.purepeople.com/2518-Miss-Pays-de-Loire-representera-la-France-a-l-election-de-Miss-Univers-.html |archive-date=11 May 2008 |access-date=25 Enero 2023 |website=Pure People |language=fr}}</ref> |20 |Angers |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Geisha Montes De Oca |21 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |Zuzana Jandová |20 |Karviná |- |{{Flagicon|RUS}} [[Rusya]] |'''Ksenia Sukhinova''' |21 |[[Tyumen]] |- |{{Flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |Winfridah Mofu |19 |[[Lusaka]] |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |Joy-Ann Biscette |22 |[[Castries]] |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |Nevena Lipovac |19 |[[Belgrado|Belgrade]] |- |{{flagicon|SYC}} [[Seychelles|Seykelas]] |Elena Angione |22 |Mahé |- |{{Flag|Sierra Leone}} |Tyrilla Gouldson<ref name="tpv">{{Cite news |last=Sesay |first=Babatunde |date=13 November 2008 |title=Miss Sierra Leone 2008 off to South Africa |work=The Patriotic Vanguard |url=http://www.thepatrioticvanguard.com/article.php3?id_article=3343 |access-date=28 July 2010 |archive-date=4 Mayo 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140504173144/http://www.thepatrioticvanguard.com/article.php3?id_article=3343 |url-status=dead }}</ref> |24 |[[Freetown]] |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |Cynthia Muvirimi |25 |[[Harare]] |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |Faraliza Tan |22 |[[Singapore]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Rochelle Correa |24 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWZ}} [[Eswatini|Suwasilandiya]] |Tiffany Simelane |20 |Mhlambanyatsi |- |{{flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |Jennifer Palm Lundberg |22 |Sigtuna |- |{{flagicon|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |Nasreen Karim |22 |Mwanza |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Ummarapas Jullakasian<ref>{{Cite web |title="Mim" to compete in Miss World 2008 |url=http://www.thaipost.net/index.asp?bk=xcite&iDate=31/Jul/2551&news_id=161788&cat_id=200200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814003446/http://www.thaipost.net/index.asp?bk=xcite |archive-date=14 August 2007 |access-date=31 July 2007 |website=Thai Post}}</ref> |23 |[[Lalawigan ng Nonthaburi|Nonthaburi]] |- |'''{{Flagicon|TWN}}''' [[Taywan]] |Jamie Lin |24 |Taichung |- |{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Tansey Coetzee |23 |[[Johannesburg]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Choi Bo-in |22 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Gabrielle Walcott<ref>{{Cite web |title=Miss Trinidad & Tobago 2007 |url=http://www.ctntworld.com |access-date=24 February 2008 |publisher=Miss Trinidad & Tobago}}</ref> |23 |[[Puerto Espanya|Petit Valley]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Nataly Chilet<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2007 |title=Nataly Chilet, Miss Chile con posibilidad de trabajar en Ecuador |trans-title=Nataly Chilet, Miss Chile with the possibility of working in Ecuador |url=https://www.eluniverso.com/2007/07/05/0001/1065/075CEC19294144BD8DC8DE6051C5526A.html |access-date=13 Abril 2024 |website=El Universo |language=es}}</ref> |23 |[[Santiago de Chile|Santiago]] |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |Mei Yan Ling |25 |[[Dalian]] |- |{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]] |Mari Vasileiou |18 |Larnaca |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkey|Turkiya]] |Leyla Lydia Tuğutlu<ref>{{Cite web |date=28 March 2008 |title=İşte Türkiye'nin en güzel kızı |url=http://www.haberturk.com/haber.asp?id=63759&cat=140&dt=2008/03/28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216083722/http://www.haberturk.com/haber.asp?id=63759&cat=140&dt=2008%2F03%2F28 |archive-date=16 December 2008 |access-date=22 January 2016 |website=haberturk.com}}</ref> |19 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]] |Dora Mwima |18 |Tororo |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukraine|Ukranya]] |Iryna Zhuravska<ref>{{Cite web |title=Важно.ru |url=http://www.vazhno.ru/interesting/article/11548/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120629201805/http://www.vazhno.ru/interesting/article/11548/ |archive-date=29 June 2012 |access-date=22 January 2016}}</ref> |18 |[[Kyiv]] |- |{{Flagicon|HUN}} [[Hungary|Unggarya]] |Szilvia Freire |24 |[[Budapest]] |- |{{Flag|Uruguay|name=Urugway}} |[[Fatimih Dávila]] |20 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{official website|http://www.missworld.com}} {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] f6ya5cmmpyx7ojcdape9amtvc1crc3j 0 330790 2231310 2168921 2026-10-04T08:21:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231310 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DWAW | callsign = | logo = | city = [[Lungsod ng Batangas]] | area = [[Calabarzon]] at mga karatig na lugar | branding = 91.9 Bright FM | frequency = 999 kHz | airdate = February 2008 | last_airdate = July 2013 | format = [[:en:Dark (broadcasting)|Hindi Aktibo]] | language = | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = | erp = | callsign_meaning = | class = | former_names = | owner = [[DCG Radio-TV Network|ConAmor Broadcasting Systems]] | website = | webcast = | coordinates = }} Ang '''DWAW''' (999 [[:en:AM broadcasting|AM]])<ref>{{Cite web |title=NTC Region 4A database for DWAW-AM |url=http://www.ntcr4.com/fm-radiotwo.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231140618/http://www.ntcr4.com/fm-radiotwo.html |archive-date=Disyembre 31, 2016 |access-date=March 1, 2017 }}</ref><ref>[https://www.batangascity.gov.ph/web/images/SEPPP/SEPPP_CY2009.pdf Radio Stations]</ref> ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-aari ng [[DCG Radio-TV Network|ConAmor Broadcasting Systems]].<ref>[http://www.batangas.gov.ph/portal/communication-services/ Communication Services | Province of Batangas]{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Kasaysayan == Itinatag noong Pebrero 2008 ang DWAW. Kabilang sa mga programa nito ay ang ''Bagong Bayo'' tuwing umaga at musika sa hapon at sa Sabado at Linggo.<ref>[https://www.bulatlat.com/news/4-42/4-42-grief.html ‘Grief and Rage in the Midst of Storm’] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.philstar.com/opinion/2005/05/29/279530/not-weak-hearted Not for the weak-hearted]</ref> Noong kalagitnaan ng 2011, nawala ito sa ere dahil sa mga hadlang sa pang-pinansyal. Bumalik ito sa ere noong huling bahagi ng 2012. Nasa pamamhala ng Batangas City Public Information Office ang mayorya ng oras nito mula Lunes hanggang Biyernes. Sinakop nito ang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2013|Halalan 2013]].<ref>[https://newsinfo.inquirer.net/609900/slain-mindoro-broadcaster-denied-protection-by-court Slain Mindoro broadcaster denied protection by court]</ref> Noong Hulyo 2013, tuluyan itong nawala sa ere dahil sa mga hadlang sa pang-pinansyal at hadlang ng signal sa DZIQ 990 na nakabase sa Maynila. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Batangas Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Batangas]] [[Kategorya:Mga hindi aktibong himpilang panradyo]] b6klnhtvp8mfluc5os5wxg9spwa2r8z 0 330868 2231332 2134027 2026-10-04T08:56:49Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231332 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DWTI | logo = | city = [[Lucena]] | area = [[Calabarzon|Southern Luzon]] at mga karatig na lugar | branding = DWTI 972 | airdate = 1964 | frequency = 972 kHz | format = [[News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[:en:Talk radio|Talk]] | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5 kW | erp = | class = | owner = [[DCG Radio-TV Network]] | licensee = Katigbak Enterprises, Inc. | sister_stations = [[DWKI|95.1 Kiss FM]], [[DZCT|105.3 Super Tunog Pinoy]] | website = }} Ang '''DWTI''' (972 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Kasamang TI''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[DCG Radio-TV Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa Broadcast Village, Brgy. Ibabang Dupay, [[Lucena]].<ref>[http://www.chanrobles.com/cralaw/1998augustdecisions.php?id=701 G.R. No. 121087]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/news/4-11/4-11-media.html |title=Media Under Fire |access-date=2024-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203235833/https://www.bulatlat.com/news/4-11/4-11-media.html |archive-date=2024-12-03 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://www.pressreader.com/philippines/philippine-daily-inquirer-1109/20111020/281736971219607 A real-life lab to study media killings]</ref> ==Mga pangyayari== Noong Mayo 17, 2003, bandang alas-6 ng umaga, pinatay ng dalawang hindi kilalang naka-motor ang host ng programmang "Nosi Balasi" na si Polly Pobeda habang papunta siya sa estudyo ng himpilang ito. Makalipas ng dalawang araw, nakilala at inaresto ang magkapatid na sina Eric and Eulogio Patulay bilang mga suspek sa pagpatay kay Pobeda. Sila ang nagsilbi bilang mga alalay ni Romano Talaga, anak ng alkalde ng Lucena na si Ramon Talaga.<ref>[https://www.philstar.com/nation/2003/05/20/206882/local-pols-eyed-brains-behind-quezon-broadcaster146s-slay Local pols eyed as brains behind Quezon broadcaster’s slay]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Lucena Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa lalawigan ng Quezon]] pnagry965vi2ety92v92pgcliyzkplb 0 331636 2231392 2160424 2026-10-04T10:53:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231392 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Aksyon Radyo Catarman | callsign = DYSM | logo = | city = [[Catarman, Hilagang Samar|Catarman]] | area = [[Hilagang Samar]] | branding = Aksyon Radyo 972 | airdate = 1998 | frequency = 972 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Waray language|Waray]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''S'''a'''M'''ar | network = Aksyon Radyo | owner = [[MBC Media Group]] | licensee = Cebu Broadcasting Company | sister_stations = 94.1 Love Radio | website = | webcast = }} Ang '''DYSM''' (972 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Aksyon Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[MBC Media Group]] sa pamamagitan ng Cebu Broadcasting Company bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa #102 National Highway, Brgy. Cawayan, [[Catarman, Hilagang Samar]].<ref>{{Cite web |title=UOA on GAP in Rice Production culminates in Northern Samar |url=http://da08.da.gov.ph/index.php/media-resources/da-news/2269-uoa-on-gap-in-rice-production-culminates-in-northern-samar |access-date=2023-02-28 |website=da08.da.gov.ph |archive-date=2022-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804081417/http://da08.da.gov.ph/index.php/media-resources/da-news/2269-uoa-on-gap-in-rice-production-culminates-in-northern-samar |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Local COMELEC challenges candidates, voters to peaceful polls |url=https://pia.gov.ph/news/articles/101748 |url-status= |access-date=9 August 2019 |website=PIA}}{{deadlink|date=September 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Radio segment advocating literacy launched in region 8 |url=http://www.samarnews.com/news2008/jul/f1734.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828004010/http://www.samarnews.com/news2008/jul/f1734.htm |archive-date=2019-08-28 |access-date=2019-08-09}}</ref><ref>{{Cite web |author=Angel Moti |date=January 5, 2003 |title=The Disappearance of A Rose |url=https://www.bulatlat.com/news/2-47/2-47-rose.html |access-date=9 August 2019 |website=www.bulatlat.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20190809150427/https://www.bulatlat.com/news/2-47/2-47-rose.html |archive-date=9 Agosto 2019 |url-status=dead}}</ref> ==Kasaysayan== Noong Disyembre 17, 2015, sinira ng [[Bagyong Nona]] ang transmiter ng DYSM.<ref>{{Cite web |date=17 December 2015 |title=Nona Devastates, Isolates N. Samar |url=https://www.pressreader.com/philippines/the-freeman/20151217/281500750201803 |access-date=2023-02-28 |via=PressReader}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{North Samar Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Hilagang Samar]] ofbcoo0m7oflrazaywc8bs2q40sx56d 0 331677 2231380 2165934 2026-10-04T10:40:10Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231380 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Aksyon Radyo Catbalogan | callsign = DYMS | logo = | logo_size = 220px | city = [[Catbalogan]] | area = [[Samar (pulo)|Samar]] | branding = DYMS Aksyon Radyo 1044 | airdate = 1956 (sa Tacloban)<br>1976 (sa Catbalogan) | frequency = 1044 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Waray language|Waray]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''M'''odular '''S'''ound | former_callsigns = | former_frequencies = 1000 kHz (1956–1978) | network = Aksyon Radyo | owner = [[MBC Media Group]] | licensee = Cebu Broadcasting Company | website = }} Ang '''DYMS''' (1044 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Aksyon Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[MBC Media Group]] sa pamamagitan ng [[MBC Media Group|Cebu Broadcasting Company]] bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng San Bartolome St., [[Catbalogan]].<ref>[http://www.congress.gov.ph/legisdocs/basic_17/HB04302.pdf House Bill No. 4302]</ref><ref>[https://lawphil.net/judjuris/juri2005/dec2005/gr_159614_2005.html G.R. No. 159614]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/2011/08/12/an-overview-of-the-human-rights-situation-in-eastern-visayas/ |title=An overview of the human rights situation in Eastern Visayas |access-date=2024-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204165019/https://www.bulatlat.com/2011/08/12/an-overview-of-the-human-rights-situation-in-eastern-visayas/ |archive-date=2024-12-04 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.karapatan.org/UA-2004-10-23-nominee-harassed |title=KABATAAN Partylist 3rd nominee harassed in Catbalogan, Samar, Philippines |access-date=2024-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420002253/https://www.karapatan.org/UA-2004-10-23-nominee-harassed |archive-date=2019-04-20 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ati.da.gov.ph/rtc8/news/2014/two-soas-launched-august |title=Two SOAs launched in August |access-date=2024-12-04 |archive-date=2019-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190812031646/http://ati.da.gov.ph/rtc8/news/2014/two-soas-launched-august |url-status=dead }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Catbalogan Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa lalawigan ng Samar]] kq1qp5o2fuek5u78twj9advptzn7hse 0 331782 2231393 2187593 2026-10-04T10:59:28Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231393 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Bombo Radyo Tacloban | callsign = DYTX | logo = | city = [[Tacloban]] | area = Hilagang-silangang [[Leyte]], ilang bahagi ng [[Samar (pulo)|Samar]] | branding = DYTX Bombo Radyo | airdate = 1989 (sa AM)<br>Abril 4, 2005 (sa FM) | frequency = 95.1 MHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Drama]] | language = [[Waray language|Waray]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = 32,800 watts | callsign_meaning = | former_callsigns = DYWR (1989–2003) | former_frequencies = 1476 kHz (1989–1994)<br>594 kHz(1994-2003) | former_names = {{ubl|95.1 TX The Gentle Wind (1989–1994)|Star FM (1994–2004)}} | network = Bombo Radyo | owner = [[Bombo Radyo Philippines]] | licensee = Newsounds Broadcasting Network, Inc. | webcast = [http://www.bomboradyo.com/tacloban Listen Live] | website = [http://www.bomboradyo.com/tacloban Bombo Radyo Tacloban] }} Ang '''DYTX''' (95.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]) '''Bombo Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bombo Radyo Philippines]] sa pamamagitan ng Newsounds Broadcasting Network bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Bombo Radyo Broadcast Center, 3rd Floor Infinitea Bldg. Paterno St., Brgy. 26, [[Tacloban]].<ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/news/6-29/6-29-media2.htm |title=Visayas Journalists Hit Media Corruption |access-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125191222/https://www.bulatlat.com/news/6-29/6-29-media2.htm |archive-date=2025-01-25 |url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang Bombo Radyo noong 1989 sa ilalim ng call letters na DYWR sa talapihitan nito sa AM sa 594 kHz. Noong Marso 12, 2003, nawala ito sa ere dahil sa pagkalugi ng kumpanya.<ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/news/3-21/3-21-leyte.html |title=Leyte Broadcasters: From Telling News to Making News |access-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125191422/https://www.bulatlat.com/news/3-21/3-21-leyte.html |archive-date=2025-01-25 |url-status=dead}}</ref> Noong Abril 4, 2005, bumalik ito sa ere sa FM sa pamamagitan ng 95.1 MHz, na dating sumahimpapawid bilang '''The Gentle Wind''' mula 1989 hanggang 1994 at '''Star FM''' mula 1994 hanggang 2004. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Tacloban Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Tacloban]] qh2ygs83vtcp8yc8ggw848mee9wwgix 0 331850 2231334 2205254 2026-10-04T09:00:04Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231334 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Spirit FM Abra | callsign = DWWM | logo = | city = [[Bangued]] | area = [[Abra]], ilang bahagi ng [[Ilocos Norte]] at [[Ilocos Sur]] | branding = 96.9 Spirit FM | airdate = 1987 | frequency = 96.9 MHz | format = [[Religious radio|Religious]] | language = [[Ilocano language|Ilocano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | callsign_meaning = '''W'''e '''W'''ork for '''M'''ary | affiliations = [[Catholic Media Network]] | owner = [[:en:Roman Catholic Diocese of Bangued|Abra Community Broadcasting Corporation]] | sister_stations = [[DZPA-AM|DZPA 873]] | webcast = | website = }} Ang '''DWWM''' (96.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''96.9 Spirit FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng Abra Community Broadcasting Corporation ng Diyosesis ng Bangued. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa Ground Floor, DZPA Bldg., Rizal St. cor Zamora St., Brgy. Poblacion, [[Bangued]].<ref>{{Cite web |url=http://www.claretianpublications.com/index.php/catholic-directory/diocese/diocese-of-bangued/64 |title=Diocese of Bangued |access-date=2024-12-15 |archive-date=2024-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215070313/http://www.claretianpublications.com/index.php/catholic-directory/diocese/diocese-of-bangued/64 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/2009/06/18/gunmen-attack-media-offices-in-abra/ |title=Gunmen Attack Media Offices in Abra |access-date=2024-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215070640/https://www.bulatlat.com/2009/06/18/gunmen-attack-media-offices-in-abra/ |archive-date=2024-12-15 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://www.gmanetwork.com/news/news/regions/165278/armed-men-attack-radio-station-in-abra/story/ Armed men attack radio station in Abra]</ref><ref>[https://www.philstar.com/probinsiya/2011/02/02/653135/dj-sa-fm-radio-station-kinatay DJ sa FM radio station kinatay]</ref><ref>[http://www.baguiomidlandcourier.com.ph/abra.asp?mode=archives/2011/february/2-6-2011/abra1.txt Abra journalists condemn brutal slay of broadcaster]{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Vigan Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Abra]] 8p0kd7d81lvpglxewxdwbrlv7rrdp6x 0 332236 2231355 2143114 2026-10-04T09:26:36Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231355 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Magic 95.5 | callsign = DXEL | logo = | city = [[Lungsod ng Zamboanga]] | area = [[Lungsod ng Zamboanga]], [[Basilan]] at mga karatig na lugar | branding = Magic 95.5 | airdate = June 1993 | frequency = 95.5 MHz | format = [[:en:Contemporary hit radio|Top 40 (CHR)]], [[Original Pilipino music|OPM]] | language = [[English language|English]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 [[watt]]s | erp = | class = | callsign_meaning = '''E'''duardo at '''L'''olita Chua (mga may-ari) | network = Magic Nationwide | affiliations = [[Tiger 22 Media Corporation]] | sister_stations = [[DXGB-TV]] | owner = Golden Broadcast Professionals | operator = [[Quest Broadcasting|Quest Broadcasting Inc.]] | website = {{facebook|magic955zambo|Magic 95.5}} | coordinates = }} Ang '''DXEL''' (95.5 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''Magic 95.5''', ay isang istasyon ng radyo na pag-aari ng Golden Broadcast Professionals Inc. at pinamamahalaan ng [[Quest Broadcasting|Quest Broadcasting Inc.]] Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa GBPI Building, Campaner St., [[Lungsod ng Zamboanga]].<ref>{{Cite web |title=2020 NTC FM Stations |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/krwjuYylHVSLLIneBnTI5jc9Tbe8fFM96hdHaRzlgo7uawnkM2AZ1usAzYkN26EeDvlaV0yL56GpT830ccMGHZyTnhk31ReKna5l/FM%20Listing.pdf |access-date=February 20, 2021 |website=[[Freedom of Information Order (Philippines)|foi.gov.ph]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zamboanga Arts & Culture |url=https://www.zamboanga.com/arts_and_culture/arts_and_culture.htm |access-date=February 20, 2021 |website=zamboanga.com}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |title=Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC |access-date=2024-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201202221244/https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |archive-date=2020-12-02 |url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang himpilang ito noong Hunyo 1993 bilang Gold FM. Noong 2000, kinuha ng Quest Broadcasting ang mga operasyon nito na ginawang Killerbee. Noong Abril 29, 2013, muling inilunsad ito bilang '''Magic''' (mula sa [[DWTM|pangunahing himpilan]] nito). Nagsi-simulcast din ito ng ''Dateline TeleRadyo'' mula sa TV11 . == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Zamboanga City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Zamboanga]] ph8veu8brlj4kb1t36t1e39veemawg7 0 332465 2231363 2168015 2026-10-04T09:47:23Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231363 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Magic 103 | callsign = DXKT | logo = | city = [[Titay]] | area = [[Zamboanga Sibugay]], ilang bahagi ng [[Zamboanga del Norte]] | branding = Magic 103 | airdate = | frequency = 103.1 MHz | format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = | network = EMedia News FM | owner = Westwind Broadcasting Network | operator = [[:en:EMedia_Productions|EMedia Productions]] | website = }} Ang '''DXKT''' (103.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''Magic 103''', ay isang himpilan ng radyo na pag-aari ng Westwind Broadcasting Network at pinamamahalaan ng [[:en:EMedia_Productions|EMedia Productions]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa Brgy. Poblacion, [[Titay]].<ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/2010/04/27/ex-broadcaster-candidate-killed/ |title=Ex-Broadcaster Candidate Killed |access-date=2024-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121192914/https://www.bulatlat.com/2010/04/27/ex-broadcaster-candidate-killed/ |archive-date=2025-01-21 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://prri.da.gov.ph/rubber-radio-broadcast-in-magik-1o3fm/ |title=RUBBER RADIO BROADCAST IN MAGIK 1O3FM |access-date=2024-12-31 |archive-date=2024-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211023846/https://prri.da.gov.ph/rubber-radio-broadcast-in-magik-1o3fm/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://kumbira.wordpress.com/2010/03/01/sibugay-farmers-finish-radio-course-on-goat-production/ Sibugay farmers finish radio course on goat production]</ref> == Mga Pangyayari == Noong Abril 5, 2010, binomba ng mga hindi kilalang naka-motor ang himpilan, na nag-iwan ng isang nasugatan.<ref>[https://ifex.org/bomb-blast-rocks-radio-station-media-workers-attacked/ Bomb blast rocks radio station; media workers attacked]</ref><ref>[https://www.bnionline.net/en/media-alert/item/8384-bomb-blast-rocks-radio-station-in-the-philippines-attacks-against-journalists-continue.html Bomb blast rocks radio station in the Philippines; attacks against journalists continue]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Central Zamboanga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Zamboanga Sibugay]] 06aedro94l2tzubkyjcaml7tpwabxa8 0 332953 2231379 2156354 2026-10-04T10:35:35Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231379 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = K5 News FM Masbate | callsign = DYME | logo = | city = [[Lungsod ng Masbate]] | area = [[Masbate]] at mga karatig na lugar | branding = 95.9 K5 News FM | airdate = 1990 | frequency = 95.9 MHz | format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Masbatenyo|Masbateño]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 1,000 watts | erp = 2,625 watts | class = | callsign_meaning = '''M'''asbat'''E''' | former_names = The Ranch (hanggang Marso 2025) | network = K5 News FM | sister_stations = [[DYME-AM|DYME Radyo Masbate]] | owner = Masbate Community Broadcasting Company | operator = 5K Broadcasting Network, Inc. | website = [http://dymemasbate.com/] }} Ang '''DYME''' (95.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''95.9 K5 News FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng Masbate Community Broadcasting Company at pinamamahalaan ng 5K Broadcasting Network. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa DYME Bldg., Zurbito St., Brgy. Pating, [[Lungsod ng Masbate]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=July 23, 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.karapatan.org/2010-06-01-Farmers-killed-Masbate |title=Farmers abducted and later found dead in Mobo, Masbate, Philippines |access-date=2025-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420002208/https://www.karapatan.org/2010-06-01-Farmers-killed-Masbate |archive-date=2019-04-20 |url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.monettehamlin.com/2016/04/16/rodeo-masbateno-philippines-wild-wild-west/ Rodeo Masbateño: Philippines’ Wild Wild East]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Masbate Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Masbate]] buytzsumzvfqztqp79jqeaxe4rfjoq4 0 333001 2231378 2148813 2026-10-04T10:35:32Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231378 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Radyo Masbate | callsign = DYME | logo = | city = [[Lungsod ng Masbate]] | area = [[Masbate]] at mga karatig na lugar | branding = DYME 783 Radyo Masbate | airdate = 1979 | frequency = 783 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Masbatenyo|Masbateño]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | affiliations = [[Radio Mindanao Network]] | owner = [[Masbate Community Broadcasting Company]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''M'''asbat'''E''' | sister_stations = [[DYME-FM|The Ranch 95.9]] | website = http://dymemasbate.com/ }} Ang '''DYME''' (783 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''Radyo Masbate''' ay isang himpilan ng radyo na pag-aari at pinamamahalaan ng [[Masbate Community Broadcasting Company]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa DYME Bldg., Zurbito St., Brgy. Pating, [[Lungsod ng Masbate]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=July 21, 2019}}</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/880396/tabloid-columnist-shot-dead-in-masbate-2 Tabloid columnist shot dead in Masbate]</ref><ref>[https://www.philstar.com/nation/2013/03/08/916964/rebel-nabbed-2003-slay-masbate-broadcaster Rebel nabbed for 2003 slay of Masbate broadcaster]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.karapatan.org/2010-06-01-Farmers-killed-Masbate |title=Farmers abducted and later found dead in Mobo, Masbate, Philippines |access-date=2025-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420002208/https://www.karapatan.org/2010-06-01-Farmers-killed-Masbate |archive-date=2019-04-20 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Masbate Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Masbate]] obho2o7mi2mqrwh991vobdzaq1d7o1r 0 333026 2231313 2150071 2026-10-04T08:34:48Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231313 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = OK FM Daet | callsign = DWJL | logo = | city = [[Daet]] | area = [[Camarines Norte]] | branding = 98.5 OK FM | frequency = 98.5 MHz | airdate = 1970 (sa AM)<br>2017 (sa FM) | format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]] | language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5 kW | erp = | class = | callsign_meaning = | former_callsigns = DZMD (1970-2017) | former_frequencies = 1161 kHz (1970-2017) | network = OK FM | owner = [[PBN Broadcasting Network]] | website = }} Ang '''DWJL''' (98.5 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''98.5 OK FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[PBN Broadcasting Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Remedios St., [[Daet]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713115545/http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=2022-07-13 |access-date=2019-08-11}}</ref><ref>{{Cite web |title=Two Arrested in Drug Buy-bust Operation In Daet, Camarines Norte |url=http://pro5.pnp.gov.ph/portal/index.php/about-us/command-activities/ridmd/item/307-two-arrested-in-drug-buy-bust-operation-in-daet-camarines-norte |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811090513/http://pro5.pnp.gov.ph/portal/index.php/about-us/command-activities/ridmd/item/307-two-arrested-in-drug-buy-bust-operation-in-daet-camarines-norte |archive-date=2019-08-11 |access-date=2019-08-11}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.karapatan.org/UA2010-11-04-raid-of-karapatan-daet-office |title=Combined military and police elements stormed and raided KARAPATAN office in Daet, Camarines Norte, Bicol, Philippines |access-date=2025-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419230011/https://www.karapatan.org/UA2010-11-04-raid-of-karapatan-daet-office |archive-date=2019-04-19 |url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.camarinesnorte.gov.ph/index.php/about/33-facts-and-figures Facts and Figures | Camarines Norte]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170711031918/http://ati.da.gov.ph/bicol/news/2011/school-air-graduation-camarines-norte-held School on Air graduation in Camarines Norte held]. Archived from [http://ati.da.gov.ph/bicol/news/2011/school-air-graduation-camarines-norte-held the original].</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Daet Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Norte]] 8fpwszsckuy77zj5njn95jz1zzqdsye 0 333151 2231395 2150072 2026-10-04T11:08:11Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231395 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DZMD | logo = | city = [[Daet]] | area = [[Camarines Norte]] at mga karatig na lugar | branding = | airdate = June 24, 1970 | last_airdate = 2017 | frequency = 1161 kHz | format = [[:en:Dark (broadcasting)|Hindi Aktibo]] | language = | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = | erp = | class = | callsign_meaning = '''M'''alayang '''D'''amdamin | owner = [[PBN Broadcasting Network]] | webcast = | website = }} Ang '''DZMD''' (1161 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[PBN Broadcasting Network]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713115545/http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=2022-07-13 |access-date=2019-08-11}}</ref><ref>{{Cite web |title=Two Arrested in Drug Buy-bust Operation In Daet, Camarines Norte |url=http://pro5.pnp.gov.ph/portal/index.php/about-us/command-activities/ridmd/item/307-two-arrested-in-drug-buy-bust-operation-in-daet-camarines-norte |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811090513/http://pro5.pnp.gov.ph/portal/index.php/about-us/command-activities/ridmd/item/307-two-arrested-in-drug-buy-bust-operation-in-daet-camarines-norte |archive-date=2019-08-11 |access-date=2019-08-11}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.karapatan.org/UA2010-11-04-raid-of-karapatan-daet-office |title=Combined military and police elements stormed and raided KARAPATAN office in Daet, Camarines Norte, Bicol, Philippines |access-date=2025-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419230011/https://www.karapatan.org/UA2010-11-04-raid-of-karapatan-daet-office |archive-date=2019-04-19 |url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.camarinesnorte.gov.ph/index.php/about/33-facts-and-figures Facts and Figures | Camarines Norte]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170711031918/http://ati.da.gov.ph/bicol/news/2011/school-air-graduation-camarines-norte-held School on Air graduation in Camarines Norte held]. Archived from [http://ati.da.gov.ph/bicol/news/2011/school-air-graduation-camarines-norte-held the original].</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Daet Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Norte]] [[Kategorya:Mga hindi aktibong himpilang panradyo]] sld1c37tnv43k9dld8wtpy1x783z43w 0 333267 2231372 2205264 2026-10-04T10:17:32Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231372 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Lite FM | callsign = DXVA | city = [[Lala, Lanao del Norte|Lala]] | area = Kanlurang [[Lanao del Norte]], ilang bahagi ng [[Misamis Occidental]] at [[Zamboanga del Sur]] | branding = 107.7 Lite FM | frequency = {{Frequency|107.7|MHz}} | airdate = {{Start date|2000|1|6}} | format = [[:en:Soft adult contemporary|Soft adult contemporary]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[English language|English]], [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 1 kW | erp = 5 kW | class = | callsign_meaning = | former_callsigns = | former_frequencies = | owner = [[PEC Broadcasting Corporation]] | sister_stations = | webcast = <!-- [URL Listen Live] --> | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} Ang '''DXVS''' (107.7 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''107.7 Lite FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[PEC Broadcasting Corporation]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Maranding, [[Lala, Lanao del Norte]].<ref>{{Citation |title=TABLE 20.7a |url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/2011PY_Communications.pdf |work=2011 Philippine Yearbook |pages=18–45 |publisher=[[Philippine Statistics Authority]] |access-date=January 16, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |title=2019 NTC FM Stations |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/AV4y9qh3QvqYRdiDILKyN9nVIEnGnFovM9uuKB8iRaRW7PRrO633PGaXjSEULkqvEmjorBtVejJ00OBQf6uq5cH0nMZNFTt12UrY/FM%20STATIONS_2019.pdf |access-date=January 16, 2020 |website=[[Freedom of Information Order (Philippines)|foi.gov.ph]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=BAC Resolution No. 87 |url=http://cagayandeoro.da.gov.ph/wp-content/uploads/2013/09/radyonatinlanao-loveradio_airtimecontractforSOAonuplandrice20500.00-081413.pdf |access-date=January 16, 2020 |website=[[Cagayan de Oro|cagayandeoro.da.gov.ph]] }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Iligan Bishop Elenito Galido laid to rest |url=http://davaotoday.com/main/blog/iligan-bishop-elenito-galido-laid-to-rest/ |access-date=January 16, 2020 |website=davaotoday.com}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Ozamiz Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lanao del Norte]] hvdybm3f1fu4onxskxb9zdbgl5sn4aa 0 333362 2231357 2152979 2026-10-04T09:34:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231357 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = RMN Iligan | callsign = DXIC | logo = | city = [[Iligan]] | area = [[Lanao del Norte]] at mga karatig na lugar | branding = DXIC RMN Iligan 711 | airdate = 1953 | frequency = 711 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Drama]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 [[watt]]s | erp = | class = C, D & E | callsign_meaning = '''I'''ligan '''C'''ity | network = Radyo Mo Nationwide | sister_stations = [[DXIX|102.3 iFM]] | owner = [[Radio Mindanao Network|RMN Networks]] | website = [https://rmn.ph/DXIC711Iligan/ RMN Iligan] }} Ang '''DXIC''' (711 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''RMN Iligan''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Radio Mindanao Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa 4/F, Mejia Bldg., Roxas cor. Aguinaldo St., [[Iligan]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Bayug, [[Iligan]]. Ito ang kauna-unahang (at nag-iisang) himpilan sa AM sa lungsod.<ref>{{Cite web |title=‘PIA Action Line’ radio program launched in Iligan |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/ArticleView/3D3A |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219033851/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/ArticleView/3D3A |archive-date=December 19, 2019 |access-date=December 19, 2019}}</ref><ref>[http://davaotoday.com/main/blog/iligan-bishop-elenito-galido-laid-to-rest/ Iligan Bishop Elenito Galido laid to rest] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.mindanews.com/top-stories/2012/05/2-killed-in-iligan-bomb-explosion/ 2 killed in Iligan bomb explosion]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.pioneer.com.ph/blog/sendong-savior |title=Sendong Savior |access-date=2025-03-01 |archive-date=2019-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219033901/https://www.pioneer.com.ph/blog/sendong-savior |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-cagayan-de-oro/20161003/281998966954004 Iligan’s Diyandi Festival to cap successful celebration today]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=aE-Hae97ZJYC Conflict, Terrorism and the Media in Asia]. p.64</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Iligan Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Iligan]] d6nhb2z2qdny9cfvz2m084811piypu0 0 333419 2231358 2181176 2026-10-04T09:39:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231358 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Nonglading Radio Digos | city = [[Digos]] | area = [[Davao del Sur]], ilang bahagi ng [[Lungsod ng Dabaw]] | branding = 99.1 Nonglading Radio | frequency = {{Frequency|99.1|MHz}} | airdate = 2013 | format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5 kW | erp = | class = | callsign_meaning = | former_names = Radyo ni Juan (2013-2020)<br>Max FM (2022-2024) | network = Nonglading Radio | owner = [[Rizal Memorial Colleges Broadcasting Corporation]] | operator = Nonglading Broadcasting Services | webcast = <!-- [URL Listen Live] --> | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} Ang '''DXJC''' (99.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''99.1 Nonglading Radio''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng [[Rizal Memorial Colleges Broadcasting Corporation]] at pinamamahalaan ng Nonglading Broadcasting Services. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Ramon Magsaysay St., [[Digos]].<ref>{{Cite web |title=2019 NTC FM Stations |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/AV4y9qh3QvqYRdiDILKyN9nVIEnGnFovM9uuKB8iRaRW7PRrO633PGaXjSEULkqvEmjorBtVejJ00OBQf6uq5cH0nMZNFTt12UrY/FM%20STATIONS_2019.pdf |access-date=2020-04-17 |website=[[Freedom of Information Order (Philippines)|foi.gov.ph]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Calls to donate rice for farmers in North Cotabato intensify |url=http://davaotoday.com/main/human-rights/calls-to-donate-rice-for-farmers-in-north-cotabato-intensify/ |access-date=2020-04-17 |website=davaotoday.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20160608115801/http://davaotoday.com/main/human-rights/calls-to-donate-rice-for-farmers-in-north-cotabato-intensify |archive-date=2016-06-08 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao del Sur]] pox7997yyes6iu6joa9quch43n4vep4 0 333424 2231352 2170061 2026-10-04T09:23:20Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231352 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DXDN | logo = 936DXDN_LOGO_BLACK.png | city = [[Tagum]] | area = Hilagang [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar | branding = 936 DXDN | airdate = Oktubre 4, 1967 | frequency = 936 kHz | repeater = 92.5 MHz | former_frequencies = 88.7 MHz (2012–2019) | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''D'''avao del '''N'''orte | former_callsigns = DXUM (1957–1988) | network = UMBN News & Public Affairs | owner = [[UM Broadcasting Network]] | website = }} Ang '''DXDN''' (936 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[UM Broadcasting Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Purok Cacao, Brgy. Visayan Village, [[Tagum]].<ref>[http://www.congress.gov.ph/legisdocs/basic_17/HB05632.pdf House Bill No. 5362]</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/328445 Gibugno sa ‘banakon’]</ref><ref>{{Cite web |url=http://davaotoday.com/main/human-rights/breaking-news-another-journalist-shot-dead-in-tagum-city/ |title=Another broadcaster shot dead in Tagum City |access-date=2025-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521081932/http://davaotoday.com/main/human-rights/breaking-news-another-journalist-shot-dead-in-tagum-city/ |archive-date=2022-05-21 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mindanaotimes.com.ph/2020/06/16/radyo-ukay-rebranded/ |title=Radyo Ukay rebranded |access-date=2025-03-06 |archive-date=2023-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323145554/https://mindanaotimes.com.ph/2020/06/16/radyo-ukay-rebranded/ |url-status=dead }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao del Norte]] ijgrdk0n3ly4yta6t44jilp4sm1m677 0 333426 2231354 2169895 2026-10-04T09:26:24Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231354 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DXDS | logo = 1161DXDS LOGO BLACK.png | city = [[Digos]] | area = [[Davao del Sur]] at mga karatig na lugar | branding = 1161 DXDS | airdate = 1967 | repeater = DXAY 92.7 MHz | frequency = 1161 kHz | former_frequencies = 1160 kHz (1967–1978)<ref>[https://books.google.com/books?id=1QOJ6lmxfHkC The Philippines: A Country Profile]</ref> | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''D'''avao del '''S'''ur | network = UMBN News & Public Affairs | owner = [[UM Broadcasting Network]] | website = }} Ang '''DXDS''' (1161 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[UM Broadcasting Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Rizal Ave., Zone 1, [[Digos]].<ref name="UMBN12">{{cite web |title=House Bill No. 5632 |url=http://www.congress.gov.ph/legisdocs/basic_17/HB05632.pdf |publisher=[[House of Representatives of the Philippines]] |accessdate=July 13, 2019}}</ref><ref>[https://www.gmanetwork.com/news/news/nation/11279/new-suspect-arrested-for-slay-of-davao-radioman/story/ New suspect arrested for slay of Davao radioman]</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/605005/police-murder-of-digos-broadcaster-work-related Police: Murder of Digos broadcaster work-related]</ref><ref>{{Cite web |url=http://davaotoday.com/main/politics/crime-public-safety/digos-radioman%E2%80%99s-murder-curiouser-and-curiouser/ |title=Digos Radioman's Murder: Curiouser and Curiouser |access-date=2025-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191017103434/http://davaotoday.com/main/politics/crime-public-safety/digos-radioman%E2%80%99s-murder-curiouser-and-curiouser/ |archive-date=2019-10-17 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mindanaotimes.com.ph/2020/06/16/radyo-ukay-rebranded/ |title=Radyo Ukay rebranded |access-date=2025-03-06 |archive-date=2023-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323145554/https://mindanaotimes.com.ph/2020/06/16/radyo-ukay-rebranded/ |url-status=dead }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao del Sur]] 6e2gsl7eh249pmcei8ervju3h2r3qin 0 333481 2231350 2152483 2026-10-04T09:20:22Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231350 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Juander Radyo Tagum | callsign = DXDE | logo = | city = [[Tagum]] | area = [[Davao del Norte]], [[Davao de Oro]], ilang bahagi ng [[Lungsod ng Dabaw]] | branding = 100.7 Juander Radyo | frequency = 100.7 MHz | airdate = Marso 15, 2014 | format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | class = C, D, E | power = 5,000 watts | callsign_meaning = | former_names = {{ubl|One Radio (Marso 15, 2014-Disyembre 2, 2020)|XFM (Marso 1, 2022-Oktubre 13, 2024)}} | network = Juander Radyo | owner = [[Rizal Memorial Colleges Broadcasting Corporation]] | operator = RSV Broadcasting Network | webcast = | website = }} Ang '''DXDE''' (100.7 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''100.7 Juander Radyo''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng [[Rizal Memorial Colleges Broadcasting Corporation]] at pinamamahalaan ng RSV Broadcasting Network. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Oesom Bldg., Sobrecary St, Brgy Poblacion, [[Tagum]].<ref>[https://www.scribd.com/document/352062068/NTC2014List-3 NTC 2014 List]</ref><ref>{{Cite web |url=http://davaotoday.com/main/inbox/radyo-ni-juan-newsfm-formally-launches-tagum-city/ |title=Radyo ni Juan NewsFM formally launches in Tagum City |access-date=2025-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220144839/http://davaotoday.com/main/inbox/radyo-ni-juan-newsfm-formally-launches-tagum-city/ |archive-date=2020-02-20 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://www.gmanetwork.com/news/news/regions/356919/tagum-reporters-ask-for-police-blotters-get-interrogation-instead-nujp/story/ Tagum reporters ask for police blotters, get ‘interrogation’ instead – NUJP]</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang himpilang ito noong Marso 15, 2014 bilang '''One Radio'''. Noong panahong iyon, nasa Purok Bautista, Brgy. Mankilam ang tahanan nito. Noong Disyembre 2, 2020, nawala ito sa ere, kasama ang iba pang himpilan ng Radyo ni Juan, dahil sa problema sa pananalapi. Noong Marso 1, 2022, bumalik ito sa ere bilang '''XFM''' sa ilalim ng pamamahala ng Y2H Broadcasting Network ni Dr. Remelito Uy. Lumipat ito sa kasalukuyan nitong lokasyon sa Villa Magsanoc Subdivision. Noong Oktubre 4, 2022, lumipat ito sa [[Lungsod ng Dabaw]] at ginawa itong riley ng XFM Davao. Noong Mayo 2023, muli ito inilunsad na may sarili nitong lokal na programa. Nag-simulcast pa rin ito ng ilang programa mula sa XFM Davao. Noong Oktubre 14, 2024, lumipat ang XFM Tagum sa 107.1 FM, na pagmamay-ari ng Y2H, para sa mas magandang kalidad ng signal.<ref>[https://www.facebook.com/photo?fbid=474203498990108&set=a.130582300018898 𝐂𝐇𝐀𝐍𝐆𝐄 𝐎𝐅 𝐅𝐑𝐄𝐐𝐔𝐄𝐍𝐂𝐘]</ref> Bago ito, ang nasabing frequency ay dating ginamit ng Hope Radio hanggang sa lumipat ang huli sa 106.7 FM na kilala bilang Radyo sa Paglaum (na kalaunan ay lumipat sa 106.8 FM noong unang bahagi ng Nobyembre). Noong Disyembre 20, 2024, bumalik ito sa ere bilang '''Juander Radyo''' sa ilalim ng pamamahala ng RSV Broadcasting Network. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao del Norte]] lirko3d1e6joq5nr180qkaykme8zpzz 0 333519 2231373 2169324 2026-10-04T10:17:34Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231373 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Radyo Natin Tagum | callsign = DXWG | logo = | city = [[Tagum]] | area = [[Davao del Norte]], ilang bahagi ng [[Davao de Oro]] | branding = 107.9 Radyo Natin | airdate = December 18, 2004 | frequency = 107.9 MHz | format = [[Community radio]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 1,000 watts | erp = | class = | network = [[Radyo Natin]] | owner = [[MBC Media Group]] | licensee = Pacific Broadcasting System | operator = Wise Ad & Promotions | website = }} Ang '''DXWG''' (107.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''107.9 Radyo Natin''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng [[MBC Media Group]] sa pamamagitan ng Pacific Broadcasting System bilang tagahawak ng lisensya at pinamamahalaan ng Wise Ad & Promotions. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Sobrecarey St., [[Tagum]].<ref>[http://cmfr-phil.org/press-freedom-protection/impunity-press-freedom-watch/death-squad-responsible-for-killing-of-radio-blocktimer-human-rights-watch/ Death squad responsible for killing of radio blocktimer — Human Rights Watch]</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/544833/3rd-media-slay-in-2-weeks 3rd media slay in 2 weeks]</ref><ref>{{Cite web |url=http://davaotoday.com/main/human-rights/breaking-news-another-journalist-shot-dead-in-tagum-city/ |title=Another broadcaster shot dead in Tagum City |access-date=2025-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521081932/http://davaotoday.com/main/human-rights/breaking-news-another-journalist-shot-dead-in-tagum-city/ |archive-date=2022-05-21 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao del Norte]] jvnhtzxapqzywsksvp7jjqmeznsybvi 0 333632 2231375 2154035 2026-10-04T10:32:31Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231375 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Energy FM Dumaguete | callsign = DYMD | logo = Energy FM logo.png | city = [[Dumaguete]] | area = Katimugang [[Negros Oriental]] at mga karatig na lugar | branding = 93.7 Energy FM | airdate = Enero 2013 | frequency = 93.7 MHz | format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | callsign_meaning = '''M'''etro '''D'''umaguete<br>'''M'''atuwid na '''D'''aan (dating bansag) | network = Energy FM | owner = [[Ultrasonic Broadcasting System]] | website = http://www.energyfm.ph/ | coordinates = {{Coord|9.297515|123.302638}} }} Ang '''DYMD''' (93.7 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''93.7 Energy FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Ultrasonic Broadcasting System]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Robinsons Place Dumaguete, Brgy Calindagan, [[Dumaguete]].<ref>{{Cite web |date=10 March 2017 |title=Power 91 DYGB top radio station |url=https://visayandailystar.com/2017/March/10/negor6.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170310080207/http://visayandailystar.com/2017/March/10/negor6.htm |archive-date=10 March 2017 |access-date=23 October 2020 |website=Visayan Daily Star}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 January 2020 |title=BSP Dgte honors NegOr, Siquijor stakeholders, partners |url=https://pia.gov.ph/news/articles/1031801 |access-date=23 October 2020 |website=[[Philippine News Agency]]}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang himpilang ito noong Enero 2013 bilang pang-promote sa mga kandidato ng [[Partido Liberal (Pilipinas)|Liberal Party]] bilang bahagi ng kanilang kampanya para sa [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 2013|halalan sa 2013]], lalo na si Josy Limkaichong, na tumakbo bilang gubernador sa lalawigan ng Negros Oriental. Gayunpaman, ayon sa pahayag ng ''The Negros Chronicle'', walang anumang mga lisensya mula sa pamahalaang lungsod at nagmadali ng lisensya mula sa [[Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon|NTC]] bago magsimula ang panahon ng pangangampanya.<ref>{{Cite news |last=Dejaresco |first=Jay |date=7 April 2013 |title=A Liberal Party radio station? |work=The Negros Chronicle |url=http://negroschronicle.net/web-archives/opinion/A%20Liberal%20Party%20radio%20station%20(Breathing%20Space).html |url-status=dead |access-date=5 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106010415/http://negroschronicle.net/web-archives/opinion/A%20Liberal%20Party%20radio%20station%20(Breathing%20Space).html |archive-date=6 January 2017}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Limkaichong spokesperson hired by SYSU-owned radio |url=https://negroschronicle.net/web-archives/critical-reporting/Limkaichong%20spokesperson%20hired%20by%20SYSU-owned%20radio.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085915/https://negroschronicle.net/web-archives/critical-reporting/Limkaichong%20spokesperson%20hired%20by%20SYSU-owned%20radio.html |archive-date=24 October 2020 |access-date=23 October 2020 |website=Negros Chronicle}}</ref> Noong Oktubre 2013, binili ng Ultrasonic Broadcasting System ang himpilang ito na muling inilunsad bilang '''Energy FM'''. Makalipas ang isang buwan, naging Bai Radio ang [[DYEM|himpilang pinamamahala nito dati]].<ref>{{Cite news |date=24 November 2013 |title=DYEM-fm is now 96.7 Bai Radio – We have moved on |work=The Negros Chronicle |url=http://negroschronicle.net/web-archives/news/DYEM-fm%20is%20now%2096.7%20Bai%20Radio%20-%20We%20have%20moved%20on.html |url-status=dead |access-date=5 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106010325/http://negroschronicle.net/web-archives/news/DYEM-fm%20is%20now%2096.7%20Bai%20Radio%20-%20We%20have%20moved%20on.html |archive-date=6 January 2017}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 May 2020 |title=Dumaguete mourns death of broadcaster 2 days after World Press Freedom Day |url=https://www.bulatlat.com/2020/05/06/dumaguete-mourns-death-of-broadcaster-2-days-after-world-press-freedom-day/ |access-date=23 October 2020 |website=Bulatlat}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Dumaguete Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Dumaguete]] 2tml0y6t6pjf2wb3k70s5h6gkd74tp4 0 333659 2231366 2154477 2026-10-04T09:55:05Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231366 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Bombo Radyo Davao | callsign = DXMF | logo = bombo-radyo-davao-amfmph.jpeg | city = [[Lungsod ng Davao]] | area = [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar | branding = DXMF Bombo Radyo | airdate = 1975 | frequency = 576 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Drama]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | callsign_meaning = '''M'''arcelino '''F'''lorete | network = Bombo Radyo | owner = [[Bombo Radyo Philippines]] | licensee = People's Broadcasting Service, Inc. | sister_stations = [[DXFX|96.3 Star FM]] | former_frequencies = 580 kHz (1975–1978) | webcast = [http://www.bomboradyo.com/davao Listen Live] | website = [http://www.bomboradyo.com/davao Bombo Radyo Davao] | coordinates = {{Coord|07|05|08|N|125|35|08|E|type:landmark}} }} Ang '''DXMF''' (576 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''Bombo Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bombo Radyo Philippines]] sa pamamagitan ng People's Broadcasting Service, Inc. bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa Bombo Radyo Broadcast Center, San Pedro St., [[Lungsod ng Davao]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Ma-a, [[Lungsod ng Davao]].<ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/2010/12/04/two-dismissed-broadcasters-of-bombo-radyo-davao-file-labor-case-vs-employers-at-nlrc-xi/ |title=Two Dismissed Broadcasters of Bombo Radyo Davao File Labor Case vs Employers at NLRC XI |access-date=2025-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250329220130/https://www.bulatlat.com/2010/12/04/two-dismissed-broadcasters-of-bombo-radyo-davao-file-labor-case-vs-employers-at-nlrc-xi/ |archive-date=2025-03-29 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |title=Rappler Journalists Convicted of Libel in Chilling Verdict for Philippine Press Freedom |url=https://thediplomat.com/2020/06/rappler-journalists-convicted-of-libel-in-chilling-verdict-for-philippine-press-freedom/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410150702/https://thediplomat.com/2020/06/rappler-journalists-convicted-of-libel-in-chilling-verdict-for-philippine-press-freedom/ |archive-date=2023-04-10 |website=[[The Diplomat (magazine)|The Diplomat]]}}</ref><ref>[https://cpj.org/2007/04/in-the-philippines-journalist-jailed-for-criminal/ In the Philippines, journalist jailed for criminal libel]</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/1774657/Superbalita-Davao/Balita/Dugong-Bombo Dugong Bombo]</ref><ref>{{cite web |date=October 9, 2021 |title=2021 NTC AM Radio Stations via FOI website |url=https://storage.googleapis.com/request-attachments/ptucs050MtxlkZ8ql783GCXH8YUeOW1lcZIeUNvsQQBTDkgjCDDRaoSo1p5rmKvJCLU9bH0TjyX6F1OnaMn3GD51cHTbo257l7c5/AM%20Listing.pdf |website=foi.gov.ph}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]] fd4bzxm0dee763eba729d6cp6q0w4h0 0 333660 2231347 2154478 2026-10-04T09:17:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231347 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = RMN Davao | callsign = DXDC | logo = | logo_size = 200px | city = [[Lungsod ng Davao]] | area = [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar | branding = DXDC RMN Davao | airdate = 1960 | frequency = 621 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Drama]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = 75,000 watts | class = C, D, E | callsign_meaning = '''D'''avao '''C'''ity | network = Radyo Mo Nationwide | owner = [[Radio Mindanao Network]] | sister_stations = [[DXXL|93.9 iFM]] | former_frequencies = 610 kHz (1960–1978) | webcast = [http://www.ustream.tv/channel/rmn-davao2 Listen Live] | website = [https://rmn.ph/dxdc621davao RMN Davao] }} Ang '''DXDC''' (621 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''RMN Davao''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Radio Mindanao Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa 2/F San Vicente Bldg., Iñigo St. cor. Bonifacio St., [[Lungsod ng Davao]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Gatdula Heights, Madapo Hills, [[Lungsod ng Davao]].<ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/419180 DXDC 621 RMN Davao grand slam winner]</ref><ref>[http://davaotoday.com/main/blog/harassment-of-rmn-dxdc-davao-media-workers-denounced/ ‘Harassment’ of RMN-DXDC Davao media workers denounced] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.mindanews.com/around-mindanao/media/2010/09/rmn-davao-employees-back-axed-station-manager/ RMN Davao employees back axed station manager]</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/642489/workers-put-radio-stations-off-air Workers put radio stations off air]</ref><ref>[https://www.mindanews.com/top-stories/2020/09/deped-davao-to-start-airing-supplemental-materials-over-10-radio-tv-stations/ DepEd-Davao to start airing supplemental materials over 10 radio, TV stations]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]] bibb43g1caz21xbyhunavnhubztpvec 3 333724 2231189 2211908 2026-10-03T13:54:41Z MediaWiki message delivery 49557 /* Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! */ bagong seksiyon 2231189 wikitext text/x-wiki '''Mabuhay!''' Magandang araw, PhiliptheNumber1, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga [[Special:Contributions/PhiliptheNumber1|ambag]]. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo: {|style="float:right;" |{{Pamayanan}} |} *[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]] *[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]] *[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]] *[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]] *[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]] *[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]] *[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]] *[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]] *'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]]. Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|<br><br><br>{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [[Special:Userlogin/signup|gumawa ng isang panagutan]] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [[Special:Userlogin/signup|gumawa ng isang panagutang pampatnugot]] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><span style="color: #0000FF; font-weight: bold;">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</span>}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [[Special:Userlogin/signup|makagawa ng isang panagutan pampatnugot]] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><span style="color: #0000FF; font-weight: bold;">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</span>}}}} ---- {{hlist|[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]] [[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]| [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]|[[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]|[[Wikipedia:Embahada|Embajada]]|[[Wikipedia:Embahada|Embassy]]|[[Wikipedia:Embahada|大使館]]|style=font-size:85%; font-weight: bold; font-style: italic; text-align: center;}} <br><br><span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:21, 6 Abril 2025 (UTC) == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:57, 11 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 3 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 --> == Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants. As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign. '''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]''' Please submit your response by '''25 June 2026'''. Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future! Regards, '''Feminism and Folklore Team''' --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:05, 18 Hunyo 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 --> == Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! == <div style="background:#f8f9fa; color:#202122; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:4px; padding:20px; margin:10px 0;"> [[File:Feminism and Folklore logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Feminism and Folklore organisers, We are happy to invite you to start preparing for the '''Feminism and Folklore 2027''' edition! The next Wikimedia Foundation [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant]] application cycle, Cycle 3, starts on '''1 November 2026'''. If you are planning to organise Feminism and Folklore in your country or region in 2027, we encourage you to start working on your project plans, Wikipedia workshops, community activities, local events, and budget ahead of the application period. In particular, organisers are encouraged to consider activities that support participants in creating and improving Wikipedia articles and other Wikimedia projects related to feminism, women, gender and local cultural heritage. You may also include expenses related to local prizes and other forms of recognition for contributors, where appropriate. Please review the [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant application process]] and prepare your application for the upcoming cycle. '''Once you submit your application and it appears on Meta, please share the link to your Rapid Grant application with support{{@}}wikilovesfolklore.org and copy team{{@}}wikilovesfolklore.org.''' This will allow the Feminism and Folklore team to endorse your application when the Wikimedia Foundation Grants Team reaches out to us for confirmation. If you have any questions or concerns about the Rapid Grant application process, please contact support{{@}}wikilovesfolklore.org. Thank you for your continued support and for all the work you do to document and celebrate the knowledge, stories, and contributions of women and gender-diverse communities around the world. We look forward to supporting your applications and working together towards another successful edition! '''Wiki Loves Folklore International team''' </div> --[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 13:54, 3 Oktubre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=31123349 --> 1fuk66dtxhn81wvu5vleun1vwaa0rc1 0 333834 2231318 2226018 2026-10-04T08:37:31Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231318 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DWLV | logo = | city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | country = PH | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = DWLV 603 | airdate = | frequency = 603 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = C/D/E | callsign_meaning = | owner = Bicol Broadcasting System | sister_stations = [[DWLV-FM|91.9 BBS FM]]<br>[[DWBN|96.5 Radyo Kafuerte]] | website = }} Ang '''DWLV''' (603 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bicol Broadcasting System]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa BBS Bldg., Balatas Rd., Brgy. Balatas, [[Naga, Camarines Sur]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=December 12, 2020}}</ref><ref>[http://naga.gov.ph/uncategorized/media/ Media in Naga]</ref><ref>[http://www.bicolstandard.com/2016/12/bicol-standard-partners-with-dwlv.html BICOL STANDARD partners with DWLV]</ref><ref>[http://www.bicolstandard.com/2016/09/broadcasting-from-facebook-new-trend-in-bicol.html Broadcasting from Facebook: a new trend in Bicol]</ref><ref>[http://sanjose.camarinessur.gov.ph/kbp-members-participates-in-oplan-broadcastreeing-in-san-jose/ KBP Members Participates in OPLAN BROADCASTREEING in San Jose]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |title=Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC |access-date=2025-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201202221244/https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |archive-date=2020-12-02 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] kd3wl33uo0i25am6q2626i7evk05sri 0 333845 2231319 2226019 2026-10-04T08:37:33Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231319 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = BBS FM | callsign = DWLV | logo = | city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | country = PH | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = 91.9 BBS FM | airdate = 2004 | frequency = 91.9 MHz | format = [[:en:Classic Hits|Classic Hits]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]], [[English language|English]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | former_callsigns = DZLR (2004–2015) | former_names = Mixx FM (2004–2015) | owner = Bicol Broadcasting System | sister_stations = [[DWLV-AM|DWLV]]<br>[[DWBN|96.5 Radyo Kafuerte]] | website = }} Ang '''DWLV''' (91.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''91.9 BBS FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bicol Broadcasting System]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa BBS Bldg., Balatas Rd., Brgy. Balatas, [[Naga, Camarines Sur]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=December 9, 2020}}</ref><ref>[https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Bicol-Broadcasting-System-Inc.jpg KBP Members]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |title=Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC |access-date=2025-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201202221244/https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ |archive-date=2020-12-02 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] 8xixchrzs1uzxctb3libsca8n58om5h 0 334071 2231228 2230872 2026-10-03T18:39:42Z ~2026-53250-09 167104 2231228 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography|name=Alexandra Eala|image=Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg|image_upright=.8|caption=Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]|fullname=Alexandra Maniego Eala|country={{PHI}}|birth_date={{birth date and age|2005|5|23}}|birth_place=[[Lungsod Quezon]], Pilipinas|height={{height|m=1.75}}|turnedpro=Marso 2020|plays=Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')|coach=Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)|careerprizemoney=US$3,354,035|singlesrecord={{tennis record|won=234|lost=139}}|singlestitles=1 WTA, 2 WTA 125|highestsinglesranking=Blg. 18 (ika 23 ng Agosto, 2026)|currentsinglesranking=Blg. 18 (ika 28 ng Septyembre, 2026)|doublesrecord={{tennis record|won=49|lost=50}}|doublestitles=0|highestdoublesranking=Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)|currentdoublesranking=Blg. 127 (ika 28 ng Septyembre, 2026)|updated=Setyembre 28, 2026|AustralianOpenresult=1R (2026)|FrenchOpenresult=1R (2025,2026)|Wimbledonresult=4R (2026)|USOpenresult=3R (2026)|AustralianOpenDoublesresult=1R (2026)|FrenchOpenDoublesresult=2R (2025)|WimbledonDoublesresult=1R (2025, 2026)|medaltemplates-expand=no|medaltemplates={{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}}} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=IPA: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang ee-AH-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 18, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref>{{Cite news |last=De Guzman |first=Alyana |date=August 24, 2026 |title=Alex Eala now world’s No. 18 and the highest-ranked Southeast Asian in WTA singles history. |work=ABS-CBN News. |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/8/24/alex-eala-now-world-s-no-18-and-the-highest-ranked-southeast-asian-in-wta-singles-history-1953 |access-date=August 24, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clarito |first=Ariel Ian |date=August 24, 2026 |title=Midlife Halftime: Alex Eala becomes highest-ranked Southeast Asian woman in WTA history |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/midlife-halftime-alex-eala-becomes-highest-ranked-southeast-asian-woman-in-wta-history/382381 |archive-date= |access-date=August 24, 2026 |website=Tiebreaker Times |language=en-US}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile">{{cite news |title=WTA: Alexandra Eala |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=25 March 2026}}</ref> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile" /> == Karera == === Dyunyor === Noong 2013, naging kampeon si Eala sa Little Mo International Tennis Grand Slam (8-and-under) sa Estados Unidos,<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> at noong 2015 ay nagwagi sa Dubrovnik Dub Bowl (11-and-under) sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, naging wild card champion siya sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya,<ref>{{cite news |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> at noong 2019 ay napanalunan ang doubles title sa Orange Bowl.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open,<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/}}</ref> at noong 2021 ay muling nakamit ang doubles title sa French Open at nanalo ng singles at doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=Hulyo 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |language=en |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref> Noong 2022, nakamit niya ang pinakamalaking tagumpay sa junior career nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles Grand Slam sa US Open.<ref>{{cite news |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile" /> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite news |date=January 5, 2021 |title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title |website=ITF tennis |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/ |access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite news |title=Eala ITF titles |website=ITF tennis |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs |access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile" /> ==== 2025 ==== Noong 2025, nagsimula si Eala sa Canberra International (WTA 125) kung saan umabot siya sa semifinals. Sa Australian Open at Singapore Open, hindi siya pinalad na makalusot sa qualifiers.<ref name="WTA-profile" /> Noong Marso, bilang world No. 140, nakatanggap siya ng wildcard sa Miami Open. Doon, gumawa siya ng kasaysayan nang makarating sa semifinals matapos talunin ang tatlong major champions. Siya ang kauna-unahang Filipino na umabot sa WTA 1000 semifinal at pumasok sa top 100, umakyat sa rangko na 75.<ref name="WTA-profile" /> Sumunod, lumaban siya sa Madrid Open at Italian Open ngunit hindi nakalampas sa unang yugto. Sa doubles, umabot siya sa quarterfinals kasama si Gauff.<ref name="WTA-profile" /> Sa mga torneong damuhan, hindi siya nakalusot sa unang rawnd ng Birmingham Open at Nottingham Open. Sa Ilkley Open, nakarating siya sa quarterfinals. Sa Eastbourne Open, nakarating sa final, ngunit nabigo sa championship.<ref name="WTA-profile" /> Sa kanyang debut sa Wimbledon, natalo siya sa unang round ng parehong singles at doubles. Pagkatapos nito, lumahok siya sa Canadian Open ngunit hindi nakalampas sa unang rawnd. Dahil sa pinsala sa balikat, umatras siya sa Cincinnati Open at Monterrey Open.<ref name="WTA-profile" /> Sa US Open, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Filipino na nanalo ng match sa isang Grand Slam, bago matalo sa second round.<ref name="WTA-profile" /> Sa Guadalajara 125 Open, tinanghal siyang kampeon — ang kanyang unang titutlong pangisahan sa WTA 125. Pagkatapos nito, umabot siya sa quarterfinals ng São Paulo Open, semifinals ng Jingshan Open, at quarterfinals ng Suzhou Open.<ref name="WTA-profile" /> Sa mga torneo sa Asya, hindi siya nakalusot sa qualifying ng Wuhan Open at natalo rin sa opening rounds ng Japan Women's Open at Guangzhou Open. Sa Hong Kong Open, nakarating siya sa pangalawang yugto. Sa doubles, umabot siya sa semifinals ng Guangzhou Open kasama si Kichenok.<ref name="WTA-profile" /> Natapos niya ang taon sa career-high ranking na No. 50 sa idahan at No. 160 sa pangdalawahan.<ref name="WTA-profile" /> ==== 2026 ==== Noong unang bahagi ng 2026, nakapasok siya sa semifinals ng Auckland Open sa parehong singles at doubles, bago mabigo kina Wang at Xu/Yang. Sa Australian Open, hindi siya pinalad sa unang rawnd.<ref name="WTA-profile" /> Pagdating sa mga palaro sa Gitnang Silangan, umabot siya sa quarterfinals ng Abu Dhabi Open laban kay Alexandrova, at sa Dubai Championships kung saan dinaig siya ni Gauff. Sa Indian Wells at Miami Open, nakarating siya sa ika-apat na yugto, ngunit tinalo siya nina Nosková at Muchová.<ref name="WTA-profile" /> Sa mga palaro sa lumad, lumaban siya hanggang third yugto ng Italian Open kontra kay Rybakina, ngunit maagang naalis sa French Open nang matalo kay Jovic. Pagdating ng palaro sa damo, muling bumangon si Eala: tinanghal siyang kampeon sa Birmingham 125 Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, pinatumba niya sina Rybakina at Svitolina bago matalo kay Nosková sa semifinals. Sa Wimbledon, gumawa siya ng kasaysayan nang talunin ang defending champion na si Świątek at makarating sa ika-apat na yugto bago matalo kay Paolini.<ref name="WTA-profile" /> Sa Washington Open nakamit niya ang kanyang unang titulo sa WTA 500. Sa makasaysayang kampanya, tinalo niya sina Zheng, Fernandez, Svitolina, Osaka, at sa final ay dinaig si Pegula. Sa panalong ito, naging kauna-unahang Filipino na nagwagi ng titulo da WTA tour.<ref name="WTA-profile" /> Pagkatapos nito, nagpatuloy ang kanyang magandang porma sa Canadian Open, umabot sa ika-apat na round bago matalo kay Bencic, at sa Cincinnati Open kung saan nakarating siya sa third round laban kay Anisimova.<ref name="WTA-profile" /> Sa US Open, natalo siya kay Jovic sa ikatlong round.<ref>[https://sports.inquirer.net/693771/alex-eala-loses-to-iva-jovic-in-us-open-third-round-thriller Giongco, Mark. (September 6, 2026). Alex Eala loses to Iva Jovic in US Open third-round thriller. INQUIRER.net.]</ref> Ang pag-angat na ito ay naghatid sa kanya sa pinakamataas niyang ranggo sa karera, world No. 18.<ref name="WTA-profile" /> Sa Asian Swing, siya ay naalis sa ikalawang round ng Singapore Open matapos matalo kay Prozorova.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=September 24, 2026 |title=Eala falls to Prozorova, bows out of Singapore Open. |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/9/24/tennis-singapore-open-alex-eala-tatiana-prozorova-result-2151}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Kate |date=September 24, 2026 |title=Alex Eala ousted from Singapore Open by world No. 180 Prozorova |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-ousted-from-singapore-open-by-world-no-180-prozorova-a5019-20260924 |access-date=September 30, 2026 |website=Spin.ph |language=en}}</ref> === Mga tala === ==== Mahahalagang Laban ni Eala (Apelyido ng mga Kalaban) ==== {| class="wikitable" style="text-align:left; width:90%;" !Taon !Tier Torneo !Yugto !Kalaban !Resulta |- |2020 |ITF W15 Manacor |Final |Cavalle-Reimers |Panalo |- |2020 |ITF W25 Chiang Rai |Final |Kumkhum |Panalo |- |2021 |ITF W60 Madrid 2 |Final |Bassols Ribera |Pangalawa |- |2021 |WTA 250 Romania Open |2nd Yugto |Sherif |Talo |- |2022 |ITF W25 Yecla |Final |Cortez Llorca |Panalo |- |2022 |ITF W25 Roehampton |Final |Rodionova |Panalo |- |2022 |ITF W25 Aldershot |Final |Aiava |Pangalawa |- |2022 |ITF W40 Petange |Final |Dodin |Pangalawa |- |2022 |ITF W60 Vitoria-Gasteiz |Semifinal |Ponchet |Talo |- |2023 |ITF W25 Yecla |Final |Ryser |Panalo |- |2023 |ITF W25 Roehampton |Final |Rodionova |Panalo |- |2023 |ITF W100 Tokyo 2 |Semifinal |Uchijima |Talo |- |2024 |ITF W100 Vitoria-Gasteiz |Final |Kasintseva |Panalo |- |2024 |ITF W100 Dubai |Semifinal |Kudermetova |Talo |- |2024 |WTA 125 Veneto |Quarterfinal |Errani |Talo |- |2024 |WTA 125 Canberra International |Semifinal |Hunter |Talo |- |2025 |WTA 1000 Miami Open |Semifinal |Pegula |Talo |- |2025 |WTA 125 Guadalajara Open |Final |Udvardy |Panalo |- |2025 |WTA 250 Eastbourne Open |Final |Joint |Pangalawa |- |2025 |US Open |2nd Yugto |Bucșa |Talo |- |2026 |WTA 250 Auckland Open |Semifinal |Wang |Talo |- |2026 |WTA 1000 Dubai Championships |Quarterfinal |Gauff |Talo |- |2026 |WTA 1000 Indian Wells |4th Yugto |Nosková |Talo |- |2026 |WTA 1000 Miami Open |4th Yugto |Muchová |Talo |- |2026 |WTA 1000 Italian Open |3rd Yugto |Rybakina |Talo |- |2026 |WTA 125 Birmingham Open |Final |Bartůňková |Panalo |- |2026 |WTA 500 Berlin Open |Semifinal |Nosková |Talo |- |2026 |Wimbledon |4th Yugto |Paolini |Talo |- |2026 |WTA 500 Washington Open |Final |Pegula |Panalo |- |2026 |WTA 1000 Canadian Open |4th Yugto |Bencic |Talo |- |2026 |WTA 1000 Cincinnati Open |3rd Yugto |Anisimova |Talo |- |2026 |US Open |3rd Yugto |Jovic |Talo |- |2026 |Singapore Open |2nd Yugto |Prozorova |Talo |} ==== Estadistika ng karera ==== Makikita sa [[:en:Alexandra_Eala_career_statistics|estadistika ng karera]] ni Alex Eala ang tala ng kanyang mga laban at resulta. ==== Mga Sunod-sunod na Panalo ==== === Winning streaks === Nakamit ni Eala ang ilang mahahalagang winning streaks sa WTA Tour. Noong 2026, nagtala siya ng pitong sunod na panalo na nagsimula sa Washington Open kung saan tinalo niya sina Zheng, Fernandez, Svitolina, Osaka, at Pegula upang makuha ang WTA 500 na titulo. Naipagpatuloy niya ito sa Canadian Open matapos talunin sina Parks at McNally bago matigil kay Bencic sa ika-apat na round. Sa parehong taon, nagwagi rin siya ng limang sunod na laban sa Birmingham Open laban kina Hon, Charaeva, Sawangkaew, Masarova, at Bartůňková upang makuha ang WTA 125 na titulo sa damuhan. Noong 2025, nagtala siya ng anim na sunod na panalo sa Eastbourne Open, kabilang ang mga tagumpay laban kina Sonmez, Baptiste, Bronzetti, Ostapenko (walkover), Yastremska, at Gracheva, bago matalo kay Joint sa final. Sa parehong taon, nakamit din niya ang limang sunod na panalo sa Guadalajara Open laban kina Hartono, Lepchenko, Fossa Huergo, Day, at Udvardy upang makuha ang WTA 125 na titulo.<ref>* [https://www.wtatennis.com/news/4556274/eala-extends-win-streak-to-seven-earns-first-career-meeting-with-bencic Eala holds off McNally in Toronto to extend winning streak to seven]. Women's Tennis Association. August 9, 2026. Retrieved August 9, 2026. * [https://www.rappler.com/sports/tennis/alex-eala-makes-history-eastbourne-final-loss-maya-joint/ Alex Eala makes history with Eastbourne final run]{{Dead link|date=Agosto 2026|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. Rappler. June 29, 2025. Retrieved June 29, 2025. * [https://www.philstar.com/sports/2025/09/08/2330000/alex-eala-wins-guadalajara-open Alex Eala wins Guadalajara Open]. Philippine Star. September 8, 2025. Retrieved September 8, 2025.</ref> ==== Laban sa Top 20 na Kalaban ==== Ang completed‑match record ni Eala laban sa mga kalabang nasa Top 20 ay 12 panalo at 15 talo (41%).<ref name="TopTwenty">* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 Tennis Abstract: Eala vs. Top 20 players]. Tennis Abstract. Retrieved September 11, 2026.</ref> == Ibang larangan == === Maagang yugto ng buhay === Si Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon kina Michael Eala at Rosemarie Maniego-Eala. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission, at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda. Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024. Nagsimula siya sa tenis sa edad na apat sa tulong ng kanyang lolo na si Roberto Maniego. Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>* {{cite news |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |language=en |website=Gulf Today |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |access-date=26 Marso 2026}} * {{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=Marso 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025}} * {{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |date=Abril 23, 2026 |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/}} * {{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839}} * {{cite news |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala}} * {{cite news |last1=Mina |date=Oktubre 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ}}</ref> === Personal na buhay === Ipinahayag ni Eala na paborito niyang comfort food ang caldereta at mas gusto niya ang matcha kaysa kape. Marunong siyang magsalita ng Ingles, Espanyol, at Filipino, at sa mga Grand Slam ay partikular ang hilig niya sa Wimbledon. Binanggit niya sina Sharapova at Nadal bilang impluwensiya sa kanyang istilo ng paglalaro. Noong 2025, naging breakthrough year niya at lalo siyang minahal ng mga tagahanga, na inihalintulad ang kanyang epekto sa pagpapalawak ng tenis sa mga pigura gaya nina Li Na at Jabeur. Nakabuo rin siya ng pagkakaibigan sa WTA kasama sina Lys, Sonmez, at Jovic, na nagpapakita ng balanse sa pagitan ng kompetisyon at suporta.<ref>* Mina, Inna (2026). "Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you". ''One Sports''. [https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you] * Castillejo, Dyan (2026). "Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast". ''ABS-CBN Sports''. [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007] * Futterman, Matthew (2026). "Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon". ''The Athletic''. [https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/] * Dioquino, Delfin (2025). "'Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint". ''Rappler''. [https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/] * Vogue (2025). "Rapid-Fire interview with Alex Eala". ''Instagram''. [https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/] * Atencio, Peter (2025). "Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game". ''Manila Standard''. [https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html] * Agcaoili, Lance (2025). "Alex Eala hits the court with Rafael Nadal". ''Inquirer''. [https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court] * Reyes, Kate (2026). "Alex Eala bares friends she has made in her young WTA career". ''Spin.ph''. [https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-bares-friends-she-has-made-in-her-young-wta-career-a6035-20260309]</ref> === Estilo ng paglalaro === Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na may malakas na forehand, matatag na two‑handed backhand, at kaliwang kamay na topspin na nagbibigay ng lalim sa bola. Mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court ngunit nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba. Nagkaroon siya ng iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy, kabilang sina Gomez, Bosch, Viaene, Toni Nadal, at Bauzá, na nakatuon sa consistency, disiplina, at conditioning.<ref>* {{cite news |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |language=en |website=Tennis.com |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026}} * {{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |language=en |website=ESPN |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026}} * {{cite news |date=April 7, 2026 |title=Alex Eala shares what it's been like to be coached by Toni Nadal recently ahead of the clay court season |website=Tennishead}}</ref> === Kagamitan === Sa kanyang karera, gumamit si Eala ng iba't ibang bersyon ng '''Babolat Pure Aero'''. Noong junior years, hawak niya ang 2016 model na kilala sa spin; sa US Open junior win ay lumipat siya sa 2019 cosmetic version; at noong 2023 ay madalas siyang nakikitang may Pure Aero (2023) na mas komportable at mas kontrolado, bagaman may sabi-sabi na luma pa rin ang frame sa ilalim ng bagong itsura. Kasabay nito, gumagamit siya ng '''Babolat RPM Blast''' strings na naka-tension sa 55 pounds (25 kg) para sa dagdag na spin at kontrol.<ref>* Jonsson, Stefan (2025). "Alexandra Eala's Racquet - Player Profile". ''Tennisnerd.net''. Retrieved 2026-06-27. [https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135] * Tennis Express (2026). "Alexandra Eala Tennis gear (video)". ''Tennis Express TikTok''. Retrieved 2026-08-17. [https://www.tiktok.com/@tennisexpress/video/7618302202796444958]</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[Talaksan:2026-07-13_–_President_Marcos_hails_Alex_Eala_as_PH_tennis_champion,_vows_full_government_support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Si Eala ay walong beses na pinarangalan (2019–2026) sa PSA Annual Awards para sa kanyang "natatanging mga tagumpay sa tennis".<ref>* {{cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |website=Rappler}} * {{cite web |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |website=Inquirer Net}} * {{cite web |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |website=Manila Bulletin}} * {{cite web |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |website=Manila Bulletin}} * {{cite web |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |website=Tiebreaker Times}} * {{cite web |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |website=The Philippine Star}} * {{cite web |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |website=ABS-CBN News}} * {{cite web |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |website=Philippine News Agency}} * {{cite web |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |website=Sun Star}} * {{cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines |website=Rappler}}</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa taunang listahan ng mga pinaka-maimpluwensyang tao sa Asya.<ref>[https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 Tatler Asia's Most Influential: Philippines. Tatler Asia.]</ref> Noong Abril 2025, tumanggap siya ng Premios Tanglaw trophy mula sa Embahada ng Pilipinas sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang kontribusyon sa pagpapatibay ng ugnayan ng Pilipinas–Espanya.<ref>[https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain". ABS-CBN. April 28, 2025.]</ref> Noong 2026, kinilala siya sa listahan ng Time 100 Next,<ref>{{Cite web |date=September 30, 2026 |title=Alexandra Eala Is on the 2026 TIME 100 Next |url=https://time.com/collection/time100-next/2026/alexandra-eala/ |access-date=September 30, 2026 |website=TIME |language=en}}</ref> at pinangalanang isa sa Forbes Asia's 30 Under 30 icons sa larangan ng libangan at palakasan.<ref>[https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ Watson, Rana Wehbe & Sayson, Ian. "30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z athletes and music artists rewriting the playbook". Forbes Asia. May 27, 2026.]</ref> Noong Hulyo 13, 2026, tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace mula kay Pangulong Bongbong Marcos bilang pagkilala sa kanyang mga tagumpay sa Wimbledon.<ref>[https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 Manahan, Jervis. "Marcos confers presidential citation to Filipina tennis star Alex Eala". ABS-CBN News. July 13, 2026.]</ref> === Pambansang koponan === [[Talaksan:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kinatawan ng Pilipinas sa mahahalagang pandaigdigang paligsahan, kung saan nakakuha siya ng mga tansong medalya sa women’s singles, team, at mixed doubles sa 2021 SEA Games (ginanap noong 2022 dahil sa COVID-19 pandemic), at muling nagwagi ng mga tansong medalya sa women’s singles at mixed doubles sa 2022 Asian Games (ipinagpaliban hanggang 2023). Pinangunahan din niya ang Team Philippines sa 5–0 panalo sa 2024 Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III upang makuha ang promosyon sa Group II. Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026, ngunit sa 2025 SEA Games sa Thailand ay nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles—ang unang Pilipino mula pa kay Maricris Fernandez noong 1999—bukod pa sa mga tansong medalya sa mixed doubles at women’s team event. Noong 2026, nilaktawan niya ang obligadong China Open upang lumahok sa Asian Games sa Japan, kung saan natalo siya sa semifinals laban kay Wang Xiyu ng Tsina at nagtapos na may tansong medalya.<ref> * Carandang, Justin Kenneth (May 20, 2022). "Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles". GMA News. * Payo, Jasmine (September 29, 2023). "Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles". Rappler. * Morales, Luisa (December 2, 2024). "Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain". One Sports. * ABS-CBN News (June 10, 2025). "Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup". * Castillejo, Dyan (June 22, 2026). "Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion". ABS-CBN News. * Agcaoili, Lance (December 18, 2025). "Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH". The Philippine Inquirer. * Reyes, Kate (September 30, 2026). "Alex Eala has no regrets in skipping WTA tour for Asian Games". Sports Interactive Network Philippines. * Naredo, Camille (October 1, 2026). "Asiad: No gold for Eala as Pinay top seed falls to China's Wang in semis". ABS-CBN News. * Wade, Stephen (October 1, 2026). "Eala hoped for gold in the Asian Games and an automatic berth in the Olympics. She got neither". The Washington Post (Associated Press). </ref> === Mga isponsorsip === Nagsimula si Eala sa endorsements sa edad na walo bilang ambassador ng Globe Telecom, suportado ng Babolat mula sa kanyang junior career, at pumirma sa Nike noong 2019. Noong 2022, siya ay naging endorser ng Bank of the Philippine Islands at lumabas sa Vogue Philippines at Tatler Philippines. Noong 2025, binigyan siya ng Nike ng sampaguita-inspired hair tie sa Wimbledon debut, naging ambassador ng Locally juice, nagkaroon ng limitadong edisyon na Nike shirt na dinisenyo ni Georgina Camus, at naging ambassador ng Milo Philippines. Noong 2026, siya ay naging mukha ng Marriott Bonvoy Asia Pacific campaign “Tennis The World” at ambasador ng Panasonic Philippines.<ref>* {{cite news |date=July 21, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life, Wins, & What Keeps Her Going |website=Globe |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet |url-status=live |access-date=January 12, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810101245/https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet |archive-date=August 10, 2025}} * {{cite news |last=Canniza |first=Annika |date=January 24, 2025 |title=3 Essentials that Alex Eala Always Brings to the Court |website=The Game |publisher=One Mega |url=https://thegame-onemega.com/fitness/equipment/3-essentials-that-alex-eala-always-brings-to-the-court/ |url-status=live |access-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102185049/https://thegame-onemega.com/fitness/equipment/3-essentials-that-alex-eala-always-brings-to-the-court/ |archive-date=November 2, 2024}} * {{cite news |last=Caniza |first=Annika |date=March 6, 2023 |title=Look: Nike Customizes Alex Eala Kicks to Commemorate US Open Victory |website=The Game |publisher=One Mega |url=https://thegame-onemega.com/lifestyle/look-nike-customizes-alex-eala-kicks-to-commemorate-us-open-victory/ |url-status=live |access-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213094932/https://thegame-onemega.com/lifestyle/look-nike-customizes-alex-eala-kicks-to-commemorate-us-open-victory/ |archive-date=December 13, 2024}} * {{cite news |date=January 25, 2023 |title=Champ's choice: Alex Eala signs up as BPI's newest endorser |website=Bilyonaryo |url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/ |url-status=live |access-date=July 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201031436/https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/ |archive-date=February 1, 2023}} * {{cite magazine |last=Sampayan |first=Jacs |date=October 29, 2022 |title=In Her Court: Tennis Star Alex Eala Looks To The Future |url=https://vogue.ph/november-2022/in-her-court-tennis-star-alex-eala-looks-to-the-future/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315200339/https://vogue.ph/november-2022/in-her-court-tennis-star-alex-eala-looks-to-the-future/ |archive-date=March 15, 2026 |access-date=April 23, 2025 |magazine=Vogue Philippines}} * {{cite news |last1=Morales |first1=Luisa |date=July 1, 2025 |title=Alex Eala gifted nod to Filipino roots with sampaguita hair tie ahead of Wimbledon debut |website=One Sports |publisher=One Sports |url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/33451/sports-brand-gives-nod-to-alex-eala-s-filipino-roots-with-hair-tie-ahead-of-wimbledon-debut |url-status=live |access-date=July 1, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717221418/https://www.onesports.ph/more-sports/article/33451/sports-brand-gives-nod-to-alex-eala-s-filipino-roots-with-hair-tie-ahead-of-wimbledon-debut |archive-date=July 17, 2025}} * {{cite news |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala and Locally: Champions for the Filipino Youth |newspaper=The Manila Times |url=https://www.manilatimes.net/2025/07/25/tmt-newswire/alex-eala-and-locally-champions-for-the-filipino-youth/2155545 |url-status=live |url-access=subscription |access-date=July 31, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315090310/https://www.manilatimes.net/2025/07/25/tmt-newswire/alex-eala-and-locally-champions-for-the-filipino-youth/2155545 |archive-date=March 15, 2026}} * {{Cite magazine |last=Burrack |first=Emily |date=August 18, 2025 |title=Introducing Alex Eala |url=https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65531205/alex-eala-interview-us-open-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315080311/https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65531205/alex-eala-interview-us-open-2025/ |archive-date=March 15, 2026 |access-date=August 27, 2025 |magazine=Town & Country}} * {{cite news |last=Manahan |first=Millie |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |website=Manila Standard |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html |url-status=live |access-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225074346/https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html |archive-date=February 25, 2026}} * {{Cite magazine |title=Alex Eala Signs Up With Marriott Bonvoy |url=https://worldtennismagazine.com/alex-eala-signs-up-with-marriott-bonvoy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810182718/https://worldtennismagazine.com/alex-eala-signs-up-with-marriott-bonvoy/ |archive-date=August 10, 2026 |access-date=August 10, 2026 |magazine=World Tennis Magazine}} * {{cite news |date=Agosto 28, 2026 |title=Alex Eala para sa Panasonic: Pagdadala ng kahusayan mas malapit sa tahanan |work=[[The Philippine Star]] |url=https://qa.philstar.com/lifestyle/2026/08/28/2552405/alex-eala-panasonic-bringing-excellence-closer-home |url-status=bot: unknown |access-date=Agosto 30, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260830210650/https://qa.philstar.com/lifestyle/2026/08/28/2552405/alex-eala-panasonic-bringing-excellence-closer-home |archive-date=Agosto 30, 2026}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [[:en:Alexandra_Eala_career_statistics|Mga Estadistika ng Karera ni Alex Eala (sa Wikipedia Ingles)]] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] fiyhrdu81etrk817ksp5qqhr3wb69oc 0 334147 2231367 2170403 2026-10-04T09:58:31Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231367 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DXMV | logo = 1134DXMV_LOGO_BLACK.png | city = [[Valencia, Bukidnon|Valencia]] | area = [[Bukidnon]] at mga karatig na lugar | branding = 1134 DXMV | airdate = 1987 | frequency = 1134 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | callsign_meaning = '''M'''alaybalay at '''V'''alencia | network = UMBN News & Public Affairs | owner = [[UM Broadcasting Network]] | sister_stations = [[DXWB|92.9 Wild FM]] | webcast = | website = }} Ang '''DXMV''' (1134 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[UM Broadcasting Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay nasa Barangay Poblacion, [[Valencia, Bukidnon]].<ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/news/3-33/3-33-unionism.html |title=Unionism as a Deterrent to Violence vs Media |access-date=2025-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017071724/https://www.bulatlat.com/news/3-33/3-33-unionism.html |archive-date=2025-10-17 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://www.mindanews.com/top-stories/2013/11/broadcaster-gunned-down-in-valencia-city/ Broadcaster gunned down in Valencia City]</ref> == Kasaysayan == Noong Setyembre 17, 2003, ipinasara ng noo'y Alkalde ng Lungsod ng Valencia na si Jose Galario Jr. ang DXMV dahil sa diumanong dahilang political.<ref>{{Cite web |url=http://davaotoday.com/main/politics/in-valencia-mayor-gags-crtitical-commentator/ |title=In Valencia, Mayor Gags Critical Commentator |access-date=2025-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190814125817/http://davaotoday.com/main/politics/in-valencia-mayor-gags-crtitical-commentator/ |archive-date=2019-08-14 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/318065 Radioman shot dead in Bukidnon]</ref><ref>[https://www.mindanews.com/c140-media/2009/01/valencias-ex-mayor-galario-from-radio-adversary-to-broadcaster/ Valencia's ex-mayor Galario: from radio adversary to broadcaster]</ref> Noong Abril 5, 2006, muli ito ipinasara dahil sa umano'y pagpapatakbo nang walang lisensya, kahit na sinabi ng mga tagamasid na ang pagsasara ay ginawa upang ihinto ang pagsasahimpapawid ng komentaryong kritikal kay Galario.<ref>[https://ifex.org/valencia-city-mayor-attempts-to-censor-radio-station/ Valencia City mayor attempts to censor radio station]</ref> Noong Hunyo 15, 2020, itinigil nito, pati ang ibang mga himpilan ng UMBN sa AM, ang pangalan na Radyo Ukay at kilala ito bilang DXUM. Ang dilaw na naka-guhit sa "X" ng kanilang mga logo ay nangangahulugang sumulong.<ref>{{Cite web |title=Radyo Ukay rebranded |url=https://mindanaotimes.com.ph/2020/06/16/radyo-ukay-rebranded/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323145554/https://mindanaotimes.com.ph/2020/06/16/radyo-ukay-rebranded/ |archive-date=2023-03-23 |access-date=2025-03-31}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Bukidnon Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Bukidnon]] tl0yuo3q3fiz1qgywexx65eozlhb8xq 0 334207 2231331 2160326 2026-10-04T08:53:50Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231331 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Radyo Sagada | callsign = DWSW | logo = | logo_size = | city = [[Sagada]] | area = [[Sagada]] at mga karatig na lugar | branding = Radyo Sagada 104.7 | airdate = Nobyembre 11, 2011 | frequency = 104.7 MHz | format = [[Community radio]] | language = [[Wikang Bontoc|Bontoc]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 1,000 watts | erp = | callsign_meaning = | owner = [[Sangguniang Pambansa ng mga Simbahan sa Pilipinas]] | operator = Kodao Productions | webcast = | website = }} Ang '''DWSW''' (104.7 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''Radyo Sagada 104.7''', ay isang himpilan ng radyo na pag-aari ng [[Sangguniang Pambansa ng mga Simbahan sa Pilipinas]] at pinamamahalaan ng Kodao Productions. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa Ato, Barangay Poblacion, [[Sagada]]. Ito ay nagsisilbing himpilang pangkomunidad para sa mga taga-Sagada.<ref>{{Cite web |url=https://www.bulatlat.com/2011/11/17/first-cordillera-community-radio-station-launched-in-sagada/ |title=First Cordillera community radio station launched in Sagada |access-date=2025-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508010632/https://www.bulatlat.com/2011/11/17/first-cordillera-community-radio-station-launched-in-sagada/ |archive-date=2025-05-08 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://www.academia.edu/10275222/Ipeyas_Nan_Amay_The_Political_Economy_of_Radyo_Sagada_104_7_FM_a_Community_Radio_Station Ipeyas Nan Amay: The Political Economy of Radyo Sagada 104.7 FM, a Community Radio Station]</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/94479/in-sagada-radio-station-rises-for-townsfolk In Sagada, radio station rises for townsfolk]</ref><ref>[http://www.zigzagweekly.net/radyo-sagada-other-mt-province-health-advocates-gets-four-awards/ Radyo Sagada, other Mt. Province health advocates gets four awards]</ref><ref>[https://rising.globalvoices.org/blog/2019/09/15/filipino-community-radio-stations-struggle-to-survive-amid-attacks-and-difficulties/ Filipino community radio stations struggle to survive amid attacks and difficulties]</ref><ref>{{cite web |title=Philippine radio station tunes into indigenous land rights |url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-landrights-entertainment-idUSKBN1O41ES |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220822150540/https://www.reuters.com/article/us-philippines-landrights-entertainment-idUSKBN1O41ES |archive-date=2022-08-22 |website=[[Reuters]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lalawigang Bulubundukin]] 7kj9i2ndsb0j7bq5wok9zwi6yesz7r2 0 334447 2231359 2162911 2026-10-04T09:42:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231359 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DXJR | logo = | city = [[Manolo Fortich]] | area = Hilagang [[Bukidnon]], Gitnang [[Misamis Oriental]] | branding = | airdate = 2005 | last_airdate = Enero 2019 | frequency = 1575 kHz | format = [[:en:Dark (broadcasting)|Hindi Aktibo]] | language = | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = | erp = | class = | former_names = {{ubl|Media Higala (2010–2012)|Radyo ni Juan (2014–2017)|Radyo Lumad (2017–2019)}} | callsign_meaning = | owner = [[:en:Cagayan de Oro College|Cagayan de Oro Media Corporation]] | operator = | sister_stations = | website = }} Ang '''DXJR''' (1575 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pag-aari ng Cagayan de Oro Media Corporation.<ref>{{Cite web |date=2017-09-19 |title=Filipino Indigenous people's radio goes on air |url=http://www.waccglobal.org/articles/filipino-indigenous-people-s-radio-goes-on-air |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524104815/http://www.waccglobal.org/articles/filipino-indigenous-people-s-radio-goes-on-air |archive-date=2019-05-24 |access-date=2019-05-24 |website=WACC}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-11-22 |title=Radyo Lumad, voice of Mindanao's tribes |url=https://www.bulatlat.com/2018/11/22/radyo-lumad-voice-of-mindanaos-tribes/ |access-date=2019-05-24 |website=Bulatlat |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524104825/https://www.bulatlat.com/2018/11/22/radyo-lumad-voice-of-mindanaos-tribes/ |archive-date=2019-05-24 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-12-06 |title=Philippine radio station tunes into indigenous land rights |url=https://news.abs-cbn.com/focus/12/06/18/philippine-radio-station-tunes-into-indigenous-land-rights |access-date=2019-06-11 |website=[[ABS-CBN News and Current Affairs|ABSCBNNews.com]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=August 25, 2021 |title=Former Cagayan de Oro Rep. Damasing dies |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://newsinfo.inquirer.net/1478402/former-cagayan-de-oro-rep-damasing-dies |access-date=July 31, 2022}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang himpilang ito noong 2005 sa [[Cagayan de Oro]] na may balita at talakayan sa format nito. Noong Pebrero 2010, muli ito inilunsad bilang '''Media Higala''', kasabay ng paglunsad ng TeleRadyo nito sa TV-39. Noong 2012, nawala ito sa ere. Noong 2014, kinuha ng [[Rizal Memorial Colleges Broadcasting Corporation]] ang mga operasyon ng himpilang ito na muling inilunsad bilang '''Radyo ni Juan'''. Lumipat ito sa Brgy. Damilag, [[Manolo Fortich]].<ref>{{Cite web |date=December 6, 2013 |title=Dennis: Justice for Joash |url=https://www.sunstar.com.ph/article/319243/dennis-justice-for-joash- |access-date=July 31, 2022 |website=SunStar}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 29, 2005 |title=NFA braces for lean months in Misor, Bukidnon |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=12&sec=reader&rp=3&fi=p050629.htm&no=28&date= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731130954/http://archives.pia.gov.ph/?m=12&sec=reader&rp=3&fi=p050629.htm&no=28&date= |archive-date=July 31, 2022 |access-date=July 31, 2022 |website=Philippine Information Agency}}</ref><ref>{{Cite web |date=November 29, 2011 |title=New Bukidnon radio station |url=https://www.bukidnononline.com/new-bukidnon-radio-station/ |access-date=July 31, 2022 |website=Bukidnon Online}}</ref> Noong Setyembre 2017, kinuha ng [[Rural Missionaries of the Philippines]], Kalumbay Regional Lumad Organization at Kodao Productions ang mga operasyon ng himpilang ito na muling inilunsad bilang '''Radyo Lumad''', na nagsilbing himpilang pangkomunidad para sa mga [[Lumad]]. Lumipat ito sa Brgy. Dahilayan. Nagdala ito ng mga balita at komentaryo mula sa Radyo ni Juan network tuwing umaga, habang dala ang local programming para sa natitirang bahagi ng araw.<ref>{{Cite web |date=2018-12-05 |title=Philippine radio station seeks to provide a platform for indigenous Lumad people, whose rights are increasingly under threat |url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2176569/philippine-radio-station-seeks-provide-platform-indigenous |access-date=2019-06-11 |website=[[South China Morning Post]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-09-19 |title=Lumad community radio station launches at Sitio Sandugo |url=https://kodao.org/lumad-community-radio-station-launches-at-sitio-sandugo/ |access-date=2019-05-24 |website=Kodao}}</ref> Noong Enero 2019, nawala ito sa ere dahil sa mga pananakot at panggigipit ng mga kaalyado ng gobyerno.<ref>{{Cite web |date=September 15, 2019 |title=Filipino community radio stations struggle to survive amid attacks and difficulties |url=https://globalvoices.org/2019/09/15/filipino-community-radio-stations-struggle-to-survive-amid-attacks-and-difficulties/ |access-date=July 31, 2022 |website=Global Voices}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 8, 2019 |title=Former Radyo Lumad station manager thwarts warrantless arrest |url=https://cmfr-phil.org/press-freedom-protection/attacks-and-threats-against-the-media/former-radyo-lumad-station-manager-thwarts-warrantless-arrest/ |access-date=July 31, 2022 |website=Center for Media Freedom and Responsibility}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 14, 2019 |title='It is open season right now': Martial law intensifies in the Philippines |url=https://news.mongabay.com/2019/03/it-is-open-season-right-now-martial-law-intensifies-in-the-philippines/ |access-date=July 31, 2022 |website=Mongabay}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Cagayan de Oro Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Bukidnon]] [[Kategorya:Mga hindi aktibong himpilang panradyo]] esmwy1sddfzxyjs80dr9p5pk66qyvr8 0 334647 2231199 2215333 2026-10-03T14:13:40Z Jasper Santiago Caygill 80242 /* Mga resulta */ Si Nathalie Briones ng Tsile ang pumalit kay Mỹ Anh Trịnh ng Biyetnam bilang Miss Earth Water 2025. 2231199 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss Earth 2025 | image = Natálie Puškinová Miss Earth 2025.jpg | caption = Natálie Puškinová | date = 5 Nobyembre 2025 | presenters = James Deakin | theme = The Silver Lining | venue = Okada Manila, [[Parañaque]], [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas | broadcaster = '''Telebisyon''':<br>{{Hlist|[[A2Z (TV channel)|A2Z]]|[[Aliw Channel 23]]|[[Kapamilya Channel]]}}''' | entrants = 78 | placements = 25 | debuts = {{hlist|Usbekistan}} | withdrawals = {{hlist|Alherya|Belhika|Bulibya|Cabo Verde|Eslobenya|Hayti|Honduras|Kamerun|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kosobo|Kosta Rika|Madagaskar|Mawrisyo|Montenegro|Pidyi|Porto Riko|Samoa|Tsina}} | returns = {{hlist|Alemanya|Armenya|Austrya|Ekwador|Eskosya|Estonya|Hamayka|Kapuluang Cayman|Libano|Makaw|Moldabya|Nikaragwa|Pinlandiya|Republikang Tseko|Rumanya|Suwesya|Tansaniya|Turkiya|Ukranya}} | winner = [[Natálie Puškinová]] | represented = {{flagicon|CZE}} Republikang Tseko | congeniality = | before = [[Miss Earth 2024|2024]] | next = [[Miss Earth 2026|2026]] }} Ang '''Miss Earth 2025''' ay ang ika-25 edisyon ng [[Miss Earth]] pageant , na ginanap sa Okada Manila, sa [[Parañaque]], [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas noong 5 Nobyembre 2025. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Jessica Lane of Australya si Natálie Puškinová ng Republikang Tseko bilang Miss Earth 2025. Ito ang ikalawang pagkakataon na nanalo ang Republikang Tseko sa Miss Earth. Kinoronahan bilang Miss Earth-Air si Sóldís Vala Ívarsdóttir ng Lupangyelo, si Mỹ Anh Trịnh ng Biyetnam bilang Miss Earth-Water, at si Waree Ngamkham ng Taylandiya bilang Miss Earth-Fire. Mga kandidata mula sa pitumpu't-walong bansa at teritoryo ang lumahok sa edisyong ito. Pinangunahan ni James Deakin ang kompetisyon. == Kasaysayan == === Pagpili ng mga kandidata === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Miss Earth-Water Japan 2025 Reimi Shimizu si Miss Earth Japan 2025 Emilia Shimanouchi bilang kinatawan ng Hapon dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite web |date=23 July 2025 |title=2025ミス・アース：日本代表に早稲田大2年の19歳、島内エミリアさん　世界大会でも「グランプリを狙っていきたい」 |trans-title=Miss Earth 2025: Japan's representative, 19-year-old Waseda University sophomore Emilia Shimauchi, who also aims to win the grand prize at the world competition. |url=https://mainichikirei.jp/article/20250723dog00m100027000c.html |access-date=23 July 2025 |website=Mainichi Kirei |language=ja}}</ref> Pinalitan ni Ndeshipewa Angula si Miss Earth Namibia 2025 Uatjiri Mbaisa dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":0">{{Cite news |last=Nakaziko |first=Pinehas |date=20 Hulyo 2025 |title=Johanna Swartbooi crowned Miss Namibia 2025 |language=en |website=The Namibian |url=https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724122536/https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |archive-date=24 Hulyo 2025}}</ref> Pinalitan ni Esther Mukoya si Miss Earth Kenya 2025 Mirel Atieno dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":1">{{Cite web |date=15 Hulyo 2025 |title=Trans‑Nzoia Governor Natembeya Congratulates Ms. Mirel Atieno on Miss Earth Kenya 2025 Victory |url=http://www.vipasho.co.ke/2025/07/transnzoia-governor-natembeya.html |access-date=7 Agosto 2025 |website=Vipasho News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muthee |first=Raymond |date=17 Oktubre 2025 |title=Beauty queen Mirel Atieno Ngesa dethroned as Miss Earth 2025 |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/fashion-beauty/article/2001531342/beauty-queen-mirel-atieno-ngesa-dethroned-as-miss-earth-2025 |access-date=5 Nobyembre 2025 |website=The Standard |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Ntoyai |first=Manuel |date=17 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Kenya 2025 Mirel Atieno Ngesa dethroned, replaced amid pageant controversy |url=https://www.tnx.africa/entertainment/article/2001532029/miss-earth-kenya-2025-mirel-atieno-ngesa-dethroned-replaced-amid-pageant-controversy |access-date=5 Nobyembre 2025 |website=TNX Africa |language=en }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Pinalitan din ni Elizaveta Kuznetsova si Diana Spotarenko bilang kinatawan ng Moldabya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=15 Marso 2025 |title=Angelina Chitaica va reprezenta Republica Moldova la Miss World 2025 |trans-title=Angelina Chitaica will represent the Republic of Moldova at Miss World 2025 |url=https://ziuadeazi.md/stiri/angelina-chitaica-va-reprezenta-republica-moldova-la-miss-world-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415022716/https://ziuadeazi.md/stiri/angelina-chitaica-va-reprezenta-republica-moldova-la-miss-world-2025/ |archive-date=15 Abril 2025 |access-date=23 Marso 2025 |website=Ziuadeazi |language=ro-ro}}</ref> Pinalitan ni India Holder ang orihinal na nagwagi na si Shae Parsons bilang kinatawan ng Nuweba Selandiya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{cite web |date=19 Hunyo 2025 |title=East Aucklander crowned Miss Earth NZ 2025 |url=https://www.times.co.nz/business/east-aucklander-crowned-miss-earth-nz-2025/ |access-date=22 Hunyo 2025 |website=Eastern Times |language=en}}</ref> Pinalitan din ni Putri Juficha ang orihinal na nagwagi na si Jazmine Rowe bilang kinatawan ng Indonesya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2025 |title=Raih Gelar Miss Earth Indonesia 2025, Jaz Rowe Siap Jadi Suara Perubahan Global |trans-title=Winning the Miss Earth Indonesia 2025 title, Jaz Rowe is ready to be a voice for global change. |url=https://www.kapanlagi.com/foto/berita-foto/indonesia/raih-gelar-miss-earth-indonesia-2025-jaz-rowe-siap-jadi-suara-perubahan-global.html |access-date=15 Hulyo 2025 |website=KapanLagi |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=7 October 2025 |title=Jazmine Rowe Batal Wakili Indonesia di Ajang Miss Earth 2025 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/men-jazmine-rowe-batal-wakili-indonesia-di-ajang-miss-earth-2025-c1c2-01-l8vsm-xhv2mb |access-date=21 October 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Pinalitan ni Valentina Collazos ang orihinal na nagwagi na si Laura Isabel González bilang kinatawan ng Kolombya dahil lumagpas na ito sa limitasyon ng edad.<ref>{{Cite web |last=Duong |first=Hai |date=4 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Colombia was deprived of the right to compete in the miss contest, the reason for the shock |url=https://vgt.vn/miss-earth-colombia-bi-tuoc-quyen-thi-hoa-hau-ly-do-soc-ihyes-20251004t7547267/?lang=en |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=VGT TV |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang bansang Usbekistan sa edisyong ito. Bumalik sa edisyong ito ang mga bansa at teritoryong Kapuluang Cayman na huling sumali noong [[Miss Earth 2010|2010]]; Nikaragwa na huling sumali noong [[Miss Earth 2012|2012]]; Tansaniya na huling sumali noong [[Miss Earth 2014|2014]]; Turkiya na huling sumali noong [[Miss Earth 2015|2015]]; Makaw na huling sumali noong [[Miss Earth 2016|2016]]; Hamayka, Moldabya at Pinlandiya na huling sumali noong [[Miss Earth 2020|2020]]; Libano at Suwesya na huling sumali noong [[Miss Earth 2021|2021]]; Austrya, Eskosya, at Estonya na huling sumali noong [[Miss Earth 2022|2022]]; at Alemanya, Armenya, Ekwador, Republikang Tseko, Rumanya, at Ukranya na huling sumali noong [[Miss Earth 2023|2023]].<ref>{{Cite web |last=Wolfová |first=Gabriela |date=3 Mayo 2025 |title=Novou Miss Czech Republic je kráska bez jediné plastiky Linda Górecká! Má plné rty a bujné vnady |trans-title=The new Miss Czech Republic is the beauty without a single plastic surgery, Linda Górecká! She has full lips and lush charms |url=https://www.super.cz/clanek/celebrity-novou-miss-czech-republic-je-kraska-bez-jedine-plastiky-linda-gorecka-ma-plne-rty-a-bujne-vnady-1514428 |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Super.cz |language=cs}}</ref> Pinalitan ni Miss Earth Puerto Rico 2026 Cecilia Acosta si Miss Earth Puerto Rico 2025 Valeria Meléndez dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=23 Abril 2025 |title=7 Potret Miss Earth Puerto Riko 2025 Valeria Meléndez |trans-title=7 Portraits of Miss Earth Puerto Rico 2025 Valeria Meléndez, Captivating! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-earth-puerto-riko-2025-valeria-melendez-c1c2-01-9mwsv-cx3myc |access-date=15 Setyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |author=Martínez |first=José Rolón |date=5 Pebrero 2025 |title=VIDEO: Puerto Rico corona tres nuevas reinas |language=es |trans-title=VIDEO: Puerto Rico crowns three new queens |website=El Vocero |url=https://www.elvocero.com/escenario/video-puerto-rico-corona-tres-nuevas-reinas/article_1c1b38f8-e36d-11ef-83e7-f3c040e9eb53.html |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304082008/https://www.elvocero.com/escenario/video-puerto-rico-corona-tres-nuevas-reinas/article_1c1b38f8-e36d-11ef-83e7-f3c040e9eb53.html |archive-date=4 Marso 2025}}</ref> Gayunpaman, bumitiw rin si Acosta dahil sa personal na dahilan, dahilan upang bumitiw ang Porto Riko sa edisyong ito. Bumitiw si Jera Redant ng Belhika dahil sa isang malubhang kalagayan sa kaniyang kalusugan.<ref>{{Cite web |last=Vanden Berghe |first=Filip |date=18 Mayo 2025 |title=KIJK. Jera Redant (18) verkozen tot Miss Exclusive 2025 |url=https://myprivacy.dpgmedia.be/consent?siteKey=Uqxf9TXhjmaG4pbQ&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.hln.be%2Fprivacy-gate%2Faccept-tcf2%3FredirectUri%3D%252Fgeraardsbergen%252Fkijk-jera-redant-18-verkozen-tot-miss-exclusive-2025%7Eaebcfd5a%252F%253Freferrer%253Dhttps%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521202442/https://www.hln.be/geraardsbergen/kijk-jera-redant-18-verkozen-tot-miss-exclusive-2025~aebcfd5a/ |archive-date=21 Mayo 2025 |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Het Laatste Nieuws |language=nl}}</ref> Bumitiw sina Kristina Milovanović ng Bosnya at Hersegobina, María Victoria Medina ng Espanya,<ref>{{cite web |date=2 Agosto 2025 |title=La modelo de Jaén que representará a España en Filipinas |url=https://lacontradejaen.eldiario.es/maria-victoria-candidata-espana-miss-tierra-jaen/ |access-date=8 Agosto 2025 |website=El Diario |language=es}}</ref> Erline Édouard ng Hayti, Claudia Castañeda ng Honduras,<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2025 |title=Claudia Castañeda es coronada Miss Earth Honduras 2025 |trans-title=Claudia Castañeda is crowned Miss Earth Honduras 2025 |url=https://oncenoticias.hn/tendencias/virales/claudia-castaneda-coronacion-miss-earth-honduras-2025-el-progreso-yoro/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Once Noticias |language=es}}</ref> at Jiarong Yang ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name="delegates">{{cite web |date=19 Mayo 2025 |title=ЈЕЛЕНА ЊЕГОВАН ПРВА ПРАТИЉА "МИС БАЛКАНА 2025." У БАЊА ЛУЦИ |url=https://www.radiodunav.com/jelena-njegovan-prva-pratilja-mis-balkana-2025-u-banja-luci/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Radiodunav |language=sr}}</ref> Dapat sanang lalahok si Abidemi Akannie ng Sierra Leone sa edisyong ito, ngunit hindi ito nagpatuloy dahil sa suliraning pinansiyal.<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2025 |title=Abidemi Akannie to Represent Sierra Leone at Miss Earth International 2025 in Philippines |url=https://sierraloaded.sl/entertainment/akannie-sierra-leone-miss-earth-philippines/ |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Sierraloaded |language=en-US}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Earth 2025''' | * {{flagicon|CZE}} '''Republikang Tseko''' – '''[[Natálie Puškinová]]'''<ref name=":02">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Nobyembre 2025 |title=Natalie Puskinova of Czech Republic is Miss Earth 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/636990/natalie-puskinova-of-czech-republic-is-miss-earth-2025 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |- |Miss Earth – Air 2025 | * {{flagicon|ISL}} Lupangyelo – Sóldís Vala Ívarsdóttir<ref name=":02" /> |- |Miss Earth – Water 2025 | * {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Mỹ Anh Trịnh ''(bumitiw)''<ref name=":02" /> |- |Miss Earth – Fire 2025 | * {{Flagdeco|THA}} Taylandiya – Waree Ngamkham<ref name=":02" /> |- |Top 8 (Mga runner-up) | * {{Flagicon|BRA}} Brasil – Laila Frizon<ref name=":3">{{Cite web |last=Layno |first=Karen Flores |date=5 Nobyembre 2025 |title=Czech Republic wins Miss Earth 2025; PH's Joy Barcoma finishes as runner-up |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/11/5/czech-republic-wins-miss-earth-2025-ph-s-joy-barcoma-finishes-as-runner-up-2152 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|PHI}} Pilipinas – [[Joy Barcoma]]<ref name=":3" /> * {{flagicon|CHI}} Tsile – Nathalie Briones ''(pumalit)''<ref name=":3" /> * {{flagicon|UKR}} Ukranya – Mariia Zheliaskova<ref name=":3" /> |- |Top 12 | * {{flagdeco|ETH}} Etiyopiya – Delina Girma<ref name=":3" /> * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Génesis Vera<ref name=":3" />★ * {{flagdeco|POL}} Polonya – Justyna Roguska<ref name=":3" /> * {{flagdeco|RUS}} Rusya – Elizaveta Guryanova<ref name=":3" /> |- |Top 25 | * {{flagicon|ARG}} Arhentina – Florencia Hernández<ref name=":3" /> * {{flagicon|UAE}} Emiratos Arabes Unidos – Ana Zafyra<ref name=":3" /> * {{flagicon|Northern Mariana Islands}} Hilagang Kapuluang Mariana – Aria Keilbach<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|IND}} Indiya – Komal Choudhary<ref name=":3" /> * {{flagicon|ITA}} Italya – Natalia Guglielmo<ref name=":3" /> * {{flagicon|CAN}} Kanada – Hailey Wilson<ref name=":3" /> * {{flagu|Makaw}} – Evangeline Chen<ref name=":3" /> * {{flagicon|MDA}} Moldabya – Elizaveta Kuznetsova<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|NAM}} Namibya – Ndeshipewa Angula<ref name=":3" /> * {{flagicon|Netherlands}} Olanda – Sanne-Esmee Walstra<ref name=":3" /> * {{flagu|Peru}} – Massiel Suárez<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|ZAF}} Timog Aprika – Jenique Botha<ref name=":3" /> * {{flagicon|KOR}} Timog Korea – Yoon-seo Choi<ref name=":3" /> |} == Mga ''pre-pageant event'' == === ''Media Moments'' === Naganap ang ''media presentation'' ng mga kandidata na pinangalanang "Media Moments" sa Department of Environment and Natural Resources Compound, Lungsod Quezon noong 22 Oktubre 2025.<ref name="PHILIS1" /> Nakipagtulungan ang Miss Earth Organization sa Designers Circle Philippines sa pagpapakita ng mga [[Terno (kasuotang pambabae)|terno]] at mga kasuotang hango sa Filipiniana upang simulan ang mga gawain bago ang panghuling kompetisyon.<ref name="PHILIS1" /> {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" rowspan="2" |Parangal ! colspan="4" |Rehiyong Kontinental ! rowspan="2" scope="row" |Sang. |- !Kaamerikahan !Aprika !Asia at Oseaniya !Europa |- ! colspan="2" |Best in Terno | align="center" |Haley Poe {{flagu|Estados Unidos}} | align="center" |Marie-Laure Juppin [[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] Réunion | align="center" |[[:en:Joy_Barcoma|Joy Barcoma]] {{flagu|Pilipinas}} | align="center" |Sanne-Esmee Walstra {{flagu|Olanda}} |<ref>{{Cite web |last=Bracamonte|first=Earl D. C.|date=5 Nobyembre 2025|title=DENR lauds Miss Earth's sustainability platform, Philippines among Best in Terno winners|url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/05/2485029/denr-lauds-miss-earths-sustainability-platform-philippines-among-best-terno-winners?fbclid=IwY2xjawN7qHtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFReElRUnF2RWhjb0xMM05Xc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHg-09aR7LlAfTy_YODkejHgQyI9kOs7Q0R6PLGbpPN3eMEhgIVljoqJEGmbY_aem_ux9hs_i7IsKhAJBbsQn6ZA|access-date=3 Hunyo 2026|website=[[Philippine Star]]}}</ref> |} {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" rowspan="2" |Parangal ! colspan="3" |Kandidata ! rowspan="2" scope="row" |Sang. |- !{{won|place=Gold}} !{{won|place=Silver}} !{{won|place=Bronze}} |- ! colspan="2" |Media Favorites | align="center" | Cherise Asher Ayisi<br>{{Flagdeco|GHA}} Gana | align="center" | Paris Cawich<br>{{flagicon|BLZ}} Belis | align="center" | Alexa Roder<br>{{flagicon|AUS}} Australya |<ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=26 Oktubre 2025 |title=PH’s Joy Barcoma among Best in Terno winners at Miss Earth silver show |url=https://entertainment.inquirer.net/635204/phs-joy-barcoma-among-best-in-terno-winners-at-miss-earth-silver-show |access-date=3 Hunyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]]|language=en}}</ref> |} == Mga kandidata == Pitumpu't-walong kandidata ang lumahok sa edisyong ito.<ref name="PHILIS1" /><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Nobyembre 2025 |title=Miss Earth 2025: African bets lead medal tally |url=https://entertainment.inquirer.net/636861/miss-earth-2025-african-bets-lead-medal-tally |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan !Rehiyong Kontinental !Grupo |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Kleja|Sulejmani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Hunyo 2025 |title="Miss Albania", Valentina Gegprifti is declared the most beautiful for 2025 |url=https://pamfleti.net/kulture/miss-shqiperia-valentina-gegprifti-shpallet-me-e-bukura-per-vitin-2025-i285555 |access-date=22 Hunyo 2025 |website=Pamfleti |language=en}}</ref> |20 |[[Tirana]] |Europa |Eco |- |{{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] |{{sortname|Melissa|Koutsandreas|nolink=1}}<ref name=":12">{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=6 Oktubre 2025 |title=Silver lining: 2025 Miss Earth bets lead the green generation |url=https://tribune.net.ph/2025/10/06/silver-lining-2025-miss-earth-bets-lead-the-green-generation |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Daily Tribune |language=en}}</ref> |24 |[[Ratisbona]] |Europa |Water |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Florencia Sol|Hernández|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Enero 2025 |title=Florencia Hernández entre agua y estrellas |trans-title=Florencia Hernández between water and stars |url=https://zonavip.com.ar/florencia-hernandez-entre-agua-y-estrellas/ |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Zona VIP |language=es}}</ref> |21 |[[Mendoza, Arhentina|Mendoza]] |Kaamerikahan |Air |- |{{Flagdeco|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Anoushe|Khalashyan|nolink=1}} |26 |[[Ereban]] |Europa |Water |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Alexa|Roder|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Setyembre 2025 |title=Fil-Aussies dominate national pageant stage in Australia |language=en |website=ABS-CBN Lifestyle |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/9/8/fil-aussies-dominate-national-pageant-stage-in-australia-1822 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250909104713/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/9/8/fil-aussies-dominate-national-pageant-stage-in-australia-1822 |archive-date=9 Setyembre 2025}}</ref> |24 |[[Melbourne]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{Flagdeco|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Lotte|Diry|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Setyembre 2025 |title=Wienerin Lotte Diry ist Miss Earth Austria 2025 |trans-title=Viennese Lotte Diry is Miss Earth Austria 2025 |url=https://www.oe24.at/leute/oesterreich/wienerin-lotte-diry-ist-miss-earth-austria-2025/648597012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915114100/https://www.oe24.at/leute/oesterreich/wienerin-lotte-diry-ist-miss-earth-austria-2025/648597012 |archive-date=15 Setyembre 2025 |access-date=15 Setyembre 2025 |website=OE24 |publisher=Österreich |language=de}}</ref> |20 |[[Viena]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |Somaya Harun<ref name="PHILIS1">{{cite news |last1=Bracamonte |first1=Earl D.C. |date=23 Oktubre 2025 |title=Miss Earth presents Silver Year delegates in Filipiniana finery |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/10/23/2481951/miss-earth-presents-silver-year-delegates-filipiniana-finery |access-date=5 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Dhaka]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Paris|Cawich|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cowo |first=Janelle |date=9 Hulyo 2025 |title=Young Models Celebrate Culture and Fashion at Empow.Her’s Third Annual Show |url=https://www.sanpedrosun.com/fashion/2025/07/09/young-models-celebrate-culture-and-fashion-at-empow-hers-third-annual-show/ |access-date=11 Setyembre 2025 |website=The San Pedro Sun |language=en}}</ref> |20 |[[Belmopan]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagicon|VEN}} [[Beneswela]] |{{sortname|Roziel|Borges|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Obelmejias |first=Yolimer |date=7 Oktubre 2025 |title=Roziel Borges representará a Venezuela en el Miss Earth 2025 |trans-title=Roziel Borges will represent Venezuela at Miss Earth 2025. |url=http://www.eluniversal.com/entretenimiento/217427/roziel-borges-representara-a-venezuela-en-el-miss-earth-2025 |access-date=7 Oktubre 2025 |website=El Universal |language=es}}</ref> |24 |Maracay |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Elizaveta|Moger|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 October 2025 |title=Asia Album: Highlights of Miss Earth 2025 in Philippines |website=[[Xinhua News Agency|Xinhua]] |url=https://english.news.cn/20251023/c608b758c52a46f28830fbd39fb5cd27/c.html |access-date=27 October 2025}}</ref> |21 |[[Kurgan, Rusya|Kurgan]] |Europa |Air |- |{{flagicon|VIE}} [[Biyetnam]] |{{sortname|Trịnh|Mỹ Anh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Phuong |first=Hai |date=7 Hulyo 2025 |title=Á hậu 3 Trịnh Mỹ Anh được chọn đi thi Hoa hậu Trái đất 2025, gây bất ngờ |trans-title=3rd runner-up Trinh My Anh was chosen to compete in Miss Earth 2025, causing surprise |url=https://tuoitre.vn/a-hau-3-trinh-my-anh-duoc-chon-di-thi-hoa-hau-trai-dat-2025-gay-bat-ngo-20250707132556686.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726235228/https://tuoitre.vn/a-hau-3-trinh-my-anh-duoc-chon-di-thi-hoa-hau-trai-dat-2025-gay-bat-ngo-20250707132556686.htm |archive-date=26 Hulyo 2025 |access-date=7 Agosto 2025 |website=Báo Tuổi Trẻ |language=vi}}</ref> |21 |[[Hanoi]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Laila|Frizon|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=30 Agosto 2025 |title=Laila Frizon, representante do Rio Grande do Sul, é eleita Miss Brasil Terra 2025 |url=https://noticias.r7.com/record-news/laila-frizon-representante-do-rio-grande-do-sul-e-eleita-miss-brasil-terra-30082025/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Noticias R7 |language=pt}}</ref> |23 |Rio Grande |Kaamerikahan |Air |- |{{flagicon|BGR}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Hrisiana|Hristova|nolink=1}}<ref name="delegates" /> |19 |Stara Zagora |Europa |Eco |- |{{Flagdeco|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Smirnova|Peñafiel|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Balseca |first=Ingrid |date=3 Oktubre 2025 |title=Smirnova Peñafiel: “Reciclo, cultivo un huerto y le doy nueva vida a la ropa” |trans-title=Smirnova Peñafiel: “I recycle, I grow a garden and I give new life to clothes” |url=https://www.expreso.ec/ocio/smirnova-penafiel-reciclo-cultivo-un-huerto-y-le-doy-nueva-vida-la-ropa-259597.html |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Diario Expreso |language=es}}</ref> |20 |Naranjal |Kaamerikahan |Fire |- |{{Flagdeco|ESA}} [[El Salvador]] |{{sortname|Alejandra|Pérez|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Alejandra Pérez se convierte en Miss Earth El Salvador 2025 |trans-title=Alejandra Pérez becomes Miss Earth El Salvador 2025 |url=https://xpot.sv/alejandra-perez-se-convierte-en-miss-earth-el-salvador-2025/ |access-date=11 Setyembre 2025 |website=XPOT |language=es}}</ref> |25 |San Vicente |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagicon|UAE}} [[Emiratos Arabes Unidos]] |{{sortname|Ana|Zafyra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=27 October 2025 |title=7 Potret Ana Zafyra Miss Earth Uni Emirat Arab 2025, Bikin Terpukau! |language=id |trans-title=7 Portraits of Zafira's Children, Miss Earth UAE 2025, Will Amaze You! |website=[[IDN Times]] |editor=Wahyu Kurniawan |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ana-zafyra-miss-earth-uni-emirat-arab-2025-c1c2-01-cw2f3-zn05f1 |access-date=28 October 2025}}</ref> |24 |[[Dubai]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Grace|McGregor|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |25 |[[Edinburgh]] |Europa |Air |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Haley|Poe|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Glicklin |first=Harry |date=7 Hulyo 2025 |title=Miss Earth champions unite on Good Morning Washington for environmental awareness |language=en |work=WJLA-TV |url=https://wjla.com/good-morning-washington/national-and-global-miss-earth-titleholders-advocate-for-sustainability-and-conservation |access-date=11 Hulyo 2025}}</ref> |22 |[[Erie, Pennsylvania|Erie]] |Kaamerikahan |Eco |- |{{Flagicon|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Birgit|Dimitrijev|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Setyembre 2025 |title=Eesti kaunitar Birgit Dimitrijev esindab Eestit Miss Earth 2025 rahvusvahelisel iludusvõistlusel |language=Estonian |trans-title=Estonian beauty Birgit Dimitrijev will represent Estonia at the Miss Earth 2025 international beauty pageant |website=Buduaar - TV3 |url=https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/eesti-kaunitar-birgit-dimitrijev-esindab-eestit-miss-earth-2025-rahvusvahelisel-iludusvoistlusel/ |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-date=2025-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923103346/https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/eesti-kaunitar-birgit-dimitrijev-esindab-eestit-miss-earth-2025-rahvusvahelisel-iludusvoistlusel/ |url-status=dead }}</ref> |21 |Värska |Europa |Fire |- |{{flagdeco|ETH}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Delina|Girma|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |18 |[[Adis Abeba]] |Aprika |Fire |- |{{Flagicon|WAL}} [[Gales]] |{{sortname|Abigail|Wood|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Birt |first=Elizabeth |date=9 Hunyo 2025 |title=Pembrokeshire penguin keeper crowned Miss Earth Wales 2025 |language=en-GB |work=Western Telegraph |url=https://www.westerntelegraph.co.uk/news/25224932.pembrokeshire-penguin-keeper-crowned-miss-earth-wales-2025/ |access-date=11 Hunyo 2025 |issn=0307-1235}}</ref> |25 |Tavernspite |Europa |Fire |- |{{Flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Cherise Asher|Ayisi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Doğan Aziz Demirtaş |date=19 Agosto 2025 |title=Son Ağaç Öldüğünde, Son İnsan da Ölür |language=tr |trans-title=When the Last Tree Dies, the Last Man Dies Too |website=Dadmedya |url=https://dadmedya.com/son-agac-oldugunde-son-insan-da-olur/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901004325/https://dadmedya.com/son-agac-oldugunde-son-insan-da-olur/ |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |21 |[[Accra]] |Aprika |Eco |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Shanae|Brown|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |19 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Reimi|Shimizu|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |24 |[[Tokyo]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagicon|Northern Mariana Islands}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |{{sortname|Aria|Keilbach|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=20 July 2025 |title=Aria Keilbach crowned Miss Earth NMI 2025 |url=https://www.mvariety.com/news/local/aria-keilbach-crowned-miss-earth-nmi-2025/article_9125b37a-4329-49af-ae3e-a5526eea2245.html#:~:text=ARIA%20Keilbach%20was%20crowned%20Miss,place%20in%20Manila%20this%20December. |access-date=20 July 2025 |website=Marianas Variety |language=en}}</ref> |23 |Saipan |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|HKG}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Shiyuan|Luo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 2025 |title=Dàn người đẹp đổ bộ Philippines thi Hoa hậu Trái Đất |language=vi |trans-title=Beauties flock to the Philippines to compete in Miss Earth |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/dan-nguoi-dep-do-bo-philippines-thi-hoa-hau-trai-dat-c78a1707602.html |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |20 |[[Suzhou]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagdeco|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Komal|Choudhary|nolink=1}}<ref>{{cite web |title=Miss Earth India 2025 Komal Choudhary and Miss Divine Beauty 2025 Ekta Singh Crowned at a Spectacular Finale |url=https://www.tribuneindia.com/news/business/miss-earth-india-2025-komal-choudhary-and-miss-divine-beauty-2025-ekta-singh-crowned-at-a-spectacular-finale/ |access-date=29 Setyembre 2025 |website=The Tribune |language=en-In}}</ref> |25 |[[Pune]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{sortname|Putri|Juficha|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Murdianto |first=Muhammad Tarmizi |date=16 Oktubre 2025 |title=Putri Juficha Siap Menyalakan Cahaya Indonesia di Miss Earth 2025 |language=id |trans-title=Putri Juficha Ready to Shine Light on Indonesia at Miss Earth 2025 |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/putri-juficha-siap-menyalakan-cahaya-indonesia-di-miss-earth-2025-00-rqp85-l79ln2 |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |25 |Manado |Asya at Oseaniya |Air |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Sofia|Mayers|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=31 Hulyo 2025 |title=7 Potret Sofia Mayers Miss Earth Inggris 2025, Inspiring! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-sofia-mayers-miss-earth-inggris-2025-c1c2-01-cw2f3-gjyy70 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Canterbury |Europa |Eco |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Natalia|Guglielmo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 2025 |title=Natalia Guglielmo è la nuova Miss Earth Italy 2025 |language=it |trans-title=Natalia Guglielmo is the new Miss Earth Italy 2025 |website=NotiCaMania Comunicati online |url=https://comunicationline.eu/natalia-guglielmo-e-la-nuova-miss-earth-italy-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Sicilia]] |Europa |Air |- |{{Flagdeco|KHM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Saran|Kimlan|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=22 July 2025 |title=សារ៉ាន់ គីមឡាង ត្រូវបានតែងតាំងជា Miss Earth Cambodia 2025 |url=https://ams.com.kh/news/infotainment/life-style/saran-kimlan-become-miss-earth-cambodia-2025 |access-date=22 July 2025 |website=AMS |language=km}}</ref> |24 |[[Nom Pen]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Hailey|Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Goodrunning |first=Deena |date=7 Hulyo 2025 |title=Miss Earth Canada 2025 is Hailey Hamelin-Wilson! |url=https://www.albertanativenews.com/miss-earth-canada-2025-is-hailey-hamelin-wilson/ |access-date=15 Hulyo 2025 |website=Alberta Native News |language=en-US}}</ref> |23 |[[Toronto]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Latecia|Bush|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Durston |first=Laura |date=9 Mayo 2025 |title=What's Hot on camera |language=en-GB |work=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2025/05/09/whats-hot-on-camera-7/ |access-date=11 Hunyo 2025}}</ref> |22 |George Town |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Esther|Mukoya|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Kenya 2025, Esther Princess Mukoya, Set for Send-Off Ahead of Miss Earth 2025 in the Philippines |language=en |website=Youth Village Kenya |url=https://youthvillage.co.ke/miss-earth-kenya-2025-esther-princess-mukoya-set-for-send-off-ahead-of-miss-earth-2025-in-the-philippines/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |26 |Kakamega |Aprika |Air |- |{{Flagdeco|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Valentina|Collazos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=22 Oktubre 2025 |title=7 Potret Valentina Collazos Miss Earth Kolombia 2025, Gorgeous Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Valentina Collazos Miss Earth Colombia 2025, Absolutely Gorgeous! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-valentina-collazos-miss-earth-kolombia-2025-gorgeous-abis-c1c2-01-cw2f3-0t6r6j |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |22 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cali]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{Flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Rachel|Chang|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Agosto 2025 |title=Historic: For the first time, two sisters will represent Cuba in global beauty contests |language=en |website=CiberCuba |url=https://en.cibercuba.com/noticias/2025-08-24-u194224-e208933-s27065-nid309572-historico-primera-vez-dos-hermanas |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901003350/https://en.cibercuba.com/noticias/2025-08-24-u194224-e208933-s27065-nid309572-historico-primera-vez-dos-hermanas |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Havana]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagdeco|LAO}} [[Laos]] |{{sortname|Parami|Viengmay|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=30 Oktubre 2025 |title=Beauties for a cause: Miss Earth delegates defend pageant’s school events |url=https://entertainment.inquirer.net/635985/beauties-for-a-cause-miss-earth-delegates-defend-pageants-school-events |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |25 |[[Vientian]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|LBN}} [[Libano]] |{{sortname|Aline|Ghanem|nolink=1}}<ref>{{cite news |author=Rochana |first=Nina |date=12 Setyembre 2024 |title=17 Kontestan Miss Earth 2024 dari Berbagai Negara, Stunning Abis! |language=id |trans-title=17 Miss Earth 2024 Contestants from Various Countries, Absolutely Stunning! |website=Jateng IDN Times |url=https://jateng.idntimes.com/life/inspiration/17-kontestan-miss-earth-2024-dari-berbagai-negara-stunning-abis-00-5cf6w-gth3w7 |url-status=live |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923104916/https://jateng.idntimes.com/life/inspiration/17-kontestan-miss-earth-2024-dari-berbagai-negara-stunning-abis-00-5cf6w-gth3w7 |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> |21 |[[Beirut]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|LBR}} [[Liberia|Liberya]] |{{sortname|Monica|Swen|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=4 Agosto 2025 |title=Monica Swen Crowned Miss Earth Liberia 2025 |url=https://www.liberianobserver.com/life/monica-swen-crowned-miss-earth-liberia-2025/article_5712217a-8219-4fd4-833b-16c1331c731d.html |access-date=7 Agosto 2025 |website=Daily Observer |language=en}}</ref> |23 |[[Monrovia]] |Aprika |Eco |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sóldís Vala|Ívarsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Guðrún Ósk Guðjónsdóttir |date=20 Marso 2025 |title=Lærði að standa með sjálfri sér |language=is |trans-title=Learned to stand up for herself |website=DV |url=https://www.dv.is/fokus/2025/03/20/soldis-vala-laerdi-ad-standa-med-sjalfri-ser/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521054829/https://www.dv.is/fokus/2025/03/20/soldis-vala-laerdi-ad-standa-med-sjalfri-ser/ |archive-date=21 May 2025}}</ref> |19 |Árbær |Europa |Fire |- |{{flag|Makaw}} |{{sortname|Evangeline|Chen|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=25 Hulyo 2025 |title=陈思蓓：荣获2025澳门地球小姐，冠军荣耀加冕 |trans-title=Sibei Chen: Won the Miss Earth Macau 2025 title, crowned champion |url=https://m.sohu.com/a/917293281_122153156/?pvid=000115_3w_a |access-date=11 Setyembre 2025 |website=Sohu |language=zh}}</ref> |23 |Makaw |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Vaisnevi|Retnam|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |22 |Selangor |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Génesis|Vera|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Setyembre 2025 |title=Génesis Vera Miss Earth México 2025 |trans-title=Génesis Vera Miss Earth Mexico 2025 |url=https://www.notiver.com/sociales/genesis-vera-miss-earth-mexico-2025/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Notiver |language=es}}</ref> |24 |[[Veracruz]] |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |{{sortname|Elizaveta|Kuznetsova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=2 Nobyembre 2025 |title=7 Potret Elizaveta Kuznetsova, Miss Earth Moldova 2025 yang Bikin Terpikat |trans-title=7 Captivating Portraits of Elizaveta Kuznetsova, Miss Earth Moldova 2025 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elizaveta-kuznetsova-miss-earth-moldova-2025-yang-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-d01zsv |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Tiraspol |Europa |Water |- |{{flagdeco|MNG}} [[Mongolya]] |{{sortname|Nomin-Erdene|Bayarkhuu|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |28 |Darkhan |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|MMR}} [[Myanmar]] |{{sortname|Khin Khin|Hlaing|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2025 |title=Miss Earth Myanmar 2025 ရဲ့ Winner Crown ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ စစ်တွေ အလှမယ် |url=https://www.myanmarcelebrity.com/2025/08/miss-earth-myanmar-2025-winner-crown.html?m=1 |access-date=8 Setyembre 2025 |website=Myanmar Celebrity |language=my}}</ref> |19 |Mrauk U |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Ndeshipewa |Angula|nolink=1}}<ref name=":0" /> |20 |[[Windhoek]] |Aprika |Air |- |{{NPL}} |{{sortname|Sony|Ghale|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=30 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/30/luna-luitel-crowned-miss-nepal-2025 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250830160002/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/30/luna-luitel-crowned-miss-nepal-2025 |archive-date=30 Agosto 2025}}</ref> |26 |[[Katmandu]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Divine|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=26 Hulyo 2025 |title=Nelson emerges 24th Miss Earth Nigeria |url=https://thenationonlineng.net/nelson-emerges-24th-miss-earth-nigeria/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=The Nation |language=en}}</ref> |22 |Akwa Ibom |Aprika |Fire |- |{{Flagdeco|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Solange|Velásquez|nolink=1}}<ref name="TPDN1">{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=27 Oktubre 2025 |title=Hậu trường chụp áo tắm của thí sinh Hoa hậu Trái Đất |language=vi |trans-title=In the past, there will be a lot of people in the world |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/hau-truong-chup-ao-tam-cua-thi-sinh-hoa-hau-trai-dat-post1790893.tpo |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |23 |Chinandega |Kaamerikahan |Water |- |{{Flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Julie|Børresen|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |26 |Bjørkelangen |Europa |Air |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|India|Holder|nolink=1}}<ref name="TPDN1" /> |26 |[[Auckland]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Sanne-Esmee|Walstra|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Horjus |first=Andre |date=9 Hulyo 2025 |title=Sanne-Esmee (21) uit Sint Jacobiparochie naar Miss Earth-verkiezing: ‘Een droom is uitgekomen’ |trans-title=Sanne-Esmee (21) from Sint Jacobiparochie to Miss Earth pageant: 'A dream has come true' |url=https://lc.nl/friesland/waadhoeke/Sanne-Esmee-21-voor-Nederland-naar-Miss-Earth-verkiezing-%E2%80%98Een-droom-is-uitgekomen%E2%80%99-46803141.html |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Leeuwarder Courant |language=nl}}</ref> |21 |Sint Jacobiparochie |Europa |Water |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Syeda |Dua-e-Khadija|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kotwal |first=Farhan Hashim |date=2 Hulyo 2025 |title=Dua-e-Khadija crowned Miss Pakistan Global 2025 |url=https://www.pakistanstatetime.com/news/duaekhadija-crowned-miss-pakistan-global-2025 |access-date=11 Setyembre 2025 |website=Pakistan State Time |language=en-US}}</ref> |22 |Peshawar |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Massiel|Suárez|nolink=1}}<ref name=":12" /> |24 |Huancavelica |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|PHI}} [[Miss Philippines Earth|Pilipinas]] |{{sortname|Joy|Barcoma}}<ref>{{Cite news |author=Armin P. Adina |date=10 Agosto 2025 |title=Joy Barcoma of Bacoor City is Miss Philippines Earth 2025 |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/623032/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810203815/https://entertainment.inquirer.net/623032/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025 |archive-date=10 Agosto 2025}}</ref> |26 |[[Bacoor]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Amanda|Niemi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Ly |first=Pia |date=27 Agosto 2025 |title=Riihimäkeläislähtöinen Amanda, 24, on Miss Earth Finland – edustaa Suomea Filippiineillä |language=fi |trans-title=Amanda, 24, originally from Riihimäki, is Miss Earth Finland – representing Finland in the Philippines |website=Hämeen Sanomat |url=https://www.hameensanomat.fi/paikalliset/8798079 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250827102349/https://www.hameensanomat.fi/paikalliset/8798079 |archive-date=27 Agosto 2025}}</ref> |24 |Riihimäki |Europa |Fire |- |{{flagdeco|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Justyna|Roguska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 2025 |title=Justyna Roguska będzie reprezentować Polskę na Miss Earth 2025! |language=pl |trans-title=Justyna Roguska will represent Poland at Miss Earth 2025! |website=Ciekawe24.pl |url=https://ciekawe24.pl/justyna-roguska-bedzie-reprezentowac-polske-na-miss-earth-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |[[Varsovia]] |Europa |Eco |- |{{flagicon|Portugal}} [[Portugal]] |{{sortname|Raquel|Camelo|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Ferreira |first=Monica |date=16 Hunyo 2024 |title=Jovem da região conquista título de Miss Queen Portugal |trans-title=Young woman from the region wins the title of Miss Queen Portugal |url=https://www.imediato.pt/jovem-da-regiao-conquista-titulo-de-miss-queen-portugal/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Imediato |language=pt}}</ref> |23 |[[Oporto|Porto]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|FRA}} [[Pransiya]] |{{sortname|Sandra|Wallet|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |24 |Nouvelle-Aquitaine |Europa |Water |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Valeria|Conde|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=28 Oktubre 2025 |title=7 Potret Valeria Conde Miss Earth Republik Dominika 2025, Seorang Atlet! |trans-title=7 Portraits of Valeria Conde, Miss Earth Dominican Republic 2025, an Athlete! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-valeria-conde-miss-earth-republik-dominika-2025-c1c2-01-cw2f3-byq57c |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |— |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |'''{{sortname|Natálie|Puškinová}}'''<ref>{{Cite web |date=3 Mayo 2025 |title=Miss Czech Republic 2025 se stala jedenadvacetiletá studentka Linda Górecká |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-finale-vitezka-makarenko-anketa-kubiskova.A250428_165107_missamodelky_sub |access-date=11 Hunyo 2025 |website=iDNES.cz |language=cs}}</ref> |21 |[[Praga]] |Europa |Water |- |[[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] [[Réunion]] |{{sortname|Marie-Laure|Juppin de Fondaumère|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=18 Setyembre 2025 |title=Miss Earth 2025 : une candidate de Sainte-Rose représentera La Réunion aux Philippines |language=fr |trans-title=Miss Earth 2025: A candidate from Sainte-Rose will represent Reunion Island in the Philippines |website=Le Quotidien de La Réunion |url=https://www.lequotidien.re/article/culture/2025/09/18/miss-earth-2025-une-candidate-de-sainte-rose-representera-la-reunion-aux-philippines |url-status=live |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923110905/https://www.lequotidien.re/article/culture/2025/09/18/miss-earth-2025-une-candidate-de-sainte-rose-representera-la-reunion-aux-philippines |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> |21 |Sainte-Rose |Aprika |Water |- |{{flagdeco|ROU}} [[Rumanya]] |{{sortname|Sabina|Parmac|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Dinu |first=Beatrice Lianda |date=27 Oktubre 2025 |title=România, din nou pe harta internațională la Miss Earth |language=ro |trans-title=Romania, back on the international map at Miss Earth |website=Ziarul Pozitiv |url=https://ziarulpozitiv.ro/romania-din-nou-pe-harta-internationala-la-miss-earth/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |19 |[[Bukarest]] |Europa |Fire |- |{{flagdeco|RUS}} [[Rusya]] |{{sortname|Elizaveta|Guryanova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=22 Oktubre 2025 |title=7 Potret Elizaveta Guryanova Miss Earth Rusia 2025, Bikin Terpikat! |language=id |trans-title=7 Portraits of Elizaveta Guryanova Miss Earth Russia 2025, Make You Captivate! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elizaveta-guryanova-miss-earth-rusia-2025-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-kjkwkt |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Mosku]] |Europa |Air |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |{{sortname|Nina|Karapešev|nolink=1}}<ref name="delegates" /> |19 |[[Belgrado]] |Europa |Air |- |{{Flagdeco|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Tinewimbo|Dupute|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Oktubre 2025 |title=Tinewimbo Dupute Arrives in Philippines to Represent Zimbabwe at Miss Earth 2025 |language=en |website=Youth Village Zimbabwe |url=https://youthvillage.co.zw/sport-entertainment/celebrity-news/tinewimbo-dupute-arrives-in-philippines-to-represent-zimbabwe-at-miss-earth-2025/#google_vignette |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |Bulawayo |Aprika |Water |- |{{Flagdeco|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Ganga|Kannan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=24 Oktubre 2025 |title=7 Potret Ganga Kannan Miss Earth Singapura 2025, Sweet Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Ganga Kannan, Miss Earth Singapore 2025, So Sweet! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ganga-kannan-miss-earth-singapura-2025-sweet-abis-c1c2-01-cw2f3-f89d73 |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |22 |[[Singapore|Singapura]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagdeco|LKA}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Adithya|Dewmini|nolink=1}} |21 |[[Colombo]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{sortname|Tilde|Lööw|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |26 |[[Estokolmo]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Amina|Jigge|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=19 Agosto 2025 |title=Miss Grand Tanzania competition has ended successfully, here are the 7 winners |url=https://kenyatalk.com/t/miss-grand-tanzania-competition-has-ended-successfully-here-are-the-7-winners/576459 |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Kenya Talk |language=en |archive-date=29 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250829173204/https://kenyatalk.com/t/miss-grand-tanzania-competition-has-ended-successfully-here-are-the-7-winners/576459 |url-status=dead }}</ref> |26 |Mwanza |Aprika |Water |- |{{Flagdeco|THA}} [[Taylandiya]] |{{sortname|Waree|Ngamkham|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Setyembre 2025 |title=มงลง "น้ำเหนือ วารี" มิสเอิร์ธไทยแลนด์2025 |language=th |trans-title=The crown goes to Namnuea Waree, Miss Earth Thailand 2025 |website=Line Today |url=https://today.line.me/th/v3/article/Kwm2EyR |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901052206/https://today.line.me/th/v3/article/Kwm2EyR |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Chiang Rai]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Jenique|Botha|nolink=1}}<ref>{{cite news |author=Phumi Ramalepe |date=18 Setyembre 2025 |title=Environmental advocate Jenique Botha crowned Miss Earth South Africa 2025 |language=en |website=[[News24 (website)|News24]] |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/environmental-advocate-jenique-botha-crowned-miss-earth-south-africa-2025-20250918-0469 |url-status=live |access-date=29 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918125915/https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/environmental-advocate-jenique-botha-crowned-miss-earth-south-africa-2025-20250918-0469 |archive-date=18 Setyembre 2025}}</ref> |22 |Edenvale |Aprika |Eco |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Yoon-seo|Choi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2025 |title=[S포토] 최윤서, '1등 미스어스~' (미스어스 2025 코리아) |trans-title=[S Photo] Choi Yoon-seo, "Miss Earth 2025 Korea" (Miss Earth 2025 Korea) |url=https://www.stardailynews.co.kr/news/articleView.html?idxno=498394 |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Star Daily News |language=ko}}</ref> |24 |[[Busan]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Nathalie|Briones|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Setyembre 2025 |title=Quién es Nathalie Briones, la joven que se coronó como Miss Earth Chile 2025 |trans-title=Who is Nathalie Briones, the young woman who was crowned Miss Earth Chile 2025? |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/1101597/chile/quien-nathalie-briones-joven-se-corono-como-miss-earth-chile-2025.html |access-date=8 Setyembre 2025 |website=La Gaceta |language=es-CL |archive-date=2025-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907182508/https://www.lagaceta.com.ar/nota/1101597/chile/quien-nathalie-briones-joven-se-corono-como-miss-earth-chile-2025.html |url-status=dead }}</ref> |19 |Puente Alto |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Mira|Atagül|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=27 Oktubre 2025 |title=7 Potret Mira Atagül Miss Earth Turki 2025, Menawan Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Mira Atagül, Miss Earth Türkiye 2025, Absolutely Stunning! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-mira-atagul-miss-earth-turki-2025-menawan-abis-c1c2-01-cw2f3-n4yywv |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |26 |[[Istanbul]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Maria |Zheliaskova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=28 Oktubre 2025 |title=7 Potret Maria Zheliaskova, Miss Earth Ukraina 2025 yang Bikin Terpikat |language=id |trans-title=7 Captivating Portraits of Maria Zheliaskova, Miss Earth Ukraine 2025 |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-maria-zheliaskova-miss-earth-ukraina-2025-yang-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-rq4r9l |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Odessa|Odesa]] |Europa |Fire |- |{{Flagdeco|UZB}} [[Usbekistan]] |{{sortname|Shakhrizoda|Madaminova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Umarova |first=Nigora |date=29 Setyembre 2025 |title=Shaxrizada Madaminova to Represent Uzbekistan at Miss Earth 2025 |language=en |website=Kursiv |url=https://uz.kursiv.media/en/2025-09-29/shaxrizada-madaminova-to-represent-uzbekistan-at-miss-earth-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |[[Taskent]] |Asya at Oseaniya |Eco |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missearth.tv}} {{Miss Earth}} [[Kategorya:Patimpalak ng kagandahan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Miss Earth]] gj3og9fclvjyniudteb1c9qzfze6hhd 2231226 2231199 2026-10-03T18:14:33Z Allyriana000 119761 2231226 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss Earth 2025 | image = Natálie Puškinová Miss Earth 2025.jpg | caption = Natálie Puškinová | date = 5 Nobyembre 2025 | presenters = James Deakin | theme = The Silver Lining | venue = Okada Manila, [[Parañaque]], [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas | broadcaster = '''Telebisyon''':<br>{{Hlist|[[A2Z (TV channel)|A2Z]]|[[Aliw Channel 23]]|[[Kapamilya Channel]]}}''' | entrants = 78 | placements = 25 | debuts = {{hlist|Usbekistan}} | withdrawals = {{hlist|Alherya|Belhika|Bulibya|Cabo Verde|Eslobenya|Hayti|Honduras|Kamerun|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kosobo|Kosta Rika|Madagaskar|Mawrisyo|Montenegro|Pidyi|Porto Riko|Samoa|Tsina}} | returns = {{hlist|Alemanya|Armenya|Austrya|Ekwador|Eskosya|Estonya|Hamayka|Kapuluang Cayman|Libano|Makaw|Moldabya|Nikaragwa|Pinlandiya|Republikang Tseko|Rumanya|Suwesya|Tansaniya|Turkiya|Ukranya}} | winner = [[Natálie Puškinová]] | represented = {{flagicon|CZE}} Republikang Tseko | congeniality = | before = [[Miss Earth 2024|2024]] | next = [[Miss Earth 2026|2026]] }} Ang '''Miss Earth 2025''' ay ang ika-25 edisyon ng [[Miss Earth]] pageant , na ginanap sa Okada Manila, sa [[Parañaque]], [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas noong 5 Nobyembre 2025. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Jessica Lane of Australya si Natálie Puškinová ng Republikang Tseko bilang Miss Earth 2025. Ito ang ikalawang pagkakataon na nanalo ang Republikang Tseko sa Miss Earth. Kinoronahan bilang Miss Earth-Air si Sóldís Vala Ívarsdóttir ng Lupangyelo, si Mỹ Anh Trịnh ng Biyetnam bilang Miss Earth-Water, at si Waree Ngamkham ng Taylandiya bilang Miss Earth-Fire. Kalaunan ay bumitiw si Trịnh sa kaniyang titulo upang lumahok sa Miss Universe Vietnam 2026 at pinalitan siya ni Nathalie Briones ng Tsile.<ref name=":4">{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=3 Oktubre 2026 |title=Miss Earth names new Miss Earth Water 2025 |url=https://tribune.net.ph/2026/10/03/miss-earth-names-new-miss-earth-water-2025 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref><ref>{{Cite web |last=Luận |first=Công |date=3 Oktubre 2026 |title=The Chilean beauty queen takes over the Miss Earth Water 2025 title from Trinh My Anh. |url=https://www.vietnam.vn/en/nguoi-dep-chile-dam-nhan-danh-hieu-miss-earth-water-2025-cua-trinh-my-anh |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Vietnam.vn |language=en}}</ref> Mga kandidata mula sa pitumpu't-walong bansa at teritoryo ang lumahok sa edisyong ito. Pinangunahan ni James Deakin ang kompetisyon. == Kasaysayan == === Pagpili ng mga kandidata === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Miss Earth-Water Japan 2025 Reimi Shimizu si Miss Earth Japan 2025 Emilia Shimanouchi bilang kinatawan ng Hapon dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite web |date=23 July 2025 |title=2025ミス・アース：日本代表に早稲田大2年の19歳、島内エミリアさん　世界大会でも「グランプリを狙っていきたい」 |trans-title=Miss Earth 2025: Japan's representative, 19-year-old Waseda University sophomore Emilia Shimauchi, who also aims to win the grand prize at the world competition. |url=https://mainichikirei.jp/article/20250723dog00m100027000c.html |access-date=23 July 2025 |website=Mainichi Kirei |language=ja}}</ref> Pinalitan ni Ndeshipewa Angula si Miss Earth Namibia 2025 Uatjiri Mbaisa dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":0">{{Cite news |last=Nakaziko |first=Pinehas |date=20 Hulyo 2025 |title=Johanna Swartbooi crowned Miss Namibia 2025 |language=en |website=The Namibian |url=https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724122536/https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |archive-date=24 Hulyo 2025}}</ref> Pinalitan ni Esther Mukoya si Miss Earth Kenya 2025 Mirel Atieno dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":1">{{Cite web |date=15 Hulyo 2025 |title=Trans‑Nzoia Governor Natembeya Congratulates Ms. Mirel Atieno on Miss Earth Kenya 2025 Victory |url=http://www.vipasho.co.ke/2025/07/transnzoia-governor-natembeya.html |access-date=7 Agosto 2025 |website=Vipasho News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muthee |first=Raymond |date=17 Oktubre 2025 |title=Beauty queen Mirel Atieno Ngesa dethroned as Miss Earth 2025 |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/fashion-beauty/article/2001531342/beauty-queen-mirel-atieno-ngesa-dethroned-as-miss-earth-2025 |access-date=5 Nobyembre 2025 |website=The Standard |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Ntoyai |first=Manuel |date=17 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Kenya 2025 Mirel Atieno Ngesa dethroned, replaced amid pageant controversy |url=https://www.tnx.africa/entertainment/article/2001532029/miss-earth-kenya-2025-mirel-atieno-ngesa-dethroned-replaced-amid-pageant-controversy |access-date=5 Nobyembre 2025 |website=TNX Africa |language=en }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Pinalitan din ni Elizaveta Kuznetsova si Diana Spotarenko bilang kinatawan ng Moldabya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=15 Marso 2025 |title=Angelina Chitaica va reprezenta Republica Moldova la Miss World 2025 |trans-title=Angelina Chitaica will represent the Republic of Moldova at Miss World 2025 |url=https://ziuadeazi.md/stiri/angelina-chitaica-va-reprezenta-republica-moldova-la-miss-world-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415022716/https://ziuadeazi.md/stiri/angelina-chitaica-va-reprezenta-republica-moldova-la-miss-world-2025/ |archive-date=15 Abril 2025 |access-date=23 Marso 2025 |website=Ziuadeazi |language=ro-ro}}</ref> Pinalitan ni India Holder ang orihinal na nagwagi na si Shae Parsons bilang kinatawan ng Nuweba Selandiya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{cite web |date=19 Hunyo 2025 |title=East Aucklander crowned Miss Earth NZ 2025 |url=https://www.times.co.nz/business/east-aucklander-crowned-miss-earth-nz-2025/ |access-date=22 Hunyo 2025 |website=Eastern Times |language=en}}</ref> Pinalitan din ni Putri Juficha ang orihinal na nagwagi na si Jazmine Rowe bilang kinatawan ng Indonesya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2025 |title=Raih Gelar Miss Earth Indonesia 2025, Jaz Rowe Siap Jadi Suara Perubahan Global |trans-title=Winning the Miss Earth Indonesia 2025 title, Jaz Rowe is ready to be a voice for global change. |url=https://www.kapanlagi.com/foto/berita-foto/indonesia/raih-gelar-miss-earth-indonesia-2025-jaz-rowe-siap-jadi-suara-perubahan-global.html |access-date=15 Hulyo 2025 |website=KapanLagi |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=7 October 2025 |title=Jazmine Rowe Batal Wakili Indonesia di Ajang Miss Earth 2025 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/men-jazmine-rowe-batal-wakili-indonesia-di-ajang-miss-earth-2025-c1c2-01-l8vsm-xhv2mb |access-date=21 October 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Pinalitan ni Valentina Collazos ang orihinal na nagwagi na si Laura Isabel González bilang kinatawan ng Kolombya dahil lumagpas na ito sa limitasyon ng edad.<ref>{{Cite web |last=Duong |first=Hai |date=4 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Colombia was deprived of the right to compete in the miss contest, the reason for the shock |url=https://vgt.vn/miss-earth-colombia-bi-tuoc-quyen-thi-hoa-hau-ly-do-soc-ihyes-20251004t7547267/?lang=en |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=VGT TV |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang bansang Usbekistan sa edisyong ito. Bumalik sa edisyong ito ang mga bansa at teritoryong Kapuluang Cayman na huling sumali noong [[Miss Earth 2010|2010]]; Nikaragwa na huling sumali noong [[Miss Earth 2012|2012]]; Tansaniya na huling sumali noong [[Miss Earth 2014|2014]]; Turkiya na huling sumali noong [[Miss Earth 2015|2015]]; Makaw na huling sumali noong [[Miss Earth 2016|2016]]; Hamayka, Moldabya at Pinlandiya na huling sumali noong [[Miss Earth 2020|2020]]; Libano at Suwesya na huling sumali noong [[Miss Earth 2021|2021]]; Austrya, Eskosya, at Estonya na huling sumali noong [[Miss Earth 2022|2022]]; at Alemanya, Armenya, Ekwador, Republikang Tseko, Rumanya, at Ukranya na huling sumali noong [[Miss Earth 2023|2023]].<ref>{{Cite web |last=Wolfová |first=Gabriela |date=3 Mayo 2025 |title=Novou Miss Czech Republic je kráska bez jediné plastiky Linda Górecká! Má plné rty a bujné vnady |trans-title=The new Miss Czech Republic is the beauty without a single plastic surgery, Linda Górecká! She has full lips and lush charms |url=https://www.super.cz/clanek/celebrity-novou-miss-czech-republic-je-kraska-bez-jedine-plastiky-linda-gorecka-ma-plne-rty-a-bujne-vnady-1514428 |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Super.cz |language=cs}}</ref> Pinalitan ni Miss Earth Puerto Rico 2026 Cecilia Acosta si Miss Earth Puerto Rico 2025 Valeria Meléndez dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=23 Abril 2025 |title=7 Potret Miss Earth Puerto Riko 2025 Valeria Meléndez |trans-title=7 Portraits of Miss Earth Puerto Rico 2025 Valeria Meléndez, Captivating! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-earth-puerto-riko-2025-valeria-melendez-c1c2-01-9mwsv-cx3myc |access-date=15 Setyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |author=Martínez |first=José Rolón |date=5 Pebrero 2025 |title=VIDEO: Puerto Rico corona tres nuevas reinas |language=es |trans-title=VIDEO: Puerto Rico crowns three new queens |website=El Vocero |url=https://www.elvocero.com/escenario/video-puerto-rico-corona-tres-nuevas-reinas/article_1c1b38f8-e36d-11ef-83e7-f3c040e9eb53.html |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304082008/https://www.elvocero.com/escenario/video-puerto-rico-corona-tres-nuevas-reinas/article_1c1b38f8-e36d-11ef-83e7-f3c040e9eb53.html |archive-date=4 Marso 2025}}</ref> Gayunpaman, bumitiw rin si Acosta dahil sa personal na dahilan, dahilan upang bumitiw ang Porto Riko sa edisyong ito. Bumitiw si Jera Redant ng Belhika dahil sa isang malubhang kalagayan sa kaniyang kalusugan.<ref>{{Cite web |last=Vanden Berghe |first=Filip |date=18 Mayo 2025 |title=KIJK. Jera Redant (18) verkozen tot Miss Exclusive 2025 |url=https://myprivacy.dpgmedia.be/consent?siteKey=Uqxf9TXhjmaG4pbQ&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.hln.be%2Fprivacy-gate%2Faccept-tcf2%3FredirectUri%3D%252Fgeraardsbergen%252Fkijk-jera-redant-18-verkozen-tot-miss-exclusive-2025%7Eaebcfd5a%252F%253Freferrer%253Dhttps%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521202442/https://www.hln.be/geraardsbergen/kijk-jera-redant-18-verkozen-tot-miss-exclusive-2025~aebcfd5a/ |archive-date=21 Mayo 2025 |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Het Laatste Nieuws |language=nl}}</ref> Bumitiw sina Kristina Milovanović ng Bosnya at Hersegobina, María Victoria Medina ng Espanya,<ref>{{cite web |date=2 Agosto 2025 |title=La modelo de Jaén que representará a España en Filipinas |url=https://lacontradejaen.eldiario.es/maria-victoria-candidata-espana-miss-tierra-jaen/ |access-date=8 Agosto 2025 |website=El Diario |language=es}}</ref> Erline Édouard ng Hayti, Claudia Castañeda ng Honduras,<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2025 |title=Claudia Castañeda es coronada Miss Earth Honduras 2025 |trans-title=Claudia Castañeda is crowned Miss Earth Honduras 2025 |url=https://oncenoticias.hn/tendencias/virales/claudia-castaneda-coronacion-miss-earth-honduras-2025-el-progreso-yoro/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Once Noticias |language=es}}</ref> at Jiarong Yang ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name="delegates">{{cite web |date=19 Mayo 2025 |title=ЈЕЛЕНА ЊЕГОВАН ПРВА ПРАТИЉА "МИС БАЛКАНА 2025." У БАЊА ЛУЦИ |url=https://www.radiodunav.com/jelena-njegovan-prva-pratilja-mis-balkana-2025-u-banja-luci/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Radiodunav |language=sr}}</ref> Dapat sanang lalahok si Abidemi Akannie ng Sierra Leone sa edisyong ito, ngunit hindi ito nagpatuloy dahil sa suliraning pinansiyal.<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2025 |title=Abidemi Akannie to Represent Sierra Leone at Miss Earth International 2025 in Philippines |url=https://sierraloaded.sl/entertainment/akannie-sierra-leone-miss-earth-philippines/ |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Sierraloaded |language=en-US}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Earth 2025''' | * {{flagicon|CZE}} '''Republikang Tseko''' – '''[[Natálie Puškinová]]'''<ref name=":02">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Nobyembre 2025 |title=Natalie Puskinova of Czech Republic is Miss Earth 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/636990/natalie-puskinova-of-czech-republic-is-miss-earth-2025 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |- |Miss Earth – Air 2025 | * {{flagicon|ISL}} Lupangyelo – Sóldís Vala Ívarsdóttir<ref name=":02" /> |- | rowspan="2" |Miss Earth – Water 2025 | * {{flagicon|VIE}} ''Biyetnam'' – ''Mỹ Anh Trịnh'' ''(bumitiw)''<ref name=":02" /> |- | * {{flagicon|CHI}} Tsile – Nathalie Briones ''(pumalit)<ref name=":4" />'' |- |Miss Earth – Fire 2025 | * {{Flagdeco|THA}} Taylandiya – Waree Ngamkham<ref name=":02" /> |- |Top 8 (Mga runner-up) | * {{Flagicon|BRA}} Brasil – Laila Frizon<ref name=":3">{{Cite web |last=Layno |first=Karen Flores |date=5 Nobyembre 2025 |title=Czech Republic wins Miss Earth 2025; PH's Joy Barcoma finishes as runner-up |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/11/5/czech-republic-wins-miss-earth-2025-ph-s-joy-barcoma-finishes-as-runner-up-2152 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|PHI}} Pilipinas – [[Joy Barcoma]]<ref name=":3" /> * {{flagicon|UKR}} Ukranya – Mariia Zheliaskova<ref name=":3" /> |- |Top 12 | * {{flagdeco|ETH}} Etiyopiya – Delina Girma<ref name=":3" /> * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Génesis Vera<ref name=":3" />★ * {{flagdeco|POL}} Polonya – Justyna Roguska<ref name=":3" /> * {{flagdeco|RUS}} Rusya – Elizaveta Guryanova<ref name=":3" /> |- |Top 25 | * {{flagicon|ARG}} Arhentina – Florencia Hernández<ref name=":3" /> * {{flagicon|UAE}} Emiratos Arabes Unidos – Ana Zafyra<ref name=":3" /> * {{flagicon|Northern Mariana Islands}} Hilagang Kapuluang Mariana – Aria Keilbach<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|IND}} Indiya – Komal Choudhary<ref name=":3" /> * {{flagicon|ITA}} Italya – Natalia Guglielmo<ref name=":3" /> * {{flagicon|CAN}} Kanada – Hailey Wilson<ref name=":3" /> * {{flagu|Makaw}} – Evangeline Chen<ref name=":3" /> * {{flagicon|MDA}} Moldabya – Elizaveta Kuznetsova<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|NAM}} Namibya – Ndeshipewa Angula<ref name=":3" /> * {{flagicon|Netherlands}} Olanda – Sanne-Esmee Walstra<ref name=":3" /> * {{flagu|Peru}} – Massiel Suárez<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|ZAF}} Timog Aprika – Jenique Botha<ref name=":3" /> * {{flagicon|KOR}} Timog Korea – Yoon-seo Choi<ref name=":3" /> |} == Mga ''pre-pageant event'' == === ''Media Moments'' === Naganap ang ''media presentation'' ng mga kandidata na pinangalanang "Media Moments" sa Department of Environment and Natural Resources Compound, Lungsod Quezon noong 22 Oktubre 2025.<ref name="PHILIS1" /> Nakipagtulungan ang Miss Earth Organization sa Designers Circle Philippines sa pagpapakita ng mga [[Terno (kasuotang pambabae)|terno]] at mga kasuotang hango sa Filipiniana upang simulan ang mga gawain bago ang panghuling kompetisyon.<ref name="PHILIS1" /> {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" rowspan="2" |Parangal ! colspan="4" |Rehiyong Kontinental ! rowspan="2" scope="row" |Sang. |- !Kaamerikahan !Aprika !Asia at Oseaniya !Europa |- ! colspan="2" |Best in Terno | align="center" |Haley Poe {{flagu|Estados Unidos}} | align="center" |Marie-Laure Juppin [[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] Réunion | align="center" |[[:en:Joy_Barcoma|Joy Barcoma]] {{flagu|Pilipinas}} | align="center" |Sanne-Esmee Walstra {{flagu|Olanda}} |<ref>{{Cite web |last=Bracamonte|first=Earl D. C.|date=5 Nobyembre 2025|title=DENR lauds Miss Earth's sustainability platform, Philippines among Best in Terno winners|url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/05/2485029/denr-lauds-miss-earths-sustainability-platform-philippines-among-best-terno-winners?fbclid=IwY2xjawN7qHtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFReElRUnF2RWhjb0xMM05Xc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHg-09aR7LlAfTy_YODkejHgQyI9kOs7Q0R6PLGbpPN3eMEhgIVljoqJEGmbY_aem_ux9hs_i7IsKhAJBbsQn6ZA|access-date=3 Hunyo 2026|website=[[Philippine Star]]}}</ref> |} {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" rowspan="2" |Parangal ! colspan="3" |Kandidata ! rowspan="2" scope="row" |Sang. |- !{{won|place=Gold}} !{{won|place=Silver}} !{{won|place=Bronze}} |- ! colspan="2" |Media Favorites | align="center" | Cherise Asher Ayisi<br>{{Flagdeco|GHA}} Gana | align="center" | Paris Cawich<br>{{flagicon|BLZ}} Belis | align="center" | Alexa Roder<br>{{flagicon|AUS}} Australya |<ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=26 Oktubre 2025 |title=PH’s Joy Barcoma among Best in Terno winners at Miss Earth silver show |url=https://entertainment.inquirer.net/635204/phs-joy-barcoma-among-best-in-terno-winners-at-miss-earth-silver-show |access-date=3 Hunyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]]|language=en}}</ref> |} == Mga kandidata == Pitumpu't-walong kandidata ang lumahok sa edisyong ito.<ref name="PHILIS1" /><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Nobyembre 2025 |title=Miss Earth 2025: African bets lead medal tally |url=https://entertainment.inquirer.net/636861/miss-earth-2025-african-bets-lead-medal-tally |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan !Rehiyong Kontinental !Grupo |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Kleja|Sulejmani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Hunyo 2025 |title="Miss Albania", Valentina Gegprifti is declared the most beautiful for 2025 |url=https://pamfleti.net/kulture/miss-shqiperia-valentina-gegprifti-shpallet-me-e-bukura-per-vitin-2025-i285555 |access-date=22 Hunyo 2025 |website=Pamfleti |language=en}}</ref> |20 |[[Tirana]] |Europa |Eco |- |{{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] |{{sortname|Melissa|Koutsandreas|nolink=1}}<ref name=":12">{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=6 Oktubre 2025 |title=Silver lining: 2025 Miss Earth bets lead the green generation |url=https://tribune.net.ph/2025/10/06/silver-lining-2025-miss-earth-bets-lead-the-green-generation |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Daily Tribune |language=en}}</ref> |24 |[[Ratisbona]] |Europa |Water |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Florencia Sol|Hernández|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Enero 2025 |title=Florencia Hernández entre agua y estrellas |trans-title=Florencia Hernández between water and stars |url=https://zonavip.com.ar/florencia-hernandez-entre-agua-y-estrellas/ |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Zona VIP |language=es}}</ref> |21 |[[Mendoza, Arhentina|Mendoza]] |Kaamerikahan |Air |- |{{Flagdeco|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Anoushe|Khalashyan|nolink=1}} |26 |[[Ereban]] |Europa |Water |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Alexa|Roder|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Setyembre 2025 |title=Fil-Aussies dominate national pageant stage in Australia |language=en |website=ABS-CBN Lifestyle |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/9/8/fil-aussies-dominate-national-pageant-stage-in-australia-1822 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250909104713/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/9/8/fil-aussies-dominate-national-pageant-stage-in-australia-1822 |archive-date=9 Setyembre 2025}}</ref> |24 |[[Melbourne]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{Flagdeco|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Lotte|Diry|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Setyembre 2025 |title=Wienerin Lotte Diry ist Miss Earth Austria 2025 |trans-title=Viennese Lotte Diry is Miss Earth Austria 2025 |url=https://www.oe24.at/leute/oesterreich/wienerin-lotte-diry-ist-miss-earth-austria-2025/648597012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915114100/https://www.oe24.at/leute/oesterreich/wienerin-lotte-diry-ist-miss-earth-austria-2025/648597012 |archive-date=15 Setyembre 2025 |access-date=15 Setyembre 2025 |website=OE24 |publisher=Österreich |language=de}}</ref> |20 |[[Viena]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |Somaya Harun<ref name="PHILIS1">{{cite news |last1=Bracamonte |first1=Earl D.C. |date=23 Oktubre 2025 |title=Miss Earth presents Silver Year delegates in Filipiniana finery |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/10/23/2481951/miss-earth-presents-silver-year-delegates-filipiniana-finery |access-date=5 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Dhaka]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Paris|Cawich|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cowo |first=Janelle |date=9 Hulyo 2025 |title=Young Models Celebrate Culture and Fashion at Empow.Her’s Third Annual Show |url=https://www.sanpedrosun.com/fashion/2025/07/09/young-models-celebrate-culture-and-fashion-at-empow-hers-third-annual-show/ |access-date=11 Setyembre 2025 |website=The San Pedro Sun |language=en}}</ref> |20 |[[Belmopan]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagicon|VEN}} [[Beneswela]] |{{sortname|Roziel|Borges|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Obelmejias |first=Yolimer |date=7 Oktubre 2025 |title=Roziel Borges representará a Venezuela en el Miss Earth 2025 |trans-title=Roziel Borges will represent Venezuela at Miss Earth 2025. |url=http://www.eluniversal.com/entretenimiento/217427/roziel-borges-representara-a-venezuela-en-el-miss-earth-2025 |access-date=7 Oktubre 2025 |website=El Universal |language=es}}</ref> |24 |Maracay |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Elizaveta|Moger|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 October 2025 |title=Asia Album: Highlights of Miss Earth 2025 in Philippines |website=[[Xinhua News Agency|Xinhua]] |url=https://english.news.cn/20251023/c608b758c52a46f28830fbd39fb5cd27/c.html |access-date=27 October 2025}}</ref> |21 |[[Kurgan, Rusya|Kurgan]] |Europa |Air |- |{{flagicon|VIE}} [[Biyetnam]] |{{sortname|Mỹ Anh|Trịnh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Phuong |first=Hai |date=7 Hulyo 2025 |title=Á hậu 3 Trịnh Mỹ Anh được chọn đi thi Hoa hậu Trái đất 2025, gây bất ngờ |trans-title=3rd runner-up Trinh My Anh was chosen to compete in Miss Earth 2025, causing surprise |url=https://tuoitre.vn/a-hau-3-trinh-my-anh-duoc-chon-di-thi-hoa-hau-trai-dat-2025-gay-bat-ngo-20250707132556686.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726235228/https://tuoitre.vn/a-hau-3-trinh-my-anh-duoc-chon-di-thi-hoa-hau-trai-dat-2025-gay-bat-ngo-20250707132556686.htm |archive-date=26 Hulyo 2025 |access-date=7 Agosto 2025 |website=Báo Tuổi Trẻ |language=vi}}</ref> |21 |[[Hanoi]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Laila|Frizon|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=30 Agosto 2025 |title=Laila Frizon, representante do Rio Grande do Sul, é eleita Miss Brasil Terra 2025 |url=https://noticias.r7.com/record-news/laila-frizon-representante-do-rio-grande-do-sul-e-eleita-miss-brasil-terra-30082025/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Noticias R7 |language=pt}}</ref> |23 |Rio Grande |Kaamerikahan |Air |- |{{flagicon|BGR}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Hrisiana|Hristova|nolink=1}}<ref name="delegates" /> |19 |Stara Zagora |Europa |Eco |- |{{Flagdeco|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Smirnova|Peñafiel|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Balseca |first=Ingrid |date=3 Oktubre 2025 |title=Smirnova Peñafiel: “Reciclo, cultivo un huerto y le doy nueva vida a la ropa” |trans-title=Smirnova Peñafiel: “I recycle, I grow a garden and I give new life to clothes” |url=https://www.expreso.ec/ocio/smirnova-penafiel-reciclo-cultivo-un-huerto-y-le-doy-nueva-vida-la-ropa-259597.html |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Diario Expreso |language=es}}</ref> |20 |Naranjal |Kaamerikahan |Fire |- |{{Flagdeco|ESA}} [[El Salvador]] |{{sortname|Alejandra|Pérez|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Alejandra Pérez se convierte en Miss Earth El Salvador 2025 |trans-title=Alejandra Pérez becomes Miss Earth El Salvador 2025 |url=https://xpot.sv/alejandra-perez-se-convierte-en-miss-earth-el-salvador-2025/ |access-date=11 Setyembre 2025 |website=XPOT |language=es}}</ref> |25 |San Vicente |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagicon|UAE}} [[Emiratos Arabes Unidos]] |{{sortname|Ana|Zafyra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=27 October 2025 |title=7 Potret Ana Zafyra Miss Earth Uni Emirat Arab 2025, Bikin Terpukau! |language=id |trans-title=7 Portraits of Zafira's Children, Miss Earth UAE 2025, Will Amaze You! |website=[[IDN Times]] |editor=Wahyu Kurniawan |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ana-zafyra-miss-earth-uni-emirat-arab-2025-c1c2-01-cw2f3-zn05f1 |access-date=28 October 2025}}</ref> |24 |[[Dubai]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Grace|McGregor|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |25 |[[Edinburgh]] |Europa |Air |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Haley|Poe|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Glicklin |first=Harry |date=7 Hulyo 2025 |title=Miss Earth champions unite on Good Morning Washington for environmental awareness |language=en |work=WJLA-TV |url=https://wjla.com/good-morning-washington/national-and-global-miss-earth-titleholders-advocate-for-sustainability-and-conservation |access-date=11 Hulyo 2025}}</ref> |22 |[[Erie, Pennsylvania|Erie]] |Kaamerikahan |Eco |- |{{Flagicon|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Birgit|Dimitrijev|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Setyembre 2025 |title=Eesti kaunitar Birgit Dimitrijev esindab Eestit Miss Earth 2025 rahvusvahelisel iludusvõistlusel |language=Estonian |trans-title=Estonian beauty Birgit Dimitrijev will represent Estonia at the Miss Earth 2025 international beauty pageant |website=Buduaar - TV3 |url=https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/eesti-kaunitar-birgit-dimitrijev-esindab-eestit-miss-earth-2025-rahvusvahelisel-iludusvoistlusel/ |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-date=2025-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923103346/https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/eesti-kaunitar-birgit-dimitrijev-esindab-eestit-miss-earth-2025-rahvusvahelisel-iludusvoistlusel/ |url-status=dead }}</ref> |21 |Värska |Europa |Fire |- |{{flagdeco|ETH}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Delina|Girma|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |18 |[[Adis Abeba]] |Aprika |Fire |- |{{Flagicon|WAL}} [[Gales]] |{{sortname|Abigail|Wood|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Birt |first=Elizabeth |date=9 Hunyo 2025 |title=Pembrokeshire penguin keeper crowned Miss Earth Wales 2025 |language=en-GB |work=Western Telegraph |url=https://www.westerntelegraph.co.uk/news/25224932.pembrokeshire-penguin-keeper-crowned-miss-earth-wales-2025/ |access-date=11 Hunyo 2025 |issn=0307-1235}}</ref> |25 |Tavernspite |Europa |Fire |- |{{Flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Cherise Asher|Ayisi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Doğan Aziz Demirtaş |date=19 Agosto 2025 |title=Son Ağaç Öldüğünde, Son İnsan da Ölür |language=tr |trans-title=When the Last Tree Dies, the Last Man Dies Too |website=Dadmedya |url=https://dadmedya.com/son-agac-oldugunde-son-insan-da-olur/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901004325/https://dadmedya.com/son-agac-oldugunde-son-insan-da-olur/ |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |21 |[[Accra]] |Aprika |Eco |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Shanae|Brown|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |19 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Reimi|Shimizu|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |24 |[[Tokyo]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagicon|Northern Mariana Islands}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |{{sortname|Aria|Keilbach|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=20 July 2025 |title=Aria Keilbach crowned Miss Earth NMI 2025 |url=https://www.mvariety.com/news/local/aria-keilbach-crowned-miss-earth-nmi-2025/article_9125b37a-4329-49af-ae3e-a5526eea2245.html#:~:text=ARIA%20Keilbach%20was%20crowned%20Miss,place%20in%20Manila%20this%20December. |access-date=20 July 2025 |website=Marianas Variety |language=en}}</ref> |23 |Saipan |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|HKG}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Shiyuan|Luo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 2025 |title=Dàn người đẹp đổ bộ Philippines thi Hoa hậu Trái Đất |language=vi |trans-title=Beauties flock to the Philippines to compete in Miss Earth |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/dan-nguoi-dep-do-bo-philippines-thi-hoa-hau-trai-dat-c78a1707602.html |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |20 |[[Suzhou]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagdeco|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Komal|Choudhary|nolink=1}}<ref>{{cite web |title=Miss Earth India 2025 Komal Choudhary and Miss Divine Beauty 2025 Ekta Singh Crowned at a Spectacular Finale |url=https://www.tribuneindia.com/news/business/miss-earth-india-2025-komal-choudhary-and-miss-divine-beauty-2025-ekta-singh-crowned-at-a-spectacular-finale/ |access-date=29 Setyembre 2025 |website=The Tribune |language=en-In}}</ref> |25 |[[Pune]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{sortname|Putri|Juficha|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Murdianto |first=Muhammad Tarmizi |date=16 Oktubre 2025 |title=Putri Juficha Siap Menyalakan Cahaya Indonesia di Miss Earth 2025 |language=id |trans-title=Putri Juficha Ready to Shine Light on Indonesia at Miss Earth 2025 |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/putri-juficha-siap-menyalakan-cahaya-indonesia-di-miss-earth-2025-00-rqp85-l79ln2 |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |25 |Manado |Asya at Oseaniya |Air |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Sofia|Mayers|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=31 Hulyo 2025 |title=7 Potret Sofia Mayers Miss Earth Inggris 2025, Inspiring! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-sofia-mayers-miss-earth-inggris-2025-c1c2-01-cw2f3-gjyy70 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Canterbury |Europa |Eco |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Natalia|Guglielmo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 2025 |title=Natalia Guglielmo è la nuova Miss Earth Italy 2025 |language=it |trans-title=Natalia Guglielmo is the new Miss Earth Italy 2025 |website=NotiCaMania Comunicati online |url=https://comunicationline.eu/natalia-guglielmo-e-la-nuova-miss-earth-italy-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Sicilia]] |Europa |Air |- |{{Flagdeco|KHM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Saran|Kimlan|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=22 July 2025 |title=សារ៉ាន់ គីមឡាង ត្រូវបានតែងតាំងជា Miss Earth Cambodia 2025 |url=https://ams.com.kh/news/infotainment/life-style/saran-kimlan-become-miss-earth-cambodia-2025 |access-date=22 July 2025 |website=AMS |language=km}}</ref> |24 |[[Nom Pen]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Hailey|Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Goodrunning |first=Deena |date=7 Hulyo 2025 |title=Miss Earth Canada 2025 is Hailey Hamelin-Wilson! |url=https://www.albertanativenews.com/miss-earth-canada-2025-is-hailey-hamelin-wilson/ |access-date=15 Hulyo 2025 |website=Alberta Native News |language=en-US}}</ref> |23 |[[Toronto]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Latecia|Bush|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Durston |first=Laura |date=9 Mayo 2025 |title=What's Hot on camera |language=en-GB |work=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2025/05/09/whats-hot-on-camera-7/ |access-date=11 Hunyo 2025}}</ref> |22 |George Town |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Esther|Mukoya|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Kenya 2025, Esther Princess Mukoya, Set for Send-Off Ahead of Miss Earth 2025 in the Philippines |language=en |website=Youth Village Kenya |url=https://youthvillage.co.ke/miss-earth-kenya-2025-esther-princess-mukoya-set-for-send-off-ahead-of-miss-earth-2025-in-the-philippines/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |26 |Kakamega |Aprika |Air |- |{{Flagdeco|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Valentina|Collazos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=22 Oktubre 2025 |title=7 Potret Valentina Collazos Miss Earth Kolombia 2025, Gorgeous Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Valentina Collazos Miss Earth Colombia 2025, Absolutely Gorgeous! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-valentina-collazos-miss-earth-kolombia-2025-gorgeous-abis-c1c2-01-cw2f3-0t6r6j |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |22 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cali]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{Flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Rachel|Chang|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Agosto 2025 |title=Historic: For the first time, two sisters will represent Cuba in global beauty contests |language=en |website=CiberCuba |url=https://en.cibercuba.com/noticias/2025-08-24-u194224-e208933-s27065-nid309572-historico-primera-vez-dos-hermanas |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901003350/https://en.cibercuba.com/noticias/2025-08-24-u194224-e208933-s27065-nid309572-historico-primera-vez-dos-hermanas |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Havana]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagdeco|LAO}} [[Laos]] |{{sortname|Parami|Viengmay|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=30 Oktubre 2025 |title=Beauties for a cause: Miss Earth delegates defend pageant’s school events |url=https://entertainment.inquirer.net/635985/beauties-for-a-cause-miss-earth-delegates-defend-pageants-school-events |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |25 |[[Vientian]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|LBN}} [[Libano]] |{{sortname|Aline|Ghanem|nolink=1}}<ref>{{cite news |author=Rochana |first=Nina |date=12 Setyembre 2024 |title=17 Kontestan Miss Earth 2024 dari Berbagai Negara, Stunning Abis! |language=id |trans-title=17 Miss Earth 2024 Contestants from Various Countries, Absolutely Stunning! |website=Jateng IDN Times |url=https://jateng.idntimes.com/life/inspiration/17-kontestan-miss-earth-2024-dari-berbagai-negara-stunning-abis-00-5cf6w-gth3w7 |url-status=live |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923104916/https://jateng.idntimes.com/life/inspiration/17-kontestan-miss-earth-2024-dari-berbagai-negara-stunning-abis-00-5cf6w-gth3w7 |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> |21 |[[Beirut]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|LBR}} [[Liberia|Liberya]] |{{sortname|Monica|Swen|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=4 Agosto 2025 |title=Monica Swen Crowned Miss Earth Liberia 2025 |url=https://www.liberianobserver.com/life/monica-swen-crowned-miss-earth-liberia-2025/article_5712217a-8219-4fd4-833b-16c1331c731d.html |access-date=7 Agosto 2025 |website=Daily Observer |language=en}}</ref> |23 |[[Monrovia]] |Aprika |Eco |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sóldís Vala|Ívarsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Guðrún Ósk Guðjónsdóttir |date=20 Marso 2025 |title=Lærði að standa með sjálfri sér |language=is |trans-title=Learned to stand up for herself |website=DV |url=https://www.dv.is/fokus/2025/03/20/soldis-vala-laerdi-ad-standa-med-sjalfri-ser/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521054829/https://www.dv.is/fokus/2025/03/20/soldis-vala-laerdi-ad-standa-med-sjalfri-ser/ |archive-date=21 May 2025}}</ref> |19 |Árbær |Europa |Fire |- |{{flag|Makaw}} |{{sortname|Evangeline|Chen|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=25 Hulyo 2025 |title=陈思蓓：荣获2025澳门地球小姐，冠军荣耀加冕 |trans-title=Sibei Chen: Won the Miss Earth Macau 2025 title, crowned champion |url=https://m.sohu.com/a/917293281_122153156/?pvid=000115_3w_a |access-date=11 Setyembre 2025 |website=Sohu |language=zh}}</ref> |23 |Makaw |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Vaisnevi|Retnam|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |22 |Selangor |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Génesis|Vera|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Setyembre 2025 |title=Génesis Vera Miss Earth México 2025 |trans-title=Génesis Vera Miss Earth Mexico 2025 |url=https://www.notiver.com/sociales/genesis-vera-miss-earth-mexico-2025/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Notiver |language=es}}</ref> |24 |[[Veracruz]] |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |{{sortname|Elizaveta|Kuznetsova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=2 Nobyembre 2025 |title=7 Potret Elizaveta Kuznetsova, Miss Earth Moldova 2025 yang Bikin Terpikat |trans-title=7 Captivating Portraits of Elizaveta Kuznetsova, Miss Earth Moldova 2025 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elizaveta-kuznetsova-miss-earth-moldova-2025-yang-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-d01zsv |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Tiraspol |Europa |Water |- |{{flagdeco|MNG}} [[Mongolya]] |{{sortname|Nomin-Erdene|Bayarkhuu|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |28 |Darkhan |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|MMR}} [[Myanmar]] |{{sortname|Khin Khin|Hlaing|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2025 |title=Miss Earth Myanmar 2025 ရဲ့ Winner Crown ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ စစ်တွေ အလှမယ် |url=https://www.myanmarcelebrity.com/2025/08/miss-earth-myanmar-2025-winner-crown.html?m=1 |access-date=8 Setyembre 2025 |website=Myanmar Celebrity |language=my}}</ref> |19 |Mrauk U |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Ndeshipewa |Angula|nolink=1}}<ref name=":0" /> |20 |[[Windhoek]] |Aprika |Air |- |{{NPL}} |{{sortname|Sony|Ghale|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=30 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/30/luna-luitel-crowned-miss-nepal-2025 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250830160002/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/30/luna-luitel-crowned-miss-nepal-2025 |archive-date=30 Agosto 2025}}</ref> |26 |[[Katmandu]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Divine|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=26 Hulyo 2025 |title=Nelson emerges 24th Miss Earth Nigeria |url=https://thenationonlineng.net/nelson-emerges-24th-miss-earth-nigeria/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=The Nation |language=en}}</ref> |22 |Akwa Ibom |Aprika |Fire |- |{{Flagdeco|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Solange|Velásquez|nolink=1}}<ref name="TPDN1">{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=27 Oktubre 2025 |title=Hậu trường chụp áo tắm của thí sinh Hoa hậu Trái Đất |language=vi |trans-title=In the past, there will be a lot of people in the world |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/hau-truong-chup-ao-tam-cua-thi-sinh-hoa-hau-trai-dat-post1790893.tpo |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |23 |Chinandega |Kaamerikahan |Water |- |{{Flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Julie|Børresen|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |26 |Bjørkelangen |Europa |Air |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|India|Holder|nolink=1}}<ref name="TPDN1" /> |26 |[[Auckland]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Sanne-Esmee|Walstra|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Horjus |first=Andre |date=9 Hulyo 2025 |title=Sanne-Esmee (21) uit Sint Jacobiparochie naar Miss Earth-verkiezing: ‘Een droom is uitgekomen’ |trans-title=Sanne-Esmee (21) from Sint Jacobiparochie to Miss Earth pageant: 'A dream has come true' |url=https://lc.nl/friesland/waadhoeke/Sanne-Esmee-21-voor-Nederland-naar-Miss-Earth-verkiezing-%E2%80%98Een-droom-is-uitgekomen%E2%80%99-46803141.html |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Leeuwarder Courant |language=nl}}</ref> |21 |Sint Jacobiparochie |Europa |Water |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Syeda |Dua-e-Khadija|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kotwal |first=Farhan Hashim |date=2 Hulyo 2025 |title=Dua-e-Khadija crowned Miss Pakistan Global 2025 |url=https://www.pakistanstatetime.com/news/duaekhadija-crowned-miss-pakistan-global-2025 |access-date=11 Setyembre 2025 |website=Pakistan State Time |language=en-US}}</ref> |22 |Peshawar |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Massiel|Suárez|nolink=1}}<ref name=":12" /> |24 |Huancavelica |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|PHI}} [[Miss Philippines Earth|Pilipinas]] |{{sortname|Joy|Barcoma}}<ref>{{Cite news |author=Armin P. Adina |date=10 Agosto 2025 |title=Joy Barcoma of Bacoor City is Miss Philippines Earth 2025 |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/623032/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810203815/https://entertainment.inquirer.net/623032/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025 |archive-date=10 Agosto 2025}}</ref> |26 |[[Bacoor]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Amanda|Niemi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Ly |first=Pia |date=27 Agosto 2025 |title=Riihimäkeläislähtöinen Amanda, 24, on Miss Earth Finland – edustaa Suomea Filippiineillä |language=fi |trans-title=Amanda, 24, originally from Riihimäki, is Miss Earth Finland – representing Finland in the Philippines |website=Hämeen Sanomat |url=https://www.hameensanomat.fi/paikalliset/8798079 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250827102349/https://www.hameensanomat.fi/paikalliset/8798079 |archive-date=27 Agosto 2025}}</ref> |24 |Riihimäki |Europa |Fire |- |{{flagdeco|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Justyna|Roguska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 2025 |title=Justyna Roguska będzie reprezentować Polskę na Miss Earth 2025! |language=pl |trans-title=Justyna Roguska will represent Poland at Miss Earth 2025! |website=Ciekawe24.pl |url=https://ciekawe24.pl/justyna-roguska-bedzie-reprezentowac-polske-na-miss-earth-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |[[Varsovia]] |Europa |Eco |- |{{flagicon|Portugal}} [[Portugal]] |{{sortname|Raquel|Camelo|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Ferreira |first=Monica |date=16 Hunyo 2024 |title=Jovem da região conquista título de Miss Queen Portugal |trans-title=Young woman from the region wins the title of Miss Queen Portugal |url=https://www.imediato.pt/jovem-da-regiao-conquista-titulo-de-miss-queen-portugal/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Imediato |language=pt}}</ref> |23 |[[Oporto|Porto]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|FRA}} [[Pransiya]] |{{sortname|Sandra|Wallet|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |24 |Nouvelle-Aquitaine |Europa |Water |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Valeria|Conde|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=28 Oktubre 2025 |title=7 Potret Valeria Conde Miss Earth Republik Dominika 2025, Seorang Atlet! |trans-title=7 Portraits of Valeria Conde, Miss Earth Dominican Republic 2025, an Athlete! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-valeria-conde-miss-earth-republik-dominika-2025-c1c2-01-cw2f3-byq57c |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |— |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |'''{{sortname|Natálie|Puškinová}}'''<ref>{{Cite web |date=3 Mayo 2025 |title=Miss Czech Republic 2025 se stala jedenadvacetiletá studentka Linda Górecká |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-finale-vitezka-makarenko-anketa-kubiskova.A250428_165107_missamodelky_sub |access-date=11 Hunyo 2025 |website=iDNES.cz |language=cs}}</ref> |21 |[[Praga]] |Europa |Water |- |[[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] [[Réunion]] |{{sortname|Marie-Laure|Juppin de Fondaumère|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=18 Setyembre 2025 |title=Miss Earth 2025 : une candidate de Sainte-Rose représentera La Réunion aux Philippines |language=fr |trans-title=Miss Earth 2025: A candidate from Sainte-Rose will represent Reunion Island in the Philippines |website=Le Quotidien de La Réunion |url=https://www.lequotidien.re/article/culture/2025/09/18/miss-earth-2025-une-candidate-de-sainte-rose-representera-la-reunion-aux-philippines |url-status=live |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923110905/https://www.lequotidien.re/article/culture/2025/09/18/miss-earth-2025-une-candidate-de-sainte-rose-representera-la-reunion-aux-philippines |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> |21 |Sainte-Rose |Aprika |Water |- |{{flagdeco|ROU}} [[Rumanya]] |{{sortname|Sabina|Parmac|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Dinu |first=Beatrice Lianda |date=27 Oktubre 2025 |title=România, din nou pe harta internațională la Miss Earth |language=ro |trans-title=Romania, back on the international map at Miss Earth |website=Ziarul Pozitiv |url=https://ziarulpozitiv.ro/romania-din-nou-pe-harta-internationala-la-miss-earth/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |19 |[[Bukarest]] |Europa |Fire |- |{{flagdeco|RUS}} [[Rusya]] |{{sortname|Elizaveta|Guryanova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=22 Oktubre 2025 |title=7 Potret Elizaveta Guryanova Miss Earth Rusia 2025, Bikin Terpikat! |language=id |trans-title=7 Portraits of Elizaveta Guryanova Miss Earth Russia 2025, Make You Captivate! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elizaveta-guryanova-miss-earth-rusia-2025-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-kjkwkt |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Mosku]] |Europa |Air |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |{{sortname|Nina|Karapešev|nolink=1}}<ref name="delegates" /> |19 |[[Belgrado]] |Europa |Air |- |{{Flagdeco|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Tinewimbo|Dupute|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Oktubre 2025 |title=Tinewimbo Dupute Arrives in Philippines to Represent Zimbabwe at Miss Earth 2025 |language=en |website=Youth Village Zimbabwe |url=https://youthvillage.co.zw/sport-entertainment/celebrity-news/tinewimbo-dupute-arrives-in-philippines-to-represent-zimbabwe-at-miss-earth-2025/#google_vignette |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |Bulawayo |Aprika |Water |- |{{Flagdeco|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Ganga|Kannan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=24 Oktubre 2025 |title=7 Potret Ganga Kannan Miss Earth Singapura 2025, Sweet Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Ganga Kannan, Miss Earth Singapore 2025, So Sweet! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ganga-kannan-miss-earth-singapura-2025-sweet-abis-c1c2-01-cw2f3-f89d73 |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |22 |[[Singapore|Singapura]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagdeco|LKA}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Adithya|Dewmini|nolink=1}} |21 |[[Colombo]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{sortname|Tilde|Lööw|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |26 |[[Estokolmo]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Amina|Jigge|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=19 Agosto 2025 |title=Miss Grand Tanzania competition has ended successfully, here are the 7 winners |url=https://kenyatalk.com/t/miss-grand-tanzania-competition-has-ended-successfully-here-are-the-7-winners/576459 |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Kenya Talk |language=en |archive-date=29 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250829173204/https://kenyatalk.com/t/miss-grand-tanzania-competition-has-ended-successfully-here-are-the-7-winners/576459 |url-status=dead }}</ref> |26 |Mwanza |Aprika |Water |- |{{Flagdeco|THA}} [[Taylandiya]] |{{sortname|Waree|Ngamkham|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Setyembre 2025 |title=มงลง "น้ำเหนือ วารี" มิสเอิร์ธไทยแลนด์2025 |language=th |trans-title=The crown goes to Namnuea Waree, Miss Earth Thailand 2025 |website=Line Today |url=https://today.line.me/th/v3/article/Kwm2EyR |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901052206/https://today.line.me/th/v3/article/Kwm2EyR |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Chiang Rai]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Jenique|Botha|nolink=1}}<ref>{{cite news |author=Phumi Ramalepe |date=18 Setyembre 2025 |title=Environmental advocate Jenique Botha crowned Miss Earth South Africa 2025 |language=en |website=[[News24 (website)|News24]] |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/environmental-advocate-jenique-botha-crowned-miss-earth-south-africa-2025-20250918-0469 |url-status=live |access-date=29 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918125915/https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/environmental-advocate-jenique-botha-crowned-miss-earth-south-africa-2025-20250918-0469 |archive-date=18 Setyembre 2025}}</ref> |22 |Edenvale |Aprika |Eco |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Yoon-seo|Choi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2025 |title=[S포토] 최윤서, '1등 미스어스~' (미스어스 2025 코리아) |trans-title=[S Photo] Choi Yoon-seo, "Miss Earth 2025 Korea" (Miss Earth 2025 Korea) |url=https://www.stardailynews.co.kr/news/articleView.html?idxno=498394 |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Star Daily News |language=ko}}</ref> |24 |[[Busan]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Nathalie|Briones|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Setyembre 2025 |title=Quién es Nathalie Briones, la joven que se coronó como Miss Earth Chile 2025 |trans-title=Who is Nathalie Briones, the young woman who was crowned Miss Earth Chile 2025? |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/1101597/chile/quien-nathalie-briones-joven-se-corono-como-miss-earth-chile-2025.html |access-date=8 Setyembre 2025 |website=La Gaceta |language=es-CL |archive-date=2025-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907182508/https://www.lagaceta.com.ar/nota/1101597/chile/quien-nathalie-briones-joven-se-corono-como-miss-earth-chile-2025.html |url-status=dead }}</ref> |19 |Puente Alto |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Mira|Atagül|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=27 Oktubre 2025 |title=7 Potret Mira Atagül Miss Earth Turki 2025, Menawan Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Mira Atagül, Miss Earth Türkiye 2025, Absolutely Stunning! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-mira-atagul-miss-earth-turki-2025-menawan-abis-c1c2-01-cw2f3-n4yywv |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |26 |[[Istanbul]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Maria |Zheliaskova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=28 Oktubre 2025 |title=7 Potret Maria Zheliaskova, Miss Earth Ukraina 2025 yang Bikin Terpikat |language=id |trans-title=7 Captivating Portraits of Maria Zheliaskova, Miss Earth Ukraine 2025 |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-maria-zheliaskova-miss-earth-ukraina-2025-yang-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-rq4r9l |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Odessa|Odesa]] |Europa |Fire |- |{{Flagdeco|UZB}} [[Usbekistan]] |{{sortname|Shakhrizoda|Madaminova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Umarova |first=Nigora |date=29 Setyembre 2025 |title=Shaxrizada Madaminova to Represent Uzbekistan at Miss Earth 2025 |language=en |website=Kursiv |url=https://uz.kursiv.media/en/2025-09-29/shaxrizada-madaminova-to-represent-uzbekistan-at-miss-earth-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |[[Taskent]] |Asya at Oseaniya |Eco |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missearth.tv}} {{Miss Earth}} [[Kategorya:Patimpalak ng kagandahan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Miss Earth]] 4j7mhtub3l7loljv7ysc1mie140mi8o 2231227 2231226 2026-10-03T18:18:21Z Allyriana000 119761 2231227 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss Earth 2025 | image = Natalie Puskinova.jpg | caption = Si Natálie Puškinová na kinokoronahan ni Jessica Lane bilang Miss Earth 2025 | date = 5 Nobyembre 2025 | presenters = James Deakin | theme = The Silver Lining | venue = Okada Manila, [[Parañaque]], [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas | broadcaster = '''Telebisyon''':<br>{{Hlist|[[A2Z (TV channel)|A2Z]]|[[Aliw Channel 23]]|[[Kapamilya Channel]]}}''' | entrants = 78 | placements = 25 | debuts = {{hlist|Usbekistan}} | withdrawals = {{hlist|Alherya|Belhika|Bulibya|Cabo Verde|Eslobenya|Hayti|Honduras|Kamerun|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kosobo|Kosta Rika|Madagaskar|Mawrisyo|Montenegro|Pidyi|Porto Riko|Samoa|Tsina}} | returns = {{hlist|Alemanya|Armenya|Austrya|Ekwador|Eskosya|Estonya|Hamayka|Kapuluang Cayman|Libano|Makaw|Moldabya|Nikaragwa|Pinlandiya|Republikang Tseko|Rumanya|Suwesya|Tansaniya|Turkiya|Ukranya}} | winner = [[Natálie Puškinová]] | represented = {{flagicon|CZE}} Republikang Tseko | congeniality = | before = [[Miss Earth 2024|2024]] | next = [[Miss Earth 2026|2026]] }} Ang '''Miss Earth 2025''' ay ang ika-25 edisyon ng [[Miss Earth]] pageant, na ginanap sa Okada Manila, sa [[Parañaque]], [[Kalakhang Maynila]], Pilipinas noong 5 Nobyembre 2025. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Jessica Lane of Australya si Natálie Puškinová ng Republikang Tseko bilang Miss Earth 2025. Ito ang ikalawang pagkakataon na nanalo ang Republikang Tseko sa Miss Earth. Kinoronahan bilang Miss Earth-Air si Sóldís Vala Ívarsdóttir ng Lupangyelo, si Mỹ Anh Trịnh ng Biyetnam bilang Miss Earth-Water, at si Waree Ngamkham ng Taylandiya bilang Miss Earth-Fire. Kalaunan ay bumitiw si Trịnh sa kaniyang titulo upang lumahok sa Miss Universe Vietnam 2026 at pinalitan siya ni Nathalie Briones ng Tsile.<ref name=":4">{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=3 Oktubre 2026 |title=Miss Earth names new Miss Earth Water 2025 |url=https://tribune.net.ph/2026/10/03/miss-earth-names-new-miss-earth-water-2025 |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref><ref>{{Cite web |last=Luận |first=Công |date=3 Oktubre 2026 |title=The Chilean beauty queen takes over the Miss Earth Water 2025 title from Trinh My Anh. |url=https://www.vietnam.vn/en/nguoi-dep-chile-dam-nhan-danh-hieu-miss-earth-water-2025-cua-trinh-my-anh |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Vietnam.vn |language=en}}</ref> Mga kandidata mula sa pitumpu't-walong bansa at teritoryo ang lumahok sa edisyong ito. Pinangunahan ni James Deakin ang kompetisyon. == Kasaysayan == === Pagpili ng mga kandidata === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Miss Earth-Water Japan 2025 Reimi Shimizu si Miss Earth Japan 2025 Emilia Shimanouchi bilang kinatawan ng Hapon dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite web |date=23 July 2025 |title=2025ミス・アース：日本代表に早稲田大2年の19歳、島内エミリアさん　世界大会でも「グランプリを狙っていきたい」 |trans-title=Miss Earth 2025: Japan's representative, 19-year-old Waseda University sophomore Emilia Shimauchi, who also aims to win the grand prize at the world competition. |url=https://mainichikirei.jp/article/20250723dog00m100027000c.html |access-date=23 July 2025 |website=Mainichi Kirei |language=ja}}</ref> Pinalitan ni Ndeshipewa Angula si Miss Earth Namibia 2025 Uatjiri Mbaisa dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":0">{{Cite news |last=Nakaziko |first=Pinehas |date=20 Hulyo 2025 |title=Johanna Swartbooi crowned Miss Namibia 2025 |language=en |website=The Namibian |url=https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724122536/https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |archive-date=24 Hulyo 2025}}</ref> Pinalitan ni Esther Mukoya si Miss Earth Kenya 2025 Mirel Atieno dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":1">{{Cite web |date=15 Hulyo 2025 |title=Trans‑Nzoia Governor Natembeya Congratulates Ms. Mirel Atieno on Miss Earth Kenya 2025 Victory |url=http://www.vipasho.co.ke/2025/07/transnzoia-governor-natembeya.html |access-date=7 Agosto 2025 |website=Vipasho News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muthee |first=Raymond |date=17 Oktubre 2025 |title=Beauty queen Mirel Atieno Ngesa dethroned as Miss Earth 2025 |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/fashion-beauty/article/2001531342/beauty-queen-mirel-atieno-ngesa-dethroned-as-miss-earth-2025 |access-date=5 Nobyembre 2025 |website=The Standard |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Ntoyai |first=Manuel |date=17 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Kenya 2025 Mirel Atieno Ngesa dethroned, replaced amid pageant controversy |url=https://www.tnx.africa/entertainment/article/2001532029/miss-earth-kenya-2025-mirel-atieno-ngesa-dethroned-replaced-amid-pageant-controversy |access-date=5 Nobyembre 2025 |website=TNX Africa |language=en }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Pinalitan din ni Elizaveta Kuznetsova si Diana Spotarenko bilang kinatawan ng Moldabya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=15 Marso 2025 |title=Angelina Chitaica va reprezenta Republica Moldova la Miss World 2025 |trans-title=Angelina Chitaica will represent the Republic of Moldova at Miss World 2025 |url=https://ziuadeazi.md/stiri/angelina-chitaica-va-reprezenta-republica-moldova-la-miss-world-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415022716/https://ziuadeazi.md/stiri/angelina-chitaica-va-reprezenta-republica-moldova-la-miss-world-2025/ |archive-date=15 Abril 2025 |access-date=23 Marso 2025 |website=Ziuadeazi |language=ro-ro}}</ref> Pinalitan ni India Holder ang orihinal na nagwagi na si Shae Parsons bilang kinatawan ng Nuweba Selandiya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{cite web |date=19 Hunyo 2025 |title=East Aucklander crowned Miss Earth NZ 2025 |url=https://www.times.co.nz/business/east-aucklander-crowned-miss-earth-nz-2025/ |access-date=22 Hunyo 2025 |website=Eastern Times |language=en}}</ref> Pinalitan din ni Putri Juficha ang orihinal na nagwagi na si Jazmine Rowe bilang kinatawan ng Indonesya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2025 |title=Raih Gelar Miss Earth Indonesia 2025, Jaz Rowe Siap Jadi Suara Perubahan Global |trans-title=Winning the Miss Earth Indonesia 2025 title, Jaz Rowe is ready to be a voice for global change. |url=https://www.kapanlagi.com/foto/berita-foto/indonesia/raih-gelar-miss-earth-indonesia-2025-jaz-rowe-siap-jadi-suara-perubahan-global.html |access-date=15 Hulyo 2025 |website=KapanLagi |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=7 October 2025 |title=Jazmine Rowe Batal Wakili Indonesia di Ajang Miss Earth 2025 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/men-jazmine-rowe-batal-wakili-indonesia-di-ajang-miss-earth-2025-c1c2-01-l8vsm-xhv2mb |access-date=21 October 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Pinalitan ni Valentina Collazos ang orihinal na nagwagi na si Laura Isabel González bilang kinatawan ng Kolombya dahil lumagpas na ito sa limitasyon ng edad.<ref>{{Cite web |last=Duong |first=Hai |date=4 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Colombia was deprived of the right to compete in the miss contest, the reason for the shock |url=https://vgt.vn/miss-earth-colombia-bi-tuoc-quyen-thi-hoa-hau-ly-do-soc-ihyes-20251004t7547267/?lang=en |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=VGT TV |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang bansang Usbekistan sa edisyong ito. Bumalik sa edisyong ito ang mga bansa at teritoryong Kapuluang Cayman na huling sumali noong [[Miss Earth 2010|2010]]; Nikaragwa na huling sumali noong [[Miss Earth 2012|2012]]; Tansaniya na huling sumali noong [[Miss Earth 2014|2014]]; Turkiya na huling sumali noong [[Miss Earth 2015|2015]]; Makaw na huling sumali noong [[Miss Earth 2016|2016]]; Hamayka, Moldabya at Pinlandiya na huling sumali noong [[Miss Earth 2020|2020]]; Libano at Suwesya na huling sumali noong [[Miss Earth 2021|2021]]; Austrya, Eskosya, at Estonya na huling sumali noong [[Miss Earth 2022|2022]]; at Alemanya, Armenya, Ekwador, Republikang Tseko, Rumanya, at Ukranya na huling sumali noong [[Miss Earth 2023|2023]].<ref>{{Cite web |last=Wolfová |first=Gabriela |date=3 Mayo 2025 |title=Novou Miss Czech Republic je kráska bez jediné plastiky Linda Górecká! Má plné rty a bujné vnady |trans-title=The new Miss Czech Republic is the beauty without a single plastic surgery, Linda Górecká! She has full lips and lush charms |url=https://www.super.cz/clanek/celebrity-novou-miss-czech-republic-je-kraska-bez-jedine-plastiky-linda-gorecka-ma-plne-rty-a-bujne-vnady-1514428 |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Super.cz |language=cs}}</ref> Pinalitan ni Miss Earth Puerto Rico 2026 Cecilia Acosta si Miss Earth Puerto Rico 2025 Valeria Meléndez dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=23 Abril 2025 |title=7 Potret Miss Earth Puerto Riko 2025 Valeria Meléndez |trans-title=7 Portraits of Miss Earth Puerto Rico 2025 Valeria Meléndez, Captivating! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-earth-puerto-riko-2025-valeria-melendez-c1c2-01-9mwsv-cx3myc |access-date=15 Setyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |author=Martínez |first=José Rolón |date=5 Pebrero 2025 |title=VIDEO: Puerto Rico corona tres nuevas reinas |language=es |trans-title=VIDEO: Puerto Rico crowns three new queens |website=El Vocero |url=https://www.elvocero.com/escenario/video-puerto-rico-corona-tres-nuevas-reinas/article_1c1b38f8-e36d-11ef-83e7-f3c040e9eb53.html |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304082008/https://www.elvocero.com/escenario/video-puerto-rico-corona-tres-nuevas-reinas/article_1c1b38f8-e36d-11ef-83e7-f3c040e9eb53.html |archive-date=4 Marso 2025}}</ref> Gayunpaman, bumitiw rin si Acosta dahil sa personal na dahilan, dahilan upang bumitiw ang Porto Riko sa edisyong ito. Bumitiw si Jera Redant ng Belhika dahil sa isang malubhang kalagayan sa kaniyang kalusugan.<ref>{{Cite web |last=Vanden Berghe |first=Filip |date=18 Mayo 2025 |title=KIJK. Jera Redant (18) verkozen tot Miss Exclusive 2025 |url=https://myprivacy.dpgmedia.be/consent?siteKey=Uqxf9TXhjmaG4pbQ&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.hln.be%2Fprivacy-gate%2Faccept-tcf2%3FredirectUri%3D%252Fgeraardsbergen%252Fkijk-jera-redant-18-verkozen-tot-miss-exclusive-2025%7Eaebcfd5a%252F%253Freferrer%253Dhttps%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521202442/https://www.hln.be/geraardsbergen/kijk-jera-redant-18-verkozen-tot-miss-exclusive-2025~aebcfd5a/ |archive-date=21 Mayo 2025 |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Het Laatste Nieuws |language=nl}}</ref> Bumitiw sina Kristina Milovanović ng Bosnya at Hersegobina, María Victoria Medina ng Espanya,<ref>{{cite web |date=2 Agosto 2025 |title=La modelo de Jaén que representará a España en Filipinas |url=https://lacontradejaen.eldiario.es/maria-victoria-candidata-espana-miss-tierra-jaen/ |access-date=8 Agosto 2025 |website=El Diario |language=es}}</ref> Erline Édouard ng Hayti, Claudia Castañeda ng Honduras,<ref>{{cite web |date=10 Agosto 2025 |title=Claudia Castañeda es coronada Miss Earth Honduras 2025 |trans-title=Claudia Castañeda is crowned Miss Earth Honduras 2025 |url=https://oncenoticias.hn/tendencias/virales/claudia-castaneda-coronacion-miss-earth-honduras-2025-el-progreso-yoro/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Once Noticias |language=es}}</ref> at Jiarong Yang ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name="delegates">{{cite web |date=19 Mayo 2025 |title=ЈЕЛЕНА ЊЕГОВАН ПРВА ПРАТИЉА "МИС БАЛКАНА 2025." У БАЊА ЛУЦИ |url=https://www.radiodunav.com/jelena-njegovan-prva-pratilja-mis-balkana-2025-u-banja-luci/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Radiodunav |language=sr}}</ref> Dapat sanang lalahok si Abidemi Akannie ng Sierra Leone sa edisyong ito, ngunit hindi ito nagpatuloy dahil sa suliraning pinansiyal.<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2025 |title=Abidemi Akannie to Represent Sierra Leone at Miss Earth International 2025 in Philippines |url=https://sierraloaded.sl/entertainment/akannie-sierra-leone-miss-earth-philippines/ |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Sierraloaded |language=en-US}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Earth 2025''' | * {{flagicon|CZE}} '''Republikang Tseko''' – '''[[Natálie Puškinová]]'''<ref name=":02">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Nobyembre 2025 |title=Natalie Puskinova of Czech Republic is Miss Earth 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/636990/natalie-puskinova-of-czech-republic-is-miss-earth-2025 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |- |Miss Earth – Air 2025 | * {{flagicon|ISL}} Lupangyelo – Sóldís Vala Ívarsdóttir<ref name=":02" /> |- | rowspan="2" |Miss Earth – Water 2025 | * {{flagicon|VIE}} ''Biyetnam'' – ''Mỹ Anh Trịnh'' ''(bumitiw)''<ref name=":02" /> |- | * {{flagicon|CHI}} Tsile – Nathalie Briones ''(pumalit)<ref name=":4" />'' |- |Miss Earth – Fire 2025 | * {{Flagdeco|THA}} Taylandiya – Waree Ngamkham<ref name=":02" /> |- |Top 8 (Mga runner-up) | * {{Flagicon|BRA}} Brasil – Laila Frizon<ref name=":3">{{Cite web |last=Layno |first=Karen Flores |date=5 Nobyembre 2025 |title=Czech Republic wins Miss Earth 2025; PH's Joy Barcoma finishes as runner-up |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/11/5/czech-republic-wins-miss-earth-2025-ph-s-joy-barcoma-finishes-as-runner-up-2152 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|PHI}} Pilipinas – [[Joy Barcoma]]<ref name=":3" /> * {{flagicon|UKR}} Ukranya – Mariia Zheliaskova<ref name=":3" /> |- |Top 12 | * {{flagdeco|ETH}} Etiyopiya – Delina Girma<ref name=":3" /> * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Génesis Vera<ref name=":3" />★ * {{flagdeco|POL}} Polonya – Justyna Roguska<ref name=":3" /> * {{flagdeco|RUS}} Rusya – Elizaveta Guryanova<ref name=":3" /> |- |Top 25 | * {{flagicon|ARG}} Arhentina – Florencia Hernández<ref name=":3" /> * {{flagicon|UAE}} Emiratos Arabes Unidos – Ana Zafyra<ref name=":3" /> * {{flagicon|Northern Mariana Islands}} Hilagang Kapuluang Mariana – Aria Keilbach<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|IND}} Indiya – Komal Choudhary<ref name=":3" /> * {{flagicon|ITA}} Italya – Natalia Guglielmo<ref name=":3" /> * {{flagicon|CAN}} Kanada – Hailey Wilson<ref name=":3" /> * {{flagu|Makaw}} – Evangeline Chen<ref name=":3" /> * {{flagicon|MDA}} Moldabya – Elizaveta Kuznetsova<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|NAM}} Namibya – Ndeshipewa Angula<ref name=":3" /> * {{flagicon|Netherlands}} Olanda – Sanne-Esmee Walstra<ref name=":3" /> * {{flagu|Peru}} – Massiel Suárez<ref name=":3" /> * {{Flagdeco|ZAF}} Timog Aprika – Jenique Botha<ref name=":3" /> * {{flagicon|KOR}} Timog Korea – Yoon-seo Choi<ref name=":3" /> |} == Mga ''pre-pageant event'' == === ''Media Moments'' === Naganap ang ''media presentation'' ng mga kandidata na pinangalanang "Media Moments" sa Department of Environment and Natural Resources Compound, [[Lungsod Quezon]] noong 22 Oktubre 2025.<ref name="PHILIS1" /> Nakipagtulungan ang Miss Earth Organization sa Designers Circle Philippines sa pagpapakita ng mga [[Terno (kasuotang pambabae)|terno]] at mga kasuotang hango sa Filipiniana upang simulan ang mga gawain bago ang panghuling kompetisyon.<ref name="PHILIS1" /> {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" rowspan="2" |Parangal ! colspan="4" |Rehiyong Kontinental ! rowspan="2" scope="row" |Sang. |- !Kaamerikahan !Aprika !Asia at Oseaniya !Europa |- ! colspan="2" |Best in Terno | align="center" |Haley Poe {{flagu|Estados Unidos}} | align="center" |Marie-Laure Juppin [[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] Réunion | align="center" |[[:en:Joy_Barcoma|Joy Barcoma]] {{flagu|Pilipinas}} | align="center" |Sanne-Esmee Walstra {{flagu|Olanda}} |<ref>{{Cite web |last=Bracamonte|first=Earl D. C.|date=5 Nobyembre 2025|title=DENR lauds Miss Earth's sustainability platform, Philippines among Best in Terno winners|url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/05/2485029/denr-lauds-miss-earths-sustainability-platform-philippines-among-best-terno-winners?fbclid=IwY2xjawN7qHtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFReElRUnF2RWhjb0xMM05Xc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHg-09aR7LlAfTy_YODkejHgQyI9kOs7Q0R6PLGbpPN3eMEhgIVljoqJEGmbY_aem_ux9hs_i7IsKhAJBbsQn6ZA|access-date=3 Hunyo 2026|website=[[Philippine Star]]}}</ref> |} {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" rowspan="2" |Parangal ! colspan="3" |Kandidata ! rowspan="2" scope="row" |Sang. |- !{{won|place=Gold}} !{{won|place=Silver}} !{{won|place=Bronze}} |- ! colspan="2" |Media Favorites | align="center" | Cherise Asher Ayisi<br>{{Flagdeco|GHA}} Gana | align="center" | Paris Cawich<br>{{flagicon|BLZ}} Belis | align="center" | Alexa Roder<br>{{flagicon|AUS}} Australya |<ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=26 Oktubre 2025 |title=PH’s Joy Barcoma among Best in Terno winners at Miss Earth silver show |url=https://entertainment.inquirer.net/635204/phs-joy-barcoma-among-best-in-terno-winners-at-miss-earth-silver-show |access-date=3 Hunyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]]|language=en}}</ref> |} == Mga kandidata == Pitumpu't-walong kandidata ang lumahok sa edisyong ito.<ref name="PHILIS1" /><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Nobyembre 2025 |title=Miss Earth 2025: African bets lead medal tally |url=https://entertainment.inquirer.net/636861/miss-earth-2025-african-bets-lead-medal-tally |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan !Rehiyong Kontinental !Grupo |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Kleja|Sulejmani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Hunyo 2025 |title="Miss Albania", Valentina Gegprifti is declared the most beautiful for 2025 |url=https://pamfleti.net/kulture/miss-shqiperia-valentina-gegprifti-shpallet-me-e-bukura-per-vitin-2025-i285555 |access-date=22 Hunyo 2025 |website=Pamfleti |language=en}}</ref> |20 |[[Tirana]] |Europa |Eco |- |{{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] |{{sortname|Melissa|Koutsandreas|nolink=1}}<ref name=":12">{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=6 Oktubre 2025 |title=Silver lining: 2025 Miss Earth bets lead the green generation |url=https://tribune.net.ph/2025/10/06/silver-lining-2025-miss-earth-bets-lead-the-green-generation |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Daily Tribune |language=en}}</ref> |24 |[[Ratisbona]] |Europa |Water |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Florencia Sol|Hernández|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Enero 2025 |title=Florencia Hernández entre agua y estrellas |trans-title=Florencia Hernández between water and stars |url=https://zonavip.com.ar/florencia-hernandez-entre-agua-y-estrellas/ |access-date=11 Hunyo 2025 |website=Zona VIP |language=es}}</ref> |21 |[[Mendoza, Arhentina|Mendoza]] |Kaamerikahan |Air |- |{{Flagdeco|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Anoushe|Khalashyan|nolink=1}} |26 |[[Ereban]] |Europa |Water |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Alexa|Roder|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Setyembre 2025 |title=Fil-Aussies dominate national pageant stage in Australia |language=en |website=ABS-CBN Lifestyle |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/9/8/fil-aussies-dominate-national-pageant-stage-in-australia-1822 |url-status=live |access-date=11 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250909104713/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/9/8/fil-aussies-dominate-national-pageant-stage-in-australia-1822 |archive-date=9 Setyembre 2025}}</ref> |24 |[[Melbourne]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{Flagdeco|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Lotte|Diry|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Setyembre 2025 |title=Wienerin Lotte Diry ist Miss Earth Austria 2025 |trans-title=Viennese Lotte Diry is Miss Earth Austria 2025 |url=https://www.oe24.at/leute/oesterreich/wienerin-lotte-diry-ist-miss-earth-austria-2025/648597012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915114100/https://www.oe24.at/leute/oesterreich/wienerin-lotte-diry-ist-miss-earth-austria-2025/648597012 |archive-date=15 Setyembre 2025 |access-date=15 Setyembre 2025 |website=OE24 |publisher=Österreich |language=de}}</ref> |20 |[[Viena]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |Somaya Harun<ref name="PHILIS1">{{cite news |last1=Bracamonte |first1=Earl D.C. |date=23 Oktubre 2025 |title=Miss Earth presents Silver Year delegates in Filipiniana finery |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/10/23/2481951/miss-earth-presents-silver-year-delegates-filipiniana-finery |access-date=5 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Dhaka]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Paris|Cawich|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cowo |first=Janelle |date=9 Hulyo 2025 |title=Young Models Celebrate Culture and Fashion at Empow.Her’s Third Annual Show |url=https://www.sanpedrosun.com/fashion/2025/07/09/young-models-celebrate-culture-and-fashion-at-empow-hers-third-annual-show/ |access-date=11 Setyembre 2025 |website=The San Pedro Sun |language=en}}</ref> |20 |[[Belmopan]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagicon|VEN}} [[Beneswela]] |{{sortname|Roziel|Borges|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Obelmejias |first=Yolimer |date=7 Oktubre 2025 |title=Roziel Borges representará a Venezuela en el Miss Earth 2025 |trans-title=Roziel Borges will represent Venezuela at Miss Earth 2025. |url=http://www.eluniversal.com/entretenimiento/217427/roziel-borges-representara-a-venezuela-en-el-miss-earth-2025 |access-date=7 Oktubre 2025 |website=El Universal |language=es}}</ref> |24 |Maracay |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Elizaveta|Moger|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 October 2025 |title=Asia Album: Highlights of Miss Earth 2025 in Philippines |website=[[Xinhua News Agency|Xinhua]] |url=https://english.news.cn/20251023/c608b758c52a46f28830fbd39fb5cd27/c.html |access-date=27 October 2025}}</ref> |21 |[[Kurgan, Rusya|Kurgan]] |Europa |Air |- |{{flagicon|VIE}} [[Biyetnam]] |{{sortname|Mỹ Anh|Trịnh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Phuong |first=Hai |date=7 Hulyo 2025 |title=Á hậu 3 Trịnh Mỹ Anh được chọn đi thi Hoa hậu Trái đất 2025, gây bất ngờ |trans-title=3rd runner-up Trinh My Anh was chosen to compete in Miss Earth 2025, causing surprise |url=https://tuoitre.vn/a-hau-3-trinh-my-anh-duoc-chon-di-thi-hoa-hau-trai-dat-2025-gay-bat-ngo-20250707132556686.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726235228/https://tuoitre.vn/a-hau-3-trinh-my-anh-duoc-chon-di-thi-hoa-hau-trai-dat-2025-gay-bat-ngo-20250707132556686.htm |archive-date=26 Hulyo 2025 |access-date=7 Agosto 2025 |website=Báo Tuổi Trẻ |language=vi}}</ref> |21 |[[Hanoi]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Laila|Frizon|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=30 Agosto 2025 |title=Laila Frizon, representante do Rio Grande do Sul, é eleita Miss Brasil Terra 2025 |url=https://noticias.r7.com/record-news/laila-frizon-representante-do-rio-grande-do-sul-e-eleita-miss-brasil-terra-30082025/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Noticias R7 |language=pt}}</ref> |23 |Rio Grande |Kaamerikahan |Air |- |{{flagicon|BGR}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Hrisiana|Hristova|nolink=1}}<ref name="delegates" /> |19 |Stara Zagora |Europa |Eco |- |{{Flagdeco|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Smirnova|Peñafiel|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Balseca |first=Ingrid |date=3 Oktubre 2025 |title=Smirnova Peñafiel: “Reciclo, cultivo un huerto y le doy nueva vida a la ropa” |trans-title=Smirnova Peñafiel: “I recycle, I grow a garden and I give new life to clothes” |url=https://www.expreso.ec/ocio/smirnova-penafiel-reciclo-cultivo-un-huerto-y-le-doy-nueva-vida-la-ropa-259597.html |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=Diario Expreso |language=es}}</ref> |20 |Naranjal |Kaamerikahan |Fire |- |{{Flagdeco|ESA}} [[El Salvador]] |{{sortname|Alejandra|Pérez|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Alejandra Pérez se convierte en Miss Earth El Salvador 2025 |trans-title=Alejandra Pérez becomes Miss Earth El Salvador 2025 |url=https://xpot.sv/alejandra-perez-se-convierte-en-miss-earth-el-salvador-2025/ |access-date=11 Setyembre 2025 |website=XPOT |language=es}}</ref> |25 |San Vicente |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagicon|UAE}} [[Emiratos Arabes Unidos]] |{{sortname|Ana|Zafyra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=27 October 2025 |title=7 Potret Ana Zafyra Miss Earth Uni Emirat Arab 2025, Bikin Terpukau! |language=id |trans-title=7 Portraits of Zafira's Children, Miss Earth UAE 2025, Will Amaze You! |website=[[IDN Times]] |editor=Wahyu Kurniawan |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ana-zafyra-miss-earth-uni-emirat-arab-2025-c1c2-01-cw2f3-zn05f1 |access-date=28 October 2025}}</ref> |24 |[[Dubai]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Grace|McGregor|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |25 |[[Edinburgh]] |Europa |Air |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Haley|Poe|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Glicklin |first=Harry |date=7 Hulyo 2025 |title=Miss Earth champions unite on Good Morning Washington for environmental awareness |language=en |work=WJLA-TV |url=https://wjla.com/good-morning-washington/national-and-global-miss-earth-titleholders-advocate-for-sustainability-and-conservation |access-date=11 Hulyo 2025}}</ref> |22 |[[Erie, Pennsylvania|Erie]] |Kaamerikahan |Eco |- |{{Flagicon|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Birgit|Dimitrijev|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Setyembre 2025 |title=Eesti kaunitar Birgit Dimitrijev esindab Eestit Miss Earth 2025 rahvusvahelisel iludusvõistlusel |language=Estonian |trans-title=Estonian beauty Birgit Dimitrijev will represent Estonia at the Miss Earth 2025 international beauty pageant |website=Buduaar - TV3 |url=https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/eesti-kaunitar-birgit-dimitrijev-esindab-eestit-miss-earth-2025-rahvusvahelisel-iludusvoistlusel/ |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-date=2025-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923103346/https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/eesti-kaunitar-birgit-dimitrijev-esindab-eestit-miss-earth-2025-rahvusvahelisel-iludusvoistlusel/ |url-status=dead }}</ref> |21 |Värska |Europa |Fire |- |{{flagdeco|ETH}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Delina|Girma|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |18 |[[Adis Abeba]] |Aprika |Fire |- |{{Flagicon|WAL}} [[Gales]] |{{sortname|Abigail|Wood|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Birt |first=Elizabeth |date=9 Hunyo 2025 |title=Pembrokeshire penguin keeper crowned Miss Earth Wales 2025 |language=en-GB |work=Western Telegraph |url=https://www.westerntelegraph.co.uk/news/25224932.pembrokeshire-penguin-keeper-crowned-miss-earth-wales-2025/ |access-date=11 Hunyo 2025 |issn=0307-1235}}</ref> |25 |Tavernspite |Europa |Fire |- |{{Flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Cherise Asher|Ayisi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Doğan Aziz Demirtaş |date=19 Agosto 2025 |title=Son Ağaç Öldüğünde, Son İnsan da Ölür |language=tr |trans-title=When the Last Tree Dies, the Last Man Dies Too |website=Dadmedya |url=https://dadmedya.com/son-agac-oldugunde-son-insan-da-olur/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901004325/https://dadmedya.com/son-agac-oldugunde-son-insan-da-olur/ |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |21 |[[Accra]] |Aprika |Eco |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Shanae|Brown|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |19 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Reimi|Shimizu|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |24 |[[Tokyo]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagicon|Northern Mariana Islands}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |{{sortname|Aria|Keilbach|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=20 July 2025 |title=Aria Keilbach crowned Miss Earth NMI 2025 |url=https://www.mvariety.com/news/local/aria-keilbach-crowned-miss-earth-nmi-2025/article_9125b37a-4329-49af-ae3e-a5526eea2245.html#:~:text=ARIA%20Keilbach%20was%20crowned%20Miss,place%20in%20Manila%20this%20December. |access-date=20 July 2025 |website=Marianas Variety |language=en}}</ref> |23 |Saipan |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|HKG}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Shiyuan|Luo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 2025 |title=Dàn người đẹp đổ bộ Philippines thi Hoa hậu Trái Đất |language=vi |trans-title=Beauties flock to the Philippines to compete in Miss Earth |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/dan-nguoi-dep-do-bo-philippines-thi-hoa-hau-trai-dat-c78a1707602.html |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |20 |[[Suzhou]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagdeco|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Komal|Choudhary|nolink=1}}<ref>{{cite web |title=Miss Earth India 2025 Komal Choudhary and Miss Divine Beauty 2025 Ekta Singh Crowned at a Spectacular Finale |url=https://www.tribuneindia.com/news/business/miss-earth-india-2025-komal-choudhary-and-miss-divine-beauty-2025-ekta-singh-crowned-at-a-spectacular-finale/ |access-date=29 Setyembre 2025 |website=The Tribune |language=en-In}}</ref> |25 |[[Pune]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagicon|IDN}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{sortname|Putri|Juficha|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Murdianto |first=Muhammad Tarmizi |date=16 Oktubre 2025 |title=Putri Juficha Siap Menyalakan Cahaya Indonesia di Miss Earth 2025 |language=id |trans-title=Putri Juficha Ready to Shine Light on Indonesia at Miss Earth 2025 |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/putri-juficha-siap-menyalakan-cahaya-indonesia-di-miss-earth-2025-00-rqp85-l79ln2 |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |25 |Manado |Asya at Oseaniya |Air |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Sofia|Mayers|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=31 Hulyo 2025 |title=7 Potret Sofia Mayers Miss Earth Inggris 2025, Inspiring! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-sofia-mayers-miss-earth-inggris-2025-c1c2-01-cw2f3-gjyy70 |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Canterbury |Europa |Eco |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Natalia|Guglielmo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 2025 |title=Natalia Guglielmo è la nuova Miss Earth Italy 2025 |language=it |trans-title=Natalia Guglielmo is the new Miss Earth Italy 2025 |website=NotiCaMania Comunicati online |url=https://comunicationline.eu/natalia-guglielmo-e-la-nuova-miss-earth-italy-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Sicilia]] |Europa |Air |- |{{Flagdeco|KHM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Saran|Kimlan|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=22 July 2025 |title=សារ៉ាន់ គីមឡាង ត្រូវបានតែងតាំងជា Miss Earth Cambodia 2025 |url=https://ams.com.kh/news/infotainment/life-style/saran-kimlan-become-miss-earth-cambodia-2025 |access-date=22 July 2025 |website=AMS |language=km}}</ref> |24 |[[Nom Pen]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Hailey|Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Goodrunning |first=Deena |date=7 Hulyo 2025 |title=Miss Earth Canada 2025 is Hailey Hamelin-Wilson! |url=https://www.albertanativenews.com/miss-earth-canada-2025-is-hailey-hamelin-wilson/ |access-date=15 Hulyo 2025 |website=Alberta Native News |language=en-US}}</ref> |23 |[[Toronto]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Latecia|Bush|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Durston |first=Laura |date=9 Mayo 2025 |title=What's Hot on camera |language=en-GB |work=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2025/05/09/whats-hot-on-camera-7/ |access-date=11 Hunyo 2025}}</ref> |22 |George Town |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Esther|Mukoya|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Oktubre 2025 |title=Miss Earth Kenya 2025, Esther Princess Mukoya, Set for Send-Off Ahead of Miss Earth 2025 in the Philippines |language=en |website=Youth Village Kenya |url=https://youthvillage.co.ke/miss-earth-kenya-2025-esther-princess-mukoya-set-for-send-off-ahead-of-miss-earth-2025-in-the-philippines/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |26 |Kakamega |Aprika |Air |- |{{Flagdeco|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Valentina|Collazos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=22 Oktubre 2025 |title=7 Potret Valentina Collazos Miss Earth Kolombia 2025, Gorgeous Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Valentina Collazos Miss Earth Colombia 2025, Absolutely Gorgeous! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-valentina-collazos-miss-earth-kolombia-2025-gorgeous-abis-c1c2-01-cw2f3-0t6r6j |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |22 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cali]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{Flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Rachel|Chang|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Agosto 2025 |title=Historic: For the first time, two sisters will represent Cuba in global beauty contests |language=en |website=CiberCuba |url=https://en.cibercuba.com/noticias/2025-08-24-u194224-e208933-s27065-nid309572-historico-primera-vez-dos-hermanas |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901003350/https://en.cibercuba.com/noticias/2025-08-24-u194224-e208933-s27065-nid309572-historico-primera-vez-dos-hermanas |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Havana]] |Kaamerikahan |Fire |- |{{flagdeco|LAO}} [[Laos]] |{{sortname|Parami|Viengmay|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=30 Oktubre 2025 |title=Beauties for a cause: Miss Earth delegates defend pageant’s school events |url=https://entertainment.inquirer.net/635985/beauties-for-a-cause-miss-earth-delegates-defend-pageants-school-events |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |25 |[[Vientian]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|LBN}} [[Libano]] |{{sortname|Aline|Ghanem|nolink=1}}<ref>{{cite news |author=Rochana |first=Nina |date=12 Setyembre 2024 |title=17 Kontestan Miss Earth 2024 dari Berbagai Negara, Stunning Abis! |language=id |trans-title=17 Miss Earth 2024 Contestants from Various Countries, Absolutely Stunning! |website=Jateng IDN Times |url=https://jateng.idntimes.com/life/inspiration/17-kontestan-miss-earth-2024-dari-berbagai-negara-stunning-abis-00-5cf6w-gth3w7 |url-status=live |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923104916/https://jateng.idntimes.com/life/inspiration/17-kontestan-miss-earth-2024-dari-berbagai-negara-stunning-abis-00-5cf6w-gth3w7 |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> |21 |[[Beirut]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|LBR}} [[Liberia|Liberya]] |{{sortname|Monica|Swen|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=4 Agosto 2025 |title=Monica Swen Crowned Miss Earth Liberia 2025 |url=https://www.liberianobserver.com/life/monica-swen-crowned-miss-earth-liberia-2025/article_5712217a-8219-4fd4-833b-16c1331c731d.html |access-date=7 Agosto 2025 |website=Daily Observer |language=en}}</ref> |23 |[[Monrovia]] |Aprika |Eco |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sóldís Vala|Ívarsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Guðrún Ósk Guðjónsdóttir |date=20 Marso 2025 |title=Lærði að standa með sjálfri sér |language=is |trans-title=Learned to stand up for herself |website=DV |url=https://www.dv.is/fokus/2025/03/20/soldis-vala-laerdi-ad-standa-med-sjalfri-ser/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250521054829/https://www.dv.is/fokus/2025/03/20/soldis-vala-laerdi-ad-standa-med-sjalfri-ser/ |archive-date=21 May 2025}}</ref> |19 |Árbær |Europa |Fire |- |{{flag|Makaw}} |{{sortname|Evangeline|Chen|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=25 Hulyo 2025 |title=陈思蓓：荣获2025澳门地球小姐，冠军荣耀加冕 |trans-title=Sibei Chen: Won the Miss Earth Macau 2025 title, crowned champion |url=https://m.sohu.com/a/917293281_122153156/?pvid=000115_3w_a |access-date=11 Setyembre 2025 |website=Sohu |language=zh}}</ref> |23 |Makaw |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Vaisnevi|Retnam|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |22 |Selangor |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Génesis|Vera|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Setyembre 2025 |title=Génesis Vera Miss Earth México 2025 |trans-title=Génesis Vera Miss Earth Mexico 2025 |url=https://www.notiver.com/sociales/genesis-vera-miss-earth-mexico-2025/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Notiver |language=es}}</ref> |24 |[[Veracruz]] |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |{{sortname|Elizaveta|Kuznetsova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=2 Nobyembre 2025 |title=7 Potret Elizaveta Kuznetsova, Miss Earth Moldova 2025 yang Bikin Terpikat |trans-title=7 Captivating Portraits of Elizaveta Kuznetsova, Miss Earth Moldova 2025 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elizaveta-kuznetsova-miss-earth-moldova-2025-yang-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-d01zsv |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Tiraspol |Europa |Water |- |{{flagdeco|MNG}} [[Mongolya]] |{{sortname|Nomin-Erdene|Bayarkhuu|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |28 |Darkhan |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|MMR}} [[Myanmar]] |{{sortname|Khin Khin|Hlaing|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=13 Agosto 2025 |title=Miss Earth Myanmar 2025 ရဲ့ Winner Crown ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ စစ်တွေ အလှမယ် |url=https://www.myanmarcelebrity.com/2025/08/miss-earth-myanmar-2025-winner-crown.html?m=1 |access-date=8 Setyembre 2025 |website=Myanmar Celebrity |language=my}}</ref> |19 |Mrauk U |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Ndeshipewa |Angula|nolink=1}}<ref name=":0" /> |20 |[[Windhoek]] |Aprika |Air |- |{{NPL}} |{{sortname|Sony|Ghale|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=30 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/30/luna-luitel-crowned-miss-nepal-2025 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250830160002/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/30/luna-luitel-crowned-miss-nepal-2025 |archive-date=30 Agosto 2025}}</ref> |26 |[[Katmandu]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{Flagdeco|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Divine|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=26 Hulyo 2025 |title=Nelson emerges 24th Miss Earth Nigeria |url=https://thenationonlineng.net/nelson-emerges-24th-miss-earth-nigeria/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=The Nation |language=en}}</ref> |22 |Akwa Ibom |Aprika |Fire |- |{{Flagdeco|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Solange|Velásquez|nolink=1}}<ref name="TPDN1">{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=27 Oktubre 2025 |title=Hậu trường chụp áo tắm của thí sinh Hoa hậu Trái Đất |language=vi |trans-title=In the past, there will be a lot of people in the world |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/hau-truong-chup-ao-tam-cua-thi-sinh-hoa-hau-trai-dat-post1790893.tpo |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |23 |Chinandega |Kaamerikahan |Water |- |{{Flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Julie|Børresen|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |26 |Bjørkelangen |Europa |Air |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|India|Holder|nolink=1}}<ref name="TPDN1" /> |26 |[[Auckland]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Sanne-Esmee|Walstra|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Horjus |first=Andre |date=9 Hulyo 2025 |title=Sanne-Esmee (21) uit Sint Jacobiparochie naar Miss Earth-verkiezing: ‘Een droom is uitgekomen’ |trans-title=Sanne-Esmee (21) from Sint Jacobiparochie to Miss Earth pageant: 'A dream has come true' |url=https://lc.nl/friesland/waadhoeke/Sanne-Esmee-21-voor-Nederland-naar-Miss-Earth-verkiezing-%E2%80%98Een-droom-is-uitgekomen%E2%80%99-46803141.html |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Leeuwarder Courant |language=nl}}</ref> |21 |Sint Jacobiparochie |Europa |Water |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Syeda |Dua-e-Khadija|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kotwal |first=Farhan Hashim |date=2 Hulyo 2025 |title=Dua-e-Khadija crowned Miss Pakistan Global 2025 |url=https://www.pakistanstatetime.com/news/duaekhadija-crowned-miss-pakistan-global-2025 |access-date=11 Setyembre 2025 |website=Pakistan State Time |language=en-US}}</ref> |22 |Peshawar |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Massiel|Suárez|nolink=1}}<ref name=":12" /> |24 |Huancavelica |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|PHI}} [[Miss Philippines Earth|Pilipinas]] |{{sortname|Joy|Barcoma}}<ref>{{Cite news |author=Armin P. Adina |date=10 Agosto 2025 |title=Joy Barcoma of Bacoor City is Miss Philippines Earth 2025 |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/623032/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810203815/https://entertainment.inquirer.net/623032/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025 |archive-date=10 Agosto 2025}}</ref> |26 |[[Bacoor]] |Asya at Oseaniya |Eco |- |{{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Amanda|Niemi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Ly |first=Pia |date=27 Agosto 2025 |title=Riihimäkeläislähtöinen Amanda, 24, on Miss Earth Finland – edustaa Suomea Filippiineillä |language=fi |trans-title=Amanda, 24, originally from Riihimäki, is Miss Earth Finland – representing Finland in the Philippines |website=Hämeen Sanomat |url=https://www.hameensanomat.fi/paikalliset/8798079 |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250827102349/https://www.hameensanomat.fi/paikalliset/8798079 |archive-date=27 Agosto 2025}}</ref> |24 |Riihimäki |Europa |Fire |- |{{flagdeco|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Justyna|Roguska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 2025 |title=Justyna Roguska będzie reprezentować Polskę na Miss Earth 2025! |language=pl |trans-title=Justyna Roguska will represent Poland at Miss Earth 2025! |website=Ciekawe24.pl |url=https://ciekawe24.pl/justyna-roguska-bedzie-reprezentowac-polske-na-miss-earth-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |[[Varsovia]] |Europa |Eco |- |{{flagicon|Portugal}} [[Portugal]] |{{sortname|Raquel|Camelo|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Ferreira |first=Monica |date=16 Hunyo 2024 |title=Jovem da região conquista título de Miss Queen Portugal |trans-title=Young woman from the region wins the title of Miss Queen Portugal |url=https://www.imediato.pt/jovem-da-regiao-conquista-titulo-de-miss-queen-portugal/ |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Imediato |language=pt}}</ref> |23 |[[Oporto|Porto]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|FRA}} [[Pransiya]] |{{sortname|Sandra|Wallet|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |24 |Nouvelle-Aquitaine |Europa |Water |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Valeria|Conde|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=28 Oktubre 2025 |title=7 Potret Valeria Conde Miss Earth Republik Dominika 2025, Seorang Atlet! |trans-title=7 Portraits of Valeria Conde, Miss Earth Dominican Republic 2025, an Athlete! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-valeria-conde-miss-earth-republik-dominika-2025-c1c2-01-cw2f3-byq57c |access-date=6 Nobyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |— |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |Kaamerikahan |Water |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |'''{{sortname|Natálie|Puškinová}}'''<ref>{{Cite web |date=3 Mayo 2025 |title=Miss Czech Republic 2025 se stala jedenadvacetiletá studentka Linda Górecká |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-finale-vitezka-makarenko-anketa-kubiskova.A250428_165107_missamodelky_sub |access-date=11 Hunyo 2025 |website=iDNES.cz |language=cs}}</ref> |21 |[[Praga]] |Europa |Water |- |[[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] [[Réunion]] |{{sortname|Marie-Laure|Juppin de Fondaumère|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=18 Setyembre 2025 |title=Miss Earth 2025 : une candidate de Sainte-Rose représentera La Réunion aux Philippines |language=fr |trans-title=Miss Earth 2025: A candidate from Sainte-Rose will represent Reunion Island in the Philippines |website=Le Quotidien de La Réunion |url=https://www.lequotidien.re/article/culture/2025/09/18/miss-earth-2025-une-candidate-de-sainte-rose-representera-la-reunion-aux-philippines |url-status=live |access-date=6 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923110905/https://www.lequotidien.re/article/culture/2025/09/18/miss-earth-2025-une-candidate-de-sainte-rose-representera-la-reunion-aux-philippines |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref> |21 |Sainte-Rose |Aprika |Water |- |{{flagdeco|ROU}} [[Rumanya]] |{{sortname|Sabina|Parmac|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Dinu |first=Beatrice Lianda |date=27 Oktubre 2025 |title=România, din nou pe harta internațională la Miss Earth |language=ro |trans-title=Romania, back on the international map at Miss Earth |website=Ziarul Pozitiv |url=https://ziarulpozitiv.ro/romania-din-nou-pe-harta-internationala-la-miss-earth/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |19 |[[Bukarest]] |Europa |Fire |- |{{flagdeco|RUS}} [[Rusya]] |{{sortname|Elizaveta|Guryanova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=22 Oktubre 2025 |title=7 Potret Elizaveta Guryanova Miss Earth Rusia 2025, Bikin Terpikat! |language=id |trans-title=7 Portraits of Elizaveta Guryanova Miss Earth Russia 2025, Make You Captivate! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elizaveta-guryanova-miss-earth-rusia-2025-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-kjkwkt |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Mosku]] |Europa |Air |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |{{sortname|Nina|Karapešev|nolink=1}}<ref name="delegates" /> |19 |[[Belgrado]] |Europa |Air |- |{{Flagdeco|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Tinewimbo|Dupute|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Oktubre 2025 |title=Tinewimbo Dupute Arrives in Philippines to Represent Zimbabwe at Miss Earth 2025 |language=en |website=Youth Village Zimbabwe |url=https://youthvillage.co.zw/sport-entertainment/celebrity-news/tinewimbo-dupute-arrives-in-philippines-to-represent-zimbabwe-at-miss-earth-2025/#google_vignette |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |Bulawayo |Aprika |Water |- |{{Flagdeco|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Ganga|Kannan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=24 Oktubre 2025 |title=7 Potret Ganga Kannan Miss Earth Singapura 2025, Sweet Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Ganga Kannan, Miss Earth Singapore 2025, So Sweet! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ganga-kannan-miss-earth-singapura-2025-sweet-abis-c1c2-01-cw2f3-f89d73 |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |22 |[[Singapore|Singapura]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{Flagdeco|LKA}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Adithya|Dewmini|nolink=1}} |21 |[[Colombo]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{sortname|Tilde|Lööw|nolink=1}}<ref name="PHILIS1" /> |26 |[[Estokolmo]] |Europa |Eco |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Amina|Jigge|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=19 Agosto 2025 |title=Miss Grand Tanzania competition has ended successfully, here are the 7 winners |url=https://kenyatalk.com/t/miss-grand-tanzania-competition-has-ended-successfully-here-are-the-7-winners/576459 |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Kenya Talk |language=en |archive-date=29 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250829173204/https://kenyatalk.com/t/miss-grand-tanzania-competition-has-ended-successfully-here-are-the-7-winners/576459 |url-status=dead }}</ref> |26 |Mwanza |Aprika |Water |- |{{Flagdeco|THA}} [[Taylandiya]] |{{sortname|Waree|Ngamkham|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Setyembre 2025 |title=มงลง "น้ำเหนือ วารี" มิสเอิร์ธไทยแลนด์2025 |language=th |trans-title=The crown goes to Namnuea Waree, Miss Earth Thailand 2025 |website=Line Today |url=https://today.line.me/th/v3/article/Kwm2EyR |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901052206/https://today.line.me/th/v3/article/Kwm2EyR |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Chiang Rai]] |Asya at Oseaniya |Air |- |{{Flagdeco|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Jenique|Botha|nolink=1}}<ref>{{cite news |author=Phumi Ramalepe |date=18 Setyembre 2025 |title=Environmental advocate Jenique Botha crowned Miss Earth South Africa 2025 |language=en |website=[[News24 (website)|News24]] |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/environmental-advocate-jenique-botha-crowned-miss-earth-south-africa-2025-20250918-0469 |url-status=live |access-date=29 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918125915/https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/environmental-advocate-jenique-botha-crowned-miss-earth-south-africa-2025-20250918-0469 |archive-date=18 Setyembre 2025}}</ref> |22 |Edenvale |Aprika |Eco |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Yoon-seo|Choi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2025 |title=[S포토] 최윤서, '1등 미스어스~' (미스어스 2025 코리아) |trans-title=[S Photo] Choi Yoon-seo, "Miss Earth 2025 Korea" (Miss Earth 2025 Korea) |url=https://www.stardailynews.co.kr/news/articleView.html?idxno=498394 |access-date=3 Setyembre 2025 |website=Star Daily News |language=ko}}</ref> |24 |[[Busan]] |Asya at Oseaniya |Fire |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Nathalie|Briones|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Setyembre 2025 |title=Quién es Nathalie Briones, la joven que se coronó como Miss Earth Chile 2025 |trans-title=Who is Nathalie Briones, the young woman who was crowned Miss Earth Chile 2025? |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/1101597/chile/quien-nathalie-briones-joven-se-corono-como-miss-earth-chile-2025.html |access-date=8 Setyembre 2025 |website=La Gaceta |language=es-CL |archive-date=2025-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907182508/https://www.lagaceta.com.ar/nota/1101597/chile/quien-nathalie-briones-joven-se-corono-como-miss-earth-chile-2025.html |url-status=dead }}</ref> |19 |Puente Alto |Kaamerikahan |Eco |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Mira|Atagül|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=27 Oktubre 2025 |title=7 Potret Mira Atagül Miss Earth Turki 2025, Menawan Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Mira Atagül, Miss Earth Türkiye 2025, Absolutely Stunning! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-mira-atagul-miss-earth-turki-2025-menawan-abis-c1c2-01-cw2f3-n4yywv |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |26 |[[Istanbul]] |Asya at Oseaniya |Water |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Maria |Zheliaskova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=28 Oktubre 2025 |title=7 Potret Maria Zheliaskova, Miss Earth Ukraina 2025 yang Bikin Terpikat |language=id |trans-title=7 Captivating Portraits of Maria Zheliaskova, Miss Earth Ukraine 2025 |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-maria-zheliaskova-miss-earth-ukraina-2025-yang-bikin-terpikat-c1c2-01-cw2f3-rq4r9l |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |24 |[[Odessa|Odesa]] |Europa |Fire |- |{{Flagdeco|UZB}} [[Usbekistan]] |{{sortname|Shakhrizoda|Madaminova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Umarova |first=Nigora |date=29 Setyembre 2025 |title=Shaxrizada Madaminova to Represent Uzbekistan at Miss Earth 2025 |language=en |website=Kursiv |url=https://uz.kursiv.media/en/2025-09-29/shaxrizada-madaminova-to-represent-uzbekistan-at-miss-earth-2025/ |access-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |[[Taskent]] |Asya at Oseaniya |Eco |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missearth.tv}} {{Miss Earth}} [[Kategorya:Patimpalak ng kagandahan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Miss Earth]] iu0nlixst2fpxzoa5saqx2bpozd72ei 0 334891 2231274 2172967 2026-10-04T03:39:02Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231274 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Beta Broadcasting System, Inc. | logo = | type = [[:en:Private company|Pribado]] | industry = [[Mass media|Pagsasahimpapawid]] | foundation = 1968 | founder = Felipe Llanora | location = [[Baguio]] | key_people = Leticia Llanora-dela Cruz<br><small>President at CEO</small> | owner = | parent = | revenue = | net_income = | num_employees = | homepage = {{url|klite967.com}} }} Ang '''Beta Broadcasting System, Inc.''' ay isang kumpanyang pagsasahimpapawid. Ang punong tanggapan nito ay matatagpuan sa #8 Elane St., Brgy. Bagong Asinan, [[Olongapo]]. Nagpapatakbo ang kumpanyang ito ng mga himpilan sa ilang lugar sa Hilagang Luzon.<ref name="thecorpusjuris">{{Cite web |title=Republic Act No. 8026 |url=https://thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-8026.php |access-date=October 3, 2019 |website=The Corpus Juris}}</ref><ref name="officialgazette">{{Cite web |title=Republic Act No. 11003 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2018/03/27/republic-act-no-11003/ |access-date=October 3, 2019 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]]}}</ref><ref name="bworldonline">{{Cite web |title=Senate renews franchises for 8 radio, TV networks |url=https://www.bworldonline.com/senate-renews-franchises-8-radio-tv-networks/ |access-date=October 3, 2019 |website=[[BusinessWorld]]}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="kbp">{{Cite web |title=KBP Members |url=https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Beta-Broadcasting-System-Inc.jpg |access-date=October 3, 2019 |website=[[Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas]] }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga Himpilan == === AM === {| class="wikitable" |- ! Pangalan ! Callsign ! Talapihitan ! Lakas ! Lokasyon |- | Apo Radyo | DWHL | 756&nbsp;kHz | 5&nbsp;kW | [[Olongapo]] |- |} === FM === {| class="wikitable" |- ! Pangalan ! Callsign ! Talapihitan ! Lakas ! Lokasyon |- | K-Lite Baguio | [[DWSK]] | 96.7&nbsp;MHz | 10&nbsp;kW | [[Baguio]] |- | K-Lite Olongapo | [[DWSL]] | 96.7&nbsp;MHz | 5&nbsp;kW | [[Olongapo]] |- |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Radyo sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]] p02274foxw95yohb9x7zxn2kainz6on 0 336069 2231300 2228310 2026-10-04T07:13:05Z Allyriana000 119761 2231300 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|image=Emma Mary Tiglao.jpg|image size=|caption=Emma Tiglao|date=18 Oktubre 2025|venue=MGI Hall, [[Bangkok]], Taylandiya|presenters=Matthew Deane|entrants=77|placements=23|acts=Engfa Waraha|broadcaster=YouTube|debuts={{hlist|Kirgistan|Lupangyelo|Martinika|Montenegro|Palestina}}|withdrawals={{hlist|Bangglades|Baybaying Garing|Curaçao|Hibraltar|Honduras|Kamerun|Lupanglunti|Pakistan|Polonya|Rusya|Suwisa|Tsile}}|returns={{hlist|Eslobakya|Guyana|Hamayka|Heorhiya|Hilagang Masedonya|Hong Kong|Kasakistan|Kosta Rika|Malta|Portugal|Sambia|Simbabwe|Sri Lanka|Suwesya|Turkiya|Unggriya}}|winner=|best national costume=|before=[[Miss Grand International 2024|2024]]|next=[[Miss Grand International 2026|2026]]}} Ang '''Miss Grand International 2025''' ay ang ika-13 edisyon ng [[Miss Grand International]] pageant, na ginanap sa MGI Hall sa Bangkok, Taylandiya sa 18 Oktubre 2025.<ref name="mgidate">{{Cite web |date=29 Marso 2025 |title=มงลงวันนี้ ถ่ายทอดสด Miss Grand Thailand 2025 รอบตัดสิน MGT2025 |trans-title=Today's crown, live broadcast of Miss Grand Thailand 2025, final round MGT2025 |url=https://www.bangkokbiznews.com/news/news-update/1173433 |archive-url=https://archive.today/20250329155159/https://www.bangkokbiznews.com/news/news-update/1173433#55% |archive-date=29 Marso 2025 |access-date=10 Oktubre 2025 |publisher=Bangkok Biz News |language=th}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kokoronahan ni [[CJ Opiaza|Christine Juliane Opiaza]] ng Pilipinas si [[Emma Tiglao]] ng Pilipinas bilang Miss Grand International 2025.<ref>{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=18 Oktubre 2025 |title=Philippines' Emma Tiglao is Miss Grand International 2025 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/emma-tiglao-winner-miss-grand-international-2025/ |access-date=19 Oktubre 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Oktubre 2025 |title=Emma Tiglao gives PH a back-to-back win at Miss Grand International 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/634219/emma-tiglao-gives-ph-its-back-to-back-win-at-miss-grand-international-2025 |access-date=19 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Ito ang una at sa kasalukuyan, ang tanging pagkakataon sa kasaysayan ng Miss Grand International na nanalo ang isang bansa sa loob ng dalawang magkasunod na taon.<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=18 Oktubre 2025 |title=Back-to-back: PH's Emma Mary Tiglao wins Miss Grand International 2025 |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/10/18/2480960/back-back-phs-emma-mary-tiglao-wins-miss-grand-international-2025 |access-date=23 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Sarunrat Puagpipat ng Taylandiya, at nagtapos bilang second runner-up si Aitana Jiménez ng Espanya.<ref>{{Cite web |last=Basina |first=Carby Rose |date=18 Oktubre 2025 |title=Emma Tiglao is Miss Grand International 2025! |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/962925/emma-tiglao-is-miss-grand-international-2025/story/ |access-date=19 Oktubre 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> Mga kandidata mula sa pitumpu't-pitong mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Matthew Deane ang kompetisyon. Nagtanghal sina Miss Grand Thailand 2022 Engfa Waraha, Pitchapa Justice, at Kanlayawan Petin sa edisyong ito. == Kasaysayan == [[File:MGI_2025_National_Costume_Parade.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MGI_2025_National_Costume_Parade.png|thumb|MGI Hall, Bangkok, ang lokasyon ng kompetisyon.<ref name="natcos">{{cite web |date=14 Oktubre 2025 |title=77 มิสแกรนด์อินเตอร์ฯ 2025 จัดเต็มรอบชุดประจำชาติ จากฝีมือดีไซเนอร์ประจำประเทศ |trans-title=77 Miss Grand International 2025 is fully prepared with national costumes from the country's designers. |url=https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5410523 |access-date=18 Oktubre 2025 |work=Matichon |language=th}}</ref>]] === Lokasyon at petsa === Sa isang panayam na isinagawa noong Agosto 2022, ibinunyag ng pangulo ng Miss Grand na si Nawat Itsaragrisil, na napili na ang mangungunang bansa para sa edisyong ito, ngunit ang opisyal na anunsyo ay ipinagpaliban dahil sa mga obligasyong kontraktwal.<ref name="dailynews">{{Cite web |date=26 Hunyo 2022 |title=เวียดนามซื้อแล้ว!! ประเทศเจ้าภาพ "มิสแกรนด์ อินเตอร์เนชั่นแนล 2023" |url=https://www.dailynews.co.th/news/1186363/ |archive-url=https://archive.today/20230820175115/https://www.dailynews.co.th/news/1186363/ |archive-date=20 Agosto 2023 |access-date=10 Oktubre 2025 |website=Daily News}}</ref><ref name="newplus">{{Cite web |date=28 June 2022 |title="เวียดนาม" เขาซื้อเราแล้ว!! "ณวัฒน์" ประกาศประเทศเจ้าภาพ "มิสแกรนด์ อินเตอร์เนชั่นแนล 2023" |trans-title="Vietnam" has bought us!! "Nawat" announced as the host country for "Miss Grand International 2023" |url=https://www.newsplus.co.th/entertainment/events/205049/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026222312/https://www.newsplus.co.th/entertainment/events/205049/ |archive-date=26 Oktubre 2023 |access-date=10 Oktubre 2025 |website=News Plus |language=th}}</ref><ref name="august22">{{Cite web |date=25 Agosto 2022 |title=เปิดตัวมงกุฎ Miss Grand International โฉมใหม่! เตรียมใช้ตั้งแต่ 2022-2024 |trans-title=The new Miss Grand International crown has been unveiled! It will be used from 2022-2024. |url=https://www.brighttv.co.th/entertain/crown-miss-grand-international |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716015726/https://www.brighttv.co.th/entertain/crown-miss-grand-international |archive-date=16 Hulyo 2023 |access-date=10 Oktubre 2025 |publisher=Bright TV |language=th}}</ref> Kasunod nito, noong 18 Nobyembre 2024, pormal na idineklara ng Miss Grand International Organization na ang Taylandiya ang bansang mangunguna sa ikalawang magkakasunod na taon.<ref name="mg2025hostc">{{Cite web |last=Acebuche |first=Yoniel |date=19 Nobyembre 2024 |title=Thailand to host Miss Grand International 2025 |url=https://philstarlife.com/news-and-views/335050-thailand-to-host-miss-grand-international-2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131525/https://philstarlife.com/news-and-views/335050-thailand-to-host-miss-grand-international-2025 |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=11 Oktubre 2025 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> Gaganapin ang kompetisyon sa MGI Hall sa [[Bangkok]].<ref name="schedule">{{cite web |author=Berkat |first=Prima |date=12 Setyembre 2025 |title=Jadwal Lengkap Ajang Miss Grand International 2025, Spektaculer! |trans-title=Complete Schedule for Miss Grand International 2025: Spectacular! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/jadwal-lengkap-ajang-miss-grand-international-2025-c1c2-01-l8vsm-lvr73w |access-date=18 Oktubre 2025 |work=IDN Times |language=id}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa pitumpu't-pitong mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Tatlumpu't-pitong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo, at dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata. Noong 5 Hunyo 2025, ang Miss Grand International Organization, sa pamamagitan ng opisyal na anunsyo na ipinakalat sa pamamagitan ng mga plataporma nito sa [[hatirang pangmadla]], ay nagpahayag ng pagbabago ng pamantayan para sa mga kandidata. Nakasaad sa bagong panuntunan na ang mga kandidata ay dapat nasa pagitan ng 18 at 35 taong gulang. Magkakabisa ang pagbabagong ito simula sa edisyong ito.<ref name="agelimit2025">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D.C. |date=5 Hunyo 2025 |title=Miss Grand International raises age ceiling for eligibility |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/06/05/2448403/miss-grand-international-raises-age-ceiling-eligibility |access-date=18 Oktubre 2025 |website=Philstar Life |publisher=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok si Miss Grand Venezuela 2025, Nariman Battikha, upang palitan si Miss Grand Venezuela 2024, Tina Batson, bilang kandidata ng Beneswela sa edisyong ito dahil sa mga suliranin sa pananalapi.<ref name="mgve25resig">{{Cite web |date=24 Pebrero 2025 |title=Một hoa hậu phải từ bỏ vương miện vì không đủ tiền thi quốc tế |trans-title=A beauty queen had to give up her crown because she didn't have enough money to compete internationally |url=https://baomoi.com/mot-hoa-hau-phai-tu-bo-vuong-mien-vi-khong-du-tien-thi-quoc-te-c51556110.epi |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323143224/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/mot-hoa-hau-phai-tu-bo-vuong-mien-vi-khong-du-tien-thi-quoc-te-202502241615487266.html |archive-date=23 Marso 2025 |access-date=11 Oktubre 2025 |website=Báo Mới |language=vi}}</ref><ref name="mgve25">{{Cite web |last=Garcia |first=Reiniel |date=31 Agosto 2025 |title=Nariman Battikha se coronó Miss Grand Venezuela 2025 |trans-title=Nariman Battikha was crowned Miss Grand Venezuela 2025 |url=https://elperiodicodemonagas.com.ve/entretenimiento/nariman-battikha-se-corono-miss-grand-venezuela-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250831125653/https://elperiodicodemonagas.com.ve/entretenimiento/nariman-battikha-se-corono-miss-grand-venezuela-2025/ |archive-date=31 Agosto 2025 |access-date=11 Oktubre 2025 |website=El Periódico de Monagas |language=es}}</ref> Iniluklok ang ''second runner-up'' ng Miss Grand Trinidad and Tobago 2025 na si Monique Joseph matapos mapatalsik sa trono ang orihinal na nagwagi na si Tamara Persad para sa mga kadahilanang kontraktwal.<ref name="mgtt25">{{Cite web |last=Williams |first=Laurel V. |date=14 Hulyo 2025 |title=Rio Claro's Tamara Persad wins Miss Grand TT 2025 |url=https://newsday.co.tt/2025/07/14/rio-claros-tamara-persad-wins-miss-grand-tt-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131531/https://newsday.co.tt/2025/07/14/rio-claros-tamara-persad-wins-miss-grand-tt-2025/ |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=11 Oktubre 2025 |website=Newsday Trinidad and Tobago |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wilson |first=Sascha |date=9 Setyembre 2025 |title=Ms Grand T&T 2025 claims she was unknowingly stripped of title |url=http://www.guardian.co.tt/news/ms-grand-tt-2025-claims-she-was-unknowingly-stripped-of-title-6.2.2395658.9c7c3a80a8 |access-date=23 Setyembre 2026 |website=Trinidad and Tobago Guardian |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik at pag-urong ==== Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Kirgista, Lupangyelo, Martinika, Montenegro at Palestina. Bukod pa rito, bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Heorhiya, na huling sumali noong 2013; Simbabwe na huling sumali noong 2014; Guyana at Hilagang Masedonya (bilang Masedonya) na huling sumali noong 2015; Malta na huling sumali noong 2016 Eslobakya at Unggriya na huling sumali noong 2017; Kasakistan at Sambia na huling sumali noong 2018; Suwesya na huling sumali noong 2021; Hamayka, Portugal at Sri Lanka na huling sumali noong [[Miss Grand International 2022|2022]]; at Hong Kong, Kosta Rika at Turkiya na huling sumali noong 2023. Hindi sumali sina Theresia Mah Awagea ng Kamerun at Magdalene Takangiro ng Kenya dahil sa kawalan ng kinakailangang lisensya upang makapagpadala ang kanilang bansa sa kompetisyon.<ref name="cameroon">{{Cite web |last=Jillianina Estevez |date=21 April 2025 |title=Douala’s Theresia Mah Awagea is Miss Grand Cameroon 2025 |url=https://zirovsky.com/2025/04/21/doualas-theresia-mah-awagea-is-miss-grand-cameroon-2025/ |archive-url=https://archive.today/20250505200137/https://zirovsky.com/2025/04/21/doualas-theresia-mah-awagea-is-miss-grand-cameroon-2025/ |archive-date=5 May 2025 |access-date=6 May 2025 |website=zirovsky.com}}</ref><ref name="mgken25">{{Cite web |date=18 November 2024 |title=Qué es el Miss Grand Internacional, el nuevo certamen de belleza en el que participará Emilia Dides |trans-title=What is Miss Grand International, the new beauty pageant in which Emilia Dides will participate? |url=https://www.t13.cl/noticia/espectaculos/que-miss-grand-internacional-nuevo-certamen-belleza-participara-emilia-dides-18-11-2024 |archive-url=https://archive.today/20241118175134/https://www.t13.cl/noticia/espectaculos/que-miss-grand-internacional-nuevo-certamen-belleza-participara-emilia-dides-18-11-2024#55% |archive-date=18 November 2024 |access-date=18 November 2024 |website=T13 |language=es}}</ref><ref name="2024license">{{Cite web |date=8 May 2025 |title=Miss Grand Kenya License Faces Uncertainly Amid Magdalene Takangiro’s Shift to Modeling |url=https://fashionbrunet.com/read/?title=MISS%20GRAND%20KENYA%20LICENSE%20FACES%20UNCERTAINTY%20AMID%20MAGDALENE%20TAKANGIRO%E2%80%99s%20SHIFT%20TO%20MODELING&title_id=377&category=World%20Fashion |access-date=11 May 2025 |website=Fashion Brunet |archive-date=10 Mayo 2025 |archive-url=https://archive.today/20250510204549/https://fashionbrunet.com/read/?title=MISS%20GRAND%20KENYA%20LICENSE%20FACES%20UNCERTAINTY%20AMID%20MAGDALENE%20TAKANGIRO%E2%80%99s%20SHIFT%20TO%20MODELING&title_id=377&category=World%20Fashion |url-status=bot: unknown }}</ref> Bumitiw si Emilia Dides ng Tsile dahil sa personal na kadahilanan.<ref>{{Cite web |last=Aguirre |first=Isidora |date=17 Hunyo 2025 |title=Emilia Dides se defiende tras polémica con Miss Grand: “Me voy a hacer cargo” |trans-title=Emilia Dides defends herself after the controversy with Miss Grand: "I'm going to take responsibility." |url=https://www.radioagricultura.cl/entretencion/emilia-dides-se-defiende-tras-polemica-con-miss-grand-me-voy-a-hacer-cargo_20250617/ |access-date=18 Oktubre 2025 |website=Radio Agricultura |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=10 Hunyo 2025 |title=Emilia Dides enfrenta grave acusación tras bajarse del Miss Grand Chile |trans-title=Emilia Dides faces serious charges after withdrawing from Miss Grand Chile. |url=https://www.tvn.cl/noticias/tendencias/emilia-dides-enfrenta-grave-acusacion-tras-bajarse-del-miss-grand-chile |access-date=18 Oktubre 2025 |website=Televisión Nacional de Chile |language=es-CL}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandida |- |'''Miss Grand International 2025''' | * {{flagicon|PHL}} '''Pilipinas''' – [[Emma Tiglao|'''Emma Tiglao''']]<ref name=":2">{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=18 Oktubre 2025 |title=PH bet Emma Tiglao wins Miss Grand International 2025 |url=https://mb.com.ph/2025/10/18/ph-bet-emma-tiglao-wins-miss-grand-international-2025 |access-date=19 Oktubre 2025 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> ‡ |- |1st runner-up | * {{flagicon|THA}} Taylandiya – Sarunrat Puagpipat<ref name=":2" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|SPA}} Espanya – Aitana Jiménez<ref name=":2" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|GHA}} Gana – Faith Porter<ref name=":2" /> ∆ |- |4th runner-up | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Nariman Battikha<ref name=":2" /> |- |Top 10 | * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Ana-Sofía Lendl<ref name=":3">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=18 Oktubre 2025 |title=Emma Tiglao advances to Top 10 of Miss Grand International 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/634184/emma-tiglao-advances-to-top-10-of-miss-grand-international-2025 |access-date=19 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|COL}} Kolombya – Laura Ramos<ref name=":3" /> § * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Montserrat Villalva<ref name=":3" /> * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Markéta Mörwicková<ref name=":3" /> * {{flagdeco|TZA}} Tansaniya – Beatrice Alex Akyoo<ref name=":3" /> |- |Top 22 | * {{Flagicon|BEL}} Belhika – Jane Baesen<ref name=":4">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=18 Oktubre 2025 |title=Miss Grand International 2025: Philippines’ Emma Tiglao enters Top 22 |url=https://entertainment.inquirer.net/634178/miss-grand-international-2025-philippines-emma-tiglao-enters-top-22 |access-date=19 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|BRA}} Brasil – Kaliana Diniz<ref name=":4" /> * {{flagicon|ECU}} Ekwador – Samantha Quenedit<ref name=":4" /> * {{flagicon|USA}} Estados Unidos – Ivana Garcia<ref name=":4" /> * {{flagicon|JPN}} Hapon – Erika Ishibashi<ref name=":4" /> ∆ * {{flagicon|INA}} Indonesya – Vina Sitorus<ref name=":4" /> * {{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} Martinika – {{Sortname|Axelle|René|nolink=1}}<ref name=":4" /> * {{flagdeco|NIC}} Nikaragwa - Daniesca Granja<ref name=":4" /> * {{flagdeco|PRY}} Paragway – Cecilia Romero<ref name=":4" /> * {{flagicon|FRA}} Pransiya – Elisa Mysyshyne<ref name=":4" /> * {{flagdeco|DOM}} Republikang Dominikano – Madelyn Mejía<ref name=":4" /> * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Harriotte Lane<ref name=":4" /> * {{flagdeco|ZMB}} Sambia – Anna Musonda<ref name=":4" /> |} <small>§ – Nakapasok sa Top 20 sa pamamagitan ng Miss Popular Vote</small> <small>‡ – Nakapasok sa Top 20 sa pamamagitan ng ''Country's Power of the Year''</small> <small>∆</small> <small>– Nakapasok sa Top 20 sa pamamagitan ng ''Grand Talent''</small> === Mga natatanging parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !(Mga) Kandidata |- |Best National Costume | * {{flagicon|BRA}} Brasil – Kaliana Diniz * {{flagicon|IND}} Indiya – Vishakha Kanwar * {{flagicon|THA}} Taylandiya – Sarunrat Puagpipat |- |Miss Popular Vote | * {{flagicon|COL}} Kolombya – Laura Ramos<ref name="espop">{{cite web |author=Napa |first=Renzo |date=9 Oktubre 2025 |title=Miss Grand International 2025: cómo votar por la peruana Flavia López para que llegue al Top 10 del certamen |trans-title=Miss Grand International 2025: How to vote for Peruvian Flavia López to reach the Top 10 of the pageant. |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-grand-peru-2025-hora-candidatas-y-como-ver-en-vivo-la-gala-final-con-la-conduccion-de-luciana-fuster-noticia-1652590?itlk=iksiguiente |access-date=10 Oktubre 2025 |work=Radio Programas del Perú |language=es}}</ref> |- |Country's Power of the Year | * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Emma Tiglao]] |- |Best in Evening Gown | * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Montserrat Villalva |- |Best in Swimsuit | * {{flagicon|THA}} Taylandiya – Sarunrat Puagpipat |- |Grand Talent | * {{flagicon|GHA}} Gana – Faith Porter<ref name="talent5" /> * {{flagicon|JPN}} Hapon – Erika Ishibashi<ref name="talent5" /> |} == Mga ''pre-pageant event'' == === Mga ''fan vote'' === ==== ''Pre-arrival voting'' ==== Noong 24 Setyembre 2025, nagsimula ang botohan para sa ''pre-arrival voting challenge'' sa mga opisyal na pahina ng kompetisyon sa ''Facebook'' at ''Instagram'' sa pamamagitan ng pagbabahagi ng mga larawan ng mga kandidata. Maaaring bumoto ang mga tao sa pamamagitan ng pagbigay ng puso at pagbabahagi ng mga ''post''. Ang sampung kandidata na may pinakamataas na bilang ng mga boto ay nagkaroon ng pagkakataong dumalo sa isang espesyal na pormal na hapunan kasama ang mga ehekutibo ng Miss Grand Organization noong 1 Oktubre 2025.<ref name="prevote">{{cite web |author=Adina |first=Armin P. |date=25 Setyembre 2025 |title=Help Emma Tiglao become a pre-arrival favorite for Miss Grand Int’l 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/630669/help-emma-tiglao-become-a-pre-arrival-favorite-for-miss-grand-intl-2025 |access-date=18 Oktubre 2025 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref name="vmay">{{cite web |author=Handy |first=G. |date=25 Setyembre 2025 |title=Viviana Lin Winston eyes spot in Miss Grand International 2025’s top 10 pre-arrival favorites |url=https://www.tvsarawak.my/2025/09/25/viviana-lin-winston-eyes-spot-in-miss-grand-international-2025s-top-10-pre-arrival-favorites/ |access-date=18 Oktubre 2025 |work=TV Sarawak |language=en}}</ref> Kabilang sa sampung nanalo sa ''pre-arrival voting'' sina: Kaliana Diniz ng Brasil, Samantha Quenedit ng Ekwador, Aitana Jiménez ng Espanya, Ana-Sofía Lendl ng Guwatemala, Montserrat Villalva ng Mehiko, Cecilia Romero ng Paragway, Flavia López ng Peru, [[Emma Tiglao]] ng Pilipinas, at Sarunrat Puagpipat ng Taylandiya.<ref name="vote10">{{cite web |author=Triviño |first=Kenneth |date=30 Setyembre 2025 |title=Samantha Quenedit está entre las 10 favoritas del Miss Grand Internacional del Top 10 Pre-Arrival |trans-title=Samantha Quenedit is among the 10 favorites of the Miss Grand International Top 10 Pre-Arrival pageant. |url=https://www.ecuavisa.com/entretenimiento/television/samantha-quenedit-comienza-actividades-tailandia-miss-grand-international-PC10210843 |access-date=18 Oktubre 2025 |work=Ecuavisa |language=es |archive-date=30 Septiyembre 2025 |archive-url=https://archive.today/20250930183331/https://www.ecuavisa.com/entretenimiento/television/samantha-quenedit-comienza-actividades-tailandia-miss-grand-international-PC10210843 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=1 Oktubre 2025 |title=PH's Emma Tiglao is part of Miss Grand International Pre-Arrival Top 10 |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/phs-emma-tiglao-is-part-of-miss-grand-international-pre-arrival-top-10/126410/ |access-date=18 Oktubre 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> ==== ''Country's Power of the Year'' ==== Nagsimula ang botohan para sa unang ''round'' ng ''Country's Power of the Year'' noong 8 Oktubre 2025 sa mga opisyal na pahina ng kompetisyon sa ''Facebook'' at ''Instagram''. Sa ''round'' na ito, ibinahagi sa publiko ang mga larawan ng lahat ng mga kandidata, at ang dalawampung kandidata na may pinakamataas na bilang ng mga boto ang tutuloy sa ikalawang ''round''.<ref name=":0">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=14 Oktubre 2025 |title=Emma Tiglao asks for support for Miss Grand International 2025 natcos poll |url=https://entertainment.inquirer.net/633401/emma-tiglao-asks-for-support-for-miss-grand-international-2025-natcos-poll |access-date=18 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Mula sa dalawampu, walong kandidata na may pinakamataas na bilang ng mga boto ang tutuloy sa ikatlong ''round'', at apat na kandidata na may pinakamataas na bilang ng mga boto ang tutuloy sa huling ''round''. Ang kandidata na may pinakamaraming nalikom na boto sa ay pakusang magiging bahagi ng Top 20''.<ref name=":0" />'' Nagwagi si [[Emma Tiglao]] ng Pilipinas sa kompetisyong ito. * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 20 sa pamamagitan ng ''Country's Power of the Year''. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |Nagwagi | * {{flagicon|PHL}} '''Pilipinas''' – [[Emma Tiglao|'''Emma Tiglao''']] |- |Top 4 | * {{flagicon|MYA}} Myanmar – Jawkang Sophia Nawaug * {{flagdeco|PRY}} Paragway – Cecilia Romero * {{flagicon|THA}} Taylandiya – Sarunrat Puagpipat |- |Top 8 | * {{flagdeco|VIE}} Biyetnam – Yến Nhi Nguyễn<ref name=":1">{{Cite web |last=Van |first=Mi |date=16 Oktubre 2025 |title=Yến Nhi nhận loạt tin vui sau đêm bán kết bùng nổ, có khả năng lọt top? |trans-title=Yen Nhi received a series of good news after the explosive semi-final night, is there a possibility of making it to the top? |url=https://dantri.com.vn/giai-tri/yen-nhi-nhan-loat-tin-vui-sau-dem-ban-ket-bung-no-co-kha-nang-lot-top-20251016160904590.htm |access-date=18 Oktubre 2025 |website=Báo điện tử Dân Trí |language=vi}}</ref> * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Ana-Sofía Lendl<ref name=":1" /> * {{flagicon|INA}} Indonesya – Vina Sitorus<ref name=":1" /> * {{flagicon|Peru}} Peru – Flavia López<ref name=":1" /> |- |Top 20 | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Nariman Battikha * {{flagicon|BRA}} Brasil – Kaliana Diniz * {{Flagicon|BOL}} Bulibya – Alexandra Rocha * {{flagicon|ECU}} Ekwador – Samantha Quenedit * {{flagicon|SPA}} Espanya – Aitana Jiménez * {{flagicon|COL}} Kolombya – Laura Ramos * {{flagicon|KOS}} Kosobo – Brikena Selmani * {{flagicon|MYS}} Malaysia – Viviana Lin Winston * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Montserrat Villalva * {{flagdeco|DOM}} Republikang Dominikano – Madelyn Mejía * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Markéta Mörwicková * {{flagdeco|TZA}} Tansaniya – Beatrice Alex Akyoo |} === ''Grand Talent'' === Nagsimula ang kompetisyong ''Grand Talent'' sa ''auditions round'' na naganap sa MGI Hall noong 3 Oktubre 2025 kung saan labinlimang kandidata ang napili upang magpatuloy sa huling ''round'', na naganap sa parehong lokasyon noong 13 Oktubre 2025.<ref>{{cite web |author= |date=3 Oktubre 2025 |title=Elizandra da Costa, encanta no palco do Grand Talent ao som de Própria Lixa no Miss Grand International na Tailândia |trans-title=Elizandra da Costa, enchants on the Grand Talent stage with the sound of Própria Lixa at Miss Grand International in Thailand |url=https://platinaline.com/elizandra-da-costa-encanta-no-palco-do-grand-talent-ao-som-de-propria-lixa-no-miss-grand-international-na-tailandia/ |access-date=18 Oktubre 2025 |work=Platinaline |language=pt |archive-date=12 Disyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212063521/https://platinaline.com/elizandra-da-costa-encanta-no-palco-do-grand-talent-ao-som-de-propria-lixa-no-miss-grand-international-na-tailandia/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=Barberán |first=Fabiana |date=3 Oktubre 2025 |title=Ecuador brilla en la noche de talentos del Miss Grand International |trans-title=Ecuador shines at the Miss Grand International talent night |url=https://www.expreso.ec/ocio/samantha-quenedit-compite-en-tailandia-por-la-corona-de-miss-grand-international-2025-259484.html |access-date=18 Oktubre 2025 |work=Diario Expreso |language=es}}</ref><ref name="talent5">{{cite web |date=13 Oktubre 2025 |title=เผยโฉมชุดประจำชาติ 77 สาวงาม “มิสแกรนด์ อินเตอร์ฯ” ชูอัตลักษณ์สุดจึ้งถึงแก่นพื้นถิ่น |trans-title=Revealing the national costumes of 77 beauties of "Miss Grand International", showcasing stunning local identity |url=https://mgronline.com/entertainment/detail/9680000097914 |access-date=18 Oktubre 2025 |work=Manager Daily |language=th}}</ref> Mula sa labinlima, limang pinalista ang napili. Ang dalawang kandidatang magwawagi sa kompetisyong ito ay pakusang magiging bahagi ng Top 20''.<ref name="talent15">{{cite web |date=3 Oktubre 2025 |title=‘Con perreo y guaracha’, así fue la audición de Samantha Quenedit en la noche de talentos del Miss Grand 2025 en Tailandia |trans-title="Con perreo y guaracha," this was Samantha Quenedit's audition at the Miss Grand 2025 talent show in Thailand. |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/redes-sociales/samantha-quenedit-miss-grand-2025-tailandia-nota/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003183923/http://web.archive.org/screenshot/https://www.eluniverso.com/entretenimiento/redes-sociales/samantha-quenedit-miss-grand-2025-tailandia-nota/ |archive-date=3 Oktubre 2025 |access-date=18 Oktubre 2025 |work=El Universo |language=es}}</ref>'' Nagwagi sina Faith Porter ng Gana at Erika Ishibashi ng Hapon sa kompetisyong ito. * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 20 sa pamamagitan ng ''Grand Talent''. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |Nagwagi | * {{flagicon|GHA}} '''Gana''' – '''Faith Porter'''<ref name="talent5" /> * {{flagicon|JPN}} '''Hapon''' – '''Erika Ishibashi'''<ref name="talent5" /> |- |Top 5 | * {{flagicon|KGZ}} Kirgistan – Medina Ermekova<ref name="talent5" /> * {{flagicon|PAN}} Panama – Isamar Herrera<ref name="talent5" /> * {{flagdeco|ZMB}} Sambia – Anna Musonda<ref name="talent5" /> |- |Top 15 | * {{flagicon|ECU}} Ekwador – Samantha Quenedit''<ref name="talent15" />'' * {{flagicon|ITA}} Italya – Elisa Crocchianti''<ref name="talent15" />'' * {{flagicon|KAZ}} Kasakistan – Tomiris Kadyrkhan''<ref name="talent15" />'' * {{flagicon|LAO}} Laos – Sirisopha Phimmakaisone''<ref name="talent15" />'' * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Montserrat Villalva''<ref name="talent15" />'' * {{flagicon|MYA}} Myanmar – Jawkang Sophia Nawaug''<ref name="talent15" />'' * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Markéta Mörwicková''<ref name="talent15" />'' * {{flagdeco|TZA}} Tansaniya – Beatrice Alex Akyoo''<ref name="talent15" />'' * {{flagicon|THA}} Taylandiya – Sarunrat Puagpipat''<ref name="talent15" />'' * {{Flagicon|HUN}} Unggriya – Szonja Dudik''<ref name="talent15" />'' |} === ''Swimsuit competition'' === Naganap ang ''swimsuit competition'' sa InterContinental Resort, Hua Hin, Prachuap Khiri Khan noong 9 Oktubre 2025.<ref name="swim">{{cite web |date=8 Oktubre 2025 |title=แซบระดับโลก! 77 นางงาม “MGI 2025” เริงร่าท้าลมห่มแดด ทำหัวหินร้อนฉ่า |trans-title=World-class hotness! 77 beauty queens of "MGI 2025" revel in the sun and wind, making Hua Hin scorching hot. |url=https://mgronline.com/entertainment/detail/9680000096465 |access-date=18 Oktubre 2025 |work=Manager Daily |language=th}}</ref><ref name="jud">{{cite web |date=9 Oktubre 2025 |title=77 สาวงาม ‘Miss Grand International 2025’ สวยทะลุเดือด โชว์หุ่นเซี๊ยะ-เดินสับทำคะแนนชุดว่ายน้ำ |trans-title=77 beauties from 'Miss Grand International 2025' are stunningly beautiful, showing off their sexy bodies and walking to score points in swimsuits |url=https://www.dailynews.co.th/news/5190001/ |access-date=18 Oktubre 2025 |work=Daily News |language=th}}</ref> Dalawampung ''semi-finalist'' ang pipiliin sa kompetisyon: sampu mula sa mga hurado, at sampu mula sa pampublikong botohan. Mula sa dalawampu, isang kandidata ang magwawagi at hihirangin bilang ''Best in Swimsuit''.<ref name="swim" /> Nagwagi si Sarunrat Puagpipat ng Taylandiya sa kompetisyong ito. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" |Pagkakalagay !Kandidata |- | colspan="2" |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|THA}} '''Taylandiya''' – '''Sarunrat Puagpipat''' |- | rowspan="2" |Top 20<ref>{{Cite web |last=Triviño |first=Kenneth |date=16 Oktubre 2025 |title=Samantha Quenedit entra en el top 20 en traje de baño en el Miss Grand International 2025 |url=https://www.ecuavisa.com/television/samantha-quenedit-entra-en-el-top-20-en-traje-de-bano-en-el-miss-grand-international-2025-20251016-0085.html |access-date=23 Setyembre 2026 |website=Ecuavisa |language=es}}</ref> |''Public Vote'' | * {{flagdeco|VIE}} Biyetnam – Yến Nhi Nguyễn * {{flagicon|ECU}} Ekwador – Samantha Quenedit * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Ana-Sofía Lendl * {{flagicon|INA}} Indonesya – Vina Sitorus * {{flagicon|COL}} Kolombya – Laura Ramos * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Montserrat Villalva * {{flagdeco|PRY}} Paragway – Cecilia Romero * {{flagicon|Peru}} Peru – Flavia López * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Emma Tiglao]] |- |''Judge's Choice'' | * {{Flag icon|AUS}} Australya – Gabriella Oxley * {{flagicon|SPA}} Espanya – Aitana Jiménez * {{flagicon|USA}} Estados Unidos – Ivana Garcia * {{flagicon|GHA}} Gana – Faith Porter * {{flagicon|JPN}} Hapon – Erika Ishibashi * {{flagicon|ITA}} Italya – Elisa Crocchianti * {{flagicon|CAN}} Kanada – Layanna Robinson * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Markéta Mörwicková * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Harriotte Lane * {{flagdeco|TZA}} Tansaniya – Beatrice Alex Akyoo |} === ''National costume competition'' === Naganap ang ''national costume competition'' sa MGI Hall noong 13 Oktubre 2025. Dalawampung ''semi-finalist'' ang pipiliin sa kompetisyon: sampu mula sa mga hurado, at sampu mula sa pampublikong botohan. Mula sa dalawampu, tatlong kandidata ang magwawagi at hihirangin bilang ''Best National Costume''.<ref name="talent5" /> Nagwagi sina Kaliana Diniz ng Brasil, Vishakha Kanwar ng Indiya, at Sarunrat Puagpipat ng Taylandiya sa kompetisyong ito. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! colspan="2" |Pagkakalagay !Kandidata |- | colspan="2" |'''Mga nagwagi<ref name="nat3">{{cite web |date=18 Oktubre 2025 |title=สวยฉ่ำ ‘เอ็มม่า แมรี่’ สาวฟิลิปปินส์ มงลงมิสแกรนด์อินเตอร์ฯ 2025 ‘กชเบล’ ได้ใจคนไทย คว้ารอง 1 |trans-title=The stunning 'Emma Mary' from the Philippines is crowned Miss Grand International 2025. 'Kachbel' has won the hearts of Thais, taking second place |url=https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5417996 |access-date=19 Oktubre 2025 |work=Matichon |language=th}}</ref>''' | * {{flagicon|BRA}} '''Brasil''' – '''Kaliana Diniz''' * {{flagicon|IND}} '''Indiya''' – '''Vishakha Kanwar''' * {{flagicon|THA}} '''Taylandiya''' – '''Sarunrat Puagpipat''' |- | rowspan="2" |Top 20<ref name="nat">{{cite web |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=18 Oktubre 2025 |title=Emma Tiglao secures spot in Miss Grand International 2025 national costume Top 20 |url=https://entertainment.inquirer.net/634126/emma-tiglao-secures-spot-in-miss-grand-international-2025-national-costume-top-20 |archive-url=https://archive.today/20251018142238/https://entertainment.inquirer.net/634126/emma-tiglao-secures-spot-in-miss-grand-international-2025-national-costume-top-20 |archive-date=18 Oktubre 2025 |access-date=19 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |''Public Vote'' | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Nariman Battikha * {{flagdeco|VIE}} Biyetnam – Yến Nhi Nguyễn * {{Flagicon|BOL}} Bulibya – Alexandra Rocha * {{flagicon|ECU}} Ekwador – Samantha Quenedit * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Ana-Sofía Lendl * {{flagicon|INA}} Indonesya – Vina Sitorus * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Montserrat Villalva * {{flagicon|MYA}} Myanmar – Jawkang Sophia Nawaug * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Emma Tiglao]] |- |''Judge's Choice'' | * {{flagdeco|EGY}} Ehipto – Manar El Saaidy * {{flagicon|USA}} Estados Unidos – Ivana Garcia * {{flagicon|JPN}} Hapon – Erika Ishibashi * {{flagicon|PAN}} Panama – Isamar Herrera * {{flagicon|FRA}} Pransiya – Elisa Mysyshyne * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Harriotte Lane * {{flagdeco|ZMB}} Sambia – Anna Musonda * {{flagdeco|TTO}} Trinidad at Tobago – Monique Joseph |} == Mga kandidata == Pitumpu't-pitong kandidata ang lalahok sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=9 Oktubre 2025 |title=77 สาวงาม “มิสแกรนด์ อินเตอร์เนชั่นแนล 2025” ประชันหุ่นแซ่บ เก็บแต้มรอบคัดเลือกชุดว่ายน้ำ ที่หัวหิน |language=th |trans-title=77 beauties from "Miss Grand International 2025" compete in hot figures and collect points in the swimsuit qualifying round in Hua Hin |work=สำนักข่าวบริคอินโฟ |url=https://brickinfotv.com/entertainment/289984 |url-status=live |access-date=12 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251009182633/https://brickinfotv.com/entertainment/289984 |archive-date=9 October 2025}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{Sortname|Dajana|Gjoka|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=7 Oktubre 2025 |title=7 Potret Dajana Gjoka Miss Grand Albania 2025, Bikin Terpukau! |trans-title=7 Portraits of Dajana Gjoka Miss Grand Albania 2025, Bikini Terpukau! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-dajana-gjoka-miss-grand-albania-2025-bikin-terpukau-c1c2-01-cw2f3-5xbjg7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012080011/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-dajana-gjoka-miss-grand-albania-2025-bikin-terpukau-c1c2-01-cw2f3-5xbjg7 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |Mirditë |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{Sortname|Sadina|Dudić|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kleefoot |first=Iris |date=17 Setyembre 2025 |title=„Miss Grand Germany 2025“: So holt Sadina Dudic die Krone nach Weinheim |trans-title=“Miss Grand Germany 2025”: How Sadina Dudic brings the crown to Weinheim |url=https://www.wnoz.de/nachrichten/weinheim-und-bergstrasse/miss-grand-germany-2025-so-holt-sadina-dudic-die-krone-nach-weinheim-795288.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012111116/https://www.wnoz.de/nachrichten/weinheim-und-bergstrasse/miss-grand-germany-2025-so-holt-sadina-dudic-die-krone-nach-weinheim-795288.html |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Weinheimer Nachrichten |language=de}}</ref> |26 |Sanski Most |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{Sortname|Elizandra|da Costa|nolink=1}}<ref name="mgao25">{{Cite web |date=10 Setyembre 2025 |title=Elizandra da Costa é coroada Miss Grand Angola 2025 |trans-title=Elizandra da Costa was crowned as Miss Grand Angola 2025 |url=https://www.okusaka.com/2025/09/elizandra-da-costa-e-coroada-miss-grand.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012080515/https://www.okusaka.com/2025/09/elizandra-da-costa-e-coroada-miss-grand.html |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website= |publisher=Okusaka |language=pt}}</ref> |24 |Talatona |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{Sortname|Elena|Mateo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=4 Oktubre 2025 |title=7 Potret Elena Mateo Miss Grand Argentina 2025, Bikin Terpukau! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elena-mateo-miss-grand-argentina-2025-bikin-terpukau-c1c2-01-cw2f3-9t8h1f |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012091544/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elena-mateo-miss-grand-argentina-2025-bikin-terpukau-c1c2-01-cw2f3-9t8h1f |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |Juan Bautista Alberdi |- |{{Flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{Sortname|Lilia|Gzraryan|nolink=1}}<ref name="arm25">{{Cite web |last=Dewi |first=Andini |date=20 Setyembre 2025 |title=7 Potret Lilia Gzraryan Miss Grand Armenia 2025, Manis Abis! |trans-title=7 Portraits of Lilia Gzraryan, Miss Grand Armenia 2025, So Sweet! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-lilia-gzraryan-miss-grand-armenia-2025-c1c2-01-cw2f3-x2fmsm |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012093655/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-lilia-gzraryan-miss-grand-armenia-2025-c1c2-01-cw2f3-x2fmsm |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Ereban]] |- |{{Flag icon|AUS}} [[Australya]] |{{Sortname|Gabriella|Oxley|nolink=1}}<ref name="aus2025">{{Cite web |last=Wahyu Kurniawan |date=30 July 2025 |title=7 Potret Gabriella Oxley Miss Grand Australia 2025, Memukau! |trans-title=7 Portraits of Gabriella Oxley, Miss Grand Australia 2025, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-gabriella-oxley-miss-grand-australia-2025-memukau-c1c2-01-cw2f3-8f05y9 |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012095139/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-gabriella-oxley-miss-grand-australia-2025-memukau-c1c2-01-cw2f3-8f05y9 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Gold Coast |- |{{Flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Jane|Baesen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=8 Oktubre 2025 |title=7 Potret Jane Baesen Miss Grand Belgia 2025, Bikin Terpesona! |trans-title=7 Portraits of Jane Baesen, Miss Grand Belgium 2025, Will Blow Your Mind! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-jane-baesen-miss-grand-belgia-2025-c1c2-01-cw2f3-lr2plb |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012101053/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-jane-baesen-miss-grand-belgia-2025-c1c2-01-cw2f3-lr2plb |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |18 |Bierges |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{Sortname|Nariman|Battikha|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hernandez |first=Sonia |date=7 Oktubre 2025 |title=Nariman Battikha steals attention at Miss Grand 2025 |url=https://en.ultimasnoticias.com.ve/chevere/Nariman-Battikha-steals-attention-at-miss-grand-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012102741/https://en.ultimasnoticias.com.ve/chevere/Nariman-Battikha-steals-attention-at-miss-grand-2025/ |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Últimas Noticias |language=en}}</ref> |30 |Maturín |- |{{flagdeco|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Yến Nhi|Nguyễn|nolink=1}}<ref name="mgvi25">{{Cite web |date=14 Setyembre 2025 |title=Yến Nhi đăng quang Miss Grand Vietnam 2025 |trans-title=Yen Nhi crowned Miss Grand Vietnam 2025 |url=https://znews.vn/yen-nhi-dang-quang-miss-grand-vietnam-2025-post1585251.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012103319/https://znews.vn/yen-nhi-dang-quang-miss-grand-vietnam-2025-post1585251.html |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=ZNews |language=vi}}</ref> |21 |Dak Lak |- |{{flagicon|BRA}} [[Brasil]] |{{Sortname|Kaliana|Diniz|nolink=1}}<ref name="top5">{{cite web |author=Bastos |first=Nicoly |date=7 Hulyo 2025 |title=Paraibana vence Miss Grand Brasil 2025; veja top 5 |trans-title=Paraibana wins Miss Grand Brazil 2025; see top 5 |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/paraibana-vence-miss-grand-brasil-2025-veja-top-5/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926000938/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/paraibana-vence-miss-grand-brasil-2025-veja-top-5/ |archive-date=26 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |work=CNN Brasil |language=pt-BR}}</ref> |25 |Nova Floresta |- |{{Flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Sortname|Alexandra|Rocha|nolink=1}}<ref name="mgbo25">{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=La cochabambina Alexandra Rocha es la nueva Miss Grand Bolivia 2025 |trans-title=Alexandra Rocha from Cochabamba is the new Miss Grand Bolivia 2025 |url=https://www.reduno.com.bo/noticias/la-cochabambina-alexandra-rocha-es-la-nueva-miss-grand-bolivia-2025-202562822375 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131532/https://www.reduno.com.bo/noticias/la-cochabambina-alexandra-rocha-es-la-nueva-miss-grand-bolivia-2025-202562822375 |archive-date=2 Oktubre 2025 |website=Red Uno |language=es}}</ref> |28 |Cochabamba |- |{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{Sortname|Emilie|Laerkegaard-Andersen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=16 Oktubre 2025 |title=7 Potret Emilie Laerkegaard-Andersen Miss Grand Denmark 2025, Memukau! |trans-title=7 Portraits of Emilie Laerkegaard-Andersen, Miss Grand Denmark 2025, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-emilie-laerkegaard-andersen-miss-grand-denmark-2025-c1c2-01-cw2f3-trrp0t |access-date=24 Setyembre 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |Odense |- |{{flagdeco|EGY}} [[Ehipto]] |{{Sortname|Manar|El Saaidy|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=20 Setyembre 2025 |title=7 Potret Manar El Saaidy Miss Grand Mesir 2025, Captivating! |trans-title=7 Captivating Portraits of Manar El Saaidy, Miss Grand Egypt 2025! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-manar-el-saaidy-miss-grand-mesir-2025-captivating-c1c2-01-cw2f3-qqchss |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012104806/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-manar-el-saaidy-miss-grand-mesir-2025-captivating-c1c2-01-cw2f3-qqchss |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |[[Cairo]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{Sortname|Samantha|Quenedit|nolink=1}}<ref name="mgec25">{{Cite web |last=Mora |first=Cristina |date=18 Hulyo 2025 |title=¿Quién es Samantha Quenedith, la nueva Miss Grand Ecuador 2025? |trans-title=Who is Samantha Quenedith, the new Miss Grand Ecuador 2025? |url=https://www.primicias.ec/entretenimiento/samantha-quenedith-nueva-miss-grand-ecuador-2025-gala-preliminar-101049/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012105509/https://www.primicias.ec/entretenimiento/samantha-quenedith-nueva-miss-grand-ecuador-2025-gala-preliminar-101049/ |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Primicias |language=es}}</ref> |25 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{Sortname|Lucianne|Herrera|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 2025 |title=Lucianne Herrera es la nueva Miss Grand International El Salvador 2025 |language=es |trans-title=Lucianne Herrera is the new Miss Grand International El Salvador 2025 |work=XPOT |url=https://xpot.sv/lucianne-herrera-es-la-nueva-miss-grand-international-el-salvador-2025/ |url-status=live |access-date=12 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250728000123/https://xpot.sv/lucianne-herrera-es-la-nueva-miss-grand-international-el-salvador-2025/ |archive-date=28 Hulyo 2025}}</ref> |18 |Colón |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{Sortname|Mária|Glatzová|nolink=1}}<ref name="mgsvk25">{{Cite web |last=Zemanovičová |first=Emma |date=1 Setyembre 2025 |title=Slovensko má novú kráľovnú krásy: Víťazkou Miss Grand sa stala hviezda zo šou Love Island |trans-title=Slovakia has a new beauty queen: The winner of Miss Grand is a star from the show Love Island |url=https://www.odzadu.sk/slovensko-ma-novu-kralovnu-krasy-vitazkou-miss-grand-sa-stala-hviezda-zo-sou-love-island/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902010645/https://www.odzadu.sk/slovensko-ma-novu-kralovnu-krasy-vitazkou-miss-grand-sa-stala-hviezda-zo-sou-love-island/ |archive-date=2 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=www.odzadu.sk |language=sk}}</ref> |29 |Prešov |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{Sortname|Aitana|Jiménez|nolink=1}}<ref name="spain2025">{{Cite web |last=Castro |first=Rafael |date=15 Hunyo 2025 |title=La leridana Aitana Jiménez gana el certamen Miss Grand Spain 2025 celebrado en Adamuz |trans-title=Aitana Jiménez from Lleida wins the Miss Grand Spain 2025 pageant held in Adamuz. |url=https://www.diariocordoba.com/cordoba/2025/06/15/leridana-aitana-jimenez-gana-certamen-118644139.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131535/https://www.diariocordoba.com/cordoba/2025/06/15/leridana-aitana-jimenez-gana-certamen-118644139.html |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Diario de Córdoba |language=es}}</ref> |24 |Arona |- |{{flagicon|USA}} [[Miss USA|Estados Unidos]] |{{Sortname|Ivana|Garcia|nolink=1}}<ref name="2025w">{{Cite web |last=Reid |first=Connor |date=19 Agosto 2025 |title=Who won Miss Grand USA 2025? Meet Ivana Garcia, the beauty queen from the state of Ohio |url=https://www.marca.com/en/lifestyle/celebrities/2025/08/19/68a4532422601de91e8b460a.html |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131533/https://www.marca.com/en/lifestyle/celebrities/2025/08/19/68a4532422601de91e8b460a.html |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Marca}}</ref> |23 |[[Orlando, Florida|Orlando]] |- |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{Sortname|Faith|Porter|nolink=1}}<ref name="mggha25">{{Cite web |last=Jesse |first=Gati |date=17 Agosto 2025 |title=Faith Maria Crowned Miss Grand Ghana 2025 Queen |url=https://theirsondiary.com/faith-maria-crowned-miss-grand-ghana-2025-queen/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131533/https://theirsondiary.com/faith-maria-crowned-miss-grand-ghana-2025-queen/ |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Theirson Diary |language=en}}</ref> |26 |Bowie |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Ana-Sofia|Lendl|nolink=1}}<ref name="mggt25">{{Cite web |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=1 Hunyo 2025 |title=Miss Contest Guatemala 2025: Anuncian a las ganadoras del certamen |trans-title=Miss Contest Guatemala 2025: Pageant Winners Announced |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/inicia-el-certamen-miss-guatemala-contest-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250904185617/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/inicia-el-certamen-miss-guatemala-contest-2025/ |archive-date=4 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Prensa Libre |language=es}}</ref> |27 |[[Viena]] |- |{{flagicon|GUY}} [[Guyana]] |{{Sortname|Lieve|Blanckaert|nolink=1}}<ref name="mgguy25">{{Cite web |last=Williams |first=Shania |title=Lieve Blanckaert to represent her homeland at the Miss Grand International 2025 |url=https://kaieteurnewsonline.com/2025/09/28/lieve-blanckaert-to-represent-her-homeland-at-the-miss-grand-international-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928080512/https://kaieteurnewsonline.com/2025/09/28/lieve-blanckaert-to-represent-her-homeland-at-the-miss-grand-international-2025/ |archive-date=28 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Kaieteur News |language=en}}</ref> |26 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Matea|Smith|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Martinez |first=Gavin |date=29 Setyembre 2025 |title=Former Miss Universe PH contender crowned Miss Grand International Jamaica |url=https://usa.inquirer.net/180261/former-miss-universe-ph-contender-crowned-miss-grand-international-jamaica |access-date=12 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer USA]] |language=en}}</ref> |21 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{Sortname|Erika|Ishibashi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Setyembre 2025 |title=ミス・グランド・ジャパン2025グランプリは石橋 恵莉加さん アメリカ出身・日本在住のプロダンサーが昨年準グランプリからのリベンジ（デビュー） |trans-title=Miss Grand Japan 2025 Grand Prix winner is Erika Ishibashi, a professional dancer from the United States who lives in Japan, who is seeking revenge after being the runner-up last year. |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/abf6131862763716689bd17d66f60575f561b76e |archive-url=https://web.archive.org/web/20250919021330/https://news.yahoo.co.jp/articles/abf6131862763716689bd17d66f60575f561b76e |archive-date=19 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |28 |[[Sumida, Tokyo|Sumida]] |- |{{Flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{Sortname|Valentchina|Dantes|nolink=1}}<ref name="haiti2025">{{Cite web |last=Dieuve |first=Ann-Olguetty Loodjenny |date=11 Setyembre 2025 |title=Valentchina Dantès, Miss Grand Haïti 2025, représentera Haïti à Bangkok |trans-title=Valentchina Dantès, Miss Grand Haiti 2025, will represent Haiti in Bangkok |url=https://www.chokarella.com/2025/09/11/valentchina-dantes-miss-grand-haiti-2025-representera-haiti-a-bangkok/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012112638/https://www.chokarella.com/2025/09/11/valentchina-dantes-miss-grand-haiti-2025-representera-haiti-a-bangkok/ |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Chokarella |language=fr}}</ref> |27 |Artibonite |- | {{Flagicon|GEO}} [[Heorhiya]] |{{Sortname|Teona|Kbilashvili|nolink=1}}<ref name="mggeo25">{{Cite web |date=19 Setyembre 2025 |title=ვინ არის ქართველი გოგო, რომელიც Miss Grand International 2025-ის ტიტულისთვის იბრძვის და რა წარმატებებს მიაღწია მან ამერიკაში |trans-title=Who is the Georgian girl competing for the title of Miss Grand International 2025 and what successes has she achieved in America? |url=https://primetime.ge/news/tabloidi/vin-aris-qartveli-gogo-romelits-miss-grand-international-2025-is-titulistvis-ibrdzvis-da-ra-tsarmatebebs-miaghtsia-man-amerikashi |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012142749/https://primetime.ge/news/tabloidi/vin-aris-qartveli-gogo-romelits-miss-grand-international-2025-is-titulistvis-ibrdzvis-da-ra-tsarmatebebs-miaghtsia-man-amerikashi |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Prime Time |language=ka}}</ref> |28 |[[Tbilisi]] |- |{{flagicon|MKD}} [[Hilagang Masedonya]] |{{Sortname|Ilirjana|Saliu|nolink=1}}<ref name="mgmkd25">{{Cite web |title=Ilirjana Saliu è la rappresentante macedone a Miss Grand International 2025 |trans-title=Ilirjana Saliu is the Macedonian representative at Miss Grand International 2025 |url=https://www.slobodenpecat.mk/it/foto-ilirjana-saliu-e-makedonska-pretstavnichka-na-mis-grand-interneshnl-2025/ |archive-url=https://archive.today/20251004161358/https://www.slobodenpecat.mk/it/foto-ilirjana-saliu-e-makedonska-pretstavnichka-na-mis-grand-interneshnl-2025/ |archive-date=4 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Sloboden Pečat |language=it}}</ref> |25 |Kumanovo |- |{{flag|Hong Kong}} |{{Sortname|Jo An|Ma|nolink=1}}<ref name="hkg25">{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=21 Setyembre 2025 |title=7 Potret Jo An Ma Miss Grand Hongkong 2025, Cute Banget! |trans-title=7 Portraits of Jo An Ma Miss Grand Hong Kong 2025, Very Cute! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-jo-an-ma-miss-grand-hongkong-2025-c1c2-01-cw2f3-wf0n75 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012114419/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-jo-an-ma-miss-grand-hongkong-2025-c1c2-01-cw2f3-wf0n75 |archive-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Vishakha|Kanwar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2025 |title=Dedicate My Victory To Kota: Miss India Grand Winner Vishakha Kanwar |url=https://www.etvbharat.com/en/!state/miss-grand-india-vishakha-kanwar-received-a-grand-welcome-in-kota-revealed-her-next-goal-enn25072105586 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012115400/https://www.etvbharat.com/en/!state/miss-grand-india-vishakha-kanwar-received-a-grand-welcome-in-kota-revealed-her-next-goal-enn25072105586 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> |20 |Kota |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{Sortname|Vina|Sitorus|nolink=1}}<ref name="indo2025">{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=31 Agosto 2025 |title=Vina Sitorus Raih Gelar Miss Grand Indonesia 2025, Congrats! |trans-title=Vina Sitorus Wins Miss Grand Indonesia 2025 Title, Congrats! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/vina-sitorus-raih-gelar-miss-grand-indonesia-2025-congrats-c1c2-01-l8vsm-m3fdyj |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005141813/https://www.idntimes.com/men/ladies/vina-sitorus-raih-gelar-miss-grand-indonesia-2025-congrats-c1c2-01-l8vsm-m3fdyj |archive-date=5 Oktubre 2025 |access-date=1 September 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |26 |[[Medan]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{Sortname|Elisa|Crocchianti|nolink=1}}<ref name="mgit25">{{Cite web |date=24 Setyembre 2025 |title=La fariglianese Micaela Vietto ha incoronato la nuova Miss Grand International Italy |trans-title=Micaela Vietto from Farigliano crowned the new Miss Grand International Italy |url=https://www.provinciagranda.it/langa/2025/09/26/news/la-fariglianese-micaela-vietto-ha-incoronato-la-nuova-miss-grand-international-italy-22085/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012120335/https://www.provinciagranda.it/langa/2025/09/26/news/la-fariglianese-micaela-vietto-ha-incoronato-la-nuova-miss-grand-international-italy-22085/ |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Provincia Granda |language=it}}</ref> |25 |[[Roma|Rome]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{Sortname|Layanna|Robinson|nolink=1}}<ref name="mgcan25">{{Cite web |date=17 Abril 2025 |title=Lý do Miss Grand Canada 2025 đến Việt Nam "nâng tầm" nhan sắc |trans-title=The reason why Miss Grand Canada 2025 came to Vietnam to "raise the level" of beauty |url=https://www.24h.com.vn/lam-dep/ly-do-miss-grand-canada-2025-den-viet-nam-nang-tam-nhan-sac-c145a1657351.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417205419/https://www.24h.com.vn/lam-dep/ly-do-miss-grand-canada-2025-den-viet-nam-nang-tam-nhan-sac-c145a1657351.html |archive-date=17 Abril 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=24h |language=vi}}</ref> |20 |[[Victoria, British Columbia|Victoria]] |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{Sortname|Giselle|Burgos|nolink=1}} |27 |Boyle Heights |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{Sortname|Tomiris|Kadyrkhan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Oktubre 2025 |title=Tomiris Kadyrkhan represents Kazakhstan at Miss Grand International 2025 |url=https://qazinform.com/news/tomiris-kadyrkhan-represents-kazakhstan-at-miss-grand-international-2025-e24ed8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012122019/https://qazinform.com/news/tomiris-kadyrkhan-represents-kazakhstan-at-miss-grand-international-2025-e24ed8 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Qazinform |language=en}}</ref> |23 |Kyzylorda |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{Sortname|Medina|Ermekova|nolink=1}}<ref name="kgz2025">{{Cite web |date=25 Setyembre 2025 |title=Ayana Rasul kyzy crowned Miss Kyrgyzstan 2025 |url=https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926211033/https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |archive-date=26 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=24.kg}}</ref> |23 |[[Biskek|Bishkek]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{Sortname|Laura|Ramos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=10 Oktubre 2025 |title=7 Potret Laura Ramos Miss Grand Kolombia 2025, Bikin Kagum! |trans-title=7 Portraits of Laura Ramos, Miss Grand Colombia 2025, Will Amaze You! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-laura-ramos-miss-grand-kolombia-2025-bikin-kagum-c1c2-01-cw2f3-dl6rqf |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012124635/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-laura-ramos-miss-grand-kolombia-2025-bikin-kagum-c1c2-01-cw2f3-dl6rqf |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |29 |[[Bogotá]] |- | {{flagicon|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{Sortname|Brikena|Selmani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=8 Oktubre 2025 |title=Edona James 'attacks' the model representing Kosovo in "Miss Grand International": She is transgender, I should compete too |url=https://telegrafi.com/en/Edona-James-attacks-the-model-representing-Kosovo-in-Miss-Grand-International--she-is-transgender--I-should-compete-too/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012134845/https://telegrafi.com/en/amp/Edona-James-attacks-the-model-who-is-representing-Kosovo-in-Miss-Grand-International--she-is-transgender--I-should-compete-too-2674164510 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Telegrafi |language=en}}</ref> |25 |Prizren |- |{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{Sortname|Kristel|Gómez|nolink=1}}<ref name="crc25">{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=2 Setyembre 2025 |title=7 Potret Kristel Gomez Miss Grand Kosta Rika 2025, Stunning Abis! |trans-title=7 Portraits of Kristel Gomez, Miss Grand Costa Rica 2025, Absolutely Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-kristel-gomez-miss-grand-kosta-rika-2025-c1c2-01-cw2f3-gh96fs |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012125029/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-kristel-gomez-miss-grand-kosta-rika-2025-c1c2-01-cw2f3-gh96fs |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |31 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] |{{Sortname|Daylin|Rodríguez|nolink=1}}<ref name="mgcu25">{{Cite web |date=31 Marso 2025 |title=Cuba ya tiene representante al Miss Grand International 2025 |trans-title=Cuba already has a representative for Miss Grand International 2025 |url=https://www.cubanoticias360.com/cuba-ya-tiene-representante-al-miss-grand-international-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250716195528/https://www.cubanoticias360.com/cuba-ya-tiene-representante-al-miss-grand-international-2025/ |archive-date=16 Hulyo 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=CubaNoticias360 |language=es}}</ref> |19 |Isla de la Juventud |- |{{flagicon|LAO}} [[Laos]] |{{Sortname|Sirisopha|Phimmakaisone|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=11 Oktubre 2025 |title=7 Potret Sirisopha Phimmakaisone Miss Grand Laos 2025, Bikin Terpikat! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-sirisopha-phimmakaisone-miss-grand-laos-2025-c1c2-01-cw2f3-x06cg2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012141726/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-sirisopha-phimmakaisone-miss-grand-laos-2025-c1c2-01-cw2f3-x06cg2 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |Champasak |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{Sortname|Brynja Mary|Sverrisdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=1 Oktubre 2025 |title=7 Potret Brynja Mary Miss Grand Islandia 2025, Gorgeous! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-brynja-mary-miss-grand-islandia-2025-gorgeous-c1c2-01-cw2f3-4xzst4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012144455/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-brynja-mary-miss-grand-islandia-2025-gorgeous-c1c2-01-cw2f3-4xzst4 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |[[Reikiavik|Reykjavík]] |- |{{flag|Makaw}} |{{Sortname|Elena|Wang|nolink=1}}<ref name="macau2025">{{Cite web |date=11 Hulyo 2025 |title=万国小姐澳门总决赛璀璨落幕 东方之珠再添华彩 |trans-title=Miss Grand Macau Finals concluded brilliantly, adding more splendor to the Pearl of the Orient |url=https://www.sohu.com/a/912663843_121309384 |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131533/https://www.sohu.com/a/912663843_121309384 |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Sohu |language=zh}}</ref> |24 |Coloane |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{Sortname|Viviana Lin|Winston|nolink=1}}<ref name="mgmy25">{{Cite web |date=31 July 2025 |title=Viviana Lin Winston Dari Sarawak Tepati Ramalan Juarai Miss Grand Malaysia 2025 |trans-title=Viviana Lin Winston from Sarawak fulfills the prediction to win Miss Grand Malaysia 2025 |url=https://www.remaja.my/viviana-lin-winston-dari-sarawak-tepati-ramalan-juarai-miss-grand-malaysia-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916153500/https://www.remaja.my/viviana-lin-winston-dari-sarawak-tepati-ramalan-juarai-miss-grand-malaysia-2025/ |archive-date=16 Setyembre 2025 |website=Remaja |language=ms}}</ref> |26 |Sri Aman |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{Sortname|Shailey|Micallef|nolink=1}}<ref name="mgmlt25">{{Cite web |last=Azzopardi |first=John |date=22 Enero 2025 |title='I Am Achieving My Dreams' - Shailey Micallef To Represent Malta In Miss Grand International Pageant 2025 |url=https://lovinmalta.com/malta/watch-i-am-achieving-my-dreams-shailey-micallef-to-represent-malta-in-miss-grand-international-pageant-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122130213/https://lovinmalta.com/malta/watch-i-am-achieving-my-dreams-shailey-micallef-to-represent-malta-in-miss-grand-international-pageant-2025/ |archive-date=22 Enero 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Lovin Malta}}</ref> |22 |Floriana |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |{{Sortname|Axelle|René|nolink=1}}<ref name="mgmtq25">{{Cite web |last=Bourdon-Cohen |first=Megan |date=15 Setyembre 2025 |title=Axelle René, Miss Martinique 2022, représentera la Martinique au concours Miss Grand International 2025 à Bangkok |trans-title=Axelle René, Miss Martinique 2022, will represent Martinique at the Miss Grand International 2025 competition in Bangkok |url=https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/axelle-rene-miss-martinique-2022-representera-la-martinique-au-concours-miss-grand-international-2025-a-bangkok-1623260.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012150109/https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/axelle-rene-miss-martinique-2022-representera-la-martinique-au-concours-miss-grand-international-2025-a-bangkok-1623260.html |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=France Info |publisher=La Première |language=fr}}</ref> |24 |Le Robert |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{Sortname|Montserrat|Villalva|nolink=1}}<ref name="mex2025">{{Cite web |date=5 Setyembre 2025 |title=¡Corona Hidalguense! Montserrat Villalva se lleva el título de Miss Grand México 2025 |trans-title=Hidalgo Crown! Montserrat Villalva takes the title of Miss Grand Mexico 2025 |url=https://criteriohidalgo.com/noticias/hidalgo/corona-hidalguense-montserrat-villalva-se-lleva-el-titulo-de-miss-grand-mexico-2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012151223/https://criteriohidalgo.com/noticias/hidalgo/corona-hidalguense-montserrat-villalva-se-lleva-el-titulo-de-miss-grand-mexico-2025 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=criteriohidalgo.com |language=es}}</ref> |25 |Mixquiahuala |- |{{flagicon|MNE}} [[Montenegro]] |{{Sortname|Llaura|Maroviq|nolink=1}}<ref name="mne25">{{Cite web |last=Zogović |first=Mirela |date=23 Setyembre 2025 |title=Laura Marović is Miss Grand Montenegro |url=https://en.vijesti.me/fun/interesting/775933/laura-marovic-je-miss-grand-montenegro |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012151903/https://en.vijesti.me/fun/interesting/775933/laura-marovic-je-miss-grand-montenegro |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Vijesti Online}}</ref> |18 |Ulcinj |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{Sortname|Jawkang Sophia|Nawaug|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hunyo 2025 |title=Myanmar to compete at Miss Grand International 2025 in BKK |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-to-compete-at-miss-grand-international-2025-in-bkk/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250624051008/https://www.gnlm.com.mm/myanmar-to-compete-at-miss-grand-international-2025-in-bkk/ |archive-date=24 Hunyo 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Global New Light Of Myanmar |language=en-US}}</ref> |21 |Namhkam |- |{{NPL}} |{{Sortname|Jessica|Singh Thakuri|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=11 Setyembre 2025 |title=7 Potret Jessica Singh Thakuri Miss Grand Nepal 2025, Gorgeous! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-jessica-singh-thakuri-miss-grand-nepal-2025-c1c2-01-cw2f3-n18dng |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012152601/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-jessica-singh-thakuri-miss-grand-nepal-2025-c1c2-01-cw2f3-n18dng |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |18 |Lalitpur |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{Sortname|Joy|Omachonu|nolink=1}} |24 |[[Abuja]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{Sortname|Daniesca|Granja|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=9 Oktubre 2025 |title=7 Potret Daniesca Granja Miss Grand Nikaragua 2025, Memesona! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-daniesca-granja-miss-grand-nikaragua-2025-memesona-c1c2-01-cw2f3-l5g2k2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012153137/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-daniesca-granja-miss-grand-nikaragua-2025-memesona-c1c2-01-cw2f3-l5g2k2 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |19 |Juigalpa |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{Sortname|Gazelle|Garcia|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 2025 |title=North Shore beauty crowned Miss Globe |language=en |work=North Shore Times |url=https://www.pressreader.com/new-zealand/north-shore-times-nz/20250717/page/13/textview |access-date=12 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012153948/https://www.pressreader.com/new-zealand/north-shore-times-nz/20250717/page/13/textview |archive-date=12 Oktubre 2025 |via=[[PressReader]]}}</ref> |34 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{Sortname|Rosalie Esmee|Hooft|nolink=1}}<ref name="ned2025">{{Cite web |last=Nam |first=Duy |date=23 Hunyo 2025 |title=Hoa hậu Hòa bình Hà Lan bị chê già nua |trans-title=Miss Grand Netherlands criticized for being old |url=https://tienphong.vn/hoa-hau-hoa-binh-ha-lan-bi-che-gia-nua-post1753663.tpo |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131532/https://tienphong.vn/hoa-hau-hoa-binh-ha-lan-bi-che-gia-nua-post1753663.tpo |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=23 June 2025 |website=[[Tiền Phong (newspaper)|Tiền Phong]] |language=vi}}</ref> |24 |Tiel |- |{{flagdeco|PSE}} [[Estado ng Palestina|Palestina]] |{{Sortname|Yara|Bishi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Dewangan |first=Prabhat |date=8 Oktubre 2025 |title=Yara Bishi: Palestine’s Trailblazer in Beauty, Law, and Advocacy |url=https://uaestories.com/yara-bishi-palestines-trailblazer-in-beauty/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012154955/https://uaestories.com/yara-bishi-palestines-trailblazer-in-beauty/ |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=UAE Stories |language=en-US}}</ref> |24 |Ramallah |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{Sortname|Isamar|Herrera|nolink=1}}<ref name="mgpa25">{{Cite web |last=Ruíz |first=Noemí |date=30 Hunyo 2025 |title=Miss Grand Panamá 2025: Eligen a Isamar Aracelly Herrera para representar al país en Tailandia |trans-title=Miss Grand Panama 2025: Isamar Aracelly Herrera selected to represent the country in Thailand |url=https://www.telemetro.com/entretenimiento/miss-grand-panama-2025-eligen-isamar-aracelly-herrera-representar-al-pais-tailandia-n6045207 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131532/https://www.telemetro.com/entretenimiento/miss-grand-panama-2025-eligen-isamar-aracelly-herrera-representar-al-pais-tailandia-n6045207 |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Telemetro |language=es}}</ref> |31 |Alanje |- |{{flagdeco|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |{{Sortname|Cecilia|Romero|nolink=1}}<ref name="mgpy25">{{Cite web |date=31 March 2025 |title=¡Conocé a la Miss Grand y Miss Supranational Paraguay 2025! |trans-title=Meet Miss Grand and Miss Supranational Paraguay 2025! |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/03/31/conoce-a-la-miss-grand-y-miss-supranational-paraguay-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250927131158/https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/03/31/conoce-a-la-miss-grand-y-miss-supranational-paraguay-2025/ |archive-date=27 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=La Nación |language=es}}</ref> |21 |Caazapá |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{Sortname|Flavia|López|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Napa |first=Renzo |date=1 Setyembre 2025 |title=Flavia López se convierte en Miss Grand Perú 2025 y representará al país en Tailandia |language=es |trans-title=Flavia López becomes Miss Grand Peru 2025 and will represent the country in Thailand |work=RPP |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-grand-peru-2025-flavia-lopez-gana-la-corona-y-toma-la-posta-de-arlette-rujel-noticia-1653097 |url-status=live |access-date=12 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901102127/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-grand-peru-2025-flavia-lopez-gana-la-corona-y-toma-la-posta-de-arlette-rujel-noticia-1653097 |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |20 |Trujillo |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Grand Philippines|Pilipinas]] |{{Sortname|Emma|Tiglao}}<ref name="mgph25">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Agosto 2025 |title=Emma Tiglao crowned Miss Grand International Philippines 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/625162/emma-tiglao-crowned-miss-grand-international-philippines-2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131532/https://entertainment.inquirer.net/625162/emma-tiglao-crowned-miss-grand-international-philippines-2025 |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |30 |[[Mabalacat]] |- |{{flagdeco|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{Sortname|Sarahí|Figueroa|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sepúlveda Núñez |first=Bárbara |date=1 Hunyo 2025 |title=Conoce a las cuatro reinas de Nuestra Belleza Puerto Rico 2025 |trans-title=Meet the four queens of Nuestra Belleza Puerto Rico 2025 |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/conoce-a-las-cuatro-reinas-de-nuestra-belleza-puerto-rico-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012160312/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/conoce-a-las-cuatro-reinas-de-nuestra-belleza-puerto-rico-2025/ |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> |27 |Dorado |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{Sortname|Silvia|Oliveira|nolink=1}}<ref name="mgpt25">{{Cite web |last=Francisco |first=Emídio |date=11 Setyembre 2025 |title=Silvia Oliveira à corrida do título de Miss Grand International 2025 |trans-title=Silvia Oliveira in the running for the title of Miss Grand International 2025 |url=https://www.jornaloponto.pt/social/silvia-oliveira-a-corrida-do-titulo-de-miss-grand-international-2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250914114157/https://www.jornaloponto.pt/social/silvia-oliveira-a-corrida-do-titulo-de-miss-grand-international-2025 |archive-date=14 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Jornal O Ponto |language=pt}}</ref> |25 |Aveiro |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{Sortname|Elisa|Mysyshyne|nolink=1}}<ref name="france25">{{Cite web |last=Yên |first=Thanh |date=27 Agosto 2025 |title=HH Hòa bình Pháp: Nhan sắc cực phẩm, Học vấn "khủng", đối thủ đáng gờm |trans-title=Miss Grand France: Stunning beauty, "huge" education, formidable opponent |url=https://vgt.vn/hh-hoa-binh-phap-nhan-sac-cuc-pham-hoc-van-khung-doi-thu-dang-gom-ihyes-20250827t7520508/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012161028/https://vgt.vn/hh-hoa-binh-phap-nhan-sac-cuc-pham-hoc-van-khung-doi-thu-dang-gom-ihyes-20250827t7520508/ |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=VGT TV |language=vi}}</ref> |24 |[[Paris]] |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{Sortname|Madelyn|Mejía|nolink=1}}<ref name="mgdo25">{{Cite web |date=4 Mayo 2025 |title=Madelyn Mejía se lleva la corona del Miss Grand República Dominicana 2025 |trans-title=Madelyn Mejía takes the Miss Grand Dominican Republic 2025 crown. |url=https://www.diariolibre.com/revista/moda/2025/05/04/miss-grand-republica-dominicana-madelyn-mejia-se-lleva-la-corona/3098951 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724015943/https://www.diariolibre.com/revista/moda/2025/05/04/miss-grand-republica-dominicana-madelyn-mejia-se-lleva-la-corona/3098951 |archive-date=24 Hulyo 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> |28 |Baní |- |{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Markéta|Mörwicková|nolink=1}}<ref name="mgcze25">{{Cite web |date=3 Mayo 2025 |title=Finále Miss Czech Republic: Vítězkou se stala vnadná brunetka Linda Górecká! |trans-title=Miss Czech Republic final: The winner is the seductive brunette Linda Górecká! |url=https://www.blesk.cz/clanek/celebrity-ceske-celebrity/812312/finale-miss-czech-republic-vitezkou-se-stala-vnadna-brunetka-linda-gorecka.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918115936/https://www.blesk.cz/clanek/celebrity-ceske-celebrity/812312/finale-miss-czech-republic-vitezkou-se-stala-vnadna-brunetka-linda-gorecka.html |archive-date=18 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Blesk |language=cs}}</ref> |21 |[[Praga|Prague]] |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |{{Sortname|Harriotte|Lane|nolink=1}}<ref name="mguk25">{{Cite web |last=Wilson |first=Abigail |date=1 Hunyo 2025 |title=Crown Curse: I'm a 6ft beauty queen but stuck being single because I'm so successful – men are too scared to approach me |url=https://www.thesun.co.uk/fabulous/35207633/beauty-queen-successful-single-men-scared-approach/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721180513/https://www.thesun.co.uk/fabulous/35207633/beauty-queen-successful-single-men-scared-approach/ |archive-date=21 Hulyo 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=The Sun |language=en}}</ref> |24 |[[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] |- |{{flagdeco|ZMB}} [[Zambia|Sambia]] |{{Sortname|Anna|Musonda|nolink=1}}<ref name="mgzm25">{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=19 Setyembre 2025 |title=7 Potret Annita Musonda Miss Grand Zambia 2025, Stunning Abis! |trans-title=7 Portraits of Annita Musonda, Miss Grand Zambia 2025, Absolutely Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-annita-musonda-miss-grand-zambia-2025-stunning-c1c2-01-cw2f3-sr3lm8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012162248/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-annita-musonda-miss-grand-zambia-2025-stunning-c1c2-01-cw2f3-sr3lm8 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |27 |Chongwe |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{Sortname|Chelsea|Mandizha|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Chiguvari |first=Maria |date=27 Agosto 2025 |title=New Miss Grand International crowned |language=en |work=The Herald |url=https://www.pressreader.com/zimbabwe/the-herald-zimbabwe/20250827/281745570498105 |access-date=12 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012163142/https://www.pressreader.com/zimbabwe/the-herald-zimbabwe/20250827/281745570498105 |archive-date=12 Oktubre 2025 |via=PressReader}}</ref> |30 |[[Harare]] |- |{{flagdeco|SIN}} [[Singapore|Singapura]] |{{Sortname|Rose|Pang|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=1 Oktubre 2025 |title=7 Potret Rose Pang Miss Grand Singapura 2025, Cute Banget! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-rose-pang-miss-grand-singapura-2025-cute-banget-c1c2-01-cw2f3-q6kxhl |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012163419/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-rose-pang-miss-grand-singapura-2025-cute-banget-c1c2-01-cw2f3-q6kxhl |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{flagdeco|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{Sortname|Tishani|Perera|nolink=1}}<ref name="mgsri25">{{Cite web |date=29 Setyembre 2025 |title=Tishani Perera heads to Bangkok for Miss Grand International 2025 |url=https://srilankamirror.com/entertainment/tishani-perera-heads-to-bangkok-for-miss-grand-international-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250929093727/https://srilankamirror.com/entertainment/tishani-perera-heads-to-bangkok-for-miss-grand-international-2025/ |archive-date=29 Setyembre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Sri Lanka Mirror |language=en}}</ref> |20 |[[Colombo]] |- | {{flagdeco|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{Sortname|Alexandra|Timmros|nolink=1}}<ref name="mgse25">{{Cite web |date=28 Agosto 2025 |title=Welcome Alexandra Timmros, Miss Grand Sweden to Mercy Centre |url=https://www.mercycentre.org/new/index.php?page=special-events&article=welcome-alexandra-timmros-miss-grand-sweden-to-mercy-centre |archive-url=https://web.archive.org/web/20250831131322/https://www.mercycentre.org/new/index.php?page=special-events&article=welcome-alexandra-timmros-miss-grand-sweden-to-mercy-centre |archive-date=31 Agosto 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=HDF Mercy Centre}}</ref> |24 |Linköping |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{Sortname|Beatrice Alex|Akyoo|nolink=1}}<ref name="mgtz25">{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=13 Setyembre 2025 |title=7 Potret Beatrice Alex Akyoo Miss Grand Tanzania 2025, Outstanding! |trans-title=7 Portraits of Beatrice Alex Akyoo Miss Grand Tanzania 2025, Outstanding! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-beatrice-alex-akyoo-miss-grand-tanzania-2025-outstanding-c1c2-01-cw2f3-8npth0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012164059/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-beatrice-alex-akyoo-miss-grand-tanzania-2025-outstanding-c1c2-01-cw2f3-8npth0 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Taylandiya]] |{{Sortname|Sarunrat|Puagpipat|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Marso 2025 |title=“กชเบล” คว้า “มิสแกรนด์ไทยแลนด์ 2025” สวยครบจบที่ตัวเต็ง! ด้าน “เฌอเอม” ซิวรอง 1 |trans-title="Gotchabell" wins "Miss Grand Thailand 2025", beautiful and complete, the favorite! "Cher-aim" wins 1st runner-up |url=https://mgronline.com/entertainment/detail/9680000030110 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025638/https://mgronline.com/entertainment/detail/9680000030110 |archive-date=30 Marso 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Manager Online |language=th}}</ref> |28 |Nakhon Si Thammarat |- | {{flagicon|TWN}} [[Taiwan|Taywan]] |{{Sortname|Xinya|Chen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2025 |title=中國疑「冒名台灣」參加越南選美 正牌小姐：根本沒派人 |trans-title=China is suspected of "impersonating Taiwanese" to participate in a Vietnamese beauty pageant: No one was sent at all. |url=https://tw.news.yahoo.com/%E4%B8%AD%E5%9C%8B%E7%96%91-%E5%86%92%E5%90%8D%E5%8F%B0%E7%81%A3-%E5%8F%83%E5%8A%A0%E8%B6%8A%E5%8D%97%E9%81%B8%E7%BE%8E-%E6%AD%A3%E7%89%8C%E5%B0%8F%E5%A7%90-%E6%A0%B9%E6%9C%AC%E6%B2%92%E6%B4%BE%E4%BA%BA-133600668.html |access-date=23 Setyembre 2026 |website=SET News |location=Yahoo News |language=zh-Hant-TW}}</ref> |33 |[[Macau|Makaw]] |- | {{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{Sortname|Boitshepo|Lamola|nolink=1}}<ref name="mgza25">{{Cite web |last=Lesemane |first=Lineo |date=1 Hulyo 2025 |title=Boitshepo Lamola to fly SA flag at Miss Grand International 2025 in Bangkok |url=https://www.citizen.co.za/lifestyle/fashion-and-beauty/boitsepo-lamola-to-fly-sa-flag-at-miss-grand-international-2025-in-bangkok/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131533/https://www.citizen.co.za/lifestyle/fashion-and-beauty/boitsepo-lamola-to-fly-sa-flag-at-miss-grand-international-2025-in-bangkok/ |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |20 |Soshanguve |- |{{flagdeco|KOR}} [[Timog Korea]] |{{Sortname|Gyu-ri|Kim|nolink=1}}<ref name="mgikor25">{{Cite web |date=23 Hunyo 2025 |title="K-미녀' 선발"…'미스그랜드코리아 2025'·'미스인터네셔널코리아 2025' 성료 |trans-title="K-Beauty" Selection… ‘Miss Grand Korea 2025’ and ‘Miss International Korea 2025’ Successfully Held |url=https://www.wowtv.co.kr/NewsCenter/News/Read?articleId=A202506230304 |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002131530/https://www.wowtv.co.kr/NewsCenter/News/Read?articleId=A202506230304 |archive-date=2 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Korea Economic TV |language=ko}}</ref> |26 |[[Gyeongsangbuk|Gyeongbuk]] |- |{{flagdeco|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{Sortname|Monique|Joseph|nolink=1}}<ref name="mgtt25.2">{{Cite web |date=10 Setyembre 2025 |title=After 2025 winner ‘stripped’ of title, Miss Grand franchise holder says it must ensure T&T ‘well represented’ |url=https://www.guardian.co.tt/news/after-2025-winner-stripped-of-title--6.2.2397446.e9fb200b6d |archive-url=https://web.archive.org/web/20250914075803/https://www.guardian.co.tt/news/after-2025-winner-stripped-of-title--miss-grand-franchise-holder-says-it-must-ensure-tt-well-represented-6.2.2397446.e9fb200b6d |archive-date=14 Setyembre 2025 |access-date=11 Oktubre 2025 |website=Trinidad and Tobago Guardian |language=en}}</ref> |27 |Speyside |- |{{Flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{Sortname|Nora|Xiong|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=8 Oktubre 2025 |title=7 Potret Nora Xiong Miss Grand China 2025, Cute Banget! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-nora-xiong-miss-grand-china-2025-cute-banget-c1c2-01-cw2f3-tvwgg2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012165553/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-nora-xiong-miss-grand-china-2025-cute-banget-c1c2-01-cw2f3-tvwgg2 |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |[[Guangdong]] |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{Sortname|Ilayda|Anik|nolink=1}}<ref name="mgtur25">{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=27 Setyembre 2025 |title=7 Potret Ilayda Anik Miss Grand Turki 2025, Seorang Psikolog! |trans-title=7 Portraits of Ilayda Anik Miss Grand Türkiye 2025, a Psychologist! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ilayda-anik-miss-grand-turki-2025-c1c2-01-cw2f3-c8qn0w |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012170202/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-ilayda-anik-miss-grand-turki-2025-c1c2-01-cw2f3-c8qn0w |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |20 |[[Istanbul]] |- |{{Flagicon|HUN}} [[Unggriya]] |{{Sortname|Szonja|Dudik|nolink=1}}<ref name="mghun25">{{Cite web |last=Phuong |first=Hoai |date=27 Setyembre 2025 |title=Hoa hậu Hòa bình quốc tế Miss Grand International 2025 diễn ra trong 20 ngày |trans-title=Miss Grand International 2025 takes place in 20 days |url=https://tuoitre.vn/hoa-hau-hoa-binh-quoc-te-miss-grand-international-2025-dien-ra-trong-20-ngay-20250927063628097.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012170902/https://tuoitre.vn/hoa-hau-hoa-binh-quoc-te-miss-grand-international-2025-dien-ra-trong-20-ngay-20250927063628097.htm |archive-date=12 Oktubre 2025 |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Tuổi Trẻ |language=vi}}</ref> |32 |Veresegyház |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * [https://missgrandinternational.com Opisyal na website] {{Miss Grand International}} [[Kategorya:Articles with hCards]] bf7e5edyvpw23qdgjhh6xj7qnpdcxkg 0 336357 2231362 2195878 2026-10-04T09:47:12Z Allyriana000 119761 2231362 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Fátima Bosch|birth_name=Fátima Bosch Fernández|image=Fátima Bosch coronation on GrandTV, headshot.jpg|caption=Si Bosch noong 2025|birth_date={{Birth date and age|2000|5|19|df=yes}}|birth_place=[[Teapa]], Tabasco, Mexico|height=1.74m<ref>{{cite web |date=14 September 2025 |title=Edad y estatura de Fátima Bosch, Miss Universo México 2025 |url=https://www.razon.com.mx/entretenimiento/2025/09/16/edad-y-estatura-de-fatima-bosch-miss-universo-mexico-2025/ |accessdate=14 September 2025 |website=razon.com.mx |language=es}}</ref><ref>{{cite web |date=5 November 2025 |title=Se acabó el debate: esta es la estatura de Fátima Bosch, representante mexicana en Miss Universo 2025 |url=https://mexico.as.com/tikitakas/se-acabo-el-debate-esta-es-la-estatura-de-fatima-bosch-representante-mexicana-en-miss-universo-2025-f202511-n/ |accessdate=5 November 2025 |website=tikitakas |language=es}}</ref><ref>{{cite web |date=4 November 2025 |title=Esta es la estatura real de Fátima Bosch, la representante de México en 'Miss Universo 2025' |url=https://www.revistafama.com/celebridades/fatima-bosch-estatura-real-miss-universo-mexico-2025 |accessdate=5 November 2025 |website=revistafama.com |language=es }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>|measurements=|hair_color=|eye_color=|alma_mater=[[Universidad Iberoamericana]]|agency=|title={{ubl|{{ill|Feria Tabasco|lt=Flor Tabasco|es}} 2018|Miss Universe Tabasco 2025|[[Miss Universe Mexico 2025]]|[[Miss Universe 2025]]|(Winner)}}|competitions={{ubl|[[Miss Universe Mexico 2025]]|(Winner)|[[Miss Universe 2025]]|(Winner)}}}}Si '''Fátima Bosch Fernández''' (ipinanganak noong 19 Mayo 2000) ay isang Mehikanong modelo at beauty pageant titleholder na kinoronahang [[Miss Universe 2025]]. Si Bosch ang ikaapat na babaeng Mehikano na nanalo ng [[Miss Universe]].<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=21 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2025 is Mexico's Fatima Bosch; Ahtisa Manalo finishes 3rd runner-up |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/21/2488305/miss-universe-2025-mexicos-fatima-bosch-ahtisa-manalo-finishes-3rd-runner-up |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Star]]}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Bosch noong 19 Mayo 2000 sa Teapa, [[Tabasco]] sa mga magulang na sina Bernardo Bosch Hernández at Vanessa Fernández Balboa. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} 2uheswayseg5ib8rf64zyiru4vgemy4 0 337359 2231173 2231139 2026-10-03T12:29:04Z JWilz12345 77302 isinalin ang parte mula sa enWiki 2231173 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sperrungen von Wikipedia in der Volksrepublik China.jpg|thumb|Pagharang ng [[Wikipediang Aleman]] sa mga ''browser'' sa [[Tsina]] (''screenshot'' noong 2011)]] [[Sensura|Sinensura]] ng mga pamahalaan ng ilang mga bansa ang [[Wikipedia]], kabilang na ang Belarus, Beneswela, Iran, Nagkakaisang Kaharian (UK), Pakistan, Rusya, Saudi Arabia, Sirya, Tsina, Turkya, at Uzbekistan. Sa ilang mga pagkakataon, may malawakang [[pagsensura sa Internet]] sa pagkalahatan at nasasama ang mga nilalaman ng Wikipedia. Ipinagbabawal naman ng ibang mga hakbang ang pagpapanatili ng espesipikong nilalaman na maituturing na nakasasakit sa damdamin o opensibo. Isa ang pagharang sa mga kasangkapan na ginagamit ng mga awtoridad sa ilang bansa para isensura ang Wikipedia. Ilan pa sa mga kasangkapan ng mga awtoridad ang tahasang pagtarget ng mga tagagamit at ang pagbabago (ng mga awtoridad) ng mismong nilalaman ng nga artikulo. Nagagawa pa rati ng mga pamahalaan na iharang ang partikular na mga artikulo, ngunit lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] noong 2015. Napilitan ang mga sensor na iharang ang buong website.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|title=Analyzing Accessibility of Wikipedia Projects Around the World|last1=Clark|first1=Justin|last2=Faris|first2=Robert|date=2017|website=Berkman Klein Center|language=en|access-date=Setyembre 20, 2018|last3=Heacock Jones|first3=Rebekah|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920131348/https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|archive-date=Setyembre 20, 2018|url-status=live}}</ref> == Mga uri ng pagsensura sa Wikipedia == {{See also|Pagsensura ng Internet}} === Pagharang ng lahat ng website ng Wikipedia (sa isa o sa bawat edisyong pangwika) === Patuloy na hinaharang ng ilang bansa ang Wikipedia sa loob ng napakahabang panahon, tulad ng Tsina. Ang ibang bansa naman ay gumagamit ng malawakang pagharang sa loob ng maikling panahon, mapa-ilang buwan man (halimbawa, sa Sirya) o ilang oras lamang (halimbawa, sa Pakistan).<ref name="Zaccaro 2023">{{cite web|last=Zaccaro|first=Maria|title=Pakistan blocks Wikipedia for 'blasphemous content'|website=BBC News|date=4 February 2023|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|access-date=Pebrero 4, 2023|archive-date=Pebrero 6, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206064510/https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|url-status=live}}</ref> === Pagharang ng espesipikong mga artikulo === Bago ang Hunyo 2015, kung kailang ganap na lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] mula [[HTTP]], hinarang ng ilang bansa ang ilang artikulong tungkol sa sensitibong mga paksa, tulad ng mga kaisipang itinataguyod ng isang kalabang partidong pampolitika, mga artikulong tungkol sa kasalukuyang mga kaganapan (halimbawa, sa Rusya), o mga kaisipan na tumututol sa tradisyong panrelihiyon ng isang rehimen (halimbawa, sa Iran). Nahirapan ang mga pamahalaan na siyasatin kung aling mga pahina ang pinupuntahan ng mga mambabasa sa Wikipedia, dahil sa HTTPS. Dahil dito, napilitan ang mga sensor na alisin man ang pagharang sa mga artikulo, o iharang ang buong website.<ref name=":8" /> === Pag-usig ng mga tagagamit === {{further|Talaan ng mga taong ikinulong dahil sa pag-ambag sa Wikipedia}} Malimit na nakatuon ang mga pag-uusig na ito sa mga tagagamit na naglalathala ng impormasyon na nais na isensura ng isang pamahalaan. Humahantong ito sa [[sariling pagsensura]]. === Pag-usig ng mga mambabasa === Simula nang lumipat ang Wikipedia sa HTTPS noong 2015, bibihira o wala na ang mga ulat ng malawakang paniniktik ng pamahalaan sa mga paggamit ng Wikipedia. Ngunit nagkabit naman ang ilang pamahalaan at kompanya ng [[Malawakang paniniktik|pangmalawakang paniniktik]] na mga ''[[spyware]] application'' sa mga kagamitan ng mga tagagamit. Maaaring masagap ng mga ito ang paggamit ng [[virtual private network|VPN]] software at magtala ng napuntahang mga [[URL]].<ref>{{Cite journal|date=Mayo 1, 2019|title=China's Algorithms of Repression|url=https://www.hrw.org/report/2019/05/01/chinas-algorithms-repression/reverse-engineering-xinjiang-police-mass|journal=Human Rights Watch|language=en}}</ref> == Malawakang pagsensura sa Wikipedia == === Talahanayan batay sa bansa === {| class="wikitable sortable" |+Mga halimbawa ng pagsensura sa Wikipedia !Bansa !Tagal !Kasalukyang naghaharang ng nilalaman !Dating naghaharang ng nilalaman !''Conflict-of-interest'' na pagbabago gawa ng mismong pamahalaan !Inu(u)sig ang mga tagagamit !Detalye |- |[[Belarus]] |Hinarang ang Wikipedia noong ika-11 ng March 2022 at ika-7 ng April 2022, may ikinulong na mga tagagamit simula noong 2022 | | | |{{ya}} | |- |[[Beneswela]] |Ika-12 hanggang ika-18 ng Enero 2019 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Hilagang Korea]] | |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Pisikal na hindi nakakonekta sa mundo ang World Wide Web ng Hilagang Korea |- |[[Iran]] |2013–2015 (bahagi) | |{{ya}} |Pinaghihinalaan<ref name=":9" /> | |Daan-daang mga artikulo (2013–2015) |- |[[Myanmar]] |15 February 2021 – present |Lahat |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Pakistan]] |Ika-31 ng March 2006, ilang araw noong Mayo 2010, ika-3 ng Pebrero 2023 – ika-6 ng Pebrero 2023 | |{{ya}} | | |Ilan at lahat ng mga bersiyon |- |[[Rusya]] |Dekada-2010–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Saudi Arabia]] |Dekada-2000–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Sirya]] |Ika-30 ng Abril 2008 – ika-13 ng Pebrero 2009 (pagharang), 2012–2015 (pagkulong at pagbitay ng isang tagagamit) | |{{ya}} | |{{ya}} |Arabe |- |[[Tsina]] |2004, 2005–2008, 2015–kasalukuyan (HTTPS), Abril 2019–kasalukuyan (lahat) |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Tunisia]] |Ika-23 hanggang ika-27 ng Nobyembre 2006 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Turkya]] |2014–2015 (bahagi), Abril 2017–Enero 2020 (buo) | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Uzbekistan]] |2007, 2008, 2012 | |{{ya}} | | |Lahat (2007, 2008) Uzbek (2012) |} === Ayon sa bansa === ==== Belarus ==== Dinakip at piniit ng [[GUBOPiK]], ang pulisyang pampolitika ng Belarus, ang tagagamit ng [[Wikipediang Ruso]] na si Mark Bernstein, na taga-Minsk, noong ika-11 ng Marso 2022. Nag-ambag siya sa artikulong patungkol sa [[pagsalakay ng Rusya sa Ukranya]], at pinaratangan siya na "nagkakalat ng mga materyal na kontra-Rusya" at lumabag sa mga batas ng Rusya tungkol sa "pekeng balita."<ref>{{Cite web |last=Moon |first=Mariella |date=Marso 12, 2022 |title=Prominent editor of Russian Wikipedia pages detained in Belarus |url=https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313173559/https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |archive-date=Marso 13, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |website=[[Engadget]] |via=Yahoo! News}}</ref><ref name="Henning_2022">{{cite news|date=Marso 15, 2022|title=Russische Wikipedia: Festnahme und Drohungen wegen Artikelbearbeitung|language=de|trans-title=Wikipediang Ruso: Pag-aresto at mga banta para sa pag-edit ng artikulo|work=[[Netzpolitik]]|publisher=[[netzpolitik.org e. V.]]|department=Öffentlichkeit|publication-place=Berlin, Germany|url=https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|url-status=live|access-date=Marso 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320180643/https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|archive-date=Marso 20, 2022|author-first=Maximilian|author-last=Henning}}</ref> Sinentensiyahan ng isang hukuman sa [[Brest, Belarus|Brest]] ang tagagamit ng Wikipedia na si Pavel Pernikaŭ ng dalawang taon na pagkakakulong noong ika-7 ng Abril 2022, dahil sa tatlong mga ambag sa mga edisyon ng Wikipedia sa mga wikang Ruso at [[Wikipediang Biyeloruso|Biyeloruso]].<ref name="spr96">{{cite web|date=Abril 7, 2022|script-title=ru:Редактора Википедии приговорили к двум годам колонии за "дискредитацию Беларуси"|trans-title=Editor ng Wikipedia, sinentensiyahan ng dalawang taon na pagkakakulong dahil sa "paninira sa Belarus"|url=http://spring96.org/ru/news/107312|access-date=Abril 8, 2022|website=[[Viasna Human Rights Centre]]|language=ru|archive-date=Hunyo 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619123347/https://spring96.org/ru/news/107312|url-status=live}}</ref> Nagkasala siya sa "paninirang-puri sa Republika ng Belarus" (artikulo 369-1 ng [[Kodigong Kriminal ng Belarus]]).<ref name="spr96" /> ==== Iran ==== Sa isang ulat na inilathala ng ''Center for Global Communication Studies'' ng [[Unibersidad ng Pennsylvania]] noong Nobyembre 2013, sinuri ng mga mananaliksik na sina Collin Anderson at Nima Nazeri ang 800,000 mga artikulo sa [[Wikipediang Persa]]. Natuklasan nilang hinarang ng pamahalaan ng Iran ang 963 sa mga artikulong ito.<ref name=":6">{{Cite news|last=Harrison|first=Stephen|date=Mayo 21, 2019|title=Why China Blocked Wikipedia in All Languages|url=https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|access-date=Mayo 17, 2024|work=Slate|language=en-US|issn=1091-2339|archive-date=Abril 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240413021251/https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|url-status=live}}</ref> Ayon sa mga may-akda, "paulit-ulit na pinupuntirya ng mga sensor ang mga pahina ng Wikipedia na patungkol sa mga kalaban ng pamahalaan, mga paniniwalang panrelihiyon ng mga minorya, at mga pamumuna sa estado, mga opisyal, at pulisya. Halos kalahati sa mga artikulong hinarang ay mga biograpiya, kabilang ang mga pahinang patungkol sa mga indibidwal na pinaghihinalaang ibinilanggo o pinatay ng mga awtoridad."<ref>{{cite web|last1=Anderson|first1=Colin|last2=Nazeri|first2=Nima|date=Nobyembre 7, 2013|title=Citation Filtered: Iran's Censorship of Wikipedia|url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|publisher=Center for Global Communication Studies, University of Pennsylvania|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318113328/https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|archive-date=Marso 18, 2020|url-status=live}}</ref> Ayon kay Anderson, isang "mahalagang pook" ang Wikipediang Persa, na isang maliit na bahagi ng Internet ng Iran, "para matuklasan ang mga uri ng ipinagbabawal na mga nilalamang onlayn at isang mainam na padron para matukoy ang mga tema ng pagharang ng ''keyword'' at mga alituntunin sa pagsalà na nilalapat sa ibang bahagi ng kanilang Internet."<ref>{{cite news|date=Nobyembre 12, 2013|title=How Iran Uses Wikipedia To Censor The Internet|work=BuzzFeed|url=https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|url-status=live|access-date=Agosto 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427075335/https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|archive-date=Abril 27, 2016}}</ref> Ayon sa ''[[Mashable]]'', noong Mayo 2014, hinarang ng pamahalaan ng Iran ang di-bababa sa dalawang mga pahina ng Wikipediang Persa.<!--Mashable itself doesn't seem to have an article on this topic--><ref>{{cite web |last=<!--no by-line--> |date=Mayo 17, 2014 |title=Iran blocks access to Google, Wikipedia: Report |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518140451/http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-date=Mayo 18, 2014 |access-date=Mayo 17, 2014 |work=[[Asian News International]] |via=[[Times of India]] |quote=''According to Mashable, Iran has blocked another Google service, the hosting platform Google Sites, and censored at least two sensitive Wikipedia pages in Farsi in the last couple of days.''}}</ref> Ayon sa ''Associated Press'', naantala ang akses sa Wikipedia sa mga ''network'' ng Iran noong panahon ng {{nowrap|[[pandemyang COVID-19]]}}.<ref>{{Cite web|script-title=fa:ویکی‌پدیا فارسی به خاطر شیوع کرونا در ایران مختل شده است|trans-title=Naantala ang Wikipediang Persa dahil sa pagkalat ng COVID sa Iran|date=Marso 3, 2020|url=https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303123722/https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|archive-date=Marso 3, 2020|access-date=Disyembre 17, 2021|language=fa}}</ref> Noong Enero 2024, naglathala ang ''[[The Times]]'' ng isang salaysay patungkol sa talamak na mga pagbabagong mula sa di-kilalang mga tagagamit sa Wikipediang Persa na pinupuntirya ang mga paksang pinag-uusapan ng rehimen ng Iran.<ref name=":9">{{Cite web |last=Hamilton |first=Fiona |date=Enero 7, 2024 |title=How Wikipedia is being changed to downgrade Iranian human rights atrocities |url=https://www.thetimes.com/uk/article/how-wikipedia-is-being-changed-to-downgrade-iranian-human-rights-atrocities-0j6gqqtkt |access-date=Enero 9, 2026 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> == Pagpatay ng mga feature ng Wikimedia sa utos ng estado == === Indonesya === [[Talaksan:Blocked login.jpg|thumb|''Screenshot'' ng naharang na ''authentication domain'' ng Wikimedia kapag sinubukang mag-''log in'' gamit ang selpon sa Indonesya, noong ika-9 ng Marso 2026]] Hinarang ng [[Ministeryo ng Komunikasyon at Ugnayang Dihital]] (Komdigi) ng Indonesya ang akses sa ''authentication domain'' ng Wikimedia (<code>auth.wikimedia.org</code>) noong ika-25 ng Pebrero 2026. Dahil ito sa hindi pagtalima ng organisasyon na magtala bilang "Tagapaglaan ng Sistemang Elektroniko" ({{lang|id|Penyelenggara Sistem Elektronik}} o ''PSE''). Hinahadlangan nito ang pag-''log in'' ng mga tagagamit at ang paggawa ng mga akawnt sa lahat ng mga proyekto ng Wikimedia, kabilang na ang Wikipedia.<ref name="PSE-WMF">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Kemkomdigi Batasi Fitur Login Wikimedia karena Belum Daftar PSE Privat |url=https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |access-date=Pebrero 28, 2026 |publisher=Ministry of Communication and Digital Affairs |website=Komdigi.go.id |language=id |archive-date=Marso 25, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325235238/https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |url-status=dead }}</ref> Nanawagan ang mga pangkat sa karapatang pantao na ibalik ang normal na akses sa mga website ng Wikimedia.<ref name="Tirto27Feb26">{{Cite web |last=Majid |first=Naufal |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Segera Buka Blokir Wikipedia |url=https://tirto.id/koalisi-damai-desak-pemerintah-segera-buka-blokir-wikipedia-hrGR |access-date=Pebrero 27, 2026 |date=Pebrero 27, 2026 |website=Tirto.id |language=id|trans-title=Peace Coalition, Nanawagan sa Pamahalaan na Agarang Alisin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="TimesID27Feb26">{{Cite web |last=Nurdiyanto |first=Wahyu |date=Pebrero 27, 2026 |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Buka Blokir Login Wikipedia |url=https://timesindonesia.co.id/peristiwa-nasional/579653/koalisi-damai-desak-pemerintah-buka-blokir-login-wikipedia |access-date=Pebrero 27, 2026 |website=Times Indonesia |language=id|trans-title=Nanawagan ang Peace Coalition sa Pamahalaan na Bawiin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="SAFE27Feb26">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Pemerintah Harus Segera Buka Kembali Blokir Wikipedia |url=https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |access-date=Pebrero 28, 2026 |website=SAFEnet.or.id |publisher=Southeast Asia Freedom of Expression Network |language=id |archive-date=Hunyo 9, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609002626/https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |url-status=dead }}</ref> Noong ika-25 ng March 2026, hinarang ang [[Wikimedia Commons]] sa Indonesya.<ref>{{cite web|url=https://radarjogja.jawapos.com/news/657327884/kemkomdigi-blokir-wikimedia-commons-hari-ini-akses-edit-wikipedia-indonesia-terhenti-netizen-protes-keras?page=all#goog_rewarded|title=Kemkomdigi Blokir Wikimedia Commons Hari Ini, Akses Edit Wikipedia Indonesia Terhenti: Netizen Protes Keras|website=Radar Jogja|date=Marso 25, 2026|last=Ikhwanuddin|first=Iwa|publisher=[[Jawa Pos]]|trans-title=Hinarang Ngayon ng Ministry of Communication and Information Technology ang Wikimedia Commons, Hininto ang Akses sa Pag-edit ng Indonesian Wikipedia: Mariing Tinututulan ng mga Netizen|language=id}}</ref> Inalis ang harang na ito sa di-katagalan, at ipinaliwanag ng Komdigi na awtomatikong hinarang ng sistema ng sensura ang Wikimedia Commons dahil sa natuklasang mga salitang may kinalaman sa "pagsusugal." Gayunpaman, binigyang-diin ng Komdigi na marapat lamang na rumehistro na ang Pundasyong Wikimedia bilang ''PSE'' upang maisama na umano sila sa kanilang ''whitelist'' para hindi na madamay sa awtomatikong pagharang.<ref>{{cite news |url=https://tekno.kompas.com/read/2026/03/27/18593167/komdigi-buka-blokir-situs-web-wikimedia-commons |title=Komdigi Buka Blokir Situs Web Wikimedia Commons |date=Marso 27, 2026 |last1=Clinten |first1=Bill |last2=Pertiwi |first2=Wahyunanda Kusuma |website=Kompas.com |language=id |access-date=Abril 21, 2026}}</ref> Binantaan ng pamahalaan ng Indonesya ang Pundasyong Wikimedia noong ika-16 ng April 2026 na papatayin nila ang lahat ng akses sa mga website ng Wikimedia pagkaraan ng pitong mga araw ng pagtatrabaho, kapag hindi pa sila rumehistro bilang ''PSE''.<ref>{{cite web|url=https://en.tempo.co/read/2098753/indonesia-threatens-to-block-wikipedia-and-wikimedia-commons-access|title=Indonesia Threatens to Block Wikipedia and Wikimedia Commons Access|website=Tempo English|date=Abril 17, 2026|access-date=Abril 17, 2026|last=Mardianti|first=Dede Leni|publisher=[[Tempo (magasing Indones)|Tempo]]|language=en}}</ref> Inihayag ng pundasyon noong ika-30 ng Abril na nakapagtala na sila sa pamahalaan ng Indonesya bilang ''PSE''.<ref>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/wikimedia-completes-indonesia-registration-under-threat-of-ban |title=Wikimedia completes Indonesia registration under threat of ban |work=The Straits Times |author=Agence France Presse |date=Abril 30, 2026 |access-date=Hulyo 7, 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wikipedia}} [[Kategorya:Sensura sa Internet ayon sa organisasyon]] [[Kategorya:Wikipedia]] hl8u5pbejen01z0fy9gt8uvogf0ypfk 2231175 2231173 2026-10-03T12:34:45Z JWilz12345 77302 isinalin ang parte mula sa enWiki 2231175 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sperrungen von Wikipedia in der Volksrepublik China.jpg|thumb|Pagharang ng [[Wikipediang Aleman]] sa mga ''browser'' sa [[Tsina]] (''screenshot'' noong 2011)]] [[Sensura|Sinensura]] ng mga pamahalaan ng ilang mga bansa ang [[Wikipedia]], kabilang na ang Belarus, Beneswela, Iran, Nagkakaisang Kaharian (UK), Pakistan, Rusya, Saudi Arabia, Sirya, Tsina, Turkya, at Uzbekistan. Sa ilang mga pagkakataon, may malawakang [[pagsensura sa Internet]] sa pagkalahatan at nasasama ang mga nilalaman ng Wikipedia. Ipinagbabawal naman ng ibang mga hakbang ang pagpapanatili ng espesipikong nilalaman na maituturing na nakasasakit sa damdamin o opensibo. Isa ang pagharang sa mga kasangkapan na ginagamit ng mga awtoridad sa ilang bansa para isensura ang Wikipedia. Ilan pa sa mga kasangkapan ng mga awtoridad ang tahasang pagtarget ng mga tagagamit at ang pagbabago (ng mga awtoridad) ng mismong nilalaman ng nga artikulo. Nagagawa pa rati ng mga pamahalaan na iharang ang partikular na mga artikulo, ngunit lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] noong 2015. Napilitan ang mga sensor na iharang ang buong website.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|title=Analyzing Accessibility of Wikipedia Projects Around the World|last1=Clark|first1=Justin|last2=Faris|first2=Robert|date=2017|website=Berkman Klein Center|language=en|access-date=Setyembre 20, 2018|last3=Heacock Jones|first3=Rebekah|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920131348/https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|archive-date=Setyembre 20, 2018|url-status=live}}</ref> == Mga uri ng pagsensura sa Wikipedia == {{See also|Pagsensura ng Internet}} === Pagharang ng lahat ng website ng Wikipedia (sa isa o sa bawat edisyong pangwika) === Patuloy na hinaharang ng ilang bansa ang Wikipedia sa loob ng napakahabang panahon, tulad ng Tsina. Ang ibang bansa naman ay gumagamit ng malawakang pagharang sa loob ng maikling panahon, mapa-ilang buwan man (halimbawa, sa Sirya) o ilang oras lamang (halimbawa, sa Pakistan).<ref name="Zaccaro 2023">{{cite web|last=Zaccaro|first=Maria|title=Pakistan blocks Wikipedia for 'blasphemous content'|website=BBC News|date=4 February 2023|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|access-date=Pebrero 4, 2023|archive-date=Pebrero 6, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206064510/https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|url-status=live}}</ref> === Pagharang ng espesipikong mga artikulo === Bago ang Hunyo 2015, kung kailang ganap na lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] mula [[HTTP]], hinarang ng ilang bansa ang ilang artikulong tungkol sa sensitibong mga paksa, tulad ng mga kaisipang itinataguyod ng isang kalabang partidong pampolitika, mga artikulong tungkol sa kasalukuyang mga kaganapan (halimbawa, sa Rusya), o mga kaisipan na tumututol sa tradisyong panrelihiyon ng isang rehimen (halimbawa, sa Iran). Nahirapan ang mga pamahalaan na siyasatin kung aling mga pahina ang pinupuntahan ng mga mambabasa sa Wikipedia, dahil sa HTTPS. Dahil dito, napilitan ang mga sensor na alisin man ang pagharang sa mga artikulo, o iharang ang buong website.<ref name=":8" /> === Pag-usig ng mga tagagamit === {{further|Talaan ng mga taong ikinulong dahil sa pag-ambag sa Wikipedia}} Malimit na nakatuon ang mga pag-uusig na ito sa mga tagagamit na naglalathala ng impormasyon na nais na isensura ng isang pamahalaan. Humahantong ito sa [[sariling pagsensura]]. === Pag-usig ng mga mambabasa === Simula nang lumipat ang Wikipedia sa HTTPS noong 2015, bibihira o wala na ang mga ulat ng malawakang paniniktik ng pamahalaan sa mga paggamit ng Wikipedia. Ngunit nagkabit naman ang ilang pamahalaan at kompanya ng [[Malawakang paniniktik|pangmalawakang paniniktik]] na mga ''[[spyware]] application'' sa mga kagamitan ng mga tagagamit. Maaaring masagap ng mga ito ang paggamit ng [[virtual private network|VPN]] software at magtala ng napuntahang mga [[URL]].<ref>{{Cite journal|date=Mayo 1, 2019|title=China's Algorithms of Repression|url=https://www.hrw.org/report/2019/05/01/chinas-algorithms-repression/reverse-engineering-xinjiang-police-mass|journal=Human Rights Watch|language=en}}</ref> == Malawakang pagsensura sa Wikipedia == === Talahanayan batay sa bansa === {| class="wikitable sortable" |+Mga halimbawa ng pagsensura sa Wikipedia !Bansa !Tagal !Kasalukyang naghaharang ng nilalaman !Dating naghaharang ng nilalaman !''Conflict-of-interest'' na pagbabago gawa ng mismong pamahalaan !Inu(u)sig ang mga tagagamit !Detalye |- |[[Belarus]] |Hinarang ang Wikipedia noong ika-11 ng March 2022 at ika-7 ng April 2022, may ikinulong na mga tagagamit simula noong 2022 | | | |{{ya}} | |- |[[Beneswela]] |Ika-12 hanggang ika-18 ng Enero 2019 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Hilagang Korea]] | |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Pisikal na hindi nakakonekta sa mundo ang World Wide Web ng Hilagang Korea |- |[[Iran]] |2013–2015 (bahagi) | |{{ya}} |Pinaghihinalaan<ref name=":9" /> | |Daan-daang mga artikulo (2013–2015) |- |[[Myanmar]] |15 February 2021 – present |Lahat |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Pakistan]] |Ika-31 ng March 2006, ilang araw noong Mayo 2010, ika-3 ng Pebrero 2023 – ika-6 ng Pebrero 2023 | |{{ya}} | | |Ilan at lahat ng mga bersiyon |- |[[Rusya]] |Dekada-2010–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Saudi Arabia]] |Dekada-2000–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Sirya]] |Ika-30 ng Abril 2008 – ika-13 ng Pebrero 2009 (pagharang), 2012–2015 (pagkulong at pagbitay ng isang tagagamit) | |{{ya}} | |{{ya}} |Arabe |- |[[Tsina]] |2004, 2005–2008, 2015–kasalukuyan (HTTPS), Abril 2019–kasalukuyan (lahat) |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Tunisia]] |Ika-23 hanggang ika-27 ng Nobyembre 2006 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Turkya]] |2014–2015 (bahagi), Abril 2017–Enero 2020 (buo) | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Uzbekistan]] |2007, 2008, 2012 | |{{ya}} | | |Lahat (2007, 2008) Uzbek (2012) |} === Ayon sa bansa === ==== Belarus ==== Dinakip at piniit ng [[GUBOPiK]], ang pulisyang pampolitika ng Belarus, ang tagagamit ng [[Wikipediang Ruso]] na si Mark Bernstein, na taga-Minsk, noong ika-11 ng Marso 2022. Nag-ambag siya sa artikulong patungkol sa [[pagsalakay ng Rusya sa Ukranya]], at pinaratangan siya na "nagkakalat ng mga materyal na kontra-Rusya" at lumabag sa mga batas ng Rusya tungkol sa "pekeng balita."<ref>{{Cite web |last=Moon |first=Mariella |date=Marso 12, 2022 |title=Prominent editor of Russian Wikipedia pages detained in Belarus |url=https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313173559/https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |archive-date=Marso 13, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |website=[[Engadget]] |via=Yahoo! News}}</ref><ref name="Henning_2022">{{cite news|date=Marso 15, 2022|title=Russische Wikipedia: Festnahme und Drohungen wegen Artikelbearbeitung|language=de|trans-title=Wikipediang Ruso: Pag-aresto at mga banta para sa pag-edit ng artikulo|work=[[Netzpolitik]]|publisher=[[netzpolitik.org e. V.]]|department=Öffentlichkeit|publication-place=Berlin, Germany|url=https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|url-status=live|access-date=Marso 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320180643/https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|archive-date=Marso 20, 2022|author-first=Maximilian|author-last=Henning}}</ref> Sinentensiyahan ng isang hukuman sa [[Brest, Belarus|Brest]] ang tagagamit ng Wikipedia na si Pavel Pernikaŭ ng dalawang taon na pagkakakulong noong ika-7 ng Abril 2022, dahil sa tatlong mga ambag sa mga edisyon ng Wikipedia sa mga wikang Ruso at [[Wikipediang Biyeloruso|Biyeloruso]].<ref name="spr96">{{cite web|date=Abril 7, 2022|script-title=ru:Редактора Википедии приговорили к двум годам колонии за "дискредитацию Беларуси"|trans-title=Editor ng Wikipedia, sinentensiyahan ng dalawang taon na pagkakakulong dahil sa "paninira sa Belarus"|url=http://spring96.org/ru/news/107312|access-date=Abril 8, 2022|website=[[Viasna Human Rights Centre]]|language=ru|archive-date=Hunyo 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619123347/https://spring96.org/ru/news/107312|url-status=live}}</ref> Nagkasala siya sa "paninirang-puri sa Republika ng Belarus" (artikulo 369-1 ng [[Kodigong Kriminal ng Belarus]]).<ref name="spr96" /> ==== Iran ==== Sa isang ulat na inilathala ng ''Center for Global Communication Studies'' ng [[Unibersidad ng Pennsylvania]] noong Nobyembre 2013, sinuri ng mga mananaliksik na sina Collin Anderson at Nima Nazeri ang 800,000 mga artikulo sa [[Wikipediang Persa]]. Natuklasan nilang hinarang ng pamahalaan ng Iran ang 963 sa mga artikulong ito.<ref name=":6">{{Cite news|last=Harrison|first=Stephen|date=Mayo 21, 2019|title=Why China Blocked Wikipedia in All Languages|url=https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|access-date=Mayo 17, 2024|work=Slate|language=en-US|issn=1091-2339|archive-date=Abril 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240413021251/https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|url-status=live}}</ref> Ayon sa mga may-akda, "paulit-ulit na pinupuntirya ng mga sensor ang mga pahina ng Wikipedia na patungkol sa mga kalaban ng pamahalaan, mga paniniwalang panrelihiyon ng mga minorya, at mga pamumuna sa estado, mga opisyal, at pulisya. Halos kalahati sa mga artikulong hinarang ay mga biograpiya, kabilang ang mga pahinang patungkol sa mga indibidwal na pinaghihinalaang ibinilanggo o pinatay ng mga awtoridad."<ref>{{cite web|last1=Anderson|first1=Colin|last2=Nazeri|first2=Nima|date=Nobyembre 7, 2013|title=Citation Filtered: Iran's Censorship of Wikipedia|url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|publisher=Center for Global Communication Studies, University of Pennsylvania|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318113328/https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|archive-date=Marso 18, 2020|url-status=live}}</ref> Ayon kay Anderson, isang "mahalagang pook" ang Wikipediang Persa, na isang maliit na bahagi ng Internet ng Iran, "para matuklasan ang mga uri ng ipinagbabawal na mga nilalamang onlayn at isang mainam na padron para matukoy ang mga tema ng pagharang ng ''keyword'' at mga alituntunin sa pagsalà na nilalapat sa ibang bahagi ng kanilang Internet."<ref>{{cite news|date=Nobyembre 12, 2013|title=How Iran Uses Wikipedia To Censor The Internet|work=BuzzFeed|url=https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|url-status=live|access-date=Agosto 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427075335/https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|archive-date=Abril 27, 2016}}</ref> Ayon sa ''[[Mashable]]'', noong Mayo 2014, hinarang ng pamahalaan ng Iran ang di-bababa sa dalawang mga pahina ng Wikipediang Persa.<!--Mashable itself doesn't seem to have an article on this topic--><ref>{{cite web |last=<!--no by-line--> |date=Mayo 17, 2014 |title=Iran blocks access to Google, Wikipedia: Report |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518140451/http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-date=Mayo 18, 2014 |access-date=Mayo 17, 2014 |work=[[Asian News International]] |via=[[Times of India]] |quote=''According to Mashable, Iran has blocked another Google service, the hosting platform Google Sites, and censored at least two sensitive Wikipedia pages in Farsi in the last couple of days.''}}</ref> Ayon sa ''Associated Press'', naantala ang akses sa Wikipedia sa mga ''network'' ng Iran noong panahon ng {{nowrap|[[pandemyang COVID-19]]}}.<ref>{{Cite web|script-title=fa:ویکی‌پدیا فارسی به خاطر شیوع کرونا در ایران مختل شده است|trans-title=Naantala ang Wikipediang Persa dahil sa pagkalat ng COVID sa Iran|date=Marso 3, 2020|url=https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303123722/https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|archive-date=Marso 3, 2020|access-date=Disyembre 17, 2021|language=fa}}</ref> Noong Enero 2024, naglathala ang ''[[The Times]]'' ng isang salaysay patungkol sa talamak na mga pagbabagong mula sa di-kilalang mga tagagamit sa Wikipediang Persa na pinupuntirya ang mga paksang pinag-uusapan ng rehimen ng Iran.<ref name=":9">{{Cite web |last=Hamilton |first=Fiona |date=Enero 7, 2024 |title=How Wikipedia is being changed to downgrade Iranian human rights atrocities |url=https://www.thetimes.com/uk/article/how-wikipedia-is-being-changed-to-downgrade-iranian-human-rights-atrocities-0j6gqqtkt |access-date=Enero 9, 2026 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> ==== Myanmar ==== Noong ika-21 ng Pebrero 2021, hinarang ng huntang militar ng [[Myanmar]] ang lahat ng mga edisyong pangwika ng Wikipedia pagkaraan ng [[Kudeta sa Myanmar ng 2021|kudeta sa naturang bansa]], bilang bahagi ng kanilang pagsensura sa Internet.<ref>{{Cite news |date=Pebrero 21, 2021 |title=Myanmar blocks Wikipedia in all languages, internet suspended: NetBlocks |url=https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301093644/https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |archive-date=Marso 1, 2021 |access-date=Abril 2, 2021 |work=[[Business Standard India]] |agency=[[Asian News International]]}}</ref> == Pagpatay ng mga feature ng Wikimedia sa utos ng estado == === Indonesya === [[Talaksan:Blocked login.jpg|thumb|''Screenshot'' ng naharang na ''authentication domain'' ng Wikimedia kapag sinubukang mag-''log in'' gamit ang selpon sa Indonesya, noong ika-9 ng Marso 2026]] Hinarang ng [[Ministeryo ng Komunikasyon at Ugnayang Dihital]] (Komdigi) ng Indonesya ang akses sa ''authentication domain'' ng Wikimedia (<code>auth.wikimedia.org</code>) noong ika-25 ng Pebrero 2026. Dahil ito sa hindi pagtalima ng organisasyon na magtala bilang "Tagapaglaan ng Sistemang Elektroniko" ({{lang|id|Penyelenggara Sistem Elektronik}} o ''PSE''). Hinahadlangan nito ang pag-''log in'' ng mga tagagamit at ang paggawa ng mga akawnt sa lahat ng mga proyekto ng Wikimedia, kabilang na ang Wikipedia.<ref name="PSE-WMF">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Kemkomdigi Batasi Fitur Login Wikimedia karena Belum Daftar PSE Privat |url=https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |access-date=Pebrero 28, 2026 |publisher=Ministry of Communication and Digital Affairs |website=Komdigi.go.id |language=id |archive-date=Marso 25, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325235238/https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |url-status=dead }}</ref> Nanawagan ang mga pangkat sa karapatang pantao na ibalik ang normal na akses sa mga website ng Wikimedia.<ref name="Tirto27Feb26">{{Cite web |last=Majid |first=Naufal |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Segera Buka Blokir Wikipedia |url=https://tirto.id/koalisi-damai-desak-pemerintah-segera-buka-blokir-wikipedia-hrGR |access-date=Pebrero 27, 2026 |date=Pebrero 27, 2026 |website=Tirto.id |language=id|trans-title=Peace Coalition, Nanawagan sa Pamahalaan na Agarang Alisin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="TimesID27Feb26">{{Cite web |last=Nurdiyanto |first=Wahyu |date=Pebrero 27, 2026 |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Buka Blokir Login Wikipedia |url=https://timesindonesia.co.id/peristiwa-nasional/579653/koalisi-damai-desak-pemerintah-buka-blokir-login-wikipedia |access-date=Pebrero 27, 2026 |website=Times Indonesia |language=id|trans-title=Nanawagan ang Peace Coalition sa Pamahalaan na Bawiin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="SAFE27Feb26">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Pemerintah Harus Segera Buka Kembali Blokir Wikipedia |url=https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |access-date=Pebrero 28, 2026 |website=SAFEnet.or.id |publisher=Southeast Asia Freedom of Expression Network |language=id |archive-date=Hunyo 9, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609002626/https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |url-status=dead }}</ref> Noong ika-25 ng March 2026, hinarang ang [[Wikimedia Commons]] sa Indonesya.<ref>{{cite web|url=https://radarjogja.jawapos.com/news/657327884/kemkomdigi-blokir-wikimedia-commons-hari-ini-akses-edit-wikipedia-indonesia-terhenti-netizen-protes-keras?page=all#goog_rewarded|title=Kemkomdigi Blokir Wikimedia Commons Hari Ini, Akses Edit Wikipedia Indonesia Terhenti: Netizen Protes Keras|website=Radar Jogja|date=Marso 25, 2026|last=Ikhwanuddin|first=Iwa|publisher=[[Jawa Pos]]|trans-title=Hinarang Ngayon ng Ministry of Communication and Information Technology ang Wikimedia Commons, Hininto ang Akses sa Pag-edit ng Indonesian Wikipedia: Mariing Tinututulan ng mga Netizen|language=id}}</ref> Inalis ang harang na ito sa di-katagalan, at ipinaliwanag ng Komdigi na awtomatikong hinarang ng sistema ng sensura ang Wikimedia Commons dahil sa natuklasang mga salitang may kinalaman sa "pagsusugal." Gayunpaman, binigyang-diin ng Komdigi na marapat lamang na rumehistro na ang Pundasyong Wikimedia bilang ''PSE'' upang maisama na umano sila sa kanilang ''whitelist'' para hindi na madamay sa awtomatikong pagharang.<ref>{{cite news |url=https://tekno.kompas.com/read/2026/03/27/18593167/komdigi-buka-blokir-situs-web-wikimedia-commons |title=Komdigi Buka Blokir Situs Web Wikimedia Commons |date=Marso 27, 2026 |last1=Clinten |first1=Bill |last2=Pertiwi |first2=Wahyunanda Kusuma |website=Kompas.com |language=id |access-date=Abril 21, 2026}}</ref> Binantaan ng pamahalaan ng Indonesya ang Pundasyong Wikimedia noong ika-16 ng April 2026 na papatayin nila ang lahat ng akses sa mga website ng Wikimedia pagkaraan ng pitong mga araw ng pagtatrabaho, kapag hindi pa sila rumehistro bilang ''PSE''.<ref>{{cite web|url=https://en.tempo.co/read/2098753/indonesia-threatens-to-block-wikipedia-and-wikimedia-commons-access|title=Indonesia Threatens to Block Wikipedia and Wikimedia Commons Access|website=Tempo English|date=Abril 17, 2026|access-date=Abril 17, 2026|last=Mardianti|first=Dede Leni|publisher=[[Tempo (magasing Indones)|Tempo]]|language=en}}</ref> Inihayag ng pundasyon noong ika-30 ng Abril na nakapagtala na sila sa pamahalaan ng Indonesya bilang ''PSE''.<ref>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/wikimedia-completes-indonesia-registration-under-threat-of-ban |title=Wikimedia completes Indonesia registration under threat of ban |work=The Straits Times |author=Agence France Presse |date=Abril 30, 2026 |access-date=Hulyo 7, 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wikipedia}} [[Kategorya:Sensura sa Internet ayon sa organisasyon]] [[Kategorya:Wikipedia]] ioyoejzli3ofmudzk6y2x7mqzx1ag4h 2231179 2231175 2026-10-03T13:02:55Z JWilz12345 77302 isinalin ang parte mula sa enWiki 2231179 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sperrungen von Wikipedia in der Volksrepublik China.jpg|thumb|Pagharang ng [[Wikipediang Aleman]] sa mga ''browser'' sa [[Tsina]] (''screenshot'' noong 2011)]] [[Sensura|Sinensura]] ng mga pamahalaan ng ilang mga bansa ang [[Wikipedia]], kabilang na ang Belarus, Beneswela, Iran, Nagkakaisang Kaharian (UK), Pakistan, Rusya, Saudi Arabia, Sirya, Tsina, Turkya, at Uzbekistan. Sa ilang mga pagkakataon, may malawakang [[pagsensura sa Internet]] sa pagkalahatan at nasasama ang mga nilalaman ng Wikipedia. Ipinagbabawal naman ng ibang mga hakbang ang pagpapanatili ng espesipikong nilalaman na maituturing na nakasasakit sa damdamin o opensibo. Isa ang pagharang sa mga kasangkapan na ginagamit ng mga awtoridad sa ilang bansa para isensura ang Wikipedia. Ilan pa sa mga kasangkapan ng mga awtoridad ang tahasang pagtarget ng mga tagagamit at ang pagbabago (ng mga awtoridad) ng mismong nilalaman ng nga artikulo. Nagagawa pa rati ng mga pamahalaan na iharang ang partikular na mga artikulo, ngunit lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] noong 2015. Napilitan ang mga sensor na iharang ang buong website.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|title=Analyzing Accessibility of Wikipedia Projects Around the World|last1=Clark|first1=Justin|last2=Faris|first2=Robert|date=2017|website=Berkman Klein Center|language=en|access-date=Setyembre 20, 2018|last3=Heacock Jones|first3=Rebekah|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920131348/https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|archive-date=Setyembre 20, 2018|url-status=live}}</ref> == Mga uri ng pagsensura sa Wikipedia == {{See also|Pagsensura ng Internet}} === Pagharang ng lahat ng website ng Wikipedia (sa isa o sa bawat edisyong pangwika) === Patuloy na hinaharang ng ilang bansa ang Wikipedia sa loob ng napakahabang panahon, tulad ng Tsina. Ang ibang bansa naman ay gumagamit ng malawakang pagharang sa loob ng maikling panahon, mapa-ilang buwan man (halimbawa, sa Sirya) o ilang oras lamang (halimbawa, sa Pakistan).<ref name="Zaccaro 2023">{{cite web|last=Zaccaro|first=Maria|title=Pakistan blocks Wikipedia for 'blasphemous content'|website=BBC News|date=4 February 2023|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|access-date=Pebrero 4, 2023|archive-date=Pebrero 6, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206064510/https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|url-status=live}}</ref> === Pagharang ng espesipikong mga artikulo === Bago ang Hunyo 2015, kung kailang ganap na lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] mula [[HTTP]], hinarang ng ilang bansa ang ilang artikulong tungkol sa sensitibong mga paksa, tulad ng mga kaisipang itinataguyod ng isang kalabang partidong pampolitika, mga artikulong tungkol sa kasalukuyang mga kaganapan (halimbawa, sa Rusya), o mga kaisipan na tumututol sa tradisyong panrelihiyon ng isang rehimen (halimbawa, sa Iran). Nahirapan ang mga pamahalaan na siyasatin kung aling mga pahina ang pinupuntahan ng mga mambabasa sa Wikipedia, dahil sa HTTPS. Dahil dito, napilitan ang mga sensor na alisin man ang pagharang sa mga artikulo, o iharang ang buong website.<ref name=":8" /> === Pag-usig ng mga tagagamit === {{further|Talaan ng mga taong ikinulong dahil sa pag-ambag sa Wikipedia}} Malimit na nakatuon ang mga pag-uusig na ito sa mga tagagamit na naglalathala ng impormasyon na nais na isensura ng isang pamahalaan. Humahantong ito sa [[sariling pagsensura]]. === Pag-usig ng mga mambabasa === Simula nang lumipat ang Wikipedia sa HTTPS noong 2015, bibihira o wala na ang mga ulat ng malawakang paniniktik ng pamahalaan sa mga paggamit ng Wikipedia. Ngunit nagkabit naman ang ilang pamahalaan at kompanya ng [[Malawakang paniniktik|pangmalawakang paniniktik]] na mga ''[[spyware]] application'' sa mga kagamitan ng mga tagagamit. Maaaring masagap ng mga ito ang paggamit ng [[virtual private network|VPN]] software at magtala ng napuntahang mga [[URL]].<ref>{{Cite journal|date=Mayo 1, 2019|title=China's Algorithms of Repression|url=https://www.hrw.org/report/2019/05/01/chinas-algorithms-repression/reverse-engineering-xinjiang-police-mass|journal=Human Rights Watch|language=en}}</ref> == Malawakang pagsensura sa Wikipedia == === Talahanayan === {| class="wikitable sortable" |+Mga halimbawa ng pagsensura sa Wikipedia !Bansa !Tagal !Kasalukyang naghaharang ng nilalaman !Dating naghaharang ng nilalaman !''Conflict-of-interest'' na pagbabago gawa ng mismong pamahalaan !Inu(u)sig ang mga tagagamit !Detalye |- |[[Belarus]] |Hinarang ang Wikipedia noong ika-11 ng March 2022 at ika-7 ng April 2022, may ikinulong na mga tagagamit simula noong 2022 | | | |{{ya}} | |- |[[Beneswela]] |Ika-12 hanggang ika-18 ng Enero 2019 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Hilagang Korea]] | |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Pisikal na hindi nakakonekta sa mundo ang World Wide Web ng Hilagang Korea |- |[[Iran]] |2013–2015 (bahagi) | |{{ya}} |Pinaghihinalaan<ref name=":9" /> | |Daan-daang mga artikulo (2013–2015) |- |[[Myanmar]] |15 February 2021 – present |Lahat |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Pakistan]] |Ika-31 ng March 2006, ilang araw noong Mayo 2010, ika-3 ng Pebrero 2023 – ika-6 ng Pebrero 2023 | |{{ya}} | | |Ilan at lahat ng mga bersiyon |- |[[Rusya]] |Dekada-2010–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Saudi Arabia]] |Dekada-2000–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Sirya]] |Ika-30 ng Abril 2008 – ika-13 ng Pebrero 2009 (pagharang), 2012–2015 (pagkulong at pagbitay ng isang tagagamit) | |{{ya}} | |{{ya}} |Arabe |- |[[Tsina]] |2004, 2005–2008, 2015–kasalukuyan (HTTPS), Abril 2019–kasalukuyan (lahat) |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Tunisia]] |Ika-23 hanggang ika-27 ng Nobyembre 2006 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Turkya]] |2014–2015 (bahagi), Abril 2017–Enero 2020 (buo) | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Uzbekistan]] |2007, 2008, 2012 | |{{ya}} | | |Lahat (2007, 2008) Uzbek (2012) |} === Ayon sa bansa === ==== Belarus ==== Dinakip at piniit ng [[GUBOPiK]], ang pulisyang pampolitika ng Belarus, ang tagagamit ng [[Wikipediang Ruso]] na si Mark Bernstein, na taga-Minsk, noong ika-11 ng Marso 2022. Nag-ambag siya sa artikulong patungkol sa [[pagsalakay ng Rusya sa Ukranya]], at pinaratangan siya na "nagkakalat ng mga materyal na kontra-Rusya" at lumabag sa mga batas ng Rusya tungkol sa "pekeng balita."<ref>{{Cite web |last=Moon |first=Mariella |date=Marso 12, 2022 |title=Prominent editor of Russian Wikipedia pages detained in Belarus |url=https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313173559/https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |archive-date=Marso 13, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |website=[[Engadget]] |via=Yahoo! News}}</ref><ref name="Henning_2022">{{cite news|date=Marso 15, 2022|title=Russische Wikipedia: Festnahme und Drohungen wegen Artikelbearbeitung|language=de|trans-title=Wikipediang Ruso: Pag-aresto at mga banta para sa pag-edit ng artikulo|work=[[Netzpolitik]]|publisher=[[netzpolitik.org e. V.]]|department=Öffentlichkeit|publication-place=Berlin, Germany|url=https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|url-status=live|access-date=Marso 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320180643/https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|archive-date=Marso 20, 2022|author-first=Maximilian|author-last=Henning}}</ref> Sinentensiyahan ng isang hukuman sa [[Brest, Belarus|Brest]] ang tagagamit ng Wikipedia na si Pavel Pernikaŭ ng dalawang taon na pagkakakulong noong ika-7 ng Abril 2022, dahil sa tatlong mga ambag sa mga edisyon ng Wikipedia sa mga wikang Ruso at [[Wikipediang Biyeloruso|Biyeloruso]].<ref name="spr96">{{cite web|date=Abril 7, 2022|script-title=ru:Редактора Википедии приговорили к двум годам колонии за "дискредитацию Беларуси"|trans-title=Editor ng Wikipedia, sinentensiyahan ng dalawang taon na pagkakakulong dahil sa "paninira sa Belarus"|url=http://spring96.org/ru/news/107312|access-date=Abril 8, 2022|website=[[Viasna Human Rights Centre]]|language=ru|archive-date=Hunyo 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619123347/https://spring96.org/ru/news/107312|url-status=live}}</ref> Nagkasala siya sa "paninirang-puri sa Republika ng Belarus" (artikulo 369-1 ng [[Kodigong Kriminal ng Belarus]]).<ref name="spr96" /> ==== Iran ==== Sa isang ulat na inilathala ng ''Center for Global Communication Studies'' ng [[Unibersidad ng Pennsylvania]] noong Nobyembre 2013, sinuri ng mga mananaliksik na sina Collin Anderson at Nima Nazeri ang 800,000 mga artikulo sa [[Wikipediang Persa]]. Natuklasan nilang hinarang ng pamahalaan ng Iran ang 963 sa mga artikulong ito.<ref name=":6">{{Cite news|last=Harrison|first=Stephen|date=Mayo 21, 2019|title=Why China Blocked Wikipedia in All Languages|url=https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|access-date=Mayo 17, 2024|work=Slate|language=en-US|issn=1091-2339|archive-date=Abril 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240413021251/https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|url-status=live}}</ref> Ayon sa mga may-akda, "paulit-ulit na pinupuntirya ng mga sensor ang mga pahina ng Wikipedia na patungkol sa mga kalaban ng pamahalaan, mga paniniwalang panrelihiyon ng mga minorya, at mga pamumuna sa estado, mga opisyal, at pulisya. Halos kalahati sa mga artikulong hinarang ay mga biograpiya, kabilang ang mga pahinang patungkol sa mga indibidwal na pinaghihinalaang ibinilanggo o pinatay ng mga awtoridad."<ref>{{cite web|last1=Anderson|first1=Colin|last2=Nazeri|first2=Nima|date=Nobyembre 7, 2013|title=Citation Filtered: Iran's Censorship of Wikipedia|url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|publisher=Center for Global Communication Studies, University of Pennsylvania|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318113328/https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|archive-date=Marso 18, 2020|url-status=live}}</ref> Ayon kay Anderson, isang "mahalagang pook" ang Wikipediang Persa, na isang maliit na bahagi ng Internet ng Iran, "para matuklasan ang mga uri ng ipinagbabawal na mga nilalamang onlayn at isang mainam na padron para matukoy ang mga tema ng pagharang ng ''keyword'' at mga alituntunin sa pagsalà na nilalapat sa ibang bahagi ng kanilang Internet."<ref>{{cite news|date=Nobyembre 12, 2013|title=How Iran Uses Wikipedia To Censor The Internet|work=BuzzFeed|url=https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|url-status=live|access-date=Agosto 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427075335/https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|archive-date=Abril 27, 2016}}</ref> Ayon sa ''[[Mashable]]'', noong Mayo 2014, hinarang ng pamahalaan ng Iran ang di-bababa sa dalawang mga pahina ng Wikipediang Persa.<!--Mashable itself doesn't seem to have an article on this topic--><ref>{{cite web |last=<!--no by-line--> |date=Mayo 17, 2014 |title=Iran blocks access to Google, Wikipedia: Report |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518140451/http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-date=Mayo 18, 2014 |access-date=Mayo 17, 2014 |work=[[Asian News International]] |via=[[Times of India]] |quote=''According to Mashable, Iran has blocked another Google service, the hosting platform Google Sites, and censored at least two sensitive Wikipedia pages in Farsi in the last couple of days.''}}</ref> Ayon sa ''Associated Press'', naantala ang akses sa Wikipedia sa mga ''network'' ng Iran noong panahon ng {{nowrap|[[pandemyang COVID-19]]}}.<ref>{{Cite web|script-title=fa:ویکی‌پدیا فارسی به خاطر شیوع کرونا در ایران مختل شده است|trans-title=Naantala ang Wikipediang Persa dahil sa pagkalat ng COVID sa Iran|date=Marso 3, 2020|url=https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303123722/https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|archive-date=Marso 3, 2020|access-date=Disyembre 17, 2021|language=fa}}</ref> Noong Enero 2024, naglathala ang ''[[The Times]]'' ng isang salaysay patungkol sa talamak na mga pagbabagong mula sa di-kilalang mga tagagamit sa Wikipediang Persa na pinupuntirya ang mga paksang pinag-uusapan ng rehimen ng Iran.<ref name=":9">{{Cite web |last=Hamilton |first=Fiona |date=Enero 7, 2024 |title=How Wikipedia is being changed to downgrade Iranian human rights atrocities |url=https://www.thetimes.com/uk/article/how-wikipedia-is-being-changed-to-downgrade-iranian-human-rights-atrocities-0j6gqqtkt |access-date=Enero 9, 2026 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> ==== Myanmar ==== Noong ika-21 ng Pebrero 2021, hinarang ng huntang militar ng [[Myanmar]] ang lahat ng mga edisyong pangwika ng Wikipedia pagkaraan ng [[Kudeta sa Myanmar ng 2021|kudeta sa naturang bansa]], bilang bahagi ng kanilang pagsensura sa Internet.<ref>{{Cite news |date=Pebrero 21, 2021 |title=Myanmar blocks Wikipedia in all languages, internet suspended: NetBlocks |url=https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301093644/https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |archive-date=Marso 1, 2021 |access-date=Abril 2, 2021 |work=[[Business Standard India]] |agency=[[Asian News International]]}}</ref> == Mga pagtatalo sa isang partikular na artikulo == Maaaring pagtalunan o iharang ng isang bansa ang indibidwal na mga artikulo dahil sa diumanong paglabag sa samot-saring mga batas, tulad ng pagbubunyag ng kinaroroonan ng isang lihim na instalasyong militar (tulad ng kaso sa Pransiya), mga batas sa paninirang-puri o maling impormasyon (tulad ng kaso sa Alemanya), o isang pasiya na malaswa ang isang larawan na ginamit sa isang artikulo (tulad ng kaso sa Reyno Unido). === Alemanya === Pinagbawalan ang Wikipedia.de (isang ''Internet domain'' na pinatatakbo ng [[Wikimedia Deutschland]]) noong 2008 na magturo ng aktuwal na nilalaman ng Wikipedia. Mula ito sa isang pansamantalang atas ng hukuman sa isang kasong isinampa ng politikong si [[Lutz Heilmann]] hinggil sa mga paratang tungkol sa kaniyang dating pagkakasangkot sa [[Stasi]], isang serbisyong pang-intelihensiya ng dating bansa na [[Silangang Alemanya]] (o Demokratikong Republika ng Alemanya).<ref>{{cite web |author=Efroni |first=Zohar |date=Nobyembre 16, 2008 |title=German Court Orders to Block Wikipedia.de Due to Offending Article |url=http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722080716/http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |archive-date=Hulyo 22, 2010 |access-date=Marso 18, 2010 |work=[[Stanford Center for Internet and Society|Center for Internet and Society]] Blog |publisher=Stanford University Law School}}</ref> Binawi ni Heilmann ang reklamo pagkaraan ng dalawang araw.<ref>{{Cite news |last=Cox |first=Josie |date=Nobyembre 19, 2008 |title=Lawmaker apologizes for blocking Wikipedia |url=https://www.reuters.com/article/lifestyle/lawmaker-apologizes-for-blocking-wikipedia-idUSTRE4AI7NB/ |work=Reuters}}</ref> === Portugal === Bahagyang sinensor ang mga artikulo sa Wikipediang Ingles at Portuges na tungkol sa negosyanteng si [[Caesar DePaço]] bilang pagtalima sa kautusang panghukuman na inilabas ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Katarungan (Portugal)|Kataas-taasang Hukuman ng Portugal]] noong Agosto 2025.<ref>{{Cite web |title=TC > Jurisprudência > Acordãos > Acórdão 282/2025 . |url=https://www.tribunalconstitucional.pt/tc/acordaos/20250282.html |access-date=Hulyo 1, 2026 |website=www.tribunalconstitucional.pt |language=pt}}</ref> == Pagpatay ng mga feature ng Wikimedia sa utos ng estado == === Indonesya === [[Talaksan:Blocked login.jpg|thumb|''Screenshot'' ng naharang na ''authentication domain'' ng Wikimedia kapag sinubukang mag-''log in'' gamit ang selpon sa Indonesya, noong ika-9 ng Marso 2026]] Hinarang ng [[Ministeryo ng Komunikasyon at Ugnayang Dihital]] (Komdigi) ng Indonesya ang akses sa ''authentication domain'' ng Wikimedia (<code>auth.wikimedia.org</code>) noong ika-25 ng Pebrero 2026. Dahil ito sa hindi pagtalima ng organisasyon na magtala bilang "Tagapaglaan ng Sistemang Elektroniko" ({{lang|id|Penyelenggara Sistem Elektronik}} o ''PSE''). Hinahadlangan nito ang pag-''log in'' ng mga tagagamit at ang paggawa ng mga akawnt sa lahat ng mga proyekto ng Wikimedia, kabilang na ang Wikipedia.<ref name="PSE-WMF">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Kemkomdigi Batasi Fitur Login Wikimedia karena Belum Daftar PSE Privat |url=https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |access-date=Pebrero 28, 2026 |publisher=Ministry of Communication and Digital Affairs |website=Komdigi.go.id |language=id |archive-date=Marso 25, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325235238/https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |url-status=dead }}</ref> Nanawagan ang mga pangkat sa karapatang pantao na ibalik ang normal na akses sa mga website ng Wikimedia.<ref name="Tirto27Feb26">{{Cite web |last=Majid |first=Naufal |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Segera Buka Blokir Wikipedia |url=https://tirto.id/koalisi-damai-desak-pemerintah-segera-buka-blokir-wikipedia-hrGR |access-date=Pebrero 27, 2026 |date=Pebrero 27, 2026 |website=Tirto.id |language=id|trans-title=Peace Coalition, Nanawagan sa Pamahalaan na Agarang Alisin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="TimesID27Feb26">{{Cite web |last=Nurdiyanto |first=Wahyu |date=Pebrero 27, 2026 |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Buka Blokir Login Wikipedia |url=https://timesindonesia.co.id/peristiwa-nasional/579653/koalisi-damai-desak-pemerintah-buka-blokir-login-wikipedia |access-date=Pebrero 27, 2026 |website=Times Indonesia |language=id|trans-title=Nanawagan ang Peace Coalition sa Pamahalaan na Bawiin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="SAFE27Feb26">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Pemerintah Harus Segera Buka Kembali Blokir Wikipedia |url=https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |access-date=Pebrero 28, 2026 |website=SAFEnet.or.id |publisher=Southeast Asia Freedom of Expression Network |language=id |archive-date=Hunyo 9, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609002626/https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |url-status=dead }}</ref> Noong ika-25 ng March 2026, hinarang ang [[Wikimedia Commons]] sa Indonesya.<ref>{{cite web|url=https://radarjogja.jawapos.com/news/657327884/kemkomdigi-blokir-wikimedia-commons-hari-ini-akses-edit-wikipedia-indonesia-terhenti-netizen-protes-keras?page=all#goog_rewarded|title=Kemkomdigi Blokir Wikimedia Commons Hari Ini, Akses Edit Wikipedia Indonesia Terhenti: Netizen Protes Keras|website=Radar Jogja|date=Marso 25, 2026|last=Ikhwanuddin|first=Iwa|publisher=[[Jawa Pos]]|trans-title=Hinarang Ngayon ng Ministry of Communication and Information Technology ang Wikimedia Commons, Hininto ang Akses sa Pag-edit ng Indonesian Wikipedia: Mariing Tinututulan ng mga Netizen|language=id}}</ref> Inalis ang harang na ito sa di-katagalan, at ipinaliwanag ng Komdigi na awtomatikong hinarang ng sistema ng sensura ang Wikimedia Commons dahil sa natuklasang mga salitang may kinalaman sa "pagsusugal." Gayunpaman, binigyang-diin ng Komdigi na marapat lamang na rumehistro na ang Pundasyong Wikimedia bilang ''PSE'' upang maisama na umano sila sa kanilang ''whitelist'' para hindi na madamay sa awtomatikong pagharang.<ref>{{cite news |url=https://tekno.kompas.com/read/2026/03/27/18593167/komdigi-buka-blokir-situs-web-wikimedia-commons |title=Komdigi Buka Blokir Situs Web Wikimedia Commons |date=Marso 27, 2026 |last1=Clinten |first1=Bill |last2=Pertiwi |first2=Wahyunanda Kusuma |website=Kompas.com |language=id |access-date=Abril 21, 2026}}</ref> Binantaan ng pamahalaan ng Indonesya ang Pundasyong Wikimedia noong ika-16 ng April 2026 na papatayin nila ang lahat ng akses sa mga website ng Wikimedia pagkaraan ng pitong mga araw ng pagtatrabaho, kapag hindi pa sila rumehistro bilang ''PSE''.<ref>{{cite web|url=https://en.tempo.co/read/2098753/indonesia-threatens-to-block-wikipedia-and-wikimedia-commons-access|title=Indonesia Threatens to Block Wikipedia and Wikimedia Commons Access|website=Tempo English|date=Abril 17, 2026|access-date=Abril 17, 2026|last=Mardianti|first=Dede Leni|publisher=[[Tempo (magasing Indones)|Tempo]]|language=en}}</ref> Inihayag ng pundasyon noong ika-30 ng Abril na nakapagtala na sila sa pamahalaan ng Indonesya bilang ''PSE''.<ref>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/wikimedia-completes-indonesia-registration-under-threat-of-ban |title=Wikimedia completes Indonesia registration under threat of ban |work=The Straits Times |author=Agence France Presse |date=Abril 30, 2026 |access-date=Hulyo 7, 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wikipedia}} [[Kategorya:Sensura sa Internet ayon sa organisasyon]] [[Kategorya:Wikipedia]] o8oh83wfeaftmg3asvtc7tproalp4qm 2231186 2231179 2026-10-03T13:53:57Z JWilz12345 77302 sinalin ang parte mula sa enWiki 2231186 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sperrungen von Wikipedia in der Volksrepublik China.jpg|thumb|Pagharang ng [[Wikipediang Aleman]] sa mga ''browser'' sa [[Tsina]] (''screenshot'' noong 2011)]] [[Sensura|Sinensura]] ng mga pamahalaan ng ilang mga bansa ang [[Wikipedia]], kabilang na ang Belarus, Beneswela, Iran, Nagkakaisang Kaharian (UK), Pakistan, Rusya, Saudi Arabia, Sirya, Tsina, Turkya, at Uzbekistan. Sa ilang mga pagkakataon, may malawakang [[pagsensura sa Internet]] sa pagkalahatan at nasasama ang mga nilalaman ng Wikipedia. Ipinagbabawal naman ng ibang mga hakbang ang pagpapanatili ng espesipikong nilalaman na maituturing na nakasasakit sa damdamin o opensibo. Isa ang pagharang sa mga kasangkapan na ginagamit ng mga awtoridad sa ilang bansa para isensura ang Wikipedia. Ilan pa sa mga kasangkapan ng mga awtoridad ang tahasang pagtarget ng mga tagagamit at ang pagbabago (ng mga awtoridad) ng mismong nilalaman ng nga artikulo. Nagagawa pa rati ng mga pamahalaan na iharang ang partikular na mga artikulo, ngunit lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] noong 2015. Napilitan ang mga sensor na iharang ang buong website.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|title=Analyzing Accessibility of Wikipedia Projects Around the World|last1=Clark|first1=Justin|last2=Faris|first2=Robert|date=2017|website=Berkman Klein Center|language=en|access-date=Setyembre 20, 2018|last3=Heacock Jones|first3=Rebekah|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920131348/https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|archive-date=Setyembre 20, 2018|url-status=live}}</ref> == Mga uri ng pagsensura sa Wikipedia == {{See also|Pagsensura ng Internet}} === Pagharang ng lahat ng website ng Wikipedia (sa isa o sa bawat edisyong pangwika) === Patuloy na hinaharang ng ilang bansa ang Wikipedia sa loob ng napakahabang panahon, tulad ng Tsina. Ang ibang bansa naman ay gumagamit ng malawakang pagharang sa loob ng maikling panahon, mapa-ilang buwan man (halimbawa, sa Sirya) o ilang oras lamang (halimbawa, sa Pakistan).<ref name="Zaccaro 2023">{{cite web|last=Zaccaro|first=Maria|title=Pakistan blocks Wikipedia for 'blasphemous content'|website=BBC News|date=4 February 2023|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|access-date=Pebrero 4, 2023|archive-date=Pebrero 6, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206064510/https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|url-status=live}}</ref> === Pagharang ng espesipikong mga artikulo === Bago ang Hunyo 2015, kung kailang ganap na lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] mula [[HTTP]], hinarang ng ilang bansa ang ilang artikulong tungkol sa sensitibong mga paksa, tulad ng mga kaisipang itinataguyod ng isang kalabang partidong pampolitika, mga artikulong tungkol sa kasalukuyang mga kaganapan (halimbawa, sa Rusya), o mga kaisipan na tumututol sa tradisyong panrelihiyon ng isang rehimen (halimbawa, sa Iran). Nahirapan ang mga pamahalaan na siyasatin kung aling mga pahina ang pinupuntahan ng mga mambabasa sa Wikipedia, dahil sa HTTPS. Dahil dito, napilitan ang mga sensor na alisin man ang pagharang sa mga artikulo, o iharang ang buong website.<ref name=":8" /> === Pag-usig ng mga tagagamit === {{further|Talaan ng mga taong ikinulong dahil sa pag-ambag sa Wikipedia}} Malimit na nakatuon ang mga pag-uusig na ito sa mga tagagamit na naglalathala ng impormasyon na nais na isensura ng isang pamahalaan. Humahantong ito sa [[sariling pagsensura]]. === Pag-usig ng mga mambabasa === Simula nang lumipat ang Wikipedia sa HTTPS noong 2015, bibihira o wala na ang mga ulat ng malawakang paniniktik ng pamahalaan sa mga paggamit ng Wikipedia. Ngunit nagkabit naman ang ilang pamahalaan at kompanya ng [[Malawakang paniniktik|pangmalawakang paniniktik]] na mga ''[[spyware]] application'' sa mga kagamitan ng mga tagagamit. Maaaring masagap ng mga ito ang paggamit ng [[virtual private network|VPN]] software at magtala ng napuntahang mga [[URL]].<ref>{{Cite journal|date=Mayo 1, 2019|title=China's Algorithms of Repression|url=https://www.hrw.org/report/2019/05/01/chinas-algorithms-repression/reverse-engineering-xinjiang-police-mass|journal=Human Rights Watch|language=en}}</ref> == Malawakang pagsensura sa Wikipedia == === Talahanayan === {| class="wikitable sortable" |+Mga halimbawa ng pagsensura sa Wikipedia !Bansa !Tagal !Kasalukyang naghaharang ng nilalaman !Dating naghaharang ng nilalaman !''Conflict-of-interest'' na pagbabago gawa ng mismong pamahalaan !Inu(u)sig ang mga tagagamit !Detalye |- |[[Belarus]] |Hinarang ang Wikipedia noong ika-11 ng March 2022 at ika-7 ng April 2022, may ikinulong na mga tagagamit simula noong 2022 | | | |{{ya}} | |- |[[Beneswela]] |Ika-12 hanggang ika-18 ng Enero 2019 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Hilagang Korea]] | |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Pisikal na hindi nakakonekta sa mundo ang World Wide Web ng Hilagang Korea |- |[[Iran]] |2013–2015 (bahagi) | |{{ya}} |Pinaghihinalaan<ref name=":9" /> | |Daan-daang mga artikulo (2013–2015) |- |[[Myanmar]] |15 February 2021 – present |Lahat |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Pakistan]] |Ika-31 ng March 2006, ilang araw noong Mayo 2010, ika-3 ng Pebrero 2023 – ika-6 ng Pebrero 2023 | |{{ya}} | | |Ilan at lahat ng mga bersiyon |- |[[Rusya]] |Dekada-2010–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Saudi Arabia]] |Dekada-2000–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Sirya]] |Ika-30 ng Abril 2008 – ika-13 ng Pebrero 2009 (pagharang), 2012–2015 (pagkulong at pagbitay ng isang tagagamit) | |{{ya}} | |{{ya}} |Arabe |- |[[Tsina]] |2004, 2005–2008, 2015–kasalukuyan (HTTPS), Abril 2019–kasalukuyan (lahat) |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Tunisia]] |Ika-23 hanggang ika-27 ng Nobyembre 2006 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Turkya]] |2014–2015 (bahagi), Abril 2017–Enero 2020 (buo) | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Uzbekistan]] |2007, 2008, 2012 | |{{ya}} | | |Lahat (2007, 2008) Uzbek (2012) |} === Ayon sa bansa === ==== Belarus ==== Dinakip at piniit ng [[GUBOPiK]], ang pulisyang pampolitika ng Belarus, ang tagagamit ng [[Wikipediang Ruso]] na si Mark Bernstein, na taga-Minsk, noong ika-11 ng Marso 2022. Nag-ambag siya sa artikulong patungkol sa [[pagsalakay ng Rusya sa Ukranya]], at pinaratangan siya na "nagkakalat ng mga materyal na kontra-Rusya" at lumabag sa mga batas ng Rusya tungkol sa "pekeng balita."<ref>{{Cite web |last=Moon |first=Mariella |date=Marso 12, 2022 |title=Prominent editor of Russian Wikipedia pages detained in Belarus |url=https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313173559/https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |archive-date=Marso 13, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |website=[[Engadget]] |via=Yahoo! News}}</ref><ref name="Henning_2022">{{cite news|date=Marso 15, 2022|title=Russische Wikipedia: Festnahme und Drohungen wegen Artikelbearbeitung|language=de|trans-title=Wikipediang Ruso: Pag-aresto at mga banta para sa pag-edit ng artikulo|work=[[Netzpolitik]]|publisher=[[netzpolitik.org e. V.]]|department=Öffentlichkeit|publication-place=Berlin, Germany|url=https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|url-status=live|access-date=Marso 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320180643/https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|archive-date=Marso 20, 2022|author-first=Maximilian|author-last=Henning}}</ref> Sinentensiyahan ng isang hukuman sa [[Brest, Belarus|Brest]] ang tagagamit ng Wikipedia na si Pavel Pernikaŭ ng dalawang taon na pagkakakulong noong ika-7 ng Abril 2022, dahil sa tatlong mga ambag sa mga edisyon ng Wikipedia sa mga wikang Ruso at [[Wikipediang Biyeloruso|Biyeloruso]].<ref name="spr96">{{cite web|date=Abril 7, 2022|script-title=ru:Редактора Википедии приговорили к двум годам колонии за "дискредитацию Беларуси"|trans-title=Editor ng Wikipedia, sinentensiyahan ng dalawang taon na pagkakakulong dahil sa "paninira sa Belarus"|url=http://spring96.org/ru/news/107312|access-date=Abril 8, 2022|website=[[Viasna Human Rights Centre]]|language=ru|archive-date=Hunyo 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619123347/https://spring96.org/ru/news/107312|url-status=live}}</ref> Nagkasala siya sa "paninirang-puri sa Republika ng Belarus" (artikulo 369-1 ng [[Kodigong Kriminal ng Belarus]]).<ref name="spr96" /> ==== Iran ==== Sa isang ulat na inilathala ng ''Center for Global Communication Studies'' ng [[Unibersidad ng Pennsylvania]] noong Nobyembre 2013, sinuri ng mga mananaliksik na sina Collin Anderson at Nima Nazeri ang 800,000 mga artikulo sa [[Wikipediang Persa]]. Natuklasan nilang hinarang ng pamahalaan ng Iran ang 963 sa mga artikulong ito.<ref name=":6">{{Cite news|last=Harrison|first=Stephen|date=Mayo 21, 2019|title=Why China Blocked Wikipedia in All Languages|url=https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|access-date=Mayo 17, 2024|work=Slate|language=en-US|issn=1091-2339|archive-date=Abril 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240413021251/https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|url-status=live}}</ref> Ayon sa mga may-akda, "paulit-ulit na pinupuntirya ng mga sensor ang mga pahina ng Wikipedia na patungkol sa mga kalaban ng pamahalaan, mga paniniwalang panrelihiyon ng mga minorya, at mga pamumuna sa estado, mga opisyal, at pulisya. Halos kalahati sa mga artikulong hinarang ay mga biograpiya, kabilang ang mga pahinang patungkol sa mga indibidwal na pinaghihinalaang ibinilanggo o pinatay ng mga awtoridad."<ref>{{cite web|last1=Anderson|first1=Colin|last2=Nazeri|first2=Nima|date=Nobyembre 7, 2013|title=Citation Filtered: Iran's Censorship of Wikipedia|url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|publisher=Center for Global Communication Studies, University of Pennsylvania|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318113328/https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|archive-date=Marso 18, 2020|url-status=live}}</ref> Ayon kay Anderson, isang "mahalagang pook" ang Wikipediang Persa, na isang maliit na bahagi ng Internet ng Iran, "para matuklasan ang mga uri ng ipinagbabawal na mga nilalamang onlayn at isang mainam na padron para matukoy ang mga tema ng pagharang ng ''keyword'' at mga alituntunin sa pagsalà na nilalapat sa ibang bahagi ng kanilang Internet."<ref>{{cite news|date=Nobyembre 12, 2013|title=How Iran Uses Wikipedia To Censor The Internet|work=BuzzFeed|url=https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|url-status=live|access-date=Agosto 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427075335/https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|archive-date=Abril 27, 2016}}</ref> Ayon sa ''[[Mashable]]'', noong Mayo 2014, hinarang ng pamahalaan ng Iran ang di-bababa sa dalawang mga pahina ng Wikipediang Persa.<!--Mashable itself doesn't seem to have an article on this topic--><ref>{{cite web |last=<!--no by-line--> |date=Mayo 17, 2014 |title=Iran blocks access to Google, Wikipedia: Report |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518140451/http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-date=Mayo 18, 2014 |access-date=Mayo 17, 2014 |work=[[Asian News International]] |via=[[Times of India]] |quote=''According to Mashable, Iran has blocked another Google service, the hosting platform Google Sites, and censored at least two sensitive Wikipedia pages in Farsi in the last couple of days.''}}</ref> Ayon sa ''Associated Press'', naantala ang akses sa Wikipedia sa mga ''network'' ng Iran noong panahon ng {{nowrap|[[pandemyang COVID-19]]}}.<ref>{{Cite web|script-title=fa:ویکی‌پدیا فارسی به خاطر شیوع کرونا در ایران مختل شده است|trans-title=Naantala ang Wikipediang Persa dahil sa pagkalat ng COVID sa Iran|date=Marso 3, 2020|url=https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303123722/https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|archive-date=Marso 3, 2020|access-date=Disyembre 17, 2021|language=fa}}</ref> Noong Enero 2024, naglathala ang ''[[The Times]]'' ng isang salaysay patungkol sa talamak na mga pagbabagong mula sa di-kilalang mga tagagamit sa Wikipediang Persa na pinupuntirya ang mga paksang pinag-uusapan ng rehimen ng Iran.<ref name=":9">{{Cite web |last=Hamilton |first=Fiona |date=Enero 7, 2024 |title=How Wikipedia is being changed to downgrade Iranian human rights atrocities |url=https://www.thetimes.com/uk/article/how-wikipedia-is-being-changed-to-downgrade-iranian-human-rights-atrocities-0j6gqqtkt |access-date=Enero 9, 2026 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> ==== Myanmar ==== Noong ika-21 ng Pebrero 2021, hinarang ng huntang militar ng [[Myanmar]] ang lahat ng mga edisyong pangwika ng Wikipedia pagkaraan ng [[Kudeta sa Myanmar ng 2021|kudeta sa naturang bansa]], bilang bahagi ng kanilang pagsensura sa Internet.<ref>{{Cite news |date=Pebrero 21, 2021 |title=Myanmar blocks Wikipedia in all languages, internet suspended: NetBlocks |url=https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301093644/https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |archive-date=Marso 1, 2021 |access-date=Abril 2, 2021 |work=[[Business Standard India]] |agency=[[Asian News International]]}}</ref> == Mga pagtatalo sa isang partikular na artikulo == Maaaring pagtalunan o iharang ng isang bansa ang indibidwal na mga artikulo dahil sa diumanong paglabag sa samot-saring mga batas, tulad ng pagbubunyag ng kinaroroonan ng isang lihim na instalasyong militar (tulad ng kaso sa Pransiya), mga batas sa paninirang-puri o maling impormasyon (tulad ng kaso sa Alemanya), o isang pasiya na malaswa ang isang larawan na ginamit sa isang artikulo (tulad ng kaso sa Reyno Unido). === Alemanya === Pinagbawalan ang Wikipedia.de (isang ''Internet domain'' na pinatatakbo ng [[Wikimedia Deutschland]]) noong 2008 na magturo ng aktuwal na nilalaman ng Wikipedia. Mula ito sa isang pansamantalang atas ng hukuman sa isang kasong isinampa ng politikong si [[Lutz Heilmann]] hinggil sa mga paratang tungkol sa kaniyang dating pagkakasangkot sa [[Stasi]], isang serbisyong pang-intelihensiya ng dating bansa na [[Silangang Alemanya]] (o Demokratikong Republika ng Alemanya).<ref>{{cite web |author=Efroni |first=Zohar |date=Nobyembre 16, 2008 |title=German Court Orders to Block Wikipedia.de Due to Offending Article |url=http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722080716/http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |archive-date=Hulyo 22, 2010 |access-date=Marso 18, 2010 |work=[[Stanford Center for Internet and Society|Center for Internet and Society]] Blog |publisher=Stanford University Law School}}</ref> Binawi ni Heilmann ang reklamo pagkaraan ng dalawang araw.<ref>{{Cite news |last=Cox |first=Josie |date=Nobyembre 19, 2008 |title=Lawmaker apologizes for blocking Wikipedia |url=https://www.reuters.com/article/lifestyle/lawmaker-apologizes-for-blocking-wikipedia-idUSTRE4AI7NB/ |work=Reuters}}</ref> === India === ==== Asian News International ==== [[Talaksan:English Wikipedia screenshot - Asian News International vs. Wikimedia Foundation - suspended access.png|thumb|Mensahe na nakapaskil sa mga mambabasa ng Wikipediang Ingles noong pinatay ang akses sa artikulong ''[[w:en:Asian News International v. Wikimedia Foundation|Asian News International vs. Wikimedia Foundation]]''|upright=1.6]] Noong Hulyo 2024, nagsampa ang [[Asian News International]], isang tagapaghatid ng balita, ng reklamo laban sa Wikimedia upang matukoy ang pagkakakilanlan ng mga tagagamit na nagsulat ng anila ay "masamang paglalarawan" sa kanila bilang isang kasangkapan sa propaganda para sa pamahalaan ng India. Ipinaratang ng ahensiya sa pagbabalita na sinira ng mga tagagamit ang kanilang reputasyon.<ref name=":5">{{Cite web|last=Singh|first=Manish|date=Nobyembre 5, 2024|title=India issues notice to Wikipedia over concerns of bias|url=https://techcrunch.com/2024/11/05/india-issues-notice-to-wikipedia-over-concerns-of-bias/|access-date=Nobyembre 6, 2024|website=TechCrunch|language=en-US}}</ref> Nagbanta ang [[Mataas na Hukuman ng Delhi]] na ipapaharang nila ang Wikipedia sa India kung hindi ibinigay ng Wikimedia sa kinauukulan ang pagkakakilanlan ng mga sangkot na tagagamit.<ref>{{Cite web |last=<!--no by line--> |date=Nobyembre 5, 2024 |title=Govt issues notice to Wikipedia, asks why it should be treated as intermediary and not publisher |url=https://indianexpress.com/article/india/centre-issues-notice-wikipedia-asks-why-intermediary-not-publisher-9654226/ |access-date=Nobyembre 6, 2024 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> Noong ika-21 ng Oktubre 2023, hinarang ng Pundasyong Wikimedia ang akses sa artikulo na tungkol sa mismong kaso &ndash; ang ''[[w:en:Asian News International v. Wikimedia Foundation|Asian News International vs. Wikimedia Foundation]]'' &ndash; dahil sa isang utos mula sa hukuman ng Delhi na nagsasabing nilabag ng artikulo ang prinsipyong ''[[sub judice]]''. Pinaniniwalaan na unang pagkakataon ito ng pagharang sa isang artikulo ng Wikipediang Ingles dahil sa isang utos ng hukuman.<ref name="indiablock">{{Cite news|last=Deep|first=Aroon|date=Oktubre 21, 2024|title=Wikipedia suspends page on the ongoing defamation lawsuit filed by ANI against Wikimedia Foundation|url=https://www.thehindu.com/news/national/wikipedia-suspends-access-to-ani-defamation-case-page-following-delhi-hc-order/article68778075.ece|access-date=Nobyembre 9, 2024|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Poddar |first=Umang |date=Oktubre 30, 2024 |title=Wikipedia v ANI: Why the online encyclopaedia has landed in legal trouble in India |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cdrdydkypv7o |access-date=Nobyembre 9, 2024 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Noong ika-17 ng Marso 2025, kinuwestiyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng India]] ang naturang utos ng Mataas na Hukuman ng Delhi.<ref>{{Cite web |last=<!--no by line--> |first= |date=Marso 18, 2025 |title=SC slams Delhi HC order directing Wikipedia to remove ANI defamation case page |url=https://www.thenewsminute.com/news/sc-slams-delhi-hc-order-directing-wikipedia-to-remove-ani-defamation-case-page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415204717/https://www.thenewsminute.com/news/sc-slams-delhi-hc-order-directing-wikipedia-to-remove-ani-defamation-case-page |archive-date=Abril 15, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=[[The News Minute]] |language=en}}</ref> Tinanong din nila ang hukuman ng Delhi kung bakit "napaka-sensitibo" ito sa isyu. Binanggit din nila na hindi maaaring mag-utos ang mga hukuman ng pag-alis ng nilalaman dahil lamang sa pagiging kritikal ng mga ito sa kanila.<ref>{{Cite news |last=<!--no by line--> |date=Marso 17, 2025 |title=SC issues notice to ANI on Wikipedia’s plea against Delhi HC takedown order |url=https://www.uniindia.com/news/india/sc-issues-notice-to-ani-on-wikipedia-s-plea-against-delhi-hc-takedown-order/3415322.html |work=[[United News of India]]}}</ref> Binanggit nina Mahistrado [[A. S. Oka|Abhay S. Oka]] at [[Ujjal Bhuyan]] ng Kataas-taasang Hukuman na may malawak na kahihinatnan sa malayang pamamahayag ang kaso: "Tungkol ito sa kalayaan ng mga mamamahayag. Kung nangyari ito ngayon sa Wikipedia, maaaring sa iba naman kinabukasan."<ref>{{Cite web |title=Wikimedia moves SC seeking to quash HC order asking it to take down content |url=https://www.business-standard.com/india-news/wikimedia-moves-sc-seeking-to-quash-hc-order-asking-it-to-take-down-content-125031801338_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415231232/https://www.business-standard.com/india-news/wikimedia-moves-sc-seeking-to-quash-hc-order-asking-it-to-take-down-content-125031801338_1.html |archive-date=Abril 15, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=www.business-standard.com |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |author=<!--no by line--> |date=Marso 18, 2025 |title='Question of media freedom': SC on Delhi HC order to remove Wikipedia page on ANI defamation suit |url=https://scroll.in/latest/1080396/question-of-media-freedom-sc-on-delhi-hc-order-to-remove-wikipedia-page-on-ani-defamation-suit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405223332/https://scroll.in/latest/1080396/question-of-media-freedom-sc-on-delhi-hc-order-to-remove-wikipedia-page-on-ani-defamation-suit |archive-date=Abril 5, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=Scroll.in |language=en}}</ref> Binaligtad ng Kataas-taasang Hukuman ng India ang utos ng Mataas na Hukuman ng India pagkaraan ng apela ng Pundasyong Wikimedia. Ayon sa Hukuman, dapat suportahan ng hudikatura at ng midya ang isa't isa, bilang bahagi ng demokrasyang liberal. Hindi rin tungkulin ng hukuman na pagsabihan ang midya na burahin o alisin ang nilalaman.<ref name=":7">{{cite web |last1=Roy |first1=Debayan |date=Mayo 9, 2025 |title=Win for Wikipedia as Supreme Court quashes Delhi High Court's order to takedown page on ANI v Wiki case |url=https://www.barandbench.com/news/supreme-court-delhi-high-court-takedown-ani-wikipedia-page |website=[[Bar and Bench]]}}</ref> === Portugal === Bahagyang sinensor ang mga artikulo sa Wikipediang Ingles at Portuges na tungkol sa negosyanteng si [[Caesar DePaço]] bilang pagtalima sa kautusang panghukuman na inilabas ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Katarungan (Portugal)|Kataas-taasang Hukuman ng Portugal]] noong Agosto 2025.<ref>{{Cite web |title=TC > Jurisprudência > Acordãos > Acórdão 282/2025 . |url=https://www.tribunalconstitucional.pt/tc/acordaos/20250282.html |access-date=Hulyo 1, 2026 |website=www.tribunalconstitucional.pt |language=pt}}</ref> == Pagpatay ng mga feature ng Wikimedia sa utos ng estado == === Indonesya === [[Talaksan:Blocked login.jpg|thumb|''Screenshot'' ng naharang na ''authentication domain'' ng Wikimedia kapag sinubukang mag-''log in'' gamit ang selpon sa Indonesya, noong ika-9 ng Marso 2026]] Hinarang ng [[Ministeryo ng Komunikasyon at Ugnayang Dihital]] (Komdigi) ng Indonesya ang akses sa ''authentication domain'' ng Wikimedia (<code>auth.wikimedia.org</code>) noong ika-25 ng Pebrero 2026. Dahil ito sa hindi pagtalima ng organisasyon na magtala bilang "Tagapaglaan ng Sistemang Elektroniko" ({{lang|id|Penyelenggara Sistem Elektronik}} o ''PSE''). Hinahadlangan nito ang pag-''log in'' ng mga tagagamit at ang paggawa ng mga akawnt sa lahat ng mga proyekto ng Wikimedia, kabilang na ang Wikipedia.<ref name="PSE-WMF">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Kemkomdigi Batasi Fitur Login Wikimedia karena Belum Daftar PSE Privat |url=https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |access-date=Pebrero 28, 2026 |publisher=Ministry of Communication and Digital Affairs |website=Komdigi.go.id |language=id |archive-date=Marso 25, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325235238/https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |url-status=dead }}</ref> Nanawagan ang mga pangkat sa karapatang pantao na ibalik ang normal na akses sa mga website ng Wikimedia.<ref name="Tirto27Feb26">{{Cite web |last=Majid |first=Naufal |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Segera Buka Blokir Wikipedia |url=https://tirto.id/koalisi-damai-desak-pemerintah-segera-buka-blokir-wikipedia-hrGR |access-date=Pebrero 27, 2026 |date=Pebrero 27, 2026 |website=Tirto.id |language=id|trans-title=Peace Coalition, Nanawagan sa Pamahalaan na Agarang Alisin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="TimesID27Feb26">{{Cite web |last=Nurdiyanto |first=Wahyu |date=Pebrero 27, 2026 |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Buka Blokir Login Wikipedia |url=https://timesindonesia.co.id/peristiwa-nasional/579653/koalisi-damai-desak-pemerintah-buka-blokir-login-wikipedia |access-date=Pebrero 27, 2026 |website=Times Indonesia |language=id|trans-title=Nanawagan ang Peace Coalition sa Pamahalaan na Bawiin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="SAFE27Feb26">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Pemerintah Harus Segera Buka Kembali Blokir Wikipedia |url=https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |access-date=Pebrero 28, 2026 |website=SAFEnet.or.id |publisher=Southeast Asia Freedom of Expression Network |language=id |archive-date=Hunyo 9, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609002626/https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |url-status=dead }}</ref> Noong ika-25 ng March 2026, hinarang ang [[Wikimedia Commons]] sa Indonesya.<ref>{{cite web|url=https://radarjogja.jawapos.com/news/657327884/kemkomdigi-blokir-wikimedia-commons-hari-ini-akses-edit-wikipedia-indonesia-terhenti-netizen-protes-keras?page=all#goog_rewarded|title=Kemkomdigi Blokir Wikimedia Commons Hari Ini, Akses Edit Wikipedia Indonesia Terhenti: Netizen Protes Keras|website=Radar Jogja|date=Marso 25, 2026|last=Ikhwanuddin|first=Iwa|publisher=[[Jawa Pos]]|trans-title=Hinarang Ngayon ng Ministry of Communication and Information Technology ang Wikimedia Commons, Hininto ang Akses sa Pag-edit ng Indonesian Wikipedia: Mariing Tinututulan ng mga Netizen|language=id}}</ref> Inalis ang harang na ito sa di-katagalan, at ipinaliwanag ng Komdigi na awtomatikong hinarang ng sistema ng sensura ang Wikimedia Commons dahil sa natuklasang mga salitang may kinalaman sa "pagsusugal." Gayunpaman, binigyang-diin ng Komdigi na marapat lamang na rumehistro na ang Pundasyong Wikimedia bilang ''PSE'' upang maisama na umano sila sa kanilang ''whitelist'' para hindi na madamay sa awtomatikong pagharang.<ref>{{cite news |url=https://tekno.kompas.com/read/2026/03/27/18593167/komdigi-buka-blokir-situs-web-wikimedia-commons |title=Komdigi Buka Blokir Situs Web Wikimedia Commons |date=Marso 27, 2026 |last1=Clinten |first1=Bill |last2=Pertiwi |first2=Wahyunanda Kusuma |website=Kompas.com |language=id |access-date=Abril 21, 2026}}</ref> Binantaan ng pamahalaan ng Indonesya ang Pundasyong Wikimedia noong ika-16 ng April 2026 na papatayin nila ang lahat ng akses sa mga website ng Wikimedia pagkaraan ng pitong mga araw ng pagtatrabaho, kapag hindi pa sila rumehistro bilang ''PSE''.<ref>{{cite web|url=https://en.tempo.co/read/2098753/indonesia-threatens-to-block-wikipedia-and-wikimedia-commons-access|title=Indonesia Threatens to Block Wikipedia and Wikimedia Commons Access|website=Tempo English|date=Abril 17, 2026|access-date=Abril 17, 2026|last=Mardianti|first=Dede Leni|publisher=[[Tempo (magasing Indones)|Tempo]]|language=en}}</ref> Inihayag ng pundasyon noong ika-30 ng Abril na nakapagtala na sila sa pamahalaan ng Indonesya bilang ''PSE''.<ref>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/wikimedia-completes-indonesia-registration-under-threat-of-ban |title=Wikimedia completes Indonesia registration under threat of ban |work=The Straits Times |author=Agence France Presse |date=Abril 30, 2026 |access-date=Hulyo 7, 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wikipedia}} [[Kategorya:Sensura sa Internet ayon sa organisasyon]] [[Kategorya:Wikipedia]] 2e09alicop5z2q4sh1qaf6hzffkns1v 2231190 2231186 2026-10-03T13:55:10Z JWilz12345 77302 /* India */ 2231190 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sperrungen von Wikipedia in der Volksrepublik China.jpg|thumb|Pagharang ng [[Wikipediang Aleman]] sa mga ''browser'' sa [[Tsina]] (''screenshot'' noong 2011)]] [[Sensura|Sinensura]] ng mga pamahalaan ng ilang mga bansa ang [[Wikipedia]], kabilang na ang Belarus, Beneswela, Iran, Nagkakaisang Kaharian (UK), Pakistan, Rusya, Saudi Arabia, Sirya, Tsina, Turkya, at Uzbekistan. Sa ilang mga pagkakataon, may malawakang [[pagsensura sa Internet]] sa pagkalahatan at nasasama ang mga nilalaman ng Wikipedia. Ipinagbabawal naman ng ibang mga hakbang ang pagpapanatili ng espesipikong nilalaman na maituturing na nakasasakit sa damdamin o opensibo. Isa ang pagharang sa mga kasangkapan na ginagamit ng mga awtoridad sa ilang bansa para isensura ang Wikipedia. Ilan pa sa mga kasangkapan ng mga awtoridad ang tahasang pagtarget ng mga tagagamit at ang pagbabago (ng mga awtoridad) ng mismong nilalaman ng nga artikulo. Nagagawa pa rati ng mga pamahalaan na iharang ang partikular na mga artikulo, ngunit lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] noong 2015. Napilitan ang mga sensor na iharang ang buong website.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|title=Analyzing Accessibility of Wikipedia Projects Around the World|last1=Clark|first1=Justin|last2=Faris|first2=Robert|date=2017|website=Berkman Klein Center|language=en|access-date=Setyembre 20, 2018|last3=Heacock Jones|first3=Rebekah|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920131348/https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|archive-date=Setyembre 20, 2018|url-status=live}}</ref> == Mga uri ng pagsensura sa Wikipedia == {{See also|Pagsensura ng Internet}} === Pagharang ng lahat ng website ng Wikipedia (sa isa o sa bawat edisyong pangwika) === Patuloy na hinaharang ng ilang bansa ang Wikipedia sa loob ng napakahabang panahon, tulad ng Tsina. Ang ibang bansa naman ay gumagamit ng malawakang pagharang sa loob ng maikling panahon, mapa-ilang buwan man (halimbawa, sa Sirya) o ilang oras lamang (halimbawa, sa Pakistan).<ref name="Zaccaro 2023">{{cite web|last=Zaccaro|first=Maria|title=Pakistan blocks Wikipedia for 'blasphemous content'|website=BBC News|date=4 February 2023|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|access-date=Pebrero 4, 2023|archive-date=Pebrero 6, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206064510/https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|url-status=live}}</ref> === Pagharang ng espesipikong mga artikulo === Bago ang Hunyo 2015, kung kailang ganap na lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] mula [[HTTP]], hinarang ng ilang bansa ang ilang artikulong tungkol sa sensitibong mga paksa, tulad ng mga kaisipang itinataguyod ng isang kalabang partidong pampolitika, mga artikulong tungkol sa kasalukuyang mga kaganapan (halimbawa, sa Rusya), o mga kaisipan na tumututol sa tradisyong panrelihiyon ng isang rehimen (halimbawa, sa Iran). Nahirapan ang mga pamahalaan na siyasatin kung aling mga pahina ang pinupuntahan ng mga mambabasa sa Wikipedia, dahil sa HTTPS. Dahil dito, napilitan ang mga sensor na alisin man ang pagharang sa mga artikulo, o iharang ang buong website.<ref name=":8" /> === Pag-usig ng mga tagagamit === {{further|Talaan ng mga taong ikinulong dahil sa pag-ambag sa Wikipedia}} Malimit na nakatuon ang mga pag-uusig na ito sa mga tagagamit na naglalathala ng impormasyon na nais na isensura ng isang pamahalaan. Humahantong ito sa [[sariling pagsensura]]. === Pag-usig ng mga mambabasa === Simula nang lumipat ang Wikipedia sa HTTPS noong 2015, bibihira o wala na ang mga ulat ng malawakang paniniktik ng pamahalaan sa mga paggamit ng Wikipedia. Ngunit nagkabit naman ang ilang pamahalaan at kompanya ng [[Malawakang paniniktik|pangmalawakang paniniktik]] na mga ''[[spyware]] application'' sa mga kagamitan ng mga tagagamit. Maaaring masagap ng mga ito ang paggamit ng [[virtual private network|VPN]] software at magtala ng napuntahang mga [[URL]].<ref>{{Cite journal|date=Mayo 1, 2019|title=China's Algorithms of Repression|url=https://www.hrw.org/report/2019/05/01/chinas-algorithms-repression/reverse-engineering-xinjiang-police-mass|journal=Human Rights Watch|language=en}}</ref> == Malawakang pagsensura sa Wikipedia == === Talahanayan === {| class="wikitable sortable" |+Mga halimbawa ng pagsensura sa Wikipedia !Bansa !Tagal !Kasalukyang naghaharang ng nilalaman !Dating naghaharang ng nilalaman !''Conflict-of-interest'' na pagbabago gawa ng mismong pamahalaan !Inu(u)sig ang mga tagagamit !Detalye |- |[[Belarus]] |Hinarang ang Wikipedia noong ika-11 ng March 2022 at ika-7 ng April 2022, may ikinulong na mga tagagamit simula noong 2022 | | | |{{ya}} | |- |[[Beneswela]] |Ika-12 hanggang ika-18 ng Enero 2019 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Hilagang Korea]] | |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Pisikal na hindi nakakonekta sa mundo ang World Wide Web ng Hilagang Korea |- |[[Iran]] |2013–2015 (bahagi) | |{{ya}} |Pinaghihinalaan<ref name=":9" /> | |Daan-daang mga artikulo (2013–2015) |- |[[Myanmar]] |15 February 2021 – present |Lahat |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Pakistan]] |Ika-31 ng March 2006, ilang araw noong Mayo 2010, ika-3 ng Pebrero 2023 – ika-6 ng Pebrero 2023 | |{{ya}} | | |Ilan at lahat ng mga bersiyon |- |[[Rusya]] |Dekada-2010–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Saudi Arabia]] |Dekada-2000–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Sirya]] |Ika-30 ng Abril 2008 – ika-13 ng Pebrero 2009 (pagharang), 2012–2015 (pagkulong at pagbitay ng isang tagagamit) | |{{ya}} | |{{ya}} |Arabe |- |[[Tsina]] |2004, 2005–2008, 2015–kasalukuyan (HTTPS), Abril 2019–kasalukuyan (lahat) |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Tunisia]] |Ika-23 hanggang ika-27 ng Nobyembre 2006 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Turkya]] |2014–2015 (bahagi), Abril 2017–Enero 2020 (buo) | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Uzbekistan]] |2007, 2008, 2012 | |{{ya}} | | |Lahat (2007, 2008) Uzbek (2012) |} === Ayon sa bansa === ==== Belarus ==== Dinakip at piniit ng [[GUBOPiK]], ang pulisyang pampolitika ng Belarus, ang tagagamit ng [[Wikipediang Ruso]] na si Mark Bernstein, na taga-Minsk, noong ika-11 ng Marso 2022. Nag-ambag siya sa artikulong patungkol sa [[pagsalakay ng Rusya sa Ukranya]], at pinaratangan siya na "nagkakalat ng mga materyal na kontra-Rusya" at lumabag sa mga batas ng Rusya tungkol sa "pekeng balita."<ref>{{Cite web |last=Moon |first=Mariella |date=Marso 12, 2022 |title=Prominent editor of Russian Wikipedia pages detained in Belarus |url=https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313173559/https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |archive-date=Marso 13, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |website=[[Engadget]] |via=Yahoo! News}}</ref><ref name="Henning_2022">{{cite news|date=Marso 15, 2022|title=Russische Wikipedia: Festnahme und Drohungen wegen Artikelbearbeitung|language=de|trans-title=Wikipediang Ruso: Pag-aresto at mga banta para sa pag-edit ng artikulo|work=[[Netzpolitik]]|publisher=[[netzpolitik.org e. V.]]|department=Öffentlichkeit|publication-place=Berlin, Germany|url=https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|url-status=live|access-date=Marso 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320180643/https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|archive-date=Marso 20, 2022|author-first=Maximilian|author-last=Henning}}</ref> Sinentensiyahan ng isang hukuman sa [[Brest, Belarus|Brest]] ang tagagamit ng Wikipedia na si Pavel Pernikaŭ ng dalawang taon na pagkakakulong noong ika-7 ng Abril 2022, dahil sa tatlong mga ambag sa mga edisyon ng Wikipedia sa mga wikang Ruso at [[Wikipediang Biyeloruso|Biyeloruso]].<ref name="spr96">{{cite web|date=Abril 7, 2022|script-title=ru:Редактора Википедии приговорили к двум годам колонии за "дискредитацию Беларуси"|trans-title=Editor ng Wikipedia, sinentensiyahan ng dalawang taon na pagkakakulong dahil sa "paninira sa Belarus"|url=http://spring96.org/ru/news/107312|access-date=Abril 8, 2022|website=[[Viasna Human Rights Centre]]|language=ru|archive-date=Hunyo 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619123347/https://spring96.org/ru/news/107312|url-status=live}}</ref> Nagkasala siya sa "paninirang-puri sa Republika ng Belarus" (artikulo 369-1 ng [[Kodigong Kriminal ng Belarus]]).<ref name="spr96" /> ==== Iran ==== Sa isang ulat na inilathala ng ''Center for Global Communication Studies'' ng [[Unibersidad ng Pennsylvania]] noong Nobyembre 2013, sinuri ng mga mananaliksik na sina Collin Anderson at Nima Nazeri ang 800,000 mga artikulo sa [[Wikipediang Persa]]. Natuklasan nilang hinarang ng pamahalaan ng Iran ang 963 sa mga artikulong ito.<ref name=":6">{{Cite news|last=Harrison|first=Stephen|date=Mayo 21, 2019|title=Why China Blocked Wikipedia in All Languages|url=https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|access-date=Mayo 17, 2024|work=Slate|language=en-US|issn=1091-2339|archive-date=Abril 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240413021251/https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|url-status=live}}</ref> Ayon sa mga may-akda, "paulit-ulit na pinupuntirya ng mga sensor ang mga pahina ng Wikipedia na patungkol sa mga kalaban ng pamahalaan, mga paniniwalang panrelihiyon ng mga minorya, at mga pamumuna sa estado, mga opisyal, at pulisya. Halos kalahati sa mga artikulong hinarang ay mga biograpiya, kabilang ang mga pahinang patungkol sa mga indibidwal na pinaghihinalaang ibinilanggo o pinatay ng mga awtoridad."<ref>{{cite web|last1=Anderson|first1=Colin|last2=Nazeri|first2=Nima|date=Nobyembre 7, 2013|title=Citation Filtered: Iran's Censorship of Wikipedia|url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|publisher=Center for Global Communication Studies, University of Pennsylvania|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318113328/https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|archive-date=Marso 18, 2020|url-status=live}}</ref> Ayon kay Anderson, isang "mahalagang pook" ang Wikipediang Persa, na isang maliit na bahagi ng Internet ng Iran, "para matuklasan ang mga uri ng ipinagbabawal na mga nilalamang onlayn at isang mainam na padron para matukoy ang mga tema ng pagharang ng ''keyword'' at mga alituntunin sa pagsalà na nilalapat sa ibang bahagi ng kanilang Internet."<ref>{{cite news|date=Nobyembre 12, 2013|title=How Iran Uses Wikipedia To Censor The Internet|work=BuzzFeed|url=https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|url-status=live|access-date=Agosto 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427075335/https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|archive-date=Abril 27, 2016}}</ref> Ayon sa ''[[Mashable]]'', noong Mayo 2014, hinarang ng pamahalaan ng Iran ang di-bababa sa dalawang mga pahina ng Wikipediang Persa.<!--Mashable itself doesn't seem to have an article on this topic--><ref>{{cite web |last=<!--no by-line--> |date=Mayo 17, 2014 |title=Iran blocks access to Google, Wikipedia: Report |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518140451/http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-date=Mayo 18, 2014 |access-date=Mayo 17, 2014 |work=[[Asian News International]] |via=[[Times of India]] |quote=''According to Mashable, Iran has blocked another Google service, the hosting platform Google Sites, and censored at least two sensitive Wikipedia pages in Farsi in the last couple of days.''}}</ref> Ayon sa ''Associated Press'', naantala ang akses sa Wikipedia sa mga ''network'' ng Iran noong panahon ng {{nowrap|[[pandemyang COVID-19]]}}.<ref>{{Cite web|script-title=fa:ویکی‌پدیا فارسی به خاطر شیوع کرونا در ایران مختل شده است|trans-title=Naantala ang Wikipediang Persa dahil sa pagkalat ng COVID sa Iran|date=Marso 3, 2020|url=https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303123722/https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|archive-date=Marso 3, 2020|access-date=Disyembre 17, 2021|language=fa}}</ref> Noong Enero 2024, naglathala ang ''[[The Times]]'' ng isang salaysay patungkol sa talamak na mga pagbabagong mula sa di-kilalang mga tagagamit sa Wikipediang Persa na pinupuntirya ang mga paksang pinag-uusapan ng rehimen ng Iran.<ref name=":9">{{Cite web |last=Hamilton |first=Fiona |date=Enero 7, 2024 |title=How Wikipedia is being changed to downgrade Iranian human rights atrocities |url=https://www.thetimes.com/uk/article/how-wikipedia-is-being-changed-to-downgrade-iranian-human-rights-atrocities-0j6gqqtkt |access-date=Enero 9, 2026 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> ==== Myanmar ==== Noong ika-21 ng Pebrero 2021, hinarang ng huntang militar ng [[Myanmar]] ang lahat ng mga edisyong pangwika ng Wikipedia pagkaraan ng [[Kudeta sa Myanmar ng 2021|kudeta sa naturang bansa]], bilang bahagi ng kanilang pagsensura sa Internet.<ref>{{Cite news |date=Pebrero 21, 2021 |title=Myanmar blocks Wikipedia in all languages, internet suspended: NetBlocks |url=https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301093644/https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |archive-date=Marso 1, 2021 |access-date=Abril 2, 2021 |work=[[Business Standard India]] |agency=[[Asian News International]]}}</ref> == Mga pagtatalo sa isang partikular na artikulo == Maaaring pagtalunan o iharang ng isang bansa ang indibidwal na mga artikulo dahil sa diumanong paglabag sa samot-saring mga batas, tulad ng pagbubunyag ng kinaroroonan ng isang lihim na instalasyong militar (tulad ng kaso sa Pransiya), mga batas sa paninirang-puri o maling impormasyon (tulad ng kaso sa Alemanya), o isang pasiya na malaswa ang isang larawan na ginamit sa isang artikulo (tulad ng kaso sa Reyno Unido). === Alemanya === Pinagbawalan ang Wikipedia.de (isang ''Internet domain'' na pinatatakbo ng [[Wikimedia Deutschland]]) noong 2008 na magturo ng aktuwal na nilalaman ng Wikipedia. Mula ito sa isang pansamantalang atas ng hukuman sa isang kasong isinampa ng politikong si [[Lutz Heilmann]] hinggil sa mga paratang tungkol sa kaniyang dating pagkakasangkot sa [[Stasi]], isang serbisyong pang-intelihensiya ng dating bansa na [[Silangang Alemanya]] (o Demokratikong Republika ng Alemanya).<ref>{{cite web |author=Efroni |first=Zohar |date=Nobyembre 16, 2008 |title=German Court Orders to Block Wikipedia.de Due to Offending Article |url=http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722080716/http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |archive-date=Hulyo 22, 2010 |access-date=Marso 18, 2010 |work=[[Stanford Center for Internet and Society|Center for Internet and Society]] Blog |publisher=Stanford University Law School}}</ref> Binawi ni Heilmann ang reklamo pagkaraan ng dalawang araw.<ref>{{Cite news |last=Cox |first=Josie |date=Nobyembre 19, 2008 |title=Lawmaker apologizes for blocking Wikipedia |url=https://www.reuters.com/article/lifestyle/lawmaker-apologizes-for-blocking-wikipedia-idUSTRE4AI7NB/ |work=Reuters}}</ref> === India === ==== Asian News International ==== [[Talaksan:English Wikipedia screenshot - Asian News International vs. Wikimedia Foundation - suspended access.png|thumb|Mensahe na nakapaskil sa mga mambabasa ng Wikipediang Ingles noong pinatay ang akses sa artikulong ''[[w:en:Asian News International v. Wikimedia Foundation|Asian News International vs. Wikimedia Foundation]]''|upright=1.6]] Noong Hulyo 2024, nagsampa ang [[Asian News International]], isang tagapaghatid ng balita, ng reklamo laban sa Wikimedia upang matukoy ang pagkakakilanlan ng mga tagagamit na nagsulat ng anila ay "masamang paglalarawan" sa kanila bilang isang kasangkapan sa propaganda para sa pamahalaan ng India. Ipinaratang ng ahensiya sa pagbabalita na sinira ng mga tagagamit ang kanilang reputasyon.<ref name=":5">{{Cite web|last=Singh|first=Manish|date=Nobyembre 5, 2024|title=India issues notice to Wikipedia over concerns of bias|url=https://techcrunch.com/2024/11/05/india-issues-notice-to-wikipedia-over-concerns-of-bias/|access-date=Nobyembre 6, 2024|website=TechCrunch|language=en-US}}</ref> Nagbanta ang [[Mataas na Hukuman ng Delhi]] na ipapaharang nila ang Wikipedia sa India kung hindi ibinigay ng Wikimedia sa kinauukulan ang pagkakakilanlan ng mga sangkot na tagagamit.<ref>{{Cite web |last=<!--no by line--> |date=Nobyembre 5, 2024 |title=Govt issues notice to Wikipedia, asks why it should be treated as intermediary and not publisher |url=https://indianexpress.com/article/india/centre-issues-notice-wikipedia-asks-why-intermediary-not-publisher-9654226/ |access-date=Nobyembre 6, 2024 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> Noong ika-21 ng Oktubre 2023, hinarang ng Pundasyong Wikimedia ang akses sa artikulo na tungkol sa mismong kaso &ndash; ang ''[[w:en:Asian News International v. Wikimedia Foundation|Asian News International vs. Wikimedia Foundation]]'' &ndash; dahil sa isang utos mula sa hukuman ng Delhi na nagsasabing nilabag ng artikulo ang prinsipyong ''[[sub judice]]''. Pinaniniwalaan na unang pagkakataon ito ng pagharang sa isang artikulo ng Wikipediang Ingles dahil sa isang utos ng hukuman.<ref name="indiablock">{{Cite news|last=Deep|first=Aroon|date=Oktubre 21, 2024|title=Wikipedia suspends page on the ongoing defamation lawsuit filed by ANI against Wikimedia Foundation|url=https://www.thehindu.com/news/national/wikipedia-suspends-access-to-ani-defamation-case-page-following-delhi-hc-order/article68778075.ece|access-date=Nobyembre 9, 2024|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Poddar |first=Umang |date=Oktubre 30, 2024 |title=Wikipedia v ANI: Why the online encyclopaedia has landed in legal trouble in India |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cdrdydkypv7o |access-date=Nobyembre 9, 2024 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Noong ika-17 ng Marso 2025, kinuwestiyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng India]] ang naturang utos ng Mataas na Hukuman ng Delhi.<ref>{{Cite web |last=<!--no by line--> |first= |date=Marso 18, 2025 |title=SC slams Delhi HC order directing Wikipedia to remove ANI defamation case page |url=https://www.thenewsminute.com/news/sc-slams-delhi-hc-order-directing-wikipedia-to-remove-ani-defamation-case-page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415204717/https://www.thenewsminute.com/news/sc-slams-delhi-hc-order-directing-wikipedia-to-remove-ani-defamation-case-page |archive-date=Abril 15, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=[[The News Minute]] |language=en}}</ref> Tinanong din nila ang hukuman ng Delhi kung bakit "napaka-sensitibo" ito sa paksa. Binanggit din nila na hindi maaaring mag-utos ang mga hukuman ng pag-alis ng nilalaman dahil lamang sa pagiging kritikal ng mga ito sa kanila.<ref>{{Cite news |last=<!--no by line--> |date=Marso 17, 2025 |title=SC issues notice to ANI on Wikipedia’s plea against Delhi HC takedown order |url=https://www.uniindia.com/news/india/sc-issues-notice-to-ani-on-wikipedia-s-plea-against-delhi-hc-takedown-order/3415322.html |work=[[United News of India]]}}</ref> Binanggit nina Mahistrado [[A. S. Oka|Abhay S. Oka]] at [[Ujjal Bhuyan]] ng Kataas-taasang Hukuman na may malawak na kahihinatnan sa malayang pamamahayag ang kaso: "Tungkol ito sa kalayaan ng mga mamamahayag. Kung nangyari ito ngayon sa Wikipedia, maaaring sa iba naman kinabukasan."<ref>{{Cite web |title=Wikimedia moves SC seeking to quash HC order asking it to take down content |url=https://www.business-standard.com/india-news/wikimedia-moves-sc-seeking-to-quash-hc-order-asking-it-to-take-down-content-125031801338_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415231232/https://www.business-standard.com/india-news/wikimedia-moves-sc-seeking-to-quash-hc-order-asking-it-to-take-down-content-125031801338_1.html |archive-date=Abril 15, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=www.business-standard.com |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |author=<!--no by line--> |date=Marso 18, 2025 |title='Question of media freedom': SC on Delhi HC order to remove Wikipedia page on ANI defamation suit |url=https://scroll.in/latest/1080396/question-of-media-freedom-sc-on-delhi-hc-order-to-remove-wikipedia-page-on-ani-defamation-suit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405223332/https://scroll.in/latest/1080396/question-of-media-freedom-sc-on-delhi-hc-order-to-remove-wikipedia-page-on-ani-defamation-suit |archive-date=Abril 5, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=Scroll.in |language=en}}</ref> Binaligtad ng Kataas-taasang Hukuman ng India ang utos ng Mataas na Hukuman ng India pagkaraan ng apela ng Pundasyong Wikimedia. Ayon sa Hukuman, dapat suportahan ng hudikatura at ng midya ang isa't isa, bilang bahagi ng demokrasyang liberal. Hindi rin tungkulin ng hukuman na pagsabihan ang midya na burahin o alisin ang nilalaman.<ref name=":7">{{cite web |last1=Roy |first1=Debayan |date=Mayo 9, 2025 |title=Win for Wikipedia as Supreme Court quashes Delhi High Court's order to takedown page on ANI v Wiki case |url=https://www.barandbench.com/news/supreme-court-delhi-high-court-takedown-ani-wikipedia-page |website=[[Bar and Bench]]}}</ref> === Portugal === Bahagyang sinensor ang mga artikulo sa Wikipediang Ingles at Portuges na tungkol sa negosyanteng si [[Caesar DePaço]] bilang pagtalima sa kautusang panghukuman na inilabas ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Katarungan (Portugal)|Kataas-taasang Hukuman ng Portugal]] noong Agosto 2025.<ref>{{Cite web |title=TC > Jurisprudência > Acordãos > Acórdão 282/2025 . |url=https://www.tribunalconstitucional.pt/tc/acordaos/20250282.html |access-date=Hulyo 1, 2026 |website=www.tribunalconstitucional.pt |language=pt}}</ref> == Pagpatay ng mga feature ng Wikimedia sa utos ng estado == === Indonesya === [[Talaksan:Blocked login.jpg|thumb|''Screenshot'' ng naharang na ''authentication domain'' ng Wikimedia kapag sinubukang mag-''log in'' gamit ang selpon sa Indonesya, noong ika-9 ng Marso 2026]] Hinarang ng [[Ministeryo ng Komunikasyon at Ugnayang Dihital]] (Komdigi) ng Indonesya ang akses sa ''authentication domain'' ng Wikimedia (<code>auth.wikimedia.org</code>) noong ika-25 ng Pebrero 2026. Dahil ito sa hindi pagtalima ng organisasyon na magtala bilang "Tagapaglaan ng Sistemang Elektroniko" ({{lang|id|Penyelenggara Sistem Elektronik}} o ''PSE''). Hinahadlangan nito ang pag-''log in'' ng mga tagagamit at ang paggawa ng mga akawnt sa lahat ng mga proyekto ng Wikimedia, kabilang na ang Wikipedia.<ref name="PSE-WMF">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Kemkomdigi Batasi Fitur Login Wikimedia karena Belum Daftar PSE Privat |url=https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |access-date=Pebrero 28, 2026 |publisher=Ministry of Communication and Digital Affairs |website=Komdigi.go.id |language=id |archive-date=Marso 25, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325235238/https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |url-status=dead }}</ref> Nanawagan ang mga pangkat sa karapatang pantao na ibalik ang normal na akses sa mga website ng Wikimedia.<ref name="Tirto27Feb26">{{Cite web |last=Majid |first=Naufal |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Segera Buka Blokir Wikipedia |url=https://tirto.id/koalisi-damai-desak-pemerintah-segera-buka-blokir-wikipedia-hrGR |access-date=Pebrero 27, 2026 |date=Pebrero 27, 2026 |website=Tirto.id |language=id|trans-title=Peace Coalition, Nanawagan sa Pamahalaan na Agarang Alisin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="TimesID27Feb26">{{Cite web |last=Nurdiyanto |first=Wahyu |date=Pebrero 27, 2026 |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Buka Blokir Login Wikipedia |url=https://timesindonesia.co.id/peristiwa-nasional/579653/koalisi-damai-desak-pemerintah-buka-blokir-login-wikipedia |access-date=Pebrero 27, 2026 |website=Times Indonesia |language=id|trans-title=Nanawagan ang Peace Coalition sa Pamahalaan na Bawiin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="SAFE27Feb26">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Pemerintah Harus Segera Buka Kembali Blokir Wikipedia |url=https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |access-date=Pebrero 28, 2026 |website=SAFEnet.or.id |publisher=Southeast Asia Freedom of Expression Network |language=id |archive-date=Hunyo 9, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609002626/https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |url-status=dead }}</ref> Noong ika-25 ng March 2026, hinarang ang [[Wikimedia Commons]] sa Indonesya.<ref>{{cite web|url=https://radarjogja.jawapos.com/news/657327884/kemkomdigi-blokir-wikimedia-commons-hari-ini-akses-edit-wikipedia-indonesia-terhenti-netizen-protes-keras?page=all#goog_rewarded|title=Kemkomdigi Blokir Wikimedia Commons Hari Ini, Akses Edit Wikipedia Indonesia Terhenti: Netizen Protes Keras|website=Radar Jogja|date=Marso 25, 2026|last=Ikhwanuddin|first=Iwa|publisher=[[Jawa Pos]]|trans-title=Hinarang Ngayon ng Ministry of Communication and Information Technology ang Wikimedia Commons, Hininto ang Akses sa Pag-edit ng Indonesian Wikipedia: Mariing Tinututulan ng mga Netizen|language=id}}</ref> Inalis ang harang na ito sa di-katagalan, at ipinaliwanag ng Komdigi na awtomatikong hinarang ng sistema ng sensura ang Wikimedia Commons dahil sa natuklasang mga salitang may kinalaman sa "pagsusugal." Gayunpaman, binigyang-diin ng Komdigi na marapat lamang na rumehistro na ang Pundasyong Wikimedia bilang ''PSE'' upang maisama na umano sila sa kanilang ''whitelist'' para hindi na madamay sa awtomatikong pagharang.<ref>{{cite news |url=https://tekno.kompas.com/read/2026/03/27/18593167/komdigi-buka-blokir-situs-web-wikimedia-commons |title=Komdigi Buka Blokir Situs Web Wikimedia Commons |date=Marso 27, 2026 |last1=Clinten |first1=Bill |last2=Pertiwi |first2=Wahyunanda Kusuma |website=Kompas.com |language=id |access-date=Abril 21, 2026}}</ref> Binantaan ng pamahalaan ng Indonesya ang Pundasyong Wikimedia noong ika-16 ng April 2026 na papatayin nila ang lahat ng akses sa mga website ng Wikimedia pagkaraan ng pitong mga araw ng pagtatrabaho, kapag hindi pa sila rumehistro bilang ''PSE''.<ref>{{cite web|url=https://en.tempo.co/read/2098753/indonesia-threatens-to-block-wikipedia-and-wikimedia-commons-access|title=Indonesia Threatens to Block Wikipedia and Wikimedia Commons Access|website=Tempo English|date=Abril 17, 2026|access-date=Abril 17, 2026|last=Mardianti|first=Dede Leni|publisher=[[Tempo (magasing Indones)|Tempo]]|language=en}}</ref> Inihayag ng pundasyon noong ika-30 ng Abril na nakapagtala na sila sa pamahalaan ng Indonesya bilang ''PSE''.<ref>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/wikimedia-completes-indonesia-registration-under-threat-of-ban |title=Wikimedia completes Indonesia registration under threat of ban |work=The Straits Times |author=Agence France Presse |date=Abril 30, 2026 |access-date=Hulyo 7, 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wikipedia}} [[Kategorya:Sensura sa Internet ayon sa organisasyon]] [[Kategorya:Wikipedia]] 2obi4wsheu7dlz2tjwul2w4qe238fsc 2231192 2231190 2026-10-03T13:56:57Z JWilz12345 77302 2231192 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sperrungen von Wikipedia in der Volksrepublik China.jpg|thumb|Pagharang ng [[Wikipediang Aleman]] sa mga ''browser'' sa [[Tsina]] (''screenshot'' noong 2011)|upright=1.6]] [[Sensura|Sinensura]] ng mga pamahalaan ng ilang mga bansa ang [[Wikipedia]], kabilang na ang Belarus, Beneswela, Iran, Nagkakaisang Kaharian (UK), Pakistan, Rusya, Saudi Arabia, Sirya, Tsina, Turkya, at Uzbekistan. Sa ilang mga pagkakataon, may malawakang [[pagsensura sa Internet]] sa pagkalahatan at nasasama ang mga nilalaman ng Wikipedia. Ipinagbabawal naman ng ibang mga hakbang ang pagpapanatili ng espesipikong nilalaman na maituturing na nakasasakit sa damdamin o opensibo. Isa ang pagharang sa mga kasangkapan na ginagamit ng mga awtoridad sa ilang bansa para isensura ang Wikipedia. Ilan pa sa mga kasangkapan ng mga awtoridad ang tahasang pagtarget ng mga tagagamit at ang pagbabago (ng mga awtoridad) ng mismong nilalaman ng nga artikulo. Nagagawa pa rati ng mga pamahalaan na iharang ang partikular na mga artikulo, ngunit lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] noong 2015. Napilitan ang mga sensor na iharang ang buong website.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|title=Analyzing Accessibility of Wikipedia Projects Around the World|last1=Clark|first1=Justin|last2=Faris|first2=Robert|date=2017|website=Berkman Klein Center|language=en|access-date=Setyembre 20, 2018|last3=Heacock Jones|first3=Rebekah|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920131348/https://cyber.harvard.edu/publications/2017/04/WikipediaCensorship|archive-date=Setyembre 20, 2018|url-status=live}}</ref> == Mga uri ng pagsensura sa Wikipedia == {{See also|Pagsensura ng Internet}} === Pagharang ng lahat ng website ng Wikipedia (sa isa o sa bawat edisyong pangwika) === Patuloy na hinaharang ng ilang bansa ang Wikipedia sa loob ng napakahabang panahon, tulad ng Tsina. Ang ibang bansa naman ay gumagamit ng malawakang pagharang sa loob ng maikling panahon, mapa-ilang buwan man (halimbawa, sa Sirya) o ilang oras lamang (halimbawa, sa Pakistan).<ref name="Zaccaro 2023">{{cite web|last=Zaccaro|first=Maria|title=Pakistan blocks Wikipedia for 'blasphemous content'|website=BBC News|date=4 February 2023|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|access-date=Pebrero 4, 2023|archive-date=Pebrero 6, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206064510/https://www.bbc.com/news/world-asia-64523501|url-status=live}}</ref> === Pagharang ng espesipikong mga artikulo === Bago ang Hunyo 2015, kung kailang ganap na lumipat ang Wikipedia sa [[HTTPS]] mula [[HTTP]], hinarang ng ilang bansa ang ilang artikulong tungkol sa sensitibong mga paksa, tulad ng mga kaisipang itinataguyod ng isang kalabang partidong pampolitika, mga artikulong tungkol sa kasalukuyang mga kaganapan (halimbawa, sa Rusya), o mga kaisipan na tumututol sa tradisyong panrelihiyon ng isang rehimen (halimbawa, sa Iran). Nahirapan ang mga pamahalaan na siyasatin kung aling mga pahina ang pinupuntahan ng mga mambabasa sa Wikipedia, dahil sa HTTPS. Dahil dito, napilitan ang mga sensor na alisin man ang pagharang sa mga artikulo, o iharang ang buong website.<ref name=":8" /> === Pag-usig ng mga tagagamit === {{further|Talaan ng mga taong ikinulong dahil sa pag-ambag sa Wikipedia}} Malimit na nakatuon ang mga pag-uusig na ito sa mga tagagamit na naglalathala ng impormasyon na nais na isensura ng isang pamahalaan. Humahantong ito sa [[sariling pagsensura]]. === Pag-usig ng mga mambabasa === Simula nang lumipat ang Wikipedia sa HTTPS noong 2015, bibihira o wala na ang mga ulat ng malawakang paniniktik ng pamahalaan sa mga paggamit ng Wikipedia. Ngunit nagkabit naman ang ilang pamahalaan at kompanya ng [[Malawakang paniniktik|pangmalawakang paniniktik]] na mga ''[[spyware]] application'' sa mga kagamitan ng mga tagagamit. Maaaring masagap ng mga ito ang paggamit ng [[virtual private network|VPN]] software at magtala ng napuntahang mga [[URL]].<ref>{{Cite journal|date=Mayo 1, 2019|title=China's Algorithms of Repression|url=https://www.hrw.org/report/2019/05/01/chinas-algorithms-repression/reverse-engineering-xinjiang-police-mass|journal=Human Rights Watch|language=en}}</ref> == Malawakang pagsensura sa Wikipedia == === Talahanayan === {| class="wikitable sortable" |+Mga halimbawa ng pagsensura sa Wikipedia !Bansa !Tagal !Kasalukyang naghaharang ng nilalaman !Dating naghaharang ng nilalaman !''Conflict-of-interest'' na pagbabago gawa ng mismong pamahalaan !Inu(u)sig ang mga tagagamit !Detalye |- |[[Belarus]] |Hinarang ang Wikipedia noong ika-11 ng March 2022 at ika-7 ng April 2022, may ikinulong na mga tagagamit simula noong 2022 | | | |{{ya}} | |- |[[Beneswela]] |Ika-12 hanggang ika-18 ng Enero 2019 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Hilagang Korea]] | |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Pisikal na hindi nakakonekta sa mundo ang World Wide Web ng Hilagang Korea |- |[[Iran]] |2013–2015 (bahagi) | |{{ya}} |Pinaghihinalaan<ref name=":9" /> | |Daan-daang mga artikulo (2013–2015) |- |[[Myanmar]] |15 February 2021 – present |Lahat |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Pakistan]] |Ika-31 ng March 2006, ilang araw noong Mayo 2010, ika-3 ng Pebrero 2023 – ika-6 ng Pebrero 2023 | |{{ya}} | | |Ilan at lahat ng mga bersiyon |- |[[Rusya]] |Dekada-2010–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Saudi Arabia]] |Dekada-2000–kasalukuyan | |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Piling mga pahina |- |[[Sirya]] |Ika-30 ng Abril 2008 – ika-13 ng Pebrero 2009 (pagharang), 2012–2015 (pagkulong at pagbitay ng isang tagagamit) | |{{ya}} | |{{ya}} |Arabe |- |[[Tsina]] |2004, 2005–2008, 2015–kasalukuyan (HTTPS), Abril 2019–kasalukuyan (lahat) |Lahat |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Tunisia]] |Ika-23 hanggang ika-27 ng Nobyembre 2006 | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Turkya]] |2014–2015 (bahagi), Abril 2017–Enero 2020 (buo) | |{{ya}} | | |Lahat ng mga bersiyon |- |[[Uzbekistan]] |2007, 2008, 2012 | |{{ya}} | | |Lahat (2007, 2008) Uzbek (2012) |} === Ayon sa bansa === ==== Belarus ==== Dinakip at piniit ng [[GUBOPiK]], ang pulisyang pampolitika ng Belarus, ang tagagamit ng [[Wikipediang Ruso]] na si Mark Bernstein, na taga-Minsk, noong ika-11 ng Marso 2022. Nag-ambag siya sa artikulong patungkol sa [[pagsalakay ng Rusya sa Ukranya]], at pinaratangan siya na "nagkakalat ng mga materyal na kontra-Rusya" at lumabag sa mga batas ng Rusya tungkol sa "pekeng balita."<ref>{{Cite web |last=Moon |first=Mariella |date=Marso 12, 2022 |title=Prominent editor of Russian Wikipedia pages detained in Belarus |url=https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313173559/https://www.yahoo.com/now/mark-bernstein-russian-wikipedia-pages-detained-in-belarus-104102452.html |archive-date=Marso 13, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |website=[[Engadget]] |via=Yahoo! News}}</ref><ref name="Henning_2022">{{cite news|date=Marso 15, 2022|title=Russische Wikipedia: Festnahme und Drohungen wegen Artikelbearbeitung|language=de|trans-title=Wikipediang Ruso: Pag-aresto at mga banta para sa pag-edit ng artikulo|work=[[Netzpolitik]]|publisher=[[netzpolitik.org e. V.]]|department=Öffentlichkeit|publication-place=Berlin, Germany|url=https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|url-status=live|access-date=Marso 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320180643/https://netzpolitik.org/2022/russische-wikipedia-festnahme-und-drohungen-wegen-artikelbearbeitung/|archive-date=Marso 20, 2022|author-first=Maximilian|author-last=Henning}}</ref> Sinentensiyahan ng isang hukuman sa [[Brest, Belarus|Brest]] ang tagagamit ng Wikipedia na si Pavel Pernikaŭ ng dalawang taon na pagkakakulong noong ika-7 ng Abril 2022, dahil sa tatlong mga ambag sa mga edisyon ng Wikipedia sa mga wikang Ruso at [[Wikipediang Biyeloruso|Biyeloruso]].<ref name="spr96">{{cite web|date=Abril 7, 2022|script-title=ru:Редактора Википедии приговорили к двум годам колонии за "дискредитацию Беларуси"|trans-title=Editor ng Wikipedia, sinentensiyahan ng dalawang taon na pagkakakulong dahil sa "paninira sa Belarus"|url=http://spring96.org/ru/news/107312|access-date=Abril 8, 2022|website=[[Viasna Human Rights Centre]]|language=ru|archive-date=Hunyo 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619123347/https://spring96.org/ru/news/107312|url-status=live}}</ref> Nagkasala siya sa "paninirang-puri sa Republika ng Belarus" (artikulo 369-1 ng [[Kodigong Kriminal ng Belarus]]).<ref name="spr96" /> ==== Iran ==== Sa isang ulat na inilathala ng ''Center for Global Communication Studies'' ng [[Unibersidad ng Pennsylvania]] noong Nobyembre 2013, sinuri ng mga mananaliksik na sina Collin Anderson at Nima Nazeri ang 800,000 mga artikulo sa [[Wikipediang Persa]]. Natuklasan nilang hinarang ng pamahalaan ng Iran ang 963 sa mga artikulong ito.<ref name=":6">{{Cite news|last=Harrison|first=Stephen|date=Mayo 21, 2019|title=Why China Blocked Wikipedia in All Languages|url=https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|access-date=Mayo 17, 2024|work=Slate|language=en-US|issn=1091-2339|archive-date=Abril 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240413021251/https://slate.com/technology/2019/05/wikipedia-china-block-censorship-tiananmen-square.html|url-status=live}}</ref> Ayon sa mga may-akda, "paulit-ulit na pinupuntirya ng mga sensor ang mga pahina ng Wikipedia na patungkol sa mga kalaban ng pamahalaan, mga paniniwalang panrelihiyon ng mga minorya, at mga pamumuna sa estado, mga opisyal, at pulisya. Halos kalahati sa mga artikulong hinarang ay mga biograpiya, kabilang ang mga pahinang patungkol sa mga indibidwal na pinaghihinalaang ibinilanggo o pinatay ng mga awtoridad."<ref>{{cite web|last1=Anderson|first1=Colin|last2=Nazeri|first2=Nima|date=Nobyembre 7, 2013|title=Citation Filtered: Iran's Censorship of Wikipedia|url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|publisher=Center for Global Communication Studies, University of Pennsylvania|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318113328/https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=iranmediaprogram|archive-date=Marso 18, 2020|url-status=live}}</ref> Ayon kay Anderson, isang "mahalagang pook" ang Wikipediang Persa, na isang maliit na bahagi ng Internet ng Iran, "para matuklasan ang mga uri ng ipinagbabawal na mga nilalamang onlayn at isang mainam na padron para matukoy ang mga tema ng pagharang ng ''keyword'' at mga alituntunin sa pagsalà na nilalapat sa ibang bahagi ng kanilang Internet."<ref>{{cite news|date=Nobyembre 12, 2013|title=How Iran Uses Wikipedia To Censor The Internet|work=BuzzFeed|url=https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|url-status=live|access-date=Agosto 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427075335/https://www.buzzfeed.com/charliewarzel/how-iran-uses-wikipedia-to-censor-the-internet|archive-date=Abril 27, 2016}}</ref> Ayon sa ''[[Mashable]]'', noong Mayo 2014, hinarang ng pamahalaan ng Iran ang di-bababa sa dalawang mga pahina ng Wikipediang Persa.<!--Mashable itself doesn't seem to have an article on this topic--><ref>{{cite web |last=<!--no by-line--> |date=Mayo 17, 2014 |title=Iran blocks access to Google, Wikipedia: Report |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518140451/http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Iran-blocks-access-to-Google-Wikipedia-Report/articleshow/35257015.cms |archive-date=Mayo 18, 2014 |access-date=Mayo 17, 2014 |work=[[Asian News International]] |via=[[Times of India]] |quote=''According to Mashable, Iran has blocked another Google service, the hosting platform Google Sites, and censored at least two sensitive Wikipedia pages in Farsi in the last couple of days.''}}</ref> Ayon sa ''Associated Press'', naantala ang akses sa Wikipedia sa mga ''network'' ng Iran noong panahon ng {{nowrap|[[pandemyang COVID-19]]}}.<ref>{{Cite web|script-title=fa:ویکی‌پدیا فارسی به خاطر شیوع کرونا در ایران مختل شده است|trans-title=Naantala ang Wikipediang Persa dahil sa pagkalat ng COVID sa Iran|date=Marso 3, 2020|url=https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303123722/https://ir.voanews.com/a/iran-corona/5312762.html|archive-date=Marso 3, 2020|access-date=Disyembre 17, 2021|language=fa}}</ref> Noong Enero 2024, naglathala ang ''[[The Times]]'' ng isang salaysay patungkol sa talamak na mga pagbabagong mula sa di-kilalang mga tagagamit sa Wikipediang Persa na pinupuntirya ang mga paksang pinag-uusapan ng rehimen ng Iran.<ref name=":9">{{Cite web |last=Hamilton |first=Fiona |date=Enero 7, 2024 |title=How Wikipedia is being changed to downgrade Iranian human rights atrocities |url=https://www.thetimes.com/uk/article/how-wikipedia-is-being-changed-to-downgrade-iranian-human-rights-atrocities-0j6gqqtkt |access-date=Enero 9, 2026 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> ==== Myanmar ==== Noong ika-21 ng Pebrero 2021, hinarang ng huntang militar ng [[Myanmar]] ang lahat ng mga edisyong pangwika ng Wikipedia pagkaraan ng [[Kudeta sa Myanmar ng 2021|kudeta sa naturang bansa]], bilang bahagi ng kanilang pagsensura sa Internet.<ref>{{Cite news |date=Pebrero 21, 2021 |title=Myanmar blocks Wikipedia in all languages, internet suspended: NetBlocks |url=https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301093644/https://www.business-standard.com/article/international/myanmar-blocks-wikipedia-in-all-languages-internet-suspended-netblocks-121022100112_1.html |archive-date=Marso 1, 2021 |access-date=Abril 2, 2021 |work=[[Business Standard India]] |agency=[[Asian News International]]}}</ref> == Mga pagtatalo sa isang partikular na artikulo == Maaaring pagtalunan o iharang ng isang bansa ang indibidwal na mga artikulo dahil sa diumanong paglabag sa samot-saring mga batas, tulad ng pagbubunyag ng kinaroroonan ng isang lihim na instalasyong militar (tulad ng kaso sa Pransiya), mga batas sa paninirang-puri o maling impormasyon (tulad ng kaso sa Alemanya), o isang pasiya na malaswa ang isang larawan na ginamit sa isang artikulo (tulad ng kaso sa Reyno Unido). === Alemanya === Pinagbawalan ang Wikipedia.de (isang ''Internet domain'' na pinatatakbo ng [[Wikimedia Deutschland]]) noong 2008 na magturo ng aktuwal na nilalaman ng Wikipedia. Mula ito sa isang pansamantalang atas ng hukuman sa isang kasong isinampa ng politikong si [[Lutz Heilmann]] hinggil sa mga paratang tungkol sa kaniyang dating pagkakasangkot sa [[Stasi]], isang serbisyong pang-intelihensiya ng dating bansa na [[Silangang Alemanya]] (o Demokratikong Republika ng Alemanya).<ref>{{cite web |author=Efroni |first=Zohar |date=Nobyembre 16, 2008 |title=German Court Orders to Block Wikipedia.de Due to Offending Article |url=http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722080716/http://cyberlaw.stanford.edu/node/5928 |archive-date=Hulyo 22, 2010 |access-date=Marso 18, 2010 |work=[[Stanford Center for Internet and Society|Center for Internet and Society]] Blog |publisher=Stanford University Law School}}</ref> Binawi ni Heilmann ang reklamo pagkaraan ng dalawang araw.<ref>{{Cite news |last=Cox |first=Josie |date=Nobyembre 19, 2008 |title=Lawmaker apologizes for blocking Wikipedia |url=https://www.reuters.com/article/lifestyle/lawmaker-apologizes-for-blocking-wikipedia-idUSTRE4AI7NB/ |work=Reuters}}</ref> === India === ==== Asian News International ==== [[Talaksan:English Wikipedia screenshot - Asian News International vs. Wikimedia Foundation - suspended access.png|thumb|Mensahe na nakapaskil sa mga mambabasa ng Wikipediang Ingles noong pinatay ang akses sa artikulong ''[[w:en:Asian News International v. Wikimedia Foundation|Asian News International vs. Wikimedia Foundation]]''|upright=1.6]] Noong Hulyo 2024, nagsampa ang [[Asian News International]], isang tagapaghatid ng balita, ng reklamo laban sa Wikimedia upang matukoy ang pagkakakilanlan ng mga tagagamit na nagsulat ng anila ay "masamang paglalarawan" sa kanila bilang isang kasangkapan sa propaganda para sa pamahalaan ng India. Ipinaratang ng ahensiya sa pagbabalita na sinira ng mga tagagamit ang kanilang reputasyon.<ref name=":5">{{Cite web|last=Singh|first=Manish|date=Nobyembre 5, 2024|title=India issues notice to Wikipedia over concerns of bias|url=https://techcrunch.com/2024/11/05/india-issues-notice-to-wikipedia-over-concerns-of-bias/|access-date=Nobyembre 6, 2024|website=TechCrunch|language=en-US}}</ref> Nagbanta ang [[Mataas na Hukuman ng Delhi]] na ipapaharang nila ang Wikipedia sa India kung hindi ibinigay ng Wikimedia sa kinauukulan ang pagkakakilanlan ng mga sangkot na tagagamit.<ref>{{Cite web |last=<!--no by line--> |date=Nobyembre 5, 2024 |title=Govt issues notice to Wikipedia, asks why it should be treated as intermediary and not publisher |url=https://indianexpress.com/article/india/centre-issues-notice-wikipedia-asks-why-intermediary-not-publisher-9654226/ |access-date=Nobyembre 6, 2024 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> Noong ika-21 ng Oktubre 2023, hinarang ng Pundasyong Wikimedia ang akses sa artikulo na tungkol sa mismong kaso &ndash; ang ''[[w:en:Asian News International v. Wikimedia Foundation|Asian News International vs. Wikimedia Foundation]]'' &ndash; dahil sa isang utos mula sa hukuman ng Delhi na nagsasabing nilabag ng artikulo ang prinsipyong ''[[sub judice]]''. Pinaniniwalaan na unang pagkakataon ito ng pagharang sa isang artikulo ng Wikipediang Ingles dahil sa isang utos ng hukuman.<ref name="indiablock">{{Cite news|last=Deep|first=Aroon|date=Oktubre 21, 2024|title=Wikipedia suspends page on the ongoing defamation lawsuit filed by ANI against Wikimedia Foundation|url=https://www.thehindu.com/news/national/wikipedia-suspends-access-to-ani-defamation-case-page-following-delhi-hc-order/article68778075.ece|access-date=Nobyembre 9, 2024|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Poddar |first=Umang |date=Oktubre 30, 2024 |title=Wikipedia v ANI: Why the online encyclopaedia has landed in legal trouble in India |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cdrdydkypv7o |access-date=Nobyembre 9, 2024 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Noong ika-17 ng Marso 2025, kinuwestiyon ng [[Kataas-taasang Hukuman ng India]] ang naturang utos ng Mataas na Hukuman ng Delhi.<ref>{{Cite web |last=<!--no by line--> |first= |date=Marso 18, 2025 |title=SC slams Delhi HC order directing Wikipedia to remove ANI defamation case page |url=https://www.thenewsminute.com/news/sc-slams-delhi-hc-order-directing-wikipedia-to-remove-ani-defamation-case-page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415204717/https://www.thenewsminute.com/news/sc-slams-delhi-hc-order-directing-wikipedia-to-remove-ani-defamation-case-page |archive-date=Abril 15, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=[[The News Minute]] |language=en}}</ref> Tinanong din nila ang hukuman ng Delhi kung bakit "napaka-sensitibo" ito sa paksa. Binanggit din nila na hindi maaaring mag-utos ang mga hukuman ng pag-alis ng nilalaman dahil lamang sa pagiging kritikal ng mga ito sa kanila.<ref>{{Cite news |last=<!--no by line--> |date=Marso 17, 2025 |title=SC issues notice to ANI on Wikipedia’s plea against Delhi HC takedown order |url=https://www.uniindia.com/news/india/sc-issues-notice-to-ani-on-wikipedia-s-plea-against-delhi-hc-takedown-order/3415322.html |work=[[United News of India]]}}</ref> Binanggit nina Mahistrado [[A. S. Oka|Abhay S. Oka]] at [[Ujjal Bhuyan]] ng Kataas-taasang Hukuman na may malawak na kahihinatnan sa malayang pamamahayag ang kaso: "Tungkol ito sa kalayaan ng mga mamamahayag. Kung nangyari ito ngayon sa Wikipedia, maaaring sa iba naman kinabukasan."<ref>{{Cite web |title=Wikimedia moves SC seeking to quash HC order asking it to take down content |url=https://www.business-standard.com/india-news/wikimedia-moves-sc-seeking-to-quash-hc-order-asking-it-to-take-down-content-125031801338_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415231232/https://www.business-standard.com/india-news/wikimedia-moves-sc-seeking-to-quash-hc-order-asking-it-to-take-down-content-125031801338_1.html |archive-date=Abril 15, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=www.business-standard.com |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |author=<!--no by line--> |date=Marso 18, 2025 |title='Question of media freedom': SC on Delhi HC order to remove Wikipedia page on ANI defamation suit |url=https://scroll.in/latest/1080396/question-of-media-freedom-sc-on-delhi-hc-order-to-remove-wikipedia-page-on-ani-defamation-suit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405223332/https://scroll.in/latest/1080396/question-of-media-freedom-sc-on-delhi-hc-order-to-remove-wikipedia-page-on-ani-defamation-suit |archive-date=Abril 5, 2025 |access-date=Mayo 2, 2025 |website=Scroll.in |language=en}}</ref> Binaligtad ng Kataas-taasang Hukuman ng India ang utos ng Mataas na Hukuman ng India pagkaraan ng apela ng Pundasyong Wikimedia. Ayon sa Hukuman, dapat suportahan ng hudikatura at ng midya ang isa't isa, bilang bahagi ng demokrasyang liberal. Hindi rin tungkulin ng hukuman na pagsabihan ang midya na burahin o alisin ang nilalaman.<ref name=":7">{{cite web |last1=Roy |first1=Debayan |date=Mayo 9, 2025 |title=Win for Wikipedia as Supreme Court quashes Delhi High Court's order to takedown page on ANI v Wiki case |url=https://www.barandbench.com/news/supreme-court-delhi-high-court-takedown-ani-wikipedia-page |website=[[Bar and Bench]]}}</ref> === Portugal === Bahagyang sinensor ang mga artikulo sa Wikipediang Ingles at Portuges na tungkol sa negosyanteng si [[Caesar DePaço]] bilang pagtalima sa kautusang panghukuman na inilabas ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Katarungan (Portugal)|Kataas-taasang Hukuman ng Portugal]] noong Agosto 2025.<ref>{{Cite web |title=TC > Jurisprudência > Acordãos > Acórdão 282/2025 . |url=https://www.tribunalconstitucional.pt/tc/acordaos/20250282.html |access-date=Hulyo 1, 2026 |website=www.tribunalconstitucional.pt |language=pt}}</ref> == Pagpatay ng mga feature ng Wikimedia sa utos ng estado == === Indonesya === [[Talaksan:Blocked login.jpg|thumb|''Screenshot'' ng naharang na ''authentication domain'' ng Wikimedia kapag sinubukang mag-''log in'' gamit ang selpon sa Indonesya, noong ika-9 ng Marso 2026]] Hinarang ng [[Ministeryo ng Komunikasyon at Ugnayang Dihital]] (Komdigi) ng Indonesya ang akses sa ''authentication domain'' ng Wikimedia (<code>auth.wikimedia.org</code>) noong ika-25 ng Pebrero 2026. Dahil ito sa hindi pagtalima ng organisasyon na magtala bilang "Tagapaglaan ng Sistemang Elektroniko" ({{lang|id|Penyelenggara Sistem Elektronik}} o ''PSE''). Hinahadlangan nito ang pag-''log in'' ng mga tagagamit at ang paggawa ng mga akawnt sa lahat ng mga proyekto ng Wikimedia, kabilang na ang Wikipedia.<ref name="PSE-WMF">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Kemkomdigi Batasi Fitur Login Wikimedia karena Belum Daftar PSE Privat |url=https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |access-date=Pebrero 28, 2026 |publisher=Ministry of Communication and Digital Affairs |website=Komdigi.go.id |language=id |archive-date=Marso 25, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325235238/https://www.komdigi.go.id/berita/siaran-pers/detail/kemkomdigi-batasi-fitur-login-wikimedia-karena-belum-daftar-pse-privat |url-status=dead }}</ref> Nanawagan ang mga pangkat sa karapatang pantao na ibalik ang normal na akses sa mga website ng Wikimedia.<ref name="Tirto27Feb26">{{Cite web |last=Majid |first=Naufal |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Segera Buka Blokir Wikipedia |url=https://tirto.id/koalisi-damai-desak-pemerintah-segera-buka-blokir-wikipedia-hrGR |access-date=Pebrero 27, 2026 |date=Pebrero 27, 2026 |website=Tirto.id |language=id|trans-title=Peace Coalition, Nanawagan sa Pamahalaan na Agarang Alisin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="TimesID27Feb26">{{Cite web |last=Nurdiyanto |first=Wahyu |date=Pebrero 27, 2026 |title=Koalisi Damai Desak Pemerintah Buka Blokir Login Wikipedia |url=https://timesindonesia.co.id/peristiwa-nasional/579653/koalisi-damai-desak-pemerintah-buka-blokir-login-wikipedia |access-date=Pebrero 27, 2026 |website=Times Indonesia |language=id|trans-title=Nanawagan ang Peace Coalition sa Pamahalaan na Bawiin ang Harang sa Wikipedia}}</ref><ref name="SAFE27Feb26">{{Cite press release |date=Pebrero 27, 2026 |title=Pemerintah Harus Segera Buka Kembali Blokir Wikipedia |url=https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |access-date=Pebrero 28, 2026 |website=SAFEnet.or.id |publisher=Southeast Asia Freedom of Expression Network |language=id |archive-date=Hunyo 9, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609002626/https://safenet.or.id/id/2026/02/pemerintah-harus-segera-buka-kembali-blokir-wikipedia/ |url-status=dead }}</ref> Noong ika-25 ng March 2026, hinarang ang [[Wikimedia Commons]] sa Indonesya.<ref>{{cite web|url=https://radarjogja.jawapos.com/news/657327884/kemkomdigi-blokir-wikimedia-commons-hari-ini-akses-edit-wikipedia-indonesia-terhenti-netizen-protes-keras?page=all#goog_rewarded|title=Kemkomdigi Blokir Wikimedia Commons Hari Ini, Akses Edit Wikipedia Indonesia Terhenti: Netizen Protes Keras|website=Radar Jogja|date=Marso 25, 2026|last=Ikhwanuddin|first=Iwa|publisher=[[Jawa Pos]]|trans-title=Hinarang Ngayon ng Ministry of Communication and Information Technology ang Wikimedia Commons, Hininto ang Akses sa Pag-edit ng Indonesian Wikipedia: Mariing Tinututulan ng mga Netizen|language=id}}</ref> Inalis ang harang na ito sa di-katagalan, at ipinaliwanag ng Komdigi na awtomatikong hinarang ng sistema ng sensura ang Wikimedia Commons dahil sa natuklasang mga salitang may kinalaman sa "pagsusugal." Gayunpaman, binigyang-diin ng Komdigi na marapat lamang na rumehistro na ang Pundasyong Wikimedia bilang ''PSE'' upang maisama na umano sila sa kanilang ''whitelist'' para hindi na madamay sa awtomatikong pagharang.<ref>{{cite news |url=https://tekno.kompas.com/read/2026/03/27/18593167/komdigi-buka-blokir-situs-web-wikimedia-commons |title=Komdigi Buka Blokir Situs Web Wikimedia Commons |date=Marso 27, 2026 |last1=Clinten |first1=Bill |last2=Pertiwi |first2=Wahyunanda Kusuma |website=Kompas.com |language=id |access-date=Abril 21, 2026}}</ref> Binantaan ng pamahalaan ng Indonesya ang Pundasyong Wikimedia noong ika-16 ng April 2026 na papatayin nila ang lahat ng akses sa mga website ng Wikimedia pagkaraan ng pitong mga araw ng pagtatrabaho, kapag hindi pa sila rumehistro bilang ''PSE''.<ref>{{cite web|url=https://en.tempo.co/read/2098753/indonesia-threatens-to-block-wikipedia-and-wikimedia-commons-access|title=Indonesia Threatens to Block Wikipedia and Wikimedia Commons Access|website=Tempo English|date=Abril 17, 2026|access-date=Abril 17, 2026|last=Mardianti|first=Dede Leni|publisher=[[Tempo (magasing Indones)|Tempo]]|language=en}}</ref> Inihayag ng pundasyon noong ika-30 ng Abril na nakapagtala na sila sa pamahalaan ng Indonesya bilang ''PSE''.<ref>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/wikimedia-completes-indonesia-registration-under-threat-of-ban |title=Wikimedia completes Indonesia registration under threat of ban |work=The Straits Times |author=Agence France Presse |date=Abril 30, 2026 |access-date=Hulyo 7, 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wikipedia}} [[Kategorya:Sensura sa Internet ayon sa organisasyon]] [[Kategorya:Wikipedia]] 0fev3md9ej7o3rr1xza7yin8oygw6o1 0 338862 2231255 2231031 2026-10-04T01:45:12Z Allyriana000 119761 2231255 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|date=24 Nobyembre 2026|venue=José Miguel Agrelot Coliseum, San Juan, Porto Riko|broadcaster={{Hlist|[[Roku]]|[[Telemundo]]|[[TV Azteca]]}}|debuts={{Hlist|Katar|Kolektibidad ng San Martin|Malawi|Niher|Republika ng Konggo|Uganda}}|returns={{Hlist|Albanya|Alemanya|Austrya|Hamayka|Hordan|Kamerun|Kenya|Lupangyelo|Maldibas|Maruekos|Mongolya|Montenegro|Réunion|Sierra Leone|Suriname|Tunisya|Usbekistan}}|before=[[Miss Universe 2025|2025]]}} Ang '''Miss Universe 2026''' ang magiging ika-75 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na nakatakdang gaganapin sa José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, sa 24 Nobyembre 2026.<ref name=":1" /> Kokoronahan ni [[Fátima Bosch]] ng Mehiko ang kaniyang papalit sa pagtatapos ng kaganapan. == Kaligiran == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === [[Talaksan:Coliseum_of_Puerto_Rico_(03).jpg|thumb|José Miguel Agrelot Coliseum, ang lokasyon ng Miss Universe 2026]] Noong 23 Setyembre 2025, inanunsyo ng [[Miss Universe|Miss Universe Organization]] na gaganapin ang edisyong ito sa Porto Riko sa ikaapat na pagkakataon, pagkatapos ng [[Miss Universe 1972|1972]], [[Miss Universe 2001|2001]], at [[Miss Universe 2002|2002.]]<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cosulich |first=Bianca |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universo en Puerto Rico: lo que debes saber del aniversario 75 |trans-title=Miss Universe in Puerto Rico: What you need to know about the 75th anniversary |url=https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923204633/https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Marie Claire |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ramos Rosado |first=Víctor |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se celebrará en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928045010/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |archive-date=28 Setyembre 2025}}</ref> Kinumpirma ni Jennifer González-Colón, ang Gobernador ng Puerto Rico, ang pagpili at inanunsyo na sumang-ayon ang kaniyang administrasyon na maglaan ng kabuuang {{US$|9 million}} sa pampublikong pondo upang pondohan ang pangunguna nito ng kompetisyon, na pangangasiwaan ng Puerto Rico Tourism Company at Discover Puerto Rico.<ref>{{Cite web |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico To Host Miss Universe 2026 In A Celebration Of Latino Pride |url=https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307001204/https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=BeLatina |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muchacho |first=Enrique |date=21 Nobyembre 2025 |title=Economic and Tourism opportunity with Miss Universe 2026 |url=https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121221746/https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |archive-date=21 Nobyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=WJournal |language=en}}</ref> Itinalaga ng mga tagapag-ayos ang José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, bilang ang lokasyon ng kompetisyon, na nakatakdang gaganapin sa Nobyembre 2026.<ref>{{cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Valdez |first=Cynthia |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026: Puerto Rico será la sede de la 75a edición del certamen en su aniversario de diamante |trans-title=Miss Universe 2026: Puerto Rico will host the 75th edition of the pageant on its diamond anniversary |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923201347/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref><ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517042411/https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |archive-date=17 Mayo 2026}}</ref> Noong 18 Disyembre, ipinatigil ni Willianette Robles Cancel, ang direktor ehekutibo ng Puerto Rico Tourism Company, ang mga pagbabayad nito sa Miss Universe at nanawagan ng isang pagpupulong sa pagitan ng kanilang mga delegasyon upang talakayin ang "ilang nakabinbing isyu at mga bagong kinakailangan para sa pagdaraos ng kompetisyon".<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=12 Disyembre 2025 |title=Puerto Rico gov't halts funds disbursement for Miss Universe 2026 — report |url=https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260420032723/https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |archive-date=20 Abril 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=10 Disyembre 2025 |title=Gobierno detiene desembolso de fondos a Miss Universe |trans-title=Government halts disbursement of funds to Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-detiene-desembolso-de-fondos-a-miss-universe/article_2d2e76f4-3377-4691-8632-0792e4198d62.html |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Nangyari ang suspensyon matapos humarap sa ilang mga isyu ang kompetisyon, kabilang ang [[Miss Universe 2025|mga iregularidad sa resulta]] ng nakaraang edisyon at ang paglulunsad ng pamahalaan ng Mehiko ng imbestigasyon sa pangulo ng Miss Universe na si Raúl Rocha sa mga kaso ng droga, gasolina, at pagpupuslit ng armas.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Fabiola |date=5 Disyembre 2025 |title=Mexico freezes Miss Universe co-owner's bank accounts during organized crime investigation |url=https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228131125/https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |archive-date=28 Disyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=25 Abril 2026 |title=Puerto Rico’s hosting of 75th Miss Universe pageant is pushing through |url=https://entertainment.inquirer.net/665476/puerto-ricos-hosting-of-75th-miss-universe-pageant-is-pushing-through |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Pagsapit ng Marso 2026, napagkasunduan na ng delegasyon na ipagpatuloy ang pangunguna ng kompetisyon sa teritoryo.<ref>{{Cite web |last=Menéndez Sanabria |first=Pedro |date=4 Marso 2026 |title=En su etapa final negociación entre gobierno y Miss Universe |trans-title=In its final stage, negotiations between the government and Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307213532/https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Kabilang sa mga kundisyong ipinataw ng pamahalaan ng Porto Riko sa kasunduan ay ang pagbawi ni Rocha sa kaniyang pakikilahok sa pangunguna ng edisyon upang "pangalagaan ang imahe ng Porto Riko". <ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |last2=Aponte Inostroza |first2=Carlos |date=19 Pebrero 2026 |title=¿Qué condiciones está imponiendo el gobierno para la celebración de Miss Universe en Puerto Rico? |url=https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307181719/https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Pagsapit ng Abril 2026, natapos ng pamahalaan ng Porto Riko ang pagbayad nito sa Miss Universe.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=28 Abril 2026 |title=Gobierno finaliza pagos para la celebración de Miss Universe 2026 en la Isla |trans-title=Government finalizes payments for the Miss Universe 2026 pageant on the island |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260505154733/https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |archive-date=5 Mayo 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Noong 22 Hulyo 2026, inanunsyo ng Miss Universe Organization na ang opisyal na petsa ng kompetisyon ay sa 24 Nobyembre 2026.<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Camille |date=23 Hulyo 2026 |title=75th Miss Universe coronation night to be held on November 24 in Puerto Rico |url=https://philstarlife.com/news-and-views/828719-miss-universe-coronation-night-nov-24?page=2 |access-date=23 Hulyo 2026 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Mula sa mga kandidatang itinalaga noong 21 Hulyo 2026, Labing-isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa,{{Efn|Si Aliya Karotkaya ng Biyelorusya ang first runner-up sa Miss Belarus 2025.<ref>{{cite web|title=Alena Kucheruk from Polotsk wins Miss Belarus 2025 beauty pageant|url=https://www.belarus.by/en/press-center/news/alena-kucheruk-from-polotsk-wins-miss-belarus-2025-beauty-pageant_i_197941.html|url-status=live|website=Belarus.by|date=12 Setyembre 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260830114140/https://www.belarus.by/en/press-center/news/alena-kucheruk-from-polotsk-wins-miss-belarus-2025-beauty-pageant_i_197941.html|archivedate=30 Agosto 2026|accessdate=22 Setyembre 2026}}</ref><br/>Si Dabilo Moses ng Botswana ang first runner-up sa Miss Universe Botswana 2025.<ref>{{cite news|last=Shabani|first=Thamani|date=1 Setyembre 2025|title=Andries new Miss Universe Botswana|url=https://dailynews.gov.bw/news-detail/88410|url-status=live|website=Daily News Botswana|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250904031135/https://dailynews.gov.bw/news-detail/88410|archivedate=4 Setyembre 2025|accessdate=22 Setyembre 2026}}</ref><br/>Si Danielle Yablonka ng Israel ang first runner-up sa Miss Universe Israel 2025.<ref>{{cite news|last=Taylor|first=Ezra|date=19 Hulyo 2025|title=Melanie Shiraz wins Miss Universe Israel 2025 crown, vows to use platform for meaningful change|url=https://www.jpost.com/j-spot/article-861514|url-status=live|website=The Jerusalem Post|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250719185733/https://www.jpost.com/j-spot/article-861514|archivedate=19 Hulyo 2025|accessdate=22 Setyembre 2026}}</ref><br/>Si Selena Grant ng Kapuluang Turks at Caicos ang first runner-up sa Miss Universe Turks and Caicos 2025.<ref>{{cite news|last=Tyson|first=Vivian|date=2 Agosto 2025|title=Bereniece Dickenson Crowned Miss Universe Turks and Caicos 2025|url=https://www.newslinetci.com/post/bereniece-dickenson-crowned-miss-universe-turks-and-caicos-2025|url-status=live|website=Newsline TCI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250802073600/https://www.newslinetci.com/post/bereniece-dickenson-crowned-miss-universe-turks-and-caicos-2025|archivedate=2 Agosto 2025|accessdate=22 Setyembre 2026}}</ref>}} o matapos mapili sa isang ''casting process'', at anim na kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi.<ref>{{cite news|title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe|trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe|url=https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|url-status=live|website=L'info Kwezi|language=fr|date=25 Mayo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260525080044/https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|archive-date=25 Mayo 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|title=(VIDEO) ¡Atendé lo que le pidieron a esta modelo para ser Miss Universo Paraguay!|trans-title=(VIDEO) Check out what they asked of this model to become Miss Universe Paraguay!|url=https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|url-status=live|website=Popular.com.py|language=es|date=23 Marso 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260324013405/https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|archive-date=24 Marso 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|last=Napa|first=Renzo|date=14 Abril 2026|title=Miss Perú 2026: cuándo, dónde y cómo ver en vivo la coronación de la sucesora de Karla Bacigalupo con Fátima Bosch|trans-title=Miss Peru 2026: When, where and how to watch live the coronation of Karla Bacigalupo's successor with Fátima Bosch|url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|url-status=live|website=Radio Programas del Perú|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260415102922/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|archive-date=15 Abril 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Weiyi Chen si Xinying Zhu bilang kinatawan ng Tsina matapos lumagpas sa limitasyon ng edad, na siya ring pinalitan ni Shiqi Wang sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |date=3 Enero 2025 |title=安徽姑娘朱馨颖 荣膺第73姐环球小姐中国区总冠军 |language=zh-Hans |trans-title=Anhui girl Zhu Xinying won the 73rd Miss Universe China title |website=163.com |url=https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508195802/https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |archive-date=8 Mayo 2025}}</ref><ref name=":2">{{cite news |last=Nguyen |first=An |date=11 Abril 2025 |title=Miss Universe China Xinying Zhu stripped of title for 'inability to fulfill duties' |website=VnExpress |url=https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506014757/https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |archive-date=6 Mayo 2025}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=6 Setyembre 2026 |title=Candidatas a Miss Universo 2026 de Asia y Oceanía, a las que se enfrenta la ecuatoriana Dalia Bucaram |trans-title=Miss Universe 2026 candidates from Asia and Oceania, among whom Ecuadorian Dalia Bucaram will compete |url=https://www.primicias.ec/entretenimiento/candidatas-miss-universo2026-asia-oceania-australia-candidatas-dalia-bucaram-131939/ |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Primicias}}</ref> Pinalitan ni Audrey Black si Josiane Golonga bilang kinatawan ng Kamerun matapos mapatalsik sa titulo si Golonga dahil sa mga paglabag sa kontrata.<ref>{{Cite web |last=A. |first=Cintia |date=25 Pebrero 2026 |title=‎COMICA strips Josiane Golonga of Miss Cameroon 2025 title |url=https://www.lebledparle.com/en/comica-strips-josiane-golonga-of-miss-cameroon-2025-title/ |access-date=22 Setyembre 2026 |website=Le Bled Parle |language=en-US}} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Beleheka |first=Mercedes |date=26 Pebrero 2026 |title=Miss Cameroun 2025 : Audrey Black Moutongo, la nouvelle reine |trans-title=Miss Cameroon 2025: Audrey Black Moutongo, the new queen |url=https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |access-date=22 Setyembre 2026 |website=Magazine Actualites Cameroun |language=fr |via=Magazine Pages Jaunes}}</ref> Pinalitan ni Medina Ermekova si Anara Esengeldieva bilang kinatawan ng Kirgistan sa edisyong ito sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |last=Turdubek |first=Aigyrov |date=25 Setyembre 2025 |title=Ayana Rasul kyzy crowned Miss Kyrgyzstan 2025 |language=en |website=24.kg |url=https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926211033/https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |archive-date=26 Setyembre 2025}}</ref> Pinalitan ni Maruschka Sahiboe si Eunike Lioe bilang kinatawan ng Suriname dahil sa pagbabago ng may-hawak ng prangkisa sa naturang bansa.<ref>{{cite news |date=7 November 2025 |title=Tjin A Koeng: 'Nieuwe Miss Suriname gaat uitstekend om met kritiek' |language=nl |trans-title=Tjin A Koeng: 'The new Miss Suriname handles criticism very well' |website=Suriname Herald |url=https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |url-status=live |access-date=3 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203104231/https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |archive-date=3 December 2025}}</ref><ref>{{cite news |date=3 Agosto 2026 |title=Geen Miss Universe-deelname voor Miss Suriname 2026 Eunike Kishundat Lioe-A-Joe |language=nl |trans-title=No Miss Universe participation for Miss Suriname 2026 Eunike Kishundat Lioe-A-Joe |website=Waterkant |url=https://www.waterkant.net/suriname/2026/08/03/geen-miss-universe-deelname-voor-miss-suriname-2026-eunike-kishundat-lioe-a-joe/ |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260803153440/https://www.waterkant.net/suriname/2026/08/03/geen-miss-universe-deelname-voor-miss-suriname-2026-eunike-kishundat-lioe-a-joe/ |archive-date=3 Agosto 2026}}</ref> Pinalitan ni Justine Kamara si Matôma Condé bilang kinatawan ng Guniya matapos iluklok si Condé bilang kinatawan ng Guniya sa [[Miss Cosmo 2026]].<ref name=":5">{{cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |newspaper=VGT |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chiarazzo |first=Thomas |date=10 Setyembre 2026 |title=Dix ans après Miss France, Justine Kamara, Miss Lorraine 2016, participera à l’élection Miss Univers |trans-title=Ten years after Miss France, Justine Kamara, Miss Lorraine 2016, will participate in the Miss Universe pageant. |url=https://www.republicain-lorrain.fr/societe/2026/09/10/dix-ans-apres-miss-france-justine-kamara-miss-lorraine-2016-participera-a-l-election-miss-univers |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Republicain-Lorrain |language=FR-fr}}</ref> Pinalitan ni Daiana Pereyra si Tamara Rogouski bilang kinatawan ng Arhentina sa personal na dahilan.<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Quién es Tamara Rogouski, la nueva Miss Universo Argentina 2026 |language=es |trans-title=Who is Tamara Rogouski, the new Miss Universe Argentina 2026? |website=El Litoral |url=https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526020837/https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |archive-date=26 Mayo 2026}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2026 |title=Tras la renuncia de Tamara Rogouski, la posadeña Daiana Pereyra es nueva Miss Universo Argentina: “Todavía estoy en shock” |trans-title=Following Tamara Rogouski's resignation, Daiana Pereyra from Posadas is the new Miss Universe Argentina: "I'm still in shock" |url=https://www.canal12misiones.com/noticias-de-misiones/tendencias/daiana-pereyra-miss-universo-argentina |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Canal Doce Misiones |language=es-AR}}</ref> Noong 28 Mayo 2026, bumitiw ang Miss France sa Miss Universe Organization dahil sa mga kontrobersiyang pumalibot sa nakaraang edisyon.<ref>{{cite news |last=Panwar |first=Sanya |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss France organisation reconsidering participation in Miss Universe pageant amid all the controversies in 2025: Report |language=en |website=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |url-status=live |access-date=6 Disyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206201634/https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=26 Nobyembre 2025 |title=France signals exit from Miss Universe; Ghana–Guyana director steps down |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303222157/https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |archive-date=3 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Miss Univers 2026 : une décision sans précédent, pourquoi le comité Miss France quitte le concours |language=fr |trans-title=Miss Universe 2026: an unprecedented decision, why the Miss France committee is leaving the competition |website=L'Internaute |url=https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528121931/https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |archive-date=28 Mayo 2026}}</ref> Dahil dito, hindi magpapatuloy sa kompetisyon si Miss France 2025 Angélique Angarni-Filopon.<ref>{{cite news |last=Lanciego |first=Milla |date=18 Disyembre 2024 |title=Angélique Angarni-Filopon privée de Miss Univers et Miss Monde à cause de son âge ? Elle rectifie |language=fr |trans-title=Angélique Angarni-Filopon deprived of Miss Universe and Miss World because of her age? She corrects herself |website=[[Paris Match]] |url=https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018213339/https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |archive-date=18 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=29 Mayo 2026 |title=Miss Universe France enters new era under direct global leadership |url=https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260530035847/https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |archive-date=30 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[Daily Tribune]] |language=en}}</ref> Unang ipinatalsik si Luren Márquez ng kaniyang pambansang organisasyon bilang kinatawan ng Peru sa hindi isiniwalat na dahilan, ngunit siya ay kaagad na ibinalik sa kaniyang puwesto.<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=15 Abril 2026 |title=Luren Márquez: quién es la nueva Miss Perú 2026, conductora y promotora cultural rumbo al Miss Universo |language=es |trans-title=Luren Márquez: who is the new Miss Peru 2026, host and cultural promoter on her way to Miss Universe |website=Radio Programas del Perú |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-quien-es-luren-marquez-nueva-reina-de-belleza-y-su-trayectoria-noticia-1684485 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416032509/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301?itlk=iksiguiente |archive-date=16 Abril 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=14 Agosto 2026 |title=Miss Peru Luren Márquez dethroned ahead of Miss Universe 2026: The country doesn’t have a traditional runner-up |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20260814918157/miss-peru-luren-marquez-dethroned-miss-universe-2026/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815111414/https://www.hola.com/us/celebrities/20260814918157/miss-peru-luren-marquez-dethroned-miss-universe-2026/ |archive-date=15 Agosto 2026 |access-date=17 Agosto 2026 |website=Hola! USA |language=en-us}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Katar, Kolektibidad ng San Martin, Niher, Republika ng Konggo, at Uganda sa edisyong ito.<ref>{{Cite web |last=Arrigoni |first=Charlotte |date=20 Hulyo 2026 |title=Miss Univers 2026 : la France a quitté le concours avec fracas et pourtant, il y aura bien une candidate française |trans-title=Miss Universe 2026: France left the competition in a huff, and yet there will still be a French candidate |url=https://www.public.fr/miss-univers-2026-la-france-a-quitte-le-concours-avec-fracas-et-pourtant-il-y-aura-bien-une-candidate-francaise |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Public |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 Hulyo 2026 |title=Miss Malawi leadership confronted by legal and sector criticism over disputed Miss World pathway |url=https://www.nyasatimes.com/miss-malawi-leadership-confronted-by-legal-and-sector-criticism-over-disputed-miss-world-pathway/ |access-date=30 Agosto 2026 |website=Nyasa Times |language=en-GB}}</ref><ref name="MUUGA2026">{{cite news |last=Ngobi |first=Muhammad |date=14 Mayo 2026 |title=Uganda officially launches historic first-ever local Miss Universe journey |language=en |website=UG Bulletin |url=https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515014620/https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |archive-date=15 May 2026}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Hordan na huling sumali noong [[Miss Universe 1960|1960]]; Tunisya na huling sumali noong [[Miss Universe 1971|1971]]; [[Réunion]] na huling sumali noong [[Miss Universe 1986|1986]];<ref>{{Cite web |last=Ludovic |first=Belzamine |date=11 Agosto 2026 |title=Miss Universe Réunion 2026 : les candidatures sont ouvertes |trans-title=Miss Universe Réunion officially launched: applications are now open to represent the island internationally |url=https://www.megazap.fr/Miss-Universe-Reunion-officiellement-lance-les-candidatures-sont-ouvertes-pour-representer-l-ile-a-l-international_a16828.html |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Megazap |language=fr}}</ref><ref>{{cite news |date=21 Setyembre 2026 |title=Miss Universe Réunion 2026 : 15 candidates en lice pour une première couronne le 10 octobre |language=fr |trans-title=Miss Universe Réunion 2026: 15 contestants vying for the inaugural crown on October 10 |website=Megazap |url=https://www.megazap.fr/Miss-Universe-Reunion-2026-15-candidates-en-lice-pour-une-premiere-couronne-le-10-octobre_a17093.html |access-date=22 Setyembre 2026}}</ref> Etiyopiya na huling sumali noong [[Miss Universe 2017|2017]]; Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Universe 2019|2019]];<ref>{{cite web |title=One night. Two crowns. One purpose. |url=https://www.althyri.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529055844/https://www.althyri.com/ |archive-date=29 Mayo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Althyri |language=en}}</ref> Maruekos na huling sumali noong [[Miss Universe 2021|2021]]; at Albanya, Alemanya, Hamayka, Kamerun, Kenya, Lupangyelo, Maldibas, Mongolya, Montenegro, Suriname, at Usbekistan na huling sumali noong [[Miss Universe 2024|2024]].<ref>{{cite news |date=22 Mayo 2026 |title='Miss Universe Albania 2026', the event where the public will be part of the show |language=en |website=Tirana Post |url=https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260522145926/https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |archive-date=22 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Beleheka |first=Mercedes |date=26 Pebrero 2026 |title=Miss Cameroun 2025 : Audrey Black Moutongo, la nouvelle reine |language=fr |trans-title=Miss Cameroon 2025: Audrey Black Moutongo, the new queen |website=Magazine Pages Jaunes |url=https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315042814/https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |archive-date=15 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Les inscriptions pour le casting 2026 sont ouvertes |trans-title=Registration for the 2026 casting call is now open |url=https://www.missuniverse-germany.de/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418083303/https://www.missuniverse-germany.de/ |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Germany |language=fr}}</ref><ref>{{cite news |last=Pálsson |first=Magnús Jochum |date=2 Pebrero 2026 |title=Þær keppa í Ungfrú Ísland 2026 |language=is |trans-title=They are competing in Miss Iceland 2026 |website=Vísir |url=https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203063711/https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |archive-date=3 Pebrero 2026}}</ref><ref name="MUJAM2026">{{cite news |last=Jackson |first=Kevin |date=4 Marso 2026 |title=New format for Miss Universe Jamaica, organisers opting for parish competitions |language=en |website=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304175314/https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |archive-date=4 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Wakesho |first=Jael |date=9 Mayo 2026 |title=Miss Universe Kenya 2026 opens doors wide as it drops age, weight, relationship barriers |language=en |website=The Standard |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260511055319/https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |archive-date=11 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=10 Abril 2026 |title=75 дахь удаагийн "Miss Universe" тэмцээнд Монголыг төлөөлөх гоо бүсгүйг шалгаруулна |language=mn |trans-title=Mongolia to be represented at 75th Miss Universe Pageant |website=News.mn |url=https://news.mn/r/2860155/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260411042258/https://news.mn/r/2860155/ |archive-date=11 Abril 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Sonte në ekranin e Tv Klan "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |language=sq |trans-title=Tonight on Tv Klan screen "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607111404/https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> Dapat sanang lalahok si Thandi Chisi si Malawi, nguntin bumitiw dahil sa mga suliraning pinansyal at pang-organisasyon.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=5 Setyembre 2026 |title=Revealed: Why Miss Malawi Thandie Chisi walked away from Miss Universe dream - Entertainment News Malawi |url=https://www.nyasatimes.com/miss-malawi-pulls-out-of-miss-universe-bid-after-months-of-unresolved-issues-with-pageant-bosses-thandie-chisi-says-she-lost-confidence-in-organisers-ability-to-send-her-to-the-global-pageant-a/ |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Nyasa Times |language=en-GB}}</ref> Bagama't may planong bumalik, napagdesisyunan ng bansang Austrya na hindi lumahok kasunod ng pagpanaw ni Miss Austria 2024 na si Lucija Sisić.<ref>{{cite web |title=Unsere Website wird derzeit neu gestaltet, um den Managementwechsel zu unterstützen und Ihnen schon bald ein neues Online-Erlebnis bieten zu können |trans-title=Our website is currently being redesigned to support the management change and to offer you a new online experience soon |url=https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418080540/https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Austria |language=de-AT}}</ref><ref>{{cite news|last=Gomez|first=Shirley|date=8 Setyembre 2026|title=Miss Austria Lucia Sisic dies at 22; country will not participate at Miss Universe 2026|url=https://www.hola.com/us/celebrities/20260908922349/miss-austria-lucia-sisic-dies-at-22/|url-status=live|website=¡Hola!|access-date=21 Setyembre 2026|archive-date=8 Setyembre 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260908234919/https://www.hola.com/us/celebrities/20260908922349/miss-austria-lucia-sisic-dies-at-22/|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Austria will not participate in "Miss Universe 2026" following the death of 22-year-old Lucija Sisić|url=https://ua.news/en/world/avstriia-ne-bratime-uchasti-u-mis-vsesvit-2026-pislia-smerti-22-richnoyi-lutsiyi-sisich|website=UA News|date=9 Setyembre 2026|access-date=21 Setyembre 2026|language=en}}</ref> Bumitiw rin si Zoulahatou Amadou ng Niher matapos mapagdesisyunan na lalahok siya sa ibang internasyonal na patimpalak.<ref name=":5" /> ==== Pagbubukod sa mga bansa sa Timog-Silangang Asya sa kompetisyon ==== Noong Setyembre 2026, nagkaroon ng alitan sa pagitan ng mga grupong namamahala sa Miss Universe Organization na nakaapekto sa kuwalipikasyon ng mga kinatawan mula sa anim na bansa sa [[Timog-silangang Asya]] para sa edisyong ito: Biyetnam, Indonesya, Laos, Malaysia, Singapura, at Taylandiya.<ref>{{Cite news |date=18 Setyembre 2026 |title=Thailand at heart of Miss Universe turmoil |language=en |work=Bangkok Post |url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/3321995/thailand-at-heart-of-miss-universe-turmoil |access-date=22 Setyembre 2026}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 Setyembre 2026 |title=MUO declares six nations’ delegates ineligible for Miss Universe 2026 |url=https://www.nationthailand.com/news/general/40071208 |access-date=22 Setyembre 2026 |website=The Nation |language=en-US}}</ref> Nagsimula ang alitan sa magkasalungat na posisyon tungkol sa bisa ng mga kasunduan sa pambansang prangkisa na hawak ng Miss Universe Eastern Pte. Ltd., na pinamumunuan ni Nawat Itsaragrisil, at ng mga pambansang may-hawak ng prangkisa sa mga naturang bansa.<ref>{{Cite news |date=18 Setyembre 2026 |title=Miss Universe Organization says 6 countries barred from 75th competition amid franchise dispute |language=en |work=[[GMA News Online]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/1002825/miss-universe-organization-says-6-countries-barred-from-75th-competition-amid-franchise-dispute/story/ |access-date=22 Setyembre 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=18 Setyembre 2026 |title=Miss Universe eligibility of 6 SEA delegates in limbo after new Nawat Itsaragrisil clash |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/09/18/2557164/miss-universe-eligibility-6-sea-delegates-limbo-after-new-nawat-itsaragrisil-clash |access-date=22 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 18 Setyembre 2026, inihayag ng Miss Universe Organization na gumagamit ng pangalang JKN Universe LLC, na hindi nito kinikilala ang mga kasunduan sa prangkisa at lisensya na sinasabing pinasok ng Miss Universe Eastern at mga entidad na kaugnay kay Itsaragrisil. Ayon sa pahayag, walang kapangyarihan ang Miss Universe Eastern na magbigay, maglipat, o magtalaga ng mga karapatan sa tatak ng Miss Universe dahil wala itong umiiral na kasunduan sa prangkisa at lisensya o iba pang mga legal na instrumento sa paglilisensya sa JKN Universe LLC. Dahil dito, inihayag ng organisasyon na ang mga kasunduan para sa Biyetnam, Indonesya, Laos, Malaysia, Singapura, at Taylandiya ay hindi awtorisado at hindi kikilalanin, at ang mga kinatawan ng mga bansang ito ay hindi magiging kuwalipikadong lumahok sa kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Yasmin |first=Shahana |date=21 Setyembre 2026 |title=Miss Universe says six Southeast Asian contestants cannot compete in 2026 pageant |url=https://www.the-independent.com/life-style/miss-universe-southeast-asia-2026-pageant-b3053567.html |access-date=22 Setyembre 2026 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 Setyembre 2026 |title=Thai pageant director insists 6 nations, including S’pore, remain eligible for Miss Universe 2026 |language=en |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/life/singapore-among-6-nations-declared-ineligible-for-miss-universe-2026-over-franchise-dispute |access-date=22 Setyembre 2026 |issn=0585-3923}}</ref> Itinanggi ng Miss Universe Eastern na kumakatawan ang pahayag ng Miss Universe Organization sa pangkalahatang posisyon ng mga may-ari ng Miss Universe. Ayon sa Miss Universe Eastern, pagmamay-ari ang JKN Universe LLC sa pamamagitan ng 50:50 na estruktura sa pagitan ng Miss Universe Eastern at Miss Universe Western sa ilalim ng JKN Legacy Inc. Sa ilalim ng <nowiki>''</nowiki>Hemisphere Agreement<nowiki>''</nowiki>, ang Miss Universe Eastern ang may eksklusibong karapatang patakbuhin at pamahalaan ang tatak sa 95 teritoryo sa silangang hemispero, kabilang ang Biyetnam, Indonesya, Laos, Malaysia, Singapura, at Taylandiya.<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=18 Setyembre 2026 |title=Miss Universe faces new crisis two months before final; 6 contestants caught in the dispute |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20260918924217/miss-universe-new-crisis-before-final-6-contestants-dispute/ |access-date=22 Setyembre 2026 |website=Hola! USA |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Setyembre 2026 |title=Nawat Itsaragrisil’s Miss Universe license agreement in jeopardy |url=https://entertainment.inquirer.net/684102/nawat-itsaragrisils-miss-universe-license-agreement-in-jeopardy |access-date=22 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Dahil dito, iginiit nitong may karapatan silang magpadala ng anim na kandidata mula sa mga naturang bansa sa edisyong ito, at hindi dapat maapektuhan ang paglahok ng mga kandidata sa panloob na alitan na dapat lutasin sa legal na pamamaraan. == Mga kandidata == Ang mga sumusunod na kandidata ay kumpirmadong lalahok: {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Jogersa|Beqiri|nolink=1}}<ref name=":3">{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Jorgesa Beqiri dhe Evisa Pacolli fituese të "Miss Universe Albania & Kosova 2026", spektakli magjik në TV Klan |language=sq |trans-title=Jorgesa Beqiri and Evisa Pacolli winners of "Miss Universe Albania & Kosovo 2026", the magical spectacle on TV Klan |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607133643/https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Shkodër |- |{{flagdeco|DEU}} [[Alemanya]] |{{sortname|Celina|Weil|nolink=1}} |25 |Rockenberg |- |{{flagdeco|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Wanderléia|Rodrigues}}<ref>{{cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |website=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |access-date=22 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260722010929/https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025|archive-date=22 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Cuanza Norte |- |{{flagdeco|ARG}} [[:en:Miss_Argentina|Argentina]] |{{sortname|Daiana |Pereyra|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Díaz |first=Francisco Javier |date=16 Setyembre 2026 |title=Miss Universe Argentina renuncia inesperadamente |trans-title=Miss Universe Argentina resigns unexpectedly |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-argentina-renuncia-inesperadamente/ |access-date=19 Setyembre 2026 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> |28 |Posadas |- |{{flagdeco|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Arena|Zeynalian|nolink=1}}<ref name=":4" /> |33 |[[Teheran]] |- |{{flagdeco|ABW}} [[Aruba]] |{{sortname|Elizabeth |Johnson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Felix |date=2026-08-31 |title=E simpatica Elizabeth Johnson corona como Miss Universe Aruba 2026 |url=https://diario.aw/categories/noticia/general/e-simpatica-elizabeth-johnson-corona-como-miss-universe-aruba-2026 |access-date=2026-09-18 |website=Diario Online |language=en-gb}}</ref> |24 |Oranjestad |- |{{flagdeco|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Caitlin|Worthington|nolink=1}}<ref>{{cite web|last=George|first=Owen|date=26 Agosto 2026|title=Caitlin Worthington Crowned Miss Universe Australia 2026|url=https://gcmag.com.au/caitlin-worthington-crowned-miss-universe-australia-2026/|url-status=live|website=Gold Coast Magazine|access-date=30 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826120000/https://gcmag.com.au/caitlin-worthington-crowned-miss-universe-australia-2026/|archive-date=26 Agosto 2026|language=en}}</ref> |28 |[[Brisbane]] |- |{{flagdeco|BHS}} [[Bahamas]] |{{sortname|Shawndra |Henfield|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Moss |first=Shavaughn |date=24 Hulyo 2026 |title=Shawndra Henfield crowned Miss Universe Bahamas 2026 |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724121624/https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |archive-date=24 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Exuma |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga |Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lierde |first=Morgane Van |date=22 Pebrero 2026 |orig-date=21 Pebrero 2026 |title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |trans-title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |url=https://www.lalibre.be/lifestyle/2026/02/21/voici-qui-est-la-nouvelle-miss-belgique-2026-6F4IMPJO25EGTLSRQWY4LRG5XY/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=La Libre |language=fr}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagdeco|BLZ}} [[Belise|Belis]] |{{sortname|Caleigh-Rose|West|nolink=1}}<ref>{{cite web|title=Caleigh-Rose West crowned Miss Universe Belize 2026|url=https://www.breakingbelizenews.com/2026/08/16/caleigh-rose-west-crowned-miss-universe-belize-2026/|website=Breaking Belize News|date=16 Agosto 2026|access-date=17 Agosto 2026|language=en}}</ref> |24 |Lungsod ng Belis |- |{{flagdeco|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Clara|Vegas|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sequeiros |first=Judith |date=4 Disyembre 2025 |title=Clara Vegas es la nueva Miss Venezuela y representará al país en el Miss Universe 2026 en Puerto Rico |language=es |trans-title=Clara Vegas is the new Miss Venezuela and will represent the country at Miss Universe 2026 in Puerto Rico |website=La República |url=https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205035617/https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |24 |Chacao |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Aliya |Karotkaya|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2026 |title=Candidatas europeas al Miss Universo 2026, donde Dalia Bucaram representará a Ecuador |trans-title=European candidates for Miss Universe 2026, where Dalia Bucaram will represent Ecuador |url=https://www.primicias.ec/entretenimiento/candidatas-miss-universo2026-europa-espana-portugal-italia-130700/ |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Primicias}}</ref> |22 |[[Minsk]] |- |{{flagdeco|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Quỳnh Anh|Nguyễn |nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Anh |first=Thạch |date=3 Oktubre 2026 |title=Nguyễn Quỳnh Anh đăng quang Miss Universe Vietnam 2026 |trans-title=Nguyen Quynh Anh crowned Miss Universe Vietnam 2026 |url=https://thanhnien.vn/nguyen-quynh-anh-dang-quang-miss-universe-vietnam-2026-18526100222363228.htm |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Báo Thanh Niên |language=vi}}</ref> |26 |[[Hanoi]] |- |{{flagdeco|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Caroline|Porras|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Hofstra |first=Hans |date=5 Hulyo 2026 |title=Caroline Porras wint Miss Universe Bonaire 2026 |language=nl |trans-title=Caroline Porras wins Miss Universe Bonaire 2026 |website=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260705160743/https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |archive-date=5 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Antriol |- |{{flagdeco|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Dabilo|Moses|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Pebrero 2026 |title=Moses crown without the catwalk |url=https://dailynews.gov.bw/news-detail/89848 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Daily News |language=en}}</ref> |26 |[[Gaborone]] |- |{{flagdeco|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Marcella |Kozinski|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Hulyo 2026 |title=Marcella Kozinski é coroada Miss Universe Brasil 2026 |trans-title=Marcella Kozinski is crowned Miss Universe Brazil 2026 |url=https://record.r7.com/miss-universe-brasil/marcella-kozinski-e-coroada-miss-universe-brasil-2026-26072026/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Record |language=pt-BR}}</ref> |26 |[[Curitiba]] |- |{{flagdeco|VGB}} [[Britanikong Kapuluang Birhenes]] |{{sortname|Orealia|Thomas|nolink=1}}<ref>{{cite web|title=Orealia Thomas Is Miss Universe BVI 2026|url=https://www.bviplatinum.com/news/orealia-thomas-is-miss-universe-bvi-2026|url-status=live|website=Virgin Islands Platinum News|date=23 Setyembre 2026|access-date=3 Oktubre 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260924123900/https://www.bviplatinum.com/news/orealia-thomas-is-miss-universe-bvi-2026|archive-date=24 Setyembre 2026|language=en}}</ref> |– |Saint Thomas |- |{{flagdeco|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Anna-Maria|Babau|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Анна Мария Бабау е „Мис Вселена България 2026" – ще представи страната на 75-ото издание в Пуерто Рико |trans-title=Anna Maria Babau is Miss Universe Bulgaria 2026 – she will represent the country at the 75th edition in Puerto Rico |url=https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721131212/https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |archive-date=21 Hulyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Town Bulgaria |language=bg}}</ref> |33 |[[Sofia]] |- |{{flagdeco|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Valeria |Mena|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 July 2026 |title=¡Tenemos nueva reina! Valeria Mena, Miss Oruro, es coronada Miss Bolivia Universo 2026 |trans-title=We have a new queen! Valeria Mena, Miss Oruro, is crowned Miss Bolivia Universe 2026 |url=https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/tenemos-nueva-reina-valeria-mena-miss-oruro-es-coronada-miss-bolivia-universo-2026-2026725231012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260726032417/https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/miss-residentes-japon-conquista-la-corona-de-miss-bolivia-internacional-2026-202672522947 |archive-date=26 July 2026 |access-date=26 July 2026 |website=[[Red Uno de Bolivia]] |language=es}}</ref> |23 |Oruro |- |{{flagdeco|CPV}} [[Cabo Verde]] |{{sortname|Armandina|Cunha|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Agosto 2026 |title=Armandina Cunha eleita Miss Universe Cabo Verde |trans-title=Armandina Cunha elected Miss Universe Cape Verde |url=https://ilhas.li/aS5d |access-date=17 Agosto 2026 |website=Expresso das Ilhas |language=pt}}</ref> |27 |São Vicente |- |{{flagdeco|CUR}} [[Curaçao]] |{{sortname|Bianty|Gomperts|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Hulyo 2026 |title=Bianty Rojer Gomperts ta e Miss Universe Curaçao 2026 |language=pt |trans-title=Bianty Rojer Gomperts is crowned Miss Universe Curaçao 2026 today |website=NoticiaCla |url=https://www.noticiacla.com/news/38733/ |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260727153147/https://www.noticiacla.com/news/38733/ |archive-date=27 Hulyo 2026}}</ref> |28 |Amerikanenkamp |- |{{flagdeco|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Jessi|Kalambayi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=Culture : le Fonds de Promotion culturelle félicite Jessi Kalambayi, élue « Miss Universe » RDC 2026 |trans-title=Culture: The Cultural Promotion Fund congratulates Jessi Kalambayi, elected "Miss Universe" DRC 2026 |url=https://acp.cd/culture/culture-le-fonds-de-promotion-culturelle-felicite-jessi-kalambayi-elue-miss-universe-rdc-2026/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Agence Congolaise de Presse |language=fr-FR}}</ref> |28 |[[Kinshasa]] |- |{{flagdeco|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Fie Rose|Lindegaard|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Agosto 2026 |title=Miss Universe Canadá 2025 se despide de su corona con su bebé en brazos |language=es |trans-title=Miss Universe Canada 2025 bids farewell to her crown with her baby in her arms |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-canada-2025-se-despide-de-su-corona-con-su-bebe-en-brazos/ |url-status=live |access-date=13 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810014113/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-canada-2025-se-despide-de-su-corona-con-su-bebe-en-brazos/ |archive-date=10 Agosto 2026}}</ref> |27 |[[Copenhague]] |- |{{flagdeco|EGY}} [[Ehipto]] |{{sortname|Sonia|Gergis|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Adina|first=Armin P.|date=18 Agosto 2026|title=Filipino Miss Universe licensee Josh Yugen picks Egypt’s bet anew|url=https://entertainment.inquirer.net/680855/filipino-miss-universe-licensee-josh-yugen-picks-egypts-bet-anew|archive-url=https://web.archive.org/web/20260821171537/https://entertainment.inquirer.net/680855/filipino-miss-universe-licensee-josh-yugen-picks-egypts-bet-anew|archive-date=21 Agosto 2026|access-date=30 Agosto 2026|website=[[Philippine Daily Inquirer]]|language=en}}</ref> |31 |[[Cairo]] |- |{{flagdeco|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Dalia|Bucaram|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=15 Agosto 2026 |title=Dalia Bucaram es la ganadora de Miss Universo Ecuador 2026 |language=es |trans-title=Dalia Bucaram is the winner of Miss Universe Ecuador 2026 |website=Primicias |url=https://www.primicias.ec/entretenimiento/dalia-bucaram-miss-universo-ecuador-ganadora-corona-final-130393/ |access-date=17 Agosto 2026}}</ref> |21 |Guayaquil |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Sofía|Córdova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Figueroa |first=Lissette |date=28 Hunyo 2026 |title=Sofía Córdova es Miss Universo El Salvador 2026 |language=es |trans-title=Sofía Córdova is Miss Universe El Salvador 2026 |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260629051045/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |archive-date=29 Hunyo 2026}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagdeco|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{sortname|Anna|Ličková|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Obrovský triumf odmietnutej finalistky z Ruže pre nevestu: Vyhrala Miss Universe Slovensko! |language=sk |trans-title=Huge triumph of the rejected finalist from A Rose for the Bride: She won Miss Universe Slovakia! |website=Koktejl |url=https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617082300/https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |25 |Martin |- |{{flagdeco|ESP}} [[Espanya]] |{{sortname|Susana|Medina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Viera |first=Briseida |date=20 Hulyo 2026 |title=Susana Medina, la grancanaria que alza la corona de Miss Universe Spain 2026 |trans-title=Susana Medina, the Gran Canarian who claims the Miss Universe Spain 2026 crown. |url=https://www.laprovincia.es/canarias/2026/07/20/susana-medina-grancanaria-conquista-corona-dv-132623842.html |access-date=26 Hulyo 2026 |website=La Provincia - Diario de Las Palmas |language=es}}</ref> |27 |Las Palmas |- |{{flagdeco|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Justus|Kelley}}<ref>{{cite web |last=Parent |first=Tabitha |date=27 Agosto 2026 |title=Miss USA 2026 Crowns Miss Virginia as Winner, Marking First Mom to Win Pageant |url=https://people.com/miss-usa-crowns-new-winner-at-2026-pageant-12064861 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260827123800/https://people.com/miss-usa-crowns-new-winner-at-2026-pageant-12064861 |archive-date=27 Agosto 2026 |access-date=30 Agosto 2026 |website=People |language=en}}</ref> |31 |Arlington |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Emili|Denneng|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=27 Agosto 2026 |title=ФОТО ⟩ Эмили из небольшого эстонского города представит страну на 75-м конкурсе «Мисс Вселенная» |trans-title=PHOTO ⟩ Emili from a small town in Estonia will represent the country at the 75th Miss Universe pageant |url=https://limon.postimees.ee/8534975/foto-emili-iz-nebolshogo-estonskogo-goroda-predstavit-stranu-na-75-m-konkurse-miss-vselennaya |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260827131245/https://limon.postimees.ee/8534975/foto-emili-iz-nebolshogo-estonskogo-goroda-predstavit-stranu-na-75-m-konkurse-miss-vselennaya |archive-date=27 Agosto 2026 |access-date=30 Agosto 2026 |website=Limon |language=ru}}</ref> |20 |Pärnu |- |{{flagdeco|ETH}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Bruk|Belete|nolink=nolink=1}} |24 |[[Madrid]] |- |{{flagdeco|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|Isabel|Mbomio|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Nguema Eyenga |first=Jovina Mikue |date=20 Setyembre 2026 |title=¡Centro Sur se corona por partida doble: Evinayong y Niefang conquistan Miss Guinea Ecuatorial 2026! |trans-title=Centro Sur takes a double crown: Evinayong and Niefang win Miss Equatorial Guinea 2026! |url=https://mofuen.com/2026/09/20/centro-sur-se-corona-por-partida-doble-evinayong-y-niefang-conquistan-miss-guinea-ecuatorial-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260920165132/https://mofuen.com/2026/09/20/centro-sur-se-corona-por-partida-doble-evinayong-y-niefang-conquistan-miss-guinea-ecuatorial-2026/ |archive-date=20 Setyembre 2026 |access-date=21 Setyembre 2026 |website=Mofueñ |language=es}}</ref> |24 |Evinayong |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |{{sortname|Angela|Aumonier|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rodríguez Caraballo |first=Harry |date=12 Hulyo 2026 |title=Miss Universo 2026: Dos filipinas buscarán coronarse en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026: Two Filipinas will seek to be crowned in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712203620/https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref> |25 |Douglas |- |{{flagdeco|GRE}} [[Gresya]] |{{sortname|Olivia|Vasilopoulos|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=Melbourne to Miss Universe: Olivia Vassilopoulos crowned Miss Universe Greece 2026|url=https://neoskosmos.com/en/2026/09/26/news/australia/melbourne-to-miss-universe-olivia-vassilopoulos-crowned-miss-universe-greece-2026/|url-status=live|website=Neos Kosmos|date=26 Setyembre 2026|access-date=28 Setyembre 2026|archive-url=https://perma.cc/M5SH-4UFR?url=https%3A%2F%2Fneoskosmos.com%2Fen%2F2026%2F09%2F26%2Fnews%2Faustralia%2Fmelbourne-to-miss-universe-olivia-vassilopoulos-crowned-miss-universe-greece-2026%2F&ts=20260926072718|archive-date=2026-09-26}}</ref> |25 |Mytilene |- |{{flagicon|GLP|variant=local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Chloé|Deher|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Devriese |first=Emmanuelle |date=11 Enero 2026 |title=Miss Univers Guadeloupe : "Suis-je un être infâme ?", Ophély Mézino évincée de son titre, elle prend la parole |trans-title=Miss Universe Guadeloupe: "Am I a despicable being?", Ophély Mézino stripped of her title, she speaks out |url=https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111232608/https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |archive-date=11 Enero 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Aufeminin |language=fr}}</ref> |31 |Terre-de-Haut |- |{{flagdeco|GIN}} [[Guinea|Guniya]] |{{sortname|Justine|Kamara|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Diallo |first=Abdoul Malick |date=12 Setyembre 2026 |title=Miss Univers 2026 : ancienne 4e dauphine Miss France 2017, Justine Kamara représentera la Guinée |trans-title=Miss Universe 2026: Former 4th runner-up Miss France 2017, Justine Kamara will represent Guinea |url=https://www.guinee360.com/12/09/2026/miss-univers-2026-ancienne-4e-dauphine-miss-france-2017-justine-kamara-representera-la-guinee/ |access-date=21 Setyembre 2026 |website=Guinee360 |language=fr}}</ref> |29 |Nancy |- |{{flagdeco|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{sortname|Adelina |Castillo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Peña |first=Yesica |date=9 Agosto 2026 |title=María Castillo conquista la corona y se convierte en Miss Universo Guatemala 2026 |language=es-ES |trans-title=María Castillo wins the crown and becomes Miss Universe Guatemala 2026 |work=La Hora |url=https://lahora.gt/lh-bienestar/ypena/2026/08/08/maria-castillo-conquista-la-corona-y-se-convierte-en-miss-universo-guatemala-2026/ |access-date=9 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260809081755/https://lahora.gt/lh-bienestar/ypena/2026/08/08/maria-castillo-conquista-la-corona-y-se-convierte-en-miss-universo-guatemala-2026/ |archive-date=9 Agosto 2026}}</ref> |27 |Sacatepéquez |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Celene|Hall|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Kevin |date=25 Agosto 2026 |title=Celene Hall takes Miss Universe Jamaica 2026 crown |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/08/25/celene-hall-takes-miss-universe-jamaica-2026-crown/ |access-date=30 Agosto 2026 |website=Jamaica Observer |language=en-US}}</ref> |25 |Portland |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Sayuki|Ito|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=23 Hunyo 2026 |title=日本代表に福岡の伊藤さゆきさん　ミス・ユニバース |trans-title=Sayuki Ito from Fukuoka has been selected to represent Japan at the Miss Universe pageant |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623164937/https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |archive-date=23 Hunyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |26 |[[Fukuoka]] |- |{{flagdeco|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{sortname|Tatenda|Rameau|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=26 Agosto 2026 |title=Miss Haiti crowns the wrong contestant in shocking 2026 mix-up |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20260826920181/miss-haiti-crowns-wrong-contestant/ |access-date=30 Agosto 2026 |website=Hola! USA |language=en-us}}</ref> |– |[[Syracuse, New York|Syracuse]] |- |{{flagdeco|HON}} [[Honduras]] |{{sortname|Luisa|Pineda|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=12 Setyembre 2026 |title=Luisa Pineda gana la corona de Miss Universo Honduras 2026 |trans-title=Luisa Pineda wins the Miss Honduras Universe 2026 crown |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/luisa-pineda-gana-la-corona-de-miss-honduras-universo-2026-HA32013501 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260912034600/https://www.laprensa.hn/espectaculos/luisa-pineda-gana-la-corona-de-miss-honduras-universo-2026-HA32013501 |archive-date=12 Setyembre 2026 |access-date=21 Setyembre 2026 |website=La Prensa |language=es}}</ref> |26 |San Francisco de Yojoa |- |{{flagdeco|HKG}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Jennifer|Zhou|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=19 Setyembre 2026 |title=環姐港區2026{{!}}周婷棄港姐轉戰場強勢奪冠 亞軍梁藝齡感謝「契媽」楊小娟力撐 梁聖童獲季軍後最想除高踭鞋貼地 |language=zh-Hant |trans-title=Miss Universe Hong Kong 2026 {{!}} Zhou Ting pivots from Miss Hong Kong to clinch a commanding victory; runner-up Leung Ngai-ling thanks her godmother, Yeung Siu-kuen, for the strong support; third-place winner Leung Shing-tung says her top priority after the contest is taking off her high heels and standing barefoot on the ground |website=SingTao Headlines |url=https://www.stheadline.com/film-drama/3617030/%E7%92%B0%E5%A7%90%E6%B8%AF%E5%8D%802026%E4%B8%A8%E5%91%A8%E5%A9%B7%E6%A3%84%E6%B8%AF%E5%A7%90%E8%BD%89%E6%88%B0%E5%A0%B4%E5%BC%B7%E5%8B%A2%E5%A5%AA%E5%86%A0-%E4%BA%9E%E8%BB%8D%E6%A2%81%E8%97%9D%E9%BD%A1%E6%84%9F%E8%AC%9D%E5%A5%91%E5%AA%BD%E6%A5%8A%E5%B0%8F%E5%A8%9F%E5%8A%9B%E6%92%90-%E6%A2%81%E8%81%96%E7%AB%A5%E7%8D%B2%E5%AD%A3%E8%BB%8D%E5%BE%8C%E6%9C%80%E6%83%B3%E9%99%A4%E9%AB%98%E8%B8%AD%E9%9E%8B%E8%B2%BC%E5%9C%B0 |url-status=live |access-date=21 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260919173202/https://www.stheadline.com/film-drama/3617030/%E7%92%B0%E5%A7%90%E6%B8%AF%E5%8D%802026%E4%B8%A8%E5%91%A8%E5%A9%B7%E6%A3%84%E6%B8%AF%E5%A7%90%E8%BD%89%E6%88%B0%E5%A0%B4%E5%BC%B7%E5%8B%A2%E5%A5%AA%E5%86%A0-%E4%BA%9E%E8%BB%8D%E6%A2%81%E8%97%9D%E9%BD%A1%E6%84%9F%E8%AC%9D%E5%A5%91%E5%AA%BD%E6%A5%8A%E5%B0%8F%E5%A8%9F%E5%8A%9B%E6%92%90-%E6%A2%81%E8%81%96%E7%AB%A5%E7%8D%B2%E5%AD%A3%E8%BB%8D%E5%BE%8C%E6%9C%80%E6%83%B3%E9%99%A4%E9%AB%98%E8%B8%AD%E9%9E%8B%E8%B2%BC%E5%9C%B0 |archive-date=19 Setyembre 2026}}</ref> |27 |[[Hong Kong]] |- |{{flagdeco|JOR}} [[Jordan|Hordan]] |{{sortname|Destiny|Anbar|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fernando |first=Jefferson |date=9 Setyembre 2026 |title=Destiny Anbar leads Jordan's historic Miss Universe comeback after 66 years |language=en |website=Daily Tribune |url=https://tribune.net.ph/2026/09/09/destiny-anbar-leads-jordans-historic-miss-universe-comeback-after-66-years |url-status=live |access-date=21 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260909090414/https://tribune.net.ph/2026/09/09/destiny-anbar-leads-jordans-historic-miss-universe-comeback-after-66-years |archive-date=9 Setyembre 2026}}</ref> |– |[[Aman]] |- |{{flagdeco|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Kaziah Liz|Mejo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Devadasan |first=K. P. |date=24 Agosto 2026 |title=UAE-born Kerala girl Kaziah Liz Mejo wins Miss Universe India 2026 |url=https://gulfnews.com/entertainment/uae-born-keralas-kaziah-liz-mejo-crowned-miss-universe-india-2026-1.500650309 |access-date=24 Agosto 2026 |website=Gulf News |language=en}}</ref> |19 |Mavelikkara |- |{{flagdeco|IRE}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Aideen|Howard|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Walsh |first=Lauren |date=21 Hunyo 2026 |title=The competition is 'about far more than appearance' Boston-born Limerick lady crowned Miss Universe Ireland 2026 |language=en |website=Evoke |url=https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260621224127/https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |archive-date=21 Hunyo 2026 |archiveurl=}}</ref> |22 |Castletroy |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Danielle|Yablonka|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fellig |first=Vita |date=2 Hulyo 2026 |title=South Florida-born Israeli Danielle Yablon crowned Miss Israel 2026 in Miami |language=en |website=Jewish News Syndicate |url=https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |url-status=dead |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702230606/https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Herzliya]] |- |{{flagdeco|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Giada|Folcia|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=31 Agosto 2026 |title=Miss Universe Italy, il titolo va alla modella Giada Folcia |language=it |trans-title=Miss Universe Italy, the title goes to model Giada Folcia |website=Agenzia Nazionale Stampa Associata |url=https://www.ansa.it/puglia/notizie/2026/08/31/miss-universe-italy-il-titolo-va-alla-modella-giada-folcia_e86ec14e-f46c-4602-9f66-9ab96ddd168b.html |url-status=live |access-date=1 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260831143916/https://www.ansa.it/puglia/notizie/2026/08/31/miss-universe-italy-il-titolo-va-alla-modella-giada-folcia_e86ec14e-f46c-4602-9f66-9ab96ddd168b.html |archive-date=31 Agosto 2026}}</ref> |37 |[[Milan]] |- |{{flagdeco|KHM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Than|Rthna|nolink=1}}<ref>{{cite web|title=អបអរ! ថាន រតនា ផ្ដួលបេក្ខភាពជើងខ្លាំងច្រើនរូប ក្លាយជារាជិនីម្ចាស់មកុដ MUC 2026|trans-title=Congratulations! Than Ratana defeated many strong candidates to become the queen of the MUC 2026 crown.|url=https://popular.com.kh/%e1%9e%a2%e1%9e%94%e1%9e%a2%e1%9e%9a-%e1%9e%90%e1%9e%b6%e1%9e%93-%e1%9e%9a%e1%9e%8f%e1%9e%93%e1%9e%b6-%e1%9e%95%e1%9f%92%e1%9e%8a%e1%9e%bd%e1%9e%9b%e1%9e%94%e1%9f%81%e1%9e%80%e1%9f%92%e1%9e%81/|url-status=live|website=Popular Magazine|language=km|date=21 Setyembre 2026|access-date=21 Setyembre 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260921120300/https://popular.com.kh/%E1%9E%A2%E1%9E%94%E1%9E%A2%E1%9E%9A-%E1%9E%90%E1%9E%B6%E1%9E%93-%E1%9E%9A%E1%9E%8F%E1%9E%93%E1%9E%B6-%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%8A%E1%9E%BD%E1%9E%9B%E1%9E%94%E1%9F%81%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%81/|archive-date=21 Setyembre 2026}}</ref> |31 |Kampong Cham |- |{{flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |{{sortname|Audrey|Black|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=Diplômée de Paris et vendeuse de poulets, l'histoire complète d'Audrey Black Moutongo, la nouvelle Miss Cameroun 2025|trans-title=A graduate of Paris and a chicken vendor, the full story of Audrey Black Moutongo, the new Miss Cameroon 2025|url=https://lauradavemedia.com/diplomee-de-paris-et-vendeuse-de-poulets-lhistoire-complete-daudrey-black-moutongo-la-nouvelle-miss-cameroun-2025/|url-status=live|website=Laura Dave Media|language=fr|date=10 Marso 2026|access-date=22 Setyembre 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260511220659/https://lauradavemedia.com/diplomee-de-paris-et-vendeuse-de-poulets-lhistoire-complete-daudrey-black-moutongo-la-nouvelle-miss-cameroun-2025/|archive-date=11 Mayo 2026}}</ref> |30 |Douala |- |{{flagdeco|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Aslihan |Morali|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=10 Agosto 2026 |title=Miss Universe Canada 2025 carries her baby during emotional final walk as the reigning queen |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20260810917313/miss-universe-canada-2025-carries-baby-final-walk/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811074009/https://www.hola.com/us/celebrities/20260810917313/miss-universe-canada-2025-carries-baby-final-walk/ |archive-date=11 Agosto 2026 |access-date=13 Agosto 2026 |website=Hola! USA |language=en-us}}</ref> |28 |Ancaster |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Jenna-Monét|Queeley|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Morris |first=Anthony |date=17 Hunyo 2026 |title=Jenna Monet-Queeley Crowned Miss Universe U.S. Virgin Islands 2026, honors St. Kitts and Nevis Heritage |language=en |website=SKN News |url=https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617205459/https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |21 |Saint Croix |- |{{flagdeco|CYM}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Juliana|Myers|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Boxall |first=Simon |date=13 Hulyo 2026 |title=Juliana Myers crowned Miss Universe Cayman Islands |language=en |website=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713064620mp_/https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref> |20 |West Bay |- |{{flagdeco|TCA}} [[Kapuluang Turcas at Caicos|Kapuluang Turks at Caicos]] |{{sortname|Selena|Grant|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=15 Setyembre 2026 |title=Selena Grant Selected as Miss Universe TCI 2026 |language=en |website=Newsline TCI |url=https://www.newslinetci.com/post/selena-grant-selected-as-miss-universe-tci-2026 |url-status=live |access-date=21 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260916113444/https://www.newslinetci.com/post/selena-grant-selected-as-miss-universe-tci-2026 |archive-date=16 Setyembre 2026}}</ref> |25 |Providenciales |- |{{flagdeco|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Alina|Ekaterinecheva|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rakhmatullavyzy |first=Balnur |date=4 Disyembre 2025 |title="Miss Qazaqstan 2025" байқауында шымкенттік ару жеңімпаз атанды |language=kk |trans-title=Shymkent beauty wins Miss Qazaqstan 2025 |newspaper=Stan.kz |url=https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205034549/https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |22 |Shymkent |- |{{flagdeco|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Jean |Ojiro|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mwangi |first=Faith |date=28 Hulyo 2026 |title=Jean Ojiro, Miss Universe Kenya 2026 Winner, Brands And Modeling Journey |url=https://thekenyatimes.com/kenya/jean-ojiro-miss-universe-2/ |access-date=4 Agosto 2026 |website=The Kenya Times |language=en-US}}</ref> |27 |[[Nairobi]] |- |{{flagdeco|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{sortname|Medina|Ermekova|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Enero 2026 |title=7 thí sinh đầu tiên của Hoa hậu Hoàn vũ 2026 |language=vi |trans-title=The first 7 contestants of Miss Universe 2026 |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113203155/https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |archive-date=13 Enero 2026}}</ref> |18 |[[Biskek]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Evisa|Pacolli|nolink=1}}<ref name=":3" /> |21 |[[Toronto]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|María Alejandra|Acosta|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Chinchilla Marín |first=Hillary |date=5 Hunyo 2026 |title=Mariale Acosta es la nueva Miss Universe Costa Rica 2026: así se vivió la gala dorada |language=es |trans-title=Mariale Acosta is the new Miss Universe Costa Rica 2026: this is how the golden gala was experienced |website=La Teja |url=https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260606060337/https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |archive-date=6 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Heredia |- |{{flagicon|CRO}} [[Kroasya]] |{{sortname|Antea|Mršić|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2026 |title=Antea Mršić nova je Miss Universe Hrvatske 2026. |trans-title=Antea Mršić is the new Miss Universe Croatia 2026. |url=https://www.24sata.hr/show/antea-mrsic-nova-je-miss-universe-hrvatske-2026-1130093 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24sata |language=hr}}</ref> |24 |[[Zagreb]] |- |{{flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Mia |Dio|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=Everything about Mia Dio, the new beauty queen who will represent Cuba at Miss Universe 2026|url=https://en.cibercuba.com/noticias/2026-08-21-u194224-e198484-s27065-nid338347-todo-mia-dio-nueva-reina-belleza-cubana|url-status=live|website=CiberCuba|date=21 Agosto 2026|access-date=22 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260821120243/https://en.cibercuba.com/noticias/2026-08-21-u194224-e198484-s27065-nid338347-todo-mia-dio-nueva-reina-belleza-cubana|archive-date=21 Agosto 2026|language=en}}</ref> |25 |[[Miami, Florida|Miami]] |- |{{flagdeco|LVA}} [[Letonya]] |{{sortname|Lāsma |Kuhtarska|nolink=1}} |31 |[[Riga]] |- |{{flagdeco|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sigríður Ósk|Hrafnkelsdóttir|Sigga Ózk|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sigurjónsdóttir |first=Guðrún Selma |date=23 Abril 2026 |title=Sigga Ózk er orðlaus |language=is |trans-title=Sigga Ózk is speechless |website=Morgunblaðið |url=https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423160638/https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |archive-date=23 Abril 2026}}</ref> |27 |Garðabær |- |{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Eunice|Ong|nolink=1}} |37 |[[Johor Bahru]] |- |{{flagdeco|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |{{sortname|Aminath Yuin|Mohamed|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=25 Hunyo 2026 |title=Maladewa Bakal Comeback di Miss Universe 2026, Wakilnya Berhijab! |language=id |trans-title=The Maldives Will Make a Comeback at Miss Universe 2026, with a Hijab-Worshipping Representative! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260624214236/https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |archive-date=24 Hunyo 2026}}</ref> |18 |[[Malé]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Francesca|Mercieca|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Falzon |first=Gabriel |date=17 Hulyo 2026 |title=Francesca Mercieca Crowned Miss Universe Malta 2026 |language=en |website=Lovin Malta |url=https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260717061412/https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |archive-date=17 Hulyo 2026}}</ref> |26 |St. Paul's Bay |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |{{sortname|Larissa |Ségarel|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mergirie-Adele |first=Mildrey |date=22 Agosto 2026 |title=Larissa Ségarel est la nouvelle Miss Universe Martinique |trans-title=Larissa Ségarel is the new Miss Universe Martinique |url=https://rci.fm/martinique/infos/Culture/Larissa-Segarel-est-la-nouvelle-Miss-Univers-Martinique |access-date=23 Agosto 2026 |website=RCI |language=fr-MQ}}</ref> |28 |Lamentin |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |{{sortname|Sara |Allali|nolink=1}} |27 |[[Casablanca]] |- |{{flagicon|MYT|variant=local}} [[Mayotte]] |{{sortname|Maëva|Toumbou Dani|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Mayo 2026 |title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe |language=fr |trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe |website=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-indien-appli/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe |access-date=23 Hulyo 2026}}</ref> |33 |Tsingoni |- |{{flagdeco|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|María Guadalupe|Vargas|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Tirado |first=Monica |date=29 Agosto 2026 |title=María Vargas, de Jalisco, es coronada como Miss Universe México 2026 |language=es |trans-title=María Vargas, from Jalisco, is crowned Miss Universe Mexico 2026 |website=¡Hola! |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20260830920682/miss-universe-mexico-2026-en-vivo-final-candidatas-coronacion/ |access-date=30 Agosto 2026}}</ref> |28 |[[:en:Zapopan|Zapopan]] |- |{{flagdeco|MNG}} [[Mongolya]] |{{sortname|Enkhboldyn|Enkhdelgerekh|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=О. |first=Doljin |date=22 Setyembre 2026 |title=Э.Энхдэлгэрэх "Miss Universe" тэмцээнд Монгол Улсаа төлөөлөн оролцоно |language=mn |trans-title=E. Enkhdelgerekh to represent Mongolia at the "Miss Universe" pageant |website=Zindaa |url=https://news.zindaa.mn/5d0c |url-status=live |access-date=3 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260922152340/https://news.zindaa.mn/5d0c |archive-date=22 Setyembre 2026}}</ref> |29 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagdeco|MNE}} [[Montenegro]] |{{sortname|Aleksandra|Ivezaj|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Miss Universe Albania dhe Kosova 2026 |language=sq |trans-title=Miss Universe Albania and Kosovo 2026 |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607160835/https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |22 |Tuzi |- |{{flagdeco|MMR}} [[Myanmar]] |{{sortname|May Grace|Parry|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Hunyo 2026 |title=Bea Millan-Windorski gets award at Miss Universe Myanmar pageant |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618075931/https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |archive-date=18 Hunyo 2026}}</ref> |31 |Hpa-an |- |{{flagdeco|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Charene|Labuschagne|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=2 Agosto 2026 |title=Charene Labuschagne crowned Miss Namibia |language=en |website=Namibian Broadcasting Corporation |url=https://nbcnews.na/index.php/node/118081 |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260803032059/https://nbcnews.na/index.php/node/118081 |archive-date=3 Agosto 2026}}</ref> |27 |[[Windhoek]] |- |{{NPL}} |{{sortname|Prayashna|Gurung|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Setyembre 2026 |title=Prayashna Gurung becomes Miss Universe Nepal, Binita Oli takes Miss Earth Nepal crown |url=https://english.onlinekhabar.com/prayashna-gurung-miss-universe.html |access-date=3 Oktubre 2026 |website=OnlineKhabar |language=en-GB}}</ref> |24 |Siddharthanagar |- |{{flagdeco|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Jasmine|Blandford|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=4 Setyembre 2026 |title=Jasmine Blandford es coronada como Miss Universe Nicaragua 2026 |language=es |trans-title=Jasmine Blandford is crowned Miss Universe Nicaragua 2026 |website=La Prensa |url=https://www.laprensani.com/2026/09/04/vida/3780011-jasmine-blandford-es-coronada-como-miss-universe-nicaragua-2026 |access-date=6 Setyembre 2026}}</ref> |27 |Kukra Hill |- |{{flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Abelone |Smedsrud|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=24 Agosto 2026 |title=Abelone Smedsrud fra Eiker vant Miss Norway 2026 |language=Norwegian |trans-title=Abelone Smedsrud from Eiker won Miss Norway 2026 |website=Eikernytt.no |url=https://www.eikernytt.no/2026/08/24/abelone-smedsrud-fra-eiker-vant-miss-norway-2026/ |url-status=live |access-date=21 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260826020049/https://www.eikernytt.no/2026/08/24/abelone-smedsrud-fra-eiker-vant-miss-norway-2026/ |archive-date=26 Agosto 2026}}</ref> |29 |Eiker |- |{{flagdeco|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Georgia|Waddington|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gooch |first=Carly |date=4 Agosto 2026 |title=Miss Universe NZ hopes to ‘debunk’ pageantry stigma |url=https://www.thepress.co.nz/nz-news/361055479/miss-universe-nz-hopes-debunk-pageantry-stigma |archive-url=https://web.archive.org/web/20260804023415/https://www.thepress.co.nz/nz-news/361055479/miss-universe-nz-hopes-debunk-pageantry-stigma |archive-date=4 Agosto 2026 |access-date=4 Agosto 2026 |website=The Press |language=en}}</ref> |24 |Christchurch |- |{{flagdeco|NLD}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Melissa|Bottema|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Hunyo 2026 |title=Groningse Melissa Bottema is Miss Nederland: "Droom die uitkomt" |language=nl |trans-title=Melissa Bottema from Groningen is Miss Netherlands: "A dream come true" |website=De Telegraaf |url=https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628070958/https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |archive-date=28 Hunyo 2026 |accessdate=}}</ref> |26 |Winsum |- |{{flagdeco|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Misbah|Arshad|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sarkar |first=Rituparna |date=21 Agosto 2026 |title=Meet Misbah Arshad, The Psychology Student Crowned Miss Universe Pakistan 2026 |language=en |website=The Sunday Guardian |url=https://sundayguardianlive.com/entertainment-news/meet-misbah-arshad-the-psychology-student-crowned-miss-universe-pakistan-2026-266321/ |url-status=live |access-date=22 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260821121009/https://sundayguardianlive.com/entertainment-news/meet-misbah-arshad-the-psychology-student-crowned-miss-universe-pakistan-2026-266321/ |archive-date=21 Agosto 2026}}</ref> |28 |Lahore |- |{{flagdeco|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Gabriela|González|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Concepción |first=Martha Vanessa |date=6 Setyembre 2026 |title=Gabriela Lineth González del Valle se coronó como Miss Universe Panamá 2026 |language=es |trans-title=Gabriela Lineth González del Valle was crowned Miss Universe Panama 2026 |website=La Prensa |url=https://www.prensa.com/vivir/gabriela-lineth-gonzalez-del-valle-se-corona-como-miss-universe-panama-2026/ |url-status=live |access-date=21 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260906191854/https://www.prensa.com/vivir/gabriela-lineth-gonzalez-del-valle-se-corona-como-miss-universe-panama-2026/ |archive-date=6 Setyembre 2026}}</ref> |20 |Chiriquí |- |{{flagdeco|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |{{sortname|Gretha|Matiauda|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Gretha Matiauda es la nueva Miss Universo Paraguay 2026 |language=es |trans-title=Gretha Matiauda is the new Miss Universe Paraguay 2026 |website=La Tribuna |url=https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260327045533/https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |archive-date=27 Marso 2026}}</ref> |25 |[[Asuncion|Asunción]] |- |{{flagdeco|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Luren|Márquez|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=15 Abril 2026 |title=Luren Márquez: quién es la nueva Miss Perú 2026, conductora y promotora cultural rumbo al Miss Universo |language=es |trans-title=Luren Márquez: who is the new Miss Peru 2026, host and cultural promoter on her way to Miss Universe |website=Radio Programas del Perú |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-quien-es-luren-marquez-nueva-reina-de-belleza-y-su-trayectoria-noticia-1684485 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416032509/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301?itlk=iksiguiente |archive-date=16 Abril 2026}}</ref> |27 |Ica |- |{{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Veera |Grönlund|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Setyembre 2026 |title=Vuoden 2026 Miss Suomi on Veera Grönlund |trans-title=Miss Finland 2026 is Veera Grönlund |url=https://www.hs.fi/suomi/art-2000012254833.html |access-date=19 Setyembre 2026 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref> |30 |Pori |- |{{flagdeco|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2026|Pilipinas]] |{{sortname|Bea|Millan-Windorski|link=Bea Millan-Windorski}}<ref>{{cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=2 Mayo 2026 |title=Kay BMW ang korona: La Union wins Miss Universe Philippines 2026 |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260502153757/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |archive-date=2 Mayo 2026}}</ref> |24 |[[San Juan, La Union|San Juan]] |- |{{flagdeco|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Jennifer|Barreto|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rivera Cedeño |first=Jomar José |date=26 Hunyo 2026 |title=De San Sebastián la nueva Miss Universe 2026 |language=es |trans-title=From San Sebastian the new Miss Universe 2026 |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626032524/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |archive-date=26 Hunyo 2026}}</ref> |27 |San Sebastián |- |{{flagdeco|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Isabela|Santos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Bernardino |first=Carla |date=6 Agosto 2026 |title=Isabela Santos: a miss Portugal que sofreu bullying e que luta pela saúde mental e adoção de animais |trans-title=Isabela Santos: the Miss Portugal who was bullied and advocates for mental health and animal adoption. |url=https://www.jn.pt/delas/artigo/isabela-santos-a-miss-portugal-que-sofreu-bullying-e-que-luta-agora-pela-saude-mental-e-adocao-de-animais/18113717 |access-date=21 Setyembre 2026 |website=Jornal de Notícias |language=pt-PT}}</ref> |26 |Gaia |- |{{flagdeco|COG}} [[Republika ng Congo|Republika ng Konggo]] |{{sortname|Georgina|Kambongo|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Nguesso |first=Rodrigue |date=14 Setyembre 2026 |title=Georgina Kambongo, première Congolaise à représenter le Congo à Miss Univers |trans-title=Georgina Kambongo, the first Congolese woman to represent Congo at Miss Universe |url=https://www.africacomm.org/post/georgina-kambongo-premi%C3%A8re-congolaise-%C3%A0-repr%C3%A9senter-le-congo-%C3%A0-miss-univers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260914143756/https://www.africacomm.org/post/georgina-kambongo-premi%C3%A8re-congolaise-%C3%A0-repr%C3%A9senter-le-congo-%C3%A0-miss-univers |archive-date=14 Setyembre 2026 |access-date=21 Setyembre 2026 |website=Africacomm.org |language=fr}}</ref> |24 |Likouala |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Melissa|Núñez|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Peña |first=Shawell |date=30 Hulyo 2026 |title=¡Ella es la nueva reina de la belleza dominicana! Melissa Núñez se corona Miss RD Universo 2026 |language=es |trans-title=She is the new Dominican beauty queen! Melissa Núñez is crowned Miss RD Universe 2026 |website=El Nacional |url=https://elnacional.com.do/fama-y-vida/arte-y-espectaculos/nueva-reina-belleza-dominicana-melissa-nunez-corona-miss-rd-universo-2026_577287.html |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731043526/https://elnacional.com.do/fama-y-vida/arte-y-espectaculos/nueva-reina-belleza-dominicana-melissa-nunez-corona-miss-rd-universo-2026_577287.html |archive-date=31 Hulyo 2026}}</ref> |28 |La Vega |- |{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Sophia|Osako|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Toto je nová najkrajšia Češka! Titul Miss Universe získala kráska s japonskými koreňmi |language=sk |trans-title=This is the new most beautiful Czech! A beauty with Japanese roots won the Miss Universe title |website=Pravda |url=https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617141305/https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Mubanga|Hatyoka|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Rubaya |first=Tapiwa |date=16 Mayo 2026 |title=Africa celebrates as Luay Latif is crowned Mr Supranational Zambia |url=https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516102703/https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |archive-date=16 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=My Afrika Magazine |language=en}}</ref> |24 |Livingstone |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |{{sortname|Bernella|Velinor|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hammonds |first=Dr. Courtney A. |date=9 Agosto 2026 |title=The Crown Finds Her: Bernella Velinor Is Miss Universe Saint Lucia 2026 |url=https://upscalemagazine.com/the-crown-finds-her-bernella-velinor-is-miss-universe-saint-lucia-2026/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811120648/https://upscalemagazine.com/the-crown-finds-her-bernella-velinor-is-miss-universe-saint-lucia-2026/ |archive-date=11 Agosto 2026 |access-date=13 Agosto 2026 |website=Upscale Magazine |language=en-US}}</ref> |33 |Dennery |- |{{flagdeco|SRB}} [[Serbiya]] |{{sortname|Nikolina|Vujičić|nolink=1}}<ref>{{cite web |last1=Dž. |first1=R. |last2=K. |first2=Ć. |date=31 Agosto 2026 |title=Misica progovorila o svom poreklu: Evo odakle dolazi prelepa Nikolina koja je osvojila srca žirija i publike |trans-title=Misica spoke about her origins: Here's where the beautiful Nikolina, who won the hearts of the jury and the audience, comes from |url=https://www.telegraf.rs/jetset/vesti-jetset/4387334-misica-progovorila-o-svom-poreklu-evo-odakle-dolazi-prelepa-nikolina-koja-je-osvojila-srca-zirija-i-publike |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260831143540/https://www.telegraf.rs/jetset/vesti-jetset/4387334-misica-progovorila-o-svom-poreklu-evo-odakle-dolazi-prelepa-nikolina-koja-je-osvojila-srca-zirija-i-publike |archive-date=31 Agosto 2026 |access-date=21 Setyembre 2026 |website=Telegraf |language=sr}}</ref> |24 |Dragovo |- |{{flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Katti|Fofanah|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=1 Hulyo 2026 |title=Sierra Leone Comeback di Miss Universe 2026 Setelah Absen 7 Tahun |language=id |trans-title=Sierra Leone Returns to Miss Universe 2026 After 7 Year Absence |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/sierra-leone-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-7-tahun-c1c2-01-l8vsm-zvghkt |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701013135/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-universe-americas-2025-di-pembukaan-piala-dunia-2026-c1c2-01-l8vsm-w3z8jv |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |20 |Bonthe |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Roseanna|Hall|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |website=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |34 |Shurugwi |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Nimhara|Sasindi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Hunyo 2026 |title=මිස් යුනිවර්ස් ශ්‍රී ලංකා 2026 කිරුළ නිම්හාරා සසිඳිට |language=si |trans-title=Nimhara Sasindi crowned Miss Universe Sri Lanka 2026 |website=Zira Daily |url=https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625205935/https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |archive-date=25 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Surinam|Suriname]] |{{sortname|Maruschka|Sahiboe|nolink=1}} |33 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Itiya|Dube|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Projer |first=Leonie |date=27 Setyembre 2026 |title=Ex-Miss packt aus: «Ich wurde nach der Krönung allein gelassen» |language=de |trans-title=Ex-beauty queen opens up: "I was left all alone after the crowning" |website=[[20 Minuten]] |url=https://www.20min.ch/story/miss-universe-switzerland-naima-acosta-kritik-103639872 |url-status=live |access-date=28 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260927203058/https://www.20min.ch/story/miss-universe-switzerland-naima-acosta-kritik-103639872 |archive-date=27 Setyembre 2026 |accessdate=}}</ref> |– |[[Geneva]] |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Queen Elizabeth |Makune|nolink=1}} |30 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Miss Universe Thailand 2025|Taylandiya]] |{{sortname|Tharina |Botes|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 Agosto 2026 |title=สมมง "ทารีน่า โบเทส" คว้าตำแหน่ง Miss Universe Thailand 2026 |language=th |trans-title=Tharina Botes wins the crown as Miss Universe Thailand 2026 |website=PPTV HD 36 |url=https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B8%87/282063 |url-status=live |access-date=21 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260823155559/https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B8%87/282063 |archive-date=23 Agosto 2026}}</ref> |30 |[[Phuket]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Bajabulise|Thela|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keteyi |first=Oluthando |date=21 Hulyo 2026 |title=Bajabulise Thela crowned Miss African Beauty Universe: A new face for South Africa at Miss Universe |url=https://iol.co.za/lifestyle/style-beauty/2026-07-20-bajabulise-thela-crowned-miss-african-beauty-universe-a-new-face-for-south-africa-at-miss-universe/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref> |23 |KaNyamazane |- |{{flagdeco|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Yurim|Kim|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Seong |first=Jong-hyun |date=30 Agosto 2026 |title=[포토] 김유림, '2026 미스유니버스코리아' 진 수상 |trans-title=[Photo] Kim Yurim Wins '2026 Miss Universe Korea' |url=https://www.newsfreezone.co.kr/news/articleView.html?idxno=706448 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260830135203/https://www.newsfreezone.co.kr/news/articleView.html?idxno=706448 |archive-date=30 Agosto 2026 |access-date=21 Setyembre 2026 |website=News Free Zone |language=ko}}</ref> |35 |[[Seoul]] |- |{{flagdeco|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Vinita|Manoo|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Setyembre 2026 |title=Introducing Miss Universe Trinidad And Tobago 2026, Vinita Manoo |language=en |website=Trinidad and Tobago Television |url=https://www.ttt.live/introducing-miss-universe-trinidad-and-tobago-2026-vinita-manoo/ |url-status=live |access-date=21 Setyembre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917004312/https://www.ttt.live/introducing-miss-universe-trinidad-and-tobago-2026-vinita-manoo/ |archive-date=17 Setyembre 2026}}</ref> |36 |[[:en:San_Juan,_Trinidad_and_Tobago|San Juan]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |{{sortname|Sarrah|Brahmi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=12 Hunyo 2026 |title=Tunisia Comeback di Miss Universe 2026 setelah Absen 55 Tahun |language=id |trans-title=Tunisia Makes Comeback at Miss Universe 2026 After 55 Years |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260612191503/https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |archive-date=12 Hunyo 2026}}</ref> |33 |Sousse |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Dominga|López|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Díaz |first=Nicolás |date=3 Agosto 2026 |title=Dominga López gana Miss Universo Chile 2026: competirá en versión internacional |language=es |trans-title=Dominga López wins Miss Universe Chile 2026: she will compete in the international version |website=Bío Bío |url=https://www.biobiochile.cl/noticias/espectaculos-y-tv/tv/2026/08/03/candidata-de-vina-del-mar-gana-miss-universo-chile-2026-competira-en-version-internacional.shtml |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260803052748/https://www.biobiochile.cl/noticias/espectaculos-y-tv/tv/2026/08/03/candidata-de-vina-del-mar-gana-miss-universo-chile-2026-competira-en-version-internacional.shtml |archive-date=3 Agosto 2026}}</ref> |24 |[[Viña del Mar]] |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Shiqi |Wang|nolink=1}}<ref name=":4" /> |25 |[[Shanghai]] |- |{{flagdeco|UGA}} [[Uganda]] |{{sortname|Mitchelle|Daka|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Waswa |first=Samson |date=2 Agosto 2026 |title=In pictures: Mitchelle Daka crowned first Miss Universe Uganda |language=en |website=Pulse Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/mitchelle-daka-crowned-first-miss-universe-uganda-2026080205525150427 |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260802063914/https://www.pulse.ug/story/mitchelle-daka-crowned-first-miss-universe-uganda-2026080205525150427 |archive-date=2 Agosto 2026}}</ref> |29 |Budaka |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Anna|Nikonova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Kudryavchenko |first=Tamara |date=1 Hulyo 2026 |title=Дочка Ніконова стала володаркою корони "Міс Україна Всесвіт"-2026 |language=uk |trans-title=Nikonov's daughter became the owner of the crown "Miss Ukraine Universe"-2026 |website=Tablo ID |url=https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701143537/https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Kiev]] |- |{{flagdeco|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Kamilla|Kiss|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 2026 |title=Megválasztották a Miss Universe Hungary idei királynőjét |trans-title=This year's queen of Miss Universe Hungary has been chosen |url=https://24.hu/szorakozas/2026/06/20/szepsegkiralyno-miss-universe-hungary-2026-kiss-kamilla/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24.hu |language=hu}}</ref> |25 |Dunaújváros |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Lucía|Piñeyro|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=31 Mayo 2026 |title=De Young al mundo: Lucía Piñeyro Lima es la nueva Miss Universo Uruguay |language=es |trans-title=From Young to the world: Lucía Piñeyro Lima is the new Miss Universe Uruguay |website=Uruguay Digital 365 |url=https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601052440/https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |archive-date=1 Hunyo 2026}}</ref> |35 |Young |} === Mga paparating na mga kompetisyong pambansa === {| class="wikitable sortable" !Bansa/Teritoryo !Petsa |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |7 Oktuber 2026 |- |{{flagdeco|COL}} [[Colombia|Kolombya]] | rowspan="2" |10 Oktubre 2026 |- |{{flagu|Réunion|local}} |- |{{flagdeco|SGP}} Singapura<ref>{{cite news |last=Chia |first=Elisa |date=22 September 2026 |title=Miss Universe Singapore continues search for 2026 queen despite franchise dispute over eligibility |website=[[The Straits Times]] |url=https://www.straitstimes.com/life/miss-universe-singapore-continues-search-for-2026-queen-despite-franchise-dispute-over-eligibility |accessdate=22 September 2026}}</ref> |13 Oktubre 2026 |- |{{flagdeco|ROU}} [[Rumanya]]<ref>{{cite web |date=26 September 2026 |title=Miss Universe Romania 2026 – Finala |url=https://app.tics.ro/eveniment/miss-universe-romania-2026-finala-024569 |website=tics |language=ro |accessdate=27 September 2026}}</ref> |18 Oktubre 2026 |- |{{flagdeco|PSE}} [[Estado ng Palestina|Palestina]] |Oktubre 2026 |} == Mga tala== {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Kastila ng CS1 (es)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] ler23nbxe3t4kdhlr5ko3wru8ikgeli 0 338917 2231224 2223847 2026-10-03T17:47:37Z Allyriana000 119761 2231224 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|date=Mayo 2027|venue=Tansaniya|before=[[Miss World 2026|2026]]}} Ang '''Miss World 2027''' ang magiging ika-74 na edisyon ng [[Miss World]] pageant, na gaganapin sa Tansaniya. Kokoronahan ni [[Joheirry Mola]] ng Republikang Dominikano ang kaniyang kahalili pagkatapos ng kompetisyon. == Kaligiran == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 20 Abril 2026, nilagdaan ng tagapangulo at CEO ng Miss World Organization na si Julia Morley kasama ang pamahalaan ng Tansaniya ang kasunduan ng pangunguna, na opisyal na nagpapatibay na magaganap ang ika-74 na edisyon ng Miss World sa Tansaniya sa Mayo 2027.<ref>{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=4 Mayo 2026 |title=After Vietnam, Tanzania to host Miss World 2027 pageant |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/04/2525605/after-vietnam-tanzania-host-miss-world-2027-pageant |access-date=28 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Maricha |first=Julius |date=20 Abril 2026 |title=Tanzania to host 74th Miss World pageant in 2027 |language=en |work=The Citizen |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/entertainment/tanzania-to-host-74th-miss-world-pageant-in-2027-5430264 |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260421061959/https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/entertainment/tanzania-to-host-74th-miss-world-pageant-in-2027-5430264 |archive-date=21 Abril 2026}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod ay mga kumpirmadong kalahok: {| class="sortable wikitable" style="font-size:95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{Sortname|Louisette|N'Guessan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Louisette Cadic N'Guessan Wins Miss Côte d'Ivoire 2026 |language=en |work=Femina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/louisette-cadic-nguessan-wins-miss-cte-divoire-2026/articleshow/154823809.cms |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702063905/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/louisette-cadic-nguessan-wins-miss-cte-divoire-2026/articleshow/154823809.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Bouaké |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Phương Oanh|Phan||nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Fernando |first=Jefferson |date=1 Abril 2026 |title=Crowned in Ho Chi Minh: Phan Phuong Oanh leads a new era for Miss World Vietnam |language=en |work=Daily Tribune |url=https://tribune.net.ph/2026/03/31/crowned-in-ho-chi-minh-phan-phuong-oanh-leads-a-new-era-for-miss-world-vietnam |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260331223702/https://tribune.net.ph/2026/03/31/crowned-in-ho-chi-minh-phan-phuong-oanh-leads-a-new-era-for-miss-world-vietnam |archive-date=31 Marso 2026}}</ref> |23 |[[Hanoi]] |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{Sortname|Magdeline|Modipane|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Malabe |first=Chawada |date=2 Abril 2026 |title=Turning beauty into impact |language=en |work=The Voice |url=https://thevoicebw.com/turning-beauty-into-impact/ |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260403034846/https://thevoicebw.com/turning-beauty-into-impact/ |archive-date=3 Abril 2026}}</ref> |26 |Tonota |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Sortname|Ash|Castro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 2026 |title=Ash Castro es la nueva Miss Mundo Bolivia 2026 |language=es |trans-title=Ash Castro is the new Miss World Bolivia 2026 |work=[[La Patria]] |url=https://lapatria.bo/cultura-viva/eventos/ash-castro-nueva-miss-mundo-bolivia/ |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260726055441/https://lapatria.bo/cultura-viva/eventos/ash-castro-nueva-miss-mundo-bolivia/ |archive-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |19 |Cochabamba |- |{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]] |{{Sortname|Elin|Kos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Marso 2026 |title=Elin Kos je Miss Slovenije 2025/26! |language=sl |trans-title=Elin Kos is Miss Slovenia 2025/26! |work=Reporter |url=https://reporter.si/clanek/magazin/miss-slovenije-2025-26-je-1889422 |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260330083635/https://reporter.si/clanek/magazin/miss-slovenije-2025-26-je-1889422 |archive-date=30 Marso 2026}}</ref> |21 |Poljane nad Škofjo Loko |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{Sortname|Jade|Glab|nolink=1}}<ref name=":1">{{Cite web |date=23 Hulyo 2026 |title=Mary Sickler to Represent the United States at the 75th Anniversary Edition of Miss World in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/mary-sickler-to-represent-the-united-states-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world-in-vietnam/articleshow/155158082.cms |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Belmar |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{Sortname|Eliise Adele|Toode|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Mia Britt |date=27 Hulyo 2026 |title=Miss World Estonia 2026 Eliisa-Adele Toode: mul olid võiduhetkel pisarad silmis |trans-title=Miss World Estonia 2026 Eliisa-Adele Toode: I had tears in my eyes at the moment of victory |url=https://kroonika.delfi.ee/artikkel/120599794/miss-world-estonia-2026-eliisa-adele-toode-mul-olid-voiduhetkel-pisarad-silmis |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Kroonika |language=Estonian}}</ref> |18 |[[Tallin]] |- |{{flagdeco|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{Sortname|Estrella Juana|Mikue|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Setyembre 2025 |title=Ganadores de Miss y Mister Guinea Ecuatorial 2025 |language=es |trans-title=Winners of Miss and Mister Equatorial Guinea 2025 |work=Ministerio Información, prensa y cultura Guinea Ecuatorial |url=https://www.minfopressyculturage.com/ganadores-de-miss-y-mister-guinea-ecuatorial-2025/ |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250909232613/https://www.minfopressyculturage.com/ganadores-de-miss-y-mister-guinea-ecuatorial-2025/ |archive-date=9 Setyembre 2025}}</ref> |23 |Ebibeyin |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Naïda|Estubier|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Acevedo Rivas |first=Josue David |date=14 Hunyo 2026 |title=Quién fueron las ganadoras del Miss Guatemala Contest 2026 |language=es |trans-title=Who were the winners of the Miss Guatemala Contest 2026? |work=Agencia Guatemalteca de Noticias |url=https://agn.gt/quien-fueron-las-ganadoras-del-miss-guatemala-contest-2026/ |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260615074054/https://agn.gt/quien-fueron-las-ganadoras-del-miss-guatemala-contest-2026/ |archive-date=15 Hunyo 2026}}</ref> |26 |Zacapa |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Sadhvi|Sail|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 2026 |title=Sadhvi Satish Sail Crowned Femina Miss India 2026 Winner in Bhubaneswar |language=en |work=Open |url=https://openthemagazine.com/entertainment/sadhvi-satish-sail-crowned-femina-miss-india-2026-winner-in-bhubaneswar |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515133308/https://openthemagazine.com/entertainment/sadhvi-satish-sail-crowned-femina-miss-india-2026-winner-in-bhubaneswar |archive-date=15 Mayo 2026}}</ref> |25 |Karwar |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{Sortname|Sofia|Viola|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hunyo 2025 |title=Sofia Viola è Miss Mondo Italia 2025 |language=it |trans-title=Sofia Viola is Miss World Italy 2025 |work=Stato Quotidiano |url=https://www.statoquotidiano.it/16/06/2025/sofia-viola-e-miss-mondo-italia-2025/1211199/ |access-date=28 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Pozzuoli]] |- |{{flagdeco|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Alexa Marie|Grant|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2026 |title=Miss World Canada Alexa Marie Grant Honoured for Her Beauty With a Purpose Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-canada-alexa-marie-grant-honoured-for-her-beauty-with-a-purpose-project/articleshow/156248087.cms |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Toronto]] |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{Sortname|Shadiyara|Baykenova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Nobyembre 2025 |title=Miss Qazaqstan 2025 Title Goes to 22-Year-Old from Shymkent |language=en |work=The Caspian Post |url=https://caspianpost.com/kazakhstan/miss-qazaqstan-2025-title-goes-to-22-year-old-from-shymkent |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221120439/https://caspianpost.com/kazakhstan/miss-qazaqstan-2025-title-goes-to-22-year-old-from-shymkent |archive-date=21 Disyembre 2025}}</ref> |23 |[[Almaty]] |- |{{flagdeco|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sort name|María José|Rojas|nolink=1}}<ref>{{cite news|date=1 Agosto 2026 |title=La antioqueña María José Rojas es la nueva Miss Mundo Colombia 2026 |language=es |url=https://telemedellin.tv/antioquia-miss-mundo-colombia-maria-jose/ |url-status=live |access-date=4 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260802071606/https://telemedellin.tv/antioquia-miss-mundo-colombia-maria-jose/ |archive-date=2 Agosto 2026|trans-title=María José Rojas from Antioquia is the new Miss World Colombia 2026|website=Telemedellín}}</ref> |21 |[[:en:Medellín|Medellín]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{Sortname|Suwaida|Bugeja|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Spiteri |first=Rebecca Scalvini |date=5 Hunyo 2025 |title=Introducing Miss And Mister World Malta 2025: Suwaida Bugeja And Sean Jenkins |language=en |work=Lovin Malta |url=https://lovinmalta.com/malta/introducing-miss-and-mister-world-malta-2025-suwaida-bugeja-and-sean-jenkins/ |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726162635/https://lovinmalta.com/malta/introducing-miss-and-mister-world-malta-2025-suwaida-bugeja-and-sean-jenkins/ |archive-date=26 Hulyo 2025}}</ref> |20 |Żejtun |- |{{flagdeco|NPL}} [[Nepal]] |{{sortname|Deepmala|Dhakal|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Nepal |first=Jony |date=1 Agosto 2026 |title=Deepmala Dhakal wins Miss Nepal World 2026 crown |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2026/08/01/deepmala-dhakal-wins-miss-nepal-world-2026-crown |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> |24 |[[Hong Kong]] |- |{{flagdeco|POR}} [[Portugal]] |{{Sortname|Bruna|Nogueira|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Fernandes |first=Nuno Rosário |date=11 Setyembre 2026 |title=Jovem de Benfica vai representar Portugal no Miss World 2027 |trans-title=Young woman from Benfica will represent Portugal at Miss World 2027. |url=https://radioamparo.pt/noticia/2857670/jovem-de-benfica-vai-representar-portugal-no-miss-world-2027 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Radio Amparo |language=pt}}</ref> |20 |[[Lisboa]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Lucie|Pisková|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last= |date=23 Mayo 2026 |title=Česko má novou královnu krásy. Miss Czech Republic 2026 je Lucie Pisková |language=cs |trans-title=The Czech Republic has a new beauty queen. Miss Czech Republic 2026 is Lucie Pisková |work=[iDNES.cz |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-2026-vitezka-finale-soutez-krasy-svetove-finale.A260523_115829_missamodelky_zar |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260524044501/https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-2026-vitezka-finale-soutez-krasy-svetove-finale.A260523_115829_missamodelky_zar |archive-date=24 Mayo 2026}}</ref> |23 |[[Praga]] |- |{{flagdeco|CHN}} [[Tsina]] |{{sort name|Ophelia|He|nolink=1}}<ref>{{Cite news|date=14 Agosto 2026|title=耶鲁毕业生何楚宁摘得第74届世界小姐中国区冠军，以东方之美展现中国女性新风采|url=https://baby.ifeng.com/c/8vaNvqtkxd6|work=Ifeng|language=zh|access-date=4 Oktubre 2026|trans-title=Yale graduate He Chuning won the Miss World China title at the 74th Miss World pageant, showcasing the new charm of Chinese women with her Eastern beauty.}}</ref> |22 |[[:en:Shenzhen|Shenzhen]] |} === Mga paparating na kompetisyong pambansa === {| class="sortable wikitable" style="font-size:95%" !Bansa/Teritoryo !Petsa |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesya]] |16 Oktubre 2026 |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |31 Oktubre 2026<ref>{{Cite web |last= |date=29 Setyembre 2026 |title=Joheirry Mola revela la historia detrás de su corona y habla de su histórico triunfo en Miss Mundo |trans-title=Joheirry Mola reveals the story behind her crown and talks about her historic Miss World victory |url=https://hoy.com.do/vivir/joheirry-mola-revela-historia-detras-corona-habla-historico-triunfo-miss-mundo_1103931.html |access-date=4 Oktubre 2026 |website=Hoy Digital |language=es}}</ref> |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missworld.com/}} {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] m1t0uqmk5s1ry74ipr81y4xu08chsdn 0 338994 2231268 2226110 2026-10-04T02:37:05Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231268 wikitext text/x-wiki {{Redirect-distinguish|NGC|New Generation Currency}} {{Infobox astronomical survey |name=Bagong Pangkalahatang Katalogo |image=[[File:NewGeneralCatalogueOriginal NGC1-33.jpg|175px]] |alt_names=NGC |website=https://vizier.cds.unistra.fr/viz-bin/VizieR?-source=VII/1B }} Ang '''Bagong Pangkalahatang Katalogo''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars'' o ''New General Catalogue'') ay isang listahan ng mga [[bituin]], [[nebula]], at mga [[galaksiya]], na pinaikli bilang NGC na sinusundan ng mga numero. Ito ay may kabuuang bilang na 7,840 na bagay.<ref name=":0">{{Cite web |title=NGC catalog |url=https://www.britannica.com/topic/NGC-catalog |access-date=2026-08-06 |website=Britannica |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Drayer |first=J. L. E. |date=1888 |title=A New General Catalogue of Nebulæ and Clusters of Stars, being the Catalogue of the late Sir John F. W. Herschel, Bart, revised, corrected, and enlarged |url=https://scixplorer.org/abs/1888MmRAS..49....1D/abstract |journal=Memoirs Of The Royal Astronomical Society |volume= |pages= |bibcode=1888MmRAS..49....1D}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2026-04-26 |title=What Is the New General Catalogue? (NGC) |url=https://cosmobc.com/what-is-the-new-general-catalogue/ |access-date=2026-08-06 |website=COSMOBC |language=en}}</ref> Ang Bagong Pangkalahatang Katalogo ay tinipon ni [[John Louis Emil Dreyer]] noong 1888.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web |title=New General Catalogue |url=http://astro.vaporia.com/start/ngc.html |access-date=2026-08-06 |website=astrovaporia.com |language=en}}</ref> Ibinatay ni Dreyer ang katalogo sa mga naunang talaan ng mga [[Malalim na bagay sa kalangitan|bagay sa malalim na kalawakan]], lalo na ang mga naobserbahan ni [[William Herschel]] at ng kaniyang anak na si [[John Herschel]].<ref>{{Cite web |title=New General Catalogue {{!}} FactMonster |url=https://lycos.factmonster.com/encyclopedia/science/space/astronomy/new-general-catalog |access-date=2026-08-06 |website=Fact Monster |language=en}}</ref> == Katalogong Indeks == Noong mga sumunod na taon, nagdagdag si Dreyer ng iba pang mga bagay sa pamamagitan ng dalawang karagdagang talaan na tinatawag na Katalogong Indeks o ''Index Catalogue'' (IC).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date= |title=Index Catalogues |url=https://www.britannica.com/technology/Index-Catalogues |access-date=2026-08-06 |website=Britannica |language=en-US}}</ref> Ito ay nagsisilbing suplemento sa Bagong Pangkalahatang Katalogo. Ang dalawang katalogong ito ay naglalaman ng libu-libong karagdagang nebula, kumpol ng bituin, at mga galaksiya. Naglalaman ito ng 5,386 na mga bagay na pang-astronomiya.<ref>{{Cite web |title=IC (Index Catalogue) Objects |url=https://www.wikisky.org/group?id=21&locale=EN |access-date=2026-08-06 |website=wikisky.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=IC List of Deep-Sky Objects |url=https://www.go-astronomy.com/ic-objects.htm |access-date=2026-08-06 |website=Go Astronomy |language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[Talaksan:NGC 6543 7662 7009 6826.jpg|thumb|300x300px|Ang mga apat na [[planetaryong nebula]]: [[NGC 6543]], [[NGC 7662]], [[NGC 7009]], at [[NGC 6826]].]] Ang bawat bagay sa Bagong Pangkalahatang Katalogo ay may natatanging bilang na nagsisimula sa titik '''NGC''', tulad ng '''NGC 224''' para sa [[Galaksiyang Andromeda]] at '''NGC 1976''' para sa [[Nebulang Orion]].<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=NGC {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/*/NGC |access-date=2026-08-06 |website=COSMOS |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209081823/https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/*/NGC |archive-date=2025-12-09 |url-status=dead}}</ref> Kabilang sa mga bagay sa katalogo ang: * Mga [[galaksiya]] * Mga [[nebula]] * Mga [[bukas na kumpol ng bituin]] * Mga [[pabilog na kumpol ng bituin]] * Mga [[Labi ng supernoba|nalalabing labi ng supernoba]] * Mga [[planetaryong nebula]] Nananatili itong isa sa mga pinakamahalagang sanggunian sa [[astronomiya]]. Patuloy pa rin itong ginagamit ng mga propesyonal at amateur na [[astronomo]] sa pagtukoy at pagmamasid sa mga bagay sa malalim na kalawakan.<ref>{{Cite web |date=2018-08-28 |title=An NGC primer |url=https://www.astronomy.com/observing/an-ngc-primer/ |access-date=2026-08-06 |website=Astronomy Magazine |language=en}}</ref> == Galeriya == <gallery mode="packed" widths="245" heights="115" caption="Mga larawan ng mga bagay na NGC."> Talaksan:NGC 2683 Spiral galaxy.jpg|[[NGC 2683]] Talaksan:NGC 4111.png|[[NGC 4111]] Talaksan:NGC 3982 - Hubble space telescope, 2003.jpg|[[NGC 3982]] Talaksan:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|[[NGC 1300]] Talaksan:M31-Andromede-16-09-2023-Hamois.jpg|[[Galaksiyang Andromeda|NGC 224]] Talaksan:The two mysterious populations of NGC 2419 ESA19260710.tiff|[[NGC 2419]] Talaksan:NGC 6946 Fireworks galaxy.png|[[NGC 6946]] Talaksan:The Great Barred Spiral Galaxy (potw1037a).tiff|[[NGC 1365]] Talaksan:A Snapshot of the Jewel Box cluster with the ESO VLT.jpg|[[NGC 4755]] Talaksan:NGC 6302 Hubble 2009.full.jpg|[[NGC 6302]] Talaksan:Irregular Galaxy NGC 55 (ESO 0914a).jpg|[[NGC 55]] Talaksan:The Bubble Nebula - NGC 7635 - Heic1608a.tif|[[Nebulang Bula|NGC 7635]] Talaksan:NGC 4414 (NASA-med).jpg|[[NGC 4414]] Talaksan:Needle Galaxy 4565.jpeg|[[Galaksiyang Karayom|NGC 4565]] Talaksan:NGC 891 2023-07-30 Edge on galaxy in Andromeda.png|[[NGC 891]] Talaksan:Ngc2392.jpg|[[Nebulang Eskimo|NGC 2392]] Talaksan:N1073s.jpg|[[NGC 1073]] </gallery> == Tingnan din == * [[Katalogong Messier]] * [[Katalogong Caldwell]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Astronomiya]] mykg68yxpbsz4y7a6kmdcw4eiz0os2b 0 339053 2231277 2220579 2026-10-04T04:10:38Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231277 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Neutron Star Manhattan.ogv|thumb|Isang bituing neutron kumpara sa [[Lungsod ng New York]].]] Ang '''bituing neutron''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Neutron star'') ay isang napakaliit at napakasiksik na [[bituin]] na karamihan ay binubuo ng mga [[neutron]].<ref>{{Cite web |date=2026-07-12 |title=Neutron star |url=https://www.britannica.com/science/neutron-star |access-date=2026-08-09 |website=Britannica |language=en}}</ref> May [[Radius ng araw|radius]] ang mga ito na humigit-kumulang nasa 10 [[kilometro]] at may [[Masa ng araw|masang]] mas malaki kaysa sa [[Araw (astronomiya)|Araw]].<ref>{{Cite web |last= |title=Neutron Star |url=https://esahubble.org/wordbank/neutron-star/ |access-date=2026-08-09 |website=esahubble.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neutron Stars |url=https://imagine.gsfc.nasa.gov/science/objects/neutron_stars1.html |access-date=2026-08-09 |website=imagine.gsfc.nasa.gov}}</ref> Kabilang ang mga bituing neutron sa pinakamaliit at pinakamakakapal na bituin na kilalang umiiral sa [[Uniberso]]. Nabubuo ang mga ito mula sa labi ng isang [[Superhiganteng bituin|napakalaking bituin]] na sumabog bilang isang [[supernoba]].<ref>{{Cite web |date=2024-12-03 |title=What is a neutron star? |url=https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2024/03/What_is_a_neutron_star |access-date=2026-08-09 |website=European Space Agency |language=en}}</ref> == Mga uri ng bituing neutron == [[Talaksan:Neutron star cross section-en.svg|thumb|Mga parte ng bituing neutron.]] May ilang uri ng bituing neutron na nakikilala batay sa kanilang katangian: * [[Pulsar]] – isang bituing neutron na mabilis na umiikot at naglalabas ng regular na mga bugso ng [[radiyasyon]] mula sa mga polong magnetic nito.<ref>{{Cite web |date=2026-03-11 |title=Pulsars - NASA Science |url=https://science.nasa.gov/mission/hubble/science/science-behind-the-discoveries/hubble-pulsars/ |access-date=2026-08-09 |language=en-US}}</ref> * [[Magnetar]] – isang bituing neutron na may napakalakas na [[magnetic field]] at maaaring maglabas ng malalakas na pagsabog ng radiyasyon.<ref>{{Cite web |title=Magnetar |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/M/Magnetar |access-date=2026-08-09 |website=astronomy.swin.edu.au |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910054618/https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/M/Magnetar |archive-date=2026-09-10 |url-status=dead}}</ref> * [[Bituing neutron na tahimik sa radyo]] (''Radio-quiet neutron star'') – isang bituing neutron na hindi karaniwang nakikita sa pamamagitan ng mga teleskopyong radyo, ngunit maaaring matukoy gamit ang ibang uri ng radiyasyon, gaya ng [[X-ray|X-rays]] o [[Sinag gamma|gamma rays]].<ref>{{Cite journal |last=Lin |first=Lupin Chun-Che |date=2016 |title=Radio-quiet Gamma-ray Pulsars |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2016JASS...33..147L/abstract |journal=Journal of Astronomy and Space Sciences |volume=33 |pages=147-166 |bibcode=2016JASS...33..147L}}</ref><ref>{{Cite journal |last=K. T. S. |first=Brazier |last2=S. |first2=Johnston |date=1999 |title=The implications of radio-quiet neutron stars |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1999MNRAS.305..671B/abstract |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=305 |pages=671-679 |arxiv=astro-ph/9803176 |bibcode=1999MNRAS.305..671B |doi=10.1046/j.1365-8711.1999.02490.x}}</ref> * [[Bituing neutron na nag-iipon ng materya]] (''Accreting neutron star'') – isang bituing neutron na kumukuha ng materyal mula sa isang kalapit na bituin at maaaring maglabas ito ng matinding X-rays.<ref>{{Cite web |title=Accreting Neutron Stars – Dr. Karl Remeis-Sternwarte |url=https://www.sternwarte.uni-erlangen.de/remeis-start/research/x-ray-astronomy/accreting-neutron-stars/ |access-date=2026-08-09 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Parfrey |first=Kyle |last2=Tchekhovskoy |first2=Alexander |date=2024-10-24 |title=Accreting Neutron Stars in 3D General-relativistic Magnetohydrodynamic Simulations: Jets, Magnetic Polarity, and the Interchange Slingshot |url=https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-4357/ad737b |journal=The Astrophysical Journal |volume=975 |doi=}}</ref> == Tingnan din == *[[Itim na butas]] (''Black hole'') *[[Brown dwarf|Kayumangging unano]] (''Brown dwarf'') == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Astronomiya-stub}} [[Kategorya:Astronomiya]] [[Kategorya:Mga uri ng bituin]] [[Kategorya: Ebolusyon ng bituin]] 6yhtj6cvj3o8spsg5p5mhpdqdlfk1md 2 339174 2231165 2220818 2026-10-03T12:03:45Z JWilz12345 77302 /* Mga bansang soberanya */ +Ukraine 2231165 wikitext text/x-wiki Nakatala lamang dito ang mga bansang may kinikilala o may hinanguang mga salin sa [[wikang Tagalog]]. Hinango sa "[[Talaan ng mga bansa]]" ang ilan sa mga sangguniang ito. == Mga bansang soberanya == {| class="sortable wikitable" style="background:white; font-size: 95%; text-align:left;" |- ! scope="col" |Bansa sa wikang Ingles ! Bansa sa wikang Tagalog ! class="unsortable"|Bansa sa wikang Tagalog<br/>(may gitling) ! class="unsortable"|Mga sanggunian |- | Philippines | Pilipinas | Pilipínas | <ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/> |- | Belgium | Belhika | | <ref name=DeDios/><ref name=Pang/><ref name=PdeEng/> |- | Belize | Belis | | <ref name=Pang/> |- | Bolivia | Bulibya | | <ref name=Pang/> |- | Brazil | Brasil | | <ref name=Pang/> |- | Brunei | Brunay | | <ref name=Pang/> |- | Cambodia | Kambodya | | <ref name=Pang/> |- | Canada | Kanada, Canada | | Kanada<ref name=Pang/><ref name=PdeEng/>, Canada<ref name=diksiyonaryoph/> |- | Chile | Tsile | | <ref name=Pang/> |- | China | Tsina | Tsína | <ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/> |- | Colombia | Kolombya | | <ref name=Pang/> |- | Congo | Konggo | | <ref name=Pang/> |- | Cuba | Kuba | | <ref name=Pang/> |- | Cyprus | Tsipre | | <ref name=MBB/> |- | Denmark | Dinamarka | | <ref name=Pang/> |- | Dominican Republic | Republikang Dominikano | | <ref name=Pang/> |- | Ecuador | Ekwador | | <ref name=Pang/> |- | Egypt | Ehipto | Ehípto | <ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/> |- | Eritrea | Eritrea | | <ref name=Pang/> |- | Ethiopia | Etiyopiya | | <ref name=Pang/> |- | Fiji | Pidyi | | <ref name=Pang/> |- | Finland | Pinlandiya | | <ref name=Pang/> |- | France | Pransiya | | <ref name=Gaboy/> |- | Germany | Alemanya | Alemánya | <ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/> |- | Greece | Gresya | Grésya | <ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/><ref name=Gaboy/> |- | Guatemala | Guwatemala | | <ref name=Pang/> |- | Haiti | Hayti | | <ref name=Pang/> |- | Hungary | Unggarya | | <ref name=Pang/> |- | Indonesia | Indonesya, Indonesia | | Indonesya<ref name=DeDios/><ref name=PdeEng/>, Indonesia<ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/> |- | Iran | Iran | | <ref name=Pang/> |- | Iraq | Irak | | <ref name=Pang/> |- | Ireland | Irlanda, Ireland | Irlánda, Ireland | Irlanda<ref name=diksiyonaryoph/><ref name=Pang/><ref name=UP/>, Ireland<ref name=diksiyonaryoph/> |- | Israel | Israel | | <ref name=Abriol/> |- | Italy | Italya | Itálya | <ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/> |- | Jamaica | Hamayka | | <ref name=Pang/> |- | Japan | Hapon | Hapón | <ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/> |- | Jordan | Hordan, Jordan | | Hordan<ref name=Pang/>, Jordan<ref name=diksiyonaryoph/> |- | Latvia | Latbya | | <ref name=Pang/> |- | Lebanon | Libano | | <ref name=Abriol/><ref name=MBB/> |- | Lithuania | Litwanya | | <ref name=Pang/> |- | Madagascar | Madagaskar | | <ref name=Pang/> |- | Malta | Malta | | <ref name=MBB/> |- | Mongolia | Monggolya | | <ref name=Pang/> |- | Morocco | Moroko | | <ref name=Pang/> |- | Netherlands | Olanda | | <ref name=DeDios/><ref name=Pang/><ref name=PdeEng/><ref name=Sag/> |- | Norway | Noruwega | | <ref name=Pang/> |- | Palestine | Palestina | | <ref name=Abriol/> |- | Panama | Panama | | <ref name=Pang/> |- | Peru | Peru | | <ref name=Pang/> |- | Romania | Rumanya | | <ref name=Pang/> |- | Samoa | Samoa | | <ref name=Pang/> |- | Singapore | Singapura | | <ref name=DeDios/><ref name=Pang/> |- | Spain | Espanya | Espánya | <ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/> |- | Sudan | Sudan | | <ref name=Pang/> |- | Switzerland | Suwisa | | <ref name=DeDios/> |- | Syria | Sirya | | <ref name=MBB/><ref name=Pang/> |- | Taiwan | Taywan | | <ref name=Pang/> |- | Thailand | Thailand | | <ref name=DeDios/> |- | Türkiye | Turkya | | <ref name=PdeEng/><ref name=Sag/> |- | Ukraine | Ukranya | | Hango sa salitang Kastila na ''[https://en.wiktionary.org/wiki/Ucrania#Spanish Ucrania]''. Ginagamit ngayon ng ilang mga parokyang Katolika at ng mga mananampalatayang Katolika sa Katagalugan, [https://www.facebook.com/100080371818292/posts/imakulada-konsepsiyonpanalanginmahal-naming-inang-imakulada-ipanalangin-mo-po-ka/368117162544008/ halimbawa1]. |- | United States | Estados Unidos, Amerika | Estádos Unídos, Amériká | Estados Unidos<ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/><ref name=PdeEng/>, Amerika<ref name=KWFweb/><ref name=diksiyonaryoph/> |- | Uruguay | Urugway | | <ref name=Pang/> |- | Venezuela | Beneswela | | <ref name=Pang/> |- | Vietnam | Biyetnam | | <ref name=DeDios/> |} == Mga bansang dependensiya == {| class="sortable wikitable" style="background:white; font-size: 95%; text-align:left;" |- ! scope="col" |Bansa sa wikang Ingles ! Bansa sa wikang Tagalog ! class="unsortable"|Bansa sa wikang Tagalog (may gitling) ! class="unsortable"|Mga sanggunian |- | Gibraltar (UK) | Hibraltar | | <ref name=Pang/> |} == Mga sanggunian == {{reflist|refs= <ref name=KWFweb>https://kwfdiksiyonaryo.ph/</ref> <ref name=diksiyonaryoph>https://diksiyonaryo.ph/</ref> <ref name=Abriol>'''Abriol:''' ''Ang Banal na Biblia'', ni Msgr. Jose C. Abriol</ref> <ref name=DeDios>'''De Dios:''' De Dios, Reynaldo [Tagalog], at Afenir [Ilokano]. ''English-Tagalog-Ilokano Vocabulary''. (2005).</ref> <ref name=Gaboy>'''Gaboy:''' Gaboy, Luciano L. ''Talahuluganang Ingles-Filipino/English-Filipino Dictionary'', Gabby's Dictionary, GabbyDictionary.com.</ref> <ref name=MBB>'''''Magandang Balita Biblia.''''' Mga orihinal na baybay: "Chipre" para sa Tsipre at "Siria" para sa Sirya.</ref> <ref name=Pang>'''Panganiban:''' Panganiban, Jose Villa. ''Concise English-Tagalog Dictionary''. (1969). Mga orihinal na baybay: "Etyopya" para sa Etiyopiya, "Munggolya" para sa Monggolya, a "Norwega" para sa Noruwega.</ref> <ref name=PdeEng>'''Padre English:''' English, James. ''English-Tagalog Dictionary'' (1965) at ''Tagalog-English Dictionary'' (1986).</ref> <ref name=Sag>'''Sagalongos:''' Sagalongos, Felicidad T.E. ''Diksiyunaryong Ingles-Pilipino Pilipino-Ingles''. (1968).</ref> <ref name=UP>'''''UP Diksiyonaryong Filipino'''''. (2001).</ref> }} n3xs2hi8yeb0k1tieukyw9za3t3muig 0 339191 2231276 2228567 2026-10-04T03:57:44Z Lolbet101 163542 May ilang maliliit na pagbabago. (There are some minor changes.) 2231276 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:NGC 3109 imaged by the Dark Energy Camera.jpg|thumb|Ang larawan ng NGC 3109.]] Ang '''NGC 3109''' ay isang maliit na galaksiyang espayral na may bara na uri ng Magellanic o galaksiyang hindi regular na may layong 4.35 milyong [[Sinag-taon|taong-liwanag]] mula sa Daigdig<ref name="karachentsevetal2004"/><ref name="Karachentsevetal2006"/>, sa konstelasyon ng [[Hydra (talampad)|Hydra]]. Pinaniniwalaang nakikipag-ugnayan ang NGC 3109 sa Dwendeng Antlia, isang dwendeng galaksiyang eliptikal, sa pamamagitan ng interaksyong tidal. Natuklasan ito ni [[John Herschel]] noong Marso 24, 1835 habang siya ay nasa lugar na ngayon ay tinatawag na [[Timog Aprika]].<ref name=Ign>{{cite web|url=http://www.seds.org/~spider/spider/LG/n3109.html|title=Irregular Galaxy NGC 3109|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071107164538/http://www.seds.org/~spider/spider/LG/n3109.html |archivedate=2007-11-07|url-status=live}}</ref> Mayroon itong diyametrong isophotal na humigit-kumulang nasa 12.80 kiloparsecs o 41,700 taong-liwanag.<ref name=NED>{{cite web |url=https://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+3109&extend=no&hconst=67.74&omegam=0.3089&omegav=0.6911&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES |title=Detailed Information for Object NGC 3109 |work=NASA/IPAC Extragalactic Database |access-date=2026-08-18}}</ref><ref name="ned">{{cite web | website=NASA/IPAC Extragalactic Database | publisher = NASA and Caltech | title=Results for object NGC 3109 | url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+3109 | access-date=2026-08-18 }}</ref> Inuri ito bilang isang galaksiyang hindi regular na uri ng Magellanic,<ref>{{Cite book |last=Aparicio |first=A. |url=https://books.google.com/books?id=3gn5hS2zIkcC&pg=PA286 |title=Stellar Astrophysics for the Local Group: VIII Canary Islands Winter School of Astrophysics |last2=Herrero |first2=A. |last3=Sánchez |first3=F. |date=1998-06-13 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-63255-3 |language=en}}</ref> bagaman maaaring isa itong maliit na galaksiyang espayral. Kung napatunayan na ito ay isang galaksiyang espayral, maaari itong maging pinakamaliit na galaksiyang espayral sa [[Lokal na pangkat|Lokal na Pangkat]].<ref>{{Cite book |last=Sauvage |first=Marc |url=https://books.google.com/books?id=xAPX8UfT6qAC&q=ngc+3109&pg=PA123 |title=The Evolution of Galaxies: II - Basic Building Blocks |last2=Stasinska |first2=Grazyna |last3=Schaerer |first3=D. |date=2002-07-31 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4020-0622-7 |language=en}}</ref> Ang NGC 3109 ay isa sa mga pinakamalapit ng mga galaksiya na karaniwang itinuturing na bahagi ng Lokal na Pangkat at matatagpuan sa pinakalabas na bahagi nito. Isa ito sa mga galaksiyang may pinakamababang metalisidad sa Lokal na Pangkat at kabilang sa mga galaksiyang bumubuo ng bituin na kakaunti ang metal.<ref name="HidalgoEtAl">{{Cite journal | doi = 10.1088/0004-6256/136/6/2332 | last = Hidalgo | first = Sebastian L. |display-authors=etal | title =The Disc-Halo Structure of NGC 3109| url = https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-12_136_6/page/2332 |journal = The Astronomical Journal | volume = 136 | issue = 6 | pages = 2332–2342 | date = 2008 | bibcode=2008AJ....136.2332H}}</ref> == Tingnan din == * [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]] * [[NGC 7840]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs= <ref name="karachentsevetal2004">{{cite journal | author=I. D. Karachentsev | author2=V. E. Karachentseva | author3=W. K. Hutchmeier | author4=D. I. Makarov | title=A Catalog of Neighboring Galaxies | url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2004-04_127_4/page/2031 | journal=Astronomical Journal | date=2004 | volume=127 | issue=4 | pages=2031–2068 | bibcode=2004AJ....127.2031K | doi=10.1086/382905 | type=abstract| doi-access=free }}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{cite journal | author=Karachentsev, I. D. | author2=Kashibadze, O. G. | title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field | url=https://archive.org/details/sim_astrophysics_january-march-2006_49_1/page/3 | journal=Astrophysics | date=2006 | volume=49 | issue=1 | pages=3–18 | bibcode=2006Ap.....49....3K | doi=10.1007/s10511-006-0002-6 | s2cid=120973010 }}</ref> }} {{Stub|Astronomiya}} [[Kategorya:Mga galaksiya]] ktpnd1w0k4u9jow8nik4qmudafu08iz 1728 339217 2231181 2229356 2026-10-03T13:36:01Z PhiliptheNumber1 115945 2231181 wikitext text/x-wiki {{center|'''Maligayang pagdating sa lahat ng mga kalahok sa edit-a-thon!'''}} {| cellspacing="0" style="width: 100%; border: 0; padding: 0 0 0 0; background: transparent;" |- | valign="top" | {| cellspacing="0" style="height: {{#if:{{{1|}}}|115pt|100pt}}; border: 3px black solid; background: lightyellow; width: 100%; margin-bottom: 0.5em;" |- | style="padding: 0.3em; width: 50pt;" | [[file:Philippines film clapperboard.svg|300pt]] | style="padding: 0.3em; text-align: left; font-size: 22pt; font-family: Times New Roman, Times, serif; line-height: 80%;" |<center>'''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino'''</center><br> <center>'''Edit-a-thon 2026'''</center>{{#if:{{{shortcut|}}}|&#32; {{!}} style="padding: 0.5em; width: 25%;" {{!}} {{shortcut|{{{shortcut|}}}|category=no}} }} |- {{#if:{{{1|}}}|&#32; {{!}} colspan="{{#if:{{{shortcut|}}}|3|2}}" style="font-size: 18pt; line-height: 50%;" {{!}} ---- {{nbsp}}{{{1}}} {{!}}-}} |} {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" style="background: transparent; float: right;" |- |} <div style="border: 6px solid #006699; padding: 2em 1em; margin: 0 auto 15px; overflow: hidden;"> [[File:Pilipinas-Panorama-LuntianAtPula.png|150px|right|link=m:Special:MyLanguage/Pilipinas_Panorama_Community/Membership]] Ang '''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino''' ay isang editathon na ginanap mula 00:00, ika-21 ng Agosto 2026, hanggang 23:59, ika-30 ng Setyembre 2026 (UTC+8), na nakatuon sa pagpapalawig ng mga impormasyon sa Wikipediang Tagalog tungkol sa pinilakang-tabing o industriya ng pelikulang Pilipino. Ito ay kaalinsabay sa paggunita sa Buwan ng Industriya ng Pelikulang Pilipino na opisyal na ipinagdiriwang tuwing Setyembre sa bisa ng Proklamasyon Blg. 1085 na nilagdaan ni Pangulong Rodrigo Duterte noong 2021 upang ideklara ang buwan ng Setyembre bilang "Philippine Film Industry Month". Pinili ang buwan ng Setyembre para gunitain ang Setyembre 12 bilang anibersaryo ng Dalagang Bukid ni Jose Nepomuceno noong 1919, ang unang tampok na pelikulang idinirehe at nilikha ng isang Pilipino. Ang proyekto na ito ay isang inisyatibo ng [[:meta:Pilipinas Panorama Community|Pilipinas Panorama Community]], isang organisasyon ng mga Pilipinong Wikimedista at tagapagtaguyod ng pamanang kultural na nakabase sa [[Kalakhang Maynila]]. == Mga artikulo == Ang mga sumusunod ay mga artikulong nakaukol sa paksang industriya ng pelikulang Pilipino na maaaring likhain o palawigin. Bilang gabay, maaaring buksan ang mga sumusunod na mga artikulo na may listahan ng mga angkop na artikulo para sa proyektong ito. Maaari ring magsumite ng artikulo na hindi nakalista. * [[Talaan ng mga artista sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino]] * [[Pelikulang Pilipino]] == Mga naisulat at naisaayos == === Wikipediang Tagalog === {| class="wikitable mw-collapsible" !Blg. !Artikulo !Tagapag-ambag |- |1. |[[Delia Razon]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |2. |[[Rosemarie Sonora]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |3. |[[Nestor de Villa]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |4. |[[Bembol Roco]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |5. |''[[Rizal sa Dapitan]]'' |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |6. |[[Bella Flores]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |7. |[[Amanda Page]] |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |8. |[[Claire de la Fuente]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |9. |[[Sarsi Emmanuelle]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |10. |[[Walter Navarro]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |11. |[[Julie Vega]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |12. |[[Shirley Moreno]] |[[User:GerryYabes|GerryYabes]] |- |13. |''[[Anak Dalita]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |14. |''[[3 Mukha ng Pag-ibig]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |15. |''[[Juan Tamad at Mister Shooli sa Mongolian Barbecue]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |16. |''[[Humanap Ka ng Panget]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |17. |''[[Kailan Sasabihing Mahal Kita?]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |18. |''[[Ang Daigdig Ko'y Ikaw]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |19. |''[[Eskapo]]'' |[[User:Markadan|Markadan]] |- |20. |''[[GomBurZa (pelikula)]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |21. |[[Jiro Manio]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |22. |''[[Quezon (pelikula)]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |23. |''[[Goyo: Ang Batang Heneral]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |24. |''[[Bayan ko: Kapit sa patalim]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |25. |''[[Pamilya Ordinaryo]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |26. |[[Anjanette Abayari]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |27. |[[Anna-Marie Gutierrez]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |28. |''[[Lapu-Lapu (pelikula)]]'' |[[User:Markadan|Markadan]] |- |29. |''[[Sister Stella L.]]'' |[[User:Markadan|Markadan]] |- |30. |[[Bomber Moran]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |31. |[[Alessandra De Rossi]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |32. |[[Andrea del Rosario]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |33. |[[Andrew E.]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |34. |[[Angelica Jones]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |35. |[[Antonio Aquitania]] |[[User:Markadan|Markadan]] |} === Mga artikulo sa iba't ibang wikang Pilipino === {| class="wikitable mw-collapsible" !Blg. !Artikulo !Wikang Filipino !Tagapag-ambag |- |1. |[[:bcl:Rizal sa Dapitan|''Rizal sa Dapitan'']] |Bikol Central |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |2. |[[:incubator:Wp/hil/Rizal sa Dapitan|''Rizal sa Dapitan'']] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |3. |[[:bcl:Amanda Page|Amanda Page]] |Bikol Central |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |4. |[[:incubator:Wp/hil/Amanda Page|Amanda Page]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |5. |[[:incubator:Wp/hil/Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr.]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |6. |[[:bcl:Sarsi Emmanuelle|Sarsi Emmanuelle]] |Bikol Central |[[User:Churihan|Churihan]] |- |7. |[[:incubator:Wp/hil/Pokwang|Pokwang]] |Hiligaynon |[[User:Soy20|Soy20]] |- |8. |[[:incubator:Wp/hil/Susan Roces|Susan Roces]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |9. |[[:bcl:Heneral Luna (pelikula)|''Heneral Luna'' (pelikula)]] |Bikol Central |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |10. |[[:incubator:Wp/hil/Vice Ganda|Vice Ganda]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |11. | | | |- |} == Mga kalahok == * [[User:PhiliptheNumber1|PhiliptheNumber1]] ([[User talk:PhiliptheNumber1|kausapin]]) * [[Tagagamit:Ralffralff|Ralffralff]] ([[Usapang tagagamit:Ralffralff|kausapin]]) *[[Tagagamit:GerryYabes|GerryYabes]] ([[Usapang tagagamit:GerryYabes|kausapin]]) *[[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) *[[Tagagamit:RCJourn|RCJourn]] ([[Usapang tagagamit:RCJourn|kausapin]]) *[[Tagagamit:Churihan|Churihan]] ([[Usapang tagagamit:Churihan|kausapin]]) *[[Tagagamit:Markadan|Markadan]] ([[Usapang tagagamit:Markahan|kausapin]]) *[[Tagagamit:Soy20|Soy20]] ([[Usapang tagagamit:Soy20|kausapin]]) *[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|kausapin]]) [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pilipinas Panorama|Event]] 8azdvdaxyy0sb6rsavmewhe6gso9u6w 0 339875 2231250 2228131 2026-10-04T01:24:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231250 wikitext text/x-wiki Si '''Mary Ann L. Susano''', karaniwang kilala bilang '''Annie Rosa Susano''' o '''Annie Susano''', ay isang Pilipinong politiko. Kinikilala siya ng mga talaan ng lehislatura ng Pilipinas bilang si Mary Ann L. Susano,<ref name="SenateAuthor">{{Cite web |title=SUSANO, MARY ANN L. |url=https://ldr.senate.gov.ph/congress-author/susano-mary-ann-l |access-date=September 12, 2026 |website=Senate of the Philippines Legislative Reference Bureau |publisher=[[Senate of the Philippines]]}}</ref> habang ang mga kontemporaryong ulat ng balita ay karaniwang tinutukoy siya bilang si Annie Rosa Susano o Annie Susano.<ref name="Philstar2007">{{Cite news |last=Echeminada |first=Perseus |date=June 2, 2007 |title=Female Speaker, anyone? Susano bares bid for top House post |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/headlines/2007/06/02/3793/female-speaker-anyonenbsp-susano-bares-bid-top-house-post |access-date=September 12, 2026}}</ref><ref name="PNA2022">{{Cite news |last=Samonte |first=Severino |date=April 9, 2022 |title=4 women among 7 aspirants for QC 5th District congressional post |work=[[Philippine News Agency]] |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1171854 |access-date=September 12, 2026}}</ref> Naglingkod siya bilang miyembro ng [[Sangguniang Panlungsod Quezon]] mula 2001 hanggang 2004 at kinatawan ng [[ikalawang distritong pangkongreso ng Lungsod Quezon]] sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] mula 2004 hanggang 2010.<ref name="PNA2022" /> == Kaligiran == Inilarawan ng ''[[The Philippine Star|Philippine Star]]'' si Susano noong 2004 bilang isang direktang inapo ng rebolusyonaryong Pilipinong si [[Melchora Aquino]], na mas kilala bilang Tandang Sora.<ref name="Philstar2004">{{Cite news |last=Echeminada |first=Perseus |date=May 21, 2004 |title=Tandang Sora descendant buckles odds, hurdles foes in QC polls |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/metro/2004/05/21/250788/tandang-sora-descendant-buckles-odds-hurdles-foes-qc-polls |access-date=September 12, 2026}}</ref> Ayon sa ulat ng ''[[Manila Bulletin]]'' noong 2009, natapos ni Susano ang dalawang kurso tungkol sa pampublikong pamamahala sa [[Pamantasang Harvard|Harvard University]].<ref name="MB2009">{{Cite news |last=Suarez |first=E. T. |date=February 1, 2009 |title=QC gov't cited for plan to secure P1-billion loan |page=G-31 |work=[[Manila Bulletin]] |format=PDF |url=https://qcpl.sparksoft-apps.com/qclibros/bitstreams/910c52ed-18ad-4fc9-aafc-b377e6478f25/download |access-date=September 12, 2026 |via=Quezon City Public Library}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Karera sa politika == === Sangguniang Panlungsod Quezon at Kapulungan ng mga Kinatawan === Si Susano ay nagsilbing konsehal para sa ikalawang distrito ng Lungsod Quezon mula 2001 hanggang 2004.<ref name="PNA20222">{{Cite news |last=Samonte |first=Severino |date=April 9, 2022 |title=4 women among 7 aspirants for QC 5th District congressional post |work=[[Philippine News Agency]] |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1171854 |access-date=September 12, 2026}}</ref> Noong [[Halalan para sa Kapulungan ng mga Kinatawan noong 2004|halalan noong 2004]], nanalo siya sa pagkakongresista para sa ikalawang distrito ng lungsod, tinalo ang kasalukuyang kinatawan na si [[Ismael Mathay III|Ismael "Chuck" Mathay III]] at ang dating kinatawan na si [[Dante Liban]]. Iniulat ''ng Philippine Star'' na si Susano ay nakatanggap ng 138,888 na boto.<ref name="Philstar20042">{{Cite news |last=Echeminada |first=Perseus |date=May 21, 2004 |title=Tandang Sora descendant buckles odds, hurdles foes in QC polls |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/metro/2004/05/21/250788/tandang-sora-descendant-buckles-odds-hurdles-foes-qc-polls |access-date=September 12, 2026}}</ref> == Mga sanggunian == [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] 65xu98ztydazi79yxr8itxz9qgw69j8 0 339979 2231240 2230385 2026-10-03T23:29:07Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231240 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Airole|official_name=Comune di Airole|native_name=|image_shield=Airole-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|52|N|7|33|E|type:city(461)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Collabassa, case Noceire, case Giauma|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=14.8|population_footnotes=|population_demonym=Airolesi|elevation_footnotes=|elevation_m=149|saint=|day=|postal_code=18030|area_code=0184|website={{official website|http://www.comune.airole.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Airole, Val Roja, Italia.jpg}}Ang '''Airole''' ({{Langx|lij|Airöe}}, lokal na {{Lang|lij|Airöre}}) ay isang munisipalidad ({{Langx|it|[[comune]]}}) sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa Italya, mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at {{Convert|40|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]], sa hangganan ng Pransiya. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 461 at may lawak na {{Convert|14.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Airole ay naglalaman ng mga nayon ({{Langx|it|[[frazione|frazione]]}}) nina Collabassa, Noceire, at Giauma. May hangganan ang Airole ang mga sumusunod na munisipalidad: [[Breil-sur-Roya]] (Pransiya), [[Dolceacqua]], [[Olivetta San Michele]], at [[Ventimiglia]]. == Heograpiyang pisikal == Kabilang sa mga taluktok ng teritoryo, sa hangganang administratibo ng Dolceacqua, ang Bundok Abelliotto (899 m). Ang teritoryo ng munisipyo ay binubuo, bilang karagdagan sa kabesera, ng mga nayon ng Noceire at Giauma at ng ''frazione'' ng Collabassa para sa isang teritoryal na lawak na 14.63 km².<ref name="Statuto">{{cita web|url=http://www.comune.airole.im.it/statuto.htm|titolo=Fonte dallo statuto comunale di Airole|accesso=25 febbraio 2016|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160306065451/http://comune.airole.im.it/statuto.htm}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306065451/http://comune.airole.im.it/statuto.htm |date=2016-03-06 }}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|1747|1871|1786|1881|1705|1901|1382|1911|1287|1921|1188|1931|958|1936|758|1951|648|1961|542|1971|464|1981|520|1991|499|2001|456|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.airole.im.it/ www.comune.airole.im.it/] {{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6k3xb6b77aagcfzyxor47o9fp5ycoxa 0 339991 2231280 2230460 2026-10-04T04:32:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231280 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Borgomaro|official_name=Comune di Borgomaro|native_name=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|43|59|N|7|57|E|type:city(878)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Massimiliano Mela|area_footnotes=|area_total_km2=23.44|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Borgomaresi|elevation_footnotes=|elevation_m=249|istat=|saint=|day=|postal_code=18021|area_code=0183|website={{official website|http://www.comune.borgomaro.im.it/}}|footnotes=|image_skyline=Borgomaro-panorama2.jpg}}Ang '''Borgomaro''' ({{Langx|lij|Borgomâ}}, lokal na {{Lang|lij|Burguma}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|13|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. Ang Borgomaro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aurigo]], [[Caravonica]], [[Carpasio]], [[Chiusanico|Chaiusanico]], [[Lucinasco]], [[Pieve di Teco]], [[Prelà]], [[Rezzo]], at [[Vasia]]. == Heograpiyang pisikal == Sakop ng lugar ng Borgomaro ang halos buong Lambak Maro, ang pangalang kadalasang ginagamit upang tumukoy sa mga itaas na bahagi ng sapa ng [[Impero (sapa)|Impero]].<ref>{{Cita libro |url=http://www.bibar.unisi.it/sites/www.bibar.unisi.it/files/testi/testisap/18/18-02.pdf |pp=23,24 |titolo=La Liguria costiera tra III e I secolo a.C.: una lettura archeologica della romanizzazione |autore-capitolo-nome=Luigi |autore-capitolo-cognome=Gambaro |editore=SAP |anno=1999 |capitolo=Il paesaggio fisico |accesso=2017-05-04 |dataarchivio=24 ottobre 2021 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20211024085109/http://www.bibar.unisi.it/sites/www.bibar.unisi.it/files/testi/testisap/18/18-02.pdf |urlmorto=sì |title=Archive copy |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024085109/http://www.bibar.unisi.it/sites/www.bibar.unisi.it/files/testi/testisap/18/18-02.pdf |archive-date=2021-10-24 |access-date=2026-10-01 |url-status=dead}}</ref> Kabilang sa mga taluktok sa lugar ng Borgomaro ay ang [[Bundok Grande (Alpes Ligures)|Bundok Grande]] (1,418 m), Poggio Amandolini (1,187 m), Bundok Aurigo (1,122 m), Bundok Albaspino (1,099 m), Bundok delle More (1,080 m), Picco Ritto (926 m), at Bundok Scuassi (889 m). Ang mga puno ng olibo ay itinatanim sa mas mababang altitud, habang ang mga puno ng kastanyas ay nangingibabaw sa katamtamang altitude, habang sa mas matataas na lugar, sa humigit-kumulang 1,000 m, may malalaking lugar na ginagamit para sa pagpapastol ng mga baka. == Kasaysayan == Ang mga bagong sagupaan sa Borgomaro ay dumating kasabay ng digmaan noong 1625 sa pagitan ng [[Dukado ng Saboya]] at ng [[Republika ng Genova]], kasama ang mga Genoves na, matapos masakop ang marina ng Oneglia, ay madali at walang gaanong pagtutol na pumasok sa kaharian ng Maro. Ang kastilyo, kung saan nakahanap din ng kanlungan ang mga naninirahan sa Borgomaro, ay sumuko nang mapaminsala pagkatapos ng ilang araw sa pamamagitan ng pagbihag ng walumpung sundalong Saboya at ng kanilang kumander na si Luigi Bracco. Ang Kapayapaan ng Madrid noong 1633 ay nagbalik kay Borgomaro sa mga pag-aari ng Duke ng Saboya.<ref name="Provincia di Imperia">Fonte dal libro di {{cita libro|Andrea|Gandolfo|La provincia di Imperia: storia, arti, tradizioni. Volume 1|2005|Blu Edizioni|Peveragno}}</ref> == Mga sanggunian == {{Commons category|Borgomaro}}{{Reflist}}{{Province of Imperia}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dq43co9o3dmuf7ue3yautpn7a6z8pko 0 340000 2231269 2230457 2026-10-04T02:46:07Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231269 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bajardo|official_name=Comune di Bajardo|native_name=|image_size=|image_shield=Bajardo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|43|54|N|7|43|E|type:city(306)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Imperia|Imperia]] (IM)|frazioni=Berzi, Vignai <ref name="statuto">Comune di Baiardo, [http://autonomie.interno.it/statuti/statuti/baiardo.pdf ''Statuto''] (1992).</ref>|mayor_party=|mayor=Francesca Laura|area_footnotes=<ref name="provincia"/>|area_total_km2=24.54|population_footnotes=<ref name="istat"/>|population_demonym=Baiardesi or Bajocchi|elevation_footnotes=<ref name="istat">Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]), [http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/elenco_comuni_italiani_31_mar_2009.csv ''Elenco comuni italiani 31 mar 2009''].</ref>|elevation_m=900|saint=Saint [[Nicholas of Bari]]<ref>A deduction made from the fact that the only parish church which [http://www.chiesacattolica.it/cci_new/parrocchie/parrocchie.html Chiesa Cattolica Italiana website] identifies within the comune is S. Nicolò da Bari, Piazza Parrocchiale 12, Bajardo 18031 (IM).</ref>|day=|postal_code=18031|area_code=0184|website={{official website|http://www.comunebajardo.it/}}|footnotes=|image_skyline=Bajardo.jpg}}Ang '''Bajardo''' (tinatawag din '''Baiardo''') ({{Langx|lij|Baiardu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Imperia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Italya]]. Ito ay humigit-kumulang {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|25|km|mi}} kanluran ng [[Imperia, Liguria|Imperia]]. [[File:Bajardo-chiesa_nicolò_vecchia2.JPG|left|thumb| Ang mga labi ng lumang simbahan ng San Nicolò.]] Ang pangunahing pamayanan nito, ang Bajardo mismo, ay isang nayon noong medyebal na nakatayo sa taas na {{Convert|900|m|ft}}<ref name="istat">Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]), [http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/elenco_comuni_italiani_31_mar_2009.csv ''Elenco comuni italiani 31 mar 2009''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090808011452/http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/elenco_comuni_italiani_31_mar_2009.csv |date=8 Agosto 2009 }}.</ref> sa isang tuktok sa dulo ng basin ng [[batis]] ng [[Nervia]]. == Heograpiyang pisikal == Ang nayon ay may tipikal na katangiang rural, na may parehong linear at annular na estruktura, at nagpapakita ng maraming katangiang pangkapaligiran at arkitektura na tipikal ng mga nayon ng Ligurian: bato, makikipot na eskinita, na may matataas na bahay na konektado sa isa't isa sa pamamagitan ng mga arkong kontrapresyon. == Kasaysayan == Unang pinasiyahan ng mga [[Pamilya Ventimiglia|Konde ng Ventimiglia]], ito ay naipasa sa [[Markes ng Ceva]] bago napasailalim sa [[Republika ng Genova|kontrol ng mga Genoves]] noong 1259. Nanatili ito sa Genova hanggang 1815 nang maging bahagi ito ng [[Kaharian ng Cerdeña]].<ref name="provincia">Provincia di Imperia, [http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx ''Bajardo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110142623/http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx|date=2008-11-10}}.</ref> Ang simbahang parokya ng San Nicolò da Bari sa Piazza Parrocchiale<ref name="cci">Chiesa Cattolica Italiana, [http://www.chiesacattolica.it/pls/cci_new/bd_edit_info.edit_parret?id_p=3570006 ''Parrocchia San Nicolò da Bari'']{{dead link|date=December 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ay itinayo noong 1893 upang palitan ang simbahang nawasak ng lindol noong 1887.<ref name="provincia2">Provincia di Imperia, [http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx ''Bajardo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110142623/http://www.provincia.imperia.it/site/9566/default.aspx|date=2008-11-10}}.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunebajardo.it/ Opisyal na website] * [https://web.archive.org/web/20221004111610/https://kcn.binhduong.gov.vn/hethongvanban/Lists/HoiDapCongDan/Attachments/2245/46thinh-tuong-phat-di-lac-dep-527.htm Tượng Phật Di Lặc] {{Province of Imperia}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h7z2fyhzmoxuc2qon1qz581z8toor43 0 340037 2231383 2230713 2026-10-04T10:44:04Z Ryomaandres 8044 2231383 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Morgan Romano|image=Miss USA 2022 Morgan Romano visits 3rd Special Forces Group (Airborne) (8) (cropped).jpg|caption=Si Romano noong 2023|birth_name=Morgan Renee Romano|birth_date={{birth date and age|1998|7|19|mf=yes}}|birth_place=[[Johnstown (town), New York|Johnstown, New York]], Estados Unidos|title={{ubl|Miss North Carolina USA 2022|[[Miss USA 2022]]}}|nationalcompetition={{ubl|Miss North Carolina USA 2022|(Nagwagi)|[[Miss USA 2022]]|(1st runner-up){{efn|Unang naging first-runner-up si Romano, ngunit naging Miss USA matapos magwagi bilang Miss Universe ang unang nagwagi ng titulo na si [[R'Bonney Gabriel]]. Ayon sa protokol ng patimpalak, kinakailangang bitawan ng Miss USA ang kaniyang titulo sakaling manalo siya sa Miss Universe.}}}}|education=[[Unibersidad ng Timog Carolina]] ([[Batsilyer ng Agham|BS]])|eye_color=|hair_color=}}Si '''Morgan Renee Romano''' (ipinanganak noong 19 Hulyo 1998) ay isang Amerikanang ''beauty pageant titleholder'' na kinoronahan bilang [[Miss USA 2022]], matapos magwagi ang orihinal nitong nagwagi na si [[R'Bonney Gabriel]] bilang [[Miss Universe 2022]].<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=31 Enero 2023 |title=Miss USA runner-up Morgan Romano assumes reign after R’Bonney Gabriel’s Miss Universe win |url=https://entertainment.inquirer.net/483771/miss-usa-runner-up-morgan-romano-assumes-rein-after-rbonney-gabriels-miss-universe-win |access-date=30 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Siya ang ikaapat na babae mula sa [[Hilagang Carolina]] na kinoronahan bilang Miss USA.<ref>{{Cite web |last=Dean |first=Zach |date=30 Enero 2023 |title=New Miss USA Says 'I'm All Yours, USA' Amid Global Tensions & Scandal |url=https://www.outkick.com/culture/new-miss-usa-says-im-all-yours-usa-amid-global-tensions-scandal |access-date=1 Oktubre 2026 |website=OutKick |publisher=OutKick |language=en-US}}</ref> Nagwagi rin siya bilang Miss North Carolina USA 2022, at naging first runner-up sa Miss USA. == Maagang buhay at edukasyon == Ipinanganak si Morgan Renee Romano noong 19 Hulyo 1998, sa Johnstown, New York.<ref name="charlotte observer">{{Cite web |last=Janes |first=Théoden |date=16 Pebrero 2023 |title=Why did this Charlotte engineer leave her job? Because — surprise! — she's now Miss USA. |url=https://www.charlotteobserver.com/living/article272506621.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=The Charlotte Observer |language=en}}</ref> Siya ay nagtapos sa Johnstown High School.<ref>{{Cite web |last=Ditsche |first=Ameara |date=15 Pebrero 2024 |title=Miss USA 2022 Morgan Romano returns to Johnstown High School |url=https://www.dailygazette.com/leader_herald/news/miss-usa-johnstown/article_af043b5a-cc45-11ee-8d85-f36346aa9822.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=The Daily Gazette |language=en}}</ref> Pagkatapos makatapos sa hayskul, lumipat si Romano sa [[Columbia, South Carolina|Columbia, Timog Carolina]], upang mag-aral sa [[Unibersidad ng Timog Carolina]], at nagtapos ng Batsilyer ng Agham sa [[inhinyeriyang pangkimika]] noong 2020.<ref name="charlotte observer" /><ref>{{Cite web |last=Stevenson |first=Gabi |date=31 Enero 2023 |title=Meet Morgan Romano, the engineer crowned the new Miss USA after R'Bonney Gabriel won Miss Universe |url=https://www.businessinsider.com/who-is-morgan-romano-meet-new-miss-usa-and-engineer-2023-1 |access-date=1 Oktubre 2026 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Nagpasya si Romano na lumipat sa katimugang Estados Unidos dahil sa kaniyang pagkasuklam sa malupit na panahon ng taglamig sa Upstate New York.<ref name="charlotte observer" /> Pagkatapos ng kaniyang pagtatapos, lumipat si Romano sa Concord, Hilagang Carolina, kung saan siya nagsimulang magtrabaho bilang isang ''application engineer'' para sa tagapagtustos ng kagamitang pang-industriya na RE Mason.<ref name="charlotte observer" /> == Mga paligsahan ng kagandahan == Sa paghihikayat ng kaniyang ina, nagsimulang lumahok si Romano sa mga paligsahan ng kagandahan noong siya ay tinedyer, at naging ''runner-up'' sa Miss New York's Outstanding Teen noong siya ay nasa hayskul.<ref name="charlotte observer" /><ref name="USC" /> Matapos lumipat sa [[Timog Carolina]] noong 2016, nagpasya si Romano na bumalik sa mga paligsahan ng kagandahan, dahil sa kaniyang pagnanais na magkaroon ng mas maraming kaibigang babae bilang isang estudyanteng babae sa larangang pinangungunahan ng mga lalaki.<ref name="charlotte observer" /> Kalaunan ay nagwagi siya ng titulong Miss Midlands, at lumahok sa Miss South Carolina nang tatlong beses at Miss South Carolina USA nang isang beses, nang hindi nananalo ng kahit isang titulo.<ref name="charlotte observer" /><ref name="USC">{{Cite web |last=Lee |first=Kyndel |date=26 Enero 2023 |title=Engineering alumna uses beauty pageants, philanthropy to inspire STEM interest in young girls |url=https://www.sc.edu/uofsc/posts/2023/01/newfile.php#.Y9UqFezMLhI |access-date=1 Oktubre 2026 |website=University of South Carolina |publisher=[[Unibersidad ng Timog Carolina]] |language=en}}</ref> Nagsimulang lumahoksi Romano sa mga paligsahan sa [[Hilagang Carolina]] matapos lumipat doon noong 2020, at naging ''second runner-up'' sa Miss North Carolina USA 2021.<ref name="charlotte observer" /> Bumalik si Romano nang sumunod na taon at nagwagi bilang Miss North Carolina USA 2022, noong 29 Enero 2022.<ref>{{Cite web |date=2 Pebrero 2022 |title=Miss North Carolina discusses tragic death of Cheslie Kryst |url=https://www.fox46.com/queen-city-news-now/miss-north-carolina-discusses-tragic-death-of-cheslie-kryst/ |website=[[FOX 46]]|access-date=1 Oktubre 2026|language=en}}</ref> Kalaunan ay kinoronahan ni Romano si Jordyn McKey bilang kaniyang kahalili sa Miss North Carolina USA 2023 noong 25 Pebrero 2023.<ref>{{Cite news |last=Le |first=John |date=3 Abril 2023 |orig-date=31 Marso 2023 |title=‘This is all for you’: Miss NC USA wins crown days after boyfriend diagnosed with brain tumor |language=en-US |work=Queen City News |url=https://www.qcnews.com/charlotte/its-god-miss-nc-usa-wins-crown-days-after-boyfriend-diagnosed-with-brain-tumor/ |access-date=1 Oktubre 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mize |first=Carl |date=1 Marso 2023 |title=Miss NC-USA Crowned in High Point |url=https://www.yesweekly.com/news/miss-nc-usa-crowned-in-high-point/article_83874ed0-b842-11ed-ba83-33e084be383f.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=YES! Weekly |language=en}}</ref> === Miss USA 2022 === Bilang Miss North Carolina USA, si Gabriel ang kumatawan sa Hilagang Carolina sa Miss USA 2022.. Naganap ang Miss USA 202 2 pageant sa Grand Sierra Resort sa [[Reno, Nevada|Reno]], [[Nevada]] noong 3 Oktubre 2022.<ref>{{Cite web |last=Hidalgo |first=Jason |title=Reno secures 3-year Miss USA and Miss Teen USA deal |url=https://www.rgj.com/story/news/money/business/2022/07/14/reno-secures-3-year-miss-usa-miss-teen-usa-deal-2022-2024/10065426002/ |website=[[Reno Gazette Journal]]}}</ref> Mula sa limampu't-isang kandidata, napabilang si Romano sa Top 16 na sumabak ''first impressions'', at sa Top 12 na lumahoksa ''swimsuit'' at ''evening gown competition''. Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Romano bilang isa sa limang pinalista na lumahok sa ''question and answer round''. Itinanong ni Ashlee Clark kay Romano: ''"We heard your thoughts on social media influenced fashion trends earlier. Should content creators and influencers be required by law to disclose whether they're being paid or actually use the products and services they provide."'', kung saan ipinarating niya:{{quote|text=''"I'm not sure they should be required by law to provide that information. I think if you're following an influencer, you chose to follow them and you belive that the things that they're posting are things that they truly love. And hopefully, content creators out there are sharing things that they do truly use and would buy with their own hard-earned money. And those are influencers that I choose to follow."''}}Pagkatapos ng kompetisyon, nagtapos si Romano bilang first runner-up, kasunod ng nagwaging Miss Texas USA na si [[R'Bonney Gabriel]]. Sa kompetisyon, itinaguyod ni Romano ang mga [[Kababaihan sa STEM|kababaihan sa larangan ng STEM]].<ref name="charlotte observer" /><ref>{{Cite web |date=4 Oktubre 2022 |title=Fil-Am beauty queen crowned Miss USA 2022 |url=https://mb.com.ph/2022/10/04/fil-am-beauty-queen-crowned-miss-usa-2022/ |access-date=1 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Minevich |first=Mark |title=Beauty, Brains, AI And Fashion: Miss USA And Chemical Engineer Morgan Romano Empowering Girls In STEM |url=https://www.forbes.com/sites/markminevich/2023/05/02/beauty-brains-ai-and-fashion-miss-usa-and-chemical-engineer-morgan-romano-empowering-girls-in-stem/ |access-date=1 Oktubre 2026 |website=Forbes |language=en|date=2 Mayo 2023}}</ref>Dahil sa protokol ng patimpalak, hindi naipagpatuloy ni Gabriel ang kaniyang panunungkulan bilang Miss USA matapos magwagi bilang [[Miss Universe 2022]] noong Enero 2023,<ref>{{Cite web |last=Tinoco |first=Armando |date=15 Enero 2023 |title=Miss Universe Winner: USA Representative R'Bonney Gabriel Takes Crown |url=https://deadline.com/2023/01/miss-universe-winner-usa-rbonney-gabriel-crown-1235222255/ |access-date=1 Oktubre 2026 |website=Deadline |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Manhit |first=Ann |date=1 Pebrero 2023 |title=Why R’Bonney Gabriel passed on the Miss USA crown to Morgan Romano |url=https://www.abs-cbn.com/2023/2/1/why-r-bonney-gabriel-passed-on-the-miss-usa-crown-to-morgan-romano-941 |access-date=1 Oktubre 2026 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> at naipasa ang titulong Miss USA kay Romano.<ref name="charlotte observer" /> Noong panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss USA, nakatrabaho ni Romano ang mga organisasyong ''non-profit'' na Project Scientist<ref>{{Cite web |last=Ditsche |first=Ameara |date=15 Pebrero 2024 |title=Miss USA 2022 Morgan Romano returns to Johnstown High School |url=https://www.dailygazette.com/leader_herald/news/miss-usa-johnstown/article_af043b5a-cc45-11ee-8d85-f36346aa9822.html |access-date=1 Oktubre 2026 |website=The Daily Gazette |language=en}}</ref> at Smile Train.<ref>{{Cite web |date=13 Marso 2023 |title=Concord native who won Miss USA breaking stereotypes and making a difference |url=https://www.wcnc.com/article/life/people/miss-usa-morgan-romano-charlotte-native-chemical-engineer-making-difference/275-5028572d-eade-41f0-8e61-ef7974d8181d |access-date=1 Oktubre 2026 |website=WCNC |language=en-US|last=Malbrough|first=Monica|orig-date=12 Marso 2023}}</ref> == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{IMDb name|13946598}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{flagicon|Texas}} [[R'Bonney Gabriel]]}} {{S-ttl|title=[[Miss USA]]|years=[[Miss USA 2022|2022]]}} {{S-aft|after={{flagicon|Utah}} [[Noelia Voigt]]}} {{S-bef|before=Madison Bryant}} {{S-ttl|title=Miss North Carolina USA|years=2022}} {{S-aft|after=Jordyn McKey}} {{S-end}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1998]] [[Kategorya:Articles with hCards]] fda7zx3jpxiq511hv7iyn5qlf5juzd6 0 340078 2231243 2230722 2026-10-04T00:21:47Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231243 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Altare|official_name=Comune di Altare|native_name=|image_shield=Altare (Italia)-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|20|10.32|N|08|21|38.4|E|type:city(2,160)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giuseppe Flavio Genta|area_footnotes=|area_total_km2=11.7|population_footnotes=|population_demonym=Altaresi|elevation_footnotes=|elevation_m=398|saint=S.Rocco|day=Agosto 16|postal_code=17041|area_code=+39 019|website={{official website|http://www.comune-altare.com/}}|footnotes=|image_skyline=Altare (SV)-IMG 0869.JPG}}Ang '''Altare''' ({{Langx|lij|Artâ}} , {{Langx|pms|Latè}}, L'Atæ sa lokal na diyalekto) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi|abbr=on}} kanluran ng [[Genova]] at humigit-kumulang {{Convert|11|km|mi|abbr=on}} hilagang-kanluran ng [[Savona]] . Noong Enero 1, 2009, ito ay may populasyon na 2,160<ref name="istat">{{Cite web |title=Demography in Figures |url=http://demo.istat.it/index_e.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170622080908/http://www.demo.istat.it/index_e.html |archive-date=2017-06-22 |access-date=2010-03-06 |publisher=Istituto nazionale di statistica (ISTAT)}} </ref> at lawak na {{Convert|11.7|km2|sqmi|abbr=on}}.<ref>{{Cite web |title=City of Altare |url=http://en.comuni-italiani.it/009/005/ |publisher=comuni-italiani.it}}</ref> Ang Altare ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cairo Montenotte]], [[Carcare]], [[Mallare]], [[Quiliano]], at [[Savona]]. == Heograpiya == Ang Altare ay nasa kanluran lamang ng [[Colle di Cadibona|Pasong Cadibona]], na nasa {{Convert|459|m|ft|abbr=on}}<ref>The altitude is embossed on the plaque that marks the summit of the pass.</ref> ay naghahati sa [[Alpes Ligures]] mula sa [[Kabundukang Apenino|Apeninos]] ng Liguria. Tinatawag din itong daanan ng Altare, mapupuntahan ito mula sa baybayin sa ''Via Nazionale Piemonte'', na paliko-likong paakyat mula sa [[Savona]] at tatawid sa Piamonte patungo sa kapatagan ng hilagang Italya. == Kasaysayan == Ang Altare ay tahanan ng isang sinaunang tradisyon ng [[paggawa ng salamin]], na nagsimula pa noong Gitnang Kapanahunan. Hindi pa rin alam ang pinagmulan ng mga gawaan ng salamin ng Altare. Ayon sa tradisyong pasalita, ang sining ay ipinalaganap mula sa Hilagang Pransiya ng mga mongheng Benedictino.<ref>Mallarini, Anselmo ''L'arte vetraria altarese'', Bacchetta, 1995</ref> Ipinapalagay ni Samuel Kurinsky na ang mga orihinal na manggagawa ng salamin ay mga [[Sefardi]] na Hudyo, batay sa lihim na katangian ng kanilang mga pamamaraan at sa natatanging pagkakakilanlan ng mga manggagawa ng salamin kumpara sa iba pang bahagi ng populasyon. Kung ganoon nga, sila ay ganap na naasimila, maliban sa kanilang tradisyonal na pagkakaiba sa sarili.<ref name="Kurinsky">{{Cite web |last=Kurinsky |first=Samuel |title=The Glassmakers of Altare |url=http://www.hebrewhistory.info/factpapers/fp025_altare.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100410010434/http://www.hebrewhistory.info/factpapers/fp025_altare.htm |archive-date=10 April 2010 |access-date=7 March 2010 |publisher=Hebrew History Federation (HHF)}}</ref> Ang mga gumagawa ng salamin sa Altare ay inorganisa sa mga [[gremyo]], hindi katulad ng ibang mga manggagawa noong medyebal na panahon. Ang gremyo ng gumagawa ng salamin sa Altare ay itinatag noong 1856 bilang Società artistico-vetraria d'Altare.<ref name="laveleye">{{Cite book |last=Laveleye |first=Emile de |title=Letters from Italy |date=1886 |publisher=T. Fisher Unwin |location=London |page=113}}</ref> Ang samahan, na kilala bilang Unibersidad, ay nagpanatili ng mahigpit na kontrol sa mga pamamaraan ng mga gumagawa ng salamin.<ref>{{Cite book |last=Gasparetto |first=A |title=Il vetro di Murano dalle Origini |date=1958 |location=Venezia}} </ref><ref>{{Cite book |last=Badano Brondi |first=Maria |url=https://www.academia.edu/35951748 |title=Il centro vetrario di Altare |date=2003 |publisher=Istituto per lo studio del vetro e dell'arte vetraria |location=Altare}} </ref> == Tingnan din == * [[Monte Baraccone]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Karagdagang babasahin == * [http://www.museodelvetro.org/?lang=en Ang Museo ng Salamin ng Altare] * [https://web.archive.org/web/20180220212254/http://vetroadaltare.blogspot.it/2018/02/the-masters-of-altare-in-history-of.html Isang panimula sa kasaysayan ng Altare] * Chirico, Mariateresa. Il Museo Dell'arte Vetraria Altarese. Albenga, Litografia Bacchetta. 2009 {{Province of Savona}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6ento9yoachz93j1zwdwbx3g076anv4 0 340079 2231270 2230740 2026-10-04T02:51:22Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231270 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Balestrino|official_name=Comune di Balestrino|native_name=|image_shield=Balestrino-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=Map of comune of Balestrino (province of Savona, region Liguria, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Balestrino within the Province of Savona|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|7|29.48|N|8|10|28.1|E|type:city(575)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=Bergalla, Borgo, Cuneo, Poggio|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=11.3|population_footnotes=|population_demonym=Balestrinesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=17020|area_code=0182|website={{official website|https://www.comune.balestrino.sv.it}}|footnotes=|image_skyline=Balestrino-panorama borgo vecchio.jpg}}Ang '''Balestrino''' ({{Langx|lij|Barestin}} o {{Lang|lij|Balestrin}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-kanlurang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Savona]]. Noong Disyembre 31, 2011, ito ay may populasyon na 607<ref name="istat2"><span class="languageicon">(in Italian)</span> [http://demo.istat.it/bilmens2011gen/index.html Source] [https://web.archive.org/web/20110701194349/http://demo.istat.it/bilmens2011gen/index.html Archived] July 1, 2011, at the [[Wayback Machine]] : [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]] 2011</ref> at may lawak na {{Convert|11.3|km2|mi2}}.<ref name="istat"><span class="languageicon">(in Italian)</span> [http://demo.istat.it/bilmens2011gen/index.html Source] [https://web.archive.org/web/20110701194349/http://demo.istat.it/bilmens2011gen/index.html Archived] July 1, 2011, at the [[Wayback Machine]] : [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]] 2011</ref> == Kasaysayan == Ang Balestrino ay binubuo ng lumang makasaysayang bayan, sa ibabaw ng isang burol, at ng bagong bayan sa ibaba nito. Inabandona noong 1953 dahil sa kawalang-tatag ng idroheolohiya, ang lumang sentro ay isang [[abandonadong bayan]]<ref>[https://ghostowndoc.blogspot.it/2012/01/balestrino-ancient-charm-of-ghost.html Article and documentary about Balestrino (English version)]</ref><ref>{{in lang|it}} [http://www.italiaperduta.com/it/paesifantasma-in-italia/item/7-balestrino.html Article and documentary about Balestrino (Italian version)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002622/http://www.italiaperduta.com/it/paesifantasma-in-italia/item/7-balestrino.html|date=2016-03-04}}</ref> samantalang ang modernong sentro ay tinitirhan pa rin hanggang ngayon. == Heograpiya == Ang lugar ng Balestrino ay matatagpuan sa lambak ng ilog Barescione, papasok sa lupain mula sa [[Ceriale]], humigit-kumulang 7 km mula sa baybayin ng [[Riviera delle Palme]]. Ang Balestrino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castelvecchio di Rocca Barbena]], [[Ceriale]], [[Cisano sul Neva]], [[Toirano]], at [[Zuccarello]]. Binibilang nito ang mga nayon (''[[frazione]]'') ng Bergalla, Borgo, Cuneo, at Poggio. == Demograpiko == {{historical populations|1861|821|1871|855|1881|766|1901|632|1911|612|1921|549|1931|527|1936|486|1951|467|1961|429|1971|419|1981|489|1991|529|2001|535|2011|607|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Galeriya == <gallery widths="180"> File:Balestrino-castello3.jpg|alt=The castle| Ang kastilyo File:Balestrino-municipio.jpg|alt=The new town hall| Ang bagong munisipyo File:Balestrino-ruderi4.jpg|alt=A road in the abandoned old town| Isang kalsada sa inabandonang lumang bayan </gallery> == Iba pa == * May maliliit na pana noong medyebal at renasimyento na kilala bilang '''mga panang balestrino''' (kilala rin bilang mga panang mamamatay-tao).<ref>{{Cite web |title=Balestrino crossbow |url=https://todsworkshop.com/products/balestrino |access-date=2026-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023152701/https://todsworkshop.com/products/balestrino |archive-date=2021-10-23 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Balestrino}} {{Wikivoyage-inline|Balestrino}} * {{In lang|it}} [https://www.comune.balestrino.sv.it Opisyal na website ng Balestrino] * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20120501044843/http://www.balestrino.org/ Website ng turista ng Balestrino] {{Province of Savona}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j6oqyrcxl4f8zktmkiz95pcz7jrkyv8 0 340081 2231273 2230744 2026-10-04T03:29:58Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231273 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bergeggi|official_name=Comune di Bergeggi|native_name=|image_shield=|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|14.81|N|8|26.52|E|type:city(1,212)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Roberto Arboscello|area_footnotes=|area_total_km2=3.69|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Bergeggini|elevation_footnotes=|elevation_m=110|elevation_min_m=|elevation_max_m=|istat=|saint=Saint Martin|day=11 November|postal_code=17028|area_code=019|website={{official website|http://www.comune.bergeggi.sv.it/}}|footnotes=|image_skyline=Bergeggi Panorama.jpg}}Ang '''Bergeggi''' ({{Langx|lij|Berzezzi}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-kanlurang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Savona]]. == Heograpiya == [[File:Bergeggi-IMG_1639.JPG|left|thumb|Scorcio]] Ang teritoryo ng munisipyo ay binubuo—bukod sa kabisera—ng mas moderno at turista na nayon ng [[Torre del Mare]], na nilikha sa pagitan ng ikalimampu at ikaanimnapung siglo ng ikadalawampu siglo, na kadalasang binubuo ng mga pabahay (villa at condominium) para sa pangalawang tahanan at paggamit ng holiday. Ang lawak ng munisipal na katawan ay 3.69 km2.<ref name="Statuto">{{cita web|url=http://www.comune.bergeggi.sv.it/wp-content/uploads/2011/01/Statuto-comunale.pdf|titolo=Fonte dallo statuto comunale di Bergeggi|accesso=19 ottobre 2012|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20211228203005/https://www.comune.bergeggi.sv.it/wp-content/uploads/2011/01/Statuto-Comunale.pdf|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211228203005/https://www.comune.bergeggi.sv.it/wp-content/uploads/2011/01/Statuto-Comunale.pdf |date=2021-12-28 }}</ref> Hangganan nito ang mga munisipalidad ng [[Vado Ligure]] sa hilaga, [[Spotorno]] sa timog, [[Vado Ligure]] sa kanluran at sa [[Dagat Liguria]] sa silangan. == Kasaysayan == Noong Mayo 4, 1917, dalawang milya mula sa baybayin, ang Ingles na bapor na ''[[SS Transylvania (1914)|SS Transylvania]]'' ay nilubog ng isang submarinong Aleman. Sa mga bato sa harap ng lugar kung saan nangyari ang pagkawasak ng barko, isang monumento ang itinayo bilang alaala ng 414 na nahulog. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.bergeggi.sv.it/ Opisyal na website] {{Province of Savona}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lyplqk43jl6hif791e372t9uvfmbaoh 0 340083 2231278 2230746 2026-10-04T04:31:07Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231278 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Borghetto Santo Spirito|official_name=Comune di Borghetto Santo Spirito|native_name=|image_shield=Stemma di Borghetto Santo Spirito.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|6|N|8|14|E|type:city(5,316)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giancarlo Canepa|area_footnotes=|area_total_km2=5.39|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Borghettini|elevation_footnotes=|elevation_m=2|saint=|day=|postal_code=17020|area_code=0182|website={{official website|http://www.comune.borghettosantospirito.sv.it/}}|footnotes=|image_skyline=Borghetto Santo Spirito-castello Borelli.jpg}}Ang '''Borghetto Santo Spirito''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-kanlurang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Savona]]. Ang Borghetto Santo Spirito ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Boissano]], [[Ceriale]], [[Loano]], at [[Toirano]]. Ang bayan ay nabanggit sa pangkalahatang konteksto ng [[Riviera ng Italya|Riviera]] bilang isa sa mga halimbawa ng pagsabog ng lungsod, kung saan ang matataas na gusaling apartment na itinayo noong dekada '60 at '70 ay pangunahing malapit sa baybayin. Ang ibig sabihin ng Borghetto Santo Spirito ay "Maliit na Bayan ng Banal na Espiritu" at tinatawid ito ng ilog Varatella . Kapansin-pansin ang Kastilyo Borelli sa itaas ng Monte Piccaro na tinatanaw ang [[Dagat Liguria]], ang Santuwaryo ng San [[Antonio ng Padua]] na may relikya ng santo, ang Simbahan ng San [[Mateo ang Apostol|Mateo Apostol]], at ang maliit na Burol Pineland sa looban ng Comune na may mararangyang pabahay. Tulad ng lahat ng mga comuni sa baybayin ng lalawigan ng Savona, ito ay dinadaanan taon-taon ng karera ng pagbibisikleta ng [[Milan - San Remo|Milan-San Remo]]. == Kasaysayan == Ang isang kasulatan ng pagbebenta na ginawa noong 1254 ng notaryo na si Oddone Ferrario ay nagpapatotoo sa pagkakaroon at paglilipat ng lupa malapit sa "Braia di Capo d'Anzio" (ngayon ang lugar ay tinatawag na Braia di Cadanzo at maaaring matatagpuan sa pagitan ng mga administratibong hangganan kasama ng [[Ceriale]], sa mga dalisdis ng Bundok Piccaroel Masoo) Toirano para sa 20 lire genovin; ang parehong terminong "de Ripa" ay tumutugma sa kasalukuyang Riva, na matatagpuan sa mga hangganan ng munisipyo sa pagitan ng Borghetto at Loano.<ref name="Comune di Borghetto Santo Spirito-Storia">{{cita web|url=http://www.borghettosantospirito.gov.it/servizi/Menu/dinamica.aspx?idArea=17043&idCat=17044&ID=17044&TipoElemento=categoria|titolo=Fonte dal sito del Comune di Borghetto Santo Spirito-Storia|accesso=9 aprile 2014|dataarchivio=13 aprile 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140413123906/http://www.borghettosantospirito.gov.it/servizi/Menu/dinamica.aspx?idArea=17043&idCat=17044&ID=17044&TipoElemento=categoria|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140413123906/http://www.borghettosantospirito.gov.it/servizi/Menu/dinamica.aspx?idArea=17043&idCat=17044&ID=17044&TipoElemento=categoria |date=2014-04-13 }}</ref> == Mga kilalang tao mula sa Borghetto Santo Spirito == * [[Ugo Magnetto]], manlalaro ng futbol == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.borghettosantospirito.sv.it/ Opisyal na website] {{Province of Savona}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lp28cbri55f128j266aj6sdrt5p0jk2 0 340087 2231279 2230742 2026-10-04T04:31:11Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231279 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Borgio Verezzi|official_name=Comune di Borgio Verezzi|native_name=|image_shield=Borgio Verezzi-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|9|35.26|N|8|18|19.16|E|type:city(2,330)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng Savona|Savona]] (SV)|frazioni=Borgio, Verezzi|mayor_party=|mayor=Renato Dacquino|area_footnotes=|area_total_km2=2.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Borgioverezzini, Borgesi, Verezzini|elevation_footnotes=|elevation_m=10|saint=|day=|postal_code=17022|area_code=019|website={{official website|http://www.comune.borgio-verezzi.sv.it}}|footnotes=|image_skyline=Borgio-Pietra Ligure-panorama.jpg|image_caption=Tanaw sa Borgo at [[Pietra Ligure]]}}Ang '''Borgio Verezzi''' ({{Langx|lij|Bòrzi Veresso}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Savona]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-kanlurang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-kanluran ng [[Genova]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Savona]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|''I Borghi più belli d'Italia'']] ("Ang pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Liguria |url=https://borghipiubelliditalia.it/liguria/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Heograpiya == Ang munisipalidad ng Borgio Verezzi ay binubuo ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdibisyon, pangunahin na mga nayon at nayon) ng Borgio at Verezzi. Ang lumang sentro ng Borgio ay nakatayo sa ibabaw ng isang mababang burol, habang ang mga modernong pagpapalawak ay sumasaklaw sa kapatagan ng baybayin at sa paanan ng talampas ng Caprazoppa. Ang Verezzi ay nahahati sa ilang natatanging mga nayon sa gilid ng burol, sa taas na humigit-kumulang {{Convert|200|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat. Ang pangunahing boro ng Verezzi, ang Piazza, ay nagtatanghal ng isang pagdiriwang ng teatro na may pambansang kahalagahan tuwing tag-araw. Ang Borgio Verezzi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Finale Ligure]], [[Pietra Ligure]], at [[Tovo San Giacomo]]. == Mga pangunahing tanawin == * [[Mga Kuweba ng Borgio Verezzi]]<ref>[http://www.grottediborgio.it/ Official website of Borgio Verezzi show caves]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Borgio Verezzi}} * {{In lang|it}} [https://web.archive.org/web/20070929142756/http://www.comune.borgio-verezzi.sv.it/ Opisyal na website] * {{In lang|it}} [http://www.grottediborgio.it/ Mga Kuweba ng Borgio Verezzi] {{Province of Savona}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] au2abil5q1ttbig8kkjcdploa8ns0z1 0 340123 2231371 2231052 2026-10-04T10:13:18Z Ryomaandres 8044 2231371 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|image=Catalina Duque Srta. Colombia 2024.jpg|caption=si Duque noong 2024|birth_name=Catalina Duque Abréu|birth_date={{Birth date and age|1999|9|29}}|birth_place=[[Miami]], Florida, Estados Unidos|education=[[Eafit University]]|title={{ubl|Miss Antioquia 2024|Miss Colombia 2024|[[Miss International 2025]]}}|competitions={{ubl|Miss Colombia 2024|(Nagwagi)|Miss International 2025|(Nagwagi)}}}} Si '''Catalina Duque Abréu''' (ipinanganak noong 29 Setyembre 1999) ay isang Kolombiyanang ''beauty pageant titleholder'' na nagwagi bilang [[Miss International 2025]]. Siya ang ikaapat na babaeng Kolombyan na nagwagi ng titulong [[Miss International]]. == Maagang buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Duque noong 29 Setyembre 1999 sa [[Miami, Florida|Miami]], [[Florida]], [[Estados Unidos]], sa mga Kolombyanong magulang mula sa [[Medellín]], [[Departamento ng Antioquia|Antioquia]].<ref>{{Cite web |last= |first= |date=11 Nobyembre 2024 |title=Catalina Duque será la nueva representante de Colombia en Miss Internacional |url=https://www.elheraldo.co/sociedad/2024/11/11/catalina-duque-sera-la-nueva-representante-de-colombia-en-miss-internacional/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Heraldo |language=es|trans-title=Catalina Duque will be Colombia's new representative at Miss International.}}</ref> Ang kaniyang ama na si Dr. Carlos Simon Duque Fisher ay may lahing [[Amerikanong Aleman|Aleman-Amerikano]], at ang kaniyang ina na si Clara Abreu Vélez ay may lahing Portuges.<ref>{{Cite web |last=Rastogi |first=Saumya |date=28 Nobyembre 2025 |title=Who Is Catalina Duque? Meet the Winner Crowned Miss International 2025 |url=https://www.herzindagi.com/society-culture/who-is-catalina-duque-meet-the-winner-crowned-miss-international-2025-article-1048538 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Her Zindagi |language=en}}</ref> Nag-aral siya ng hayskul sa The Columbus School sa [[Envigado]], [[Departamento ng Antioquia|Antioquia]], at kalaunan ay nag-aral ng komunikasyong panlipunan sa Eafit University. Bukod sa kaniyang katutubong wika, matatas din siya sa Ingles at [[Wikang Portuges|Portuges]].<ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2024 |title=Catalina Duque Abréu: ¿quién es la nueva Reina Nacional de la Belleza del país? |url=https://www.portafolio.co/tendencias/sociales/catalina-duque-abre-u-quien-es-la-nueva-reina-nacional-de-belleza-617221 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Portafolio |language=es|trans-title=Catalina Duque Abréu: Who is the country's new National Beauty Queen?}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 Nobyembre 2024 |title=¿Quién es Catalina Duque Abréu, la nueva Señorita Colombia? |url=https://www.canalrcn.com/super-like/gente/quien-es-catalina-duque-abreu-la-senorita-colombia-205912 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=RCN |language=es|trans-title=Who is Catalina Duque Abréu, the new Miss Colombia?}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Señorita Colombia 2024 === Si Duque ay idineklara bilang Miss Antioquia noong Hunyo 2023, para sa Miss Colombia 2023, na dapat sanang gaganapin noong Nobyembre 2023. Gayunpaman, kinansela ang paligsahan, at ipinagpaliban hanggang 2024.<ref>{{Cite web |title=Catalina Duque la nueva señorita Antioquia |url=https://www.teleantioquia.co/noticias/catalina-duque-la-nueva-senorita-antioquia/#google_vignette |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Teleantioquia |language=es|date=24 Hulyo 2023|trans-title=Catalina Duque, the new Miss Antioquia}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |last=Gaitán |first=Iván |date=11 Nobyembre 2024 |title=Quién es Catalina Duque Abreu, representante de Antioquia y nueva Señorita Colombia |url=https://www.infobae.com/colombia/2024/11/11/quien-es-catalina-duque-abreu-representante-de-antioquia-y-nueva-senorita-colombia/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Infobae |language=es|trans-title=Who is Catalina Duque Abreu, the representative of Antioquia and the new Miss Colombia?}}</ref> Nagwagi si Duque bilang Miss Colombia 2024 noong 10 Nobyembre 2024 sa [[Cartagena, Colombia|Cartagena]], [[Bolívar (Colombia)|Bolívar]].<ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Rodrigo |date=10 Nobyembre 2024 |title=Catalina Duque, de Antioquia, es la nueva Señorita Colombia 2024 |url=https://www.wradio.com.co/2024/11/11/catalina-duque-de-antioquia-es-la-nueva-senorita-colombia-2024/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=W Radio |language=es|trans-title=Catalina Duque, from Antioquia, is the new Miss Colombia 2024}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web |date=11 Nobyembre 2024 |title=Quién es Catalina Duque Abréu, nueva señorita Colombia 2024-2025 |url=https://telemedellin.tv/catalina-duque-abreu-senorita-colombia/726444/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=Telemedellín |language=es|trans-title=Who is Catalina Duque Abréu, the new Miss Colombia 2024–2025?}}</ref> Siya ay kinoronahan ni [[Sofía Osío]] ng [[Atlántico (Colombia)|Atlántico]], at siya ang ikapitong kinatawan mula sa [[Departamento ng Antioquia|Antioquia]] na nagwagi ng titulo.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Nobyembre 2025 |title=Las “dos maldiciones” que rompió Catalina Duque Abréu con sus títulos de Señorita Colombia y Miss Internacional |url=https://www.elcolombiano.com/entretenimiento/catalina-duque-abreu-miss-internacional-maldicion-reinas-senorita-antioquia-DI31289318 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Colombiano |language=es|trans-title=The “two curses” Catalina Duque Abréu broke with her Señorita Colombia and Miss International titles.}}</ref> === Miss International 2025 === {{Main|Miss International 2025}} Bilang Señorita Colombia 2024, kinatawan ni Duque ang Kolombya sa [[Miss International 2025]] noong 27 Nobyembre 2025 sa Yoyogi Gymnasium No. 2 sa [[Shibuya]], [[Tokyo]], Hapon.<ref>{{Cite web |last=Valencia Ríos |first=Brian Ferney |date=12 Nobyembre 2024 |title=La nueva señorita Colombia, Catalina Duque, no representará al país en Miss Universo, ¿cuál es el motivo? |url=https://www.elcolombiano.com/entretenimiento/por-que-la-senorita-colombia-2024-catalina-duque-abreu-no-ira-a-miss-universo-BM25836106 |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Colombiano |language=es|trans-title=The new Miss Colombia, Catalina Duque, will not represent the country at Miss Universe; what is the reason?}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 Nobyembre 2024 |title=¿Cuándo participará Catalina Duque, nueva señorita Colombia, en el Miss International? |url=https://los40.com.co/2024/11/11/ella-es-catalina-duque-la-senorita-colombia-cuando-participara-en-el-miss-international/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=LOS40 |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=González |first=Elvis |date=25 Marso 2025 |title=¿Cuándo es Miss Internacional 2025? Fecha y quién es la representante venezolana |language=es |trans-title=When is Miss International 2025? Date and who is the Venezuelan representative? |website=Meridiano Net |url=https://meridiano.net/farandula/cuando-es-miss-internacional-2025-fecha-y-quien-es-la-representante-venezolana--202532510410 |access-date=3 Oktubre 2026}}</ref> Mula sa walumpung kandidata, napabilang si Duque sa Top 20 na sumabak sa ''swimsuit competition'' at sa ''evening gown competition''.<ref name=":02">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=27 Nobyembre 2025 |title=Miss International 2025: Philippines’ Myrna Esguerra advances to Top 20 |url=https://entertainment.inquirer.net/640865/miss-international-2025-philippines-myrna-esguerra-advances-to-top-20 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Sinuot ni Duque para sa ''evening gown competition'' ang isang gintong gown na dinisenyo ng taga-disenyong Kolombyano na si Fernando Marin.<ref>{{Cite news |date=27 Nobyembre 2025 |title=Cuarta corona para Colombia en el Miss International: Catalina Duque ganó el certamen de este 2025 |language=es |trans-title=Fourth crown for Colombia in Miss International: Catalina Duque won the 2025 pageant |work=La Patria |url=https://www.lapatria.com/entretenimiento/cuarta-corona-para-colombia-en-el-miss-international-catalina-duque-gano-el |access-date=3 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251127204547/https://www.lapatria.com/entretenimiento/cuarta-corona-para-colombia-en-el-miss-international-catalina-duque-gano-el |archive-date=27 Nobyembre 2025}}</ref> Pagkatapos ng ''evening gown competition'', napabilang si Esguerra sa sampung pinalista na iniharap ang kanilang napiling Sustainable Development Goal (SDG). Napili ni Duque ang SDG 4 (De-kalidad na Edukasyon), kung saan ipinahiwatig niya:<ref>{{Cite web |last=Uson |first=Melanie |date=27 Nobyembre 2025 |title=Meet Catalina Duque, the new Miss International 2025 queen |url=https://philstarlife.com/celebrity/654973-get-to-know-miss-international-2025-catalina-duque?page=3 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Philstar Life |language=en}}</ref>{{Pagbanggit|text="Education transforms lives. My initiatives, the Golden Queen book, the Golden Club podcast, and my social work in Colombia, are aligned with SDG 4 because we have to teach people to empower them and to shine within, and their light to be shown into the entire world."}}Pagkatapos ng ''Top 10 speech round'', napabilang si Duque sa limang pinalista na lumahok sa ''final question round''. Hinilingan ang limang pinalista na ilarawan ang kanilang buong karanasan sa Miss International sa kanilang pamilya at mga mahal sa buhay, kung saan ipinarating ni Duque na:<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=27 Nobyembre 2025 |title=Catalina Duque Abreu of Colombia is Miss International 2025; Myrna Esguerra is 4th runner-up |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/967666/miss-international-2025-catalina-duque-abreu-colombia-myrna-esguerra/story/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=27 Nobyembre 2025 |title=Colombia’s Catalina Duque is Miss International 2025; Myrna Esguerra is 4th runner-up |url=https://entertainment.inquirer.net/640794/catalina-duque-of-colombia-is-miss-international-2025 |access-date=3 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref>{{Pagbanggit|text="My family is actually here with me today, so I'll say it directly to them. I used to think that the big moments were the only ones that mattered. But learning about Japanese culture, I’ve learned about ''mono no aware'', about the little things. Just how the leaves fall in autumn and they make things beautiful. How kids hug me and they smile at me. And how every yummy tasty ramen I have reminds me to have a glorious life and to enjoy every single moment. I’m so thankful for being here and I’m having so much fun."}}Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Huỳnh Thị Thanh Thủy]] ng Biyetnam si Duque bilang Miss International 2025.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=28 Nobyembre 2025 |title=Miss International 2025 Catalina Duque ‘a real queen,’ says Myrna Esguerra |url=https://entertainment.inquirer.net/641014/miss-international-2025-catalina-duque-a-real-queen-says-myrna-esguerra |access-date=3 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Arnaldo |first=Steph |date=28 Nobyembre 2025 |title=Myrna Esguerra finishes proud and strong after Miss International 2025 journey |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/myrna-esguerra-finishes-miss-international-journey-2025/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Si Duque ang naging ikaapat na Kolombyanang nagwagi ng titulo.<ref name=":1">{{Cite web |date=27 Nobyembre 2025 |title=¿Qué es Miss Internacional 2025? Catalina Duque, Señorita Colombia 2024, se alzó con la corona |url=https://www.elespectador.com/revista-vea/que-es-miss-internacional-2025-catalina-duque-gano-y-estos-son-sus-premios/ |access-date=2 Oktubre 2026 |website=El Espectador |language=es|trans-title=What is Miss International 2025? Catalina Duque, Miss Colombia 2024, won the crown.}}</ref> Sa panahon ng kaniyang panunungkulan bilang Miss International 2025, nakapaglakbay si Duque sa mga bansang [[Hapon]],<ref name=":2" /> [[Peru]], [[Estados Unidos]], [[Nigeria|Niherya]],<ref>{{Cite web |last=Fasan |first=Yewande |date=20 Abril 2026 |title=Miss Lagos Damilola Bolarinde wins Face of Hope, crowned Miss International Nigeria 2026 |url=https://thenationonlineng.net/miss-lagos-damilola-bolarinde-wins-face-of-hope-crowned-miss-international-nigeria-2026/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=The Nation Newspaper |language=en-US}}</ref> [[Indonesya]], [[Guatemala|Guwatemala]], [[Kambodya]], [[Pilipinas]],<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=20 Hulyo 2026 |title=Miss International Catalina Duque meets first queen Stella Araneta in Manila |url=https://entertainment.inquirer.net/677691/miss-international-catalina-duque-meets-first-queen-stella-araneta-in-manila |access-date=3 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> [[Bolivia|Bulibya]], [[Indiya]], [[Pransiya]], [[Belhika]], [[Republikang Dominikano]], [[Ekwador]],<ref>{{Cite web |last= |first= |date=7 Agosto 2026 |title=Miss Internacional 2025, Catalina Duque Abréu, será la invitada especial para la elección de Miss Ecuador 2026 |trans-title=Miss International 2025, Catalina Duque Abréu, will be the special guest for the Miss Ecuador 2026 pageant |url=https://emisarioec.com/index.php/2026/08/07/miss-internacional-2025-catalina-duque-abreu-sera-la-invitada-especial-para-la-eleccion-de-miss-ecuador-2026/ |access-date=3 Oktubre 2026 |website=Emisario Ec |language=es}}</ref> at ang kaniyang sariling bansang [[Colombia|Kolombya]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{S-start}} {{S-ach}} {{Succession box|before={{flagdeco|Vietnam}} [[Huỳnh Thị Thanh Thủy]]|title=[[Miss International]]|years=[[Miss International 2025|2025]]|after=Kasalukuyan}} {{Succession box|before=Juanita Urrea|title=[[Miss Colombia|Miss International Colombia]]|years=2025|after=María Antonia Mosquera}} {{Succession box|before=[[Sofía Osío]]|title=[[Miss Colombia]]|years=[[Miss Colombia 2024|2024]]|after=[[María Antonia Mosquera]]}} {{Succession box|before=[[Valentina Mora]]|title=[[Antioquia Department|Miss Antioquia]]|years=2024|after=Kasalukuyan}} {{S-end}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1999]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 4wagf77hk67yvj5zgt8yvtupf76cirx 0 340147 2231245 2230900 2026-10-04T00:29:21Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231245 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ameglia|official_name=Comune di Ameglia|native_name={{native name|lij|Megia}}|image_size=|image_shield=Ameglia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|44|4|N|9|57|E|type:city(4,551)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|province=[[Lalawigan ng La Spezia|La Spezia]] (SP)|frazioni=Bocca di Magra, Fiumaretta, Montemarcello|mayor_party=|mayor=Andrea De Ranieri|area_footnotes=|area_total_km2=14.17|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Resident population|url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Amegliesi|elevation_footnotes=|elevation_m=89|istat=|saint=|day=|postal_code=19031|area_code=0187|website={{official website|http://www.comune.ameglia.sp.it/}}|footnotes=|image_skyline=Ameglia.JPG}}Ang '''Ameglia''' ({{IPA|it|aˈmeʎʎa|lang}} {{Langx|lij|Ameggia}}, lokal na {{Lang|lij|Megia}}<ref>{{Cite book |last=Frisoni |first=Gaetano |author-link=:it:Gaetano Frisoni |title=Dizionario Genovese-Italiano e Italiano-Genovese |publisher=Nuova Editrice Genovese |year=1910 |location=Genoa |language=it}}</ref> {{IPA|lij|ˈmeːdʒa|}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng La Spezia]], rehiyon ng [[Liguria]], [[Hilagang Italya|hilagang-kanlurang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-silangan ng [[Genova]] at mga {{Convert|11|km|mi|0}} timog-silangan ng [[La Spezia]]. Ito ay may populasyon na 4,265.<ref name="population"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en "Resident population"]. </cite></ref> May hangganan ang Ameglia sa mga munisipalidad ng [[Lerici]] at [[Sarzana]]. == Kasaysayan == Ang Ameglia at ang teritoryo nito ay may sinaunang kasaysayan, na nagsimula pa noong ika-4 na siglo BK, at nagpapakita ng nananatiling kahalagahan sa paglipas ng mga siglo. Isang [[nekropolis]] ang natagpuan sa lugar na ito at ang mga bagay at kagamitang natuklasan ay nagpapakita na ang lugar ay isang mahalagang sentro ng transportasyon kapuwa patungo sa dagat at sa mga kalapit na daanan sa bundok.<ref>{{Cite book |last=Minozzi |first=Simona |title=The Analysis of Burned Human Remains, Second Edition |date=2015 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-800451-7 |editor-last=Schmidt |editor-first=Christopher W. |pages=308–309 |chapter=Chapter 17: Italian Iron Age Cremations |editor-last2=Symes |editor-first2=Steven A. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=tZ7vAwAAQBAJ&q=ameglia+necropolis&pg=PA312}}</ref> Ito ay isang mahalagang sentro at daungan noong [[Sinaunang Roma|panahon ng mga Romano]]. Makikita ang mga bakas ng panahong ito sa mga labi ng isang Romanong villa malapit sa kasalukuyang nayon sa tabing-dagat ng Bocca di Magra. Gayunpaman, noong mga Maagang [[Gitnang Kapanahunan]], naabot ng Ameglia ang tugatog ng kahalagahan nito sa politika at ekonomiya. Noong 963, nabanggit ito sa unang pagkakataon sa isang dokumento ng [[Banal na Imperyong Romano|imperyo]] ni [[Oton ang Dakila|Oton I]], kung saan binanggit ang ''castrum de Ameliae'' bilang pag-aari ng [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Luni|Diyosesis ng Luni]]. Ang Ameglia ay pinili ng diyosesis bilang isang tirahan ng mga obispo, ang mga pader nito ay pinatibay at pinatibay, noong ika-11 siglo. Noong 1321, si Ameglia ay nasakop ng [[Lucca|Luques]] na ''[[condottiero]]'' [[Castruccio Castracani]], na nagdala sa teritoryo sa ilalim ng pamamahala ng Lucca. Pagkatapos ng kaniyang pagkamatay noong 1328, ang kuta ng medyebal na panahon ay napasailalim sa impluwensiya ng iba't ibang mga panginoon at mga lokal na pamilya, kabilang ang mga [[Doria (pamilya)|Doria]], [[Visconti ng Milan|Visconti]], at [[Fregoso]]. Muling makukuha ng Genova ang mga karapatang piyudal pagsapit ng 1380. Sa sumunod na siglo, ang kontrol sa Ameglia ay ilang beses na nagpalitan ng kamay hanggang sa umabot sa isang tiyak na katatagan na may tiyak na pagkuha ng [[Republika ng Genova]], noong ikalawang kalahati ng ika-16 na siglo. Ang Ameglia ay inilagay sa ilalim ng Kapitaniya ng [[Lerici]]. == Demograpiko == {{Historical populations|1861|1488|1871|1582|1881|1897|1901|2414|1911|2806|1921|3199|1931|3577|1936|3614|1951|3657|1961|3740|1971|3888|1981|4610|1991|4259|2001|4520|2011|4484|2021|4318|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web |title=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|trans-title=Resident population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1991|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref name="timeseries">{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|archive-date=2025-05-23|url-status=dead}}</ref>}} == Mga kilalang mamamayan == * [[Roberto Pazzi]] (1946-2023), nobelista at makata, ipinanganak dito == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.ameglia.sp.it/}} * [http://www.apathtolunch.com/2011/06/brides-walk-ameglia-to-tellaro.html Ameglia Walks] Ameglia History & Walk. {{Province of La Spezia}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8bbsuxfzfj36fphmanav3tolgnq2geh 0 340192 2231174 2231140 2026-10-03T12:31:13Z Ryomaandres 8044 /* Talaan */ 2231174 wikitext text/x-wiki Ito ay isang listahan ng 134 na munisipalidad (mga ''[[comune]]'') ng [[Lalawigan ng Udine]] sa rehiyong awtonomo ng [[Friul-Venecia Julia]] sa [[Italya]]. == Talaan == {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" !Municipality !Population (2026)<ref>{{Cite web |title=Resident population |url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> !Area (km²)<ref>{{Cite web |title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 |url=https://www.istat.it/it/archivio/156224 |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]] |language=it}}</ref> !Density |- |[[Aiello del Friuli]] |2,086 |13.35 |156.3 |- |[[Amaro, Friul-Venecia Julia|Amaro]] |854 |33.26 |25.7 |- |[[Ampezzo]] |877 |73.63 |11.9 |- |[[Aquilea|Aquileia]] |3,124 |37.44 |83.4 |- |[[Arta Terme]] |1,971 |42.77 |46.1 |- |[[Artegna]] |2,898 |11.22 |258.3 |- |[[Attimis]] |1,664 |33.24 |50.1 |- |[[Bagnaria Arsa]] |3,403 |19.23 |177.0 |- |[[Basiliano]] |5,148 |43.05 |119.6 |- |[[Bertiolo]] |2,330 |26.07 |89.4 |- |[[Bicinicco]] |1,733 |16.01 |108.2 |- |[[Bordano]] |689 |14.90 |46.2 |- |[[Buja]] |6,336 |25.51 |248.4 |- |[[Buttrio]] |3,898 |17.78 |219.2 |- |[[Camino al Tagliamento]] |1,508 |22.32 |67.6 |- |[[Campoformido]] |7,832 |21.93 |357.1 |- |[[Campolongo Tapogliano]] |1,105 |11.02 |100.3 |- |[[Carlino]] |2,606 |30.23 |86.2 |- |[[Cassacco]] |2,787 |11.68 |238.6 |- |[[Castions di Strada]] |3,682 |32.83 |112.2 |- |[[Cavazzo Carnico]] |959 |39.44 |24.3 |- |[[Cercivento]] |604 |15.78 |38.3 |- |[[Cervignano del Friuli]] |13,743 |29.17 |471.1 |- |[[Chiopris-Viscone]] |707 |9.21 |76.8 |- |[[Chiusaforte]] |582 |100.20 |5.8 |- |[[Cividale del Friuli]] |10,804 |50.65 |213.3 |- |[[Codroipo]] |15,721 |75.22 |209.0 |- |[[Colloredo di Monte Albano]] |2,184 |21.75 |100.4 |- |[[Comeglians]] |422 |19.41 |21.7 |- |[[Corno di Rosazzo]] |3,099 |12.62 |245.6 |- |[[Coseano]] |1,977 |23.80 |83.1 |- |[[Dignano]] |2,221 |27.54 |80.6 |- |[[Dogna]] |148 |70.37 |2.1 |- |[[Drenchia]] |88 |12.01 |7.3 |- |[[Enemonzo]] |1,231 |23.76 |51.8 |- |[[Faedis]] |2,731 |46.78 |58.4 |- |[[Fagagna]] |6,076 |37.19 |163.4 |- |[[Fiumicello Villa Vicentina]] |6,251 |28.79 |217.1 |- |[[Flaibano]] |1,113 |17.32 |64.3 |- |[[Forgaria nel Friuli]] |1,667 |28.94 |57.6 |- |[[Forni Avoltri]] |495 |80.75 |6.1 |- |[[Forni di Sopra]] |890 |81.66 |10.9 |- |[[Forni di Sotto]] |518 |93.60 |5.5 |- |[[Gemona del Friuli]] |10,416 |56.06 |185.8 |- |[[Gonars]] |4,552 |19.82 |229.7 |- |[[Grimacco]] |299 |16.11 |18.6 |- |[[Latisana]] |13,162 |37.80 |348.2 |- |[[Lauco]] |626 |34.76 |18.0 |- |[[Lestizza]] |3,569 |34.32 |104.0 |- |[[Lignano Sabbiadoro]] |6,973 |15.71 |443.9 |- |[[Lusevera]] |611 |53.05 |11.5 |- |[[Magnano in Riviera]] |2,232 |8.34 |267.6 |- |[[Majano]] |5,703 |28.28 |201.7 |- |[[Malborghetto Valbruna]] |888 |124.21 |7.1 |- |[[Manzano, Friul-Venecia Julia|Manzano]] |6,275 |31.04 |202.2 |- |[[Marano Lagunare]] |1,677 |85.80 |19.5 |- |[[Martignacco]] |6,835 |26.68 |256.2 |- |[[Mereto di Tomba]] |2,497 |27.21 |91.8 |- |[[Moggio Udinese]] |1,589 |142.44 |11.2 |- |[[Moimacco]] |1,567 |11.77 |133.1 |- |[[Montenars]] |494 |20.59 |24.0 |- |[[Mortegliano]] |4,839 |30.05 |161.0 |- |[[Moruzzo]] |2,392 |17.78 |134.5 |- |[[Muzzana del Turgnano]] |2,320 |24.29 |95.5 |- |[[Nimis]] |2,628 |33.90 |77.5 |- |[[Osoppo]] |2,803 |22.40 |125.1 |- |[[Ovaro]] |1,686 |57.90 |29.1 |- |[[Pagnacco]] |5,080 |14.93 |340.3 |- |[[Palazzolo dello Stella]] |2,893 |34.55 |83.7 |- |[[Palmanova]] |5,282 |13.30 |397.1 |- |[[Paluzza]] |1,892 |69.75 |27.1 |- |[[Pasian di Prato]] |9,291 |15.41 |602.9 |- |[[Paularo]] |2,278 |84.24 |27.0 |- |[[Pavia di Udine]] |5,466 |34.34 |159.2 |- |[[Pocenia]] |2,287 |23.98 |95.4 |- |[[Pontebba]] |1,292 |99.66 |13.0 |- |[[Porpetto]] |2,425 |18.05 |134.3 |- |[[Povoletto]] |5,387 |38.41 |140.2 |- |[[Pozzuolo del Friuli]] |6,891 |34.37 |200.5 |- |[[Pradamano]] |3,536 |15.91 |222.3 |- |[[Prato Carnico]] |796 |81.72 |9.7 |- |[[Precenicco]] |1,464 |27.23 |53.8 |- |[[Premariacco]] |3,919 |39.89 |98.2 |- |[[Preone]] |247 |22.47 |11.0 |- |[[Prepotto]] |696 |33.24 |20.9 |- |[[Pulfero]] |832 |48.68 |17.1 |- |[[Ragogna]] |2,843 |22.03 |129.1 |- |[[Ravascletto]] |497 |26.48 |18.8 |- |[[Raveo]] |425 |12.60 |33.7 |- |[[Reana del Rojale]] |4,723 |20.33 |232.3 |- |[[Remanzacco]] |5,904 |30.99 |190.5 |- |[[Resia, Friul-Venecia Julia|Resia]] |904 |119.31 |7.6 |- |[[Resiutta]] |266 |20.36 |13.1 |- |[[Rigolato]] |354 |30.77 |11.5 |- |[[Rive d'Arcano]] |2,400 |22.57 |106.3 |- |[[Rivignano Teor]] |6,309 |47.76 |132.1 |- |[[Ronchis]] |1,939 |18.40 |105.4 |- |[[Ruda, Friul-Venecia Julia|Ruda]] |2,802 |19.47 |143.9 |- |[[San Daniele del Friuli]] |7,909 |34.78 |227.4 |- |[[San Giorgio di Nogaro]] |7,285 |25.94 |280.8 |- |[[San Giovanni al Natisone]] |5,995 |24.06 |249.2 |- |[[San Leonardo, Friuli Venezia Giulia|San Leonardo]] |1,021 |26.91 |37.9 |- |[[San Pietro al Natisone]] |2,069 |23.97 |86.3 |- |[[San Vito al Torre]] |1,223 |11.92 |102.6 |- |[[San Vito di Fagagna]] |1,668 |8.57 |194.6 |- |[[Santa Maria la Longa]] |2,303 |19.60 |117.5 |- |[[Sappada]] |1,301 |62.06 |21.0 |- |[[Sauris]] |375 |41.49 |9.0 |- |[[Savogna]] |349 |22.17 |15.7 |- |[[Sedegliano]] |3,695 |50.53 |73.1 |- |[[Socchieve]] |846 |66.12 |12.8 |- |[[Stregna]] |289 |19.69 |14.7 |- |[[Sutrio]] |1,191 |20.75 |57.4 |- |[[Taipana]] |529 |65.44 |8.1 |- |[[Talmassons]] |3,821 |43.05 |88.8 |- |[[Tarcento]] |8,886 |35.42 |250.9 |- |[[Tarvisio]] |3,850 |208.36 |18.5 |- |[[Tavagnacco]] |14,583 |15.37 |948.8 |- |[[Terzo d'Aquileia]] |2,705 |28.36 |95.4 |- |[[Tolmezzo]] |9,638 |64.62 |149.1 |- |[[Torreano]] |2,043 |34.99 |58.4 |- |[[Torviscosa]] |2,572 |48.62 |52.9 |- |[[Trasaghis]] |2,060 |77.85 |26.5 |- |[[Treppo Grande]] |1,724 |11.32 |152.3 |- |[[Treppo Ligosullo]] |654 |35.59 |18.4 |- |[[Tricesimo]] |7,605 |17.68 |430.1 |- |[[Trivignano Udinese]] |1,514 |18.46 |82.0 |- |[[Udine]] |98,501 |57.17 |1,722.9 |- |[[Varmo]] |2,605 |34.92 |74.6 |- |[[Venzone]] |1,941 |54.55 |35.6 |- |[[Verzegnis]] |834 |39.33 |21.2 |- |[[Villa Santina]] |2,153 |12.99 |165.7 |- |[[Visco, Friul-Venecia Julia|Visco]] |838 |3.52 |238.1 |- |[[Zuglio]] |535 |18.21 |29.4 |} == Mga sanggunian == <references /> {{Friuli-Venezia Giulia}}{{Province of Udine|nocat=yes}} cebbigym6ps0eailaisvfdqxrxxyvh4 0 340227 2231248 2231141 2026-10-04T00:46:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2231248 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Andreis|official_name=Comune di Andreis|native_name={{native name|fur|Andrees}}|image_size=|image_shield=Andreis-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|12|N|12|37|E|type:city(308)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Pordenone|Pordenone]] (PN)|frazioni=Alcheda, Bosplans, Prapiero, Rompagnel, Sot Ancas|mayor_party=|mayor=Romero Alzetta|area_footnotes=|area_total_km2=26.95|population_footnotes=|population_demonym=Andreani|elevation_footnotes=|elevation_m=455|istat=093001|saint=|day=|postal_code=33080|area_code=0427|website={{official website|http://www.comune.andreis.pn.it/}}|footnotes=|image_skyline=Vista di Andreis.jpg}}Ang '''Andreis''' (Kanlurang {{Langx|fur|Andrees}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Pordenone|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Pordenone]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilaga ng [[Pordenone]]. Ang Andreis ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Barcis]], [[Frisanco]], [[Maniago]], at [[Montereale Valcellina]]. == Heograpiya == === Mga ''frazione'' at ''località'' === * Alcheda: Isang [[Frazione|''frazione'']] na matatagpuan sa hilagang-kanluran ng Andreis, ito ang pinakamataas na sentro ng paninirahan sa munisipalidad, sa taas na 542 m sa mga dalisdis ng Bundok Taront. Mayroon itong 29 na naninirahan.<ref name="ISTAT">{{cita web|url=http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0Gg0c0I0&a2=MG0y8048f8&n=1UH90008165&v=1UH07B081650000|capitolo=Popolazione residente - Pordenone (dettaglio loc. abitate)|titolo=14º Censimento Generale della Popolazione e delle Abitazioni|accesso=4 giugno 2014|editore=ISTAT|dataarchivio=4 marzo 2016|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160304140156/http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0Gg0c0I0&a2=MG0y8048f8&n=1UH90008165&v=1UH07B081650000|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304140156/http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0Gg0c0I0&a2=MG0y8048f8&n=1UH90008165&v=1UH07B081650000 |date=2016-03-04 }}</ref> * Bosplans: isang ''frazione'' na may 30 naninirahan,<ref name="ISTAT" /> ito ay matatagpuan sa pagitan ng pangunahing bayan at ng Pasong Pala Barzana, sa taas na 529 m. Kabilang sa mga lugar na interesante ay isang sinaunang puwente na inukit sa isang monolito, sa kahabaan ng sinaunang kalsada na nagdurugtong sa [[Maniago]] at Valcellina sa pamamagitan ng lambak ng Andreis.<ref>{{cita web|url=http://www.comune.andreis.pn.it/Il-Territorio.20481.0.html|titolo=Il Territorio|accesso=4 giugno 2014|editore=Comune di Andreis}}</ref> * Cordata: Isang lugar na hindi na tinitirhan, malapit sa pangunahing bayan, na matatagpuan sa kahabaan ng sinaunang kalsada na nagdurugtong sa Maniago at Valcellina. Ang simbahan na inialay kay Saint Anthony ng Padua ay matatagpuan doon. * Prapiero: Isang ''frazione'' na matatagpuan sa ibaba ng agos mula sa pangunahing bayan (437 m) at may 23 residente.<ref name="ISTAT" /> * Rompagnel: Matatagpuan sa silangan ng Alcheda at katabi nito. * Selves: Matatagpuan sa kanluran ng Prapiero. * Sott'Anzas: Isang ''frazione'' na binubuo ng isang maliit na kumpol ng mga kalat-kalat na bahay sa silangan ng Andreis, malapit sa kanang pampang ng ilog Susaibes. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.andreis.pn.it/}} {{Province of Pordenone}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] q1ttu8qevt3anvq4emx6rgtp2weklqy 0 340234 2231163 2231147 2026-10-03T12:02:15Z Ryomaandres 8044 2231163 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Arta Terme|official_name=Comune di Arta Terme|native_name={{native name|fur|Darte}}|image_size=|image_shield=Arta_Terme-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|29|N|13|1|E|type:city(2,293)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Avosacco, [[Cabia (Arta Terme)|Cabia]], Cedarchis, Lovea, Piano d'Arta, Piedim, Rivalpo, Valle|mayor_party=|mayor=Luigi Gonano|area_footnotes=|area_total_km2=52.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Artesi|elevation_footnotes=|elevation_m=422|saint=Santa Ermagora at San Fortunato|day=Hulyo 12|postal_code=33022|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.arta-terme.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=ArtaTerme panorama.jpg}}Ang '''Arta Terme''' ({{Langx|fur|Darte}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] sa [[Val Bût]], bahagi ng tradisyonal na [[Alpes|Alpinong]] rehiyon ng [[Carnia]]. == Mga ''frazione'' == Ang lahat ng mga [[Frazione|''frazione'']] ito ay nakasalalay sa simbahan ng San Martino, na ang pinagmulan ay nagsimula pa noong kalagitnaan ng ika-15 siglo at naitala sa ilang mga testamentaryang disposisyon at mga tunay na dokumento mula 1412. Hanggang 1470, ang simbahang ito ay umaasa sa Kura ng Ognissanti di Sutrio, gaya ng pinatutunayan ng mga notaryal na dokumento ni Gasparini Micheli da Tolmezzo, notaryo publiko. Ang mga ''frazione'' na ito, na ngayon ay nasa ilalim ng pangangasiwa ng munisipalidad ng Arta Terme, ay hiwalay sa Arta del Friuli (gaya ng tawag dito noon) bago ang 1821. Mayroon silang sariling munisipalidad, na pinamumunuan ng meriga (alkalde) at ng Bise-Meriga. Sa parehong Valle at Rivalpo, ang lugar ng pagpupulong ay ang plasa ng simbahan o ang rektoryo, o sa tahanan ng isang Meriga o notaryo na gumaganap bilang kalihim. == Mga pangunahing tanawin ==   * Simbahan ng ''Santo Spirito'' (ika-15 siglo) * Simbahan ng ''San Nicolò'' (ika-15 siglo) == Kakambal na bayan == Ang Arta Terme ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}}[[Noale]], Italya == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.arta-terme.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j30hcnagt63h77ej6bl2aeymklbluhf 2231164 2231163 2026-10-03T12:02:37Z Ryomaandres 8044 /* Mga frazione */ 2231164 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Arta Terme|official_name=Comune di Arta Terme|native_name={{native name|fur|Darte}}|image_size=|image_shield=Arta_Terme-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|29|N|13|1|E|type:city(2,293)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Avosacco, [[Cabia (Arta Terme)|Cabia]], Cedarchis, Lovea, Piano d'Arta, Piedim, Rivalpo, Valle|mayor_party=|mayor=Luigi Gonano|area_footnotes=|area_total_km2=52.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Artesi|elevation_footnotes=|elevation_m=422|saint=Santa Ermagora at San Fortunato|day=Hulyo 12|postal_code=33022|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.arta-terme.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=ArtaTerme panorama.jpg}}Ang '''Arta Terme''' ({{Langx|fur|Darte}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]] sa [[Val Bût]], bahagi ng tradisyonal na [[Alpes|Alpinong]] rehiyon ng [[Carnia]]. == Mga ''frazione'' == Ang lahat ng mga [[Frazione|''frazione'']] ito ay nakasalalay sa simbahan ng San Martino, na ang pinagmulan ay nagsimula pa noong kalagitnaan ng ika-15 siglo at naitala sa ilang mga testamentaryang disposisyon at mga tunay na dokumento mula 1412. Hanggang 1470, ang simbahang ito ay umaasa sa Kura ng Ognissanti di Sutrio, gaya ng pinatutunayan ng mga notaryal na dokumento ni Gasparini Micheli da Tolmezzo, notaryo publiko. Ang mga ''frazione'' na ito, na ngayon ay nasa ilalim ng pangangasiwa ng munisipalidad ng Arta Terme, ay hiwalay sa Arta del Friuli (gaya ng tawag dito noon) bago ang 1821. Mayroon silang sariling munisipalidad, na pinamumunuan ng [[meriga]] (alkalde) at ng Bise-Meriga. Sa parehong Valle at Rivalpo, ang lugar ng pagpupulong ay ang plasa ng simbahan o ang rektoryo, o sa tahanan ng isang Meriga o notaryo na gumaganap bilang kalihim. == Mga pangunahing tanawin ==   * Simbahan ng ''Santo Spirito'' (ika-15 siglo) * Simbahan ng ''San Nicolò'' (ika-15 siglo) == Kakambal na bayan == Ang Arta Terme ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}}[[Noale]], Italya == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.arta-terme.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] dx0vs0l34l4rjj25n9waah3t6gulypm 0 340235 2231167 2231149 2026-10-03T12:11:47Z Ryomaandres 8044 2231167 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Attimis|official_name=Comune di Attimis|native_name={{native name|fur|Atimis}}<br/>{{native name|sl|Ahten}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|11|N|13|18|E|type:city(1,909)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Forame, Subit, Porzus, Racchiuso|mayor_party=|mayor=Maurizio Malduca|area_footnotes=|area_total_km2=33.24|population_footnotes=|population_demonym=Attimesi|elevation_footnotes=|elevation_m=133|saint=Sant'Andrea|day=Nobyembre 30|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.attimis.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Attimis Porzus 05042007 03.jpg|image_caption=Simbahan ng San Juan Bautista at Lucia ng Porzûs}}Ang '''Attimis''' ({{Langx|fur|Atimis}} {{Langx|de|Attems}} {{Langx|sl|Ahten}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Udine]]. Ang Attimis ay nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Faedis]], [[Nimis]], [[Povoletto]], at [[Taipana]]. == Mga pangunahing tanawin == Ang Attimis ay tahanan ng isang museo ng arkeolohiya mula sa medyebal na panahon. == Kasaysayan == Ito ang orihinal na lugar ng maharlikang pamilyang [[Attems]], mga naninirahan sa dalawang kastilyo ng Attimis, ang itaas at [[Castello Inferiore (Attimis)|ibabang kastilyo]], na inabandona noong 1511 dahil sa lindol na tumama sa lugar; kalaunan ay isang villa na may mga tore ang itinayo sa paanan ng huli, na sinunog ng mga Aleman noong Setyembre 1944. == Mga mamamayan == Ang maharlikang pamilya ng mga Attem ay nagmula sa Kuta ng Attimis. Ang [[Puerto Rico|Puerto Rikenyong]] manunulat ng kanta at musikero na si [[Tony Croatto]] ay ipinanganak sa Attimis. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Attimis}} * [http://www.comune.attimis.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h7qevg8ssydoffb2c8g4mo1z9veyqsx 0 340236 2231168 2231150 2026-10-03T12:14:34Z Ryomaandres 8044 2231168 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bagnaria Arsa|official_name=Comune di Bagnaria Arsa|native_name={{native name|fur|Bagnarie}}|image_skyline=Chiesa di San Giorgio Martire (Bagnaria Arsa) 01.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahan ng San Giorgio Martire|image_shield=|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|53|N|13|17|E|type:city(3,491)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Campolonghetto, Castions delle Mura, Privano, Sevegliano|mayor_party=|mayor=Cristiano Tiussi|area_footnotes=|area_total_km2=19.23|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Bagnaresi|elevation_footnotes=|elevation_m=|elevation_min_m=3|elevation_max_m=22|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.bagnariaarsa.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Bagnaria Arsa''' ({{Langx|fur|Bagnarie}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Ang munisipalidad ng Bagnaria Arsa ay nabuo ng mga ''[[frazione]]'' (mga pamayanan) ng Campolonghetto, Castions delle Mura, Privano, at Sevegliano, na kinaroroonan ng kapitolyo. May hangganan ang Bagnaria Arsa sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Aiello del Friuli]], [[Cervignano del Friuli]], [[Gonars]], [[Palmanova]], [[Torviscosa]], at [[Visco, Friuli-Venezia Giulia|Visco]]. == Kasaysayan == Walang natagpuang mahahalagang labi ng gusali, marahil ay nabura dahil sa mga modernong gawaing subdibisyon. Gayunpaman, ang reklamasyon at pagpapatuyo ng mga basang lupa, na unang isinagawa sa pamamagitan ng muling paggamit ng mga amphora, ay nanatili. Ang pinakamahalagang estraktura ay maaaring isang maliit na templo, na sa kasamaang palad ay hindi pa nakikilala. Ang mga elementong terakota na nilayon upang protektahan ang mga biga na kahoy ay nananatili. Malapit sa kalsada, mayroong isang balon ng ladrilyo, kung saan sa loob ay natagpuan ang isang punyal, na malamang na pagmamay-ari ng isang dumaang lehiyonaryo, at iba pang mahahalagang materyales. Sa pagitan ng ika-4 at ika-5 siglo AD, isang maliit na pagawaan ng salamin ang itinatag din sa lugar, na nagbebenta hindi lamang ng mga lokal na gawang sasakyang-dagat kundi pati na rin ng mga produkto mula sa iba pang bahagi ng imperyo. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.bagnariaarsa.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] p3k00nan1e4svavfc9jdezawq2kp7i8 0 340237 2231170 2231151 2026-10-03T12:17:42Z Ryomaandres 8044 2231170 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bertiolo|official_name=Comune di Bertiolo|native_name={{native name|fur|Bertiûl}}|imagesize=|image_shield=Bertiolo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|56|N|13|3|E|type:city(2,576)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Virco, Pozzecco, Sterpo|mayor_party=|mayor=Eleonora Viscardis|area_footnotes=|area_total_km2=26.07|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=it. bertiolesi, fur. bertiulins|elevation_footnotes=|elevation_m=33|saint=|day=|postal_code=33032|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.bertiolo.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa di San Martino Vescovo (Bertiolo) - campanile.jpg|image_caption=Kampanaryo ng simbahan ng San Martino Vescovo}}Ang '''Bertiolo''' ({{Langx|fur|Bertiûl}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang Bertiolo ay matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Bertiolo sa mga munisipalidad ng [[Codroipo]], [[Lestizza]], [[Rivignano Teor]], [[Talmassons]], at [[Varmo]]. == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang relihiyoso === Sa Bertiolo, mayroong tatlong pangunahing lugar ng pagsamba, hindi kasama ang mga simbahan sa mga nayon. ==== Simbahanng Parokya ==== Ang [[Simbahan ng San Martino Vescovo (Bertiolo)|simbahang parokya ng San Martino Vescovo]] ay matatagpuan sa tabi ng kalsada patungo sa pangunahing plasa ng bayan. Ito ay isang gusaling may iisang nabe na itinayo noong ika-17 siglo. Dahil ang pangunahing harapan nito ay nakaharap sa hilaga at ang tore ng kampanaryo ay nakapatong sa timog-kanlurang sulok, ito ay itinayo sa lugar ng isang dating sagradong gusali, kung saan nananatili pa rin ang maliit na abside (na may mga piraso ng mga fresco noong ika-16 na siglo). Ito ay inilaan noong 1702 ni Patriarch Delfino (isang okasyon na ginugunita ng inskripsiyong Latin sa tabi ng lumang baptisteryo). Isang malaking krus na gawa sa bakal, na may artistikong hugis na parang puno, ang nangingibabaw sa tuktok ng harapan. Sa loob, kapansin-pansin ang Barokong altar na gawa sa marmol ng Venecia, na nasa gilid ng mga estatwa nina San Pedro at Pablo. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.bertiolo.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bzap8sbtqk6p5zn19wvgamofchc7mme 0 340238 2231171 2231152 2026-10-03T12:22:30Z Ryomaandres 8044 2231171 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bicinicco|official_name=Comune di Bicinicco|native_name={{native name|fur|Bicinins}}|imagesize=|image_shield=Bicinicco-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|56|N|13|15|E|type:city(1,848)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cuccana, Felettis, Griis|mayor_party=|mayor=Giovanni Battista Bossi|area_footnotes=|area_total_km2=15.9|population_footnotes=|population_demonym=Bicinicchesi|elevation_footnotes=|elevation_m=37|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0432|website={{URL|https://www.comune.bicinicco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Bicinicco - Gris - ChiesaSantAndrea02.jpg|image_caption=Simbahan ng Sant'Andrea, sa ''frazione'' ng Gris}}Ang '''Bicinicco''' ({{Langx|fur|Bicinins}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], mnatatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog ng [[Udine]]. May hangganan ang Bicinicco sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castions di Strada]], [[Gonars]], [[Mortegliano]], [[Pavia di Udine]], at [[Santa Maria la Longa]]. [[File:Sant_Andrea_-_Griis.jpg|thumb| Loob ng simbahan ng Sant'Andrea sa Gris|left]] == Mga monumento at tanawin == * [[Simbahan ng Sant'Andrea Apostolo (Gris)|Simbahan ng Sant'Andrea a Gris]]: Ang simbahan ay itinayo noong ika-15 siglo at naglalaman ng isang siklo ng mga fresco na may 72 eksena mula sa Luma at Bagong Tipan. * [[Simbahan ng San Pietro Apostolo (Bicinicco)|Simbahan ng San Pietro Apostolo]] sa kabesera ng munisipyo: Ang simbahang parokya ng Bicinicco ay itinayo noong ika-18 siglo sa estilong neoklasiko. * [[Simbahan ng San Marco Evangelista (Cuccana)|Simbahan ng San Marco Evangelista]] sa Cuccana: Ang simbahan ng Cuccana ay isang simbahang parokya ng Gris * [[Simbahan ng San Giusto Martire (Bicinicco)|Simbahan ng San Giusto Martire in Felettis]]: Ang simbahan ng San Giusto noong ika-18 siglo ay ang simbahang parokya ng Felettis == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.bicinicco.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fpq0mqv1x1mj58w1yr3d5b2iaxda3hs 0 340239 2231172 2231153 2026-10-03T12:24:34Z Ryomaandres 8044 2231172 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Bordano|official_name=Comune di Bordano|native_name={{native name|fur|Bordan}}|image_size=|image_shield=Bordano-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|19|N|13|6|E|type:city(815)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Interneppo|mayor_party=|mayor=Ivana Bellina|area_footnotes=|area_total_km2=15.2|population_footnotes=|population_demonym=Bordanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=224|istat=|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.bordano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Bordano 08032008 02.jpg}}Ang '''Bordano''' ({{Langx|fur|Bordan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]], sa [[wiktionary:right bank|kanang pampang]] ng ilog [[Tagliamento]]. Ang Bordano ay may hangganan ngsamga sumusunod na munisipalidad: [[Cavazzo Carnico]], [[Gemona del Friuli]], [[Trasaghis]], at [[Venzone]]. Kilala ito sa mga lokal dahil sa magagandang paru-parong ipinapakita nito sa mga bukid nito.  == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ay nasa taas na 224 m sa kanang pampang ng Ilog [[Tagliamento]], na nasa pagitan ng mga bundok ng Brancot (kilala rin ng mga taong Bordano bilang Monte di Ruvinto, Monte Tricorno - huwag ipagkamali sa Bundok Tricorno ng Slovenia - o Monte di Palantarins) (1,015 m) sa timog at San Simeone (1,505 m) sa hilaga, na bumubuo ng isang maliit na bukas na lambak. Bukod sa pangunahing bayan, kabilang din sa munisipalidad ang nayon ng Interneppo (Tarnép), na tinatanaw ang Lawa ng Cavazzo. Ito ay mahigit 2.5 km lamang mula sa Bordano, nasa taas na 245 m sa ibabaw ng antas ng dagat at may populasyon na humigit-kumulang 172. Sa timog-silangan ng bayan ng Bordano ay may dalawang maliliit na artipisyal na lawa, na mas kilala bilang "i laghetti" ng mga mga taga-Bordano. Idinisenyo ang mga ito ng dating konsehal ng munisipyo na si Oscar Rossi at itinayo bilang bahagi ng isang proyekto na dapat sana ay humantong sa paglikha ng isang maliit na natural na oasis, ngunit sa kasalukuyan ay bahagyang natapos lamang. Mas tiyak, ang mga ito ay matatagpuan sa gitna ng isang kakahuyan na katabi ng "Mga Plano" (ang timog-kanlurang pagpapatuloy ng lambak ng Bordano) at pormal na kasama sa lokalidad ng "Mulinat" na kinabibilangan ng isang kakahuyan sa hangganan sa pagitan ng mga munisipalidad ng Bordano at Trasaghis. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.bordano.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] i5jxg0t7rggnx36hsal8pdpl9csm755 0 340242 2231166 2231156 2026-10-03T12:09:23Z Ryomaandres 8044 2231166 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Artegna|official_name=Comune di Artegna|native_name={{native name|fur|Dartigne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|14|N|13|9|E|type:city(2951)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=Civic list|mayor=Alessandro Marangoni|area_footnotes=|area_total_km2=11.2|population_footnotes=264|population_demonym=Arteniesi|elevation_footnotes=|elevation_m=210|saint=|day=|postal_code=33011|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.artegna.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=33011 Artegna UD, Italy - panoramio.jpg}}Ang '''Artegna''' ({{Langx|fur|Dartigne}} {{Langx|de|Ardingen}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. {{Magmula noong|2008}} , ito ay may populasyon na 2,951 at isang lawak na {{Convert|11.2|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Artegna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Buja]], [[Gemona del Friuli]], [[Magnano in Riviera]], [[Treppo Grande]], at [[Montenars]]. == Mga monumento at tanawin == === Ang Kastilyo === Ang kastilyo, na muling itinayo pagkatapos ng lindol noong 1976, ay ang tanging natitira sa kuta na sumakop sa tuktok ng burol hanggang ika-14 na siglo, na nakapalibot dito gamit ang mga pader nito. Kasama sa orihinal na gusali—at marahil ang pinakamatandang bahagi—ang tinatawag na toreng "Lombardo", na matatagpuan malapit sa pasukan ng pasukan. Bukod pa rito, ang gusali ay sumailalim sa ilang renobasyon sa paglipas ng panahon. Ang kastilyong kamakailan lamang ay ipinanumbalik ay bukas para sa mga bisita. == Lipunan == Kabilang sa mga dayuhang pinakamaraming naninirahan sa munisipalidad ay ang mga: Albanes, Serbio, Croata, Kosovar, Rumano, Pilipino, at Ukranyo. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|3201|1881|3244|1901|3806|1911|4271|1921|4551|1931|3927|1936|3481|1951|4044|1961|3701|1971|2909|1981|2739|1991|2839|2001|2904|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.artegna.ud.it/ www.comune.artegna.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] au0i15flpa3q0ae5xkusx3gnge9k8lb 0 340245 2231183 2026-10-03T13:46:49Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374983059|Campolongo Tapogliano]]" 2231183 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Campolongo Tapogliano|official_name=Comune di Campolongo Tapogliano|native_name={{native name|fur|Cjamplunc Tapoian}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|53|N|13|24|E|type:city(720)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=[[Campolongo al Torre]], Cavenzano, San Leonardo, [[Tapogliano]]|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=9.63|population_footnotes=|population_demonym=Campolonghesi / tapoglianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=16|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.campolongotapogliano.ud.it/}}|footnotes=}}Ang '''Campolongo Tapogliano''' ({{Langx|fur|Cjamplunc Tapoian}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ito ay nilikha noong 2009 sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga dating munisipalidad ng [[Campolongo al Torre]] at [[Tapogliano]]. == Kakambal na bayan == Ang Campolongo Tapogliano ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Montgiscard]], Pransiya, simula noong 2005 == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jd8690ybkzi9qnbavlyaa8fw33jg5c6 2231203 2231183 2026-10-03T14:19:08Z Ryomaandres 8044 2231203 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Campolongo Tapogliano|official_name=Comune di Campolongo Tapogliano|native_name={{native name|fur|Cjamplunc Tapoian}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|53|N|13|24|E|type:city(720)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=[[Campolongo al Torre]], Cavenzano, San Leonardo, [[Tapogliano]]|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=9.63|population_footnotes=|population_demonym=Campolonghesi / tapoglianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=16|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0431|website={{official website|http://www.comune.campolongotapogliano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Glesie di Cjamplunc.jpg}}Ang '''Campolongo Tapogliano''' ({{Langx|fur|Cjamplunc Tapoian}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ito ay nilikha noong 2009 sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga dating munisipalidad ng [[Campolongo al Torre]] at [[Tapogliano]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang dobleng pangalan ay nagmula sa dalawang pangunahing sentrong tinitirhan na bumubuo sa munisipalidad: ang Campolongo al Torre, ang kabesera, at ang kalapit na Tapogliano. == Pamamahala == Inaprubahan ng [[Konsilyong Rehiyonal ng Friul-Venecia Julia|Konsilyong Rehiyonal]] ang kahilingan para sa isang reperendum upang itatag ang munisipalidad ng Campolongo Tapogliano, kasunod ng pagsasanib ng dalawang entidad.<ref>In seguito alla legge regionale del Friuli-Venezia Giulia del 27 luglio 2007, n. 18 (Norme sullo svolgimento dei referendum consultivi in materia di circoscrizioni comunali. Voto e scrutinio elettronico), il referendum consultivo per l'unione del comune di Campolongo al Torre con quello di Tapogliano è stato svolto con [[voto elettronico]] a valore legale ([http://www.regione.fvg.it/rafvg/comunicati/comunicato.act?dir=/rafvg/cms/RAFVG/notiziedallagiunta&nm=20071110124655002 vd comunicato]). Si tratta del primo caso in Italia. Il sistema di voto elettronico usato è stato quello del progetto [http://www.elezioni.provincia.tn.it/provote/ ProVotE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303184028/http://www.elezioni.provincia.tn.it/provote/|data=3 marzo 2009}} della [[Provincia autonoma di Trento]], sviluppato dall'[[ITC-irst]] (ora facente parte della [[Fondazione Bruno Kessler]]) in collaborazione con [http://www.insiel.it Insiel].</ref> Noong Nobyembre 25, 2007, ipinahayag ng mga mamamayan ng mga munisipalidad ng Campolongo al Torre at Tapogliano ang kanilang suporta na may 85.47% ng boto.<ref>Maggiori informazioni al sito [http://referendum2007.regione.fvg.it/000234_Ref/Liste/030.html http://referendum2007.regione.fvg.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303122748/http://referendum2007.regione.fvg.it/000234_Ref/Liste/030.html|data=3 marzo 2009}}</ref> Mula Enero 1, 2009, ang petsa ng pagsasanib, at hanggang sa halalan, na nangyari noong taon ding iyon, ang pansamantalang pangangasiwa ng munisipalidad ay ipinagkatiwala ng Konsilyo ng Rehiyon ng Friul-Venecia Julia kina Komisyoner Luigi Morsut at Katuwang na Komisyoner Giovanni Luigi Cumin.<ref>{{Cita web|url=http://www.regione.fvg.it/rafvg/giunta/comunicati.act?dir=/rafvg/cms/RAFVG/Giunta/seganti/comunicati/&ass=B09|titolo=Maggiori informazioni al sito}}</ref> == Kakambal na bayan == Ang Campolongo Tapogliano ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|France}}[[Montgiscard]], Pransiya, simula noong 2005 == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mma5hg0js8x2cubhny3plrfyw7esdee 0 340246 2231184 2026-10-03T13:48:50Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374987819|Castions di Strada]]" 2231184 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castions di Strada|official_name=Comune di Castions di Strada|native_name={{native name|fur|Cjasteons di Strade}}|image_size=|image_shield=Castions_di_Strada-Stemma.png|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|11|E|type:city(3,727)_region:IT|display=inline,title}}|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Morsano di Strada|mayor_party=|mayor=Ivan Petrucco|area_total_km2=32.83|population_demonym=Castionesi|elevation_footnotes=|elevation_m=23|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.castionsdistrada.ud.it/}}}}Ang '''Castions di Strada''' ({{Langx|fur|Cjasteons di Strade}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog ng [[Udine]]. == Heograpiya == Ang mga Castions ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bicinicco]], [[Carlino]], [[Gonars]], [[Mortegliano]], [[Muzzana del Turgnano]], [[Pocenia]], [[Porpetto]], [[San Giorgio di Nogaro]], at [[Talmassons]]. == Kakambal na bayan == Ang Castions di Strada ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}}[[San Filippo del Mela]], Italya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Castions di Strada}} * [http://www.comune.castionsdistrada.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1kkjerypq24i365ohiz9gct9cpnvxzw 2231204 2231184 2026-10-03T14:21:11Z Ryomaandres 8044 2231204 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Castions di Strada|official_name=Comune di Castions di Strada|native_name={{native name|fur|Cjasteons di Strade}}|image_size=|image_shield=Castions_di_Strada-Stemma.png|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=left|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|54|N|13|11|E|type:city(3,727)_region:IT|display=inline,title}}|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Morsano di Strada|mayor_party=|mayor=Ivan Petrucco|area_total_km2=32.83|population_demonym=Castionesi|elevation_footnotes=|elevation_m=23|postal_code=33050|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.castionsdistrada.ud.it/}}|image_skyline=Chiesa di San Giuseppe (Castions di Strada) 01.jpg|image_caption=Patsada ng Chiesa di San Giuseppe}}Ang '''Castions di Strada''' ({{Langx|fur|Cjasteons di Strade}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog ng [[Udine]]. == Heograpiya == Ang pinagmulan ng kapaligiran ay dahil sa mga lente ng luwad at buhangin na nagmumula sa mababang lupain. Sinasala sa mga buhanginang ito, ang tubig ay tumataas, kumikinang na parang mga kristal, na bumubuo ng maraming maliliit na sapa na, pagkatapos ng ilang kilometrong pag-ikot, ay dumadaloy patungo sa malaking lawa ng Friuli o nagtatapos sa kanilang paglalakbay sa pamamagitan ng pagpasok sa mga basang lupa. Ang presensiya at muling pagkabuhay ng napakaraming tubig ay nagpapalamig sa temperatura ng mga lugar na ito, na nagpapabuti sa pananatili ng mga mas lumang flora at kapaligiran sa heolohiya. Kahit na matapos ang pagbawi ng mga lugar sa kahabaan ng ilog Cormor, ang mga basang lupa ay nananatili pa rin ang presensya ng mga partikular na flora, tulad ng Armeria helodes, ang black rush, o ang Alpinong butterwort, isang maliit, maganda at bihirang halaman ng peat bog, isang labing glasyal. Ang mga ibong-tubig ay madalas na nakakahanap ng maraming uri ng halaman dito. Ang mga Castions ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bicinicco]], [[Carlino]], [[Gonars]], [[Mortegliano]], [[Muzzana del Turgnano]], [[Pocenia]], [[Porpetto]], [[San Giorgio di Nogaro]], at [[Talmassons]]. == Kakambal na bayan == Ang Castions di Strada ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}}[[San Filippo del Mela]], Italya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Castions di Strada}} * [http://www.comune.castionsdistrada.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] tnv4gog9rvwwkd82khz1nw500rg8irm 0 340247 2231185 2026-10-03T13:48:52Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374932330|Camino al Tagliamento]]" 2231185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Camino al Tagliamento|official_name=Comune di Camino al Tagliamento|native_name={{native name|fur|Cjamin dal Tiliment}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|55|N|12|57|E|type:city(1,676)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Bugnins, Glaunicco, Gorizzo, Pieve di Rosa, San Vidotto, Straccis|mayor_party=|mayor=Nicola Locatelli|area_footnotes=|area_total_km2=22.32|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Caminesi|elevation_footnotes=|elevation_m=34|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.caminoaltagliamento.ud.it/}}|footnotes=}}Ang '''Camino al Tagliamento''' ({{Langx|fur|Cjamin dal Tiliment}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. Ang Camino al Tagliamento ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Codroipo]], [[Morsano al Tagliamento]], [[San Vito al Tagliamento]], at [[Varmo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.caminoaltagliamento.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ml5gabn54kvqu1uxow9uplk8iofslbc 2231205 2231185 2026-10-03T14:23:42Z Ryomaandres 8044 2231205 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Camino al Tagliamento|official_name=Comune di Camino al Tagliamento|native_name={{native name|fur|Cjamin dal Tiliment}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|55|N|12|57|E|type:city(1,676)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Bugnins, Glaunicco, Gorizzo, Pieve di Rosa, San Vidotto, Straccis|mayor_party=|mayor=Nicola Locatelli|area_footnotes=|area_total_km2=22.32|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Caminesi|elevation_footnotes=|elevation_m=34|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.caminoaltagliamento.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Pieve di Rosa chiesa esterno giorno1.JPG}}Ang '''Camino al Tagliamento''' ({{Langx|fur|Cjamin dal Tiliment}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. Ang Camino al Tagliamento ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Codroipo]], [[Morsano al Tagliamento]], [[San Vito al Tagliamento]], at [[Varmo]]. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang munisipalidad ay umaabot sa kaliwang pampang ng Ilog [[Tagliamento]], sa linya ng mga bukal na humahampas nang pahaba sa Gitnang Friuli, na ginagawang partikular na mayaman sa tubig ang lugar, kapwa sa ibabaw at sa masaganang mga aquifer sa ilalim ng lupa. Bukod sa Ilog Tagliamento, na nagmamarka sa kanlurang hangganan nito, ang munisipalidad ay tinatawid ng Ilog Varmo, na may mga pinagmumulan sa nayon ng San Vidotto, at ng iba pang mga kanal at sapa ng irigasyon. == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimo ay pinaniniwalaan noong nakaraan na nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na caminu(m) "dapog", dahil sa pagkakaroon ng maraming hurno na aktibo sa lugar hanggang sa ika-18 siglo, o mula sa salitang Selta na pinagmulan camminu(m) 'path, road', dahil sa pagdaan ng isang Romanong daan sa compendium na humantong mula Concordia hanggang Silanum. Sa katotohanan, ito ay isang toponym na nagmula sa salitang Slavic na kàmen "bato", "bato", "bato" dahil sa pagkakaroon sa paligid ng alluvial gravelly na lupa na nagmula sa Tagliamento. Upang kumpirmahin ang paliwanag na ito, mayroon kaming mga paghahambing sa Camino di Buttrio, malapit sa kama ng Torre at may isang plot ng parehong pangalan na matatagpuan sa tabi ng sapa ng Cormor sa Zugliano (Pozzuolo del Friuli). == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.caminoaltagliamento.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6oa7sd4ii90wdwosjuftmdyl3kwe98k 0 340248 2231187 2026-10-03T13:54:33Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375332834|Cavazzo Carnico]]" 2231187 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cavazzo Carnico|official_name=Comune di Cavazzo Carnico|native_name={{native name|fur|Cjavàç}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|22|N|13|2|E|type:city(1,116)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cesclans, Mena, Somplago|mayor_party=|mayor=Tiziana D’Agaro|area_footnotes=|area_total_km2=39.44|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cavazzini|elevation_footnotes=|elevation_m=290|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.cavazzocarnico.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cavazzo Càrnico e Monte Amariana 01112007 01.jpg|image_caption=Cavazzo Carnico at Bundok Amariana sa likuran}} Ang '''Cavazzo Carnico''' ({{Langx|fur|Cjavàç}};<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.mobbing-sisu.com/carnia/galleria%20fotografica/cavazzo_carnico2.JPG |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325164047/http://www.mobbing-sisu.com/carnia/galleria%20fotografica/cavazzo_carnico2.JPG |archive-date=2012-03-25 |access-date=2011-06-13}}</ref> {{Langx|sl|Krasnodar}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Cavazzo Carnico ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Amaro, Friul-Venecia Julia|Amaro]], [[Bordano]], [[Tolmezzo]], [[Trasaghis]], [[Venzone]], [[Verzegnis]], at [[Vito d'Asio]]. [[File:LagoCavazzo.jpg|none|thumb| Lawa ng Cavazzo]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fksfxdjjc7jkkqzjlwpefnlhrhgru7q 2231209 2231187 2026-10-03T14:29:28Z Ryomaandres 8044 2231209 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cavazzo Carnico|official_name=Comune di Cavazzo Carnico|native_name={{native name|fur|Cjavàç}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|22|N|13|2|E|type:city(1,116)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cesclans, Mena, Somplago|mayor_party=|mayor=Tiziana D’Agaro|area_footnotes=|area_total_km2=39.44|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Cavazzini|elevation_footnotes=|elevation_m=290|saint=|day=|postal_code=33020|area_code=0433|website={{official website|http://www.comune.cavazzocarnico.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cavazzo Càrnico e Monte Amariana 01112007 01.jpg|image_caption=Cavazzo Carnico at Bundok Amariana sa likuran}} Ang '''Cavazzo Carnico''' ({{Langx|fur|Cjavàç}};<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.mobbing-sisu.com/carnia/galleria%20fotografica/cavazzo_carnico2.JPG |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325164047/http://www.mobbing-sisu.com/carnia/galleria%20fotografica/cavazzo_carnico2.JPG |archive-date=2012-03-25 |access-date=2011-06-13}}</ref> {{Langx|sl|Krasnodar}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Ang Cavazzo Carnico ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Amaro, Friul-Venecia Julia|Amaro]], [[Bordano]], [[Tolmezzo]], [[Trasaghis]], [[Venzone]], [[Verzegnis]], at [[Vito d'Asio]]. == Kasaysayan == === Unang Digmaang Pandaigdig === Mahalagang tandaan ang pagkakaroon ng isang maliit na paliparan ng militar noong panahon ng tunggalian. Ang sikat na Italyanong piloto na si [[Francesco Baracca]] ay lumapag dito noong Nobyembre 25, 1916, sakay ng kaniyang [[Nieuport 11]].[[File:LagoCavazzo.jpg|thumb| Lawa ng Cavazzo|left]] == Simbolo == Ang eskudo at bandila ng Munisipalidad ng Cavazzo Carnico ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Mayo 2, 1963.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1392|titolo=Cavazzo Carnico, decreto 1963-05-02 DPR, concessione di stemma e gonfalone|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=28 ottobre 2022}}</ref><blockquote>"Ang Gules, isang bundok na may dalawang taluktok o, na tumataas mula sa isang anyong tubig, ay iwinawagayway na kulay argente. Mga panlabas na palamuti ng Munisipalidad."</blockquote>Ang bandila ng munisipalidad ay isang pulang tela. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 71d4neklzo20f4bmv2lqjueemq0lj42 0 340249 2231191 2026-10-03T13:56:24Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375110729|Cercivento]]" 2231191 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cercivento|official_name=Comune di Cercivento|native_name={{native name|fur|Çurçuvint}}|image_size=|image_shield=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|32|N|12|59|E|type:city(759)_region:IT|display=inline}}|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cercivento di Sopra, Cercivento di Sotto|mayor_party=|mayor=Walter Fracas|area_total_km2=15.4|population_demonym=Cirubits (wikang Friulano)|elevation_footnotes=|elevation_m=607|postal_code=33020|area_code=0433|website=}} {{Reflist}}{{Province of Udine}}Ang '''Cercivento''' ({{Langx|fur|Çurçuvint}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Cercivento sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Paluzza]], [[Ravascletto]], at [[Sutrio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b0l0049yxmigx60wtn4rach6i6k0w28 2231210 2231191 2026-10-03T14:29:53Z Ryomaandres 8044 2231210 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cercivento|official_name=Comune di Cercivento|native_name={{native name|fur|Çurçuvint}}|image_size=|image_shield=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|32|N|12|59|E|type:city(759)_region:IT|display=inline}}|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cercivento di Sopra, Cercivento di Sotto|mayor_party=|mayor=Walter Fracas|area_total_km2=15.4|population_demonym=Cirubits (wikang Friulano)|elevation_footnotes=|elevation_m=607|postal_code=33020|area_code=0433|website=}}Ang '''Cercivento''' ({{Langx|fur|Çurçuvint}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Cercivento sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Paluzza]], [[Ravascletto]], at [[Sutrio]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cqvnbdcxbmpham7blbsb1upm9z40g30 2231211 2231210 2026-10-03T14:33:38Z Ryomaandres 8044 2231211 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cercivento|official_name=Comune di Cercivento|native_name={{native name|fur|Çurçuvint}}|image_size=|image_shield=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|32|N|12|59|E|type:city(759)_region:IT|display=inline}}|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Cercivento di Sopra, Cercivento di Sotto|mayor_party=|mayor=Walter Fracas|area_total_km2=15.4|population_demonym=Cirubits (wikang Friulano)|elevation_footnotes=|elevation_m=607|postal_code=33020|area_code=0433|website=|image_skyline=Chiesa di San Martino Vescovo (Cercivento).jpg|image_caption=Simbahang parokya ng [[Simbahan ng San Martino Vescovo (Cercivento)|San Martino Vescovo]]}}Ang '''Cercivento''' ({{Langx|fur|Çurçuvint}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Cercivento sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Paluzza]], [[Ravascletto]], at [[Sutrio]]. == Heograpiya == Ang Cercivento ay nasa taas na 607 metro mula sa antas ng dagat sa tagpuan ng kaaya-ayang Lambak [[Valcalda]] at [[Lambak But]], sa Alpinong rehiyon ng [[Carnia]]. Ang lawak ng munisipyo ay 15.36 km², mula sa pinakamababang taas na 541 metro hanggang sa pinakamataas na taas na 2,104 metro; samakatuwid, ang saklaw ng taas ay 1,563 metro. Ito ay nahahati sa mga pook residensiyal ng Cercivento di Sotto at Cercivento di Sopra at mga nayon ng Vidal, Cjandelin, Fascin, at Costa. == Ekonomiya == Ang ekonomiya ng munisipalidad ay pangunahing nakasalalay sa pagsasaka ng mga hayop at agrikultura, na may kaunting pokus sa turismo, na nakatuon sa panahon ng tag-araw. Gayunpaman, tulad ng halos lahat ng bayan sa lugar, ang Cercivento ay nagdurusa mula sa mabagal ngunit patuloy na pagbaba ng populasyon sa loob ng mga dekada, dahil sa emigrasyon at mababang bilang ng kapanganakan. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] iz7db734kym4lzvzhnw3agyap3wni2h 0 340250 2231194 2026-10-03T14:08:14Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374984519|Carlino]]" 2231194 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Carlino|official_name=Comune di Carlino / Comun di Cjarlins|native_name={{native name|fur|Cjarlins}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|48|N|13|11|E|type:city(2,816)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=30.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0431|website=|footnotes=}} Ang '''Carlino''' ({{Langx|fur|Cjarlins}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Noong Disyembre 2004, ito ay may populasyon ng 2,816 at lawak ng {{Convert|30.3|km2|mi2}}. Ang Carlino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castions di Strada]], [[Marano Lagunare]], [[Muzzana del Turgnano]], at [[San Giorgio di Nogaro]]. Ang Carlino ay ang pangalan ng pangunahing pamilya mula sa lugar ng Casino kung saan ipinangalan ang bayan ng Carlino. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|841|1881|743|1901|957|1911|1164|1921|1282|1931|1649|1936|1986|1951|2387|1961|2285|1971|2317|1981|2571|1991|2688|2001|2822|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kilalang mamamayan == * [[Mara Navarria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] l0wzuahvbpz9yi6j8n12xp0zgq15qt3 2231213 2231194 2026-10-03T14:37:50Z Ryomaandres 8044 2231213 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Carlino|official_name=Comune di Carlino / Comun di Cjarlins|native_name={{native name|fur|Cjarlins}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|48|N|13|11|E|type:city(2,816)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=30.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0431|website=|footnotes=|image_skyline=CHIESA DI SAN TOMASO BECKET - panoramio.jpg|image_caption=Simbahan ng San Tomaso Becket}} Ang '''Carlino''' ({{Langx|fur|Cjarlins}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Noong Disyembre 2004, ito ay may populasyon ng 2,816 at lawak ng {{Convert|30.3|km2|mi2}}. Ang Carlino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castions di Strada]], [[Marano Lagunare]], [[Muzzana del Turgnano]], at [[San Giorgio di Nogaro]]. Ang Carlino ay ang pangalan ng pangunahing pamilya mula sa lugar ng Casino kung saan ipinangalan ang bayan ng Carlino. == Kultura == === Mga pangyayari === ==== "Città di Carlino" Pandaigdigang Kompetisyon sa Klarinete ==== Simula noong 2001, isang taunang Pandaigdigang Kompetisyon sa Klarinete ang isinasagawa sa Carlino, na umabot sa ika-18 edisyon nito noong 2020 sa kabila ng pandemya, na nagbukas ng pagkakataong magpahinga. Ang kompetisyong ito, na kinabibilangan ng mga nangungunang personalidad sa pandaigdigang eksena ng klarinete, ay nakaakit na ng mahigit 1,800 kalahok mula sa mahigit 35 bansa, na nagsisilbing pamantayan at lunsaran para sa mga nagnanais na ituloy ang instrumentong ito bilang isang propesyon. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|841|1881|743|1901|957|1911|1164|1921|1282|1931|1649|1936|1986|1951|2387|1961|2285|1971|2317|1981|2571|1991|2688|2001|2822|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kilalang mamamayan == * [[Mara Navarria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] s4bpjfb7jj8t77utx6jdnu5v163q4nw 2231214 2231213 2026-10-03T14:39:19Z Ryomaandres 8044 /* Mga pangyayari */ 2231214 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Carlino|official_name=Comune di Carlino / Comun di Cjarlins|native_name={{native name|fur|Cjarlins}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|48|N|13|11|E|type:city(2,816)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=30.3|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33050|area_code=0431|website=|footnotes=|image_skyline=CHIESA DI SAN TOMASO BECKET - panoramio.jpg|image_caption=Simbahan ng San Tomaso Becket}} Ang '''Carlino''' ({{Langx|fur|Cjarlins}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog ng [[Udine]]. Noong Disyembre 2004, ito ay may populasyon ng 2,816 at lawak ng {{Convert|30.3|km2|mi2}}. Ang Carlino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castions di Strada]], [[Marano Lagunare]], [[Muzzana del Turgnano]], at [[San Giorgio di Nogaro]]. Ang Carlino ay ang pangalan ng pangunahing pamilya mula sa lugar ng Casino kung saan ipinangalan ang bayan ng Carlino. == Kultura == === Mga pangyayari === ==== "Città di Carlino" Pandaigdigang Kompetisyon sa Klarinete ==== Simula noong 2001, isang taunang Pandaigdigang Kompetisyon sa [[Klarinete]] ang isinasagawa sa Carlino, na umabot sa ika-18 edisyon nito noong 2020 sa kabila ng pandemya, na nagbukas ng pagkakataong magpahinga. Ang kompetisyong ito, na kinabibilangan ng mga nangungunang personalidad sa pandaigdigang eksena ng klarinete, ay nakaakit na ng mahigit 1,800 kalahok mula sa mahigit 35 bansa, na nagsisilbing pamantayan at lunsaran para sa mga nagnanais na ituloy ang instrumentong ito bilang isang propesyon. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|841|1881|743|1901|957|1911|1164|1921|1282|1931|1649|1936|1986|1951|2387|1961|2285|1971|2317|1981|2571|1991|2688|2001|2822|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga kilalang mamamayan == * [[Mara Navarria]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jzfz2xegowr94hq7eion9dfjd0w8ivs 0 340251 2231197 2026-10-03T14:09:56Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374985671|Cassacco]]" 2231197 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cassacco|official_name=Comune di Cassacco / Comun di Cjassà|native_name={{native name|fur|Cjassà}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|13|11|E|type:city(2,880)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Conoglano, Martinazzo, Raspano, Montegnacco|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=11.6|population_footnotes=|population_demonym=Cassaccesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.cassacco.ud.it}}|footnotes=}} <references /> {{Province of Udine}}Ang '''Cassacco''' ({{Langx|fur|Cjassà}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 2004, mayroon itong populasyon ng 2,880 at lawak na {{Convert|11.6|km2|mi2}}. Ang munisipalidad ng Cassacco ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga pamayanan) ng Conoglano, Martinazzo, Raspano, at Montegnacco. May hangganan ang Cassacco sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Colloredo di Monte Albano]], [[Magnano in Riviera]], [[Tarcento]], [[Treppo Grande]], at [[Tricesimo]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1911|1881|2016|1901|2770|1911|3330|1921|3560|1931|3069|1936|2476|1951|2960|1961|2684|1971|2334|1981|2829|1991|2859|2001|2849|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == Ang Cassacco ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Austria}} [[Glanegg]], Austria, simula 1997 == Mga sanggunian == == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cassacco.ud.it www.comune.cassacco.ud.it] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] si1m514h1xfbn8vu2tph5j8tzjnf3lq 2231206 2231197 2026-10-03T14:24:23Z Ryomaandres 8044 2231206 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cassacco|official_name=Comune di Cassacco / Comun di Cjassà|native_name={{native name|fur|Cjassà}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|13|11|E|type:city(2,880)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Conoglano, Martinazzo, Raspano, Montegnacco|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=11.6|population_footnotes=|population_demonym=Cassaccesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.cassacco.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Cassacco''' ({{Langx|fur|Cjassà}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 2004, mayroon itong populasyon ng 2,880 at lawak na {{Convert|11.6|km2|mi2}}. Ang munisipalidad ng Cassacco ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga pamayanan) ng Conoglano, Martinazzo, Raspano, at Montegnacco. May hangganan ang Cassacco sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Colloredo di Monte Albano]], [[Magnano in Riviera]], [[Tarcento]], [[Treppo Grande]], at [[Tricesimo]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1911|1881|2016|1901|2770|1911|3330|1921|3560|1931|3069|1936|2476|1951|2960|1961|2684|1971|2334|1981|2829|1991|2859|2001|2849|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == Ang Cassacco ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Austria}} [[Glanegg]], Austria, simula 1997 == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cassacco.ud.it www.comune.cassacco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ril3mb2oqkt44779hgggoi9neh17w9w 2231208 2231206 2026-10-03T14:26:50Z Ryomaandres 8044 2231208 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cassacco|official_name=Comune di Cassacco / Comun di Cjassà|native_name={{native name|fur|Cjassà}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|13|11|E|type:city(2,880)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Conoglano, Martinazzo, Raspano, Montegnacco|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=11.6|population_footnotes=|population_demonym=Cassaccesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.cassacco.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Cassacco Chiesa di San Giovanni e Torre campanaria.jpg|image_caption=Simbahan ng San Giovanni at tore ng kampanaryo sa piazza Noacco}}Ang '''Cassacco''' ({{Langx|fur|Cjassà}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 2004, mayroon itong populasyon ng 2,880 at lawak na {{Convert|11.6|km2|mi2}}. Ang munisipalidad ng Cassacco ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga pamayanan) ng Conoglano, Martinazzo, Raspano, at Montegnacco. May hangganan ang Cassacco sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Colloredo di Monte Albano]], [[Magnano in Riviera]], [[Tarcento]], [[Treppo Grande]], at [[Tricesimo]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Marso 30, 1976.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4081|titolo=Cassacco, decreto 1976-03-30 DPR, concessione di stemma e gonfalone|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=28 ottobre 2022|dataarchivio=28 ottobre 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20221028104453/http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4081|urlmorto=sì}}</ref> Ang eskudo de armas ay naglalarawan, sa isang pilak na patlang, isang pulang kastilyo, na may almenado sa estilong Guelfo, na inilagay sa berdeng kanayunan at dinaig ng tatlong bughaw na bulaklak na may nakakrus na mga tangkay. Ang ''gonfalon'' ay isang bughaw at pula na watawat. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1911|1881|2016|1901|2770|1911|3330|1921|3560|1931|3069|1936|2476|1951|2960|1961|2684|1971|2334|1981|2829|1991|2859|2001|2849|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Kakambal na bayan == Ang Cassacco ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Austria}} [[Glanegg]], Austria, simula 1997 == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cassacco.ud.it www.comune.cassacco.ud.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] br32wwja3ioi266qvd5n2csqt5i2f24 0 340252 2231198 2026-10-03T14:11:28Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375327424|Campoformido]]" 2231198 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Campoformido|official_name=Comune di Campoformido|native_name={{native name|fur|Cjampfuarmit}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|1|N|13|10|E|type:city(13,203)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Basaldella, Bressa, Villa Primavera|mayor_party=|mayor=Erika Furlani|area_footnotes=|area_total_km2=21.98|population_footnotes=|population_demonym=Compoformidesi|elevation_footnotes=|elevation_m=78|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.campoformido.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=Chiesa di Santa Maria della Purificazione (Campoformido) 01.jpg|image_caption=Simbahan ng Santa Maria della Purificazione in Campoformido}} Ang '''Campoformido''' ({{IPA|it|ˌkampoˈfɔrmido|lang}}; archaically ''Campoformio''; {{Langx|fur|Cjampfuarmit}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na may populasyon ng 7,743 (December 2019).<ref>{{Cite web |title=Statistiche demografiche ISTAT |url=http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724140744/http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html |archive-date=24 July 2019 |access-date=27 December 2020 |website=Demo.istat.it}}</ref> It is notable for the 1797 Treaty of Campo Formio. == Kasaysayan == Ang Campoformido ay isang nayon na hindi kalayuan sa [[Udine]]. Kilala ito sa Kasunduan sa Campo Formio noong 1797 na nilagdaan sa pagitan ng [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleonikong]] [[Pransiya]] at [[Austria]], kung saan ibinigay ni Napoleon ang [[Veneto]] sa [[Austria]] kapalit ng [[Lombardia]]. Ang kasunduan ay nagpatupad ng pagbuwag sa [[Republika ng Venecia]]. Ang kasunduan ay nilagdaan ni Heneral Bonaparte at apat na kinatawan ng mga [[Pamilya Habsburgo|Habsburgo]] sa bahay ni Bertrando Del Torre, isang mangangalakal, na matatagpuan sa tinatawag ngayong plasa ng Trattato (Kasunduan).<ref>{{Cite book |last=Carlo Passaglia |url=https://play.google.com/store/books/details?id=178XAAAAYAAJ&rdid=book-178XAAAAYAAJ&rdot=1 |title=Il Mediatore: giornale settimanale politico, religioso, scientifico, letterario, Parte 2 |publisher=Tipografia del Mediatore |year=1865}}</ref> Bukas ang bahay sa mga bisita. Upang gunitain ang pangyayaring ito, dalawang monumento, isa na inilagay sa labas ng bahay at isa sa loob, ay nanatiling natatakpan ng dayap sa loob ng mahabang panahon pagkatapos ng pagbagsak ni Napoleon. Mayroon ding, sa parehong plasa, isang kopya ng Estatwa ng Kapayapaan; ang orihinal ay dinala sa Udine at matatagpuan sa Piazza della Libertà. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.campoformido.ud.it/ Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rc7pc0v5f7yn4rk2y9wohxau7lzkmq2 0 340253 2231200 2026-10-03T14:14:29Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375463732|Cervignano del Friuli]]" 2231200 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cervignano del Friuli|official_name=Città di Cervignano del Friuli|native_name={{native name|fur|Sarvignan}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|49|23|N|13|20|6|E|type:city(12759)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Scodovacca, Strassoldo, Muscoli|mayor_party=|mayor=Andrea Balducci|area_footnotes=|area_total_km2=28|population_footnotes=|population_demonym=Cervignanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=2|saint=San [[Arkanghel Miguel|Miguel]]|day=Setyembre 29|postal_code=33052|area_code=0431|website={{official website| https://www.comune.cervignanodelfriuli.ud.it/ }}|footnotes=|image_skyline=Cervignano.jpg|image_caption=Tanaw panghimpapawid ng Cervignano at Terzo di Aquileia; ang Alpes sa likuran}} Ang '''Cervignano del Friuli''' ({{Langx|fur|Çarvignan}}, locally {{Lang|fur|Sarvignan}}; {{Langx|la|Cervenianum}}; [[Wikang Esloveno|Slovene]]: ''Červinjan'') ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ito ang pinakamahalagang bayan ng [[Bassa Friulana]]. Matatagpuan ito mga {{Convert|12|km|mi|0}} mula msa Laguna di Grado at mga {{Convert|18|km|mi|0}} mula sa [[Dagat Adriatico]]; mula sa punto de bista ng pagkamabisa, natatangi ang posisyon nito sapagkat matatagpuan ito sa sangandaan ng SS14, na nag-uugnay ng [[Venecia]] sa [[Trieste]], at sa SS352, na nag-uugnay ng [[Udine]] sa [[Grado, Friul-Venecia Julia|Grado]]. Anupaman, sa Cervignano matatagpuan ang daambakal mula sa [[Austria]], dumadaan sa [[Tarvisio]] at Udine, nagtatapos, at kaugnay sa papunta mula Venecia papuntang Trieste. Ang {{Lang|it|[[frazione]]}} (pamayanan) nito ng Strassoldo ay isa sa {{Lang|it|[[I Borghi più belli d'Italia]]|italic=no}} ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Friuli Venezia Giulia |url=https://borghipiubelliditalia.it/friuli/ |access-date=31 July 2023 |language=it}}</ref> == Kasaysayan == Ang Cervignano ay itinatag na may pundasyon ng [[Aquilea]] noong 181 B.K. ng mga Romano na sina Lucius Manlius Acidino, Publius Scipio Nasica at Caius Flaminius, na ipinadala mula sa Roma upang talunin ang mga barbaro na nagbabanta sa silangang hangganan ng Italya. Gaya ng dati, ang teritoryong malapit sa Aquilea ay tinitirhan, upang makapagtatag ng isang pamayanan sa lugar. May ilang dokumento noong 912 na nagsasabing '''Cerveniana''' o '''Cirvignanum''': ang pangalan ay nagmula sa pangalan ng isang sinaunang pamilyang Romano, ''si Cervenius'' o ''Cervonius'', na may hulaping ''-anus'' na nangangahulugang pagmamay-ari ng lupang isinilang si Cervignano. Gayunpaman, ang pangalan ay maling iniugnay sa salitang [[Wikang Latin|Latin]] ''na cervus'' (o sa Italyanong ''cervo''), na nangangahulugang "usa", at nagpapaalala sa isang malaking kakahuyan na tinitirhan ng mga usa; dahil dito, makikita ang usa sa kaliwang bahagi ng kalasag ng boro. Ang kanang bahagi ng kalasag ay isang angkla, isang pagtukoy sa sinaunang daungan sa [[Ausa (Udine)|Ilog Ausa]], na may kaugnayan sa buhay pang-ekonomiya ng bayan. == Mga sanggunian == {{Reflist}}<templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Cervignano del Friuli}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] klmbj361jv0cea4wmbtithqrdr8nh6b 0 340254 2231201 2026-10-03T14:16:16Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375483706|Chiopris-Viscone]]" 2231201 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiopris-Viscone|official_name=Comune di Chiopris-Viscone|native_name={{native name|fur|Cjopris e Viscon}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|56|N|13|23|E|type:city(639)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Chiopris, Viscone|mayor_party=|mayor=Raffaella Perusin|area_footnotes=|area_total_km2=9.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Chioprisani at Visconesi|elevation_footnotes=|elevation_m=33|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.chiopris-viscone.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=0690 - Viscone Chiesa Cimitero.jpg|image_caption=Simbahan ng Madonna della Strada sa Viscone.}} Ang '''Chiopris-Viscone''' ({{Langx|fur|Cjopris e Viscon}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Binubuo ito ng dalawang ''[[frazione]]'' (mga nayon) ng Chiopris, na luklukan ng munisipalidad, at Viscone. Ang Chiopris-Viscone ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cormons]], [[Medea, Friul-Venecia Julia|Medea]], [[San Giovanni al Natisone]], [[San Vito al Torre]], at [[Trivignano Udinese]]. Hanggang 1918, ang Chiopris-Viscone ay bahagi ng [[Austria-Unggriya]], hanggang sa ito ay ibinigay sa Italya. Gayunpaman, noong 1923 ito ay inihiwalay mula sa [[Lalawigan ng Gorizia]] at itinalaga sa lalawigan ng Udine. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.chiopris-viscone.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6qz0pp1wdgq4yh1wy0xdyz5zl8kh1xs 2231212 2231201 2026-10-03T14:35:00Z Ryomaandres 8044 2231212 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiopris-Viscone|official_name=Comune di Chiopris-Viscone|native_name={{native name|fur|Cjopris e Viscon}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|56|N|13|23|E|type:city(639)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Chiopris, Viscone|mayor_party=|mayor=Raffaella Perusin|area_footnotes=|area_total_km2=9.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Chioprisani at Visconesi|elevation_footnotes=|elevation_m=33|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.chiopris-viscone.ud.it}}|footnotes=|image_skyline=0690 - Viscone Chiesa Cimitero.jpg|image_caption=Simbahan ng Madonna della Strada sa Viscone.}} Ang '''Chiopris-Viscone''' ({{Langx|fur|Cjopris e Viscon}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Binubuo ito ng dalawang ''[[frazione]]'' (mga nayon) ng Chiopris, na luklukan ng munisipalidad, at Viscone. Ang Chiopris-Viscone ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cormons]], [[Medea, Friul-Venecia Julia|Medea]], [[San Giovanni al Natisone]], [[San Vito al Torre]], at [[Trivignano Udinese]]. Hanggang 1918, ang Chiopris-Viscone ay bahagi ng [[Austria-Unggriya]], hanggang sa ito ay ibinigay sa Italya. Gayunpaman, noong 1923 ito ay inihiwalay mula sa [[Lalawigan ng Gorizia]] at itinalaga sa lalawigan ng Udine. == Heograpiyang pisikal == Sa lugar ng munisipyo ay may tatlong malalakas na daluyan ng tubig: ang Corno, ang Judrio ,at ang Torre. == Lipunan == Sa pag-unlad ng industriya sa mga kalapit na lokalidad sa sektor ng kahoy at ang bunga ng pagbaba ng ekonomiyang pang-agrikultura, simula noong dekada ikaanimnapung taon, nagkaroon ng mabilis na depopulasyon ng mga lokalidad ng Chiopris at Viscone. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.chiopris-viscone.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nt2u19yuwkk5e08adhbvrb4bg69o4p6 0 340255 2231216 2026-10-03T14:40:32Z Ryomaandres 8044 Nilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Bundok Olympus]] sa [[Bundok Olimpo]] mula sa redirect 2231216 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bundok Olimpo]] 3sioyj9pr6kw6y7qswgei05nrcryxwg 0 340256 2231242 2026-10-04T00:18:29Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1378209032|SSC Napoli]]" 2231242 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Napoli|image=SSC Napoli 2025 (white and azure).svg|upright=0.85|fullname=Società Sportiva Calcio Napoli [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname={{lang|it|Gli Azzurri}} (The Blues)<br>{{lang|it|I Partenopei}} (The [[Parthenope (Naples)|Parthenopeans]])<br>{{lang|it|I Ciucciarelli}} (The Little Donkeys)|short name=|founded={{Start date and age|df=yes|25 August 1926}}, as ''Associazione Calcio Napoli''<br> {{Start date and age|df=yes|6 September 2004}}, as ''Napoli Soccer'' then ''SSC Napoli''|stadium=[[Stadio Diego Armando Maradona]]|capacity=54,732|owner=[[Filmauro|Filmauro S.r.l.]]|chrtitle=President|chairman=[[Aurelio De Laurentiis]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Massimiliano Allegri]]|league={{Italian football updater|Napoli}}|season={{Italian football updater|Napoli2}}|position={{Italian football updater|Napoli3}}|current=2026–27 SSC Napoli season|website={{Official URL}}|pattern_la1=|pattern_b1=_Napoli2627h|pattern_ra1=|pattern_sh1=|pattern_so1=|leftarm1=5f8ee6|body1=|rightarm1=5f8ee6|shorts1=FFFFFF|socks1=5f8ee6|pattern_la2=_napoli2627a|pattern_b2=_Napoli2627a|pattern_ra2=_napoli2627a|pattern_sh2=_napoli2627a|pattern_so2=|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF|pattern_la3=_napoli2627t|pattern_b3=_Napoli2627t|pattern_ra3=_napoli2627t|pattern_sh3=_napoli2627t|pattern_so3=_napoli2627tl|leftarm3=FE0000|body3=FE0000|rightarm3=FE0000|shorts3=FE0000|socks3=FE0000}} [[File:Stadio_San_Paolo_Napoli_2019.jpg|thumb| Ang estadyo pagkatapos ng pinakahuling renobasyon nito, noong XXX Summer Universiade.]] Ang '''Società Sportiva Calcio Napoli''' ({{IPA|it|sotʃeˈta sporˈtiːva ˈkaltʃo ˈnaːpoli|pron}}), karaniwang kilala bilang '''SSC Napoli''' o simpleng '''Napoli''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Napoles]], [[Campania]], [[Katimugang Italya]], na naglalaro sa [[Serie A]], ang nangungunang liga ng [[Sistema ng liga ng Italyanong futbol|Italyanong futbol]]. Kabilang sila sa mga pinakamatagumpay na club sa bansa, na may apat na titulo sa liga, anim na [[Coppa Italia|Coppe Italia]], tatlong [[Supercoppa Italiana|Supercoppe Italiane]], at isang [[UEFA Europa League|UEFA Cup]].<ref name="calcionap2">{{Cite news |title=La storia del Calcio Napoli sino ai giorni nostri |language=it |publisher=Ale Napoli |url=http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081024075840/http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |archive-date=24 October 2008}}</ref> Ang club ay nabuo noong 1926 bilang '''Associazione Calcio Napoli''' kasunod ng pagsasanib ng [[US Internazionale Napoli]] at [[Naples FBC|Naples Foot-Ball Club]]. Hindi gaanong nagtagumpay ang Napoli noong mga unang taon nila, at hindi nila napanalunan ang kanilang unang pangunahing tropeo hanggang sa [[1961–62 Coppa Italia|1962 Coppa Italia]]. Ang club ay nagtamasa ng mas matinding tagumpay noong dekada 1970 at 1980, kung saan nanalo sila sa [[1975–76 Coppa Italia|1976 Coppa Italia]] at naabot ang mga bagong tagumpay kasunod ng pagdating ni [[Diego Maradona]] noong 1984. Sa kanyang panahon kasama ang Napoli, napanalunan ng club ang kanilang unang dalawang titulo sa liga, noong [[1986–87 Serie A|1987]] at [[1989–90 Serie A|1990]]. Sa pitong season niya sa Napoles, nanalo rin sila ng [[1986–87 Coppa Italia|1987 Coppa Italia]], [[1990 Supercoppa Italiana]], at [[1988–89 UEFA Cup|1989 UEFA Cup]] —ang kanilang tanging tropeo sa Europa. Gayunpaman, kasunod ng pag-alis ni Maradona noong 1991, nahirapan ang Napoli sa pananalapi, at tiniis ang pagkalugi at pagkalugi bago muling itinatag noong 2004 ng prodyuser ng pelikula na si [[Aurelio De Laurentiis]]. Bumalik ang Napoli sa Serie A pagkalipas ng tatlong taon, at mula noon ay kabilang na sila sa mga nangungunang club sa futbol ng Italya, na nanalo ng tatlong Coppa Italia ([[2012 Coppa Italia final|2012]], [[2014 Coppa Italia final|2014]], at [[2020 Coppa Italia final|2020]]), dalawang Supercoppa Italiana ([[2014 Supercoppa Italiana|2014]] at [[2025–26 Supercoppa Italiana|2025–26]]), at dalawang titulo ng Serie A ([[2022–23 Serie A|2023]] at [[2024–25 Serie A|2025]]). == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Navboxes}}{{Naples}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ptz2sg84xbhctqpza40f692reuds8hd 2231301 2231242 2026-10-04T07:16:20Z Ryomaandres 8044 2231301 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Napoli|image=SSC Napoli 2025 (white and azure).svg|upright=0.85|fullname=Società Sportiva Calcio Napoli [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname={{lang|it|Gli Azzurri}} (The Blues)<br>{{lang|it|I Partenopei}} (The [[Parthenope (Naples)|Parthenopeans]])<br>{{lang|it|I Ciucciarelli}} (The Little Donkeys)|short name=|founded={{Start date and age|df=yes|25 August 1926}}, as ''Associazione Calcio Napoli''<br> {{Start date and age|df=yes|6 September 2004}}, as ''Napoli Soccer'' then ''SSC Napoli''|stadium=[[Stadio Diego Armando Maradona]]|capacity=54,732|owner=[[Filmauro|Filmauro S.r.l.]]|chrtitle=President|chairman=[[Aurelio De Laurentiis]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Massimiliano Allegri]]|league={{Italian football updater|Napoli}}|season={{Italian football updater|Napoli2}}|position={{Italian football updater|Napoli3}}|current=2026–27 SSC Napoli season|website={{Official URL}}|pattern_la1=|pattern_b1=_Napoli2627h|pattern_ra1=|pattern_sh1=|pattern_so1=|leftarm1=5f8ee6|body1=|rightarm1=5f8ee6|shorts1=FFFFFF|socks1=5f8ee6|pattern_la2=_napoli2627a|pattern_b2=_Napoli2627a|pattern_ra2=_napoli2627a|pattern_sh2=_napoli2627a|pattern_so2=|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF|pattern_la3=_napoli2627t|pattern_b3=_Napoli2627t|pattern_ra3=_napoli2627t|pattern_sh3=_napoli2627t|pattern_so3=_napoli2627tl|leftarm3=FE0000|body3=FE0000|rightarm3=FE0000|shorts3=FE0000|socks3=FE0000}} [[File:Stadio_San_Paolo_Napoli_2019.jpg|thumb| Ang estadyo pagkatapos ng pinakahuling renobasyon nito, noong XXX Summer Universiade.]] Ang '''Società Sportiva Calcio Napoli''' ({{IPA|it|sotʃeˈta sporˈtiːva ˈkaltʃo ˈnaːpoli|pron}}), karaniwang kilala bilang '''SSC Napoli''' o simpleng '''Napoli''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Napoles]], [[Campania]], [[Katimugang Italya]], na naglalaro sa [[Serie A]], ang nangungunang liga ng [[Sistema ng liga ng Italyanong futbol|Italyanong futbol]]. Kabilang sila sa mga pinakamatagumpay na club sa bansa, na may apat na titulo sa liga, anim na [[Coppa Italia|Coppe Italia]], tatlong [[Supercoppa Italiana|Supercoppe Italiane]], at isang [[UEFA Europa League|UEFA Cup]].<ref name="calcionap2">{{Cite news |title=La storia del Calcio Napoli sino ai giorni nostri |language=it |publisher=Ale Napoli |url=http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081024075840/http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |archive-date=24 October 2008}}</ref> Ang club ay nabuo noong 1926 bilang '''Associazione Calcio Napoli''' kasunod ng pagsasanib ng [[US Internazionale Napoli]] at [[Naples FBC|Naples Foot-Ball Club]]. Hindi gaanong nagtagumpay ang Napoli noong mga unang taon nila, at hindi nila napanalunan ang kanilang unang pangunahing tropeo hanggang sa [[1961–62 Coppa Italia|1962 Coppa Italia]]. Ang club ay nagtamasa ng mas matinding tagumpay noong dekada 1970 at 1980, kung saan nanalo sila sa [[1975–76 Coppa Italia|1976 Coppa Italia]] at naabot ang mga bagong tagumpay kasunod ng pagdating ni [[Diego Maradona]] noong 1984. Sa kanyang panahon kasama ang Napoli, napanalunan ng club ang kanilang unang dalawang titulo sa liga, noong [[1986–87 Serie A|1987]] at [[1989–90 Serie A|1990]]. Sa pitong season niya sa Napoles, nanalo rin sila ng [[1986–87 Coppa Italia|1987 Coppa Italia]], [[1990 Supercoppa Italiana]], at [[1988–89 UEFA Cup|1989 UEFA Cup]] —ang kanilang tanging tropeo sa Europa. Gayunpaman, kasunod ng pag-alis ni Maradona noong 1991, nahirapan ang Napoli sa pananalapi, at tiniis ang pagkalugi at pagkalugi bago muling itinatag noong 2004 ng prodyuser ng pelikula na si [[Aurelio De Laurentiis]]. Bumalik ang Napoli sa Serie A pagkalipas ng tatlong taon, at mula noon ay kabilang na sila sa mga nangungunang club sa futbol ng Italya, na nanalo ng tatlong Coppa Italia ([[2012 Coppa Italia final|2012]], [[2014 Coppa Italia final|2014]], at [[2020 Coppa Italia final|2020]]), dalawang Supercoppa Italiana ([[2014 Supercoppa Italiana|2014]] at [[2025–26 Supercoppa Italiana|2025–26]]), at dalawang titulo ng Serie A ([[2022–23 Serie A|2023]] at [[2024–25 Serie A|2025]]). Sa dami ng dumalo, ang Napoli ang may pang-apat na pinakamalaking fan base sa Italya,<ref name="tifo2">{{Cite news |date=September 2012 |title=Il tifo calcistico in Italia&nbsp;– Settembre 2012 |language=it |url=http://www.demos.it/a00756.php |url-status=live |access-date=18 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015164331/http://www.demos.it/a00756.php |archive-date=15 October 2013}}</ref> at niraranggo bilang [[Deloitte Football Money League|panglimang]] football club na may pinakamataas na kita sa Serie A, na may $182 milyon na kita noong 2017–18 season.<ref>{{Cite web |title=Deloitte Football Money League 2014 |url=http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220013031/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |archive-date=20 December 2013 |access-date=9 October 2014 |publisher=Deloitte}}</ref> Noong 2018, [[Talaan ng Forbes ng mga pinakamahalagang club ng futbol|tinantiya ng ''Forbes'']] ang Napoli ay may halagang $379 milyon, na ginagawa silang panglima sa pinakamahalagang club sa Italya. Ang Napoli ay isa rin sa mga katawang kasapi ng [[European Football Clubs|European Club Association]]. Mula noong 1959, ang club ay naglaro ng mga laro sa kanilang tahanan sa Stadio San Paolo, na pinalitan ng pangalan bilang [[Stadio Diego Armando Maradona]] kasunod ng kaniyang pagkamatay noong 2020. Tradisyonal na nagsusuot ang Napoli ng mga kamiseta na kulay bughaw langit, puting shorts, at medyas na kulay bughaw langit sa bahay at puting kamiseta, puti o bughaw langit na shorts, at puti o bughaw langit medyas sa labas; ito ay hango sa mga kamiseta ng Napoles FBC at shorts ng Internazionale Napoli matapos magsama ang mga club upang bumuo ng hinalinhan ng Napoli ns [[SSC Napoli|Internaples]] noong 1922. Ang Napoli ay [[Talaan ng mga karibalan sa futbol|karibalan]] ang [[Karibalang Juventus FC–SSC Napoli|Juventus]], [[Derby del Sole|Roma]] (Derby del Sole), [[Inter Milan|Internazionale]], [[AC Milan]], at [[Salernitana]] (Derby ng [[Campania]]). Ang awit ng club ay "Napoli", isa sa mga pangunahing hit ng Napolitanong mang-aawit na si [[Nino D'Angelo]].<ref>{{Cite web |date=27 May 2023 |title="Napoli" di Nino D'Angelo sarà il nuovo inno: l'annuncio di De Laurentiis |url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823150545/https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |archive-date=23 August 2024 |access-date=23 August 2024 |website=corrieredellosport.it |language=Italian}}</ref> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Navboxes}}{{Naples}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h6esrjdyx58r49cpt55r2yjll57s0f5 2231303 2231301 2026-10-04T07:22:58Z Ryomaandres 8044 2231303 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Napoli|image=SSC Napoli 2025 (white and azure).svg|upright=0.85|fullname=Società Sportiva Calcio Napoli [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname={{lang|it|Gli Azzurri}} (The Blues)<br>{{lang|it|I Partenopei}} (The [[Parthenope (Naples)|Parthenopeans]])<br>{{lang|it|I Ciucciarelli}} (The Little Donkeys)|short name=|founded={{Start date and age|df=yes|25 August 1926}}, as ''Associazione Calcio Napoli''<br> {{Start date and age|df=yes|6 September 2004}}, as ''Napoli Soccer'' then ''SSC Napoli''|stadium=[[Stadio Diego Armando Maradona]]|capacity=54,732|owner=[[Filmauro|Filmauro S.r.l.]]|chrtitle=President|chairman=[[Aurelio De Laurentiis]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Massimiliano Allegri]]|league={{Italian football updater|Napoli}}|season={{Italian football updater|Napoli2}}|position={{Italian football updater|Napoli3}}|current=2026–27 SSC Napoli season|website={{Official URL}}|pattern_la1=|pattern_b1=_Napoli2627h|pattern_ra1=|pattern_sh1=|pattern_so1=|leftarm1=5f8ee6|body1=|rightarm1=5f8ee6|shorts1=FFFFFF|socks1=5f8ee6|pattern_la2=_napoli2627a|pattern_b2=_Napoli2627a|pattern_ra2=_napoli2627a|pattern_sh2=_napoli2627a|pattern_so2=|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF|pattern_la3=_napoli2627t|pattern_b3=_Napoli2627t|pattern_ra3=_napoli2627t|pattern_sh3=_napoli2627t|pattern_so3=_napoli2627tl|leftarm3=FE0000|body3=FE0000|rightarm3=FE0000|shorts3=FE0000|socks3=FE0000}} [[File:Stadio_San_Paolo_Napoli_2019.jpg|thumb| Ang estadyo pagkatapos ng pinakahuling renobasyon nito, noong XXX Summer Universiade.]] Ang '''Società Sportiva Calcio Napoli''' ({{IPA|it|sotʃeˈta sporˈtiːva ˈkaltʃo ˈnaːpoli|pron}}), karaniwang kilala bilang '''SSC Napoli''' o simpleng '''Napoli''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Napoles]], [[Campania]], [[Katimugang Italya]], na naglalaro sa [[Serie A]], ang nangungunang liga ng [[Sistema ng liga ng Italyanong futbol|Italyanong futbol]]. Kabilang sila sa mga pinakamatagumpay na club sa bansa, na may apat na titulo sa liga, anim na [[Coppa Italia|Coppe Italia]], tatlong [[Supercoppa Italiana|Supercoppe Italiane]], at isang [[UEFA Europa League|UEFA Cup]].<ref name="calcionap2">{{Cite news |title=La storia del Calcio Napoli sino ai giorni nostri |language=it |publisher=Ale Napoli |url=http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081024075840/http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm |archive-date=24 October 2008}}</ref> Ang club ay nabuo noong 1926 bilang '''Associazione Calcio Napoli''' kasunod ng pagsasanib ng [[US Internazionale Napoli]] at [[Naples FBC|Naples Foot-Ball Club]]. Hindi gaanong nagtagumpay ang Napoli noong mga unang taon nila, at hindi nila napanalunan ang kanilang unang pangunahing tropeo hanggang sa [[1961–62 Coppa Italia|1962 Coppa Italia]]. Ang club ay nagtamasa ng mas matinding tagumpay noong dekada 1970 at 1980, kung saan nanalo sila sa [[1975–76 Coppa Italia|1976 Coppa Italia]] at naabot ang mga bagong tagumpay kasunod ng pagdating ni [[Diego Maradona]] noong 1984. Sa kanyang panahon kasama ang Napoli, napanalunan ng club ang kanilang unang dalawang titulo sa liga, noong [[1986–87 Serie A|1987]] at [[1989–90 Serie A|1990]]. Sa pitong season niya sa Napoles, nanalo rin sila ng [[1986–87 Coppa Italia|1987 Coppa Italia]], [[1990 Supercoppa Italiana]], at [[1988–89 UEFA Cup|1989 UEFA Cup]] —ang kanilang tanging tropeo sa Europa. Gayunpaman, kasunod ng pag-alis ni Maradona noong 1991, nahirapan ang Napoli sa pananalapi, at tiniis ang pagkalugi at pagkalugi bago muling itinatag noong 2004 ng prodyuser ng pelikula na si [[Aurelio De Laurentiis]]. Bumalik ang Napoli sa Serie A pagkalipas ng tatlong taon, at mula noon ay kabilang na sila sa mga nangungunang club sa futbol ng Italya, na nanalo ng tatlong Coppa Italia ([[2012 Coppa Italia final|2012]], [[2014 Coppa Italia final|2014]], at [[2020 Coppa Italia final|2020]]), dalawang Supercoppa Italiana ([[2014 Supercoppa Italiana|2014]] at [[2025–26 Supercoppa Italiana|2025–26]]), at dalawang titulo ng Serie A ([[2022–23 Serie A|2023]] at [[2024–25 Serie A|2025]]). Sa dami ng dumalo, ang Napoli ang may pang-apat na pinakamalaking fan base sa Italya,<ref name="tifo2">{{Cite news |date=September 2012 |title=Il tifo calcistico in Italia&nbsp;– Settembre 2012 |language=it |url=http://www.demos.it/a00756.php |url-status=live |access-date=18 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015164331/http://www.demos.it/a00756.php |archive-date=15 October 2013}}</ref> at niraranggo bilang [[Deloitte Football Money League|panglimang]] football club na may pinakamataas na kita sa Serie A, na may $182 milyon na kita noong 2017–18 season.<ref>{{Cite web |title=Deloitte Football Money League 2014 |url=http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220013031/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |archive-date=20 December 2013 |access-date=9 October 2014 |publisher=Deloitte}}</ref> Noong 2018, [[Talaan ng Forbes ng mga pinakamahalagang club ng futbol|tinantiya ng ''Forbes'']] ang Napoli ay may halagang $379 milyon, na ginagawa silang panglima sa pinakamahalagang club sa Italya. Ang Napoli ay isa rin sa mga katawang kasapi ng [[European Football Clubs|European Club Association]]. Mula noong 1959, ang club ay naglaro ng mga laro sa kanilang tahanan sa Stadio San Paolo, na pinalitan ng pangalan bilang [[Stadio Diego Armando Maradona]] kasunod ng kaniyang pagkamatay noong 2020. Tradisyonal na nagsusuot ang Napoli ng mga kamiseta na kulay bughaw langit, puting shorts, at medyas na kulay bughaw langit sa bahay at puting kamiseta, puti o bughaw langit na shorts, at puti o bughaw langit medyas sa labas; ito ay hango sa mga kamiseta ng Napoles FBC at shorts ng Internazionale Napoli matapos magsama ang mga club upang bumuo ng hinalinhan ng Napoli ns [[SSC Napoli|Internaples]] noong 1922. Ang Napoli ay [[Talaan ng mga karibalan sa futbol|karibalan]] ang [[Karibalang Juventus FC–SSC Napoli|Juventus]], [[Derby del Sole|Roma]] (Derby del Sole), [[Inter Milan|Internazionale]], [[AC Milan]], at [[Salernitana]] (Derby ng [[Campania]]). Ang awit ng club ay "Napoli", isa sa mga pangunahing hit ng Napolitanong mang-aawit na si [[Nino D'Angelo]].<ref>{{Cite web |date=27 May 2023 |title="Napoli" di Nino D'Angelo sarà il nuovo inno: l'annuncio di De Laurentiis |url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823150545/https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |archive-date=23 August 2024 |access-date=23 August 2024 |website=corrieredellosport.it |language=Italian}}</ref> [[File:Naples_Foot-Ball_Club_1906.jpg|left|thumb|Koponan ng "Naples FC", hinalinhan ng kasalukuyang club, noong 1906]] == Kasaysayan == === Mga pinagmulan === Bagaman opisyal na itinatag ang club noong 1926, ang Napoli ay nag-ugat sa unang kaugnay na Neapolitan club, na itinatag bilang ''Futbol at Kriket ng Napoles''<ref name=":0">Some sources say the name was spelled ''Naples Foot-Ball and Croquet Club''.</ref> noong 1905 ng Ingles na marino na si William Poths at ng kanyang kasama na si Hector M. Bayon.<ref name="earlyhistory2">{{Cite news |date=23 June 2007 |title=Storia Del Club, by Pietro Gentile and Valerio Rossano |language=it |publisher=Napoli 2000 |url=http://napoli2000.etereanetwork.com/StoriaClub_Albori.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070702133335/http://napoli2000.etereanetwork.com/StoriaClub_Albori.asp |archive-date=2 July 2007}}</ref><ref>{{Cite news |date=23 June 2007 |title=Willy Garbutt, The Italian Trailblazer |publisher=[[British Council]] |url=http://www.britishcouncil.org/japan-sport-footballculture-history-garbutt-italy.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080330025643/http://www.britishcouncil.org/japan-sport-footballculture-history-garbutt-italy.htm |archive-date=30 March 2008}}</ref> Kasama rin ang mga Napolitano tulad nina Conforti, Catterina at Amedeo Salsi; si Salsi ay itinalaga bilang unang pangulo ng club.<ref>{{Cite news |date=23 June 2007 |title=Dal Naples Football Club all'Internaples |language=it |publisher=S.S.C. Napoli |url=http://www.sscnapoli.it/client/render.aspx?content=0&root=643&lang=en-US |url-status=live |access-date=23 June 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925071642/http://www.sscnapoli.it/client/render.aspx?content=0&root=643&lang=en-US |archive-date=25 September 2019}}</ref> Ang orihinal na kasuotan ng club ay isang guhit na kamiseta na kulay [[bughaw langit]] at navy blue, na may kasamang itim na shorts.<ref>{{Cite news |date=23 June 2007 |title=La Storia&nbsp;– Periodo 1904–1926 |publisher=Napolissimo |url=http://spazioinwind.libero.it/napolissimo/cenni%20storici%201904-1926.htm |url-status=live |access-date=23 June 2007 |archive-url= |archive-date=24 July 2012}}</ref> Ang unang laban ng Napoles ay isang 3-2 na panalo laban sa mga Ingles na tripulante ng bangkang ''Arabik'' na may mga gol mula kina William MacPherson, Michele Scafoglio at Léon Chaudoir.<ref>{{Cite news |date=3 April 2009 |title=Napoli back among the big boys |work=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |url=https://www.fifa.com/news/y=2009/m=4/news=napoli-back-among-the-big-boys-1045169.html |url-status=dead |access-date=14 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119142442/http://www.fifa.com/news/y=2009/m=4/news=napoli-back-among-the-big-boys-1045169.html |archive-date=19 November 2015}}</ref> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Navboxes}}{{Naples}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3n3ie87mermi9puy7n9tftw1dyx8lfh 0 340257 2231253 2026-10-04T01:35:42Z Allyriana000 119761 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374631196|Joy Barcoma]]" 2231253 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Joy Barcoma|image=Joy Barcoma at the National Family Day 2025 Celebration in Bacoor.jpg|caption=Barcoma in 2025|birth_name=Joymayanne Felix Barcoma|birth_date={{Birth date and age|1998|12|17}}|birth_place=[[Bacoor]], Cavite, Philippines|education=[[Polytechnic University of the Philippines]]|title=Miss Philippines Earth 2025|competitions={{Ubl|[[Miss World Philippines 2021]]|(Top 24)|[[Miss Philippines Earth 2025]]|(Winner)|[[Miss Earth 2025]]|(Top 8)}}}}Si '''Joymayanne''' '''Felix Barcoma''' (ipinanganak noong 17 Disyembre 1998), na kilala rin bilang '''Joy Barcoma'''_, ay isang Pilipinang ''host'', komedyante, at ''beauty pageant titleholder'' na kinoronahan bilangMiss Philippines Earth 2025. Kinatawan niya ang Pilipinas sa [[Miss Earth 2025]] at nagtapos bilang isang ''runner-up''. == Maagang buhay at pag-aral == Ipinanganak si Barcoma noong 17 Disyembre 1998 sa [[Bacoor]], Cavite, kung saan siya lumaki bilang panganay na anak sa kanilang pamilya.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2025-12-18 |title=Miss Philippines Earth 2025 Joy Barcoma’s birthday wish is for others |url=https://entertainment.inquirer.net/643997/miss-philippines-earth-2025-joy-barcomas-birthday-wish-is-for-others |access-date=2026-02-12 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><ref name="joy3">{{Cite web |last=Acebuche |first=Yoniel |date=11 August 2025 |title=Get to know Joy Barcoma, the newly crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://philstarlife.com/celebrity/330081-get-to-know-joy-barcoma-miss-earth-philippines-2025 |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[The Philippine Star]]}}</ref> Siya ay nagtapos sa [[Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas|Polytechnic University of the Philippines]] na may digri sa broadcasting. <ref name="joy2">{{Cite web |last=Wang |first=Nickie |date=11 August 2025 |title=Pageant veteran Joy Barcoma of Bacoor City crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://manilastandard.net/showbiz/314628490/pageant-veteran-joy-barcoma-of-bacoor-city-crowned-miss-philippines-earth-2025.html |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[Manila Standard]]}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == Ang unang patimpalak ni Barcoma ay ang Miss World Philippines 2021, kung saan nakapasok siya sa top 24 at nanalo ng Beauty with a Purpose. <ref name="mwp21a">{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=3 October 2021 |title=Miss World Philippines 2021: Top 24 finalists |url=https://mb.com.ph/2021/10/3/miss-world-philippines-2021-top-24-finalists |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[Manila Bulletin]]}}</ref> <ref name="mwp21b">{{Cite web |last=Viernes |first=Franchesca |date=3 October 2021 |title=Miss World Philippines 2021 names Top 24 candidates |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/805564/miss-world-philippines-2021-names-top-24-finalists/story/ |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[GMA Network]]}}</ref> Noong 2025, kinatawan niya ang Bacoor at nanalo bilang Miss Philippines Earth 2025 . Sa huling bahagi ng tanong-at-sagot ng kompetisyon, tinanong ang mga finalist kung paano nila gagamitin ang plataporma ng patimpalak upang lumikha ng positibong epekto sa kanilang mga komunidad. Tumugon ang Barcoma na gagamitin niya ang plataporma ng patimpalak upang itaguyod ang kamalayan sa kalikasan sa mga kabataan, itaguyod ang mga makabagong solusyon, at ang mga inklusibong pagkakataon upang makatulong sa pagsulong. <ref name="mpeqna1">{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=11 August 2025 |title=TRANSCRIPT: Miss Philippines Earth 2025 Top 5 final Q&A |url=https://www.msn.com/en-ph/news/other/transcript-miss-philippines-earth-2025-top-5-final-q-a/ar-AA1Khd5E?ocid=BingNewsSerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[MSN]]}}</ref> <ref name="mpeqna2">{{Cite web |last=Baylon |first=Khryzztine Joy |date=11 August 2025 |title=Bacoor City's Joy Barcoma crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.pep.ph/news/local/188063/bacoor-city-joy-barcoma-miss-philippines-earth-2025-a5132-20250811 |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[GMA New Media|Philippine Entertainment Portal]]}}</ref> <ref name="mep25 winner1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=11 August 2025 |title=Joy Barcoma of Bacoor City is Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.msn.com/en-ph/news/other/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025/ar-AA1KfI9a?ocid=BingNewsVerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref> <ref name="mep25 winner2">{{Cite web |last=Llemit |first=Kathleen A. |date=11 August 2025 |title=Bacoor eco-warrior crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.msn.com/en-ph/news/other/bacoor-eco-warrior-crowned-miss-philippines-earth-2025/ar-AA1KiC1d?ocid=BingNewsVerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[The Philippine Star]]}}</ref> <ref name="mep25 winner3">{{Cite web |last=Iglesias |first=Iza |date=11 August 2025 |title=Bacoor’s Joy Barcoma crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.msn.com/en-ph/entertainment/other/bacoor-s-joy-barcoma-crowned-miss-philippines-earth-2025/ar-AA1KiCGr?ocid=BingNewsVerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[The Manila Times]]}}</ref> <ref name="mep25 winner4">{{Cite web |date=11 August 2025 |title=Joy Barcoma of Bacoor City crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/955470/joy-barcoma-of-bacoor-city-crowned-miss-philippines-earth-2025/story/ |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[GMA Network]]}}</ref> Si Barcoma ay kumatawan sa Pilipinas sa [[Miss Earth 2025]] noong Nobyembre 5, 2025, kung saan nakapasok siya sa top eight. <ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=2025-11-05 |title=Miss Earth 2025: Joy Barcoma appeals for prayers as Typhoon Tino causes flash foods in Philippines |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/965052/miss-earth-2025-joy-barcoma-typhoon-tino/story/ |access-date=2025-11-05 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=2025-11-05 |title=Miss Earth 2025 Top 4 revealed; Joy Barcoma ends journey at Top 8 |url=https://entertainment.inquirer.net/636856/miss-earth-2025-top-4-revealed-joy-barcoma-ends-journey-at-top-8 |access-date=2025-11-05 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Layno |first=Karen Flores |date=November 5, 2025 |title=Czech Republic wins Miss Earth 2025; PH's Joy Barcoma finishes as runner-up |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/11/5/czech-republic-wins-miss-earth-2025-ph-s-joy-barcoma-finishes-as-runner-up-2152 |access-date=November 5, 2025 |website=ABS-CBN News}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{S-start}} {{S-ach}} {{S-break}} {{S-bef|before=[[Irha Mel Alfeche]]<br />([[Matanao]])}} {{S-ttl|title=[[Miss Philippines Earth]]|years=[[Miss Philippines Earth 2025|2025]]}} {{S-aft|after=[[Rina Andrea Delos Santos]] ([[Ballesteros, Cagayan]])}} {{S-bef|before={{flagdeco|CPV}} Jasmine Jorgensen (Cabo Verde) <br> {{flagdeco|DOM}} Tamara Aznar (Republikang Dominikano) <br> {{flagdeco|PRI}} Bianca Caraballo (Puerto Rico) <br> {{flagdeco|RUS}} Ekaterina Romanova (Rusya)}} {{S-ttl|title=[[Miss Earth]]<br>Top 8 Runners-Up|years=[[Miss Earth 2025|2025]]}} {{s-inc}} {{S-end}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1998]] [[Kategorya:Articles with hCards]] l4uwxo9r3efhqob6o7guwvnlaxhf8hh 2231394 2231253 2026-10-04T11:05:54Z Ryomaandres 8044 /* Mga paligsahan ng kagandahan */ 2231394 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|name=Joy Barcoma|image=Joy Barcoma at the National Family Day 2025 Celebration in Bacoor.jpg|caption=Barcoma in 2025|birth_name=Joymayanne Felix Barcoma|birth_date={{Birth date and age|1998|12|17}}|birth_place=[[Bacoor]], Cavite, Philippines|education=[[Polytechnic University of the Philippines]]|title=Miss Philippines Earth 2025|competitions={{Ubl|[[Miss World Philippines 2021]]|(Top 24)|[[Miss Philippines Earth 2025]]|(Winner)|[[Miss Earth 2025]]|(Top 8)}}}}Si '''Joymayanne''' '''Felix Barcoma''' (ipinanganak noong 17 Disyembre 1998), na kilala rin bilang '''Joy Barcoma'''_, ay isang Pilipinang ''host'', komedyante, at ''beauty pageant titleholder'' na kinoronahan bilang Miss Philippines Earth 2025. Kinatawan niya ang Pilipinas sa [[Miss Earth 2025]] at nagtapos bilang isang ''runner-up''. == Maagang buhay at pag-aral == Ipinanganak si Barcoma noong 17 Disyembre 1998 sa [[Bacoor]], Cavite, kung saan siya lumaki bilang panganay na anak sa kanilang pamilya.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2025-12-18 |title=Miss Philippines Earth 2025 Joy Barcoma’s birthday wish is for others |url=https://entertainment.inquirer.net/643997/miss-philippines-earth-2025-joy-barcomas-birthday-wish-is-for-others |access-date=2026-02-12 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><ref name="joy3">{{Cite web |last=Acebuche |first=Yoniel |date=11 August 2025 |title=Get to know Joy Barcoma, the newly crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://philstarlife.com/celebrity/330081-get-to-know-joy-barcoma-miss-earth-philippines-2025 |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[The Philippine Star]]}}</ref> Siya ay nagtapos sa [[Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas|Polytechnic University of the Philippines]] na may digri sa broadcasting.<ref name="joy2">{{Cite web |last=Wang |first=Nickie |date=11 August 2025 |title=Pageant veteran Joy Barcoma of Bacoor City crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://manilastandard.net/showbiz/314628490/pageant-veteran-joy-barcoma-of-bacoor-city-crowned-miss-philippines-earth-2025.html |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[Manila Standard]]}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == Ang unang patimpalak ni Barcoma ay ang Miss World Philippines 2021, kung saan nakapasok siya sa top 24 at nanalo ng Beauty with a Purpose.<ref name="mwp21a">{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=3 October 2021 |title=Miss World Philippines 2021: Top 24 finalists |url=https://mb.com.ph/2021/10/3/miss-world-philippines-2021-top-24-finalists |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[Manila Bulletin]]}}</ref><ref name="mwp21b">{{Cite web |last=Viernes |first=Franchesca |date=3 October 2021 |title=Miss World Philippines 2021 names Top 24 candidates |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/805564/miss-world-philippines-2021-names-top-24-finalists/story/ |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[GMA Network]]}}</ref> Noong 2025, kinatawan niya ang Bacoor at nanalo bilang Miss Philippines Earth 2025 . Sa huling bahagi ng tanong-at-sagot ng kompetisyon, tinanong ang mga finalist kung paano nila gagamitin ang plataporma ng patimpalak upang lumikha ng positibong epekto sa kanilang mga komunidad. Tumugon ang Barcoma na gagamitin niya ang plataporma ng patimpalak upang itaguyod ang kamalayan sa kalikasan sa mga kabataan, itaguyod ang mga makabagong solusyon, at ang mga inklusibong pagkakataon upang makatulong sa pagsulong.<ref name="mpeqna1">{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=11 August 2025 |title=TRANSCRIPT: Miss Philippines Earth 2025 Top 5 final Q&A |url=https://www.msn.com/en-ph/news/other/transcript-miss-philippines-earth-2025-top-5-final-q-a/ar-AA1Khd5E?ocid=BingNewsSerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[MSN]]}}</ref><ref name="mpeqna2">{{Cite web |last=Baylon |first=Khryzztine Joy |date=11 August 2025 |title=Bacoor City's Joy Barcoma crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.pep.ph/news/local/188063/bacoor-city-joy-barcoma-miss-philippines-earth-2025-a5132-20250811 |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=17 August 2025 |website=[[GMA New Media|Philippine Entertainment Portal]]}}</ref><ref name="mep25 winner1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=11 August 2025 |title=Joy Barcoma of Bacoor City is Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.msn.com/en-ph/news/other/joy-barcoma-of-bacoor-city-is-miss-philippines-earth-2025/ar-AA1KfI9a?ocid=BingNewsVerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref><ref name="mep25 winner2">{{Cite web |last=Llemit |first=Kathleen A. |date=11 August 2025 |title=Bacoor eco-warrior crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.msn.com/en-ph/news/other/bacoor-eco-warrior-crowned-miss-philippines-earth-2025/ar-AA1KiC1d?ocid=BingNewsVerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[The Philippine Star]]}}</ref><ref name="mep25 winner3">{{Cite web |last=Iglesias |first=Iza |date=11 August 2025 |title=Bacoor’s Joy Barcoma crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.msn.com/en-ph/entertainment/other/bacoor-s-joy-barcoma-crowned-miss-philippines-earth-2025/ar-AA1KiCGr?ocid=BingNewsVerp |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[The Manila Times]]}}</ref><ref name="mep25 winner4">{{Cite web |date=11 August 2025 |title=Joy Barcoma of Bacoor City crowned Miss Philippines Earth 2025 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/955470/joy-barcoma-of-bacoor-city-crowned-miss-philippines-earth-2025/story/ |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=12 August 2025 |website=[[GMA Network]]}}</ref> Si Barcoma ay kumatawan sa Pilipinas sa [[Miss Earth 2025]] noong Nobyembre 5, 2025, kung saan nakapasok siya sa top eight.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=2025-11-05 |title=Miss Earth 2025: Joy Barcoma appeals for prayers as Typhoon Tino causes flash foods in Philippines |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/965052/miss-earth-2025-joy-barcoma-typhoon-tino/story/ |access-date=2025-11-05 |website=GMA News Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=2025-11-05 |title=Miss Earth 2025 Top 4 revealed; Joy Barcoma ends journey at Top 8 |url=https://entertainment.inquirer.net/636856/miss-earth-2025-top-4-revealed-joy-barcoma-ends-journey-at-top-8 |access-date=2025-11-05 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Layno |first=Karen Flores |date=November 5, 2025 |title=Czech Republic wins Miss Earth 2025; PH's Joy Barcoma finishes as runner-up |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/11/5/czech-republic-wins-miss-earth-2025-ph-s-joy-barcoma-finishes-as-runner-up-2152 |access-date=November 5, 2025 |website=ABS-CBN News}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{S-start}} {{S-ach}} {{S-break}} {{S-bef|before=[[Irha Mel Alfeche]]<br />([[Matanao]])}} {{S-ttl|title=[[Miss Philippines Earth]]|years=[[Miss Philippines Earth 2025|2025]]}} {{S-aft|after=[[Rina Andrea Delos Santos]] ([[Ballesteros, Cagayan]])}} {{S-bef|before={{flagdeco|CPV}} Jasmine Jorgensen (Cabo Verde) <br> {{flagdeco|DOM}} Tamara Aznar (Republikang Dominikano) <br> {{flagdeco|PRI}} Bianca Caraballo (Puerto Rico) <br> {{flagdeco|RUS}} Ekaterina Romanova (Rusya)}} {{S-ttl|title=[[Miss Earth]]<br>Top 8 Runners-Up|years=[[Miss Earth 2025|2025]]}} {{s-inc}} {{S-end}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1998]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 3ysfxdr59pozfe31yaaapmre4sxtv6d 0 340258 2231258 2026-10-04T01:57:34Z Allyriana000 119761 Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=80001}}{{TOC001|prefix=80}} == 80001–80100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 80001 || {{mp|1999 FX|38}} || — || Marso 20, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|80001}} |-id=002 bgcolor=#e9e9e9 | 80002 || {{mp|1999 FR|43}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=ri... 2231258 wikitext text/x-wiki {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=80001}}{{TOC001|prefix=80}} == 80001–80100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 80001 || {{mp|1999 FX|38}} || — || Marso 20, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|80001}} |-id=002 bgcolor=#e9e9e9 | 80002 || {{mp|1999 FR|43}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80002}} |-id=003 bgcolor=#d6d6d6 | 80003 || {{mp|1999 FW|50}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.8 km || {{M+J|80003}} |-id=004 bgcolor=#d6d6d6 | 80004 || {{mp|1999 FH|54}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|80004}} |-id=005 bgcolor=#d6d6d6 | 80005 || {{mp|1999 FK|55}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|80005}} |-id=006 bgcolor=#e9e9e9 | 80006 || {{mp|1999 FN|55}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|80006}} |-id=007 bgcolor=#d6d6d6 | 80007 || {{mp|1999 FE|61}} || — || Marso 22, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|80007}} |-id=008 bgcolor=#d6d6d6 | 80008 Danielarhodes || {{mp|1999 GG|1}} || {{MoMP|80008|Danielarhodes}} || Abril 4, 1999 || [[Osservatorio Astronomico della Montagna Pistoiese|San Marcello]] || [[Luciano Tesi|L. Tesi]], [[Andrea Boattini|A. Boattini]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|80008}} |-id=009 bgcolor=#d6d6d6 | 80009 || {{mp|1999 GD|2}} || — || Abril 8, 1999 || [[Modra Observatory|Modra]] || [[Leonard Kornoš|L. Kornoš]], Š. Gajdoš || EOS || align=right | 6.3 km || {{M+J|80009}} |-id=010 bgcolor=#d6d6d6 | 80010 || {{mp|1999 GQ|2}} || — || Abril 9, 1999 || [[Oaxaca Observatory|Oaxaca]] || Roe, J. M. || EOS || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|80010}} |-id=011 bgcolor=#d6d6d6 | 80011 || {{mp|1999 GE|3}} || — || Abril 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80011}} |-id=012 bgcolor=#d6d6d6 | 80012 || {{mp|1999 GT|4}} || — || Abril 11, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|80012}} |-id=013 bgcolor=#d6d6d6 | 80013 || {{mp|1999 GM|15}} || — || Abril 15, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|80013}} |-id=014 bgcolor=#d6d6d6 | 80014 || {{mp|1999 GN|16}} || — || Abril 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 7.3 km || {{M+J|80014}} |-id=015 bgcolor=#d6d6d6 | 80015 || {{mp|1999 GT|21}} || — || Abril 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.2 km || {{M+J|80015}} |-id=016 bgcolor=#fefefe | 80016 || {{mp|1999 GQ|32}} || — || Abril 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80016}} |-id=017 bgcolor=#e9e9e9 | 80017 || {{mp|1999 GQ|39}} || — || Abril 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|80017}} |-id=018 bgcolor=#d6d6d6 | 80018 || {{mp|1999 GE|46}} || — || Abril 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|80018}} |-id=019 bgcolor=#fefefe | 80019 || {{mp|1999 HL|2}} || — || Abril 23, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 2.1 km || {{M+J|80019}} |-id=020 bgcolor=#d6d6d6 | 80020 || {{mp|1999 HA|4}} || — || Abril 16, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Slow rotator (asteroid)#80020|slow]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|80020}} |-id=021 bgcolor=#d6d6d6 | 80021 || {{mp|1999 HR|5}} || — || Abril 17, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|80021}} |-id=022 bgcolor=#fefefe | 80022 || 1999 JS || — || Mayo 4, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80022}} |-id=023 bgcolor=#fa8072 | 80023 || {{mp|1999 JY|1}} || — || Mayo 8, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || ''H'' || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80023}} |-id=024 bgcolor=#fefefe | 80024 || {{mp|1999 JJ|4}} || — || Mayo 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80024}} |-id=025 bgcolor=#d6d6d6 | 80025 || {{mp|1999 JB|7}} || — || Mayo 8, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|80025}} |-id=026 bgcolor=#fefefe | 80026 || {{mp|1999 JH|8}} || — || Mayo 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80026}} |-id=027 bgcolor=#fefefe | 80027 || {{mp|1999 JV|11}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80027}} |-id=028 bgcolor=#d6d6d6 | 80028 || {{mp|1999 JX|12}} || — || Mayo 14, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|80028}} |-id=029 bgcolor=#d6d6d6 | 80029 || {{mp|1999 JF|15}} || — || Mayo 15, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|80029}} |-id=030 bgcolor=#d6d6d6 | 80030 || {{mp|1999 JJ|15}} || — || Mayo 15, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|80030}} |-id=031 bgcolor=#d6d6d6 | 80031 || {{mp|1999 JF|17}} || — || Mayo 15, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|80031}} |-id=032 bgcolor=#d6d6d6 | 80032 || {{mp|1999 JW|18}} || — || Mayo 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|80032}} |-id=033 bgcolor=#d6d6d6 | 80033 || {{mp|1999 JY|20}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|80033}} |-id=034 bgcolor=#d6d6d6 | 80034 || {{mp|1999 JQ|21}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|80034}} |-id=035 bgcolor=#d6d6d6 | 80035 || {{mp|1999 JV|21}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 11 km || {{M+J|80035}} |-id=036 bgcolor=#d6d6d6 | 80036 || {{mp|1999 JZ|26}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|80036}} |-id=037 bgcolor=#d6d6d6 | 80037 || {{mp|1999 JP|27}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|80037}} |-id=038 bgcolor=#d6d6d6 | 80038 || {{mp|1999 JD|29}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|80038}} |-id=039 bgcolor=#d6d6d6 | 80039 || {{mp|1999 JX|30}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.8 km || {{M+J|80039}} |-id=040 bgcolor=#d6d6d6 | 80040 || {{mp|1999 JT|31}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|80040}} |-id=041 bgcolor=#d6d6d6 | 80041 || {{mp|1999 JK|38}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#80041|slow]] || align=right | 12 km || {{M+J|80041}} |-id=042 bgcolor=#d6d6d6 | 80042 || {{mp|1999 JP|38}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|80042}} |-id=043 bgcolor=#d6d6d6 | 80043 || {{mp|1999 JS|39}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | 5.0 km || {{M+J|80043}} |-id=044 bgcolor=#d6d6d6 | 80044 || {{mp|1999 JN|40}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|80044}} |-id=045 bgcolor=#d6d6d6 | 80045 || {{mp|1999 JW|41}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|80045}} |-id=046 bgcolor=#d6d6d6 | 80046 || {{mp|1999 JH|46}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|80046}} |-id=047 bgcolor=#d6d6d6 | 80047 || {{mp|1999 JN|50}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.0 km || {{M+J|80047}} |-id=048 bgcolor=#d6d6d6 | 80048 || {{mp|1999 JG|54}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|80048}} |-id=049 bgcolor=#d6d6d6 | 80049 || {{mp|1999 JV|54}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|80049}} |-id=050 bgcolor=#d6d6d6 | 80050 || {{mp|1999 JD|55}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|80050}} |-id=051 bgcolor=#d6d6d6 | 80051 || {{mp|1999 JO|56}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|80051}} |-id=052 bgcolor=#d6d6d6 | 80052 || {{mp|1999 JV|62}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|80052}} |-id=053 bgcolor=#d6d6d6 | 80053 || {{mp|1999 JY|64}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|80053}} |-id=054 bgcolor=#d6d6d6 | 80054 || {{mp|1999 JC|69}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|80054}} |-id=055 bgcolor=#d6d6d6 | 80055 || {{mp|1999 JL|70}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|80055}} |-id=056 bgcolor=#d6d6d6 | 80056 || {{mp|1999 JM|71}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|80056}} |-id=057 bgcolor=#d6d6d6 | 80057 || {{mp|1999 JV|71}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|80057}} |-id=058 bgcolor=#d6d6d6 | 80058 || {{mp|1999 JV|74}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#80058|slow]] || align=right | 9.4 km || {{M+J|80058}} |-id=059 bgcolor=#d6d6d6 | 80059 || {{mp|1999 JM|75}} || — || Mayo 8, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|80059}} |-id=060 bgcolor=#d6d6d6 | 80060 || {{mp|1999 JG|82}} || — || Mayo 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#607|EMA]] || align=right | 8.6 km || {{M+J|80060}} |-id=061 bgcolor=#d6d6d6 | 80061 || {{mp|1999 JT|83}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|80061}} |-id=062 bgcolor=#d6d6d6 | 80062 || {{mp|1999 JX|85}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 9.5 km || {{M+J|80062}} |-id=063 bgcolor=#d6d6d6 | 80063 || {{mp|1999 JR|88}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|80063}} |-id=064 bgcolor=#d6d6d6 | 80064 || {{mp|1999 JX|88}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|80064}} |-id=065 bgcolor=#d6d6d6 | 80065 || {{mp|1999 JA|91}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|80065}} |-id=066 bgcolor=#d6d6d6 | 80066 || {{mp|1999 JD|92}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|80066}} |-id=067 bgcolor=#d6d6d6 | 80067 || {{mp|1999 JQ|93}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|80067}} |-id=068 bgcolor=#d6d6d6 | 80068 || {{mp|1999 JM|94}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|80068}} |-id=069 bgcolor=#d6d6d6 | 80069 || {{mp|1999 JV|96}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|80069}} |-id=070 bgcolor=#d6d6d6 | 80070 || {{mp|1999 JW|96}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#607|EMA]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|80070}} |-id=071 bgcolor=#d6d6d6 | 80071 || {{mp|1999 JR|97}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|80071}} |-id=072 bgcolor=#d6d6d6 | 80072 || {{mp|1999 JT|98}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|80072}} |-id=073 bgcolor=#d6d6d6 | 80073 || {{mp|1999 JA|99}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#80073|slow]] || align=right | 7.4 km || {{M+J|80073}} |-id=074 bgcolor=#d6d6d6 | 80074 || {{mp|1999 JS|99}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|80074}} |-id=075 bgcolor=#d6d6d6 | 80075 || {{mp|1999 JN|100}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|80075}} |-id=076 bgcolor=#d6d6d6 | 80076 || {{mp|1999 JO|101}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 15 km || {{M+J|80076}} |-id=077 bgcolor=#d6d6d6 | 80077 || {{mp|1999 JL|115}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|80077}} |-id=078 bgcolor=#d6d6d6 | 80078 || {{mp|1999 JU|115}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|80078}} |-id=079 bgcolor=#d6d6d6 | 80079 || {{mp|1999 JS|119}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.2 km || {{M+J|80079}} |-id=080 bgcolor=#d6d6d6 | 80080 || {{mp|1999 JS|124}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|80080}} |-id=081 bgcolor=#d6d6d6 | 80081 || {{mp|1999 JJ|131}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|80081}} |-id=082 bgcolor=#d6d6d6 | 80082 || {{mp|1999 JA|133}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|80082}} |-id=083 bgcolor=#d6d6d6 | 80083 || {{mp|1999 KD|2}} || — || Mayo 16, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|80083}} |-id=084 bgcolor=#d6d6d6 | 80084 || {{mp|1999 KN|6}} || — || Mayo 23, 1999 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|80084}} |-id=085 bgcolor=#d6d6d6 | 80085 || {{mp|1999 KS|6}} || — || Mayo 17, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|80085}} |-id=086 bgcolor=#d6d6d6 | 80086 || {{mp|1999 KJ|7}} || — || Mayo 17, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.2 km || {{M+J|80086}} |-id=087 bgcolor=#d6d6d6 | 80087 || {{mp|1999 KC|11}} || — || Mayo 18, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|80087}} |-id=088 bgcolor=#d6d6d6 | 80088 || {{mp|1999 KW|14}} || — || Mayo 18, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.5 km || {{M+J|80088}} |-id=089 bgcolor=#fefefe | 80089 || 1999 LR || — || Hunyo 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 2.8 km || {{M+J|80089}} |-id=090 bgcolor=#d6d6d6 | 80090 || {{mp|1999 LR|3}} || — || Hunyo 6, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|80090}} |-id=091 bgcolor=#fefefe | 80091 || {{mp|1999 LX|5}} || — || Hunyo 11, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80091}} |-id=092 bgcolor=#d6d6d6 | 80092 || {{mp|1999 LX|10}} || — || Hunyo 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|80092}} |-id=093 bgcolor=#fefefe | 80093 || {{mp|1999 LB|12}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80093}} |-id=094 bgcolor=#d6d6d6 | 80094 || {{mp|1999 LE|12}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.6 km || {{M+J|80094}} |-id=095 bgcolor=#d6d6d6 | 80095 || {{mp|1999 LD|28}} || — || Hunyo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#904|LUT]] || align=right | 7.0 km || {{M+J|80095}} |-id=096 bgcolor=#fefefe | 80096 || {{mp|1999 LP|29}} || — || Hunyo 9, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80096}} |-id=097 bgcolor=#d6d6d6 | 80097 || {{mp|1999 LD|35}} || — || Hunyo 14, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|80097}} |-id=098 bgcolor=#fa8072 | 80098 || {{mp|1999 MV|1}} || — || Hunyo 20, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80098}} |-id=099 bgcolor=#fefefe | 80099 || 1999 NR || — || Hulyo 8, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right data-sort-value="0.96" | ''960 m'' || {{M+J|80099}} |-id=100 bgcolor=#fefefe | 80100 || 1999 NS || — || Hulyo 8, 1999 || Catalina || CSS || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80100}} |} == 80101–80200 == {{Anchor|101}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80101 || {{mp|1999 NV|2}} || — || Hulyo 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80101}} |-id=102 bgcolor=#d6d6d6 | 80102 || {{mp|1999 NS|42}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|80102}} |-id=103 bgcolor=#fefefe | 80103 || 1999 PA || — || Agosto 2, 1999 || [[Gekko Observatory|Gekko]] || [[Tetsuo Kagawa|T. Kagawa]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80103}} |-id=104 bgcolor=#fefefe | 80104 || {{mp|1999 RA|22}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80104}} |-id=105 bgcolor=#fefefe | 80105 || {{mp|1999 RD|24}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80105}} |-id=106 bgcolor=#fefefe | 80106 || {{mp|1999 RV|26}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80106}} |-id=107 bgcolor=#fa8072 | 80107 || {{mp|1999 RG|29}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80107}} |-id=108 bgcolor=#fefefe | 80108 || {{mp|1999 RL|29}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80108}} |-id=109 bgcolor=#fefefe | 80109 || {{mp|1999 RA|34}} || — || Setyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#80109|slow]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80109}} |-id=110 bgcolor=#fefefe | 80110 || {{mp|1999 RQ|40}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80110}} |-id=111 bgcolor=#fefefe | 80111 || {{mp|1999 RK|42}} || — || Setyembre 13, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|80111}} |-id=112 bgcolor=#fefefe | 80112 || {{mp|1999 RN|61}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80112}} |-id=113 bgcolor=#fefefe | 80113 || {{mp|1999 RL|78}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80113}} |-id=114 bgcolor=#fefefe | 80114 || {{mp|1999 RO|88}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80114}} |-id=115 bgcolor=#fefefe | 80115 || {{mp|1999 RF|95}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80115}} |-id=116 bgcolor=#fefefe | 80116 || {{mp|1999 RZ|109}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80116}} |-id=117 bgcolor=#d6d6d6 | 80117 || {{mp|1999 RS|111}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|80117}} |-id=118 bgcolor=#fefefe | 80118 || {{mp|1999 RO|134}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80118}} |-id=119 bgcolor=#c2ffff | 80119 || {{mp|1999 RY|138}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 28 km || {{M+J|80119}} |-id=120 bgcolor=#fefefe | 80120 || {{mp|1999 RU|139}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80120}} |-id=121 bgcolor=#d6d6d6 | 80121 || {{mp|1999 RV|144}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|80121}} |-id=122 bgcolor=#fefefe | 80122 || {{mp|1999 RY|155}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80122}} |-id=123 bgcolor=#fefefe | 80123 || {{mp|1999 RB|170}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80123}} |-id=124 bgcolor=#fefefe | 80124 || {{mp|1999 RF|171}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80124}} |-id=125 bgcolor=#fefefe | 80125 || {{mp|1999 RG|176}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80125}} |-id=126 bgcolor=#fefefe | 80126 || {{mp|1999 RF|190}} || — || Setyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|80126}} |-id=127 bgcolor=#fefefe | 80127 || {{mp|1999 RP|198}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80127}} |-id=128 bgcolor=#fefefe | 80128 || {{mp|1999 RO|210}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80128}} |-id=129 bgcolor=#fefefe | 80129 || {{mp|1999 RD|225}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80129}} |-id=130 bgcolor=#fefefe | 80130 || {{mp|1999 SZ|1}} || — || Setyembre 18, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80130}} |-id=131 bgcolor=#fefefe | 80131 || {{mp|1999 ST|5}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|80131}} |-id=132 bgcolor=#fefefe | 80132 || {{mp|1999 SV|10}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|80132}} |-id=133 bgcolor=#fefefe | 80133 || {{mp|1999 SB|11}} || — || Setyembre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80133}} |-id=134 bgcolor=#fefefe | 80134 || {{mp|1999 TE|8}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80134}} |-id=135 bgcolor=#fefefe | 80135 Zanzanini || {{mp|1999 TA|11}} || {{MoMP|80135|Zanzanini}} || Oktubre 7, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80135}} |-id=136 bgcolor=#fefefe | 80136 || {{mp|1999 TV|22}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80136}} |-id=137 bgcolor=#fefefe | 80137 || {{mp|1999 TT|25}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80137}} |-id=138 bgcolor=#fefefe | 80138 || {{mp|1999 TY|35}} || — || Oktubre 10, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80138}} |-id=139 bgcolor=#fefefe | 80139 || {{mp|1999 TA|46}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80139}} |-id=140 bgcolor=#fefefe | 80140 || {{mp|1999 TC|56}} || — || Oktubre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|80140}} |-id=141 bgcolor=#fefefe | 80141 || {{mp|1999 TF|68}} || — || Oktubre 8, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80141}} |-id=142 bgcolor=#fefefe | 80142 || {{mp|1999 TX|89}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80142}} |-id=143 bgcolor=#fefefe | 80143 || {{mp|1999 TD|92}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|80143}} |-id=144 bgcolor=#fefefe | 80144 || {{mp|1999 TY|124}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80144}} |-id=145 bgcolor=#fefefe | 80145 || {{mp|1999 TD|153}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80145}} |-id=146 bgcolor=#fefefe | 80146 || {{mp|1999 TJ|155}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80146}} |-id=147 bgcolor=#fefefe | 80147 || {{mp|1999 TV|171}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80147}} |-id=148 bgcolor=#fefefe | 80148 || {{mp|1999 TA|174}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80148}} |-id=149 bgcolor=#fefefe | 80149 || {{mp|1999 TV|177}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80149}} |-id=150 bgcolor=#fefefe | 80150 || {{mp|1999 TL|179}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80150}} |-id=151 bgcolor=#fefefe | 80151 || {{mp|1999 TO|180}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80151}} |-id=152 bgcolor=#fefefe | 80152 || {{mp|1999 TF|195}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80152}} |-id=153 bgcolor=#fefefe | 80153 || {{mp|1999 TP|196}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80153}} |-id=154 bgcolor=#fefefe | 80154 || {{mp|1999 TL|200}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|80154}} |-id=155 bgcolor=#fefefe | 80155 || {{mp|1999 TN|206}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80155}} |-id=156 bgcolor=#fefefe | 80156 || {{mp|1999 TV|211}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80156}} |-id=157 bgcolor=#fefefe | 80157 || {{mp|1999 TC|213}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80157}} |-id=158 bgcolor=#fefefe | 80158 || {{mp|1999 TN|223}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|80158}} |-id=159 bgcolor=#fefefe | 80159 || {{mp|1999 TL|232}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80159}} |-id=160 bgcolor=#fefefe | 80160 || {{mp|1999 TT|239}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80160}} |-id=161 bgcolor=#fefefe | 80161 || {{mp|1999 TK|247}} || — || Oktubre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80161}} |-id=162 bgcolor=#fefefe | 80162 || {{mp|1999 TZ|248}} || — || Oktubre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|80162}} |-id=163 bgcolor=#fefefe | 80163 || {{mp|1999 TG|258}} || — || Oktubre 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|80163}} |-id=164 bgcolor=#fefefe | 80164 || {{mp|1999 TZ|264}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80164}} |-id=165 bgcolor=#fefefe | 80165 || {{mp|1999 TL|285}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80165}} |-id=166 bgcolor=#fefefe | 80166 || {{mp|1999 TP|291}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80166}} |-id=167 bgcolor=#fefefe | 80167 || {{mp|1999 TL|293}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|80167}} |-id=168 bgcolor=#fefefe | 80168 || {{mp|1999 TD|321}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80168}} |-id=169 bgcolor=#fefefe | 80169 || {{mp|1999 TD|328}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80169}} |-id=170 bgcolor=#fefefe | 80170 || {{mp|1999 UP|5}} || — || Oktubre 29, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80170}} |-id=171 bgcolor=#fefefe | 80171 || {{mp|1999 UO|6}} || — || Oktubre 28, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80171}} |-id=172 bgcolor=#fefefe | 80172 || {{mp|1999 UV|8}} || — || Oktubre 29, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80172}} |-id=173 bgcolor=#fefefe | 80173 || {{mp|1999 UQ|12}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || [[Fast rotator (asteroid)#80173|fast]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80173}} |-id=174 bgcolor=#fefefe | 80174 || {{mp|1999 UN|23}} || — || Oktubre 28, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|80174}} |-id=175 bgcolor=#fefefe | 80175 || {{mp|1999 UP|26}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|80175}} |-id=176 bgcolor=#fefefe | 80176 || {{mp|1999 UL|38}} || — || Oktubre 29, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80176}} |-id=177 bgcolor=#fefefe | 80177 || {{mp|1999 US|43}} || — || Oktubre 28, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80177}} |-id=178 bgcolor=#fefefe | 80178 || {{mp|1999 UX|49}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80178}} |-id=179 bgcolor=#fefefe | 80179 Václavknoll || 1999 VK || {{MoMP|80179|Václavknoll}} || Nobyembre 1, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|80179}} |-id=180 bgcolor=#fefefe | 80180 Elko || 1999 VS || {{MoMP|80180|Elko}} || Nobyembre 3, 1999 || [[Tooele, Utah|Wiggins Observatory]] || [[Patrick Wiggins (astronomer)|P. Wiggins]], Phaneuf, H. || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80180}} |-id=181 bgcolor=#fefefe | 80181 || {{mp|1999 VD|11}} || — || Nobyembre 7, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80181}} |-id=182 bgcolor=#fefefe | 80182 || {{mp|1999 VF|13}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|80182}} |-id=183 bgcolor=#fefefe | 80183 || {{mp|1999 VT|20}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Nachi-Katsuura Observatory|Nachi-Katsuura]] || [[Yoshisada Shimizu|Y. Shimizu]], [[Takeshi Urata|T. Urata]] || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|80183}} |-id=184 bgcolor=#fefefe | 80184 Hekigoto || {{mp|1999 VX|22}} || {{MoMP|80184|Hekigoto}} || Nobyembre 10, 1999 || [[Kuma Kogen Observatory|Kuma Kogen]] || [[Akimasa Nakamura|A. Nakamura]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80184}} |-id=185 bgcolor=#fefefe | 80185 || {{mp|1999 VO|29}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|80185}} |-id=186 bgcolor=#fefefe | 80186 || {{mp|1999 VD|32}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80186}} |-id=187 bgcolor=#e9e9e9 | 80187 || {{mp|1999 VJ|34}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80187}} |-id=188 bgcolor=#fefefe | 80188 || {{mp|1999 VC|37}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80188}} |-id=189 bgcolor=#fefefe | 80189 || {{mp|1999 VE|37}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80189}} |-id=190 bgcolor=#fefefe | 80190 || {{mp|1999 VF|38}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|80190}} |-id=191 bgcolor=#fefefe | 80191 || {{mp|1999 VG|38}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80191}} |-id=192 bgcolor=#fefefe | 80192 || {{mp|1999 VS|38}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|80192}} |-id=193 bgcolor=#fefefe | 80193 || {{mp|1999 VO|43}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80193}} |-id=194 bgcolor=#fefefe | 80194 || {{mp|1999 VE|44}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80194}} |-id=195 bgcolor=#fefefe | 80195 || {{mp|1999 VF|45}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80195}} |-id=196 bgcolor=#fefefe | 80196 || {{mp|1999 VV|48}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80196}} |-id=197 bgcolor=#fefefe | 80197 || {{mp|1999 VG|49}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80197}} |-id=198 bgcolor=#fefefe | 80198 || {{mp|1999 VC|50}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80198}} |-id=199 bgcolor=#fefefe | 80199 || {{mp|1999 VW|52}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80199}} |-id=200 bgcolor=#fefefe | 80200 || {{mp|1999 VM|53}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80200}} |} == 80201–80300 == {{Anchor|201}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80201 || {{mp|1999 VG|54}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80201}} |-id=202 bgcolor=#fefefe | 80202 || {{mp|1999 VU|57}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80202}} |-id=203 bgcolor=#fefefe | 80203 || {{mp|1999 VA|58}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Duponta|(1338)]] ([[Flora family|FLO]]) || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80203}} |-id=204 bgcolor=#fefefe | 80204 || {{mp|1999 VF|58}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80204}} |-id=205 bgcolor=#fefefe | 80205 || {{mp|1999 VV|59}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80205}} |-id=206 bgcolor=#fefefe | 80206 || {{mp|1999 VU|69}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80206}} |-id=207 bgcolor=#fefefe | 80207 || {{mp|1999 VH|73}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80207}} |-id=208 bgcolor=#fefefe | 80208 || {{mp|1999 VG|81}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80208}} |-id=209 bgcolor=#fefefe | 80209 || {{mp|1999 VK|89}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80209}} |-id=210 bgcolor=#fefefe | 80210 || {{mp|1999 VN|90}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80210}} |-id=211 bgcolor=#fefefe | 80211 || {{mp|1999 VF|95}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80211}} |-id=212 bgcolor=#fefefe | 80212 || {{mp|1999 VQ|96}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80212}} |-id=213 bgcolor=#fefefe | 80213 || {{mp|1999 VS|105}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80213}} |-id=214 bgcolor=#fefefe | 80214 || {{mp|1999 VG|107}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80214}} |-id=215 bgcolor=#fefefe | 80215 || {{mp|1999 VM|111}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80215}} |-id=216 bgcolor=#fefefe | 80216 || {{mp|1999 VL|112}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|80216}} |-id=217 bgcolor=#fefefe | 80217 || {{mp|1999 VX|114}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80217}} |-id=218 bgcolor=#fefefe | 80218 || {{mp|1999 VO|123}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Minor-planet moon#80218|moon]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80218}} |-id=219 bgcolor=#fefefe | 80219 || {{mp|1999 VA|124}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80219}} |-id=220 bgcolor=#e9e9e9 | 80220 || {{mp|1999 VC|144}} || — || Nobyembre 11, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80220}} |-id=221 bgcolor=#fefefe | 80221 || {{mp|1999 VM|144}} || — || Nobyembre 11, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80221}} |-id=222 bgcolor=#fefefe | 80222 || {{mp|1999 VP|144}} || — || Nobyembre 11, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80222}} |-id=223 bgcolor=#fefefe | 80223 || {{mp|1999 VH|151}} || — || Nobyembre 14, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80223}} |-id=224 bgcolor=#fefefe | 80224 || {{mp|1999 VH|160}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80224}} |-id=225 bgcolor=#fefefe | 80225 || {{mp|1999 VT|160}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80225}} |-id=226 bgcolor=#fefefe | 80226 || {{mp|1999 VP|166}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80226}} |-id=227 bgcolor=#fefefe | 80227 || {{mp|1999 VH|168}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#80227|fast]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80227}} |-id=228 bgcolor=#fefefe | 80228 || {{mp|1999 VN|170}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80228}} |-id=229 bgcolor=#fefefe | 80229 || {{mp|1999 VA|171}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|80229}} |-id=230 bgcolor=#fefefe | 80230 || {{mp|1999 VH|171}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80230}} |-id=231 bgcolor=#fefefe | 80231 || {{mp|1999 VF|187}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80231}} |-id=232 bgcolor=#fefefe | 80232 || {{mp|1999 VQ|188}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80232}} |-id=233 bgcolor=#fefefe | 80233 || {{mp|1999 VB|190}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80233}} |-id=234 bgcolor=#fefefe | 80234 || {{mp|1999 VK|195}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80234}} |-id=235 bgcolor=#fefefe | 80235 || {{mp|1999 VO|201}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80235}} |-id=236 bgcolor=#fefefe | 80236 || {{mp|1999 VX|201}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80236}} |-id=237 bgcolor=#fefefe | 80237 || {{mp|1999 VR|208}} || — || Nobyembre 10, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80237}} |-id=238 bgcolor=#fefefe | 80238 || {{mp|1999 VH|218}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|80238}} |-id=239 bgcolor=#fefefe | 80239 || {{mp|1999 VM|220}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80239}} |-id=240 bgcolor=#fefefe | 80240 || {{mp|1999 VZ|223}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80240}} |-id=241 bgcolor=#fefefe | 80241 || {{mp|1999 VH|225}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80241}} |-id=242 bgcolor=#fefefe | 80242 || 1999 WT || — || Nobyembre 18, 1999 || [[Nihondaira Observatory Oohira Station|Oohira]] || [[Takeshi Urata|T. Urata]] || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|80242}} |-id=243 bgcolor=#fefefe | 80243 || {{mp|1999 WL|1}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80243}} |-id=244 bgcolor=#fefefe | 80244 || {{mp|1999 WY|1}} || — || Nobyembre 25, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80244}} |-id=245 bgcolor=#fefefe | 80245 || {{mp|1999 WM|4}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80245}} |-id=246 bgcolor=#fefefe | 80246 || {{mp|1999 WW|6}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80246}} |-id=247 bgcolor=#fefefe | 80247 || {{mp|1999 WD|7}} || — || Nobyembre 28, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80247}} |-id=248 bgcolor=#fefefe | 80248 || {{mp|1999 WL|7}} || — || Nobyembre 28, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80248}} |-id=249 bgcolor=#fefefe | 80249 || {{mp|1999 WB|9}} || — || Nobyembre 30, 1999 || [[Zeno Observatory|Zeno]] || [[Tom Stafford (astronomer)|T. Stafford]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80249}} |-id=250 bgcolor=#fa8072 | 80250 || {{mp|1999 WW|9}} || — || Nobyembre 30, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80250}} |-id=251 bgcolor=#c2ffff | 80251 || {{mp|1999 WW|11}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Greek camp|L4]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|80251}} |-id=252 bgcolor=#fefefe | 80252 || {{mp|1999 WD|12}} || — || Nobyembre 28, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80252}} |-id=253 bgcolor=#fefefe | 80253 || {{mp|1999 WF|13}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80253}} |-id=254 bgcolor=#fefefe | 80254 || {{mp|1999 WG|13}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80254}} |-id=255 bgcolor=#fefefe | 80255 || {{mp|1999 WZ|19}} || — || Nobyembre 16, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80255}} |-id=256 bgcolor=#fefefe | 80256 || {{mp|1999 XD|1}} || — || Disyembre 2, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80256}} |-id=257 bgcolor=#fefefe | 80257 || {{mp|1999 XF|3}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80257}} |-id=258 bgcolor=#fefefe | 80258 || {{mp|1999 XE|5}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80258}} |-id=259 bgcolor=#fefefe | 80259 || {{mp|1999 XW|5}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80259}} |-id=260 bgcolor=#fefefe | 80260 || {{mp|1999 XR|6}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80260}} |-id=261 bgcolor=#fefefe | 80261 || {{mp|1999 XV|9}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80261}} |-id=262 bgcolor=#fefefe | 80262 || {{mp|1999 XY|13}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|80262}} |-id=263 bgcolor=#fefefe | 80263 || {{mp|1999 XQ|15}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80263}} |-id=264 bgcolor=#fefefe | 80264 || {{mp|1999 XR|15}} || — || Disyembre 5, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80264}} |-id=265 bgcolor=#fefefe | 80265 || {{mp|1999 XV|21}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|80265}} |-id=266 bgcolor=#fefefe | 80266 || {{mp|1999 XE|22}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80266}} |-id=267 bgcolor=#fefefe | 80267 || {{mp|1999 XX|25}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80267}} |-id=268 bgcolor=#fefefe | 80268 || {{mp|1999 XU|27}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80268}} |-id=269 bgcolor=#fefefe | 80269 || {{mp|1999 XW|28}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80269}} |-id=270 bgcolor=#fefefe | 80270 || {{mp|1999 XJ|29}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80270}} |-id=271 bgcolor=#fefefe | 80271 || {{mp|1999 XY|29}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80271}} |-id=272 bgcolor=#fefefe | 80272 || {{mp|1999 XJ|30}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80272}} |-id=273 bgcolor=#fefefe | 80273 || {{mp|1999 XQ|30}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80273}} |-id=274 bgcolor=#fefefe | 80274 || {{mp|1999 XW|30}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|80274}} |-id=275 bgcolor=#fefefe | 80275 || {{mp|1999 XY|31}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|80275}} |-id=276 bgcolor=#e9e9e9 | 80276 || {{mp|1999 XL|32}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|80276}} |-id=277 bgcolor=#e9e9e9 | 80277 || {{mp|1999 XQ|32}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80277}} |-id=278 bgcolor=#fefefe | 80278 || {{mp|1999 XH|33}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80278}} |-id=279 bgcolor=#fefefe | 80279 || {{mp|1999 XP|33}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80279}} |-id=280 bgcolor=#fefefe | 80280 || {{mp|1999 XX|33}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80280}} |-id=281 bgcolor=#fefefe | 80281 || {{mp|1999 XS|34}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80281}} |-id=282 bgcolor=#fefefe | 80282 || {{mp|1999 XF|35}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80282}} |-id=283 bgcolor=#fefefe | 80283 || {{mp|1999 XF|36}} || — || Disyembre 6, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|80283}} |-id=284 bgcolor=#fefefe | 80284 || {{mp|1999 XH|39}} || — || Disyembre 6, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80284}} |-id=285 bgcolor=#fefefe | 80285 || {{mp|1999 XH|40}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80285}} |-id=286 bgcolor=#fefefe | 80286 || {{mp|1999 XZ|43}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80286}} |-id=287 bgcolor=#fefefe | 80287 || {{mp|1999 XZ|44}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80287}} |-id=288 bgcolor=#fefefe | 80288 || {{mp|1999 XU|48}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80288}} |-id=289 bgcolor=#fefefe | 80289 || {{mp|1999 XP|49}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80289}} |-id=290 bgcolor=#fefefe | 80290 || {{mp|1999 XK|53}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|80290}} |-id=291 bgcolor=#fefefe | 80291 || {{mp|1999 XB|55}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80291}} |-id=292 bgcolor=#fefefe | 80292 || {{mp|1999 XX|55}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80292}} |-id=293 bgcolor=#fefefe | 80293 || {{mp|1999 XS|56}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80293}} |-id=294 bgcolor=#fefefe | 80294 || {{mp|1999 XU|57}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80294}} |-id=295 bgcolor=#fefefe | 80295 || {{mp|1999 XY|57}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80295}} |-id=296 bgcolor=#fefefe | 80296 || {{mp|1999 XM|58}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80296}} |-id=297 bgcolor=#fefefe | 80297 || {{mp|1999 XS|59}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80297}} |-id=298 bgcolor=#fefefe | 80298 || {{mp|1999 XE|60}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80298}} |-id=299 bgcolor=#fefefe | 80299 || {{mp|1999 XJ|60}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80299}} |-id=300 bgcolor=#fefefe | 80300 || {{mp|1999 XV|63}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80300}} |} == 80301–80400 == {{Anchor|301}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80301 || {{mp|1999 XZ|63}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80301}} |-id=302 bgcolor=#c2ffff | 80302 || {{mp|1999 XC|64}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Greek camp|L4]] || align=right | ''20 km'' || {{M+J|80302}} |-id=303 bgcolor=#fefefe | 80303 || {{mp|1999 XG|65}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80303}} |-id=304 bgcolor=#fefefe | 80304 || {{mp|1999 XT|70}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80304}} |-id=305 bgcolor=#fefefe | 80305 || {{mp|1999 XX|70}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80305}} |-id=306 bgcolor=#fefefe | 80306 || {{mp|1999 XJ|71}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80306}} |-id=307 bgcolor=#fefefe | 80307 || {{mp|1999 XU|71}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80307}} |-id=308 bgcolor=#fefefe | 80308 || {{mp|1999 XX|71}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80308}} |-id=309 bgcolor=#fefefe | 80309 || {{mp|1999 XA|74}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80309}} |-id=310 bgcolor=#fefefe | 80310 || {{mp|1999 XH|74}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80310}} |-id=311 bgcolor=#fefefe | 80311 || {{mp|1999 XO|75}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80311}} |-id=312 bgcolor=#fefefe | 80312 || {{mp|1999 XO|76}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80312}} |-id=313 bgcolor=#fefefe | 80313 || {{mp|1999 XW|76}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80313}} |-id=314 bgcolor=#fefefe | 80314 || {{mp|1999 XE|77}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80314}} |-id=315 bgcolor=#fefefe | 80315 || {{mp|1999 XF|77}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80315}} |-id=316 bgcolor=#fefefe | 80316 || {{mp|1999 XC|80}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80316}} |-id=317 bgcolor=#fefefe | 80317 || {{mp|1999 XG|80}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80317}} |-id=318 bgcolor=#fefefe | 80318 || {{mp|1999 XH|80}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80318}} |-id=319 bgcolor=#fefefe | 80319 || {{mp|1999 XE|81}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80319}} |-id=320 bgcolor=#fefefe | 80320 || {{mp|1999 XR|83}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80320}} |-id=321 bgcolor=#fefefe | 80321 || {{mp|1999 XJ|85}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80321}} |-id=322 bgcolor=#fefefe | 80322 || {{mp|1999 XJ|87}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|80322}} |-id=323 bgcolor=#fefefe | 80323 || {{mp|1999 XV|88}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80323}} |-id=324 bgcolor=#fefefe | 80324 || {{mp|1999 XC|89}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80324}} |-id=325 bgcolor=#fefefe | 80325 || {{mp|1999 XT|89}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80325}} |-id=326 bgcolor=#fefefe | 80326 || {{mp|1999 XW|89}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80326}} |-id=327 bgcolor=#fefefe | 80327 || {{mp|1999 XY|89}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80327}} |-id=328 bgcolor=#fefefe | 80328 || {{mp|1999 XK|90}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80328}} |-id=329 bgcolor=#fefefe | 80329 || {{mp|1999 XH|91}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80329}} |-id=330 bgcolor=#fefefe | 80330 || {{mp|1999 XD|92}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80330}} |-id=331 bgcolor=#fefefe | 80331 || {{mp|1999 XM|92}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80331}} |-id=332 bgcolor=#fefefe | 80332 || {{mp|1999 XL|93}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80332}} |-id=333 bgcolor=#fefefe | 80333 || {{mp|1999 XL|94}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80333}} |-id=334 bgcolor=#fefefe | 80334 || {{mp|1999 XR|94}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|80334}} |-id=335 bgcolor=#fefefe | 80335 || {{mp|1999 XG|95}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80335}} |-id=336 bgcolor=#fefefe | 80336 || {{mp|1999 XY|97}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80336}} |-id=337 bgcolor=#fefefe | 80337 || {{mp|1999 XE|101}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|80337}} |-id=338 bgcolor=#fefefe | 80338 || {{mp|1999 XX|102}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80338}} |-id=339 bgcolor=#fefefe | 80339 || {{mp|1999 XB|104}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Nachi-Katsuura Observatory|Nachi-Katsuura]] || [[Yoshisada Shimizu|Y. Shimizu]], [[Takeshi Urata|T. Urata]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80339}} |-id=340 bgcolor=#fefefe | 80340 || {{mp|1999 XR|108}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80340}} |-id=341 bgcolor=#fefefe | 80341 || {{mp|1999 XQ|109}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80341}} |-id=342 bgcolor=#fefefe | 80342 || {{mp|1999 XL|110}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80342}} |-id=343 bgcolor=#fefefe | 80343 || {{mp|1999 XJ|111}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|80343}} |-id=344 bgcolor=#fefefe | 80344 || {{mp|1999 XM|112}} || — || Disyembre 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80344}} |-id=345 bgcolor=#fefefe | 80345 || {{mp|1999 XQ|114}} || — || Disyembre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80345}} |-id=346 bgcolor=#fefefe | 80346 || {{mp|1999 XT|114}} || — || Disyembre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|80346}} |-id=347 bgcolor=#fefefe | 80347 || {{mp|1999 XJ|115}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|80347}} |-id=348 bgcolor=#fefefe | 80348 || {{mp|1999 XO|115}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80348}} |-id=349 bgcolor=#fefefe | 80349 || {{mp|1999 XW|116}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80349}} |-id=350 bgcolor=#fefefe | 80350 || {{mp|1999 XE|117}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80350}} |-id=351 bgcolor=#fefefe | 80351 || {{mp|1999 XM|119}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80351}} |-id=352 bgcolor=#fefefe | 80352 || {{mp|1999 XX|119}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80352}} |-id=353 bgcolor=#fefefe | 80353 || {{mp|1999 XM|120}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|80353}} |-id=354 bgcolor=#fefefe | 80354 || {{mp|1999 XJ|121}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80354}} |-id=355 bgcolor=#fefefe | 80355 || {{mp|1999 XL|123}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80355}} |-id=356 bgcolor=#fa8072 | 80356 || {{mp|1999 XM|124}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80356}} |-id=357 bgcolor=#fefefe | 80357 || {{mp|1999 XF|125}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80357}} |-id=358 bgcolor=#fefefe | 80358 || {{mp|1999 XA|126}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80358}} |-id=359 bgcolor=#fefefe | 80359 || {{mp|1999 XO|126}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80359}} |-id=360 bgcolor=#fefefe | 80360 || {{mp|1999 XM|130}} || — || Disyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|80360}} |-id=361 bgcolor=#fefefe | 80361 || {{mp|1999 XZ|130}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80361}} |-id=362 bgcolor=#fefefe | 80362 || {{mp|1999 XD|134}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|80362}} |-id=363 bgcolor=#fefefe | 80363 || {{mp|1999 XE|134}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80363}} |-id=364 bgcolor=#fefefe | 80364 || {{mp|1999 XS|135}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80364}} |-id=365 bgcolor=#fefefe | 80365 || {{mp|1999 XF|139}} || — || Disyembre 6, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80365}} |-id=366 bgcolor=#fa8072 | 80366 || {{mp|1999 XA|142}} || — || Disyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#80366|slow]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|80366}} |-id=367 bgcolor=#fefefe | 80367 || {{mp|1999 XX|145}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80367}} |-id=368 bgcolor=#fefefe | 80368 || {{mp|1999 XV|151}} || — || Disyembre 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80368}} |-id=369 bgcolor=#fefefe | 80369 || {{mp|1999 XW|151}} || — || Disyembre 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80369}} |-id=370 bgcolor=#fefefe | 80370 || {{mp|1999 XG|154}} || — || Disyembre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80370}} |-id=371 bgcolor=#fefefe | 80371 || {{mp|1999 XM|154}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80371}} |-id=372 bgcolor=#fefefe | 80372 || {{mp|1999 XT|154}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80372}} |-id=373 bgcolor=#fefefe | 80373 || {{mp|1999 XF|155}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80373}} |-id=374 bgcolor=#fefefe | 80374 || {{mp|1999 XN|155}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|80374}} |-id=375 bgcolor=#fefefe | 80375 || {{mp|1999 XN|157}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|80375}} |-id=376 bgcolor=#fefefe | 80376 || {{mp|1999 XQ|157}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80376}} |-id=377 bgcolor=#fefefe | 80377 || {{mp|1999 XM|158}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|80377}} |-id=378 bgcolor=#fefefe | 80378 || {{mp|1999 XE|159}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80378}} |-id=379 bgcolor=#e9e9e9 | 80379 || {{mp|1999 XV|159}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|80379}} |-id=380 bgcolor=#fefefe | 80380 || {{mp|1999 XZ|159}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80380}} |-id=381 bgcolor=#fefefe | 80381 || {{mp|1999 XD|160}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80381}} |-id=382 bgcolor=#fefefe | 80382 || {{mp|1999 XG|160}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80382}} |-id=383 bgcolor=#e9e9e9 | 80383 || {{mp|1999 XP|160}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80383}} |-id=384 bgcolor=#fefefe | 80384 || {{mp|1999 XG|163}} || — || Disyembre 8, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80384}} |-id=385 bgcolor=#fefefe | 80385 || {{mp|1999 XC|164}} || — || Disyembre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80385}} |-id=386 bgcolor=#fefefe | 80386 || {{mp|1999 XR|164}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80386}} |-id=387 bgcolor=#fefefe | 80387 || {{mp|1999 XG|168}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80387}} |-id=388 bgcolor=#fefefe | 80388 || {{mp|1999 XO|168}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80388}} |-id=389 bgcolor=#fefefe | 80389 || {{mp|1999 XC|170}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80389}} |-id=390 bgcolor=#fefefe | 80390 || {{mp|1999 XJ|171}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80390}} |-id=391 bgcolor=#fefefe | 80391 || {{mp|1999 XL|171}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80391}} |-id=392 bgcolor=#fefefe | 80392 || {{mp|1999 XC|172}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80392}} |-id=393 bgcolor=#fefefe | 80393 || {{mp|1999 XB|173}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80393}} |-id=394 bgcolor=#fefefe | 80394 || {{mp|1999 XF|173}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80394}} |-id=395 bgcolor=#fefefe | 80395 || {{mp|1999 XO|173}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|80395}} |-id=396 bgcolor=#fefefe | 80396 || {{mp|1999 XW|173}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80396}} |-id=397 bgcolor=#fefefe | 80397 || {{mp|1999 XV|174}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|80397}} |-id=398 bgcolor=#e9e9e9 | 80398 || {{mp|1999 XS|175}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80398}} |-id=399 bgcolor=#fefefe | 80399 || {{mp|1999 XC|176}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80399}} |-id=400 bgcolor=#fefefe | 80400 || {{mp|1999 XU|178}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80400}} |} == 80401–80500 == {{Anchor|401}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80401 || {{mp|1999 XO|179}} || — || Disyembre 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80401}} |-id=402 bgcolor=#fefefe | 80402 || {{mp|1999 XR|179}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80402}} |-id=403 bgcolor=#fefefe | 80403 || {{mp|1999 XH|182}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80403}} |-id=404 bgcolor=#fefefe | 80404 || {{mp|1999 XD|184}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|80404}} |-id=405 bgcolor=#fefefe | 80405 || {{mp|1999 XF|186}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80405}} |-id=406 bgcolor=#fefefe | 80406 || {{mp|1999 XC|187}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80406}} |-id=407 bgcolor=#fefefe | 80407 || {{mp|1999 XQ|189}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80407}} |-id=408 bgcolor=#fefefe | 80408 || {{mp|1999 XO|193}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80408}} |-id=409 bgcolor=#fefefe | 80409 || {{mp|1999 XC|195}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80409}} |-id=410 bgcolor=#fefefe | 80410 || {{mp|1999 XA|197}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80410}} |-id=411 bgcolor=#fefefe | 80411 || {{mp|1999 XM|198}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80411}} |-id=412 bgcolor=#fefefe | 80412 || {{mp|1999 XV|198}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|80412}} |-id=413 bgcolor=#fefefe | 80413 || {{mp|1999 XE|200}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80413}} |-id=414 bgcolor=#fefefe | 80414 || {{mp|1999 XG|201}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|80414}} |-id=415 bgcolor=#fefefe | 80415 || {{mp|1999 XB|202}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80415}} |-id=416 bgcolor=#fefefe | 80416 || {{mp|1999 XN|202}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80416}} |-id=417 bgcolor=#fefefe | 80417 || {{mp|1999 XK|203}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 1.9 km || {{M+J|80417}} |-id=418 bgcolor=#fefefe | 80418 || {{mp|1999 XA|206}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|80418}} |-id=419 bgcolor=#fefefe | 80419 || {{mp|1999 XR|207}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80419}} |-id=420 bgcolor=#fefefe | 80420 || {{mp|1999 XB|210}} || — || Disyembre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80420}} |-id=421 bgcolor=#fefefe | 80421 || {{mp|1999 XP|213}} || — || Disyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80421}} |-id=422 bgcolor=#e9e9e9 | 80422 || {{mp|1999 XT|214}} || — || Disyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80422}} |-id=423 bgcolor=#fefefe | 80423 || {{mp|1999 XJ|215}} || — || Disyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Baptistina family|BAP]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|80423}} |-id=424 bgcolor=#fefefe | 80424 || {{mp|1999 XE|217}} || — || Disyembre 13, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80424}} |-id=425 bgcolor=#fefefe | 80425 || {{mp|1999 XV|218}} || — || Disyembre 15, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80425}} |-id=426 bgcolor=#fefefe | 80426 || {{mp|1999 XP|222}} || — || Disyembre 15, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80426}} |-id=427 bgcolor=#fefefe | 80427 || {{mp|1999 XZ|222}} || — || Disyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80427}} |-id=428 bgcolor=#fefefe | 80428 || {{mp|1999 XM|224}} || — || Disyembre 13, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80428}} |-id=429 bgcolor=#fefefe | 80429 || {{mp|1999 XV|225}} || — || Disyembre 13, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80429}} |-id=430 bgcolor=#fefefe | 80430 || {{mp|1999 XC|227}} || — || Disyembre 15, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|80430}} |-id=431 bgcolor=#fefefe | 80431 || {{mp|1999 XS|227}} || — || Disyembre 15, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80431}} |-id=432 bgcolor=#fefefe | 80432 || {{mp|1999 XU|229}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80432}} |-id=433 bgcolor=#fefefe | 80433 || {{mp|1999 XW|233}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Slow rotator (asteroid)#80433|slow]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|80433}} |-id=434 bgcolor=#fefefe | 80434 || {{mp|1999 XO|234}} || — || Disyembre 3, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80434}} |-id=435 bgcolor=#fefefe | 80435 || {{mp|1999 XQ|238}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80435}} |-id=436 bgcolor=#fefefe | 80436 || {{mp|1999 XE|246}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80436}} |-id=437 bgcolor=#fefefe | 80437 || {{mp|1999 XW|248}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80437}} |-id=438 bgcolor=#fefefe | 80438 || {{mp|1999 XX|249}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80438}} |-id=439 bgcolor=#fefefe | 80439 || {{mp|1999 XH|259}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80439}} |-id=440 bgcolor=#fefefe | 80440 || {{mp|1999 XY|263}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80440}} |-id=441 bgcolor=#e9e9e9 | 80441 || {{mp|1999 YL|3}} || — || Disyembre 18, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80441}} |-id=442 bgcolor=#fefefe | 80442 || {{mp|1999 YM|4}} || — || Disyembre 28, 1999 || [[Sunflower Observatory|Olathe]] || Olathe || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80442}} |-id=443 bgcolor=#fefefe | 80443 || {{mp|1999 YO|8}} || — || Disyembre 27, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80443}} |-id=444 bgcolor=#fefefe | 80444 || {{mp|1999 YG|9}} || — || Disyembre 31, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|80444}} |-id=445 bgcolor=#fefefe | 80445 || {{mp|1999 YO|10}} || — || Disyembre 27, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80445}} |-id=446 bgcolor=#fefefe | 80446 || {{mp|1999 YW|13}} || — || Disyembre 31, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80446}} |-id=447 bgcolor=#fefefe | 80447 || {{mp|1999 YQ|14}} || — || Disyembre 31, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80447}} |-id=448 bgcolor=#fefefe | 80448 || {{mp|1999 YA|17}} || — || Disyembre 31, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|80448}} |-id=449 bgcolor=#fefefe | 80449 || {{mp|1999 YG|17}} || — || Disyembre 31, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80449}} |-id=450 bgcolor=#fefefe | 80450 || {{mp|1999 YW|27}} || — || Disyembre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|80450}} |-id=451 bgcolor=#fefefe | 80451 Alwoods || 2000 AA || {{MoMP|80451|Alwoods}} || Enero 1, 2000 || [[Oaxaca Observatory|Oaxaca]] || Roe, J. M. || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80451}} |-id=452 bgcolor=#fefefe | 80452 || 2000 AK || — || Enero 2, 2000 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|80452}} |-id=453 bgcolor=#fefefe | 80453 || {{mp|2000 AO|2}} || — || Enero 3, 2000 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|80453}} |-id=454 bgcolor=#fefefe | 80454 || {{mp|2000 AW|3}} || — || Enero 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80454}} |-id=455 bgcolor=#fefefe | 80455 || {{mp|2000 AZ|3}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|80455}} |-id=456 bgcolor=#fefefe | 80456 || {{mp|2000 AA|8}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|80456}} |-id=457 bgcolor=#fefefe | 80457 || {{mp|2000 AH|9}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80457}} |-id=458 bgcolor=#fefefe | 80458 || {{mp|2000 AJ|9}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|80458}} |-id=459 bgcolor=#fefefe | 80459 || {{mp|2000 AV|10}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80459}} |-id=460 bgcolor=#fefefe | 80460 || {{mp|2000 AJ|12}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80460}} |-id=461 bgcolor=#fefefe | 80461 || {{mp|2000 AP|14}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80461}} |-id=462 bgcolor=#fefefe | 80462 || {{mp|2000 AH|18}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80462}} |-id=463 bgcolor=#fefefe | 80463 || {{mp|2000 AK|19}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80463}} |-id=464 bgcolor=#fefefe | 80464 || {{mp|2000 AU|19}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80464}} |-id=465 bgcolor=#fefefe | 80465 || {{mp|2000 AQ|20}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80465}} |-id=466 bgcolor=#fefefe | 80466 || {{mp|2000 AJ|22}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80466}} |-id=467 bgcolor=#fefefe | 80467 || {{mp|2000 AT|23}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80467}} |-id=468 bgcolor=#fefefe | 80468 || {{mp|2000 AE|26}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80468}} |-id=469 bgcolor=#fefefe | 80469 || {{mp|2000 AH|28}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80469}} |-id=470 bgcolor=#fefefe | 80470 || {{mp|2000 AJ|29}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80470}} |-id=471 bgcolor=#fefefe | 80471 || {{mp|2000 AK|29}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|80471}} |-id=472 bgcolor=#fefefe | 80472 || {{mp|2000 AN|29}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80472}} |-id=473 bgcolor=#fefefe | 80473 || {{mp|2000 AQ|29}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80473}} |-id=474 bgcolor=#fefefe | 80474 || {{mp|2000 AV|29}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80474}} |-id=475 bgcolor=#fefefe | 80475 || {{mp|2000 AB|30}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80475}} |-id=476 bgcolor=#fefefe | 80476 || {{mp|2000 AE|30}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80476}} |-id=477 bgcolor=#e9e9e9 | 80477 || {{mp|2000 AL|30}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80477}} |-id=478 bgcolor=#fefefe | 80478 || {{mp|2000 AC|31}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80478}} |-id=479 bgcolor=#fefefe | 80479 || {{mp|2000 AH|31}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|80479}} |-id=480 bgcolor=#fefefe | 80480 || {{mp|2000 AS|32}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80480}} |-id=481 bgcolor=#fefefe | 80481 || {{mp|2000 AJ|33}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80481}} |-id=482 bgcolor=#fefefe | 80482 || {{mp|2000 AV|33}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80482}} |-id=483 bgcolor=#fefefe | 80483 || {{mp|2000 AE|34}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80483}} |-id=484 bgcolor=#fefefe | 80484 || {{mp|2000 AN|36}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80484}} |-id=485 bgcolor=#fefefe | 80485 || {{mp|2000 AM|38}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80485}} |-id=486 bgcolor=#e9e9e9 | 80486 || {{mp|2000 AT|38}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|80486}} |-id=487 bgcolor=#fefefe | 80487 || {{mp|2000 AW|39}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80487}} |-id=488 bgcolor=#fefefe | 80488 || {{mp|2000 AE|41}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80488}} |-id=489 bgcolor=#fefefe | 80489 || {{mp|2000 AR|44}} || — || Enero 5, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80489}} |-id=490 bgcolor=#fefefe | 80490 || {{mp|2000 AW|44}} || — || Enero 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80490}} |-id=491 bgcolor=#fefefe | 80491 || {{mp|2000 AJ|45}} || — || Enero 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|80491}} |-id=492 bgcolor=#fefefe | 80492 || {{mp|2000 AT|46}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80492}} |-id=493 bgcolor=#fefefe | 80493 || {{mp|2000 AK|47}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80493}} |-id=494 bgcolor=#fefefe | 80494 || {{mp|2000 AM|47}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80494}} |-id=495 bgcolor=#fefefe | 80495 || {{mp|2000 AO|48}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80495}} |-id=496 bgcolor=#fefefe | 80496 || {{mp|2000 AX|48}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80496}} |-id=497 bgcolor=#e9e9e9 | 80497 || {{mp|2000 AN|49}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Sinden|(10369)]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|80497}} |-id=498 bgcolor=#fefefe | 80498 || {{mp|2000 AG|50}} || — || Enero 5, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80498}} |-id=499 bgcolor=#e9e9e9 | 80499 || {{mp|2000 AR|50}} || — || Enero 5, 2000 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80499}} |-id=500 bgcolor=#fefefe | 80500 || {{mp|2000 AP|53}} || — || Enero 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|80500}} |} == 80501–80600 == {{Anchor|501}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80501 || {{mp|2000 AX|53}} || — || Enero 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|80501}} |-id=502 bgcolor=#fefefe | 80502 || {{mp|2000 AD|54}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80502}} |-id=503 bgcolor=#fefefe | 80503 || {{mp|2000 AE|54}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|80503}} |-id=504 bgcolor=#fefefe | 80504 || {{mp|2000 AS|54}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80504}} |-id=505 bgcolor=#fefefe | 80505 || {{mp|2000 AW|54}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80505}} |-id=506 bgcolor=#fefefe | 80506 || {{mp|2000 AP|55}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|80506}} |-id=507 bgcolor=#fefefe | 80507 || {{mp|2000 AU|55}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80507}} |-id=508 bgcolor=#fefefe | 80508 || {{mp|2000 AC|56}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80508}} |-id=509 bgcolor=#fefefe | 80509 || {{mp|2000 AE|56}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80509}} |-id=510 bgcolor=#fefefe | 80510 || {{mp|2000 AJ|57}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80510}} |-id=511 bgcolor=#fefefe | 80511 || {{mp|2000 AK|57}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80511}} |-id=512 bgcolor=#fefefe | 80512 || {{mp|2000 AM|57}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|80512}} |-id=513 bgcolor=#fefefe | 80513 || {{mp|2000 AS|57}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80513}} |-id=514 bgcolor=#fefefe | 80514 || {{mp|2000 AV|58}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|80514}} |-id=515 bgcolor=#fefefe | 80515 || {{mp|2000 AA|59}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80515}} |-id=516 bgcolor=#fefefe | 80516 || {{mp|2000 AL|59}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|80516}} |-id=517 bgcolor=#fefefe | 80517 || {{mp|2000 AM|59}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|80517}} |-id=518 bgcolor=#fefefe | 80518 || {{mp|2000 AS|59}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|80518}} |-id=519 bgcolor=#fefefe | 80519 || {{mp|2000 AQ|60}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|80519}} |-id=520 bgcolor=#fefefe | 80520 || {{mp|2000 AV|60}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|80520}} |-id=521 bgcolor=#fefefe | 80521 || {{mp|2000 AP|61}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|80521}} |-id=522 bgcolor=#fefefe | 80522 || {{mp|2000 AT|61}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80522}} |-id=523 bgcolor=#fefefe | 80523 || {{mp|2000 AN|62}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80523}} |-id=524 bgcolor=#fefefe | 80524 || {{mp|2000 AD|63}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80524}} |-id=525 bgcolor=#fefefe | 80525 || {{mp|2000 AP|63}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80525}} |-id=526 bgcolor=#fefefe | 80526 || {{mp|2000 AC|64}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80526}} |-id=527 bgcolor=#fefefe | 80527 || {{mp|2000 AS|64}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|80527}} |-id=528 bgcolor=#fefefe | 80528 || {{mp|2000 AZ|64}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80528}} |-id=529 bgcolor=#fefefe | 80529 || {{mp|2000 AR|66}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80529}} |-id=530 bgcolor=#fefefe | 80530 || {{mp|2000 AX|70}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80530}} |-id=531 bgcolor=#fefefe | 80531 || {{mp|2000 AY|70}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80531}} |-id=532 bgcolor=#fefefe | 80532 || {{mp|2000 AV|71}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80532}} |-id=533 bgcolor=#fefefe | 80533 || {{mp|2000 AW|72}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80533}} |-id=534 bgcolor=#fefefe | 80534 || {{mp|2000 AB|73}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|80534}} |-id=535 bgcolor=#fefefe | 80535 || {{mp|2000 AH|73}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|80535}} |-id=536 bgcolor=#fefefe | 80536 || {{mp|2000 AT|74}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|80536}} |-id=537 bgcolor=#fefefe | 80537 || {{mp|2000 AA|75}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|80537}} |-id=538 bgcolor=#fefefe | 80538 || {{mp|2000 AT|78}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80538}} |-id=539 bgcolor=#fefefe | 80539 || {{mp|2000 AT|79}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80539}} |-id=540 bgcolor=#fefefe | 80540 || {{mp|2000 AZ|81}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80540}} |-id=541 bgcolor=#fefefe | 80541 || {{mp|2000 AL|82}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80541}} |-id=542 bgcolor=#fefefe | 80542 || {{mp|2000 AD|84}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80542}} |-id=543 bgcolor=#fefefe | 80543 || {{mp|2000 AO|84}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80543}} |-id=544 bgcolor=#fefefe | 80544 || {{mp|2000 AZ|84}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80544}} |-id=545 bgcolor=#fefefe | 80545 || {{mp|2000 AD|85}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|80545}} |-id=546 bgcolor=#fefefe | 80546 || {{mp|2000 AO|85}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80546}} |-id=547 bgcolor=#fefefe | 80547 || {{mp|2000 AR|85}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80547}} |-id=548 bgcolor=#fefefe | 80548 || {{mp|2000 AW|85}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80548}} |-id=549 bgcolor=#fefefe | 80549 || {{mp|2000 AX|88}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80549}} |-id=550 bgcolor=#fefefe | 80550 || {{mp|2000 AK|89}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|80550}} |-id=551 bgcolor=#fefefe | 80551 || {{mp|2000 AL|89}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80551}} |-id=552 bgcolor=#fefefe | 80552 || {{mp|2000 AF|90}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80552}} |-id=553 bgcolor=#fefefe | 80553 || {{mp|2000 AN|90}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80553}} |-id=554 bgcolor=#fefefe | 80554 || {{mp|2000 AJ|91}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80554}} |-id=555 bgcolor=#fefefe | 80555 || {{mp|2000 AO|93}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80555}} |-id=556 bgcolor=#fefefe | 80556 || {{mp|2000 AB|95}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80556}} |-id=557 bgcolor=#e9e9e9 | 80557 || {{mp|2000 AS|96}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80557}} |-id=558 bgcolor=#fefefe | 80558 || {{mp|2000 AQ|102}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80558}} |-id=559 bgcolor=#fefefe | 80559 || {{mp|2000 AR|103}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80559}} |-id=560 bgcolor=#fefefe | 80560 || {{mp|2000 AX|103}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80560}} |-id=561 bgcolor=#fefefe | 80561 || {{mp|2000 AZ|104}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|80561}} |-id=562 bgcolor=#fefefe | 80562 || {{mp|2000 AY|106}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80562}} |-id=563 bgcolor=#fefefe | 80563 || {{mp|2000 AH|107}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80563}} |-id=564 bgcolor=#fefefe | 80564 || {{mp|2000 AX|109}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80564}} |-id=565 bgcolor=#fefefe | 80565 || {{mp|2000 AN|110}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80565}} |-id=566 bgcolor=#fefefe | 80566 || {{mp|2000 AG|111}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80566}} |-id=567 bgcolor=#fefefe | 80567 || {{mp|2000 AQ|111}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80567}} |-id=568 bgcolor=#fefefe | 80568 || {{mp|2000 AJ|112}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80568}} |-id=569 bgcolor=#fefefe | 80569 || {{mp|2000 AG|115}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80569}} |-id=570 bgcolor=#fefefe | 80570 || {{mp|2000 AJ|115}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|80570}} |-id=571 bgcolor=#fefefe | 80571 || {{mp|2000 AQ|116}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80571}} |-id=572 bgcolor=#fefefe | 80572 || {{mp|2000 AZ|116}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|80572}} |-id=573 bgcolor=#fefefe | 80573 || {{mp|2000 AO|118}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80573}} |-id=574 bgcolor=#e9e9e9 | 80574 || {{mp|2000 AO|119}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80574}} |-id=575 bgcolor=#fefefe | 80575 || {{mp|2000 AD|120}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80575}} |-id=576 bgcolor=#fefefe | 80576 || {{mp|2000 AE|120}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80576}} |-id=577 bgcolor=#fefefe | 80577 || {{mp|2000 AQ|120}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80577}} |-id=578 bgcolor=#fefefe | 80578 || {{mp|2000 AJ|121}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80578}} |-id=579 bgcolor=#fefefe | 80579 || {{mp|2000 AF|123}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80579}} |-id=580 bgcolor=#fefefe | 80580 || {{mp|2000 AG|123}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80580}} |-id=581 bgcolor=#fefefe | 80581 || {{mp|2000 AS|124}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|80581}} |-id=582 bgcolor=#fefefe | 80582 || {{mp|2000 AY|125}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80582}} |-id=583 bgcolor=#fefefe | 80583 || {{mp|2000 AL|127}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80583}} |-id=584 bgcolor=#fefefe | 80584 || {{mp|2000 AN|127}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80584}} |-id=585 bgcolor=#fefefe | 80585 || {{mp|2000 AV|128}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|80585}} |-id=586 bgcolor=#e9e9e9 | 80586 || {{mp|2000 AU|129}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80586}} |-id=587 bgcolor=#fefefe | 80587 || {{mp|2000 AU|131}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80587}} |-id=588 bgcolor=#fefefe | 80588 || {{mp|2000 AW|132}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80588}} |-id=589 bgcolor=#fefefe | 80589 || {{mp|2000 AL|135}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80589}} |-id=590 bgcolor=#fefefe | 80590 || {{mp|2000 AP|135}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|80590}} |-id=591 bgcolor=#fefefe | 80591 || {{mp|2000 AA|136}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|80591}} |-id=592 bgcolor=#fefefe | 80592 || {{mp|2000 AM|143}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80592}} |-id=593 bgcolor=#fa8072 | 80593 || {{mp|2000 AG|144}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|80593}} |-id=594 bgcolor=#fefefe | 80594 || {{mp|2000 AA|145}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|80594}} |-id=595 bgcolor=#fefefe | 80595 || {{mp|2000 AO|145}} || — || Enero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80595}} |-id=596 bgcolor=#fefefe | 80596 || {{mp|2000 AZ|145}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80596}} |-id=597 bgcolor=#fefefe | 80597 || {{mp|2000 AD|147}} || — || Enero 6, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80597}} |-id=598 bgcolor=#fefefe | 80598 || {{mp|2000 AQ|147}} || — || Enero 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80598}} |-id=599 bgcolor=#fefefe | 80599 || {{mp|2000 AB|148}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|80599}} |-id=600 bgcolor=#fefefe | 80600 || {{mp|2000 AC|149}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 1.7 km || {{M+J|80600}} |} == 80601–80700 == {{Anchor|601}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80601 || {{mp|2000 AL|149}} || — || Enero 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80601}} |-id=602 bgcolor=#fefefe | 80602 || {{mp|2000 AH|153}} || — || Enero 9, 2000 || [[Grasslands Observatory|Grasslands]] || McGaha, J. || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|80602}} |-id=603 bgcolor=#fefefe | 80603 || {{mp|2000 AE|154}} || — || Enero 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80603}} |-id=604 bgcolor=#fefefe | 80604 || {{mp|2000 AD|155}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80604}} |-id=605 bgcolor=#fefefe | 80605 || {{mp|2000 AP|155}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80605}} |-id=606 bgcolor=#fefefe | 80606 || {{mp|2000 AD|159}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80606}} |-id=607 bgcolor=#fefefe | 80607 || {{mp|2000 AN|159}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80607}} |-id=608 bgcolor=#fefefe | 80608 || {{mp|2000 AB|160}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80608}} |-id=609 bgcolor=#fefefe | 80609 || {{mp|2000 AU|162}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|80609}} |-id=610 bgcolor=#fefefe | 80610 || {{mp|2000 AE|163}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80610}} |-id=611 bgcolor=#fefefe | 80611 || {{mp|2000 AU|163}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80611}} |-id=612 bgcolor=#fefefe | 80612 || {{mp|2000 AM|167}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|80612}} |-id=613 bgcolor=#fefefe | 80613 || {{mp|2000 AY|167}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|80613}} |-id=614 bgcolor=#fefefe | 80614 || {{mp|2000 AO|168}} || — || Enero 12, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80614}} |-id=615 bgcolor=#fefefe | 80615 || {{mp|2000 AK|170}} || — || Enero 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80615}} |-id=616 bgcolor=#fefefe | 80616 || {{mp|2000 AV|173}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80616}} |-id=617 bgcolor=#fefefe | 80617 || {{mp|2000 AG|174}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80617}} |-id=618 bgcolor=#fefefe | 80618 || {{mp|2000 AO|175}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|80618}} |-id=619 bgcolor=#fefefe | 80619 || {{mp|2000 AW|176}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80619}} |-id=620 bgcolor=#fefefe | 80620 || {{mp|2000 AY|178}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80620}} |-id=621 bgcolor=#fefefe | 80621 || {{mp|2000 AQ|181}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80621}} |-id=622 bgcolor=#fefefe | 80622 || {{mp|2000 AD|182}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80622}} |-id=623 bgcolor=#fefefe | 80623 || {{mp|2000 AE|184}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80623}} |-id=624 bgcolor=#fefefe | 80624 || {{mp|2000 AB|186}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80624}} |-id=625 bgcolor=#fefefe | 80625 || {{mp|2000 AN|193}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|80625}} |-id=626 bgcolor=#fefefe | 80626 || {{mp|2000 AE|194}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80626}} |-id=627 bgcolor=#fefefe | 80627 || {{mp|2000 AT|196}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80627}} |-id=628 bgcolor=#fefefe | 80628 || {{mp|2000 AP|197}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80628}} |-id=629 bgcolor=#fefefe | 80629 || {{mp|2000 AJ|204}} || — || Enero 14, 2000 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80629}} |-id=630 bgcolor=#fefefe | 80630 || {{mp|2000 AL|204}} || — || Enero 14, 2000 || Kleť || Kleť || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80630}} |-id=631 bgcolor=#fefefe | 80631 || {{mp|2000 AW|204}} || — || Enero 10, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80631}} |-id=632 bgcolor=#fefefe | 80632 || {{mp|2000 AL|205}} || — || Enero 15, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80632}} |-id=633 bgcolor=#fefefe | 80633 || {{mp|2000 AU|205}} || — || Enero 15, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80633}} |-id=634 bgcolor=#fefefe | 80634 || {{mp|2000 AV|209}} || — || Enero 5, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80634}} |-id=635 bgcolor=#fefefe | 80635 || {{mp|2000 AL|211}} || — || Enero 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80635}} |-id=636 bgcolor=#fefefe | 80636 || {{mp|2000 AV|214}} || — || Enero 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Slow rotator (asteroid)#80636|slow?]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80636}} |-id=637 bgcolor=#fefefe | 80637 || {{mp|2000 AK|215}} || — || Enero 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|80637}} |-id=638 bgcolor=#c2ffff | 80638 || {{mp|2000 AM|217}} || — || Enero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Greek camp|L4]] || align=right | 18 km || {{M+J|80638}} |-id=639 bgcolor=#fefefe | 80639 || {{mp|2000 AT|218}} || — || Enero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80639}} |-id=640 bgcolor=#fefefe | 80640 || {{mp|2000 AM|220}} || — || Enero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80640}} |-id=641 bgcolor=#fefefe | 80641 || {{mp|2000 AD|221}} || — || Enero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80641}} |-id=642 bgcolor=#fefefe | 80642 || {{mp|2000 AN|223}} || — || Enero 9, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80642}} |-id=643 bgcolor=#fefefe | 80643 || {{mp|2000 AO|223}} || — || Enero 9, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80643}} |-id=644 bgcolor=#fefefe | 80644 || {{mp|2000 AP|223}} || — || Enero 9, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80644}} |-id=645 bgcolor=#fefefe | 80645 || {{mp|2000 AN|227}} || — || Enero 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80645}} |-id=646 bgcolor=#fefefe | 80646 || {{mp|2000 AG|233}} || — || Enero 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80646}} |-id=647 bgcolor=#e9e9e9 | 80647 || {{mp|2000 AX|238}} || — || Enero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80647}} |-id=648 bgcolor=#fefefe | 80648 || {{mp|2000 AZ|238}} || — || Enero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80648}} |-id=649 bgcolor=#fefefe | 80649 || {{mp|2000 AF|239}} || — || Enero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80649}} |-id=650 bgcolor=#fefefe | 80650 || {{mp|2000 AY|246}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80650}} |-id=651 bgcolor=#fefefe | 80651 || {{mp|2000 AJ|251}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80651}} |-id=652 bgcolor=#fefefe | 80652 Albertoangela || 2000 BB || {{MoMP|80652|Albertoangela}} || Enero 16, 2000 || [[Cavezzo Observatory|Cavezzo]] || Cavezzo || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80652}} |-id=653 bgcolor=#fefefe | 80653 || {{mp|2000 BR|1}} || — || Enero 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80653}} |-id=654 bgcolor=#fefefe | 80654 || {{mp|2000 BE|2}} || — || Enero 25, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|80654}} |-id=655 bgcolor=#fefefe | 80655 || {{mp|2000 BO|3}} || — || Enero 27, 2000 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80655}} |-id=656 bgcolor=#fefefe | 80656 || {{mp|2000 BT|7}} || — || Enero 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80656}} |-id=657 bgcolor=#fefefe | 80657 || {{mp|2000 BH|8}} || — || Enero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80657}} |-id=658 bgcolor=#fefefe | 80658 || {{mp|2000 BP|8}} || — || Enero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80658}} |-id=659 bgcolor=#fefefe | 80659 || {{mp|2000 BM|9}} || — || Enero 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80659}} |-id=660 bgcolor=#e9e9e9 | 80660 || {{mp|2000 BN|9}} || — || Enero 26, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80660}} |-id=661 bgcolor=#fefefe | 80661 || {{mp|2000 BF|10}} || — || Enero 26, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|80661}} |-id=662 bgcolor=#fefefe | 80662 || {{mp|2000 BS|10}} || — || Enero 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80662}} |-id=663 bgcolor=#fefefe | 80663 || {{mp|2000 BX|10}} || — || Enero 28, 2000 || [[Les Tardieux Observatory|Les Tardieux Obs.]] || Boeuf, M. || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80663}} |-id=664 bgcolor=#fefefe | 80664 || {{mp|2000 BZ|10}} || — || Enero 26, 2000 || [[Dynic Astronomical Observatory|Dynic]] || [[Atsushi Sugie|A. Sugie]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|80664}} |-id=665 bgcolor=#fefefe | 80665 || {{mp|2000 BD|11}} || — || Enero 28, 2000 || [[Gekko Observatory|Gekko]] || [[Tetsuo Kagawa|T. Kagawa]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80665}} |-id=666 bgcolor=#fefefe | 80666 || {{mp|2000 BP|14}} || — || Enero 28, 2000 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|80666}} |-id=667 bgcolor=#fefefe | 80667 || {{mp|2000 BA|15}} || — || Enero 31, 2000 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80667}} |-id=668 bgcolor=#fefefe | 80668 || {{mp|2000 BD|15}} || — || Enero 31, 2000 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80668}} |-id=669 bgcolor=#fefefe | 80669 || {{mp|2000 BR|15}} || — || Enero 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80669}} |-id=670 bgcolor=#fefefe | 80670 || {{mp|2000 BD|16}} || — || Enero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|80670}} |-id=671 bgcolor=#fefefe | 80671 || {{mp|2000 BM|17}} || — || Enero 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80671}} |-id=672 bgcolor=#fefefe | 80672 || {{mp|2000 BU|17}} || — || Enero 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|80672}} |-id=673 bgcolor=#fefefe | 80673 || {{mp|2000 BO|18}} || — || Enero 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80673}} |-id=674 bgcolor=#fefefe | 80674 || {{mp|2000 BW|19}} || — || Enero 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80674}} |-id=675 bgcolor=#fefefe | 80675 Kwentus || {{mp|2000 BV|22}} || {{MoMP|80675|Kwentus}} || Enero 30, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80675}} |-id=676 bgcolor=#fefefe | 80676 || {{mp|2000 BM|25}} || — || Enero 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80676}} |-id=677 bgcolor=#fefefe | 80677 || {{mp|2000 BN|25}} || — || Enero 29, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80677}} |-id=678 bgcolor=#fefefe | 80678 || {{mp|2000 BR|25}} || — || Enero 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80678}} |-id=679 bgcolor=#fefefe | 80679 || {{mp|2000 BR|28}} || — || Enero 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#80679|fast]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80679}} |-id=680 bgcolor=#fefefe | 80680 || {{mp|2000 BW|29}} || — || Enero 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80680}} |-id=681 bgcolor=#fefefe | 80681 || {{mp|2000 BC|30}} || — || Enero 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80681}} |-id=682 bgcolor=#fefefe | 80682 || {{mp|2000 BN|30}} || — || Enero 27, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80682}} |-id=683 bgcolor=#fefefe | 80683 || {{mp|2000 BP|30}} || — || Enero 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80683}} |-id=684 bgcolor=#fefefe | 80684 || {{mp|2000 BW|32}} || — || Enero 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80684}} |-id=685 bgcolor=#fefefe | 80685 || {{mp|2000 BB|33}} || — || Enero 29, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80685}} |-id=686 bgcolor=#fefefe | 80686 || {{mp|2000 BX|33}} || — || Enero 30, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80686}} |-id=687 bgcolor=#e9e9e9 | 80687 || {{mp|2000 BL|34}} || — || Enero 30, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80687}} |-id=688 bgcolor=#fefefe | 80688 || {{mp|2000 BO|34}} || — || Enero 30, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|80688}} |-id=689 bgcolor=#fefefe | 80689 || {{mp|2000 BB|36}} || — || Enero 31, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80689}} |-id=690 bgcolor=#fefefe | 80690 || {{mp|2000 BX|47}} || — || Enero 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|80690}} |-id=691 bgcolor=#e9e9e9 | 80691 || {{mp|2000 BE|52}} || — || Enero 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80691}} |-id=692 bgcolor=#fefefe | 80692 || 2000 CD || — || Pebrero 2, 2000 || [[Tebbutt Observatory|Tebbutt]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80692}} |-id=693 bgcolor=#fefefe | 80693 || 2000 CH || — || Pebrero 1, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80693}} |-id=694 bgcolor=#fefefe | 80694 || 2000 CN || — || Pebrero 2, 2000 || Prescott || P. G. Comba || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80694}} |-id=695 bgcolor=#e9e9e9 | 80695 || 2000 CP || — || Pebrero 2, 2000 || Prescott || P. G. Comba || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80695}} |-id=696 bgcolor=#fefefe | 80696 || {{mp|2000 CB|1}} || — || Pebrero 3, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80696}} |-id=697 bgcolor=#fefefe | 80697 || {{mp|2000 CC|1}} || — || Pebrero 3, 2000 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80697}} |-id=698 bgcolor=#fefefe | 80698 || {{mp|2000 CH|1}} || — || Pebrero 4, 2000 || [[Baton Rouge Astronomical Society Highland Road Park Observatory|Baton Rouge]] || [[Walter R. Cooney Jr.|W. R. Cooney Jr.]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80698}} |-id=699 bgcolor=#fefefe | 80699 || {{mp|2000 CM|1}} || — || Pebrero 4, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80699}} |-id=700 bgcolor=#fefefe | 80700 || {{mp|2000 CA|2}} || — || Pebrero 2, 2000 || [[Uenohara Observatory|Uenohara]] || [[Nobuhiro Kawasato|N. Kawasato]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|80700}} |} == 80701–80800 == {{Anchor|701}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80701 || {{mp|2000 CP|4}} || — || Pebrero 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80701}} |-id=702 bgcolor=#fefefe | 80702 || {{mp|2000 CC|5}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80702}} |-id=703 bgcolor=#e9e9e9 | 80703 || {{mp|2000 CJ|5}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|80703}} |-id=704 bgcolor=#fefefe | 80704 || {{mp|2000 CM|5}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80704}} |-id=705 bgcolor=#fefefe | 80705 || {{mp|2000 CU|8}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80705}} |-id=706 bgcolor=#fefefe | 80706 || {{mp|2000 CL|16}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80706}} |-id=707 bgcolor=#fefefe | 80707 || {{mp|2000 CD|17}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80707}} |-id=708 bgcolor=#fefefe | 80708 || {{mp|2000 CS|18}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80708}} |-id=709 bgcolor=#fefefe | 80709 || {{mp|2000 CH|19}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80709}} |-id=710 bgcolor=#fefefe | 80710 || {{mp|2000 CK|19}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80710}} |-id=711 bgcolor=#fefefe | 80711 || {{mp|2000 CN|19}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80711}} |-id=712 bgcolor=#e9e9e9 | 80712 || {{mp|2000 CL|20}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80712}} |-id=713 bgcolor=#fefefe | 80713 || {{mp|2000 CM|20}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80713}} |-id=714 bgcolor=#fefefe | 80714 || {{mp|2000 CR|20}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80714}} |-id=715 bgcolor=#fefefe | 80715 || {{mp|2000 CO|21}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80715}} |-id=716 bgcolor=#fefefe | 80716 || {{mp|2000 CQ|21}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80716}} |-id=717 bgcolor=#fefefe | 80717 || {{mp|2000 CX|22}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80717}} |-id=718 bgcolor=#fefefe | 80718 || {{mp|2000 CW|23}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80718}} |-id=719 bgcolor=#e9e9e9 | 80719 || {{mp|2000 CG|24}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|80719}} |-id=720 bgcolor=#fefefe | 80720 || {{mp|2000 CO|24}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80720}} |-id=721 bgcolor=#fefefe | 80721 || {{mp|2000 CS|24}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80721}} |-id=722 bgcolor=#fefefe | 80722 || {{mp|2000 CS|25}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right data-sort-value="0.99" | ''990 m'' || {{M+J|80722}} |-id=723 bgcolor=#fefefe | 80723 || {{mp|2000 CB|26}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|80723}} |-id=724 bgcolor=#fefefe | 80724 || {{mp|2000 CC|26}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80724}} |-id=725 bgcolor=#fefefe | 80725 || {{mp|2000 CD|26}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80725}} |-id=726 bgcolor=#fefefe | 80726 || {{mp|2000 CP|26}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80726}} |-id=727 bgcolor=#fefefe | 80727 || {{mp|2000 CW|27}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80727}} |-id=728 bgcolor=#fefefe | 80728 || {{mp|2000 CB|28}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80728}} |-id=729 bgcolor=#fefefe | 80729 || {{mp|2000 CS|28}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80729}} |-id=730 bgcolor=#fefefe | 80730 || {{mp|2000 CM|29}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80730}} |-id=731 bgcolor=#fefefe | 80731 || {{mp|2000 CQ|29}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80731}} |-id=732 bgcolor=#e9e9e9 | 80732 || {{mp|2000 CK|30}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80732}} |-id=733 bgcolor=#e9e9e9 | 80733 || {{mp|2000 CQ|31}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80733}} |-id=734 bgcolor=#fefefe | 80734 || {{mp|2000 CQ|32}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80734}} |-id=735 bgcolor=#fefefe | 80735 || {{mp|2000 CT|32}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|80735}} |-id=736 bgcolor=#fefefe | 80736 || {{mp|2000 CX|32}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80736}} |-id=737 bgcolor=#fefefe | 80737 || {{mp|2000 CA|33}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80737}} |-id=738 bgcolor=#fefefe | 80738 || {{mp|2000 CW|33}} || — || Pebrero 4, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|80738}} |-id=739 bgcolor=#fefefe | 80739 || {{mp|2000 CK|34}} || — || Pebrero 5, 2000 || Višnjan Observatory || K. Korlević || [[Slow rotator (asteroid)#80739|slow]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|80739}} |-id=740 bgcolor=#fefefe | 80740 || {{mp|2000 CX|34}} || — || Pebrero 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80740}} |-id=741 bgcolor=#e9e9e9 | 80741 || {{mp|2000 CV|36}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80741}} |-id=742 bgcolor=#fefefe | 80742 || {{mp|2000 CH|37}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80742}} |-id=743 bgcolor=#fefefe | 80743 || {{mp|2000 CQ|37}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80743}} |-id=744 bgcolor=#fefefe | 80744 || {{mp|2000 CV|38}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|80744}} |-id=745 bgcolor=#fefefe | 80745 || {{mp|2000 CD|39}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80745}} |-id=746 bgcolor=#fefefe | 80746 || {{mp|2000 CL|41}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80746}} |-id=747 bgcolor=#fefefe | 80747 || {{mp|2000 CN|42}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80747}} |-id=748 bgcolor=#fefefe | 80748 || {{mp|2000 CE|43}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80748}} |-id=749 bgcolor=#fefefe | 80749 || {{mp|2000 CQ|43}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|80749}} |-id=750 bgcolor=#fefefe | 80750 || {{mp|2000 CR|44}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#80750|slow]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80750}} |-id=751 bgcolor=#fefefe | 80751 || {{mp|2000 CB|46}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80751}} |-id=752 bgcolor=#fefefe | 80752 || {{mp|2000 CG|49}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80752}} |-id=753 bgcolor=#fefefe | 80753 || {{mp|2000 CO|49}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80753}} |-id=754 bgcolor=#fefefe | 80754 || {{mp|2000 CV|49}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|80754}} |-id=755 bgcolor=#fefefe | 80755 || {{mp|2000 CN|50}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80755}} |-id=756 bgcolor=#fefefe | 80756 || {{mp|2000 CK|52}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80756}} |-id=757 bgcolor=#fefefe | 80757 || {{mp|2000 CS|52}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|80757}} |-id=758 bgcolor=#fefefe | 80758 || {{mp|2000 CU|52}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|80758}} |-id=759 bgcolor=#fefefe | 80759 || {{mp|2000 CL|53}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|80759}} |-id=760 bgcolor=#fefefe | 80760 || {{mp|2000 CY|53}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80760}} |-id=761 bgcolor=#fefefe | 80761 || {{mp|2000 CA|54}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80761}} |-id=762 bgcolor=#e9e9e9 | 80762 || {{mp|2000 CG|54}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|80762}} |-id=763 bgcolor=#fefefe | 80763 || {{mp|2000 CM|55}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80763}} |-id=764 bgcolor=#fefefe | 80764 || {{mp|2000 CP|55}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80764}} |-id=765 bgcolor=#fefefe | 80765 || {{mp|2000 CB|57}} || — || Pebrero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80765}} |-id=766 bgcolor=#fefefe | 80766 || {{mp|2000 CT|57}} || — || Pebrero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80766}} |-id=767 bgcolor=#fefefe | 80767 || {{mp|2000 CN|60}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80767}} |-id=768 bgcolor=#fefefe | 80768 || {{mp|2000 CP|60}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 1.8 km || {{M+J|80768}} |-id=769 bgcolor=#fefefe | 80769 || {{mp|2000 CX|60}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 2.1 km || {{M+J|80769}} |-id=770 bgcolor=#e9e9e9 | 80770 || {{mp|2000 CB|61}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.0 km || {{M+J|80770}} |-id=771 bgcolor=#fefefe | 80771 || {{mp|2000 CJ|61}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|80771}} |-id=772 bgcolor=#fefefe | 80772 || {{mp|2000 CX|61}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80772}} |-id=773 bgcolor=#d6d6d6 | 80773 || {{mp|2000 CY|63}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.9 km || {{M+J|80773}} |-id=774 bgcolor=#e9e9e9 | 80774 || {{mp|2000 CD|64}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#807|BRU]] || align=right | 6.6 km || {{M+J|80774}} |-id=775 bgcolor=#fefefe | 80775 || {{mp|2000 CN|65}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80775}} |-id=776 bgcolor=#fefefe | 80776 || {{mp|2000 CV|65}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|80776}} |-id=777 bgcolor=#fefefe | 80777 || {{mp|2000 CN|66}} || — || Pebrero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|80777}} |-id=778 bgcolor=#fefefe | 80778 || {{mp|2000 CA|69}} || — || Pebrero 1, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80778}} |-id=779 bgcolor=#fefefe | 80779 || {{mp|2000 CP|76}} || — || Pebrero 10, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80779}} |-id=780 bgcolor=#fefefe | 80780 || {{mp|2000 CM|77}} || — || Pebrero 8, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80780}} |-id=781 bgcolor=#fefefe | 80781 || {{mp|2000 CD|78}} || — || Pebrero 7, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80781}} |-id=782 bgcolor=#fefefe | 80782 || {{mp|2000 CJ|78}} || — || Pebrero 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80782}} |-id=783 bgcolor=#fefefe | 80783 || {{mp|2000 CR|79}} || — || Pebrero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80783}} |-id=784 bgcolor=#fefefe | 80784 || {{mp|2000 CG|80}} || — || Pebrero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80784}} |-id=785 bgcolor=#fefefe | 80785 || {{mp|2000 CD|81}} || — || Pebrero 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80785}} |-id=786 bgcolor=#fefefe | 80786 || {{mp|2000 CH|81}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|80786}} |-id=787 bgcolor=#e9e9e9 | 80787 || {{mp|2000 CM|83}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|80787}} |-id=788 bgcolor=#fefefe | 80788 || {{mp|2000 CU|84}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80788}} |-id=789 bgcolor=#fefefe | 80789 || {{mp|2000 CC|85}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|80789}} |-id=790 bgcolor=#fefefe | 80790 || {{mp|2000 CS|85}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80790}} |-id=791 bgcolor=#e9e9e9 | 80791 || {{mp|2000 CE|86}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80791}} |-id=792 bgcolor=#fefefe | 80792 || {{mp|2000 CN|86}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|80792}} |-id=793 bgcolor=#fefefe | 80793 || {{mp|2000 CX|86}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|80793}} |-id=794 bgcolor=#fefefe | 80794 || {{mp|2000 CC|87}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80794}} |-id=795 bgcolor=#fefefe | 80795 || {{mp|2000 CE|87}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80795}} |-id=796 bgcolor=#fefefe | 80796 || {{mp|2000 CG|87}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80796}} |-id=797 bgcolor=#fefefe | 80797 || {{mp|2000 CX|87}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|80797}} |-id=798 bgcolor=#fefefe | 80798 || {{mp|2000 CP|89}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80798}} |-id=799 bgcolor=#fefefe | 80799 || {{mp|2000 CV|94}} || — || Pebrero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80799}} |-id=800 bgcolor=#fefefe | 80800 || {{mp|2000 CU|96}} || — || Pebrero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80800}} |} == 80801–80900 == {{Anchor|801}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80801 Yiwu || {{mp|2000 CP|98}} || {{MoMP|80801|Yiwu}} || Pebrero 8, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80801}} |-id=802 bgcolor=#fefefe | 80802 || {{mp|2000 CD|99}} || — || Pebrero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|80802}} |-id=803 bgcolor=#fefefe | 80803 || {{mp|2000 CX|100}} || — || Pebrero 12, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80803}} |-id=804 bgcolor=#fefefe | 80804 || {{mp|2000 CG|102}} || — || Pebrero 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80804}} |-id=805 bgcolor=#fefefe | 80805 || {{mp|2000 CU|103}} || — || Pebrero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80805}} |-id=806 bgcolor=#c2e0ff | 80806 || {{mp|2000 CM|105}} || — || Pebrero 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || [[Classical Kuiper belt object|cubewano]] ([[Cold classical|cold]]){{·}}[[Minor-planet moon#80806|moon]] || align=right | ''157 km'' || {{M+J|80806}} |-id=807 bgcolor=#fefefe | 80807 Jimloudon || {{mp|2000 CX|112}} || {{MoMP|80807|Jimloudon}} || Pebrero 7, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|80807}} |-id=808 bgcolor=#e9e9e9 | 80808 Billmason || {{mp|2000 CU|114}} || {{MoMP|80808|Billmason}} || Pebrero 1, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80808}} |-id=809 bgcolor=#e9e9e9 | 80809 || {{mp|2000 CX|114}} || — || Pebrero 1, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80809}} |-id=810 bgcolor=#d6d6d6 | 80810 Georgewinters || {{mp|2000 CC|115}} || {{MoMP|80810|Georgewinters}} || Pebrero 1, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|80810}} |-id=811 bgcolor=#fefefe | 80811 || {{mp|2000 CN|116}} || — || Pebrero 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80811}} |-id=812 bgcolor=#e9e9e9 | 80812 || {{mp|2000 CY|116}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#80812|slow]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80812}} |-id=813 bgcolor=#fefefe | 80813 || {{mp|2000 CZ|120}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|80813}} |-id=814 bgcolor=#fefefe | 80814 || {{mp|2000 CT|121}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80814}} |-id=815 bgcolor=#fefefe | 80815 || {{mp|2000 CD|122}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|80815}} |-id=816 bgcolor=#fefefe | 80816 || {{mp|2000 CR|122}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80816}} |-id=817 bgcolor=#fefefe | 80817 || {{mp|2000 CK|125}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80817}} |-id=818 bgcolor=#fefefe | 80818 || {{mp|2000 CY|125}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80818}} |-id=819 bgcolor=#fefefe | 80819 || {{mp|2000 CH|127}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80819}} |-id=820 bgcolor=#fefefe | 80820 || {{mp|2000 CQ|129}} || — || Pebrero 3, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80820}} |-id=821 bgcolor=#e9e9e9 | 80821 || {{mp|2000 CQ|137}} || — || Pebrero 4, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80821}} |-id=822 bgcolor=#e9e9e9 | 80822 || {{mp|2000 CD|140}} || — || Pebrero 4, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|80822}} |-id=823 bgcolor=#fefefe | 80823 || 2000 DP || — || Pebrero 23, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|80823}} |-id=824 bgcolor=#fefefe | 80824 || 2000 DX || — || Pebrero 24, 2000 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80824}} |-id=825 bgcolor=#fefefe | 80825 || 2000 DZ || — || Pebrero 24, 2000 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|80825}} |-id=826 bgcolor=#fefefe | 80826 || {{mp|2000 DH|1}} || — || Pebrero 26, 2000 || [[Rock Finder Observatory|Rock Finder]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|80826}} |-id=827 bgcolor=#fefefe | 80827 || {{mp|2000 DV|1}} || — || Pebrero 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80827}} |-id=828 bgcolor=#e9e9e9 | 80828 || {{mp|2000 DF|2}} || — || Pebrero 26, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 7.0 km || {{M+J|80828}} |-id=829 bgcolor=#fefefe | 80829 || {{mp|2000 DX|2}} || — || Pebrero 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80829}} |-id=830 bgcolor=#e9e9e9 | 80830 || {{mp|2000 DS|3}} || — || Pebrero 25, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|80830}} |-id=831 bgcolor=#fefefe | 80831 || {{mp|2000 DQ|4}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|80831}} |-id=832 bgcolor=#fefefe | 80832 || {{mp|2000 DX|4}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80832}} |-id=833 bgcolor=#fefefe | 80833 || {{mp|2000 DR|5}} || — || Pebrero 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80833}} |-id=834 bgcolor=#fefefe | 80834 || {{mp|2000 DS|5}} || — || Pebrero 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80834}} |-id=835 bgcolor=#fefefe | 80835 || {{mp|2000 DK|7}} || — || Pebrero 29, 2000 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|80835}} |-id=836 bgcolor=#fefefe | 80836 || {{mp|2000 DU|7}} || — || Pebrero 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|80836}} |-id=837 bgcolor=#fefefe | 80837 || {{mp|2000 DV|7}} || — || Pebrero 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|80837}} |-id=838 bgcolor=#fefefe | 80838 || {{mp|2000 DJ|12}} || — || Pebrero 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80838}} |-id=839 bgcolor=#e9e9e9 | 80839 || {{mp|2000 DS|12}} || — || Pebrero 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80839}} |-id=840 bgcolor=#e9e9e9 | 80840 || {{mp|2000 DT|13}} || — || Pebrero 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80840}} |-id=841 bgcolor=#fefefe | 80841 || {{mp|2000 DR|14}} || — || Pebrero 25, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80841}} |-id=842 bgcolor=#fefefe | 80842 || {{mp|2000 DW|14}} || — || Pebrero 26, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|80842}} |-id=843 bgcolor=#e9e9e9 | 80843 || {{mp|2000 DO|17}} || — || Pebrero 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|80843}} |-id=844 bgcolor=#fefefe | 80844 || {{mp|2000 DK|18}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80844}} |-id=845 bgcolor=#e9e9e9 | 80845 || {{mp|2000 DZ|18}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|80845}} |-id=846 bgcolor=#fefefe | 80846 || {{mp|2000 DL|19}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80846}} |-id=847 bgcolor=#fefefe | 80847 || {{mp|2000 DX|19}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80847}} |-id=848 bgcolor=#fefefe | 80848 || {{mp|2000 DY|19}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80848}} |-id=849 bgcolor=#fefefe | 80849 || {{mp|2000 DM|20}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80849}} |-id=850 bgcolor=#fefefe | 80850 || {{mp|2000 DN|20}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|80850}} |-id=851 bgcolor=#e9e9e9 | 80851 || {{mp|2000 DX|20}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80851}} |-id=852 bgcolor=#fefefe | 80852 || {{mp|2000 DF|21}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80852}} |-id=853 bgcolor=#e9e9e9 | 80853 || {{mp|2000 DK|22}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80853}} |-id=854 bgcolor=#fefefe | 80854 || {{mp|2000 DQ|22}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80854}} |-id=855 bgcolor=#e9e9e9 | 80855 || {{mp|2000 DD|23}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80855}} |-id=856 bgcolor=#fefefe | 80856 || {{mp|2000 DF|23}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80856}} |-id=857 bgcolor=#fefefe | 80857 || {{mp|2000 DJ|24}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80857}} |-id=858 bgcolor=#fefefe | 80858 || {{mp|2000 DL|24}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80858}} |-id=859 bgcolor=#fefefe | 80859 || {{mp|2000 DD|25}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80859}} |-id=860 bgcolor=#fefefe | 80860 || {{mp|2000 DZ|25}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80860}} |-id=861 bgcolor=#fefefe | 80861 || {{mp|2000 DU|26}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80861}} |-id=862 bgcolor=#fefefe | 80862 || {{mp|2000 DV|26}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80862}} |-id=863 bgcolor=#fefefe | 80863 || {{mp|2000 DT|27}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80863}} |-id=864 bgcolor=#fefefe | 80864 || {{mp|2000 DZ|27}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80864}} |-id=865 bgcolor=#fefefe | 80865 || {{mp|2000 DH|28}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80865}} |-id=866 bgcolor=#fefefe | 80866 || {{mp|2000 DN|28}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || MAS || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80866}} |-id=867 bgcolor=#fefefe | 80867 || {{mp|2000 DO|28}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || MAS || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80867}} |-id=868 bgcolor=#fefefe | 80868 || {{mp|2000 DX|28}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || MAS || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80868}} |-id=869 bgcolor=#e9e9e9 | 80869 || {{mp|2000 DA|31}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80869}} |-id=870 bgcolor=#fefefe | 80870 || {{mp|2000 DY|31}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80870}} |-id=871 bgcolor=#fefefe | 80871 || {{mp|2000 DM|32}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80871}} |-id=872 bgcolor=#fefefe | 80872 || {{mp|2000 DN|33}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|80872}} |-id=873 bgcolor=#fefefe | 80873 || {{mp|2000 DS|33}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80873}} |-id=874 bgcolor=#fefefe | 80874 || {{mp|2000 DF|35}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80874}} |-id=875 bgcolor=#fefefe | 80875 || {{mp|2000 DU|35}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80875}} |-id=876 bgcolor=#e9e9e9 | 80876 || {{mp|2000 DA|37}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|80876}} |-id=877 bgcolor=#fefefe | 80877 || {{mp|2000 DR|37}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|80877}} |-id=878 bgcolor=#e9e9e9 | 80878 || {{mp|2000 DY|37}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|80878}} |-id=879 bgcolor=#fefefe | 80879 || {{mp|2000 DB|39}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80879}} |-id=880 bgcolor=#e9e9e9 | 80880 || {{mp|2000 DT|39}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|80880}} |-id=881 bgcolor=#fefefe | 80881 || {{mp|2000 DV|40}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80881}} |-id=882 bgcolor=#fefefe | 80882 || {{mp|2000 DX|40}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80882}} |-id=883 bgcolor=#e9e9e9 | 80883 || {{mp|2000 DY|40}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80883}} |-id=884 bgcolor=#e9e9e9 | 80884 || {{mp|2000 DC|42}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|80884}} |-id=885 bgcolor=#fefefe | 80885 || {{mp|2000 DJ|42}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80885}} |-id=886 bgcolor=#e9e9e9 | 80886 || {{mp|2000 DO|42}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80886}} |-id=887 bgcolor=#e9e9e9 | 80887 || {{mp|2000 DQ|42}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|80887}} |-id=888 bgcolor=#e9e9e9 | 80888 || {{mp|2000 DT|42}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80888}} |-id=889 bgcolor=#e9e9e9 | 80889 || {{mp|2000 DM|43}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80889}} |-id=890 bgcolor=#fefefe | 80890 || {{mp|2000 DY|45}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80890}} |-id=891 bgcolor=#fefefe | 80891 || {{mp|2000 DP|48}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80891}} |-id=892 bgcolor=#fefefe | 80892 || {{mp|2000 DO|50}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80892}} |-id=893 bgcolor=#e9e9e9 | 80893 || {{mp|2000 DL|51}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80893}} |-id=894 bgcolor=#fefefe | 80894 || {{mp|2000 DK|52}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80894}} |-id=895 bgcolor=#fefefe | 80895 || {{mp|2000 DM|52}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80895}} |-id=896 bgcolor=#e9e9e9 | 80896 || {{mp|2000 DF|53}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80896}} |-id=897 bgcolor=#e9e9e9 | 80897 || {{mp|2000 DV|53}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|80897}} |-id=898 bgcolor=#e9e9e9 | 80898 || {{mp|2000 DA|54}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || (5) || align=right | 2.1 km || {{M+J|80898}} |-id=899 bgcolor=#fefefe | 80899 || {{mp|2000 DO|54}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|80899}} |-id=900 bgcolor=#e9e9e9 | 80900 || {{mp|2000 DQ|54}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80900}} |} == 80901–81000 == {{Anchor|901}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 80901 || {{mp|2000 DY|55}} || — || Pebrero 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|80901}} |-id=902 bgcolor=#e9e9e9 | 80902 || {{mp|2000 DA|56}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80902}} |-id=903 bgcolor=#fefefe | 80903 || {{mp|2000 DD|56}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80903}} |-id=904 bgcolor=#e9e9e9 | 80904 || {{mp|2000 DO|56}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|80904}} |-id=905 bgcolor=#e9e9e9 | 80905 || {{mp|2000 DC|58}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80905}} |-id=906 bgcolor=#fefefe | 80906 || {{mp|2000 DK|58}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|80906}} |-id=907 bgcolor=#fefefe | 80907 || {{mp|2000 DS|58}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80907}} |-id=908 bgcolor=#e9e9e9 | 80908 || {{mp|2000 DF|59}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|80908}} |-id=909 bgcolor=#fefefe | 80909 || {{mp|2000 DL|59}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|80909}} |-id=910 bgcolor=#fefefe | 80910 || {{mp|2000 DL|60}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80910}} |-id=911 bgcolor=#e9e9e9 | 80911 || {{mp|2000 DT|60}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80911}} |-id=912 bgcolor=#e9e9e9 | 80912 || {{mp|2000 DA|62}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80912}} |-id=913 bgcolor=#e9e9e9 | 80913 || {{mp|2000 DK|62}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|80913}} |-id=914 bgcolor=#fefefe | 80914 || {{mp|2000 DE|63}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80914}} |-id=915 bgcolor=#fefefe | 80915 || {{mp|2000 DK|63}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80915}} |-id=916 bgcolor=#fefefe | 80916 || {{mp|2000 DF|65}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80916}} |-id=917 bgcolor=#fefefe | 80917 || {{mp|2000 DN|67}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|80917}} |-id=918 bgcolor=#e9e9e9 | 80918 || {{mp|2000 DY|67}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80918}} |-id=919 bgcolor=#e9e9e9 | 80919 || {{mp|2000 DG|68}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|80919}} |-id=920 bgcolor=#fefefe | 80920 || {{mp|2000 DV|69}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80920}} |-id=921 bgcolor=#fefefe | 80921 || {{mp|2000 DA|70}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80921}} |-id=922 bgcolor=#e9e9e9 | 80922 || {{mp|2000 DF|70}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80922}} |-id=923 bgcolor=#e9e9e9 | 80923 || {{mp|2000 DF|73}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80923}} |-id=924 bgcolor=#fefefe | 80924 || {{mp|2000 DJ|73}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80924}} |-id=925 bgcolor=#e9e9e9 | 80925 || {{mp|2000 DR|73}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|80925}} |-id=926 bgcolor=#fefefe | 80926 || {{mp|2000 DG|74}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80926}} |-id=927 bgcolor=#e9e9e9 | 80927 || {{mp|2000 DJ|74}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80927}} |-id=928 bgcolor=#e9e9e9 | 80928 || {{mp|2000 DL|75}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]]{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#80928|fast]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80928}} |-id=929 bgcolor=#fefefe | 80929 || {{mp|2000 DM|75}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80929}} |-id=930 bgcolor=#fefefe | 80930 || {{mp|2000 DV|75}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80930}} |-id=931 bgcolor=#fefefe | 80931 || {{mp|2000 DX|76}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80931}} |-id=932 bgcolor=#e9e9e9 | 80932 || {{mp|2000 DK|78}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80932}} |-id=933 bgcolor=#e9e9e9 | 80933 || {{mp|2000 DQ|78}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80933}} |-id=934 bgcolor=#fefefe | 80934 || {{mp|2000 DM|79}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80934}} |-id=935 bgcolor=#fefefe | 80935 || {{mp|2000 DZ|79}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|80935}} |-id=936 bgcolor=#fefefe | 80936 || {{mp|2000 DS|80}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|80936}} |-id=937 bgcolor=#fefefe | 80937 || {{mp|2000 DU|80}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80937}} |-id=938 bgcolor=#fefefe | 80938 || {{mp|2000 DA|83}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|80938}} |-id=939 bgcolor=#fefefe | 80939 || {{mp|2000 DS|85}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|80939}} |-id=940 bgcolor=#fefefe | 80940 || {{mp|2000 DD|86}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80940}} |-id=941 bgcolor=#fefefe | 80941 || {{mp|2000 DN|86}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|80941}} |-id=942 bgcolor=#fefefe | 80942 || {{mp|2000 DX|87}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80942}} |-id=943 bgcolor=#fefefe | 80943 || {{mp|2000 DX|89}} || — || Pebrero 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80943}} |-id=944 bgcolor=#e9e9e9 | 80944 || {{mp|2000 DN|92}} || — || Pebrero 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|80944}} |-id=945 bgcolor=#fefefe | 80945 || {{mp|2000 DN|93}} || — || Pebrero 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|80945}} |-id=946 bgcolor=#fefefe | 80946 || {{mp|2000 DX|94}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|80946}} |-id=947 bgcolor=#fefefe | 80947 || {{mp|2000 DZ|95}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80947}} |-id=948 bgcolor=#fefefe | 80948 || {{mp|2000 DE|96}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80948}} |-id=949 bgcolor=#fefefe | 80949 || {{mp|2000 DG|96}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80949}} |-id=950 bgcolor=#fefefe | 80950 || {{mp|2000 DJ|96}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80950}} |-id=951 bgcolor=#fefefe | 80951 || {{mp|2000 DK|96}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80951}} |-id=952 bgcolor=#e9e9e9 | 80952 || {{mp|2000 DF|98}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80952}} |-id=953 bgcolor=#e9e9e9 | 80953 || {{mp|2000 DK|98}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80953}} |-id=954 bgcolor=#fefefe | 80954 || {{mp|2000 DZ|98}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80954}} |-id=955 bgcolor=#fefefe | 80955 || {{mp|2000 DL|101}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|80955}} |-id=956 bgcolor=#e9e9e9 | 80956 || {{mp|2000 DV|101}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|80956}} |-id=957 bgcolor=#e9e9e9 | 80957 || {{mp|2000 DL|104}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|80957}} |-id=958 bgcolor=#e9e9e9 | 80958 || {{mp|2000 DM|104}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80958}} |-id=959 bgcolor=#fefefe | 80959 || {{mp|2000 DK|105}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|80959}} |-id=960 bgcolor=#e9e9e9 | 80960 || {{mp|2000 DE|106}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|80960}} |-id=961 bgcolor=#e9e9e9 | 80961 || {{mp|2000 DU|106}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80961}} |-id=962 bgcolor=#fefefe | 80962 || {{mp|2000 DX|107}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|80962}} |-id=963 bgcolor=#fefefe | 80963 || {{mp|2000 DZ|108}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80963}} |-id=964 bgcolor=#e9e9e9 | 80964 || {{mp|2000 DM|109}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|80964}} |-id=965 bgcolor=#e9e9e9 | 80965 || {{mp|2000 DE|111}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|80965}} |-id=966 bgcolor=#fefefe | 80966 || {{mp|2000 DP|111}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|80966}} |-id=967 bgcolor=#fefefe | 80967 || {{mp|2000 DV|111}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80967}} |-id=968 bgcolor=#e9e9e9 | 80968 || {{mp|2000 DK|112}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|80968}} |-id=969 bgcolor=#fefefe | 80969 || {{mp|2000 DL|112}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80969}} |-id=970 bgcolor=#e9e9e9 | 80970 || {{mp|2000 DS|112}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|80970}} |-id=971 bgcolor=#fefefe | 80971 || {{mp|2000 DX|114}} || — || Pebrero 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80971}} |-id=972 bgcolor=#fefefe | 80972 || {{mp|2000 DM|116}} || — || Pebrero 25, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|80972}} |-id=973 bgcolor=#fefefe | 80973 || 2000 EQ || — || Marso 3, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80973}} |-id=974 bgcolor=#e9e9e9 | 80974 || 2000 ER || — || Marso 3, 2000 || Prescott || P. G. Comba || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|80974}} |-id=975 bgcolor=#fefefe | 80975 || {{mp|2000 EX|1}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|80975}} |-id=976 bgcolor=#fefefe | 80976 || {{mp|2000 EK|3}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|80976}} |-id=977 bgcolor=#fefefe | 80977 || {{mp|2000 EE|7}} || — || Marso 3, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80977}} |-id=978 bgcolor=#fefefe | 80978 || {{mp|2000 EG|8}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|80978}} |-id=979 bgcolor=#e9e9e9 | 80979 || {{mp|2000 EX|8}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80979}} |-id=980 bgcolor=#e9e9e9 | 80980 || {{mp|2000 EV|9}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80980}} |-id=981 bgcolor=#e9e9e9 | 80981 || {{mp|2000 EK|10}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80981}} |-id=982 bgcolor=#fefefe | 80982 || {{mp|2000 EU|12}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|80982}} |-id=983 bgcolor=#fefefe | 80983 || {{mp|2000 EV|12}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|80983}} |-id=984 bgcolor=#fefefe | 80984 Santomurakami || {{mp|2000 EO|15}} || {{MoMP|80984|Santomurakami}} || Marso 6, 2000 || [[Kuma Kogen Observatory|Kuma Kogen]] || [[Akimasa Nakamura|A. Nakamura]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80984}} |-id=985 bgcolor=#fefefe | 80985 || {{mp|2000 EN|16}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|80985}} |-id=986 bgcolor=#e9e9e9 | 80986 || {{mp|2000 EM|17}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|80986}} |-id=987 bgcolor=#e9e9e9 | 80987 || {{mp|2000 EN|17}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80987}} |-id=988 bgcolor=#fefefe | 80988 || {{mp|2000 EK|19}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|80988}} |-id=989 bgcolor=#e9e9e9 | 80989 || {{mp|2000 EC|23}} || — || Marso 3, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|80989}} |-id=990 bgcolor=#e9e9e9 | 80990 || {{mp|2000 ER|23}} || — || Marso 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|80990}} |-id=991 bgcolor=#e9e9e9 | 80991 || {{mp|2000 ES|24}} || — || Marso 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|80991}} |-id=992 bgcolor=#e9e9e9 | 80992 || {{mp|2000 EK|25}} || — || Marso 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80992}} |-id=993 bgcolor=#fefefe | 80993 || {{mp|2000 EY|26}} || — || Marso 7, 2000 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Gary Hug|G. Hug]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|80993}} |-id=994 bgcolor=#fefefe | 80994 || {{mp|2000 ES|27}} || — || Marso 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|80994}} |-id=995 bgcolor=#fefefe | 80995 || {{mp|2000 ED|28}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|80995}} |-id=996 bgcolor=#e9e9e9 | 80996 || {{mp|2000 ER|28}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|80996}} |-id=997 bgcolor=#e9e9e9 | 80997 || {{mp|2000 EH|29}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|80997}} |-id=998 bgcolor=#fefefe | 80998 || {{mp|2000 EJ|29}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|80998}} |-id=999 bgcolor=#fefefe | 80999 || {{mp|2000 EZ|29}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|80999}} |-id=000 bgcolor=#e9e9e9 | 81000 || {{mp|2000 ED|31}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81000}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist|35em}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (75001)–(80000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles) {{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 80001-85000}} [[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|80000]] 5m8crvq1mnwqhu6a51px3juxbuxp2sn 0 340259 2231260 2026-10-04T02:02:51Z Allyriana000 119761 Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=81001}}{{TOC001|prefix=81}} == 81001–81100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#fefefe | 81001 || {{mp|2000 EF|31}} || — || Marso 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|81001}} |-id=002 bgcolor=#fefefe | 81002 || {{mp|2000 EG|31}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || V ||... 2231260 wikitext text/x-wiki {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=81001}}{{TOC001|prefix=81}} == 81001–81100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#fefefe | 81001 || {{mp|2000 EF|31}} || — || Marso 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|81001}} |-id=002 bgcolor=#fefefe | 81002 || {{mp|2000 EG|31}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81002}} |-id=003 bgcolor=#fefefe | 81003 || {{mp|2000 EN|31}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81003}} |-id=004 bgcolor=#fefefe | 81004 || {{mp|2000 ER|32}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81004}} |-id=005 bgcolor=#e9e9e9 | 81005 || {{mp|2000 EW|32}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|81005}} |-id=006 bgcolor=#e9e9e9 | 81006 || {{mp|2000 EP|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81006}} |-id=007 bgcolor=#fefefe | 81007 || {{mp|2000 EV|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81007}} |-id=008 bgcolor=#e9e9e9 | 81008 || {{mp|2000 EX|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81008}} |-id=009 bgcolor=#fefefe | 81009 || {{mp|2000 EQ|34}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81009}} |-id=010 bgcolor=#fefefe | 81010 || {{mp|2000 EL|35}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81010}} |-id=011 bgcolor=#fefefe | 81011 || {{mp|2000 ED|36}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81011}} |-id=012 bgcolor=#fefefe | 81012 || {{mp|2000 EZ|36}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81012}} |-id=013 bgcolor=#e9e9e9 | 81013 || {{mp|2000 EY|37}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81013}} |-id=014 bgcolor=#e9e9e9 | 81014 || {{mp|2000 ED|38}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81014}} |-id=015 bgcolor=#fefefe | 81015 || {{mp|2000 EF|38}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81015}} |-id=016 bgcolor=#e9e9e9 | 81016 || {{mp|2000 EE|39}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81016}} |-id=017 bgcolor=#fefefe | 81017 || {{mp|2000 EH|39}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81017}} |-id=018 bgcolor=#e9e9e9 | 81018 || {{mp|2000 EJ|39}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81018}} |-id=019 bgcolor=#e9e9e9 | 81019 || {{mp|2000 EO|40}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|81019}} |-id=020 bgcolor=#e9e9e9 | 81020 || {{mp|2000 EJ|41}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81020}} |-id=021 bgcolor=#e9e9e9 | 81021 || {{mp|2000 ET|41}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81021}} |-id=022 bgcolor=#e9e9e9 | 81022 || {{mp|2000 EL|42}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81022}} |-id=023 bgcolor=#fefefe | 81023 || {{mp|2000 ER|42}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81023}} |-id=024 bgcolor=#e9e9e9 | 81024 || {{mp|2000 EZ|42}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81024}} |-id=025 bgcolor=#e9e9e9 | 81025 || {{mp|2000 EH|43}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81025}} |-id=026 bgcolor=#e9e9e9 | 81026 || {{mp|2000 EE|44}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81026}} |-id=027 bgcolor=#fefefe | 81027 || {{mp|2000 EJ|44}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81027}} |-id=028 bgcolor=#fefefe | 81028 || {{mp|2000 EM|45}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81028}} |-id=029 bgcolor=#e9e9e9 | 81029 || {{mp|2000 EQ|45}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81029}} |-id=030 bgcolor=#e9e9e9 | 81030 || {{mp|2000 EB|47}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81030}} |-id=031 bgcolor=#e9e9e9 | 81031 || {{mp|2000 EG|48}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81031}} |-id=032 bgcolor=#e9e9e9 | 81032 || {{mp|2000 EK|48}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81032}} |-id=033 bgcolor=#fefefe | 81033 || {{mp|2000 EL|48}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81033}} |-id=034 bgcolor=#e9e9e9 | 81034 || {{mp|2000 EE|49}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81034}} |-id=035 bgcolor=#fefefe | 81035 || {{mp|2000 EG|49}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81035}} |-id=036 bgcolor=#e9e9e9 | 81036 || {{mp|2000 EQ|54}} || — || Marso 10, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81036}} |-id=037 bgcolor=#e9e9e9 | 81037 || {{mp|2000 EN|55}} || — || Marso 11, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81037}} |-id=038 bgcolor=#fefefe | 81038 || {{mp|2000 EA|56}} || — || Marso 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81038}} |-id=039 bgcolor=#fefefe | 81039 || {{mp|2000 EX|56}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81039}} |-id=040 bgcolor=#e9e9e9 | 81040 || {{mp|2000 EC|57}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|18466|(18466)}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81040}} |-id=041 bgcolor=#e9e9e9 | 81041 || {{mp|2000 EN|57}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|81041}} |-id=042 bgcolor=#e9e9e9 | 81042 || {{mp|2000 EP|57}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81042}} |-id=043 bgcolor=#fefefe | 81043 || {{mp|2000 EW|58}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81043}} |-id=044 bgcolor=#e9e9e9 | 81044 || {{mp|2000 EF|59}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81044}} |-id=045 bgcolor=#fefefe | 81045 || {{mp|2000 EA|60}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81045}} |-id=046 bgcolor=#e9e9e9 | 81046 || {{mp|2000 EV|60}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81046}} |-id=047 bgcolor=#e9e9e9 | 81047 || {{mp|2000 EU|61}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81047}} |-id=048 bgcolor=#fefefe | 81048 || {{mp|2000 EU|62}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81048}} |-id=049 bgcolor=#fefefe | 81049 || {{mp|2000 EY|62}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81049}} |-id=050 bgcolor=#e9e9e9 | 81050 || {{mp|2000 ES|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81050}} |-id=051 bgcolor=#e9e9e9 | 81051 || {{mp|2000 ET|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81051}} |-id=052 bgcolor=#e9e9e9 | 81052 || {{mp|2000 EV|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81052}} |-id=053 bgcolor=#e9e9e9 | 81053 || {{mp|2000 EY|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81053}} |-id=054 bgcolor=#e9e9e9 | 81054 || {{mp|2000 ED|64}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81054}} |-id=055 bgcolor=#e9e9e9 | 81055 || {{mp|2000 EJ|65}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81055}} |-id=056 bgcolor=#e9e9e9 | 81056 || {{mp|2000 EK|65}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81056}} |-id=057 bgcolor=#fefefe | 81057 || {{mp|2000 EQ|65}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81057}} |-id=058 bgcolor=#fefefe | 81058 || {{mp|2000 EM|66}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81058}} |-id=059 bgcolor=#e9e9e9 | 81059 || {{mp|2000 EN|67}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|81059}} |-id=060 bgcolor=#e9e9e9 | 81060 || {{mp|2000 EU|67}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81060}} |-id=061 bgcolor=#e9e9e9 | 81061 || {{mp|2000 ET|68}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81061}} |-id=062 bgcolor=#e9e9e9 | 81062 || {{mp|2000 EB|70}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|81062}} |-id=063 bgcolor=#e9e9e9 | 81063 || {{mp|2000 EJ|70}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|81063}} |-id=064 bgcolor=#fefefe | 81064 || {{mp|2000 EG|71}} || — || Marso 9, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81064}} |-id=065 bgcolor=#fefefe | 81065 || {{mp|2000 ET|71}} || — || Marso 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81065}} |-id=066 bgcolor=#fefefe | 81066 || {{mp|2000 ES|73}} || — || Marso 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81066}} |-id=067 bgcolor=#e9e9e9 | 81067 || {{mp|2000 EV|74}} || — || Marso 11, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81067}} |-id=068 bgcolor=#fefefe | 81068 || {{mp|2000 EC|77}} || — || Marso 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|81068}} |-id=069 bgcolor=#fefefe | 81069 || {{mp|2000 EW|77}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81069}} |-id=070 bgcolor=#fefefe | 81070 || {{mp|2000 ET|78}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81070}} |-id=071 bgcolor=#fefefe | 81071 || {{mp|2000 EY|78}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81071}} |-id=072 bgcolor=#e9e9e9 | 81072 || {{mp|2000 EC|80}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81072}} |-id=073 bgcolor=#fefefe | 81073 || {{mp|2000 EP|83}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81073}} |-id=074 bgcolor=#fefefe | 81074 || {{mp|2000 EZ|84}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|81074}} |-id=075 bgcolor=#e9e9e9 | 81075 || {{mp|2000 EM|85}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81075}} |-id=076 bgcolor=#fefefe | 81076 || {{mp|2000 EQ|86}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81076}} |-id=077 bgcolor=#e9e9e9 | 81077 || {{mp|2000 EZ|86}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81077}} |-id=078 bgcolor=#e9e9e9 | 81078 || {{mp|2000 ED|87}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81078}} |-id=079 bgcolor=#fefefe | 81079 || {{mp|2000 ES|88}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81079}} |-id=080 bgcolor=#e9e9e9 | 81080 || {{mp|2000 ET|88}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#518|RAF]]{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#81080|fast?]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81080}} |-id=081 bgcolor=#fefefe | 81081 || {{mp|2000 EJ|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81081}} |-id=082 bgcolor=#e9e9e9 | 81082 || {{mp|2000 EK|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81082}} |-id=083 bgcolor=#e9e9e9 | 81083 || {{mp|2000 EX|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81083}} |-id=084 bgcolor=#fefefe | 81084 || {{mp|2000 EY|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81084}} |-id=085 bgcolor=#e9e9e9 | 81085 || {{mp|2000 EO|90}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81085}} |-id=086 bgcolor=#e9e9e9 | 81086 || {{mp|2000 EN|91}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81086}} |-id=087 bgcolor=#e9e9e9 | 81087 || {{mp|2000 EU|91}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81087}} |-id=088 bgcolor=#fefefe | 81088 || {{mp|2000 EM|92}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81088}} |-id=089 bgcolor=#fefefe | 81089 || {{mp|2000 EQ|92}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81089}} |-id=090 bgcolor=#e9e9e9 | 81090 || {{mp|2000 EG|95}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81090}} |-id=091 bgcolor=#e9e9e9 | 81091 || {{mp|2000 EO|95}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81091}} |-id=092 bgcolor=#fefefe | 81092 || {{mp|2000 ES|100}} || — || Marso 12, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81092}} |-id=093 bgcolor=#e9e9e9 | 81093 || {{mp|2000 EH|102}} || — || Marso 14, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81093}} |-id=094 bgcolor=#fefefe | 81094 || {{mp|2000 ER|104}} || — || Marso 13, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81094}} |-id=095 bgcolor=#e9e9e9 | 81095 || {{mp|2000 EK|105}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81095}} |-id=096 bgcolor=#e9e9e9 | 81096 || {{mp|2000 EG|106}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81096}} |-id=097 bgcolor=#fefefe | 81097 || {{mp|2000 EE|107}} || — || Marso 5, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81097}} |-id=098 bgcolor=#e9e9e9 | 81098 || {{mp|2000 EH|108}} || — || Marso 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81098}} |-id=099 bgcolor=#fefefe | 81099 || {{mp|2000 EG|109}} || — || Marso 8, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81099}} |-id=100 bgcolor=#fefefe | 81100 || {{mp|2000 EO|109}} || — || Marso 8, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81100}} |} == 81101–81200 == {{Anchor|101}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81101 || {{mp|2000 ER|109}} || — || Marso 8, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.6 km || {{M+J|81101}} |-id=102 bgcolor=#fefefe | 81102 || {{mp|2000 EU|110}} || — || Marso 8, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81102}} |-id=103 bgcolor=#fefefe | 81103 || {{mp|2000 ES|112}} || — || Marso 9, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81103}} |-id=104 bgcolor=#fefefe | 81104 || {{mp|2000 EW|112}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81104}} |-id=105 bgcolor=#e9e9e9 | 81105 || {{mp|2000 EM|114}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|81105}} |-id=106 bgcolor=#fefefe | 81106 || {{mp|2000 EW|115}} || — || Marso 10, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81106}} |-id=107 bgcolor=#e9e9e9 | 81107 || {{mp|2000 EY|116}} || — || Marso 10, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81107}} |-id=108 bgcolor=#fefefe | 81108 || {{mp|2000 EG|118}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81108}} |-id=109 bgcolor=#fefefe | 81109 || {{mp|2000 EN|120}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81109}} |-id=110 bgcolor=#fefefe | 81110 || {{mp|2000 ET|120}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81110}} |-id=111 bgcolor=#e9e9e9 | 81111 || {{mp|2000 EM|121}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81111}} |-id=112 bgcolor=#fefefe | 81112 || {{mp|2000 EQ|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81112}} |-id=113 bgcolor=#e9e9e9 | 81113 || {{mp|2000 EU|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81113}} |-id=114 bgcolor=#fefefe | 81114 || {{mp|2000 EV|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81114}} |-id=115 bgcolor=#e9e9e9 | 81115 || {{mp|2000 EX|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81115}} |-id=116 bgcolor=#fefefe | 81116 || {{mp|2000 EY|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81116}} |-id=117 bgcolor=#fefefe | 81117 || {{mp|2000 EL|124}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || NYS || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81117}} |-id=118 bgcolor=#fefefe | 81118 || {{mp|2000 EP|125}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81118}} |-id=119 bgcolor=#fefefe | 81119 || {{mp|2000 EW|125}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81119}} |-id=120 bgcolor=#e9e9e9 | 81120 || {{mp|2000 ED|126}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81120}} |-id=121 bgcolor=#e9e9e9 | 81121 || {{mp|2000 ET|126}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|81121}} |-id=122 bgcolor=#e9e9e9 | 81122 || {{mp|2000 EZ|126}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81122}} |-id=123 bgcolor=#fefefe | 81123 || {{mp|2000 EA|128}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81123}} |-id=124 bgcolor=#fefefe | 81124 || {{mp|2000 EB|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81124}} |-id=125 bgcolor=#e9e9e9 | 81125 || {{mp|2000 EJ|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81125}} |-id=126 bgcolor=#e9e9e9 | 81126 || {{mp|2000 EQ|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81126}} |-id=127 bgcolor=#fefefe | 81127 || {{mp|2000 EW|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81127}} |-id=128 bgcolor=#fefefe | 81128 || {{mp|2000 EB|131}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81128}} |-id=129 bgcolor=#e9e9e9 | 81129 || {{mp|2000 ED|131}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81129}} |-id=130 bgcolor=#e9e9e9 | 81130 || {{mp|2000 EJ|131}} || — || Marso 11, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81130}} |-id=131 bgcolor=#fefefe | 81131 || {{mp|2000 EW|131}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81131}} |-id=132 bgcolor=#e9e9e9 | 81132 || {{mp|2000 EU|133}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81132}} |-id=133 bgcolor=#e9e9e9 | 81133 || {{mp|2000 EA|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81133}} |-id=134 bgcolor=#e9e9e9 | 81134 || {{mp|2000 ED|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|81134}} |-id=135 bgcolor=#e9e9e9 | 81135 || {{mp|2000 EG|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81135}} |-id=136 bgcolor=#e9e9e9 | 81136 || {{mp|2000 EK|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81136}} |-id=137 bgcolor=#fefefe | 81137 || {{mp|2000 EX|135}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81137}} |-id=138 bgcolor=#e9e9e9 | 81138 || {{mp|2000 ED|136}} || — || Marso 11, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81138}} |-id=139 bgcolor=#e9e9e9 | 81139 || {{mp|2000 EE|136}} || — || Marso 11, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81139}} |-id=140 bgcolor=#fefefe | 81140 || {{mp|2000 EX|136}} || — || Marso 12, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81140}} |-id=141 bgcolor=#e9e9e9 | 81141 || {{mp|2000 EP|137}} || — || Marso 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81141}} |-id=142 bgcolor=#e9e9e9 | 81142 || {{mp|2000 ES|138}} || — || Marso 11, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|81142}} |-id=143 bgcolor=#e9e9e9 | 81143 || {{mp|2000 ES|139}} || — || Marso 12, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81143}} |-id=144 bgcolor=#e9e9e9 | 81144 || {{mp|2000 EX|139}} || — || Marso 12, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81144}} |-id=145 bgcolor=#e9e9e9 | 81145 || {{mp|2000 EN|141}} || — || Marso 2, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81145}} |-id=146 bgcolor=#e9e9e9 | 81146 || {{mp|2000 EW|142}} || — || Marso 3, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81146}} |-id=147 bgcolor=#e9e9e9 | 81147 || {{mp|2000 EF|145}} || — || Marso 3, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81147}} |-id=148 bgcolor=#fefefe | 81148 || {{mp|2000 EN|145}} || — || Marso 3, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81148}} |-id=149 bgcolor=#fefefe | 81149 || {{mp|2000 ED|146}} || — || Marso 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81149}} |-id=150 bgcolor=#e9e9e9 | 81150 || {{mp|2000 EO|146}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81150}} |-id=151 bgcolor=#e9e9e9 | 81151 || {{mp|2000 EV|146}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81151}} |-id=152 bgcolor=#e9e9e9 | 81152 || {{mp|2000 EY|148}} || — || Marso 4, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81152}} |-id=153 bgcolor=#fefefe | 81153 || {{mp|2000 ES|150}} || — || Marso 5, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81153}} |-id=154 bgcolor=#e9e9e9 | 81154 || {{mp|2000 EC|152}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81154}} |-id=155 bgcolor=#e9e9e9 | 81155 || {{mp|2000 EL|152}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81155}} |-id=156 bgcolor=#e9e9e9 | 81156 || {{mp|2000 ES|152}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 7.3 km || {{M+J|81156}} |-id=157 bgcolor=#e9e9e9 | 81157 || {{mp|2000 EA|153}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81157}} |-id=158 bgcolor=#e9e9e9 | 81158 || {{mp|2000 EE|154}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81158}} |-id=159 bgcolor=#fefefe | 81159 || {{mp|2000 EF|154}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81159}} |-id=160 bgcolor=#e9e9e9 | 81160 || {{mp|2000 EU|154}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81160}} |-id=161 bgcolor=#e9e9e9 | 81161 || {{mp|2000 ES|156}} || — || Marso 10, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81161}} |-id=162 bgcolor=#e9e9e9 | 81162 || {{mp|2000 EK|158}} || — || Marso 12, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Juno clump|JUN]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81162}} |-id=163 bgcolor=#e9e9e9 | 81163 || {{mp|2000 ER|158}} || — || Marso 12, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81163}} |-id=164 bgcolor=#e9e9e9 | 81164 || {{mp|2000 ED|159}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81164}} |-id=165 bgcolor=#e9e9e9 | 81165 || {{mp|2000 EY|159}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81165}} |-id=166 bgcolor=#fefefe | 81166 || {{mp|2000 ES|160}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81166}} |-id=167 bgcolor=#e9e9e9 | 81167 || {{mp|2000 EH|164}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81167}} |-id=168 bgcolor=#e9e9e9 | 81168 || {{mp|2000 ED|165}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81168}} |-id=169 bgcolor=#fefefe | 81169 || {{mp|2000 EL|165}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81169}} |-id=170 bgcolor=#e9e9e9 | 81170 || {{mp|2000 ES|165}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81170}} |-id=171 bgcolor=#fefefe | 81171 || {{mp|2000 EE|166}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81171}} |-id=172 bgcolor=#fefefe | 81172 || {{mp|2000 EQ|166}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81172}} |-id=173 bgcolor=#d6d6d6 | 81173 || {{mp|2000 EY|167}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|81173}} |-id=174 bgcolor=#fefefe | 81174 || {{mp|2000 EO|170}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81174}} |-id=175 bgcolor=#fefefe | 81175 || {{mp|2000 ER|170}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|81175}} |-id=176 bgcolor=#fefefe | 81176 || {{mp|2000 EO|171}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81176}} |-id=177 bgcolor=#fefefe | 81177 || {{mp|2000 EJ|173}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || PHO || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81177}} |-id=178 bgcolor=#fefefe | 81178 || {{mp|2000 EB|175}} || — || Marso 2, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81178}} |-id=179 bgcolor=#e9e9e9 | 81179 || {{mp|2000 EL|179}} || — || Marso 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81179}} |-id=180 bgcolor=#e9e9e9 | 81180 || {{mp|2000 EJ|180}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81180}} |-id=181 bgcolor=#fefefe | 81181 || {{mp|2000 EH|182}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81181}} |-id=182 bgcolor=#d6d6d6 | 81182 || {{mp|2000 EW|183}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81182}} |-id=183 bgcolor=#fefefe | 81183 || {{mp|2000 EX|183}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81183}} |-id=184 bgcolor=#fefefe | 81184 || {{mp|2000 EK|186}} || — || Marso 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81184}} |-id=185 bgcolor=#fefefe | 81185 || {{mp|2000 EM|186}} || — || Marso 2, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81185}} |-id=186 bgcolor=#fefefe | 81186 || {{mp|2000 ED|189}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81186}} |-id=187 bgcolor=#e9e9e9 | 81187 || {{mp|2000 EL|190}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81187}} |-id=188 bgcolor=#e9e9e9 | 81188 || {{mp|2000 EB|193}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81188}} |-id=189 bgcolor=#e9e9e9 | 81189 || {{mp|2000 EE|193}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81189}} |-id=190 bgcolor=#e9e9e9 | 81190 || {{mp|2000 EY|193}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81190}} |-id=191 bgcolor=#e9e9e9 | 81191 || {{mp|2000 EJ|194}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81191}} |-id=192 bgcolor=#e9e9e9 | 81192 || {{mp|2000 EX|195}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81192}} |-id=193 bgcolor=#e9e9e9 | 81193 || {{mp|2000 EW|197}} || — || Marso 1, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81193}} |-id=194 bgcolor=#fefefe | 81194 || {{mp|2000 EF|198}} || — || Marso 1, 2000 || Catalina || CSS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81194}} |-id=195 bgcolor=#e9e9e9 | 81195 || {{mp|2000 EN|198}} || — || Marso 1, 2000 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|81195}} |-id=196 bgcolor=#e9e9e9 | 81196 || {{mp|2000 FT|1}} || — || Marso 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81196}} |-id=197 bgcolor=#e9e9e9 | 81197 || {{mp|2000 FQ|2}} || — || Marso 26, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81197}} |-id=198 bgcolor=#e9e9e9 | 81198 || {{mp|2000 FS|4}} || — || Marso 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81198}} |-id=199 bgcolor=#fefefe | 81199 || {{mp|2000 FK|5}} || — || Marso 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81199}} |-id=200 bgcolor=#e9e9e9 | 81200 || {{mp|2000 FP|5}} || — || Marso 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81200}} |} == 81201–81300 == {{Anchor|201}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81201 || {{mp|2000 FL|6}} || — || Marso 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81201}} |-id=202 bgcolor=#e9e9e9 | 81202 || {{mp|2000 FV|8}} || — || Marso 29, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81202}} |-id=203 bgcolor=#e9e9e9 | 81203 Polynesia || {{mp|2000 FQ|10}} || {{MoMP|81203|Polynesia}} || Marso 23, 2000 || [[Punaauia Observatory|Punaauia]] || Pelle, J. C. || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81203}} |-id=204 bgcolor=#e9e9e9 | 81204 || {{mp|2000 FV|10}} || — || Marso 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|81204}} |-id=205 bgcolor=#d6d6d6 | 81205 || {{mp|2000 FW|10}} || — || Marso 30, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81205}} |-id=206 bgcolor=#e9e9e9 | 81206 || {{mp|2000 FB|11}} || — || Marso 30, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|81206}} |-id=207 bgcolor=#e9e9e9 | 81207 || {{mp|2000 FD|15}} || — || Marso 29, 2000 || [[Kvistabergs Observatorium|Kvistaberg]] || [[Uppsala–DLR Asteroid Survey|Uppsala-DLR Asteroid Survey]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81207}} |-id=208 bgcolor=#fefefe | 81208 || {{mp|2000 FO|15}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81208}} |-id=209 bgcolor=#fefefe | 81209 || {{mp|2000 FQ|15}} || — || Marso 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81209}} |-id=210 bgcolor=#e9e9e9 | 81210 || {{mp|2000 FT|16}} || — || Marso 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81210}} |-id=211 bgcolor=#fefefe | 81211 || {{mp|2000 FX|16}} || — || Marso 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81211}} |-id=212 bgcolor=#fefefe | 81212 || {{mp|2000 FD|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81212}} |-id=213 bgcolor=#e9e9e9 | 81213 || {{mp|2000 FJ|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|81213}} |-id=214 bgcolor=#e9e9e9 | 81214 || {{mp|2000 FL|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|81214}} |-id=215 bgcolor=#e9e9e9 | 81215 || {{mp|2000 FM|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81215}} |-id=216 bgcolor=#e9e9e9 | 81216 || {{mp|2000 FQ|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81216}} |-id=217 bgcolor=#e9e9e9 | 81217 || {{mp|2000 FQ|19}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81217}} |-id=218 bgcolor=#e9e9e9 | 81218 || {{mp|2000 FC|20}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|81218}} |-id=219 bgcolor=#fefefe | 81219 || {{mp|2000 FU|20}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81219}} |-id=220 bgcolor=#e9e9e9 | 81220 || {{mp|2000 FO|21}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81220}} |-id=221 bgcolor=#d6d6d6 | 81221 || {{mp|2000 FY|21}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|81221}} |-id=222 bgcolor=#e9e9e9 | 81222 || {{mp|2000 FE|22}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81222}} |-id=223 bgcolor=#e9e9e9 | 81223 || {{mp|2000 FP|23}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81223|slow]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81223}} |-id=224 bgcolor=#e9e9e9 | 81224 || {{mp|2000 FV|23}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81224}} |-id=225 bgcolor=#e9e9e9 | 81225 || {{mp|2000 FE|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|81225}} |-id=226 bgcolor=#fefefe | 81226 || {{mp|2000 FF|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81226}} |-id=227 bgcolor=#e9e9e9 | 81227 || {{mp|2000 FK|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81227|slow]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81227}} |-id=228 bgcolor=#fefefe | 81228 || {{mp|2000 FG|25}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81228}} |-id=229 bgcolor=#fefefe | 81229 || {{mp|2000 FF|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81229}} |-id=230 bgcolor=#e9e9e9 | 81230 || {{mp|2000 FN|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81230}} |-id=231 bgcolor=#e9e9e9 | 81231 || {{mp|2000 FV|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81231}} |-id=232 bgcolor=#e9e9e9 | 81232 || {{mp|2000 FW|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81232}} |-id=233 bgcolor=#fefefe | 81233 || {{mp|2000 FX|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|81233}} |-id=234 bgcolor=#e9e9e9 | 81234 || {{mp|2000 FD|27}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81234}} |-id=235 bgcolor=#e9e9e9 | 81235 || {{mp|2000 FM|27}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{LoMP|11882|(11882)}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81235}} |-id=236 bgcolor=#e9e9e9 | 81236 || {{mp|2000 FZ|27}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|81236}} |-id=237 bgcolor=#e9e9e9 | 81237 || {{mp|2000 FD|28}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81237}} |-id=238 bgcolor=#e9e9e9 | 81238 || {{mp|2000 FN|28}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81238}} |-id=239 bgcolor=#e9e9e9 | 81239 || {{mp|2000 FR|28}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81239}} |-id=240 bgcolor=#d6d6d6 | 81240 || {{mp|2000 FO|29}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|81240}} |-id=241 bgcolor=#e9e9e9 | 81241 || {{mp|2000 FW|29}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81241}} |-id=242 bgcolor=#e9e9e9 | 81242 || {{mp|2000 FB|30}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81242}} |-id=243 bgcolor=#e9e9e9 | 81243 || {{mp|2000 FJ|31}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81243}} |-id=244 bgcolor=#e9e9e9 | 81244 || {{mp|2000 FC|33}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81244}} |-id=245 bgcolor=#fefefe | 81245 || {{mp|2000 FU|33}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81245}} |-id=246 bgcolor=#e9e9e9 | 81246 || {{mp|2000 FH|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81246}} |-id=247 bgcolor=#e9e9e9 | 81247 || {{mp|2000 FR|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81247}} |-id=248 bgcolor=#e9e9e9 | 81248 || {{mp|2000 FU|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81248}} |-id=249 bgcolor=#e9e9e9 | 81249 || {{mp|2000 FV|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|81249}} |-id=250 bgcolor=#e9e9e9 | 81250 || {{mp|2000 FX|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81250}} |-id=251 bgcolor=#e9e9e9 | 81251 || {{mp|2000 FC|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81251}} |-id=252 bgcolor=#e9e9e9 | 81252 || {{mp|2000 FG|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|81252}} |-id=253 bgcolor=#e9e9e9 | 81253 || {{mp|2000 FN|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81253}} |-id=254 bgcolor=#e9e9e9 | 81254 || {{mp|2000 FR|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81254}} |-id=255 bgcolor=#e9e9e9 | 81255 || {{mp|2000 FT|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81255}} |-id=256 bgcolor=#fefefe | 81256 || {{mp|2000 FM|36}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81256}} |-id=257 bgcolor=#e9e9e9 | 81257 || {{mp|2000 FQ|36}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81257}} |-id=258 bgcolor=#e9e9e9 | 81258 || {{mp|2000 FD|38}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81258}} |-id=259 bgcolor=#fefefe | 81259 || {{mp|2000 FS|38}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81259}} |-id=260 bgcolor=#e9e9e9 | 81260 || {{mp|2000 FJ|41}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81260}} |-id=261 bgcolor=#fefefe | 81261 || {{mp|2000 FP|43}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81261}} |-id=262 bgcolor=#e9e9e9 | 81262 || {{mp|2000 FW|43}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81262}} |-id=263 bgcolor=#fefefe | 81263 || {{mp|2000 FZ|43}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|81263}} |-id=264 bgcolor=#e9e9e9 | 81264 || {{mp|2000 FF|45}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81264}} |-id=265 bgcolor=#e9e9e9 | 81265 || {{mp|2000 FH|45}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81265}} |-id=266 bgcolor=#fefefe | 81266 || {{mp|2000 FT|45}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81266}} |-id=267 bgcolor=#fefefe | 81267 || {{mp|2000 FA|46}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81267}} |-id=268 bgcolor=#e9e9e9 | 81268 || {{mp|2000 FY|47}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81268}} |-id=269 bgcolor=#e9e9e9 | 81269 || {{mp|2000 FK|48}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81269}} |-id=270 bgcolor=#e9e9e9 | 81270 || {{mp|2000 FN|48}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81270}} |-id=271 bgcolor=#d6d6d6 | 81271 || {{mp|2000 FS|48}} || — || Marso 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|81271}} |-id=272 bgcolor=#e9e9e9 | 81272 || {{mp|2000 FA|49}} || — || Marso 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|81272}} |-id=273 bgcolor=#e9e9e9 | 81273 || {{mp|2000 FA|50}} || — || Marso 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81273}} |-id=274 bgcolor=#e9e9e9 | 81274 || {{mp|2000 FA|51}} || — || Marso 29, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|81274}} |-id=275 bgcolor=#e9e9e9 | 81275 || {{mp|2000 FC|53}} || — || Marso 30, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81275}} |-id=276 bgcolor=#fefefe | 81276 || {{mp|2000 FC|54}} || — || Marso 27, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81276}} |-id=277 bgcolor=#e9e9e9 | 81277 || {{mp|2000 FZ|55}} || — || Marso 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81277}} |-id=278 bgcolor=#e9e9e9 | 81278 || {{mp|2000 FK|56}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81278}} |-id=279 bgcolor=#fefefe | 81279 || {{mp|2000 FU|56}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81279}} |-id=280 bgcolor=#e9e9e9 | 81280 || {{mp|2000 FK|57}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81280}} |-id=281 bgcolor=#fefefe | 81281 || {{mp|2000 FP|58}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|81281}} |-id=282 bgcolor=#fefefe | 81282 || {{mp|2000 FC|59}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81282}} |-id=283 bgcolor=#e9e9e9 | 81283 || {{mp|2000 FF|59}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81283}} |-id=284 bgcolor=#e9e9e9 | 81284 || {{mp|2000 FK|59}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81284}} |-id=285 bgcolor=#e9e9e9 | 81285 || {{mp|2000 FT|59}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81285}} |-id=286 bgcolor=#e9e9e9 | 81286 || {{mp|2000 FE|61}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81286}} |-id=287 bgcolor=#e9e9e9 | 81287 || {{mp|2000 FG|62}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81287}} |-id=288 bgcolor=#e9e9e9 | 81288 || {{mp|2000 FP|63}} || — || Marso 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81288}} |-id=289 bgcolor=#fefefe | 81289 || {{mp|2000 FC|65}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81289}} |-id=290 bgcolor=#e9e9e9 | 81290 || {{mp|2000 FM|69}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81290}} |-id=291 bgcolor=#e9e9e9 | 81291 || {{mp|2000 FA|70}} || — || Marso 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81291}} |-id=292 bgcolor=#e9e9e9 | 81292 || {{mp|2000 FQ|71}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81292}} |-id=293 bgcolor=#e9e9e9 | 81293 || {{mp|2000 FR|72}} || — || Marso 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81293}} |-id=294 bgcolor=#e9e9e9 | 81294 || 2000 GM || — || Abril 2, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81294}} |-id=295 bgcolor=#e9e9e9 | 81295 || 2000 GU || — || Abril 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81295}} |-id=296 bgcolor=#e9e9e9 | 81296 || {{mp|2000 GJ|1}} || — || Abril 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81296}} |-id=297 bgcolor=#e9e9e9 | 81297 || {{mp|2000 GR|1}} || — || Abril 4, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''7.0 km'' || {{M+J|81297}} |-id=298 bgcolor=#fefefe | 81298 || {{mp|2000 GW|1}} || — || Abril 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|81298}} |-id=299 bgcolor=#e9e9e9 | 81299 || {{mp|2000 GP|2}} || — || Abril 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81299}} |-id=300 bgcolor=#fefefe | 81300 || {{mp|2000 GW|2}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81300}} |} == 81301–81400 == {{Anchor|301}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81301 || {{mp|2000 GM|3}} || — || Abril 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81301}} |-id=302 bgcolor=#e9e9e9 | 81302 || {{mp|2000 GE|5}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81302}} |-id=303 bgcolor=#e9e9e9 | 81303 || {{mp|2000 GY|5}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81303}} |-id=304 bgcolor=#e9e9e9 | 81304 || {{mp|2000 GZ|5}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81304}} |-id=305 bgcolor=#e9e9e9 | 81305 || {{mp|2000 GP|6}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81305}} |-id=306 bgcolor=#e9e9e9 | 81306 || {{mp|2000 GV|7}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81306}} |-id=307 bgcolor=#fefefe | 81307 || {{mp|2000 GZ|8}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81307}} |-id=308 bgcolor=#e9e9e9 | 81308 || {{mp|2000 GC|9}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81308}} |-id=309 bgcolor=#fefefe | 81309 || {{mp|2000 GD|10}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81309}} |-id=310 bgcolor=#e9e9e9 | 81310 || {{mp|2000 GM|10}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81310}} |-id=311 bgcolor=#e9e9e9 | 81311 || {{mp|2000 GU|10}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81311}} |-id=312 bgcolor=#e9e9e9 | 81312 || {{mp|2000 GL|11}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81312}} |-id=313 bgcolor=#e9e9e9 | 81313 || {{mp|2000 GD|12}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81313}} |-id=314 bgcolor=#e9e9e9 | 81314 || {{mp|2000 GQ|12}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81314}} |-id=315 bgcolor=#e9e9e9 | 81315 || {{mp|2000 GX|12}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81315}} |-id=316 bgcolor=#e9e9e9 | 81316 || {{mp|2000 GE|13}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81316}} |-id=317 bgcolor=#e9e9e9 | 81317 || {{mp|2000 GM|14}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81317}} |-id=318 bgcolor=#e9e9e9 | 81318 || {{mp|2000 GW|14}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81318}} |-id=319 bgcolor=#fefefe | 81319 || {{mp|2000 GB|15}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81319}} |-id=320 bgcolor=#e9e9e9 | 81320 || {{mp|2000 GP|15}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81320}} |-id=321 bgcolor=#e9e9e9 | 81321 || {{mp|2000 GE|17}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81321}} |-id=322 bgcolor=#e9e9e9 | 81322 || {{mp|2000 GC|20}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81322}} |-id=323 bgcolor=#e9e9e9 | 81323 || {{mp|2000 GM|20}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81323}} |-id=324 bgcolor=#e9e9e9 | 81324 || {{mp|2000 GC|21}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|81324}} |-id=325 bgcolor=#fefefe | 81325 || {{mp|2000 GM|22}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81325}} |-id=326 bgcolor=#e9e9e9 | 81326 || {{mp|2000 GO|25}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81326}} |-id=327 bgcolor=#e9e9e9 | 81327 || {{mp|2000 GY|26}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81327}} |-id=328 bgcolor=#e9e9e9 | 81328 || {{mp|2000 GA|28}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81328}} |-id=329 bgcolor=#e9e9e9 | 81329 || {{mp|2000 GE|28}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81329}} |-id=330 bgcolor=#e9e9e9 | 81330 || {{mp|2000 GN|30}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|81330}} |-id=331 bgcolor=#e9e9e9 | 81331 || {{mp|2000 GF|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|81331}} |-id=332 bgcolor=#e9e9e9 | 81332 || {{mp|2000 GJ|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81332}} |-id=333 bgcolor=#e9e9e9 | 81333 || {{mp|2000 GR|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81333}} |-id=334 bgcolor=#e9e9e9 | 81334 || {{mp|2000 GS|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81334}} |-id=335 bgcolor=#e9e9e9 | 81335 || {{mp|2000 GP|33}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81335}} |-id=336 bgcolor=#e9e9e9 | 81336 || {{mp|2000 GX|35}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81336}} |-id=337 bgcolor=#e9e9e9 | 81337 || {{mp|2000 GP|36}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81337}} |-id=338 bgcolor=#d6d6d6 | 81338 || {{mp|2000 GR|37}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81338}} |-id=339 bgcolor=#e9e9e9 | 81339 || {{mp|2000 GB|38}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81339}} |-id=340 bgcolor=#e9e9e9 | 81340 || {{mp|2000 GL|38}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81340}} |-id=341 bgcolor=#e9e9e9 | 81341 || {{mp|2000 GS|38}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|81341}} |-id=342 bgcolor=#e9e9e9 | 81342 || {{mp|2000 GJ|40}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81342}} |-id=343 bgcolor=#e9e9e9 | 81343 || {{mp|2000 GB|41}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81343}} |-id=344 bgcolor=#e9e9e9 | 81344 || {{mp|2000 GJ|41}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81344}} |-id=345 bgcolor=#e9e9e9 | 81345 || {{mp|2000 GW|41}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81345}} |-id=346 bgcolor=#e9e9e9 | 81346 || {{mp|2000 GX|43}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81346}} |-id=347 bgcolor=#fefefe | 81347 || {{mp|2000 GB|47}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81347}} |-id=348 bgcolor=#e9e9e9 | 81348 || {{mp|2000 GP|47}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81348}} |-id=349 bgcolor=#fefefe | 81349 || {{mp|2000 GV|47}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81349}} |-id=350 bgcolor=#e9e9e9 | 81350 || {{mp|2000 GC|49}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81350}} |-id=351 bgcolor=#e9e9e9 | 81351 || {{mp|2000 GH|50}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81351}} |-id=352 bgcolor=#e9e9e9 | 81352 || {{mp|2000 GN|50}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81352}} |-id=353 bgcolor=#e9e9e9 | 81353 || {{mp|2000 GP|50}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81353}} |-id=354 bgcolor=#e9e9e9 | 81354 || {{mp|2000 GR|52}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|81354}} |-id=355 bgcolor=#e9e9e9 | 81355 || {{mp|2000 GT|52}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81355}} |-id=356 bgcolor=#e9e9e9 | 81356 || {{mp|2000 GT|53}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81356}} |-id=357 bgcolor=#e9e9e9 | 81357 || {{mp|2000 GV|55}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#535|WIT]]{{·}}{{Interloper|535}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81357}} |-id=358 bgcolor=#e9e9e9 | 81358 || {{mp|2000 GH|57}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81358}} |-id=359 bgcolor=#e9e9e9 | 81359 || {{mp|2000 GR|57}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81359}} |-id=360 bgcolor=#e9e9e9 | 81360 || {{mp|2000 GL|58}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81360}} |-id=361 bgcolor=#d6d6d6 | 81361 || {{mp|2000 GN|59}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81361}} |-id=362 bgcolor=#e9e9e9 | 81362 || {{mp|2000 GU|59}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81362}} |-id=363 bgcolor=#e9e9e9 | 81363 || {{mp|2000 GO|60}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81363}} |-id=364 bgcolor=#e9e9e9 | 81364 || {{mp|2000 GG|61}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81364}} |-id=365 bgcolor=#d6d6d6 | 81365 || {{mp|2000 GX|61}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81365}} |-id=366 bgcolor=#e9e9e9 | 81366 || {{mp|2000 GM|63}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81366}} |-id=367 bgcolor=#e9e9e9 | 81367 || {{mp|2000 GN|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81367}} |-id=368 bgcolor=#e9e9e9 | 81368 || {{mp|2000 GR|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|81368}} |-id=369 bgcolor=#e9e9e9 | 81369 || {{mp|2000 GT|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81369}} |-id=370 bgcolor=#e9e9e9 | 81370 || {{mp|2000 GV|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81370}} |-id=371 bgcolor=#e9e9e9 | 81371 || {{mp|2000 GB|65}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81371}} |-id=372 bgcolor=#e9e9e9 | 81372 || {{mp|2000 GG|65}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81372}} |-id=373 bgcolor=#e9e9e9 | 81373 || {{mp|2000 GA|67}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81373}} |-id=374 bgcolor=#e9e9e9 | 81374 || {{mp|2000 GE|67}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81374}} |-id=375 bgcolor=#e9e9e9 | 81375 || {{mp|2000 GZ|68}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81375}} |-id=376 bgcolor=#fefefe | 81376 || {{mp|2000 GB|69}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81376}} |-id=377 bgcolor=#e9e9e9 | 81377 || {{mp|2000 GG|69}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81377}} |-id=378 bgcolor=#e9e9e9 | 81378 || {{mp|2000 GT|69}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81378}} |-id=379 bgcolor=#e9e9e9 | 81379 || {{mp|2000 GO|70}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81379|slow]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81379}} |-id=380 bgcolor=#e9e9e9 | 81380 || {{mp|2000 GT|70}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|81380}} |-id=381 bgcolor=#e9e9e9 | 81381 || {{mp|2000 GJ|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81381}} |-id=382 bgcolor=#e9e9e9 | 81382 || {{mp|2000 GO|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|81382}} |-id=383 bgcolor=#e9e9e9 | 81383 || {{mp|2000 GP|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81383}} |-id=384 bgcolor=#e9e9e9 | 81384 || {{mp|2000 GU|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81384}} |-id=385 bgcolor=#e9e9e9 | 81385 || {{mp|2000 GM|72}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81385}} |-id=386 bgcolor=#e9e9e9 | 81386 || {{mp|2000 GT|73}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81386}} |-id=387 bgcolor=#d6d6d6 | 81387 || {{mp|2000 GD|75}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81387}} |-id=388 bgcolor=#e9e9e9 | 81388 || {{mp|2000 GG|75}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81388}} |-id=389 bgcolor=#e9e9e9 | 81389 || {{mp|2000 GR|78}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81389}} |-id=390 bgcolor=#e9e9e9 | 81390 || {{mp|2000 GB|79}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81390}} |-id=391 bgcolor=#d6d6d6 | 81391 || {{mp|2000 GP|79}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81391}} |-id=392 bgcolor=#e9e9e9 | 81392 || {{mp|2000 GH|81}} || — || Abril 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81392}} |-id=393 bgcolor=#e9e9e9 | 81393 || {{mp|2000 GL|81}} || — || Abril 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81393}} |-id=394 bgcolor=#e9e9e9 | 81394 || {{mp|2000 GV|82}} || — || Abril 7, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81394}} |-id=395 bgcolor=#e9e9e9 | 81395 || {{mp|2000 GK|83}} || — || Abril 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81395}} |-id=396 bgcolor=#fefefe | 81396 || {{mp|2000 GO|83}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|81396}} |-id=397 bgcolor=#e9e9e9 | 81397 || {{mp|2000 GZ|83}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81397|slow]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|81397}} |-id=398 bgcolor=#e9e9e9 | 81398 || {{mp|2000 GP|84}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81398}} |-id=399 bgcolor=#e9e9e9 | 81399 || {{mp|2000 GY|84}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81399}} |-id=400 bgcolor=#fefefe | 81400 || {{mp|2000 GA|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81400}} |} == 81401–81500 == {{Anchor|401}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81401 || {{mp|2000 GB|85}} || — || Abril 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81401}} |-id=402 bgcolor=#e9e9e9 | 81402 || {{mp|2000 GC|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81402}} |-id=403 bgcolor=#e9e9e9 | 81403 || {{mp|2000 GD|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81403}} |-id=404 bgcolor=#e9e9e9 | 81404 || {{mp|2000 GV|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81404}} |-id=405 bgcolor=#e9e9e9 | 81405 || {{mp|2000 GJ|86}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81405}} |-id=406 bgcolor=#fefefe | 81406 || {{mp|2000 GL|86}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81406}} |-id=407 bgcolor=#e9e9e9 | 81407 || {{mp|2000 GO|88}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81407}} |-id=408 bgcolor=#fefefe | 81408 || {{mp|2000 GU|88}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81408}} |-id=409 bgcolor=#fefefe | 81409 || {{mp|2000 GO|89}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|81409}} |-id=410 bgcolor=#e9e9e9 | 81410 || {{mp|2000 GT|90}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81410}} |-id=411 bgcolor=#e9e9e9 | 81411 || {{mp|2000 GT|91}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81411}} |-id=412 bgcolor=#e9e9e9 | 81412 || {{mp|2000 GE|92}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81412}} |-id=413 bgcolor=#e9e9e9 | 81413 || {{mp|2000 GF|95}} || — || Abril 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81413}} |-id=414 bgcolor=#fefefe | 81414 || {{mp|2000 GH|97}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81414}} |-id=415 bgcolor=#e9e9e9 | 81415 || {{mp|2000 GV|97}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81415}} |-id=416 bgcolor=#e9e9e9 | 81416 || {{mp|2000 GH|99}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81416}} |-id=417 bgcolor=#e9e9e9 | 81417 || {{mp|2000 GJ|99}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81417}} |-id=418 bgcolor=#e9e9e9 | 81418 || {{mp|2000 GR|99}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81418}} |-id=419 bgcolor=#e9e9e9 | 81419 || {{mp|2000 GJ|100}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81419}} |-id=420 bgcolor=#e9e9e9 | 81420 || {{mp|2000 GQ|100}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81420}} |-id=421 bgcolor=#e9e9e9 | 81421 || {{mp|2000 GX|100}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81421}} |-id=422 bgcolor=#fefefe | 81422 || {{mp|2000 GQ|101}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81422}} |-id=423 bgcolor=#fefefe | 81423 || {{mp|2000 GV|101}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81423}} |-id=424 bgcolor=#e9e9e9 | 81424 || {{mp|2000 GA|102}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81424}} |-id=425 bgcolor=#e9e9e9 | 81425 || {{mp|2000 GH|102}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81425}} |-id=426 bgcolor=#e9e9e9 | 81426 || {{mp|2000 GS|103}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81426}} |-id=427 bgcolor=#e9e9e9 | 81427 || {{mp|2000 GR|104}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81427}} |-id=428 bgcolor=#fefefe | 81428 || {{mp|2000 GV|104}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81428}} |-id=429 bgcolor=#e9e9e9 | 81429 || {{mp|2000 GE|106}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 8.1 km || {{M+J|81429}} |-id=430 bgcolor=#e9e9e9 | 81430 || {{mp|2000 GM|106}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81430}} |-id=431 bgcolor=#e9e9e9 | 81431 || {{mp|2000 GU|106}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81431}} |-id=432 bgcolor=#e9e9e9 | 81432 || {{mp|2000 GL|107}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || GEF || align=right | 3.2 km || {{M+J|81432}} |-id=433 bgcolor=#e9e9e9 | 81433 || {{mp|2000 GC|108}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81433}} |-id=434 bgcolor=#e9e9e9 | 81434 || {{mp|2000 GR|109}} || — || Abril 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81434}} |-id=435 bgcolor=#e9e9e9 | 81435 || {{mp|2000 GS|109}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81435}} |-id=436 bgcolor=#e9e9e9 | 81436 || {{mp|2000 GC|110}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81436}} |-id=437 bgcolor=#e9e9e9 | 81437 || {{mp|2000 GL|110}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81437}} |-id=438 bgcolor=#e9e9e9 | 81438 || {{mp|2000 GZ|111}} || — || Abril 3, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81438}} |-id=439 bgcolor=#e9e9e9 | 81439 || {{mp|2000 GQ|112}} || — || Abril 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81439}} |-id=440 bgcolor=#e9e9e9 | 81440 || {{mp|2000 GU|112}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Juno clump|JUN]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|81440}} |-id=441 bgcolor=#e9e9e9 | 81441 || {{mp|2000 GA|114}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|81441}} |-id=442 bgcolor=#e9e9e9 | 81442 || {{mp|2000 GO|114}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81442}} |-id=443 bgcolor=#e9e9e9 | 81443 || {{mp|2000 GV|114}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81443}} |-id=444 bgcolor=#e9e9e9 | 81444 || {{mp|2000 GR|117}} || — || Abril 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81444}} |-id=445 bgcolor=#e9e9e9 | 81445 || {{mp|2000 GJ|121}} || — || Abril 6, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81445}} |-id=446 bgcolor=#e9e9e9 | 81446 || {{mp|2000 GH|123}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81446}} |-id=447 bgcolor=#e9e9e9 | 81447 || {{mp|2000 GJ|123}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81447}} |-id=448 bgcolor=#fefefe | 81448 || {{mp|2000 GV|123}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81448}} |-id=449 bgcolor=#e9e9e9 | 81449 || {{mp|2000 GJ|124}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81449}} |-id=450 bgcolor=#e9e9e9 | 81450 || {{mp|2000 GD|125}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81450}} |-id=451 bgcolor=#e9e9e9 | 81451 || {{mp|2000 GG|125}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81451}} |-id=452 bgcolor=#e9e9e9 | 81452 || {{mp|2000 GQ|125}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81452}} |-id=453 bgcolor=#e9e9e9 | 81453 || {{mp|2000 GN|126}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81453}} |-id=454 bgcolor=#e9e9e9 | 81454 || {{mp|2000 GW|126}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81454}} |-id=455 bgcolor=#e9e9e9 | 81455 || {{mp|2000 GS|127}} || — || Abril 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|81455}} |-id=456 bgcolor=#e9e9e9 | 81456 || {{mp|2000 GZ|128}} || — || Abril 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81456}} |-id=457 bgcolor=#e9e9e9 | 81457 || {{mp|2000 GF|130}} || — || Abril 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81457}} |-id=458 bgcolor=#e9e9e9 | 81458 || {{mp|2000 GL|131}} || — || Abril 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81458}} |-id=459 bgcolor=#d6d6d6 | 81459 || {{mp|2000 GE|132}} || — || Abril 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81459}} |-id=460 bgcolor=#e9e9e9 | 81460 || {{mp|2000 GK|133}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81460}} |-id=461 bgcolor=#e9e9e9 | 81461 || {{mp|2000 GV|134}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81461}} |-id=462 bgcolor=#e9e9e9 | 81462 || {{mp|2000 GW|134}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|81462}} |-id=463 bgcolor=#e9e9e9 | 81463 || {{mp|2000 GA|135}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81463}} |-id=464 bgcolor=#e9e9e9 | 81464 || {{mp|2000 GF|135}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81464}} |-id=465 bgcolor=#e9e9e9 | 81465 || {{mp|2000 GN|136}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81465}} |-id=466 bgcolor=#e9e9e9 | 81466 || {{mp|2000 GC|137}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81466}} |-id=467 bgcolor=#e9e9e9 | 81467 || {{mp|2000 GH|137}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81467}} |-id=468 bgcolor=#e9e9e9 | 81468 || {{mp|2000 GS|137}} || — || Abril 4, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81468}} |-id=469 bgcolor=#e9e9e9 | 81469 || {{mp|2000 GU|137}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || MAR || align=right | 3.1 km || {{M+J|81469}} |-id=470 bgcolor=#e9e9e9 | 81470 || {{mp|2000 GX|137}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81470}} |-id=471 bgcolor=#e9e9e9 | 81471 || {{mp|2000 GY|138}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81471}} |-id=472 bgcolor=#e9e9e9 | 81472 || {{mp|2000 GE|139}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|81472}} |-id=473 bgcolor=#e9e9e9 | 81473 || {{mp|2000 GS|139}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|81473}} |-id=474 bgcolor=#e9e9e9 | 81474 || {{mp|2000 GE|141}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81474}} |-id=475 bgcolor=#e9e9e9 | 81475 || {{mp|2000 GG|141}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81475}} |-id=476 bgcolor=#fefefe | 81476 || {{mp|2000 GH|141}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81476}} |-id=477 bgcolor=#e9e9e9 | 81477 || {{mp|2000 GU|141}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81477}} |-id=478 bgcolor=#e9e9e9 | 81478 || {{mp|2000 GF|142}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|81478}} |-id=479 bgcolor=#e9e9e9 | 81479 || {{mp|2000 GX|142}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81479}} |-id=480 bgcolor=#e9e9e9 | 81480 || {{mp|2000 GH|143}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81480}} |-id=481 bgcolor=#e9e9e9 | 81481 || {{mp|2000 GF|146}} || — || Abril 12, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81481}} |-id=482 bgcolor=#e9e9e9 | 81482 || {{mp|2000 GN|148}} || — || Abril 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81482}} |-id=483 bgcolor=#e9e9e9 | 81483 || {{mp|2000 GB|153}} || — || Abril 6, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81483}} |-id=484 bgcolor=#e9e9e9 | 81484 || {{mp|2000 GF|153}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81484}} |-id=485 bgcolor=#e9e9e9 | 81485 || {{mp|2000 GN|153}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81485}} |-id=486 bgcolor=#e9e9e9 | 81486 || {{mp|2000 GA|154}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81486}} |-id=487 bgcolor=#e9e9e9 | 81487 || {{mp|2000 GV|154}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|81487}} |-id=488 bgcolor=#e9e9e9 | 81488 || {{mp|2000 GC|155}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81488}} |-id=489 bgcolor=#e9e9e9 | 81489 || {{mp|2000 GM|155}} || — || Abril 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81489}} |-id=490 bgcolor=#e9e9e9 | 81490 || {{mp|2000 GP|155}} || — || Abril 6, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81490}} |-id=491 bgcolor=#e9e9e9 | 81491 || {{mp|2000 GB|156}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81491}} |-id=492 bgcolor=#e9e9e9 | 81492 || {{mp|2000 GK|157}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81492}} |-id=493 bgcolor=#e9e9e9 | 81493 || {{mp|2000 GE|158}} || — || Abril 7, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81493}} |-id=494 bgcolor=#fefefe | 81494 || {{mp|2000 GT|158}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81494}} |-id=495 bgcolor=#e9e9e9 | 81495 || {{mp|2000 GU|158}} || — || Abril 7, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81495}} |-id=496 bgcolor=#e9e9e9 | 81496 || {{mp|2000 GH|159}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81496}} |-id=497 bgcolor=#fefefe | 81497 || {{mp|2000 GN|159}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81497}} |-id=498 bgcolor=#fefefe | 81498 || {{mp|2000 GO|159}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81498}} |-id=499 bgcolor=#e9e9e9 | 81499 || {{mp|2000 GD|160}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81499}} |-id=500 bgcolor=#e9e9e9 | 81500 || {{mp|2000 GO|160}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81500}} |} == 81501–81600 == {{Anchor|501}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81501 || {{mp|2000 GT|162}} || — || Abril 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81501}} |-id=502 bgcolor=#e9e9e9 | 81502 || {{mp|2000 GX|162}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81502}} |-id=503 bgcolor=#d6d6d6 | 81503 || {{mp|2000 GD|163}} || — || Abril 9, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81503}} |-id=504 bgcolor=#e9e9e9 | 81504 || {{mp|2000 GE|163}} || — || Abril 9, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81504}} |-id=505 bgcolor=#e9e9e9 | 81505 || {{mp|2000 GU|163}} || — || Abril 12, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Prokne|(194)]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|81505}} |-id=506 bgcolor=#e9e9e9 | 81506 || {{mp|2000 GW|163}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81506}} |-id=507 bgcolor=#e9e9e9 | 81507 || {{mp|2000 GA|165}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81507}} |-id=508 bgcolor=#e9e9e9 | 81508 || {{mp|2000 GL|166}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81508}} |-id=509 bgcolor=#e9e9e9 | 81509 || {{mp|2000 GU|167}} || — || Abril 4, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81509}} |-id=510 bgcolor=#e9e9e9 | 81510 || {{mp|2000 GD|169}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81510}} |-id=511 bgcolor=#e9e9e9 | 81511 || {{mp|2000 GL|172}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81511}} |-id=512 bgcolor=#e9e9e9 | 81512 || {{mp|2000 GL|174}} || — || Abril 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81512}} |-id=513 bgcolor=#fefefe | 81513 || {{mp|2000 GN|174}} || — || Abril 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81513}} |-id=514 bgcolor=#e9e9e9 | 81514 || {{mp|2000 GY|177}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81514}} |-id=515 bgcolor=#e9e9e9 | 81515 || {{mp|2000 GP|178}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81515}} |-id=516 bgcolor=#e9e9e9 | 81516 || {{mp|2000 GA|179}} || — || Abril 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Juno clump|JUN]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81516}} |-id=517 bgcolor=#e9e9e9 | 81517 || {{mp|2000 GD|186}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81517}} |-id=518 bgcolor=#e9e9e9 | 81518 || {{mp|2000 HW|2}} || — || Abril 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81518}} |-id=519 bgcolor=#e9e9e9 | 81519 || {{mp|2000 HQ|6}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81519}} |-id=520 bgcolor=#e9e9e9 | 81520 || {{mp|2000 HY|6}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81520}} |-id=521 bgcolor=#e9e9e9 | 81521 || {{mp|2000 HK|7}} || — || Abril 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81521}} |-id=522 bgcolor=#e9e9e9 | 81522 || {{mp|2000 HW|7}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 6.8 km || {{M+J|81522}} |-id=523 bgcolor=#e9e9e9 | 81523 || {{mp|2000 HC|8}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81523}} |-id=524 bgcolor=#e9e9e9 | 81524 || {{mp|2000 HL|8}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81524}} |-id=525 bgcolor=#e9e9e9 | 81525 || {{mp|2000 HL|9}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81525}} |-id=526 bgcolor=#e9e9e9 | 81526 || {{mp|2000 HA|10}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81526}} |-id=527 bgcolor=#e9e9e9 | 81527 || {{mp|2000 HM|10}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81527}} |-id=528 bgcolor=#e9e9e9 | 81528 || {{mp|2000 HU|10}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81528}} |-id=529 bgcolor=#e9e9e9 | 81529 || {{mp|2000 HV|12}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81529}} |-id=530 bgcolor=#e9e9e9 | 81530 || {{mp|2000 HD|14}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81530}} |-id=531 bgcolor=#e9e9e9 | 81531 || {{mp|2000 HK|14}} || — || Abril 29, 2000 || [[Baton Rouge Astronomical Society Highland Road Park Observatory|Baton Rouge]] || [[Walter R. Cooney Jr.|W. R. Cooney Jr.]], Hess, M. || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81531}} |-id=532 bgcolor=#e9e9e9 | 81532 || {{mp|2000 HE|15}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81532}} |-id=533 bgcolor=#e9e9e9 | 81533 || {{mp|2000 HG|15}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81533}} |-id=534 bgcolor=#e9e9e9 | 81534 || {{mp|2000 HM|15}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81534}} |-id=535 bgcolor=#e9e9e9 | 81535 || {{mp|2000 HZ|15}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81535}} |-id=536 bgcolor=#fefefe | 81536 || {{mp|2000 HJ|16}} || — || Abril 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|81536}} |-id=537 bgcolor=#e9e9e9 | 81537 || {{mp|2000 HZ|16}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|81537}} |-id=538 bgcolor=#e9e9e9 | 81538 || {{mp|2000 HL|17}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81538}} |-id=539 bgcolor=#e9e9e9 | 81539 || {{mp|2000 HQ|18}} || — || Abril 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81539}} |-id=540 bgcolor=#e9e9e9 | 81540 || {{mp|2000 HK|19}} || — || Abril 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81540}} |-id=541 bgcolor=#e9e9e9 | 81541 || {{mp|2000 HW|20}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81541}} |-id=542 bgcolor=#e9e9e9 | 81542 || {{mp|2000 HC|21}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81542}} |-id=543 bgcolor=#e9e9e9 | 81543 || {{mp|2000 HX|21}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 8.2 km || {{M+J|81543}} |-id=544 bgcolor=#e9e9e9 | 81544 || {{mp|2000 HL|22}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81544}} |-id=545 bgcolor=#e9e9e9 | 81545 || {{mp|2000 HM|22}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81545}} |-id=546 bgcolor=#e9e9e9 | 81546 || {{mp|2000 HQ|22}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81546}} |-id=547 bgcolor=#e9e9e9 | 81547 || {{mp|2000 HW|22}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81547}} |-id=548 bgcolor=#e9e9e9 | 81548 || {{mp|2000 HA|23}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81548}} |-id=549 bgcolor=#e9e9e9 | 81549 || {{mp|2000 HJ|23}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81549}} |-id=550 bgcolor=#e9e9e9 | 81550 || {{mp|2000 HU|23}} || — || Abril 26, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Asteroid family#Nele|(1547)]] || align=right | ''7.2 km'' || {{M+J|81550}} |-id=551 bgcolor=#e9e9e9 | 81551 || {{mp|2000 HC|25}} || — || Abril 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81551}} |-id=552 bgcolor=#d6d6d6 | 81552 || {{mp|2000 HH|25}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81552}} |-id=553 bgcolor=#e9e9e9 | 81553 || {{mp|2000 HO|25}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81553}} |-id=554 bgcolor=#e9e9e9 | 81554 || {{mp|2000 HA|26}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81554}} |-id=555 bgcolor=#e9e9e9 | 81555 || {{mp|2000 HH|26}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|81555}} |-id=556 bgcolor=#e9e9e9 | 81556 || {{mp|2000 HR|26}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81556}} |-id=557 bgcolor=#e9e9e9 | 81557 || {{mp|2000 HJ|28}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81557}} |-id=558 bgcolor=#e9e9e9 | 81558 || {{mp|2000 HM|29}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|81558}} |-id=559 bgcolor=#e9e9e9 | 81559 || {{mp|2000 HO|29}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81559}} |-id=560 bgcolor=#e9e9e9 | 81560 || {{mp|2000 HZ|29}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81560|slow]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81560}} |-id=561 bgcolor=#e9e9e9 | 81561 || {{mp|2000 HJ|30}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|81561}} |-id=562 bgcolor=#e9e9e9 | 81562 || {{mp|2000 HN|30}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81562}} |-id=563 bgcolor=#e9e9e9 | 81563 || {{mp|2000 HO|30}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81563}} |-id=564 bgcolor=#e9e9e9 | 81564 || {{mp|2000 HT|31}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81564}} |-id=565 bgcolor=#d6d6d6 | 81565 || {{mp|2000 HS|32}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81565}} |-id=566 bgcolor=#e9e9e9 | 81566 || {{mp|2000 HG|33}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|81566}} |-id=567 bgcolor=#e9e9e9 | 81567 || {{mp|2000 HH|33}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81567}} |-id=568 bgcolor=#e9e9e9 | 81568 || {{mp|2000 HL|34}} || — || Abril 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81568}} |-id=569 bgcolor=#e9e9e9 | 81569 || {{mp|2000 HD|35}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81569}} |-id=570 bgcolor=#e9e9e9 | 81570 || {{mp|2000 HG|36}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81570}} |-id=571 bgcolor=#e9e9e9 | 81571 || {{mp|2000 HQ|36}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81571}} |-id=572 bgcolor=#e9e9e9 | 81572 || {{mp|2000 HM|37}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81572}} |-id=573 bgcolor=#e9e9e9 | 81573 || {{mp|2000 HS|37}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81573}} |-id=574 bgcolor=#e9e9e9 | 81574 || {{mp|2000 HV|39}} || — || Abril 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81574}} |-id=575 bgcolor=#d6d6d6 | 81575 || {{mp|2000 HL|40}} || — || Abril 30, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''7.6 km'' || {{M+J|81575}} |-id=576 bgcolor=#d6d6d6 | 81576 || {{mp|2000 HZ|40}} || — || Abril 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81576}} |-id=577 bgcolor=#e9e9e9 | 81577 || {{mp|2000 HQ|41}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81577}} |-id=578 bgcolor=#e9e9e9 | 81578 || {{mp|2000 HD|42}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}{{Interloper|502}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81578}} |-id=579 bgcolor=#e9e9e9 | 81579 || {{mp|2000 HA|43}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81579}} |-id=580 bgcolor=#e9e9e9 | 81580 || {{mp|2000 HP|44}} || — || Abril 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81580}} |-id=581 bgcolor=#e9e9e9 | 81581 || {{mp|2000 HR|44}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81581}} |-id=582 bgcolor=#e9e9e9 | 81582 || {{mp|2000 HZ|45}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81582}} |-id=583 bgcolor=#e9e9e9 | 81583 || {{mp|2000 HD|46}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81583}} |-id=584 bgcolor=#e9e9e9 | 81584 || {{mp|2000 HF|46}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81584}} |-id=585 bgcolor=#e9e9e9 | 81585 || {{mp|2000 HW|47}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81585}} |-id=586 bgcolor=#e9e9e9 | 81586 || {{mp|2000 HE|48}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|81586}} |-id=587 bgcolor=#d6d6d6 | 81587 || {{mp|2000 HC|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81587}} |-id=588 bgcolor=#e9e9e9 | 81588 || {{mp|2000 HK|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81588}} |-id=589 bgcolor=#d6d6d6 | 81589 || {{mp|2000 HM|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|81589}} |-id=590 bgcolor=#e9e9e9 | 81590 || {{mp|2000 HN|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81590}} |-id=591 bgcolor=#e9e9e9 | 81591 || {{mp|2000 HJ|50}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81591}} |-id=592 bgcolor=#e9e9e9 | 81592 || {{mp|2000 HU|50}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81592}} |-id=593 bgcolor=#e9e9e9 | 81593 || {{mp|2000 HC|52}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81593}} |-id=594 bgcolor=#e9e9e9 | 81594 || {{mp|2000 HD|53}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81594}} |-id=595 bgcolor=#d6d6d6 | 81595 || {{mp|2000 HP|54}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81595}} |-id=596 bgcolor=#e9e9e9 | 81596 || {{mp|2000 HQ|54}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81596}} |-id=597 bgcolor=#e9e9e9 | 81597 || {{mp|2000 HX|54}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81597}} |-id=598 bgcolor=#e9e9e9 | 81598 || {{mp|2000 HJ|55}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81598}} |-id=599 bgcolor=#e9e9e9 | 81599 || {{mp|2000 HR|56}} || — || Abril 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81599}} |-id=600 bgcolor=#e9e9e9 | 81600 || {{mp|2000 HW|56}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81600}} |} == 81601–81700 == {{Anchor|601}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81601 || {{mp|2000 HQ|58}} || — || Abril 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81601}} |-id=602 bgcolor=#e9e9e9 | 81602 || {{mp|2000 HZ|60}} || — || Abril 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81602}} |-id=603 bgcolor=#e9e9e9 | 81603 || {{mp|2000 HF|61}} || — || Abril 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81603}} |-id=604 bgcolor=#e9e9e9 | 81604 || {{mp|2000 HG|63}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81604}} |-id=605 bgcolor=#e9e9e9 | 81605 || {{mp|2000 HS|64}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81605}} |-id=606 bgcolor=#e9e9e9 | 81606 || {{mp|2000 HU|64}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81606}} |-id=607 bgcolor=#e9e9e9 | 81607 || {{mp|2000 HX|64}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81607}} |-id=608 bgcolor=#e9e9e9 | 81608 || {{mp|2000 HF|65}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81608}} |-id=609 bgcolor=#e9e9e9 | 81609 || {{mp|2000 HS|65}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|81609}} |-id=610 bgcolor=#e9e9e9 | 81610 || {{mp|2000 HT|65}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81610}} |-id=611 bgcolor=#e9e9e9 | 81611 || {{mp|2000 HM|66}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|81611}} |-id=612 bgcolor=#e9e9e9 | 81612 || {{mp|2000 HM|67}} || — || Abril 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81612}} |-id=613 bgcolor=#e9e9e9 | 81613 || {{mp|2000 HE|69}} || — || Abril 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81613}} |-id=614 bgcolor=#d6d6d6 | 81614 || {{mp|2000 HS|69}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|81614}} |-id=615 bgcolor=#e9e9e9 | 81615 || {{mp|2000 HQ|70}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81615}} |-id=616 bgcolor=#d6d6d6 | 81616 || {{mp|2000 HW|70}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|81616}} |-id=617 bgcolor=#e9e9e9 | 81617 || {{mp|2000 HZ|70}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81617}} |-id=618 bgcolor=#e9e9e9 | 81618 || {{mp|2000 HP|71}} || — || Abril 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || (5) || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81618}} |-id=619 bgcolor=#fefefe | 81619 || {{mp|2000 HW|72}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81619}} |-id=620 bgcolor=#e9e9e9 | 81620 || {{mp|2000 HX|72}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|81620}} |-id=621 bgcolor=#e9e9e9 | 81621 || {{mp|2000 HF|73}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81621}} |-id=622 bgcolor=#e9e9e9 | 81622 || {{mp|2000 HR|73}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81622}} |-id=623 bgcolor=#e9e9e9 | 81623 || {{mp|2000 HY|73}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81623}} |-id=624 bgcolor=#d6d6d6 | 81624 || {{mp|2000 HW|74}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81624}} |-id=625 bgcolor=#d6d6d6 | 81625 || {{mp|2000 HA|75}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.8 km || {{M+J|81625}} |-id=626 bgcolor=#e9e9e9 | 81626 || {{mp|2000 HP|75}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81626}} |-id=627 bgcolor=#d6d6d6 | 81627 || {{mp|2000 HW|75}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81627}} |-id=628 bgcolor=#e9e9e9 | 81628 || {{mp|2000 HF|76}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81628}} |-id=629 bgcolor=#e9e9e9 | 81629 || {{mp|2000 HO|76}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81629}} |-id=630 bgcolor=#e9e9e9 | 81630 || {{mp|2000 HT|76}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81630}} |-id=631 bgcolor=#e9e9e9 | 81631 || {{mp|2000 HD|77}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|81631}} |-id=632 bgcolor=#e9e9e9 | 81632 || {{mp|2000 HE|77}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81632}} |-id=633 bgcolor=#e9e9e9 | 81633 || {{mp|2000 HH|77}} || — || Abril 28, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Slow rotator (asteroid)#81633|slow]] || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81633}} |-id=634 bgcolor=#e9e9e9 | 81634 || {{mp|2000 HN|77}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81634}} |-id=635 bgcolor=#e9e9e9 | 81635 || {{mp|2000 HQ|77}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|81635}} |-id=636 bgcolor=#e9e9e9 | 81636 || {{mp|2000 HP|78}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81636}} |-id=637 bgcolor=#e9e9e9 | 81637 || {{mp|2000 HW|78}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81637}} |-id=638 bgcolor=#fefefe | 81638 || {{mp|2000 HX|78}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81638}} |-id=639 bgcolor=#e9e9e9 | 81639 || {{mp|2000 HA|79}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|81639}} |-id=640 bgcolor=#e9e9e9 | 81640 || {{mp|2000 HX|79}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81640}} |-id=641 bgcolor=#e9e9e9 | 81641 || {{mp|2000 HA|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81641}} |-id=642 bgcolor=#e9e9e9 | 81642 || {{mp|2000 HD|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || EUN || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81642}} |-id=643 bgcolor=#d6d6d6 | 81643 || {{mp|2000 HP|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81643}} |-id=644 bgcolor=#d6d6d6 | 81644 || {{mp|2000 HY|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|81644}} |-id=645 bgcolor=#d6d6d6 | 81645 || {{mp|2000 HY|81}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81645}} |-id=646 bgcolor=#e9e9e9 | 81646 || {{mp|2000 HK|82}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81646}} |-id=647 bgcolor=#e9e9e9 | 81647 || {{mp|2000 HT|83}} || — || Abril 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81647}} |-id=648 bgcolor=#e9e9e9 | 81648 || {{mp|2000 HU|83}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81648}} |-id=649 bgcolor=#e9e9e9 | 81649 || {{mp|2000 HW|83}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81649}} |-id=650 bgcolor=#fefefe | 81650 || {{mp|2000 HH|84}} || — || Abril 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81650}} |-id=651 bgcolor=#e9e9e9 | 81651 || {{mp|2000 HT|84}} || — || Abril 30, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81651}} |-id=652 bgcolor=#e9e9e9 | 81652 || {{mp|2000 HY|84}} || — || Abril 30, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81652}} |-id=653 bgcolor=#e9e9e9 | 81653 || {{mp|2000 HJ|85}} || — || Abril 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81653}} |-id=654 bgcolor=#e9e9e9 | 81654 || {{mp|2000 HO|86}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81654}} |-id=655 bgcolor=#d6d6d6 | 81655 || {{mp|2000 HS|86}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|81655}} |-id=656 bgcolor=#e9e9e9 | 81656 || {{mp|2000 HU|86}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81656}} |-id=657 bgcolor=#e9e9e9 | 81657 || {{mp|2000 HD|87}} || — || Abril 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81657}} |-id=658 bgcolor=#e9e9e9 | 81658 || {{mp|2000 HO|87}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81658}} |-id=659 bgcolor=#e9e9e9 | 81659 || {{mp|2000 HS|87}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81659}} |-id=660 bgcolor=#e9e9e9 | 81660 || {{mp|2000 HR|88}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81660}} |-id=661 bgcolor=#e9e9e9 | 81661 || {{mp|2000 HM|89}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81661}} |-id=662 bgcolor=#e9e9e9 | 81662 || {{mp|2000 HJ|90}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81662}} |-id=663 bgcolor=#e9e9e9 | 81663 || {{mp|2000 HE|92}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81663}} |-id=664 bgcolor=#e9e9e9 | 81664 || {{mp|2000 HM|92}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81664}} |-id=665 bgcolor=#d6d6d6 | 81665 || {{mp|2000 HQ|94}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81665}} |-id=666 bgcolor=#e9e9e9 | 81666 || {{mp|2000 HW|94}} || — || Abril 29, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81666}} |-id=667 bgcolor=#d6d6d6 | 81667 || {{mp|2000 HC|96}} || — || Abril 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81667}} |-id=668 bgcolor=#e9e9e9 | 81668 || {{mp|2000 HE|97}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81668}} |-id=669 bgcolor=#e9e9e9 | 81669 || {{mp|2000 HD|99}} || — || Abril 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81669}} |-id=670 bgcolor=#e9e9e9 | 81670 || {{mp|2000 HX|102}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81670}} |-id=671 bgcolor=#e9e9e9 | 81671 || {{mp|2000 HD|103}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81671}} |-id=672 bgcolor=#e9e9e9 | 81672 || {{mp|2000 HY|103}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81672}} |-id=673 bgcolor=#d6d6d6 | 81673 || {{mp|2000 HA|105}} || — || Abril 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81673}} |-id=674 bgcolor=#e9e9e9 | 81674 || 2000 JC || — || Mayo 2, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81674}} |-id=675 bgcolor=#d6d6d6 | 81675 || 2000 JO || — || Mayo 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|81675}} |-id=676 bgcolor=#e9e9e9 | 81676 || {{mp|2000 JB|1}} || — || Mayo 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81676}} |-id=677 bgcolor=#e9e9e9 | 81677 || {{mp|2000 JW|1}} || — || Mayo 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81677}} |-id=678 bgcolor=#e9e9e9 | 81678 || {{mp|2000 JX|2}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81678}} |-id=679 bgcolor=#e9e9e9 | 81679 || {{mp|2000 JB|4}} || — || Mayo 4, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|81679}} |-id=680 bgcolor=#e9e9e9 | 81680 || {{mp|2000 JS|4}} || — || Mayo 1, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81680}} |-id=681 bgcolor=#fefefe | 81681 || {{mp|2000 JQ|5}} || — || Mayo 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81681}} |-id=682 bgcolor=#e9e9e9 | 81682 || {{mp|2000 JA|6}} || — || Mayo 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81682}} |-id=683 bgcolor=#e9e9e9 | 81683 || {{mp|2000 JV|6}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81683}} |-id=684 bgcolor=#e9e9e9 | 81684 || {{mp|2000 JJ|7}} || — || Mayo 6, 2000 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81684}} |-id=685 bgcolor=#d6d6d6 | 81685 || {{mp|2000 JH|9}} || — || Mayo 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81685}} |-id=686 bgcolor=#e9e9e9 | 81686 || {{mp|2000 JM|9}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|81686}} |-id=687 bgcolor=#e9e9e9 | 81687 || {{mp|2000 JU|9}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|81687}} |-id=688 bgcolor=#d6d6d6 | 81688 || {{mp|2000 JF|11}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81688}} |-id=689 bgcolor=#e9e9e9 | 81689 || {{mp|2000 JX|11}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81689}} |-id=690 bgcolor=#e9e9e9 | 81690 || {{mp|2000 JJ|12}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81690}} |-id=691 bgcolor=#e9e9e9 | 81691 || {{mp|2000 JD|14}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|81691}} |-id=692 bgcolor=#e9e9e9 | 81692 || {{mp|2000 JN|14}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81692}} |-id=693 bgcolor=#d6d6d6 | 81693 || {{mp|2000 JU|14}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 9.1 km || {{M+J|81693}} |-id=694 bgcolor=#e9e9e9 | 81694 || {{mp|2000 JT|15}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81694}} |-id=695 bgcolor=#e9e9e9 | 81695 || {{mp|2000 JU|15}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81695}} |-id=696 bgcolor=#e9e9e9 | 81696 || {{mp|2000 JC|17}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81696}} |-id=697 bgcolor=#e9e9e9 | 81697 || {{mp|2000 JD|17}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81697}} |-id=698 bgcolor=#e9e9e9 | 81698 || {{mp|2000 JG|17}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Juno clump|JUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81698}} |-id=699 bgcolor=#e9e9e9 | 81699 || {{mp|2000 JY|17}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81699}} |-id=700 bgcolor=#e9e9e9 | 81700 || {{mp|2000 JU|19}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81700}} |} == 81701–81800 == {{Anchor|701}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81701 || {{mp|2000 JX|19}} || — || Mayo 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81701}} |-id=702 bgcolor=#e9e9e9 | 81702 || {{mp|2000 JZ|19}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81702}} |-id=703 bgcolor=#e9e9e9 | 81703 || {{mp|2000 JO|20}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81703}} |-id=704 bgcolor=#e9e9e9 | 81704 || {{mp|2000 JS|20}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81704}} |-id=705 bgcolor=#e9e9e9 | 81705 || {{mp|2000 JT|21}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81705}} |-id=706 bgcolor=#e9e9e9 | 81706 || {{mp|2000 JC|22}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81706}} |-id=707 bgcolor=#d6d6d6 | 81707 || {{mp|2000 JQ|22}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81707}} |-id=708 bgcolor=#e9e9e9 | 81708 || {{mp|2000 JZ|22}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81708}} |-id=709 bgcolor=#e9e9e9 | 81709 || {{mp|2000 JY|23}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81709}} |-id=710 bgcolor=#e9e9e9 | 81710 || {{mp|2000 JO|24}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81710}} |-id=711 bgcolor=#e9e9e9 | 81711 || {{mp|2000 JC|25}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81711}} |-id=712 bgcolor=#e9e9e9 | 81712 || {{mp|2000 JE|25}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81712}} |-id=713 bgcolor=#e9e9e9 | 81713 || {{mp|2000 JC|27}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81713}} |-id=714 bgcolor=#e9e9e9 | 81714 || {{mp|2000 JU|27}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81714}} |-id=715 bgcolor=#e9e9e9 | 81715 || {{mp|2000 JA|28}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81715}} |-id=716 bgcolor=#e9e9e9 | 81716 || {{mp|2000 JP|28}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81716}} |-id=717 bgcolor=#e9e9e9 | 81717 || {{mp|2000 JY|29}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81717}} |-id=718 bgcolor=#e9e9e9 | 81718 || {{mp|2000 JC|31}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81718}} |-id=719 bgcolor=#e9e9e9 | 81719 || {{mp|2000 JR|33}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | 2.7 km || {{M+J|81719}} |-id=720 bgcolor=#e9e9e9 | 81720 || {{mp|2000 JW|33}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81720}} |-id=721 bgcolor=#e9e9e9 | 81721 || {{mp|2000 JV|34}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81721}} |-id=722 bgcolor=#e9e9e9 | 81722 || {{mp|2000 JY|34}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81722}} |-id=723 bgcolor=#e9e9e9 | 81723 || {{mp|2000 JP|35}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81723}} |-id=724 bgcolor=#e9e9e9 | 81724 || {{mp|2000 JS|35}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81724}} |-id=725 bgcolor=#d6d6d6 | 81725 || {{mp|2000 JV|35}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81725}} |-id=726 bgcolor=#d6d6d6 | 81726 || {{mp|2000 JL|36}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|81726}} |-id=727 bgcolor=#e9e9e9 | 81727 || {{mp|2000 JO|36}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|81727}} |-id=728 bgcolor=#d6d6d6 | 81728 || {{mp|2000 JS|36}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 7.2 km || {{M+J|81728}} |-id=729 bgcolor=#e9e9e9 | 81729 || {{mp|2000 JH|37}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81729}} |-id=730 bgcolor=#d6d6d6 | 81730 || {{mp|2000 JZ|37}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|81730}} |-id=731 bgcolor=#e9e9e9 | 81731 || {{mp|2000 JM|38}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81731}} |-id=732 bgcolor=#e9e9e9 | 81732 || {{mp|2000 JZ|40}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81732}} |-id=733 bgcolor=#e9e9e9 | 81733 || {{mp|2000 JH|41}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81733}} |-id=734 bgcolor=#e9e9e9 | 81734 || {{mp|2000 JL|41}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81734}} |-id=735 bgcolor=#e9e9e9 | 81735 || {{mp|2000 JZ|41}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81735}} |-id=736 bgcolor=#e9e9e9 | 81736 || {{mp|2000 JT|42}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81736}} |-id=737 bgcolor=#e9e9e9 | 81737 || {{mp|2000 JV|43}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81737}} |-id=738 bgcolor=#e9e9e9 | 81738 || {{mp|2000 JZ|43}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81738}} |-id=739 bgcolor=#e9e9e9 | 81739 || {{mp|2000 JC|44}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81739}} |-id=740 bgcolor=#e9e9e9 | 81740 || {{mp|2000 JA|46}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81740}} |-id=741 bgcolor=#e9e9e9 | 81741 || {{mp|2000 JP|46}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81741}} |-id=742 bgcolor=#e9e9e9 | 81742 || {{mp|2000 JS|46}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81742}} |-id=743 bgcolor=#e9e9e9 | 81743 || {{mp|2000 JT|46}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81743}} |-id=744 bgcolor=#e9e9e9 | 81744 || {{mp|2000 JK|47}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81744}} |-id=745 bgcolor=#e9e9e9 | 81745 || {{mp|2000 JP|51}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81745}} |-id=746 bgcolor=#e9e9e9 | 81746 || {{mp|2000 JH|52}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81746}} |-id=747 bgcolor=#e9e9e9 | 81747 || {{mp|2000 JO|52}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81747}} |-id=748 bgcolor=#e9e9e9 | 81748 || {{mp|2000 JC|53}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81748}} |-id=749 bgcolor=#e9e9e9 | 81749 || {{mp|2000 JX|53}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81749}} |-id=750 bgcolor=#e9e9e9 | 81750 || {{mp|2000 JU|55}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|13314|(13314)}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81750}} |-id=751 bgcolor=#e9e9e9 | 81751 || {{mp|2000 JK|56}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]]{{·}}{{Interloper|505}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81751}} |-id=752 bgcolor=#e9e9e9 | 81752 || {{mp|2000 JR|56}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81752}} |-id=753 bgcolor=#e9e9e9 | 81753 || {{mp|2000 JZ|57}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|81753}} |-id=754 bgcolor=#e9e9e9 | 81754 || {{mp|2000 JW|58}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81754}} |-id=755 bgcolor=#e9e9e9 | 81755 || {{mp|2000 JD|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|81755}} |-id=756 bgcolor=#e9e9e9 | 81756 || {{mp|2000 JM|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|81756}} |-id=757 bgcolor=#e9e9e9 | 81757 || {{mp|2000 JN|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81757}} |-id=758 bgcolor=#e9e9e9 | 81758 || {{mp|2000 JZ|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81758}} |-id=759 bgcolor=#e9e9e9 | 81759 || {{mp|2000 JD|60}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81759}} |-id=760 bgcolor=#e9e9e9 | 81760 || {{mp|2000 JG|60}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81760}} |-id=761 bgcolor=#e9e9e9 | 81761 || {{mp|2000 JC|62}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81761}} |-id=762 bgcolor=#e9e9e9 | 81762 || {{mp|2000 JN|62}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81762}} |-id=763 bgcolor=#e9e9e9 | 81763 || {{mp|2000 JW|62}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81763}} |-id=764 bgcolor=#e9e9e9 | 81764 || {{mp|2000 JB|63}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81764}} |-id=765 bgcolor=#e9e9e9 | 81765 || {{mp|2000 JG|63}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81765}} |-id=766 bgcolor=#e9e9e9 | 81766 || {{mp|2000 JH|63}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81766}} |-id=767 bgcolor=#d6d6d6 | 81767 || {{mp|2000 JV|65}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81767}} |-id=768 bgcolor=#d6d6d6 | 81768 || {{mp|2000 JY|67}} || — || Mayo 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81768}} |-id=769 bgcolor=#e9e9e9 | 81769 || {{mp|2000 JZ|67}} || — || Mayo 6, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81769}} |-id=770 bgcolor=#e9e9e9 | 81770 || {{mp|2000 JG|68}} || — || Mayo 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81770}} |-id=771 bgcolor=#d6d6d6 | 81771 || {{mp|2000 JM|68}} || — || Mayo 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81771}} |-id=772 bgcolor=#e9e9e9 | 81772 || {{mp|2000 JN|68}} || — || Mayo 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81772}} |-id=773 bgcolor=#e9e9e9 | 81773 || {{mp|2000 JV|69}} || — || Mayo 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81773}} |-id=774 bgcolor=#e9e9e9 | 81774 || {{mp|2000 JB|70}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81774}} |-id=775 bgcolor=#d6d6d6 | 81775 || {{mp|2000 JV|70}} || — || Mayo 1, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|81775}} |-id=776 bgcolor=#e9e9e9 | 81776 || {{mp|2000 JL|71}} || — || Mayo 1, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81776}} |-id=777 bgcolor=#e9e9e9 | 81777 || {{mp|2000 JV|72}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81777}} |-id=778 bgcolor=#e9e9e9 | 81778 || {{mp|2000 JB|73}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81778}} |-id=779 bgcolor=#e9e9e9 | 81779 || {{mp|2000 JP|73}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81779}} |-id=780 bgcolor=#e9e9e9 | 81780 || {{mp|2000 JQ|73}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{LoMP|18466|(18466)}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81780}} |-id=781 bgcolor=#e9e9e9 | 81781 || {{mp|2000 JA|74}} || — || Mayo 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81781}} |-id=782 bgcolor=#e9e9e9 | 81782 || {{mp|2000 JB|75}} || — || Mayo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81782}} |-id=783 bgcolor=#e9e9e9 | 81783 || {{mp|2000 JD|75}} || — || Mayo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81783}} |-id=784 bgcolor=#e9e9e9 | 81784 || {{mp|2000 JK|75}} || — || Mayo 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81784}} |-id=785 bgcolor=#e9e9e9 | 81785 || {{mp|2000 JS|77}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81785}} |-id=786 bgcolor=#e9e9e9 | 81786 || {{mp|2000 JT|79}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81786}} |-id=787 bgcolor=#e9e9e9 | 81787 || {{mp|2000 JW|79}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81787}} |-id=788 bgcolor=#e9e9e9 | 81788 || {{mp|2000 JQ|81}} || — || Mayo 9, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|81788}} |-id=789 bgcolor=#e9e9e9 | 81789 || {{mp|2000 JH|82}} || — || Mayo 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81789}} |-id=790 bgcolor=#e9e9e9 | 81790 Lewislove || {{mp|2000 JL|84}} || {{MoMP|81790|Lewislove}} || Mayo 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || Wasserman, L. H. || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81790}} |-id=791 bgcolor=#e9e9e9 | 81791 || {{mp|2000 JX|84}} || — || Mayo 11, 2000 || Anderson Mesa || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81791}} |-id=792 bgcolor=#e9e9e9 | 81792 || {{mp|2000 JE|85}} || — || Mayo 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81792}} |-id=793 bgcolor=#d6d6d6 | 81793 || {{mp|2000 JK|85}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81793}} |-id=794 bgcolor=#fefefe | 81794 || {{mp|2000 JL|85}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81794}} |-id=795 bgcolor=#d6d6d6 | 81795 || {{mp|2000 JZ|85}} || — || Mayo 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81795}} |-id=796 bgcolor=#d6d6d6 | 81796 || 2000 KH || — || Mayo 23, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81796}} |-id=797 bgcolor=#e9e9e9 | 81797 || {{mp|2000 KR|1}} || — || Mayo 26, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81797}} |-id=798 bgcolor=#e9e9e9 | 81798 || {{mp|2000 KB|2}} || — || Mayo 23, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Slow rotator (asteroid)#81798|slow]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81798}} |-id=799 bgcolor=#e9e9e9 | 81799 || {{mp|2000 KK|2}} || — || Mayo 26, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81799}} |-id=800 bgcolor=#e9e9e9 | 81800 || {{mp|2000 KQ|2}} || — || Mayo 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81800}} |} == 81801–81900 == {{Anchor|801}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81801 || {{mp|2000 KU|3}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81801}} |-id=802 bgcolor=#e9e9e9 | 81802 || {{mp|2000 KN|6}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81802}} |-id=803 bgcolor=#e9e9e9 | 81803 || {{mp|2000 KQ|6}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81803}} |-id=804 bgcolor=#d6d6d6 | 81804 || {{mp|2000 KJ|7}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|81804}} |-id=805 bgcolor=#d6d6d6 | 81805 || {{mp|2000 KU|7}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81805}} |-id=806 bgcolor=#d6d6d6 | 81806 || {{mp|2000 KJ|8}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|81806}} |-id=807 bgcolor=#e9e9e9 | 81807 || {{mp|2000 KU|11}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81807}} |-id=808 bgcolor=#e9e9e9 | 81808 || {{mp|2000 KC|13}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81808}} |-id=809 bgcolor=#d6d6d6 | 81809 || {{mp|2000 KB|15}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81809}} |-id=810 bgcolor=#e9e9e9 | 81810 || {{mp|2000 KC|16}} || — || Mayo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81810}} |-id=811 bgcolor=#d6d6d6 | 81811 || {{mp|2000 KR|17}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|81811}} |-id=812 bgcolor=#e9e9e9 | 81812 || {{mp|2000 KX|18}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81812}} |-id=813 bgcolor=#e9e9e9 | 81813 || {{mp|2000 KV|23}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81813}} |-id=814 bgcolor=#e9e9e9 | 81814 || {{mp|2000 KE|31}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|81814}} |-id=815 bgcolor=#e9e9e9 | 81815 || {{mp|2000 KP|31}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81815}} |-id=816 bgcolor=#e9e9e9 | 81816 || {{mp|2000 KR|32}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81816}} |-id=817 bgcolor=#e9e9e9 | 81817 || {{mp|2000 KH|35}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81817}} |-id=818 bgcolor=#e9e9e9 | 81818 || {{mp|2000 KP|35}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81818}} |-id=819 bgcolor=#e9e9e9 | 81819 || {{mp|2000 KS|35}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81819}} |-id=820 bgcolor=#e9e9e9 | 81820 || {{mp|2000 KA|38}} || — || Mayo 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81820}} |-id=821 bgcolor=#d6d6d6 | 81821 || {{mp|2000 KF|38}} || — || Mayo 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|81821}} |-id=822 bgcolor=#e9e9e9 | 81822 Jamesearly || {{mp|2000 KN|38}} || {{MoMP|81822|Jamesearly}} || Mayo 27, 2000 || [[Orange County Astronomers - Anza|OCA-Anza]] || [[Michael Collins (astronomer)|M. Collins]], White, M. || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81822}} |-id=823 bgcolor=#e9e9e9 | 81823 || {{mp|2000 KP|40}} || — || Mayo 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81823}} |-id=824 bgcolor=#e9e9e9 | 81824 || {{mp|2000 KS|41}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81824}} |-id=825 bgcolor=#e9e9e9 | 81825 || {{mp|2000 KG|42}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81825}} |-id=826 bgcolor=#e9e9e9 | 81826 || {{mp|2000 KP|42}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81826}} |-id=827 bgcolor=#d6d6d6 | 81827 || {{mp|2000 KM|43}} || — || Mayo 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81827}} |-id=828 bgcolor=#d6d6d6 | 81828 || {{mp|2000 KT|44}} || — || Mayo 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|81828}} |-id=829 bgcolor=#e9e9e9 | 81829 || {{mp|2000 KF|46}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81829}} |-id=830 bgcolor=#d6d6d6 | 81830 || {{mp|2000 KJ|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81830}} |-id=831 bgcolor=#e9e9e9 | 81831 || {{mp|2000 KM|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81831}} |-id=832 bgcolor=#e9e9e9 | 81832 || {{mp|2000 KV|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81832}} |-id=833 bgcolor=#d6d6d6 | 81833 || {{mp|2000 KW|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81833}} |-id=834 bgcolor=#d6d6d6 | 81834 || {{mp|2000 KX|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|81834}} |-id=835 bgcolor=#e9e9e9 | 81835 || {{mp|2000 KB|47}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|81835}} |-id=836 bgcolor=#e9e9e9 | 81836 || {{mp|2000 KX|47}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81836}} |-id=837 bgcolor=#e9e9e9 | 81837 || {{mp|2000 KJ|50}} || — || Mayo 31, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81837}} |-id=838 bgcolor=#d6d6d6 | 81838 || {{mp|2000 KB|51}} || — || Mayo 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|81838}} |-id=839 bgcolor=#e9e9e9 | 81839 || {{mp|2000 KO|52}} || — || Mayo 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81839}} |-id=840 bgcolor=#e9e9e9 | 81840 || {{mp|2000 KV|52}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81840}} |-id=841 bgcolor=#e9e9e9 | 81841 || {{mp|2000 KT|53}} || — || Mayo 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81841}} |-id=842 bgcolor=#e9e9e9 | 81842 || {{mp|2000 KU|53}} || — || Mayo 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|81842}} |-id=843 bgcolor=#e9e9e9 | 81843 || {{mp|2000 KX|53}} || — || Mayo 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81843}} |-id=844 bgcolor=#e9e9e9 | 81844 || {{mp|2000 KV|54}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81844}} |-id=845 bgcolor=#e9e9e9 | 81845 || {{mp|2000 KG|57}} || — || Mayo 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81845}} |-id=846 bgcolor=#e9e9e9 | 81846 || {{mp|2000 KH|58}} || — || Mayo 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81846}} |-id=847 bgcolor=#e9e9e9 | 81847 || {{mp|2000 KO|58}} || — || Mayo 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81847}} |-id=848 bgcolor=#e9e9e9 | 81848 || {{mp|2000 KX|58}} || — || Mayo 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81848}} |-id=849 bgcolor=#e9e9e9 | 81849 || {{mp|2000 KH|59}} || — || Mayo 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || EUN || align=right | 2.9 km || {{M+J|81849}} |-id=850 bgcolor=#e9e9e9 | 81850 || {{mp|2000 KL|60}} || — || Mayo 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81850}} |-id=851 bgcolor=#e9e9e9 | 81851 || {{mp|2000 KO|60}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81851}} |-id=852 bgcolor=#e9e9e9 | 81852 || {{mp|2000 KP|60}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81852}} |-id=853 bgcolor=#e9e9e9 | 81853 || {{mp|2000 KW|60}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81853}} |-id=854 bgcolor=#e9e9e9 | 81854 || {{mp|2000 KC|61}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81854}} |-id=855 bgcolor=#e9e9e9 | 81855 || {{mp|2000 KO|61}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81855}} |-id=856 bgcolor=#e9e9e9 | 81856 || {{mp|2000 KG|62}} || — || Mayo 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81856}} |-id=857 bgcolor=#e9e9e9 | 81857 || {{mp|2000 KV|64}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81857}} |-id=858 bgcolor=#e9e9e9 | 81858 || {{mp|2000 KW|64}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81858}} |-id=859 bgcolor=#e9e9e9 | 81859 Joetaylor || {{mp|2000 KP|69}} || {{MoMP|81859|Joetaylor}} || Mayo 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81859}} |-id=860 bgcolor=#e9e9e9 | 81860 || {{mp|2000 KA|71}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81860}} |-id=861 bgcolor=#e9e9e9 | 81861 || {{mp|2000 KK|71}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81861}} |-id=862 bgcolor=#d6d6d6 | 81862 || {{mp|2000 KD|74}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81862}} |-id=863 bgcolor=#e9e9e9 | 81863 || {{mp|2000 KV|74}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81863}} |-id=864 bgcolor=#e9e9e9 | 81864 || {{mp|2000 KX|74}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81864}} |-id=865 bgcolor=#d6d6d6 | 81865 || {{mp|2000 KO|75}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81865}} |-id=866 bgcolor=#e9e9e9 | 81866 || {{mp|2000 KO|76}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81866}} |-id=867 bgcolor=#e9e9e9 | 81867 || {{mp|2000 KK|77}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81867}} |-id=868 bgcolor=#e9e9e9 | 81868 || {{mp|2000 KZ|77}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81868}} |-id=869 bgcolor=#e9e9e9 | 81869 || {{mp|2000 KY|78}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81869}} |-id=870 bgcolor=#e9e9e9 | 81870 || {{mp|2000 LB|1}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Matičič, S. || {{LoMP|32418|(32418)}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81870}} |-id=871 bgcolor=#e9e9e9 | 81871 || {{mp|2000 LP|3}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81871}} |-id=872 bgcolor=#d6d6d6 | 81872 || {{mp|2000 LO|4}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|81872}} |-id=873 bgcolor=#e9e9e9 | 81873 || {{mp|2000 LT|4}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81873}} |-id=874 bgcolor=#e9e9e9 | 81874 || {{mp|2000 LJ|5}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81874}} |-id=875 bgcolor=#e9e9e9 | 81875 || {{mp|2000 LU|5}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|81875}} |-id=876 bgcolor=#e9e9e9 | 81876 || {{mp|2000 LN|7}} || — || Hunyo 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#537|WAT]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|81876}} |-id=877 bgcolor=#e9e9e9 | 81877 || {{mp|2000 LQ|7}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81877}} |-id=878 bgcolor=#e9e9e9 | 81878 || {{mp|2000 LY|10}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81878}} |-id=879 bgcolor=#e9e9e9 | 81879 || {{mp|2000 LB|11}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81879}} |-id=880 bgcolor=#e9e9e9 | 81880 || {{mp|2000 LP|13}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#81880|slow]] || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|81880}} |-id=881 bgcolor=#e9e9e9 | 81881 || {{mp|2000 LJ|15}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81881}} |-id=882 bgcolor=#d6d6d6 | 81882 || {{mp|2000 LN|15}} || — || Hunyo 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81882}} |-id=883 bgcolor=#e9e9e9 | 81883 || {{mp|2000 LP|16}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81883}} |-id=884 bgcolor=#d6d6d6 | 81884 || {{mp|2000 LL|17}} || — || Hunyo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|81884}} |-id=885 bgcolor=#e9e9e9 | 81885 || {{mp|2000 LC|19}} || — || Hunyo 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|81885}} |-id=886 bgcolor=#d6d6d6 | 81886 || {{mp|2000 LE|21}} || — || Hunyo 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|81886}} |-id=887 bgcolor=#d6d6d6 | 81887 || {{mp|2000 LS|22}} || — || Hunyo 9, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|81887}} |-id=888 bgcolor=#d6d6d6 | 81888 || {{mp|2000 LH|23}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|81888}} |-id=889 bgcolor=#e9e9e9 | 81889 || {{mp|2000 LZ|23}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81889}} |-id=890 bgcolor=#e9e9e9 | 81890 || {{mp|2000 LV|24}} || — || Hunyo 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81890}} |-id=891 bgcolor=#d6d6d6 | 81891 || {{mp|2000 LV|26}} || — || Hunyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|81891}} |-id=892 bgcolor=#d6d6d6 | 81892 || {{mp|2000 LQ|29}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|81892}} |-id=893 bgcolor=#e9e9e9 | 81893 || {{mp|2000 LR|29}} || — || Hunyo 4, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81893}} |-id=894 bgcolor=#d6d6d6 | 81894 || {{mp|2000 LF|31}} || — || Hunyo 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Asteroid family#Higson|(3025)]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|81894}} |-id=895 bgcolor=#d6d6d6 | 81895 || {{mp|2000 LP|31}} || — || Hunyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|81895}} |-id=896 bgcolor=#e9e9e9 | 81896 || {{mp|2000 LR|32}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81896}} |-id=897 bgcolor=#e9e9e9 | 81897 || {{mp|2000 LS|32}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81897}} |-id=898 bgcolor=#d6d6d6 | 81898 || {{mp|2000 LE|33}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|81898}} |-id=899 bgcolor=#d6d6d6 | 81899 || {{mp|2000 LH|34}} || — || Hunyo 3, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81899}} |-id=900 bgcolor=#d6d6d6 | 81900 || {{mp|2000 LF|35}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|81900}} |} == 81901–82000 == {{Anchor|901}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 81901 || {{mp|2000 LZ|36}} || — || Hunyo 11, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81901}} |-id=902 bgcolor=#e9e9e9 | 81902 || {{mp|2000 MG|1}} || — || Hunyo 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|81902}} |-id=903 bgcolor=#e9e9e9 | 81903 || {{mp|2000 MM|3}} || — || Hunyo 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|81903}} |-id=904 bgcolor=#e9e9e9 | 81904 || {{mp|2000 MN|3}} || — || Hunyo 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81904}} |-id=905 bgcolor=#d6d6d6 | 81905 || {{mp|2000 NP|1}} || — || Hulyo 3, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|81905}} |-id=906 bgcolor=#e9e9e9 | 81906 || {{mp|2000 NV|1}} || — || Hulyo 4, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|81906}} |-id=907 bgcolor=#d6d6d6 | 81907 || {{mp|2000 NR|2}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Skvarč, J. || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|81907}} |-id=908 bgcolor=#e9e9e9 | 81908 || {{mp|2000 NW|2}} || — || Hulyo 6, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81908}} |-id=909 bgcolor=#e9e9e9 | 81909 || {{mp|2000 NY|3}} || — || Hulyo 8, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81909}} |-id=910 bgcolor=#d6d6d6 | 81910 || {{mp|2000 NV|8}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|81910}} |-id=911 bgcolor=#e9e9e9 | 81911 || {{mp|2000 NV|9}} || — || Hulyo 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81911}} |-id=912 bgcolor=#e9e9e9 | 81912 || {{mp|2000 NU|10}} || — || Hulyo 6, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81912}} |-id=913 bgcolor=#d6d6d6 | 81913 || {{mp|2000 NX|10}} || — || Hulyo 10, 2000 || [[Valinhos Observatory|Valinhos]] || [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || {{·}} || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|81913}} |-id=914 bgcolor=#d6d6d6 | 81914 || {{mp|2000 NJ|11}} || — || Hulyo 12, 2000 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81914}} |-id=915 bgcolor=#d6d6d6 | 81915 Hartwick || {{mp|2000 NS|11}} || {{MoMP|81915|Hartwick}} || Hulyo 15, 2000 || [[Dominion Astrophysical Observatory|NRC-DAO]] || [[David D. Balam|D. D. Balam]] || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|81915}} |-id=916 bgcolor=#d6d6d6 | 81916 || {{mp|2000 NM|12}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|81916}} |-id=917 bgcolor=#d6d6d6 | 81917 || {{mp|2000 NN|12}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 8.6 km || {{M+J|81917}} |-id=918 bgcolor=#d6d6d6 | 81918 || {{mp|2000 NT|12}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 9.1 km || {{M+J|81918}} |-id=919 bgcolor=#d6d6d6 | 81919 || {{mp|2000 NV|14}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|81919}} |-id=920 bgcolor=#e9e9e9 | 81920 || {{mp|2000 NA|17}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81920}} |-id=921 bgcolor=#d6d6d6 | 81921 || {{mp|2000 NS|21}} || — || Hulyo 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81921}} |-id=922 bgcolor=#d6d6d6 | 81922 || {{mp|2000 NV|22}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 11 km || {{M+J|81922}} |-id=923 bgcolor=#e9e9e9 | 81923 || {{mp|2000 NS|24}} || — || Hulyo 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81923}} |-id=924 bgcolor=#e9e9e9 | 81924 || {{mp|2000 NW|25}} || — || Hulyo 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81924}} |-id=925 bgcolor=#e9e9e9 | 81925 || {{mp|2000 NY|25}} || — || Hulyo 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81925}} |-id=926 bgcolor=#e9e9e9 | 81926 || {{mp|2000 NZ|27}} || — || Hulyo 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|81926}} |-id=927 bgcolor=#e9e9e9 | 81927 || {{mp|2000 NF|28}} || — || Hulyo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81927}} |-id=928 bgcolor=#e9e9e9 | 81928 || {{mp|2000 NB|29}} || — || Hulyo 2, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81928}} |-id=929 bgcolor=#e9e9e9 | 81929 || 2000 OE || — || Hulyo 22, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81929}} |-id=930 bgcolor=#e9e9e9 | 81930 || {{mp|2000 ON|4}} || — || Hulyo 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81930}} |-id=931 bgcolor=#d6d6d6 | 81931 || {{mp|2000 OF|7}} || — || Hulyo 28, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81931}} |-id=932 bgcolor=#d6d6d6 | 81932 || {{mp|2000 OJ|12}} || — || Hulyo 23, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|81932}} |-id=933 bgcolor=#d6d6d6 | 81933 || {{mp|2000 OW|13}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81933}} |-id=934 bgcolor=#d6d6d6 | 81934 || {{mp|2000 OL|15}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81934}} |-id=935 bgcolor=#d6d6d6 | 81935 || {{mp|2000 OT|29}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 9.5 km || {{M+J|81935}} |-id=936 bgcolor=#d6d6d6 | 81936 || {{mp|2000 OU|29}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.9 km'' || {{M+J|81936}} |-id=937 bgcolor=#d6d6d6 | 81937 || {{mp|2000 OX|29}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.5 km || {{M+J|81937}} |-id=938 bgcolor=#d6d6d6 | 81938 || {{mp|2000 OT|32}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|81938}} |-id=939 bgcolor=#d6d6d6 | 81939 || {{mp|2000 OQ|33}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|81939}} |-id=940 bgcolor=#d6d6d6 | 81940 || {{mp|2000 OW|33}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81940}} |-id=941 bgcolor=#e9e9e9 | 81941 || {{mp|2000 OG|37}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81941}} |-id=942 bgcolor=#e9e9e9 | 81942 || {{mp|2000 OV|38}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81942}} |-id=943 bgcolor=#e9e9e9 | 81943 || {{mp|2000 OJ|39}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|81943}} |-id=944 bgcolor=#d6d6d6 | 81944 || {{mp|2000 OF|43}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81944}} |-id=945 bgcolor=#d6d6d6 | 81945 || {{mp|2000 OL|53}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|81945}} |-id=946 bgcolor=#d6d6d6 | 81946 || {{mp|2000 OH|60}} || — || Hulyo 29, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81946}} |-id=947 bgcolor=#d6d6d6 | 81947 Fripp || {{mp|2000 OF|69}} || {{MoMP|81947|Fripp}} || Hulyo 31, 2000 || [[Cerro Tololo Inter-American Observatory|Cerro Tololo]] || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81947}} |-id=948 bgcolor=#d6d6d6 | 81948 Eno || {{mp|2000 OM|69}} || {{MoMP|81948|Eno}} || Hulyo 31, 2000 || Cerro Tololo || M. W. Buie || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81948}} |-id=949 bgcolor=#d6d6d6 | 81949 || {{mp|2000 PK|2}} || — || Agosto 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|81949}} |-id=950 bgcolor=#d6d6d6 | 81950 || {{mp|2000 PX|2}} || — || Agosto 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|81950}} |-id=951 bgcolor=#d6d6d6 | 81951 || {{mp|2000 PS|10}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81951}} |-id=952 bgcolor=#d6d6d6 | 81952 || {{mp|2000 PG|13}} || — || Agosto 1, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81952}} |-id=953 bgcolor=#d6d6d6 | 81953 || {{mp|2000 PS|15}} || — || Agosto 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81953}} |-id=954 bgcolor=#d6d6d6 | 81954 || {{mp|2000 PT|17}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81954}} |-id=955 bgcolor=#d6d6d6 | 81955 || {{mp|2000 PT|18}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81955}} |-id=956 bgcolor=#d6d6d6 | 81956 || {{mp|2000 PL|21}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81956}} |-id=957 bgcolor=#d6d6d6 | 81957 || {{mp|2000 QG|14}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81957}} |-id=958 bgcolor=#d6d6d6 | 81958 || {{mp|2000 QQ|14}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|81958}} |-id=959 bgcolor=#d6d6d6 | 81959 || {{mp|2000 QQ|17}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81959}} |-id=960 bgcolor=#d6d6d6 | 81960 || {{mp|2000 QZ|28}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|81960}} |-id=961 bgcolor=#d6d6d6 | 81961 || {{mp|2000 QG|29}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81961}} |-id=962 bgcolor=#d6d6d6 | 81962 || {{mp|2000 QB|32}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|81962}} |-id=963 bgcolor=#e9e9e9 | 81963 || {{mp|2000 QO|33}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81963}} |-id=964 bgcolor=#d6d6d6 | 81964 || {{mp|2000 QX|35}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81964}} |-id=965 bgcolor=#d6d6d6 | 81965 || {{mp|2000 QF|38}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81965}} |-id=966 bgcolor=#d6d6d6 | 81966 || {{mp|2000 QJ|41}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81966}} |-id=967 bgcolor=#d6d6d6 | 81967 || {{mp|2000 QL|41}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|81967}} |-id=968 bgcolor=#d6d6d6 | 81968 || {{mp|2000 QQ|49}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81968}} |-id=969 bgcolor=#d6d6d6 | 81969 || {{mp|2000 QH|55}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|81969}} |-id=970 bgcolor=#d6d6d6 | 81970 || {{mp|2000 QT|55}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81970}} |-id=971 bgcolor=#d6d6d6 | 81971 Turonclavere || {{mp|2000 QX|68}} || {{MoMP|81971|Turonclavere}} || Agosto 22, 2000 || [[Observatoire de Saint-Véran|Saint-Véran]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]], Montanne, J. || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81971}} |-id=972 bgcolor=#fefefe | 81972 || {{mp|2000 QJ|70}} || — || Agosto 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|81972}} |-id=973 bgcolor=#d6d6d6 | 81973 || {{mp|2000 QM|72}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.1 km || {{M+J|81973}} |-id=974 bgcolor=#d6d6d6 | 81974 || {{mp|2000 QT|77}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81974}} |-id=975 bgcolor=#d6d6d6 | 81975 || {{mp|2000 QH|78}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|81975}} |-id=976 bgcolor=#d6d6d6 | 81976 || {{mp|2000 QN|84}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|81976}} |-id=977 bgcolor=#d6d6d6 | 81977 || {{mp|2000 QK|85}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.2 km || {{M+J|81977}} |-id=978 bgcolor=#d6d6d6 | 81978 || {{mp|2000 QV|86}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|81978}} |-id=979 bgcolor=#d6d6d6 | 81979 || {{mp|2000 QH|88}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#614|TEL]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81979}} |-id=980 bgcolor=#d6d6d6 | 81980 || {{mp|2000 QT|96}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81980}} |-id=981 bgcolor=#d6d6d6 | 81981 || {{mp|2000 QY|112}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81981}} |-id=982 bgcolor=#e9e9e9 | 81982 || {{mp|2000 QO|114}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|81982}} |-id=983 bgcolor=#d6d6d6 | 81983 || {{mp|2000 QA|117}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81983}} |-id=984 bgcolor=#d6d6d6 | 81984 || {{mp|2000 QV|119}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|81984}} |-id=985 bgcolor=#d6d6d6 | 81985 || {{mp|2000 QV|122}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81985}} |-id=986 bgcolor=#e9e9e9 | 81986 || {{mp|2000 QQ|123}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#806|TIN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81986}} |-id=987 bgcolor=#d6d6d6 | 81987 || {{mp|2000 QE|133}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81987}} |-id=988 bgcolor=#d6d6d6 | 81988 || {{mp|2000 QZ|133}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|81988}} |-id=989 bgcolor=#d6d6d6 | 81989 || {{mp|2000 QC|136}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81989}} |-id=990 bgcolor=#d6d6d6 | 81990 || {{mp|2000 QC|155}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|81990}} |-id=991 bgcolor=#d6d6d6 | 81991 || {{mp|2000 QN|162}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|81991}} |-id=992 bgcolor=#d6d6d6 | 81992 || {{mp|2000 QX|163}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|81992}} |-id=993 bgcolor=#d6d6d6 | 81993 || {{mp|2000 QG|183}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|81993}} |-id=994 bgcolor=#d6d6d6 | 81994 || {{mp|2000 QT|184}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.9 km || {{M+J|81994}} |-id=995 bgcolor=#d6d6d6 | 81995 || {{mp|2000 QK|185}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|81995}} |-id=996 bgcolor=#d6d6d6 | 81996 || {{mp|2000 QJ|196}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|81996}} |-id=997 bgcolor=#d6d6d6 | 81997 || {{mp|2000 QB|203}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|81997}} |-id=998 bgcolor=#d6d6d6 | 81998 || {{mp|2000 QX|210}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81998}} |-id=999 bgcolor=#d6d6d6 | 81999 || {{mp|2000 QM|212}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81999}} |-id=000 bgcolor=#d6d6d6 | 82000 || {{mp|2000 QD|219}} || — || Agosto 20, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|82000}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist|35em}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (75001)–(80000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles) {{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 80001-85000}} [[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|81000]] rrbou2rlwqtcedovci1hypgzt0kgu2p 2231261 2231260 2026-10-04T02:04:20Z Allyriana000 119761 2231261 wikitext text/x-wiki {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=81001}}{{TOC001|prefix=81}} == 81001–81100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#fefefe | 81001 || {{mp|2000 EF|31}} || — || Marso 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|81001}} |-id=002 bgcolor=#fefefe | 81002 || {{mp|2000 EG|31}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81002}} |-id=003 bgcolor=#fefefe | 81003 || {{mp|2000 EN|31}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81003}} |-id=004 bgcolor=#fefefe | 81004 || {{mp|2000 ER|32}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81004}} |-id=005 bgcolor=#e9e9e9 | 81005 || {{mp|2000 EW|32}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|81005}} |-id=006 bgcolor=#e9e9e9 | 81006 || {{mp|2000 EP|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81006}} |-id=007 bgcolor=#fefefe | 81007 || {{mp|2000 EV|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81007}} |-id=008 bgcolor=#e9e9e9 | 81008 || {{mp|2000 EX|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81008}} |-id=009 bgcolor=#fefefe | 81009 || {{mp|2000 EQ|34}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81009}} |-id=010 bgcolor=#fefefe | 81010 || {{mp|2000 EL|35}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81010}} |-id=011 bgcolor=#fefefe | 81011 || {{mp|2000 ED|36}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81011}} |-id=012 bgcolor=#fefefe | 81012 || {{mp|2000 EZ|36}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81012}} |-id=013 bgcolor=#e9e9e9 | 81013 || {{mp|2000 EY|37}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81013}} |-id=014 bgcolor=#e9e9e9 | 81014 || {{mp|2000 ED|38}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81014}} |-id=015 bgcolor=#fefefe | 81015 || {{mp|2000 EF|38}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81015}} |-id=016 bgcolor=#e9e9e9 | 81016 || {{mp|2000 EE|39}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81016}} |-id=017 bgcolor=#fefefe | 81017 || {{mp|2000 EH|39}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81017}} |-id=018 bgcolor=#e9e9e9 | 81018 || {{mp|2000 EJ|39}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81018}} |-id=019 bgcolor=#e9e9e9 | 81019 || {{mp|2000 EO|40}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|81019}} |-id=020 bgcolor=#e9e9e9 | 81020 || {{mp|2000 EJ|41}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81020}} |-id=021 bgcolor=#e9e9e9 | 81021 || {{mp|2000 ET|41}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81021}} |-id=022 bgcolor=#e9e9e9 | 81022 || {{mp|2000 EL|42}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81022}} |-id=023 bgcolor=#fefefe | 81023 || {{mp|2000 ER|42}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81023}} |-id=024 bgcolor=#e9e9e9 | 81024 || {{mp|2000 EZ|42}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81024}} |-id=025 bgcolor=#e9e9e9 | 81025 || {{mp|2000 EH|43}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81025}} |-id=026 bgcolor=#e9e9e9 | 81026 || {{mp|2000 EE|44}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81026}} |-id=027 bgcolor=#fefefe | 81027 || {{mp|2000 EJ|44}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81027}} |-id=028 bgcolor=#fefefe | 81028 || {{mp|2000 EM|45}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81028}} |-id=029 bgcolor=#e9e9e9 | 81029 || {{mp|2000 EQ|45}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81029}} |-id=030 bgcolor=#e9e9e9 | 81030 || {{mp|2000 EB|47}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81030}} |-id=031 bgcolor=#e9e9e9 | 81031 || {{mp|2000 EG|48}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81031}} |-id=032 bgcolor=#e9e9e9 | 81032 || {{mp|2000 EK|48}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81032}} |-id=033 bgcolor=#fefefe | 81033 || {{mp|2000 EL|48}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81033}} |-id=034 bgcolor=#e9e9e9 | 81034 || {{mp|2000 EE|49}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81034}} |-id=035 bgcolor=#fefefe | 81035 || {{mp|2000 EG|49}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81035}} |-id=036 bgcolor=#e9e9e9 | 81036 || {{mp|2000 EQ|54}} || — || Marso 10, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81036}} |-id=037 bgcolor=#e9e9e9 | 81037 || {{mp|2000 EN|55}} || — || Marso 11, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81037}} |-id=038 bgcolor=#fefefe | 81038 || {{mp|2000 EA|56}} || — || Marso 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81038}} |-id=039 bgcolor=#fefefe | 81039 || {{mp|2000 EX|56}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81039}} |-id=040 bgcolor=#e9e9e9 | 81040 || {{mp|2000 EC|57}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|18466|(18466)}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81040}} |-id=041 bgcolor=#e9e9e9 | 81041 || {{mp|2000 EN|57}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|81041}} |-id=042 bgcolor=#e9e9e9 | 81042 || {{mp|2000 EP|57}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81042}} |-id=043 bgcolor=#fefefe | 81043 || {{mp|2000 EW|58}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81043}} |-id=044 bgcolor=#e9e9e9 | 81044 || {{mp|2000 EF|59}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81044}} |-id=045 bgcolor=#fefefe | 81045 || {{mp|2000 EA|60}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81045}} |-id=046 bgcolor=#e9e9e9 | 81046 || {{mp|2000 EV|60}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81046}} |-id=047 bgcolor=#e9e9e9 | 81047 || {{mp|2000 EU|61}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81047}} |-id=048 bgcolor=#fefefe | 81048 || {{mp|2000 EU|62}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81048}} |-id=049 bgcolor=#fefefe | 81049 || {{mp|2000 EY|62}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81049}} |-id=050 bgcolor=#e9e9e9 | 81050 || {{mp|2000 ES|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81050}} |-id=051 bgcolor=#e9e9e9 | 81051 || {{mp|2000 ET|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81051}} |-id=052 bgcolor=#e9e9e9 | 81052 || {{mp|2000 EV|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81052}} |-id=053 bgcolor=#e9e9e9 | 81053 || {{mp|2000 EY|63}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81053}} |-id=054 bgcolor=#e9e9e9 | 81054 || {{mp|2000 ED|64}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81054}} |-id=055 bgcolor=#e9e9e9 | 81055 || {{mp|2000 EJ|65}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81055}} |-id=056 bgcolor=#e9e9e9 | 81056 || {{mp|2000 EK|65}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81056}} |-id=057 bgcolor=#fefefe | 81057 || {{mp|2000 EQ|65}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81057}} |-id=058 bgcolor=#fefefe | 81058 || {{mp|2000 EM|66}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81058}} |-id=059 bgcolor=#e9e9e9 | 81059 || {{mp|2000 EN|67}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|81059}} |-id=060 bgcolor=#e9e9e9 | 81060 || {{mp|2000 EU|67}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81060}} |-id=061 bgcolor=#e9e9e9 | 81061 || {{mp|2000 ET|68}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81061}} |-id=062 bgcolor=#e9e9e9 | 81062 || {{mp|2000 EB|70}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|81062}} |-id=063 bgcolor=#e9e9e9 | 81063 || {{mp|2000 EJ|70}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|81063}} |-id=064 bgcolor=#fefefe | 81064 || {{mp|2000 EG|71}} || — || Marso 9, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81064}} |-id=065 bgcolor=#fefefe | 81065 || {{mp|2000 ET|71}} || — || Marso 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81065}} |-id=066 bgcolor=#fefefe | 81066 || {{mp|2000 ES|73}} || — || Marso 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81066}} |-id=067 bgcolor=#e9e9e9 | 81067 || {{mp|2000 EV|74}} || — || Marso 11, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81067}} |-id=068 bgcolor=#fefefe | 81068 || {{mp|2000 EC|77}} || — || Marso 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|81068}} |-id=069 bgcolor=#fefefe | 81069 || {{mp|2000 EW|77}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81069}} |-id=070 bgcolor=#fefefe | 81070 || {{mp|2000 ET|78}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81070}} |-id=071 bgcolor=#fefefe | 81071 || {{mp|2000 EY|78}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81071}} |-id=072 bgcolor=#e9e9e9 | 81072 || {{mp|2000 EC|80}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81072}} |-id=073 bgcolor=#fefefe | 81073 || {{mp|2000 EP|83}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81073}} |-id=074 bgcolor=#fefefe | 81074 || {{mp|2000 EZ|84}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|81074}} |-id=075 bgcolor=#e9e9e9 | 81075 || {{mp|2000 EM|85}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81075}} |-id=076 bgcolor=#fefefe | 81076 || {{mp|2000 EQ|86}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81076}} |-id=077 bgcolor=#e9e9e9 | 81077 || {{mp|2000 EZ|86}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81077}} |-id=078 bgcolor=#e9e9e9 | 81078 || {{mp|2000 ED|87}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81078}} |-id=079 bgcolor=#fefefe | 81079 || {{mp|2000 ES|88}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81079}} |-id=080 bgcolor=#e9e9e9 | 81080 || {{mp|2000 ET|88}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#518|RAF]]{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#81080|fast?]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81080}} |-id=081 bgcolor=#fefefe | 81081 || {{mp|2000 EJ|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81081}} |-id=082 bgcolor=#e9e9e9 | 81082 || {{mp|2000 EK|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81082}} |-id=083 bgcolor=#e9e9e9 | 81083 || {{mp|2000 EX|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81083}} |-id=084 bgcolor=#fefefe | 81084 || {{mp|2000 EY|89}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81084}} |-id=085 bgcolor=#e9e9e9 | 81085 || {{mp|2000 EO|90}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81085}} |-id=086 bgcolor=#e9e9e9 | 81086 || {{mp|2000 EN|91}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81086}} |-id=087 bgcolor=#e9e9e9 | 81087 || {{mp|2000 EU|91}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81087}} |-id=088 bgcolor=#fefefe | 81088 || {{mp|2000 EM|92}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81088}} |-id=089 bgcolor=#fefefe | 81089 || {{mp|2000 EQ|92}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81089}} |-id=090 bgcolor=#e9e9e9 | 81090 || {{mp|2000 EG|95}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81090}} |-id=091 bgcolor=#e9e9e9 | 81091 || {{mp|2000 EO|95}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81091}} |-id=092 bgcolor=#fefefe | 81092 || {{mp|2000 ES|100}} || — || Marso 12, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81092}} |-id=093 bgcolor=#e9e9e9 | 81093 || {{mp|2000 EH|102}} || — || Marso 14, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81093}} |-id=094 bgcolor=#fefefe | 81094 || {{mp|2000 ER|104}} || — || Marso 13, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81094}} |-id=095 bgcolor=#e9e9e9 | 81095 || {{mp|2000 EK|105}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81095}} |-id=096 bgcolor=#e9e9e9 | 81096 || {{mp|2000 EG|106}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81096}} |-id=097 bgcolor=#fefefe | 81097 || {{mp|2000 EE|107}} || — || Marso 5, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81097}} |-id=098 bgcolor=#e9e9e9 | 81098 || {{mp|2000 EH|108}} || — || Marso 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81098}} |-id=099 bgcolor=#fefefe | 81099 || {{mp|2000 EG|109}} || — || Marso 8, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81099}} |-id=100 bgcolor=#fefefe | 81100 || {{mp|2000 EO|109}} || — || Marso 8, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81100}} |} == 81101–81200 == {{Anchor|101}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81101 || {{mp|2000 ER|109}} || — || Marso 8, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.6 km || {{M+J|81101}} |-id=102 bgcolor=#fefefe | 81102 || {{mp|2000 EU|110}} || — || Marso 8, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81102}} |-id=103 bgcolor=#fefefe | 81103 || {{mp|2000 ES|112}} || — || Marso 9, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81103}} |-id=104 bgcolor=#fefefe | 81104 || {{mp|2000 EW|112}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81104}} |-id=105 bgcolor=#e9e9e9 | 81105 || {{mp|2000 EM|114}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|81105}} |-id=106 bgcolor=#fefefe | 81106 || {{mp|2000 EW|115}} || — || Marso 10, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81106}} |-id=107 bgcolor=#e9e9e9 | 81107 || {{mp|2000 EY|116}} || — || Marso 10, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81107}} |-id=108 bgcolor=#fefefe | 81108 || {{mp|2000 EG|118}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81108}} |-id=109 bgcolor=#fefefe | 81109 || {{mp|2000 EN|120}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81109}} |-id=110 bgcolor=#fefefe | 81110 || {{mp|2000 ET|120}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81110}} |-id=111 bgcolor=#e9e9e9 | 81111 || {{mp|2000 EM|121}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81111}} |-id=112 bgcolor=#fefefe | 81112 || {{mp|2000 EQ|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81112}} |-id=113 bgcolor=#e9e9e9 | 81113 || {{mp|2000 EU|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81113}} |-id=114 bgcolor=#fefefe | 81114 || {{mp|2000 EV|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81114}} |-id=115 bgcolor=#e9e9e9 | 81115 || {{mp|2000 EX|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81115}} |-id=116 bgcolor=#fefefe | 81116 || {{mp|2000 EY|123}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81116}} |-id=117 bgcolor=#fefefe | 81117 || {{mp|2000 EL|124}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || NYS || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81117}} |-id=118 bgcolor=#fefefe | 81118 || {{mp|2000 EP|125}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81118}} |-id=119 bgcolor=#fefefe | 81119 || {{mp|2000 EW|125}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81119}} |-id=120 bgcolor=#e9e9e9 | 81120 || {{mp|2000 ED|126}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81120}} |-id=121 bgcolor=#e9e9e9 | 81121 || {{mp|2000 ET|126}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|81121}} |-id=122 bgcolor=#e9e9e9 | 81122 || {{mp|2000 EZ|126}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81122}} |-id=123 bgcolor=#fefefe | 81123 || {{mp|2000 EA|128}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81123}} |-id=124 bgcolor=#fefefe | 81124 || {{mp|2000 EB|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81124}} |-id=125 bgcolor=#e9e9e9 | 81125 || {{mp|2000 EJ|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81125}} |-id=126 bgcolor=#e9e9e9 | 81126 || {{mp|2000 EQ|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81126}} |-id=127 bgcolor=#fefefe | 81127 || {{mp|2000 EW|129}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81127}} |-id=128 bgcolor=#fefefe | 81128 || {{mp|2000 EB|131}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81128}} |-id=129 bgcolor=#e9e9e9 | 81129 || {{mp|2000 ED|131}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81129}} |-id=130 bgcolor=#e9e9e9 | 81130 || {{mp|2000 EJ|131}} || — || Marso 11, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81130}} |-id=131 bgcolor=#fefefe | 81131 || {{mp|2000 EW|131}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81131}} |-id=132 bgcolor=#e9e9e9 | 81132 || {{mp|2000 EU|133}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81132}} |-id=133 bgcolor=#e9e9e9 | 81133 || {{mp|2000 EA|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81133}} |-id=134 bgcolor=#e9e9e9 | 81134 || {{mp|2000 ED|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|81134}} |-id=135 bgcolor=#e9e9e9 | 81135 || {{mp|2000 EG|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81135}} |-id=136 bgcolor=#e9e9e9 | 81136 || {{mp|2000 EK|134}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81136}} |-id=137 bgcolor=#fefefe | 81137 || {{mp|2000 EX|135}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81137}} |-id=138 bgcolor=#e9e9e9 | 81138 || {{mp|2000 ED|136}} || — || Marso 11, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81138}} |-id=139 bgcolor=#e9e9e9 | 81139 || {{mp|2000 EE|136}} || — || Marso 11, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81139}} |-id=140 bgcolor=#fefefe | 81140 || {{mp|2000 EX|136}} || — || Marso 12, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81140}} |-id=141 bgcolor=#e9e9e9 | 81141 || {{mp|2000 EP|137}} || — || Marso 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81141}} |-id=142 bgcolor=#e9e9e9 | 81142 || {{mp|2000 ES|138}} || — || Marso 11, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|81142}} |-id=143 bgcolor=#e9e9e9 | 81143 || {{mp|2000 ES|139}} || — || Marso 12, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81143}} |-id=144 bgcolor=#e9e9e9 | 81144 || {{mp|2000 EX|139}} || — || Marso 12, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81144}} |-id=145 bgcolor=#e9e9e9 | 81145 || {{mp|2000 EN|141}} || — || Marso 2, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81145}} |-id=146 bgcolor=#e9e9e9 | 81146 || {{mp|2000 EW|142}} || — || Marso 3, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81146}} |-id=147 bgcolor=#e9e9e9 | 81147 || {{mp|2000 EF|145}} || — || Marso 3, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81147}} |-id=148 bgcolor=#fefefe | 81148 || {{mp|2000 EN|145}} || — || Marso 3, 2000 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81148}} |-id=149 bgcolor=#fefefe | 81149 || {{mp|2000 ED|146}} || — || Marso 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81149}} |-id=150 bgcolor=#e9e9e9 | 81150 || {{mp|2000 EO|146}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81150}} |-id=151 bgcolor=#e9e9e9 | 81151 || {{mp|2000 EV|146}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81151}} |-id=152 bgcolor=#e9e9e9 | 81152 || {{mp|2000 EY|148}} || — || Marso 4, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81152}} |-id=153 bgcolor=#fefefe | 81153 || {{mp|2000 ES|150}} || — || Marso 5, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81153}} |-id=154 bgcolor=#e9e9e9 | 81154 || {{mp|2000 EC|152}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81154}} |-id=155 bgcolor=#e9e9e9 | 81155 || {{mp|2000 EL|152}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81155}} |-id=156 bgcolor=#e9e9e9 | 81156 || {{mp|2000 ES|152}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 7.3 km || {{M+J|81156}} |-id=157 bgcolor=#e9e9e9 | 81157 || {{mp|2000 EA|153}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81157}} |-id=158 bgcolor=#e9e9e9 | 81158 || {{mp|2000 EE|154}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81158}} |-id=159 bgcolor=#fefefe | 81159 || {{mp|2000 EF|154}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81159}} |-id=160 bgcolor=#e9e9e9 | 81160 || {{mp|2000 EU|154}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81160}} |-id=161 bgcolor=#e9e9e9 | 81161 || {{mp|2000 ES|156}} || — || Marso 10, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81161}} |-id=162 bgcolor=#e9e9e9 | 81162 || {{mp|2000 EK|158}} || — || Marso 12, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Juno clump|JUN]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81162}} |-id=163 bgcolor=#e9e9e9 | 81163 || {{mp|2000 ER|158}} || — || Marso 12, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81163}} |-id=164 bgcolor=#e9e9e9 | 81164 || {{mp|2000 ED|159}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81164}} |-id=165 bgcolor=#e9e9e9 | 81165 || {{mp|2000 EY|159}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81165}} |-id=166 bgcolor=#fefefe | 81166 || {{mp|2000 ES|160}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81166}} |-id=167 bgcolor=#e9e9e9 | 81167 || {{mp|2000 EH|164}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81167}} |-id=168 bgcolor=#e9e9e9 | 81168 || {{mp|2000 ED|165}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81168}} |-id=169 bgcolor=#fefefe | 81169 || {{mp|2000 EL|165}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81169}} |-id=170 bgcolor=#e9e9e9 | 81170 || {{mp|2000 ES|165}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81170}} |-id=171 bgcolor=#fefefe | 81171 || {{mp|2000 EE|166}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81171}} |-id=172 bgcolor=#fefefe | 81172 || {{mp|2000 EQ|166}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81172}} |-id=173 bgcolor=#d6d6d6 | 81173 || {{mp|2000 EY|167}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|81173}} |-id=174 bgcolor=#fefefe | 81174 || {{mp|2000 EO|170}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81174}} |-id=175 bgcolor=#fefefe | 81175 || {{mp|2000 ER|170}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|81175}} |-id=176 bgcolor=#fefefe | 81176 || {{mp|2000 EO|171}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81176}} |-id=177 bgcolor=#fefefe | 81177 || {{mp|2000 EJ|173}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || PHO || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81177}} |-id=178 bgcolor=#fefefe | 81178 || {{mp|2000 EB|175}} || — || Marso 2, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81178}} |-id=179 bgcolor=#e9e9e9 | 81179 || {{mp|2000 EL|179}} || — || Marso 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81179}} |-id=180 bgcolor=#e9e9e9 | 81180 || {{mp|2000 EJ|180}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81180}} |-id=181 bgcolor=#fefefe | 81181 || {{mp|2000 EH|182}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81181}} |-id=182 bgcolor=#d6d6d6 | 81182 || {{mp|2000 EW|183}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81182}} |-id=183 bgcolor=#fefefe | 81183 || {{mp|2000 EX|183}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81183}} |-id=184 bgcolor=#fefefe | 81184 || {{mp|2000 EK|186}} || — || Marso 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81184}} |-id=185 bgcolor=#fefefe | 81185 || {{mp|2000 EM|186}} || — || Marso 2, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81185}} |-id=186 bgcolor=#fefefe | 81186 || {{mp|2000 ED|189}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81186}} |-id=187 bgcolor=#e9e9e9 | 81187 || {{mp|2000 EL|190}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81187}} |-id=188 bgcolor=#e9e9e9 | 81188 || {{mp|2000 EB|193}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81188}} |-id=189 bgcolor=#e9e9e9 | 81189 || {{mp|2000 EE|193}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81189}} |-id=190 bgcolor=#e9e9e9 | 81190 || {{mp|2000 EY|193}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81190}} |-id=191 bgcolor=#e9e9e9 | 81191 || {{mp|2000 EJ|194}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81191}} |-id=192 bgcolor=#e9e9e9 | 81192 || {{mp|2000 EX|195}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81192}} |-id=193 bgcolor=#e9e9e9 | 81193 || {{mp|2000 EW|197}} || — || Marso 1, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81193}} |-id=194 bgcolor=#fefefe | 81194 || {{mp|2000 EF|198}} || — || Marso 1, 2000 || Catalina || CSS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81194}} |-id=195 bgcolor=#e9e9e9 | 81195 || {{mp|2000 EN|198}} || — || Marso 1, 2000 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|81195}} |-id=196 bgcolor=#e9e9e9 | 81196 || {{mp|2000 FT|1}} || — || Marso 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81196}} |-id=197 bgcolor=#e9e9e9 | 81197 || {{mp|2000 FQ|2}} || — || Marso 26, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81197}} |-id=198 bgcolor=#e9e9e9 | 81198 || {{mp|2000 FS|4}} || — || Marso 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81198}} |-id=199 bgcolor=#fefefe | 81199 || {{mp|2000 FK|5}} || — || Marso 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81199}} |-id=200 bgcolor=#e9e9e9 | 81200 || {{mp|2000 FP|5}} || — || Marso 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81200}} |} == 81201–81300 == {{Anchor|201}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81201 || {{mp|2000 FL|6}} || — || Marso 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81201}} |-id=202 bgcolor=#e9e9e9 | 81202 || {{mp|2000 FV|8}} || — || Marso 29, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81202}} |-id=203 bgcolor=#e9e9e9 | 81203 Polynesia || {{mp|2000 FQ|10}} || {{MoMP|81203|Polynesia}} || Marso 23, 2000 || [[Punaauia Observatory|Punaauia]] || Pelle, J. C. || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81203}} |-id=204 bgcolor=#e9e9e9 | 81204 || {{mp|2000 FV|10}} || — || Marso 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|81204}} |-id=205 bgcolor=#d6d6d6 | 81205 || {{mp|2000 FW|10}} || — || Marso 30, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81205}} |-id=206 bgcolor=#e9e9e9 | 81206 || {{mp|2000 FB|11}} || — || Marso 30, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|81206}} |-id=207 bgcolor=#e9e9e9 | 81207 || {{mp|2000 FD|15}} || — || Marso 29, 2000 || [[Kvistabergs Observatorium|Kvistaberg]] || [[Uppsala–DLR Asteroid Survey|Uppsala-DLR Asteroid Survey]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81207}} |-id=208 bgcolor=#fefefe | 81208 || {{mp|2000 FO|15}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81208}} |-id=209 bgcolor=#fefefe | 81209 || {{mp|2000 FQ|15}} || — || Marso 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81209}} |-id=210 bgcolor=#e9e9e9 | 81210 || {{mp|2000 FT|16}} || — || Marso 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81210}} |-id=211 bgcolor=#fefefe | 81211 || {{mp|2000 FX|16}} || — || Marso 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81211}} |-id=212 bgcolor=#fefefe | 81212 || {{mp|2000 FD|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81212}} |-id=213 bgcolor=#e9e9e9 | 81213 || {{mp|2000 FJ|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|81213}} |-id=214 bgcolor=#e9e9e9 | 81214 || {{mp|2000 FL|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|81214}} |-id=215 bgcolor=#e9e9e9 | 81215 || {{mp|2000 FM|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81215}} |-id=216 bgcolor=#e9e9e9 | 81216 || {{mp|2000 FQ|18}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81216}} |-id=217 bgcolor=#e9e9e9 | 81217 || {{mp|2000 FQ|19}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81217}} |-id=218 bgcolor=#e9e9e9 | 81218 || {{mp|2000 FC|20}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|81218}} |-id=219 bgcolor=#fefefe | 81219 || {{mp|2000 FU|20}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81219}} |-id=220 bgcolor=#e9e9e9 | 81220 || {{mp|2000 FO|21}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81220}} |-id=221 bgcolor=#d6d6d6 | 81221 || {{mp|2000 FY|21}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|81221}} |-id=222 bgcolor=#e9e9e9 | 81222 || {{mp|2000 FE|22}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81222}} |-id=223 bgcolor=#e9e9e9 | 81223 || {{mp|2000 FP|23}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81223|slow]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81223}} |-id=224 bgcolor=#e9e9e9 | 81224 || {{mp|2000 FV|23}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81224}} |-id=225 bgcolor=#e9e9e9 | 81225 || {{mp|2000 FE|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|81225}} |-id=226 bgcolor=#fefefe | 81226 || {{mp|2000 FF|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81226}} |-id=227 bgcolor=#e9e9e9 | 81227 || {{mp|2000 FK|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81227|slow]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81227}} |-id=228 bgcolor=#fefefe | 81228 || {{mp|2000 FG|25}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81228}} |-id=229 bgcolor=#fefefe | 81229 || {{mp|2000 FF|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81229}} |-id=230 bgcolor=#e9e9e9 | 81230 || {{mp|2000 FN|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81230}} |-id=231 bgcolor=#e9e9e9 | 81231 || {{mp|2000 FV|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81231}} |-id=232 bgcolor=#e9e9e9 | 81232 || {{mp|2000 FW|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81232}} |-id=233 bgcolor=#fefefe | 81233 || {{mp|2000 FX|26}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|81233}} |-id=234 bgcolor=#e9e9e9 | 81234 || {{mp|2000 FD|27}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81234}} |-id=235 bgcolor=#e9e9e9 | 81235 || {{mp|2000 FM|27}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{LoMP|11882|(11882)}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81235}} |-id=236 bgcolor=#e9e9e9 | 81236 || {{mp|2000 FZ|27}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|81236}} |-id=237 bgcolor=#e9e9e9 | 81237 || {{mp|2000 FD|28}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81237}} |-id=238 bgcolor=#e9e9e9 | 81238 || {{mp|2000 FN|28}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81238}} |-id=239 bgcolor=#e9e9e9 | 81239 || {{mp|2000 FR|28}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81239}} |-id=240 bgcolor=#d6d6d6 | 81240 || {{mp|2000 FO|29}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|81240}} |-id=241 bgcolor=#e9e9e9 | 81241 || {{mp|2000 FW|29}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81241}} |-id=242 bgcolor=#e9e9e9 | 81242 || {{mp|2000 FB|30}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81242}} |-id=243 bgcolor=#e9e9e9 | 81243 || {{mp|2000 FJ|31}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81243}} |-id=244 bgcolor=#e9e9e9 | 81244 || {{mp|2000 FC|33}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81244}} |-id=245 bgcolor=#fefefe | 81245 || {{mp|2000 FU|33}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81245}} |-id=246 bgcolor=#e9e9e9 | 81246 || {{mp|2000 FH|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81246}} |-id=247 bgcolor=#e9e9e9 | 81247 || {{mp|2000 FR|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81247}} |-id=248 bgcolor=#e9e9e9 | 81248 || {{mp|2000 FU|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81248}} |-id=249 bgcolor=#e9e9e9 | 81249 || {{mp|2000 FV|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|81249}} |-id=250 bgcolor=#e9e9e9 | 81250 || {{mp|2000 FX|34}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81250}} |-id=251 bgcolor=#e9e9e9 | 81251 || {{mp|2000 FC|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81251}} |-id=252 bgcolor=#e9e9e9 | 81252 || {{mp|2000 FG|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|81252}} |-id=253 bgcolor=#e9e9e9 | 81253 || {{mp|2000 FN|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81253}} |-id=254 bgcolor=#e9e9e9 | 81254 || {{mp|2000 FR|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81254}} |-id=255 bgcolor=#e9e9e9 | 81255 || {{mp|2000 FT|35}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81255}} |-id=256 bgcolor=#fefefe | 81256 || {{mp|2000 FM|36}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81256}} |-id=257 bgcolor=#e9e9e9 | 81257 || {{mp|2000 FQ|36}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81257}} |-id=258 bgcolor=#e9e9e9 | 81258 || {{mp|2000 FD|38}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81258}} |-id=259 bgcolor=#fefefe | 81259 || {{mp|2000 FS|38}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81259}} |-id=260 bgcolor=#e9e9e9 | 81260 || {{mp|2000 FJ|41}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81260}} |-id=261 bgcolor=#fefefe | 81261 || {{mp|2000 FP|43}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81261}} |-id=262 bgcolor=#e9e9e9 | 81262 || {{mp|2000 FW|43}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81262}} |-id=263 bgcolor=#fefefe | 81263 || {{mp|2000 FZ|43}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|81263}} |-id=264 bgcolor=#e9e9e9 | 81264 || {{mp|2000 FF|45}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81264}} |-id=265 bgcolor=#e9e9e9 | 81265 || {{mp|2000 FH|45}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81265}} |-id=266 bgcolor=#fefefe | 81266 || {{mp|2000 FT|45}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|81266}} |-id=267 bgcolor=#fefefe | 81267 || {{mp|2000 FA|46}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81267}} |-id=268 bgcolor=#e9e9e9 | 81268 || {{mp|2000 FY|47}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81268}} |-id=269 bgcolor=#e9e9e9 | 81269 || {{mp|2000 FK|48}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81269}} |-id=270 bgcolor=#e9e9e9 | 81270 || {{mp|2000 FN|48}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81270}} |-id=271 bgcolor=#d6d6d6 | 81271 || {{mp|2000 FS|48}} || — || Marso 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|81271}} |-id=272 bgcolor=#e9e9e9 | 81272 || {{mp|2000 FA|49}} || — || Marso 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|81272}} |-id=273 bgcolor=#e9e9e9 | 81273 || {{mp|2000 FA|50}} || — || Marso 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81273}} |-id=274 bgcolor=#e9e9e9 | 81274 || {{mp|2000 FA|51}} || — || Marso 29, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|81274}} |-id=275 bgcolor=#e9e9e9 | 81275 || {{mp|2000 FC|53}} || — || Marso 30, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81275}} |-id=276 bgcolor=#fefefe | 81276 || {{mp|2000 FC|54}} || — || Marso 27, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81276}} |-id=277 bgcolor=#e9e9e9 | 81277 || {{mp|2000 FZ|55}} || — || Marso 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81277}} |-id=278 bgcolor=#e9e9e9 | 81278 || {{mp|2000 FK|56}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81278}} |-id=279 bgcolor=#fefefe | 81279 || {{mp|2000 FU|56}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81279}} |-id=280 bgcolor=#e9e9e9 | 81280 || {{mp|2000 FK|57}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81280}} |-id=281 bgcolor=#fefefe | 81281 || {{mp|2000 FP|58}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|81281}} |-id=282 bgcolor=#fefefe | 81282 || {{mp|2000 FC|59}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81282}} |-id=283 bgcolor=#e9e9e9 | 81283 || {{mp|2000 FF|59}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81283}} |-id=284 bgcolor=#e9e9e9 | 81284 || {{mp|2000 FK|59}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81284}} |-id=285 bgcolor=#e9e9e9 | 81285 || {{mp|2000 FT|59}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81285}} |-id=286 bgcolor=#e9e9e9 | 81286 || {{mp|2000 FE|61}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81286}} |-id=287 bgcolor=#e9e9e9 | 81287 || {{mp|2000 FG|62}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81287}} |-id=288 bgcolor=#e9e9e9 | 81288 || {{mp|2000 FP|63}} || — || Marso 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81288}} |-id=289 bgcolor=#fefefe | 81289 || {{mp|2000 FC|65}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81289}} |-id=290 bgcolor=#e9e9e9 | 81290 || {{mp|2000 FM|69}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81290}} |-id=291 bgcolor=#e9e9e9 | 81291 || {{mp|2000 FA|70}} || — || Marso 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81291}} |-id=292 bgcolor=#e9e9e9 | 81292 || {{mp|2000 FQ|71}} || — || Marso 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81292}} |-id=293 bgcolor=#e9e9e9 | 81293 || {{mp|2000 FR|72}} || — || Marso 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81293}} |-id=294 bgcolor=#e9e9e9 | 81294 || 2000 GM || — || Abril 2, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81294}} |-id=295 bgcolor=#e9e9e9 | 81295 || 2000 GU || — || Abril 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81295}} |-id=296 bgcolor=#e9e9e9 | 81296 || {{mp|2000 GJ|1}} || — || Abril 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81296}} |-id=297 bgcolor=#e9e9e9 | 81297 || {{mp|2000 GR|1}} || — || Abril 4, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''7.0 km'' || {{M+J|81297}} |-id=298 bgcolor=#fefefe | 81298 || {{mp|2000 GW|1}} || — || Abril 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|81298}} |-id=299 bgcolor=#e9e9e9 | 81299 || {{mp|2000 GP|2}} || — || Abril 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81299}} |-id=300 bgcolor=#fefefe | 81300 || {{mp|2000 GW|2}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81300}} |} == 81301–81400 == {{Anchor|301}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81301 || {{mp|2000 GM|3}} || — || Abril 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81301}} |-id=302 bgcolor=#e9e9e9 | 81302 || {{mp|2000 GE|5}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81302}} |-id=303 bgcolor=#e9e9e9 | 81303 || {{mp|2000 GY|5}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81303}} |-id=304 bgcolor=#e9e9e9 | 81304 || {{mp|2000 GZ|5}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81304}} |-id=305 bgcolor=#e9e9e9 | 81305 || {{mp|2000 GP|6}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81305}} |-id=306 bgcolor=#e9e9e9 | 81306 || {{mp|2000 GV|7}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81306}} |-id=307 bgcolor=#fefefe | 81307 || {{mp|2000 GZ|8}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81307}} |-id=308 bgcolor=#e9e9e9 | 81308 || {{mp|2000 GC|9}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81308}} |-id=309 bgcolor=#fefefe | 81309 || {{mp|2000 GD|10}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81309}} |-id=310 bgcolor=#e9e9e9 | 81310 || {{mp|2000 GM|10}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81310}} |-id=311 bgcolor=#e9e9e9 | 81311 || {{mp|2000 GU|10}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81311}} |-id=312 bgcolor=#e9e9e9 | 81312 || {{mp|2000 GL|11}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81312}} |-id=313 bgcolor=#e9e9e9 | 81313 || {{mp|2000 GD|12}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81313}} |-id=314 bgcolor=#e9e9e9 | 81314 || {{mp|2000 GQ|12}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81314}} |-id=315 bgcolor=#e9e9e9 | 81315 || {{mp|2000 GX|12}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81315}} |-id=316 bgcolor=#e9e9e9 | 81316 || {{mp|2000 GE|13}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81316}} |-id=317 bgcolor=#e9e9e9 | 81317 || {{mp|2000 GM|14}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81317}} |-id=318 bgcolor=#e9e9e9 | 81318 || {{mp|2000 GW|14}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81318}} |-id=319 bgcolor=#fefefe | 81319 || {{mp|2000 GB|15}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81319}} |-id=320 bgcolor=#e9e9e9 | 81320 || {{mp|2000 GP|15}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81320}} |-id=321 bgcolor=#e9e9e9 | 81321 || {{mp|2000 GE|17}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81321}} |-id=322 bgcolor=#e9e9e9 | 81322 || {{mp|2000 GC|20}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81322}} |-id=323 bgcolor=#e9e9e9 | 81323 || {{mp|2000 GM|20}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81323}} |-id=324 bgcolor=#e9e9e9 | 81324 || {{mp|2000 GC|21}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|81324}} |-id=325 bgcolor=#fefefe | 81325 || {{mp|2000 GM|22}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81325}} |-id=326 bgcolor=#e9e9e9 | 81326 || {{mp|2000 GO|25}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81326}} |-id=327 bgcolor=#e9e9e9 | 81327 || {{mp|2000 GY|26}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81327}} |-id=328 bgcolor=#e9e9e9 | 81328 || {{mp|2000 GA|28}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81328}} |-id=329 bgcolor=#e9e9e9 | 81329 || {{mp|2000 GE|28}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81329}} |-id=330 bgcolor=#e9e9e9 | 81330 || {{mp|2000 GN|30}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|81330}} |-id=331 bgcolor=#e9e9e9 | 81331 || {{mp|2000 GF|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|81331}} |-id=332 bgcolor=#e9e9e9 | 81332 || {{mp|2000 GJ|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81332}} |-id=333 bgcolor=#e9e9e9 | 81333 || {{mp|2000 GR|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81333}} |-id=334 bgcolor=#e9e9e9 | 81334 || {{mp|2000 GS|32}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81334}} |-id=335 bgcolor=#e9e9e9 | 81335 || {{mp|2000 GP|33}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81335}} |-id=336 bgcolor=#e9e9e9 | 81336 || {{mp|2000 GX|35}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81336}} |-id=337 bgcolor=#e9e9e9 | 81337 || {{mp|2000 GP|36}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81337}} |-id=338 bgcolor=#d6d6d6 | 81338 || {{mp|2000 GR|37}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81338}} |-id=339 bgcolor=#e9e9e9 | 81339 || {{mp|2000 GB|38}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81339}} |-id=340 bgcolor=#e9e9e9 | 81340 || {{mp|2000 GL|38}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81340}} |-id=341 bgcolor=#e9e9e9 | 81341 || {{mp|2000 GS|38}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|81341}} |-id=342 bgcolor=#e9e9e9 | 81342 || {{mp|2000 GJ|40}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81342}} |-id=343 bgcolor=#e9e9e9 | 81343 || {{mp|2000 GB|41}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81343}} |-id=344 bgcolor=#e9e9e9 | 81344 || {{mp|2000 GJ|41}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81344}} |-id=345 bgcolor=#e9e9e9 | 81345 || {{mp|2000 GW|41}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81345}} |-id=346 bgcolor=#e9e9e9 | 81346 || {{mp|2000 GX|43}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81346}} |-id=347 bgcolor=#fefefe | 81347 || {{mp|2000 GB|47}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81347}} |-id=348 bgcolor=#e9e9e9 | 81348 || {{mp|2000 GP|47}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81348}} |-id=349 bgcolor=#fefefe | 81349 || {{mp|2000 GV|47}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81349}} |-id=350 bgcolor=#e9e9e9 | 81350 || {{mp|2000 GC|49}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81350}} |-id=351 bgcolor=#e9e9e9 | 81351 || {{mp|2000 GH|50}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81351}} |-id=352 bgcolor=#e9e9e9 | 81352 || {{mp|2000 GN|50}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81352}} |-id=353 bgcolor=#e9e9e9 | 81353 || {{mp|2000 GP|50}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|81353}} |-id=354 bgcolor=#e9e9e9 | 81354 || {{mp|2000 GR|52}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|81354}} |-id=355 bgcolor=#e9e9e9 | 81355 || {{mp|2000 GT|52}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81355}} |-id=356 bgcolor=#e9e9e9 | 81356 || {{mp|2000 GT|53}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81356}} |-id=357 bgcolor=#e9e9e9 | 81357 || {{mp|2000 GV|55}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#535|WIT]]{{·}}{{Interloper|535}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81357}} |-id=358 bgcolor=#e9e9e9 | 81358 || {{mp|2000 GH|57}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81358}} |-id=359 bgcolor=#e9e9e9 | 81359 || {{mp|2000 GR|57}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81359}} |-id=360 bgcolor=#e9e9e9 | 81360 || {{mp|2000 GL|58}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81360}} |-id=361 bgcolor=#d6d6d6 | 81361 || {{mp|2000 GN|59}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81361}} |-id=362 bgcolor=#e9e9e9 | 81362 || {{mp|2000 GU|59}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81362}} |-id=363 bgcolor=#e9e9e9 | 81363 || {{mp|2000 GO|60}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81363}} |-id=364 bgcolor=#e9e9e9 | 81364 || {{mp|2000 GG|61}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81364}} |-id=365 bgcolor=#d6d6d6 | 81365 || {{mp|2000 GX|61}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81365}} |-id=366 bgcolor=#e9e9e9 | 81366 || {{mp|2000 GM|63}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81366}} |-id=367 bgcolor=#e9e9e9 | 81367 || {{mp|2000 GN|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81367}} |-id=368 bgcolor=#e9e9e9 | 81368 || {{mp|2000 GR|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|81368}} |-id=369 bgcolor=#e9e9e9 | 81369 || {{mp|2000 GT|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81369}} |-id=370 bgcolor=#e9e9e9 | 81370 || {{mp|2000 GV|64}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81370}} |-id=371 bgcolor=#e9e9e9 | 81371 || {{mp|2000 GB|65}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81371}} |-id=372 bgcolor=#e9e9e9 | 81372 || {{mp|2000 GG|65}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81372}} |-id=373 bgcolor=#e9e9e9 | 81373 || {{mp|2000 GA|67}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81373}} |-id=374 bgcolor=#e9e9e9 | 81374 || {{mp|2000 GE|67}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81374}} |-id=375 bgcolor=#e9e9e9 | 81375 || {{mp|2000 GZ|68}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81375}} |-id=376 bgcolor=#fefefe | 81376 || {{mp|2000 GB|69}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81376}} |-id=377 bgcolor=#e9e9e9 | 81377 || {{mp|2000 GG|69}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81377}} |-id=378 bgcolor=#e9e9e9 | 81378 || {{mp|2000 GT|69}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81378}} |-id=379 bgcolor=#e9e9e9 | 81379 || {{mp|2000 GO|70}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81379|slow]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81379}} |-id=380 bgcolor=#e9e9e9 | 81380 || {{mp|2000 GT|70}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|81380}} |-id=381 bgcolor=#e9e9e9 | 81381 || {{mp|2000 GJ|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81381}} |-id=382 bgcolor=#e9e9e9 | 81382 || {{mp|2000 GO|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|81382}} |-id=383 bgcolor=#e9e9e9 | 81383 || {{mp|2000 GP|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81383}} |-id=384 bgcolor=#e9e9e9 | 81384 || {{mp|2000 GU|71}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81384}} |-id=385 bgcolor=#e9e9e9 | 81385 || {{mp|2000 GM|72}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81385}} |-id=386 bgcolor=#e9e9e9 | 81386 || {{mp|2000 GT|73}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81386}} |-id=387 bgcolor=#d6d6d6 | 81387 || {{mp|2000 GD|75}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81387}} |-id=388 bgcolor=#e9e9e9 | 81388 || {{mp|2000 GG|75}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81388}} |-id=389 bgcolor=#e9e9e9 | 81389 || {{mp|2000 GR|78}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81389}} |-id=390 bgcolor=#e9e9e9 | 81390 || {{mp|2000 GB|79}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81390}} |-id=391 bgcolor=#d6d6d6 | 81391 || {{mp|2000 GP|79}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81391}} |-id=392 bgcolor=#e9e9e9 | 81392 || {{mp|2000 GH|81}} || — || Abril 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81392}} |-id=393 bgcolor=#e9e9e9 | 81393 || {{mp|2000 GL|81}} || — || Abril 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81393}} |-id=394 bgcolor=#e9e9e9 | 81394 || {{mp|2000 GV|82}} || — || Abril 7, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81394}} |-id=395 bgcolor=#e9e9e9 | 81395 || {{mp|2000 GK|83}} || — || Abril 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81395}} |-id=396 bgcolor=#fefefe | 81396 || {{mp|2000 GO|83}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|81396}} |-id=397 bgcolor=#e9e9e9 | 81397 || {{mp|2000 GZ|83}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81397|slow]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|81397}} |-id=398 bgcolor=#e9e9e9 | 81398 || {{mp|2000 GP|84}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81398}} |-id=399 bgcolor=#e9e9e9 | 81399 || {{mp|2000 GY|84}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81399}} |-id=400 bgcolor=#fefefe | 81400 || {{mp|2000 GA|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81400}} |} == 81401–81500 == {{Anchor|401}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81401 || {{mp|2000 GB|85}} || — || Abril 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81401}} |-id=402 bgcolor=#e9e9e9 | 81402 || {{mp|2000 GC|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81402}} |-id=403 bgcolor=#e9e9e9 | 81403 || {{mp|2000 GD|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81403}} |-id=404 bgcolor=#e9e9e9 | 81404 || {{mp|2000 GV|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81404}} |-id=405 bgcolor=#e9e9e9 | 81405 || {{mp|2000 GJ|86}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81405}} |-id=406 bgcolor=#fefefe | 81406 || {{mp|2000 GL|86}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81406}} |-id=407 bgcolor=#e9e9e9 | 81407 || {{mp|2000 GO|88}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81407}} |-id=408 bgcolor=#fefefe | 81408 || {{mp|2000 GU|88}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81408}} |-id=409 bgcolor=#fefefe | 81409 || {{mp|2000 GO|89}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|81409}} |-id=410 bgcolor=#e9e9e9 | 81410 || {{mp|2000 GT|90}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81410}} |-id=411 bgcolor=#e9e9e9 | 81411 || {{mp|2000 GT|91}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81411}} |-id=412 bgcolor=#e9e9e9 | 81412 || {{mp|2000 GE|92}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81412}} |-id=413 bgcolor=#e9e9e9 | 81413 || {{mp|2000 GF|95}} || — || Abril 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81413}} |-id=414 bgcolor=#fefefe | 81414 || {{mp|2000 GH|97}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81414}} |-id=415 bgcolor=#e9e9e9 | 81415 || {{mp|2000 GV|97}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81415}} |-id=416 bgcolor=#e9e9e9 | 81416 || {{mp|2000 GH|99}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81416}} |-id=417 bgcolor=#e9e9e9 | 81417 || {{mp|2000 GJ|99}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81417}} |-id=418 bgcolor=#e9e9e9 | 81418 || {{mp|2000 GR|99}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81418}} |-id=419 bgcolor=#e9e9e9 | 81419 || {{mp|2000 GJ|100}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81419}} |-id=420 bgcolor=#e9e9e9 | 81420 || {{mp|2000 GQ|100}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81420}} |-id=421 bgcolor=#e9e9e9 | 81421 || {{mp|2000 GX|100}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81421}} |-id=422 bgcolor=#fefefe | 81422 || {{mp|2000 GQ|101}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81422}} |-id=423 bgcolor=#fefefe | 81423 || {{mp|2000 GV|101}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81423}} |-id=424 bgcolor=#e9e9e9 | 81424 || {{mp|2000 GA|102}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81424}} |-id=425 bgcolor=#e9e9e9 | 81425 || {{mp|2000 GH|102}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81425}} |-id=426 bgcolor=#e9e9e9 | 81426 || {{mp|2000 GS|103}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81426}} |-id=427 bgcolor=#e9e9e9 | 81427 || {{mp|2000 GR|104}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81427}} |-id=428 bgcolor=#fefefe | 81428 || {{mp|2000 GV|104}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81428}} |-id=429 bgcolor=#e9e9e9 | 81429 || {{mp|2000 GE|106}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 8.1 km || {{M+J|81429}} |-id=430 bgcolor=#e9e9e9 | 81430 || {{mp|2000 GM|106}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81430}} |-id=431 bgcolor=#e9e9e9 | 81431 || {{mp|2000 GU|106}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81431}} |-id=432 bgcolor=#e9e9e9 | 81432 || {{mp|2000 GL|107}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || GEF || align=right | 3.2 km || {{M+J|81432}} |-id=433 bgcolor=#e9e9e9 | 81433 || {{mp|2000 GC|108}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81433}} |-id=434 bgcolor=#e9e9e9 | 81434 || {{mp|2000 GR|109}} || — || Abril 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81434}} |-id=435 bgcolor=#e9e9e9 | 81435 || {{mp|2000 GS|109}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81435}} |-id=436 bgcolor=#e9e9e9 | 81436 || {{mp|2000 GC|110}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81436}} |-id=437 bgcolor=#e9e9e9 | 81437 || {{mp|2000 GL|110}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81437}} |-id=438 bgcolor=#e9e9e9 | 81438 || {{mp|2000 GZ|111}} || — || Abril 3, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81438}} |-id=439 bgcolor=#e9e9e9 | 81439 || {{mp|2000 GQ|112}} || — || Abril 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81439}} |-id=440 bgcolor=#e9e9e9 | 81440 || {{mp|2000 GU|112}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Juno clump|JUN]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|81440}} |-id=441 bgcolor=#e9e9e9 | 81441 || {{mp|2000 GA|114}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|81441}} |-id=442 bgcolor=#e9e9e9 | 81442 || {{mp|2000 GO|114}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81442}} |-id=443 bgcolor=#e9e9e9 | 81443 || {{mp|2000 GV|114}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81443}} |-id=444 bgcolor=#e9e9e9 | 81444 || {{mp|2000 GR|117}} || — || Abril 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81444}} |-id=445 bgcolor=#e9e9e9 | 81445 || {{mp|2000 GJ|121}} || — || Abril 6, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81445}} |-id=446 bgcolor=#e9e9e9 | 81446 || {{mp|2000 GH|123}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81446}} |-id=447 bgcolor=#e9e9e9 | 81447 || {{mp|2000 GJ|123}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81447}} |-id=448 bgcolor=#fefefe | 81448 || {{mp|2000 GV|123}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81448}} |-id=449 bgcolor=#e9e9e9 | 81449 || {{mp|2000 GJ|124}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81449}} |-id=450 bgcolor=#e9e9e9 | 81450 || {{mp|2000 GD|125}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81450}} |-id=451 bgcolor=#e9e9e9 | 81451 || {{mp|2000 GG|125}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81451}} |-id=452 bgcolor=#e9e9e9 | 81452 || {{mp|2000 GQ|125}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81452}} |-id=453 bgcolor=#e9e9e9 | 81453 || {{mp|2000 GN|126}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81453}} |-id=454 bgcolor=#e9e9e9 | 81454 || {{mp|2000 GW|126}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81454}} |-id=455 bgcolor=#e9e9e9 | 81455 || {{mp|2000 GS|127}} || — || Abril 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|81455}} |-id=456 bgcolor=#e9e9e9 | 81456 || {{mp|2000 GZ|128}} || — || Abril 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81456}} |-id=457 bgcolor=#e9e9e9 | 81457 || {{mp|2000 GF|130}} || — || Abril 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81457}} |-id=458 bgcolor=#e9e9e9 | 81458 || {{mp|2000 GL|131}} || — || Abril 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81458}} |-id=459 bgcolor=#d6d6d6 | 81459 || {{mp|2000 GE|132}} || — || Abril 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81459}} |-id=460 bgcolor=#e9e9e9 | 81460 || {{mp|2000 GK|133}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81460}} |-id=461 bgcolor=#e9e9e9 | 81461 || {{mp|2000 GV|134}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81461}} |-id=462 bgcolor=#e9e9e9 | 81462 || {{mp|2000 GW|134}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|81462}} |-id=463 bgcolor=#e9e9e9 | 81463 || {{mp|2000 GA|135}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81463}} |-id=464 bgcolor=#e9e9e9 | 81464 || {{mp|2000 GF|135}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81464}} |-id=465 bgcolor=#e9e9e9 | 81465 || {{mp|2000 GN|136}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81465}} |-id=466 bgcolor=#e9e9e9 | 81466 || {{mp|2000 GC|137}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81466}} |-id=467 bgcolor=#e9e9e9 | 81467 || {{mp|2000 GH|137}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81467}} |-id=468 bgcolor=#e9e9e9 | 81468 || {{mp|2000 GS|137}} || — || Abril 4, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81468}} |-id=469 bgcolor=#e9e9e9 | 81469 || {{mp|2000 GU|137}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || MAR || align=right | 3.1 km || {{M+J|81469}} |-id=470 bgcolor=#e9e9e9 | 81470 || {{mp|2000 GX|137}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81470}} |-id=471 bgcolor=#e9e9e9 | 81471 || {{mp|2000 GY|138}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81471}} |-id=472 bgcolor=#e9e9e9 | 81472 || {{mp|2000 GE|139}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|81472}} |-id=473 bgcolor=#e9e9e9 | 81473 || {{mp|2000 GS|139}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|81473}} |-id=474 bgcolor=#e9e9e9 | 81474 || {{mp|2000 GE|141}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81474}} |-id=475 bgcolor=#e9e9e9 | 81475 || {{mp|2000 GG|141}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81475}} |-id=476 bgcolor=#fefefe | 81476 || {{mp|2000 GH|141}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81476}} |-id=477 bgcolor=#e9e9e9 | 81477 || {{mp|2000 GU|141}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81477}} |-id=478 bgcolor=#e9e9e9 | 81478 || {{mp|2000 GF|142}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|81478}} |-id=479 bgcolor=#e9e9e9 | 81479 || {{mp|2000 GX|142}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81479}} |-id=480 bgcolor=#e9e9e9 | 81480 || {{mp|2000 GH|143}} || — || Abril 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81480}} |-id=481 bgcolor=#e9e9e9 | 81481 || {{mp|2000 GF|146}} || — || Abril 12, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81481}} |-id=482 bgcolor=#e9e9e9 | 81482 || {{mp|2000 GN|148}} || — || Abril 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81482}} |-id=483 bgcolor=#e9e9e9 | 81483 || {{mp|2000 GB|153}} || — || Abril 6, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81483}} |-id=484 bgcolor=#e9e9e9 | 81484 || {{mp|2000 GF|153}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81484}} |-id=485 bgcolor=#e9e9e9 | 81485 || {{mp|2000 GN|153}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81485}} |-id=486 bgcolor=#e9e9e9 | 81486 || {{mp|2000 GA|154}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81486}} |-id=487 bgcolor=#e9e9e9 | 81487 || {{mp|2000 GV|154}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|81487}} |-id=488 bgcolor=#e9e9e9 | 81488 || {{mp|2000 GC|155}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81488}} |-id=489 bgcolor=#e9e9e9 | 81489 || {{mp|2000 GM|155}} || — || Abril 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81489}} |-id=490 bgcolor=#e9e9e9 | 81490 || {{mp|2000 GP|155}} || — || Abril 6, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81490}} |-id=491 bgcolor=#e9e9e9 | 81491 || {{mp|2000 GB|156}} || — || Abril 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81491}} |-id=492 bgcolor=#e9e9e9 | 81492 || {{mp|2000 GK|157}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81492}} |-id=493 bgcolor=#e9e9e9 | 81493 || {{mp|2000 GE|158}} || — || Abril 7, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81493}} |-id=494 bgcolor=#fefefe | 81494 || {{mp|2000 GT|158}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81494}} |-id=495 bgcolor=#e9e9e9 | 81495 || {{mp|2000 GU|158}} || — || Abril 7, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81495}} |-id=496 bgcolor=#e9e9e9 | 81496 || {{mp|2000 GH|159}} || — || Abril 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81496}} |-id=497 bgcolor=#fefefe | 81497 || {{mp|2000 GN|159}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|81497}} |-id=498 bgcolor=#fefefe | 81498 || {{mp|2000 GO|159}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81498}} |-id=499 bgcolor=#e9e9e9 | 81499 || {{mp|2000 GD|160}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81499}} |-id=500 bgcolor=#e9e9e9 | 81500 || {{mp|2000 GO|160}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81500}} |} == 81501–81600 == {{Anchor|501}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81501 || {{mp|2000 GT|162}} || — || Abril 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81501}} |-id=502 bgcolor=#e9e9e9 | 81502 || {{mp|2000 GX|162}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81502}} |-id=503 bgcolor=#d6d6d6 | 81503 || {{mp|2000 GD|163}} || — || Abril 9, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81503}} |-id=504 bgcolor=#e9e9e9 | 81504 || {{mp|2000 GE|163}} || — || Abril 9, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81504}} |-id=505 bgcolor=#e9e9e9 | 81505 || {{mp|2000 GU|163}} || — || Abril 12, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Prokne|(194)]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|81505}} |-id=506 bgcolor=#e9e9e9 | 81506 || {{mp|2000 GW|163}} || — || Abril 12, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81506}} |-id=507 bgcolor=#e9e9e9 | 81507 || {{mp|2000 GA|165}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81507}} |-id=508 bgcolor=#e9e9e9 | 81508 || {{mp|2000 GL|166}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81508}} |-id=509 bgcolor=#e9e9e9 | 81509 || {{mp|2000 GU|167}} || — || Abril 4, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81509}} |-id=510 bgcolor=#e9e9e9 | 81510 || {{mp|2000 GD|169}} || — || Abril 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81510}} |-id=511 bgcolor=#e9e9e9 | 81511 || {{mp|2000 GL|172}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81511}} |-id=512 bgcolor=#e9e9e9 | 81512 || {{mp|2000 GL|174}} || — || Abril 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81512}} |-id=513 bgcolor=#fefefe | 81513 || {{mp|2000 GN|174}} || — || Abril 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81513}} |-id=514 bgcolor=#e9e9e9 | 81514 || {{mp|2000 GY|177}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81514}} |-id=515 bgcolor=#e9e9e9 | 81515 || {{mp|2000 GP|178}} || — || Abril 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81515}} |-id=516 bgcolor=#e9e9e9 | 81516 || {{mp|2000 GA|179}} || — || Abril 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Juno clump|JUN]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|81516}} |-id=517 bgcolor=#e9e9e9 | 81517 || {{mp|2000 GD|186}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81517}} |-id=518 bgcolor=#e9e9e9 | 81518 || {{mp|2000 HW|2}} || — || Abril 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81518}} |-id=519 bgcolor=#e9e9e9 | 81519 || {{mp|2000 HQ|6}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81519}} |-id=520 bgcolor=#e9e9e9 | 81520 || {{mp|2000 HY|6}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81520}} |-id=521 bgcolor=#e9e9e9 | 81521 || {{mp|2000 HK|7}} || — || Abril 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81521}} |-id=522 bgcolor=#e9e9e9 | 81522 || {{mp|2000 HW|7}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 6.8 km || {{M+J|81522}} |-id=523 bgcolor=#e9e9e9 | 81523 || {{mp|2000 HC|8}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81523}} |-id=524 bgcolor=#e9e9e9 | 81524 || {{mp|2000 HL|8}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81524}} |-id=525 bgcolor=#e9e9e9 | 81525 || {{mp|2000 HL|9}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81525}} |-id=526 bgcolor=#e9e9e9 | 81526 || {{mp|2000 HA|10}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81526}} |-id=527 bgcolor=#e9e9e9 | 81527 || {{mp|2000 HM|10}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81527}} |-id=528 bgcolor=#e9e9e9 | 81528 || {{mp|2000 HU|10}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81528}} |-id=529 bgcolor=#e9e9e9 | 81529 || {{mp|2000 HV|12}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81529}} |-id=530 bgcolor=#e9e9e9 | 81530 || {{mp|2000 HD|14}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81530}} |-id=531 bgcolor=#e9e9e9 | 81531 || {{mp|2000 HK|14}} || — || Abril 29, 2000 || [[Baton Rouge Astronomical Society Highland Road Park Observatory|Baton Rouge]] || [[Walter R. Cooney Jr.|W. R. Cooney Jr.]], Hess, M. || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81531}} |-id=532 bgcolor=#e9e9e9 | 81532 || {{mp|2000 HE|15}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81532}} |-id=533 bgcolor=#e9e9e9 | 81533 || {{mp|2000 HG|15}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81533}} |-id=534 bgcolor=#e9e9e9 | 81534 || {{mp|2000 HM|15}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81534}} |-id=535 bgcolor=#e9e9e9 | 81535 || {{mp|2000 HZ|15}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81535}} |-id=536 bgcolor=#fefefe | 81536 || {{mp|2000 HJ|16}} || — || Abril 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|81536}} |-id=537 bgcolor=#e9e9e9 | 81537 || {{mp|2000 HZ|16}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|81537}} |-id=538 bgcolor=#e9e9e9 | 81538 || {{mp|2000 HL|17}} || — || Abril 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81538}} |-id=539 bgcolor=#e9e9e9 | 81539 || {{mp|2000 HQ|18}} || — || Abril 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81539}} |-id=540 bgcolor=#e9e9e9 | 81540 || {{mp|2000 HK|19}} || — || Abril 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81540}} |-id=541 bgcolor=#e9e9e9 | 81541 || {{mp|2000 HW|20}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81541}} |-id=542 bgcolor=#e9e9e9 | 81542 || {{mp|2000 HC|21}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81542}} |-id=543 bgcolor=#e9e9e9 | 81543 || {{mp|2000 HX|21}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 8.2 km || {{M+J|81543}} |-id=544 bgcolor=#e9e9e9 | 81544 || {{mp|2000 HL|22}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81544}} |-id=545 bgcolor=#e9e9e9 | 81545 || {{mp|2000 HM|22}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81545}} |-id=546 bgcolor=#e9e9e9 | 81546 || {{mp|2000 HQ|22}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81546}} |-id=547 bgcolor=#e9e9e9 | 81547 || {{mp|2000 HW|22}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81547}} |-id=548 bgcolor=#e9e9e9 | 81548 || {{mp|2000 HA|23}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81548}} |-id=549 bgcolor=#e9e9e9 | 81549 || {{mp|2000 HJ|23}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81549}} |-id=550 bgcolor=#e9e9e9 | 81550 || {{mp|2000 HU|23}} || — || Abril 26, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Asteroid family#Nele|(1547)]] || align=right | ''7.2 km'' || {{M+J|81550}} |-id=551 bgcolor=#e9e9e9 | 81551 || {{mp|2000 HC|25}} || — || Abril 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81551}} |-id=552 bgcolor=#d6d6d6 | 81552 || {{mp|2000 HH|25}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81552}} |-id=553 bgcolor=#e9e9e9 | 81553 || {{mp|2000 HO|25}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81553}} |-id=554 bgcolor=#e9e9e9 | 81554 || {{mp|2000 HA|26}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81554}} |-id=555 bgcolor=#e9e9e9 | 81555 || {{mp|2000 HH|26}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|81555}} |-id=556 bgcolor=#e9e9e9 | 81556 || {{mp|2000 HR|26}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81556}} |-id=557 bgcolor=#e9e9e9 | 81557 || {{mp|2000 HJ|28}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81557}} |-id=558 bgcolor=#e9e9e9 | 81558 || {{mp|2000 HM|29}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|81558}} |-id=559 bgcolor=#e9e9e9 | 81559 || {{mp|2000 HO|29}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81559}} |-id=560 bgcolor=#e9e9e9 | 81560 || {{mp|2000 HZ|29}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#81560|slow]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81560}} |-id=561 bgcolor=#e9e9e9 | 81561 || {{mp|2000 HJ|30}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|81561}} |-id=562 bgcolor=#e9e9e9 | 81562 || {{mp|2000 HN|30}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81562}} |-id=563 bgcolor=#e9e9e9 | 81563 || {{mp|2000 HO|30}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81563}} |-id=564 bgcolor=#e9e9e9 | 81564 || {{mp|2000 HT|31}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81564}} |-id=565 bgcolor=#d6d6d6 | 81565 || {{mp|2000 HS|32}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81565}} |-id=566 bgcolor=#e9e9e9 | 81566 || {{mp|2000 HG|33}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|81566}} |-id=567 bgcolor=#e9e9e9 | 81567 || {{mp|2000 HH|33}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81567}} |-id=568 bgcolor=#e9e9e9 | 81568 || {{mp|2000 HL|34}} || — || Abril 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81568}} |-id=569 bgcolor=#e9e9e9 | 81569 || {{mp|2000 HD|35}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81569}} |-id=570 bgcolor=#e9e9e9 | 81570 || {{mp|2000 HG|36}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|81570}} |-id=571 bgcolor=#e9e9e9 | 81571 || {{mp|2000 HQ|36}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81571}} |-id=572 bgcolor=#e9e9e9 | 81572 || {{mp|2000 HM|37}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81572}} |-id=573 bgcolor=#e9e9e9 | 81573 || {{mp|2000 HS|37}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81573}} |-id=574 bgcolor=#e9e9e9 | 81574 || {{mp|2000 HV|39}} || — || Abril 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81574}} |-id=575 bgcolor=#d6d6d6 | 81575 || {{mp|2000 HL|40}} || — || Abril 30, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''7.6 km'' || {{M+J|81575}} |-id=576 bgcolor=#d6d6d6 | 81576 || {{mp|2000 HZ|40}} || — || Abril 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81576}} |-id=577 bgcolor=#e9e9e9 | 81577 || {{mp|2000 HQ|41}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81577}} |-id=578 bgcolor=#e9e9e9 | 81578 || {{mp|2000 HD|42}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}{{Interloper|502}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81578}} |-id=579 bgcolor=#e9e9e9 | 81579 || {{mp|2000 HA|43}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81579}} |-id=580 bgcolor=#e9e9e9 | 81580 || {{mp|2000 HP|44}} || — || Abril 26, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81580}} |-id=581 bgcolor=#e9e9e9 | 81581 || {{mp|2000 HR|44}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81581}} |-id=582 bgcolor=#e9e9e9 | 81582 || {{mp|2000 HZ|45}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81582}} |-id=583 bgcolor=#e9e9e9 | 81583 || {{mp|2000 HD|46}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81583}} |-id=584 bgcolor=#e9e9e9 | 81584 || {{mp|2000 HF|46}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81584}} |-id=585 bgcolor=#e9e9e9 | 81585 || {{mp|2000 HW|47}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81585}} |-id=586 bgcolor=#e9e9e9 | 81586 || {{mp|2000 HE|48}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|81586}} |-id=587 bgcolor=#d6d6d6 | 81587 || {{mp|2000 HC|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81587}} |-id=588 bgcolor=#e9e9e9 | 81588 || {{mp|2000 HK|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81588}} |-id=589 bgcolor=#d6d6d6 | 81589 || {{mp|2000 HM|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|81589}} |-id=590 bgcolor=#e9e9e9 | 81590 || {{mp|2000 HN|49}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81590}} |-id=591 bgcolor=#e9e9e9 | 81591 || {{mp|2000 HJ|50}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81591}} |-id=592 bgcolor=#e9e9e9 | 81592 || {{mp|2000 HU|50}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81592}} |-id=593 bgcolor=#e9e9e9 | 81593 || {{mp|2000 HC|52}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81593}} |-id=594 bgcolor=#e9e9e9 | 81594 || {{mp|2000 HD|53}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81594}} |-id=595 bgcolor=#d6d6d6 | 81595 || {{mp|2000 HP|54}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81595}} |-id=596 bgcolor=#e9e9e9 | 81596 || {{mp|2000 HQ|54}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81596}} |-id=597 bgcolor=#e9e9e9 | 81597 || {{mp|2000 HX|54}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81597}} |-id=598 bgcolor=#e9e9e9 | 81598 || {{mp|2000 HJ|55}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81598}} |-id=599 bgcolor=#e9e9e9 | 81599 || {{mp|2000 HR|56}} || — || Abril 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81599}} |-id=600 bgcolor=#e9e9e9 | 81600 || {{mp|2000 HW|56}} || — || Abril 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81600}} |} == 81601–81700 == {{Anchor|601}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81601 || {{mp|2000 HQ|58}} || — || Abril 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81601}} |-id=602 bgcolor=#e9e9e9 | 81602 || {{mp|2000 HZ|60}} || — || Abril 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81602}} |-id=603 bgcolor=#e9e9e9 | 81603 || {{mp|2000 HF|61}} || — || Abril 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81603}} |-id=604 bgcolor=#e9e9e9 | 81604 || {{mp|2000 HG|63}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81604}} |-id=605 bgcolor=#e9e9e9 | 81605 || {{mp|2000 HS|64}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81605}} |-id=606 bgcolor=#e9e9e9 | 81606 || {{mp|2000 HU|64}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81606}} |-id=607 bgcolor=#e9e9e9 | 81607 || {{mp|2000 HX|64}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81607}} |-id=608 bgcolor=#e9e9e9 | 81608 || {{mp|2000 HF|65}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81608}} |-id=609 bgcolor=#e9e9e9 | 81609 || {{mp|2000 HS|65}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|81609}} |-id=610 bgcolor=#e9e9e9 | 81610 || {{mp|2000 HT|65}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81610}} |-id=611 bgcolor=#e9e9e9 | 81611 || {{mp|2000 HM|66}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|81611}} |-id=612 bgcolor=#e9e9e9 | 81612 || {{mp|2000 HM|67}} || — || Abril 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81612}} |-id=613 bgcolor=#e9e9e9 | 81613 || {{mp|2000 HE|69}} || — || Abril 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81613}} |-id=614 bgcolor=#d6d6d6 | 81614 || {{mp|2000 HS|69}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|81614}} |-id=615 bgcolor=#e9e9e9 | 81615 || {{mp|2000 HQ|70}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81615}} |-id=616 bgcolor=#d6d6d6 | 81616 || {{mp|2000 HW|70}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|81616}} |-id=617 bgcolor=#e9e9e9 | 81617 || {{mp|2000 HZ|70}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|81617}} |-id=618 bgcolor=#e9e9e9 | 81618 || {{mp|2000 HP|71}} || — || Abril 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || (5) || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81618}} |-id=619 bgcolor=#fefefe | 81619 || {{mp|2000 HW|72}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81619}} |-id=620 bgcolor=#e9e9e9 | 81620 || {{mp|2000 HX|72}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|81620}} |-id=621 bgcolor=#e9e9e9 | 81621 || {{mp|2000 HF|73}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81621}} |-id=622 bgcolor=#e9e9e9 | 81622 || {{mp|2000 HR|73}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81622}} |-id=623 bgcolor=#e9e9e9 | 81623 || {{mp|2000 HY|73}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81623}} |-id=624 bgcolor=#d6d6d6 | 81624 || {{mp|2000 HW|74}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81624}} |-id=625 bgcolor=#d6d6d6 | 81625 || {{mp|2000 HA|75}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.8 km || {{M+J|81625}} |-id=626 bgcolor=#e9e9e9 | 81626 || {{mp|2000 HP|75}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81626}} |-id=627 bgcolor=#d6d6d6 | 81627 || {{mp|2000 HW|75}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81627}} |-id=628 bgcolor=#e9e9e9 | 81628 || {{mp|2000 HF|76}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81628}} |-id=629 bgcolor=#e9e9e9 | 81629 || {{mp|2000 HO|76}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81629}} |-id=630 bgcolor=#e9e9e9 | 81630 || {{mp|2000 HT|76}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81630}} |-id=631 bgcolor=#e9e9e9 | 81631 || {{mp|2000 HD|77}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|81631}} |-id=632 bgcolor=#e9e9e9 | 81632 || {{mp|2000 HE|77}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81632}} |-id=633 bgcolor=#e9e9e9 | 81633 || {{mp|2000 HH|77}} || — || Abril 28, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Slow rotator (asteroid)#81633|slow]] || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81633}} |-id=634 bgcolor=#e9e9e9 | 81634 || {{mp|2000 HN|77}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81634}} |-id=635 bgcolor=#e9e9e9 | 81635 || {{mp|2000 HQ|77}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|81635}} |-id=636 bgcolor=#e9e9e9 | 81636 || {{mp|2000 HP|78}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|81636}} |-id=637 bgcolor=#e9e9e9 | 81637 || {{mp|2000 HW|78}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81637}} |-id=638 bgcolor=#fefefe | 81638 || {{mp|2000 HX|78}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81638}} |-id=639 bgcolor=#e9e9e9 | 81639 || {{mp|2000 HA|79}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|81639}} |-id=640 bgcolor=#e9e9e9 | 81640 || {{mp|2000 HX|79}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81640}} |-id=641 bgcolor=#e9e9e9 | 81641 || {{mp|2000 HA|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|81641}} |-id=642 bgcolor=#e9e9e9 | 81642 || {{mp|2000 HD|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || EUN || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81642}} |-id=643 bgcolor=#d6d6d6 | 81643 || {{mp|2000 HP|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81643}} |-id=644 bgcolor=#d6d6d6 | 81644 || {{mp|2000 HY|80}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|81644}} |-id=645 bgcolor=#d6d6d6 | 81645 || {{mp|2000 HY|81}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81645}} |-id=646 bgcolor=#e9e9e9 | 81646 || {{mp|2000 HK|82}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81646}} |-id=647 bgcolor=#e9e9e9 | 81647 || {{mp|2000 HT|83}} || — || Abril 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81647}} |-id=648 bgcolor=#e9e9e9 | 81648 || {{mp|2000 HU|83}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81648}} |-id=649 bgcolor=#e9e9e9 | 81649 || {{mp|2000 HW|83}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81649}} |-id=650 bgcolor=#fefefe | 81650 || {{mp|2000 HH|84}} || — || Abril 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81650}} |-id=651 bgcolor=#e9e9e9 | 81651 || {{mp|2000 HT|84}} || — || Abril 30, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81651}} |-id=652 bgcolor=#e9e9e9 | 81652 || {{mp|2000 HY|84}} || — || Abril 30, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81652}} |-id=653 bgcolor=#e9e9e9 | 81653 || {{mp|2000 HJ|85}} || — || Abril 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81653}} |-id=654 bgcolor=#e9e9e9 | 81654 || {{mp|2000 HO|86}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81654}} |-id=655 bgcolor=#d6d6d6 | 81655 || {{mp|2000 HS|86}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|81655}} |-id=656 bgcolor=#e9e9e9 | 81656 || {{mp|2000 HU|86}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81656}} |-id=657 bgcolor=#e9e9e9 | 81657 || {{mp|2000 HD|87}} || — || Abril 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81657}} |-id=658 bgcolor=#e9e9e9 | 81658 || {{mp|2000 HO|87}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81658}} |-id=659 bgcolor=#e9e9e9 | 81659 || {{mp|2000 HS|87}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81659}} |-id=660 bgcolor=#e9e9e9 | 81660 || {{mp|2000 HR|88}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81660}} |-id=661 bgcolor=#e9e9e9 | 81661 || {{mp|2000 HM|89}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81661}} |-id=662 bgcolor=#e9e9e9 | 81662 || {{mp|2000 HJ|90}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81662}} |-id=663 bgcolor=#e9e9e9 | 81663 || {{mp|2000 HE|92}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81663}} |-id=664 bgcolor=#e9e9e9 | 81664 || {{mp|2000 HM|92}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81664}} |-id=665 bgcolor=#d6d6d6 | 81665 || {{mp|2000 HQ|94}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81665}} |-id=666 bgcolor=#e9e9e9 | 81666 || {{mp|2000 HW|94}} || — || Abril 29, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81666}} |-id=667 bgcolor=#d6d6d6 | 81667 || {{mp|2000 HC|96}} || — || Abril 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81667}} |-id=668 bgcolor=#e9e9e9 | 81668 || {{mp|2000 HE|97}} || — || Abril 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81668}} |-id=669 bgcolor=#e9e9e9 | 81669 || {{mp|2000 HD|99}} || — || Abril 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81669}} |-id=670 bgcolor=#e9e9e9 | 81670 || {{mp|2000 HX|102}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81670}} |-id=671 bgcolor=#e9e9e9 | 81671 || {{mp|2000 HD|103}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81671}} |-id=672 bgcolor=#e9e9e9 | 81672 || {{mp|2000 HY|103}} || — || Abril 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81672}} |-id=673 bgcolor=#d6d6d6 | 81673 || {{mp|2000 HA|105}} || — || Abril 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81673}} |-id=674 bgcolor=#e9e9e9 | 81674 || 2000 JC || — || Mayo 2, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81674}} |-id=675 bgcolor=#d6d6d6 | 81675 || 2000 JO || — || Mayo 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|81675}} |-id=676 bgcolor=#e9e9e9 | 81676 || {{mp|2000 JB|1}} || — || Mayo 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81676}} |-id=677 bgcolor=#e9e9e9 | 81677 || {{mp|2000 JW|1}} || — || Mayo 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81677}} |-id=678 bgcolor=#e9e9e9 | 81678 || {{mp|2000 JX|2}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81678}} |-id=679 bgcolor=#e9e9e9 | 81679 || {{mp|2000 JB|4}} || — || Mayo 4, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|81679}} |-id=680 bgcolor=#e9e9e9 | 81680 || {{mp|2000 JS|4}} || — || Mayo 1, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81680}} |-id=681 bgcolor=#fefefe | 81681 || {{mp|2000 JQ|5}} || — || Mayo 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81681}} |-id=682 bgcolor=#e9e9e9 | 81682 || {{mp|2000 JA|6}} || — || Mayo 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81682}} |-id=683 bgcolor=#e9e9e9 | 81683 || {{mp|2000 JV|6}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81683}} |-id=684 bgcolor=#e9e9e9 | 81684 || {{mp|2000 JJ|7}} || — || Mayo 6, 2000 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81684}} |-id=685 bgcolor=#d6d6d6 | 81685 || {{mp|2000 JH|9}} || — || Mayo 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81685}} |-id=686 bgcolor=#e9e9e9 | 81686 || {{mp|2000 JM|9}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|81686}} |-id=687 bgcolor=#e9e9e9 | 81687 || {{mp|2000 JU|9}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|81687}} |-id=688 bgcolor=#d6d6d6 | 81688 || {{mp|2000 JF|11}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81688}} |-id=689 bgcolor=#e9e9e9 | 81689 || {{mp|2000 JX|11}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81689}} |-id=690 bgcolor=#e9e9e9 | 81690 || {{mp|2000 JJ|12}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81690}} |-id=691 bgcolor=#e9e9e9 | 81691 || {{mp|2000 JD|14}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|81691}} |-id=692 bgcolor=#e9e9e9 | 81692 || {{mp|2000 JN|14}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81692}} |-id=693 bgcolor=#d6d6d6 | 81693 || {{mp|2000 JU|14}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 9.1 km || {{M+J|81693}} |-id=694 bgcolor=#e9e9e9 | 81694 || {{mp|2000 JT|15}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81694}} |-id=695 bgcolor=#e9e9e9 | 81695 || {{mp|2000 JU|15}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81695}} |-id=696 bgcolor=#e9e9e9 | 81696 || {{mp|2000 JC|17}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81696}} |-id=697 bgcolor=#e9e9e9 | 81697 || {{mp|2000 JD|17}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81697}} |-id=698 bgcolor=#e9e9e9 | 81698 || {{mp|2000 JG|17}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Juno clump|JUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81698}} |-id=699 bgcolor=#e9e9e9 | 81699 || {{mp|2000 JY|17}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|81699}} |-id=700 bgcolor=#e9e9e9 | 81700 || {{mp|2000 JU|19}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81700}} |} == 81701–81800 == {{Anchor|701}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81701 || {{mp|2000 JX|19}} || — || Mayo 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81701}} |-id=702 bgcolor=#e9e9e9 | 81702 || {{mp|2000 JZ|19}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81702}} |-id=703 bgcolor=#e9e9e9 | 81703 || {{mp|2000 JO|20}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81703}} |-id=704 bgcolor=#e9e9e9 | 81704 || {{mp|2000 JS|20}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81704}} |-id=705 bgcolor=#e9e9e9 | 81705 || {{mp|2000 JT|21}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81705}} |-id=706 bgcolor=#e9e9e9 | 81706 || {{mp|2000 JC|22}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81706}} |-id=707 bgcolor=#d6d6d6 | 81707 || {{mp|2000 JQ|22}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81707}} |-id=708 bgcolor=#e9e9e9 | 81708 || {{mp|2000 JZ|22}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81708}} |-id=709 bgcolor=#e9e9e9 | 81709 || {{mp|2000 JY|23}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81709}} |-id=710 bgcolor=#e9e9e9 | 81710 || {{mp|2000 JO|24}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81710}} |-id=711 bgcolor=#e9e9e9 | 81711 || {{mp|2000 JC|25}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81711}} |-id=712 bgcolor=#e9e9e9 | 81712 || {{mp|2000 JE|25}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81712}} |-id=713 bgcolor=#e9e9e9 | 81713 || {{mp|2000 JC|27}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81713}} |-id=714 bgcolor=#e9e9e9 | 81714 || {{mp|2000 JU|27}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81714}} |-id=715 bgcolor=#e9e9e9 | 81715 || {{mp|2000 JA|28}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81715}} |-id=716 bgcolor=#e9e9e9 | 81716 || {{mp|2000 JP|28}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81716}} |-id=717 bgcolor=#e9e9e9 | 81717 || {{mp|2000 JY|29}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81717}} |-id=718 bgcolor=#e9e9e9 | 81718 || {{mp|2000 JC|31}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81718}} |-id=719 bgcolor=#e9e9e9 | 81719 || {{mp|2000 JR|33}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | 2.7 km || {{M+J|81719}} |-id=720 bgcolor=#e9e9e9 | 81720 || {{mp|2000 JW|33}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81720}} |-id=721 bgcolor=#e9e9e9 | 81721 || {{mp|2000 JV|34}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81721}} |-id=722 bgcolor=#e9e9e9 | 81722 || {{mp|2000 JY|34}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81722}} |-id=723 bgcolor=#e9e9e9 | 81723 || {{mp|2000 JP|35}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81723}} |-id=724 bgcolor=#e9e9e9 | 81724 || {{mp|2000 JS|35}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81724}} |-id=725 bgcolor=#d6d6d6 | 81725 || {{mp|2000 JV|35}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81725}} |-id=726 bgcolor=#d6d6d6 | 81726 || {{mp|2000 JL|36}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|81726}} |-id=727 bgcolor=#e9e9e9 | 81727 || {{mp|2000 JO|36}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|81727}} |-id=728 bgcolor=#d6d6d6 | 81728 || {{mp|2000 JS|36}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 7.2 km || {{M+J|81728}} |-id=729 bgcolor=#e9e9e9 | 81729 || {{mp|2000 JH|37}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81729}} |-id=730 bgcolor=#d6d6d6 | 81730 || {{mp|2000 JZ|37}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|81730}} |-id=731 bgcolor=#e9e9e9 | 81731 || {{mp|2000 JM|38}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81731}} |-id=732 bgcolor=#e9e9e9 | 81732 || {{mp|2000 JZ|40}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81732}} |-id=733 bgcolor=#e9e9e9 | 81733 || {{mp|2000 JH|41}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81733}} |-id=734 bgcolor=#e9e9e9 | 81734 || {{mp|2000 JL|41}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81734}} |-id=735 bgcolor=#e9e9e9 | 81735 || {{mp|2000 JZ|41}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81735}} |-id=736 bgcolor=#e9e9e9 | 81736 || {{mp|2000 JT|42}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81736}} |-id=737 bgcolor=#e9e9e9 | 81737 || {{mp|2000 JV|43}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81737}} |-id=738 bgcolor=#e9e9e9 | 81738 || {{mp|2000 JZ|43}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81738}} |-id=739 bgcolor=#e9e9e9 | 81739 || {{mp|2000 JC|44}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81739}} |-id=740 bgcolor=#e9e9e9 | 81740 || {{mp|2000 JA|46}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81740}} |-id=741 bgcolor=#e9e9e9 | 81741 || {{mp|2000 JP|46}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81741}} |-id=742 bgcolor=#e9e9e9 | 81742 || {{mp|2000 JS|46}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81742}} |-id=743 bgcolor=#e9e9e9 | 81743 || {{mp|2000 JT|46}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81743}} |-id=744 bgcolor=#e9e9e9 | 81744 || {{mp|2000 JK|47}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81744}} |-id=745 bgcolor=#e9e9e9 | 81745 || {{mp|2000 JP|51}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|81745}} |-id=746 bgcolor=#e9e9e9 | 81746 || {{mp|2000 JH|52}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81746}} |-id=747 bgcolor=#e9e9e9 | 81747 || {{mp|2000 JO|52}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81747}} |-id=748 bgcolor=#e9e9e9 | 81748 || {{mp|2000 JC|53}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81748}} |-id=749 bgcolor=#e9e9e9 | 81749 || {{mp|2000 JX|53}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81749}} |-id=750 bgcolor=#e9e9e9 | 81750 || {{mp|2000 JU|55}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|13314|(13314)}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81750}} |-id=751 bgcolor=#e9e9e9 | 81751 || {{mp|2000 JK|56}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]]{{·}}{{Interloper|505}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81751}} |-id=752 bgcolor=#e9e9e9 | 81752 || {{mp|2000 JR|56}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81752}} |-id=753 bgcolor=#e9e9e9 | 81753 || {{mp|2000 JZ|57}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|81753}} |-id=754 bgcolor=#e9e9e9 | 81754 || {{mp|2000 JW|58}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81754}} |-id=755 bgcolor=#e9e9e9 | 81755 || {{mp|2000 JD|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|81755}} |-id=756 bgcolor=#e9e9e9 | 81756 || {{mp|2000 JM|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|81756}} |-id=757 bgcolor=#e9e9e9 | 81757 || {{mp|2000 JN|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81757}} |-id=758 bgcolor=#e9e9e9 | 81758 || {{mp|2000 JZ|59}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81758}} |-id=759 bgcolor=#e9e9e9 | 81759 || {{mp|2000 JD|60}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81759}} |-id=760 bgcolor=#e9e9e9 | 81760 || {{mp|2000 JG|60}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81760}} |-id=761 bgcolor=#e9e9e9 | 81761 || {{mp|2000 JC|62}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81761}} |-id=762 bgcolor=#e9e9e9 | 81762 || {{mp|2000 JN|62}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|81762}} |-id=763 bgcolor=#e9e9e9 | 81763 || {{mp|2000 JW|62}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81763}} |-id=764 bgcolor=#e9e9e9 | 81764 || {{mp|2000 JB|63}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|81764}} |-id=765 bgcolor=#e9e9e9 | 81765 || {{mp|2000 JG|63}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81765}} |-id=766 bgcolor=#e9e9e9 | 81766 || {{mp|2000 JH|63}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81766}} |-id=767 bgcolor=#d6d6d6 | 81767 || {{mp|2000 JV|65}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81767}} |-id=768 bgcolor=#d6d6d6 | 81768 || {{mp|2000 JY|67}} || — || Mayo 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81768}} |-id=769 bgcolor=#e9e9e9 | 81769 || {{mp|2000 JZ|67}} || — || Mayo 6, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81769}} |-id=770 bgcolor=#e9e9e9 | 81770 || {{mp|2000 JG|68}} || — || Mayo 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81770}} |-id=771 bgcolor=#d6d6d6 | 81771 || {{mp|2000 JM|68}} || — || Mayo 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81771}} |-id=772 bgcolor=#e9e9e9 | 81772 || {{mp|2000 JN|68}} || — || Mayo 7, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|81772}} |-id=773 bgcolor=#e9e9e9 | 81773 || {{mp|2000 JV|69}} || — || Mayo 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81773}} |-id=774 bgcolor=#e9e9e9 | 81774 || {{mp|2000 JB|70}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81774}} |-id=775 bgcolor=#d6d6d6 | 81775 || {{mp|2000 JV|70}} || — || Mayo 1, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|81775}} |-id=776 bgcolor=#e9e9e9 | 81776 || {{mp|2000 JL|71}} || — || Mayo 1, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81776}} |-id=777 bgcolor=#e9e9e9 | 81777 || {{mp|2000 JV|72}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81777}} |-id=778 bgcolor=#e9e9e9 | 81778 || {{mp|2000 JB|73}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81778}} |-id=779 bgcolor=#e9e9e9 | 81779 || {{mp|2000 JP|73}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|81779}} |-id=780 bgcolor=#e9e9e9 | 81780 || {{mp|2000 JQ|73}} || — || Mayo 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{LoMP|18466|(18466)}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|81780}} |-id=781 bgcolor=#e9e9e9 | 81781 || {{mp|2000 JA|74}} || — || Mayo 2, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|81781}} |-id=782 bgcolor=#e9e9e9 | 81782 || {{mp|2000 JB|75}} || — || Mayo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81782}} |-id=783 bgcolor=#e9e9e9 | 81783 || {{mp|2000 JD|75}} || — || Mayo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81783}} |-id=784 bgcolor=#e9e9e9 | 81784 || {{mp|2000 JK|75}} || — || Mayo 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81784}} |-id=785 bgcolor=#e9e9e9 | 81785 || {{mp|2000 JS|77}} || — || Mayo 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|81785}} |-id=786 bgcolor=#e9e9e9 | 81786 || {{mp|2000 JT|79}} || — || Mayo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81786}} |-id=787 bgcolor=#e9e9e9 | 81787 || {{mp|2000 JW|79}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81787}} |-id=788 bgcolor=#e9e9e9 | 81788 || {{mp|2000 JQ|81}} || — || Mayo 9, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|81788}} |-id=789 bgcolor=#e9e9e9 | 81789 || {{mp|2000 JH|82}} || — || Mayo 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81789}} |-id=790 bgcolor=#e9e9e9 | 81790 Lewislove || {{mp|2000 JL|84}} || {{MoMP|81790|Lewislove}} || Mayo 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || Wasserman, L. H. || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81790}} |-id=791 bgcolor=#e9e9e9 | 81791 || {{mp|2000 JX|84}} || — || Mayo 11, 2000 || Anderson Mesa || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|81791}} |-id=792 bgcolor=#e9e9e9 | 81792 || {{mp|2000 JE|85}} || — || Mayo 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81792}} |-id=793 bgcolor=#d6d6d6 | 81793 || {{mp|2000 JK|85}} || — || Mayo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81793}} |-id=794 bgcolor=#fefefe | 81794 || {{mp|2000 JL|85}} || — || Mayo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81794}} |-id=795 bgcolor=#d6d6d6 | 81795 || {{mp|2000 JZ|85}} || — || Mayo 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|81795}} |-id=796 bgcolor=#d6d6d6 | 81796 || 2000 KH || — || Mayo 23, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81796}} |-id=797 bgcolor=#e9e9e9 | 81797 || {{mp|2000 KR|1}} || — || Mayo 26, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81797}} |-id=798 bgcolor=#e9e9e9 | 81798 || {{mp|2000 KB|2}} || — || Mayo 23, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Slow rotator (asteroid)#81798|slow]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81798}} |-id=799 bgcolor=#e9e9e9 | 81799 || {{mp|2000 KK|2}} || — || Mayo 26, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81799}} |-id=800 bgcolor=#e9e9e9 | 81800 || {{mp|2000 KQ|2}} || — || Mayo 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81800}} |} == 81801–81900 == {{Anchor|801}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 81801 || {{mp|2000 KU|3}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81801}} |-id=802 bgcolor=#e9e9e9 | 81802 || {{mp|2000 KN|6}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81802}} |-id=803 bgcolor=#e9e9e9 | 81803 || {{mp|2000 KQ|6}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81803}} |-id=804 bgcolor=#d6d6d6 | 81804 || {{mp|2000 KJ|7}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|81804}} |-id=805 bgcolor=#d6d6d6 | 81805 || {{mp|2000 KU|7}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81805}} |-id=806 bgcolor=#d6d6d6 | 81806 || {{mp|2000 KJ|8}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|81806}} |-id=807 bgcolor=#e9e9e9 | 81807 || {{mp|2000 KU|11}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|81807}} |-id=808 bgcolor=#e9e9e9 | 81808 || {{mp|2000 KC|13}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81808}} |-id=809 bgcolor=#d6d6d6 | 81809 || {{mp|2000 KB|15}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|81809}} |-id=810 bgcolor=#e9e9e9 | 81810 || {{mp|2000 KC|16}} || — || Mayo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81810}} |-id=811 bgcolor=#d6d6d6 | 81811 || {{mp|2000 KR|17}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|81811}} |-id=812 bgcolor=#e9e9e9 | 81812 || {{mp|2000 KX|18}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81812}} |-id=813 bgcolor=#e9e9e9 | 81813 || {{mp|2000 KV|23}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81813}} |-id=814 bgcolor=#e9e9e9 | 81814 || {{mp|2000 KE|31}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|81814}} |-id=815 bgcolor=#e9e9e9 | 81815 || {{mp|2000 KP|31}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|81815}} |-id=816 bgcolor=#e9e9e9 | 81816 || {{mp|2000 KR|32}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81816}} |-id=817 bgcolor=#e9e9e9 | 81817 || {{mp|2000 KH|35}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81817}} |-id=818 bgcolor=#e9e9e9 | 81818 || {{mp|2000 KP|35}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81818}} |-id=819 bgcolor=#e9e9e9 | 81819 || {{mp|2000 KS|35}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81819}} |-id=820 bgcolor=#e9e9e9 | 81820 || {{mp|2000 KA|38}} || — || Mayo 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81820}} |-id=821 bgcolor=#d6d6d6 | 81821 || {{mp|2000 KF|38}} || — || Mayo 24, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|81821}} |-id=822 bgcolor=#e9e9e9 | 81822 Jamesearly || {{mp|2000 KN|38}} || {{MoMP|81822|Jamesearly}} || Mayo 27, 2000 || [[Orange County Astronomers - Anza|OCA-Anza]] || [[Michael Collins (astronomer)|M. Collins]], White, M. || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81822}} |-id=823 bgcolor=#e9e9e9 | 81823 || {{mp|2000 KP|40}} || — || Mayo 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81823}} |-id=824 bgcolor=#e9e9e9 | 81824 || {{mp|2000 KS|41}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81824}} |-id=825 bgcolor=#e9e9e9 | 81825 || {{mp|2000 KG|42}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81825}} |-id=826 bgcolor=#e9e9e9 | 81826 || {{mp|2000 KP|42}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81826}} |-id=827 bgcolor=#d6d6d6 | 81827 || {{mp|2000 KM|43}} || — || Mayo 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81827}} |-id=828 bgcolor=#d6d6d6 | 81828 || {{mp|2000 KT|44}} || — || Mayo 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|81828}} |-id=829 bgcolor=#e9e9e9 | 81829 || {{mp|2000 KF|46}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81829}} |-id=830 bgcolor=#d6d6d6 | 81830 || {{mp|2000 KJ|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|81830}} |-id=831 bgcolor=#e9e9e9 | 81831 || {{mp|2000 KM|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81831}} |-id=832 bgcolor=#e9e9e9 | 81832 || {{mp|2000 KV|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81832}} |-id=833 bgcolor=#d6d6d6 | 81833 || {{mp|2000 KW|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81833}} |-id=834 bgcolor=#d6d6d6 | 81834 || {{mp|2000 KX|46}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|81834}} |-id=835 bgcolor=#e9e9e9 | 81835 || {{mp|2000 KB|47}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|81835}} |-id=836 bgcolor=#e9e9e9 | 81836 || {{mp|2000 KX|47}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81836}} |-id=837 bgcolor=#e9e9e9 | 81837 || {{mp|2000 KJ|50}} || — || Mayo 31, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|81837}} |-id=838 bgcolor=#d6d6d6 | 81838 || {{mp|2000 KB|51}} || — || Mayo 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|81838}} |-id=839 bgcolor=#e9e9e9 | 81839 || {{mp|2000 KO|52}} || — || Mayo 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81839}} |-id=840 bgcolor=#e9e9e9 | 81840 || {{mp|2000 KV|52}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|81840}} |-id=841 bgcolor=#e9e9e9 | 81841 || {{mp|2000 KT|53}} || — || Mayo 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|81841}} |-id=842 bgcolor=#e9e9e9 | 81842 || {{mp|2000 KU|53}} || — || Mayo 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|81842}} |-id=843 bgcolor=#e9e9e9 | 81843 || {{mp|2000 KX|53}} || — || Mayo 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81843}} |-id=844 bgcolor=#e9e9e9 | 81844 || {{mp|2000 KV|54}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81844}} |-id=845 bgcolor=#e9e9e9 | 81845 || {{mp|2000 KG|57}} || — || Mayo 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|81845}} |-id=846 bgcolor=#e9e9e9 | 81846 || {{mp|2000 KH|58}} || — || Mayo 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81846}} |-id=847 bgcolor=#e9e9e9 | 81847 || {{mp|2000 KO|58}} || — || Mayo 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|81847}} |-id=848 bgcolor=#e9e9e9 | 81848 || {{mp|2000 KX|58}} || — || Mayo 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|81848}} |-id=849 bgcolor=#e9e9e9 | 81849 || {{mp|2000 KH|59}} || — || Mayo 24, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || EUN || align=right | 2.9 km || {{M+J|81849}} |-id=850 bgcolor=#e9e9e9 | 81850 || {{mp|2000 KL|60}} || — || Mayo 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|81850}} |-id=851 bgcolor=#e9e9e9 | 81851 || {{mp|2000 KO|60}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81851}} |-id=852 bgcolor=#e9e9e9 | 81852 || {{mp|2000 KP|60}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81852}} |-id=853 bgcolor=#e9e9e9 | 81853 || {{mp|2000 KW|60}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81853}} |-id=854 bgcolor=#e9e9e9 | 81854 || {{mp|2000 KC|61}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81854}} |-id=855 bgcolor=#e9e9e9 | 81855 || {{mp|2000 KO|61}} || — || Mayo 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|81855}} |-id=856 bgcolor=#e9e9e9 | 81856 || {{mp|2000 KG|62}} || — || Mayo 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81856}} |-id=857 bgcolor=#e9e9e9 | 81857 || {{mp|2000 KV|64}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|81857}} |-id=858 bgcolor=#e9e9e9 | 81858 || {{mp|2000 KW|64}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|81858}} |-id=859 bgcolor=#e9e9e9 | 81859 Joetaylor || {{mp|2000 KP|69}} || {{MoMP|81859|Joetaylor}} || Mayo 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|81859}} |-id=860 bgcolor=#e9e9e9 | 81860 || {{mp|2000 KA|71}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81860}} |-id=861 bgcolor=#e9e9e9 | 81861 || {{mp|2000 KK|71}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81861}} |-id=862 bgcolor=#d6d6d6 | 81862 || {{mp|2000 KD|74}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81862}} |-id=863 bgcolor=#e9e9e9 | 81863 || {{mp|2000 KV|74}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|81863}} |-id=864 bgcolor=#e9e9e9 | 81864 || {{mp|2000 KX|74}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81864}} |-id=865 bgcolor=#d6d6d6 | 81865 || {{mp|2000 KO|75}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81865}} |-id=866 bgcolor=#e9e9e9 | 81866 || {{mp|2000 KO|76}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|81866}} |-id=867 bgcolor=#e9e9e9 | 81867 || {{mp|2000 KK|77}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81867}} |-id=868 bgcolor=#e9e9e9 | 81868 || {{mp|2000 KZ|77}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81868}} |-id=869 bgcolor=#e9e9e9 | 81869 || {{mp|2000 KY|78}} || — || Mayo 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81869}} |-id=870 bgcolor=#e9e9e9 | 81870 || {{mp|2000 LB|1}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Matičič, S. || {{LoMP|32418|(32418)}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|81870}} |-id=871 bgcolor=#e9e9e9 | 81871 || {{mp|2000 LP|3}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|81871}} |-id=872 bgcolor=#d6d6d6 | 81872 || {{mp|2000 LO|4}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|81872}} |-id=873 bgcolor=#e9e9e9 | 81873 || {{mp|2000 LT|4}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81873}} |-id=874 bgcolor=#e9e9e9 | 81874 || {{mp|2000 LJ|5}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81874}} |-id=875 bgcolor=#e9e9e9 | 81875 || {{mp|2000 LU|5}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|81875}} |-id=876 bgcolor=#e9e9e9 | 81876 || {{mp|2000 LN|7}} || — || Hunyo 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#537|WAT]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|81876}} |-id=877 bgcolor=#e9e9e9 | 81877 || {{mp|2000 LQ|7}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81877}} |-id=878 bgcolor=#e9e9e9 | 81878 || {{mp|2000 LY|10}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|81878}} |-id=879 bgcolor=#e9e9e9 | 81879 || {{mp|2000 LB|11}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|81879}} |-id=880 bgcolor=#e9e9e9 | 81880 || {{mp|2000 LP|13}} || — || Hunyo 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#81880|slow]] || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|81880}} |-id=881 bgcolor=#e9e9e9 | 81881 || {{mp|2000 LJ|15}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81881}} |-id=882 bgcolor=#d6d6d6 | 81882 || {{mp|2000 LN|15}} || — || Hunyo 5, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81882}} |-id=883 bgcolor=#e9e9e9 | 81883 || {{mp|2000 LP|16}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|81883}} |-id=884 bgcolor=#d6d6d6 | 81884 || {{mp|2000 LL|17}} || — || Hunyo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|81884}} |-id=885 bgcolor=#e9e9e9 | 81885 || {{mp|2000 LC|19}} || — || Hunyo 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|81885}} |-id=886 bgcolor=#d6d6d6 | 81886 || {{mp|2000 LE|21}} || — || Hunyo 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|81886}} |-id=887 bgcolor=#d6d6d6 | 81887 || {{mp|2000 LS|22}} || — || Hunyo 9, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|81887}} |-id=888 bgcolor=#d6d6d6 | 81888 || {{mp|2000 LH|23}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|81888}} |-id=889 bgcolor=#e9e9e9 | 81889 || {{mp|2000 LZ|23}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81889}} |-id=890 bgcolor=#e9e9e9 | 81890 || {{mp|2000 LV|24}} || — || Hunyo 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|81890}} |-id=891 bgcolor=#d6d6d6 | 81891 || {{mp|2000 LV|26}} || — || Hunyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|81891}} |-id=892 bgcolor=#d6d6d6 | 81892 || {{mp|2000 LQ|29}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|81892}} |-id=893 bgcolor=#e9e9e9 | 81893 || {{mp|2000 LR|29}} || — || Hunyo 4, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81893}} |-id=894 bgcolor=#d6d6d6 | 81894 || {{mp|2000 LF|31}} || — || Hunyo 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Asteroid family#Higson|(3025)]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|81894}} |-id=895 bgcolor=#d6d6d6 | 81895 || {{mp|2000 LP|31}} || — || Hunyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|81895}} |-id=896 bgcolor=#e9e9e9 | 81896 || {{mp|2000 LR|32}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|81896}} |-id=897 bgcolor=#e9e9e9 | 81897 || {{mp|2000 LS|32}} || — || Hunyo 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81897}} |-id=898 bgcolor=#d6d6d6 | 81898 || {{mp|2000 LE|33}} || — || Hunyo 4, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|81898}} |-id=899 bgcolor=#d6d6d6 | 81899 || {{mp|2000 LH|34}} || — || Hunyo 3, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|81899}} |-id=900 bgcolor=#d6d6d6 | 81900 || {{mp|2000 LF|35}} || — || Hunyo 1, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|81900}} |} == 81901–82000 == {{Anchor|901}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 81901 || {{mp|2000 LZ|36}} || — || Hunyo 11, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81901}} |-id=902 bgcolor=#e9e9e9 | 81902 || {{mp|2000 MG|1}} || — || Hunyo 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|81902}} |-id=903 bgcolor=#e9e9e9 | 81903 || {{mp|2000 MM|3}} || — || Hunyo 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|81903}} |-id=904 bgcolor=#e9e9e9 | 81904 || {{mp|2000 MN|3}} || — || Hunyo 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81904}} |-id=905 bgcolor=#d6d6d6 | 81905 || {{mp|2000 NP|1}} || — || Hulyo 3, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|81905}} |-id=906 bgcolor=#e9e9e9 | 81906 || {{mp|2000 NV|1}} || — || Hulyo 4, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|81906}} |-id=907 bgcolor=#d6d6d6 | 81907 || {{mp|2000 NR|2}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Skvarč, J. || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|81907}} |-id=908 bgcolor=#e9e9e9 | 81908 || {{mp|2000 NW|2}} || — || Hulyo 6, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81908}} |-id=909 bgcolor=#e9e9e9 | 81909 || {{mp|2000 NY|3}} || — || Hulyo 8, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81909}} |-id=910 bgcolor=#d6d6d6 | 81910 || {{mp|2000 NV|8}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|81910}} |-id=911 bgcolor=#e9e9e9 | 81911 || {{mp|2000 NV|9}} || — || Hulyo 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|81911}} |-id=912 bgcolor=#e9e9e9 | 81912 || {{mp|2000 NU|10}} || — || Hulyo 6, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81912}} |-id=913 bgcolor=#d6d6d6 | 81913 || {{mp|2000 NX|10}} || — || Hulyo 10, 2000 || [[Valinhos Observatory|Valinhos]] || [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || {{·}} || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|81913}} |-id=914 bgcolor=#d6d6d6 | 81914 || {{mp|2000 NJ|11}} || — || Hulyo 12, 2000 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|81914}} |-id=915 bgcolor=#d6d6d6 | 81915 Hartwick || {{mp|2000 NS|11}} || {{MoMP|81915|Hartwick}} || Hulyo 15, 2000 || [[Dominion Astrophysical Observatory|NRC-DAO]] || [[David D. Balam|D. D. Balam]] || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|81915}} |-id=916 bgcolor=#d6d6d6 | 81916 || {{mp|2000 NM|12}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|81916}} |-id=917 bgcolor=#d6d6d6 | 81917 || {{mp|2000 NN|12}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 8.6 km || {{M+J|81917}} |-id=918 bgcolor=#d6d6d6 | 81918 || {{mp|2000 NT|12}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 9.1 km || {{M+J|81918}} |-id=919 bgcolor=#d6d6d6 | 81919 || {{mp|2000 NV|14}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|81919}} |-id=920 bgcolor=#e9e9e9 | 81920 || {{mp|2000 NA|17}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|81920}} |-id=921 bgcolor=#d6d6d6 | 81921 || {{mp|2000 NS|21}} || — || Hulyo 7, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81921}} |-id=922 bgcolor=#d6d6d6 | 81922 || {{mp|2000 NV|22}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 11 km || {{M+J|81922}} |-id=923 bgcolor=#e9e9e9 | 81923 || {{mp|2000 NS|24}} || — || Hulyo 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|81923}} |-id=924 bgcolor=#e9e9e9 | 81924 || {{mp|2000 NW|25}} || — || Hulyo 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81924}} |-id=925 bgcolor=#e9e9e9 | 81925 || {{mp|2000 NY|25}} || — || Hulyo 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|81925}} |-id=926 bgcolor=#e9e9e9 | 81926 || {{mp|2000 NZ|27}} || — || Hulyo 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|81926}} |-id=927 bgcolor=#e9e9e9 | 81927 || {{mp|2000 NF|28}} || — || Hulyo 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|81927}} |-id=928 bgcolor=#e9e9e9 | 81928 || {{mp|2000 NB|29}} || — || Hulyo 2, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|81928}} |-id=929 bgcolor=#e9e9e9 | 81929 || 2000 OE || — || Hulyo 22, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|81929}} |-id=930 bgcolor=#e9e9e9 | 81930 || {{mp|2000 ON|4}} || — || Hulyo 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81930}} |-id=931 bgcolor=#d6d6d6 | 81931 || {{mp|2000 OF|7}} || — || Hulyo 28, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|81931}} |-id=932 bgcolor=#d6d6d6 | 81932 || {{mp|2000 OJ|12}} || — || Hulyo 23, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|81932}} |-id=933 bgcolor=#d6d6d6 | 81933 || {{mp|2000 OW|13}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|81933}} |-id=934 bgcolor=#d6d6d6 | 81934 || {{mp|2000 OL|15}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81934}} |-id=935 bgcolor=#d6d6d6 | 81935 || {{mp|2000 OT|29}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 9.5 km || {{M+J|81935}} |-id=936 bgcolor=#d6d6d6 | 81936 || {{mp|2000 OU|29}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.9 km'' || {{M+J|81936}} |-id=937 bgcolor=#d6d6d6 | 81937 || {{mp|2000 OX|29}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.5 km || {{M+J|81937}} |-id=938 bgcolor=#d6d6d6 | 81938 || {{mp|2000 OT|32}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|81938}} |-id=939 bgcolor=#d6d6d6 | 81939 || {{mp|2000 OQ|33}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|81939}} |-id=940 bgcolor=#d6d6d6 | 81940 || {{mp|2000 OW|33}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81940}} |-id=941 bgcolor=#e9e9e9 | 81941 || {{mp|2000 OG|37}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81941}} |-id=942 bgcolor=#e9e9e9 | 81942 || {{mp|2000 OV|38}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81942}} |-id=943 bgcolor=#e9e9e9 | 81943 || {{mp|2000 OJ|39}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|81943}} |-id=944 bgcolor=#d6d6d6 | 81944 || {{mp|2000 OF|43}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|81944}} |-id=945 bgcolor=#d6d6d6 | 81945 || {{mp|2000 OL|53}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|81945}} |-id=946 bgcolor=#d6d6d6 | 81946 || {{mp|2000 OH|60}} || — || Hulyo 29, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|81946}} |-id=947 bgcolor=#d6d6d6 | 81947 Fripp || {{mp|2000 OF|69}} || {{MoMP|81947|Fripp}} || Hulyo 31, 2000 || [[Cerro Tololo Inter-American Observatory|Cerro Tololo]] || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|81947}} |-id=948 bgcolor=#d6d6d6 | 81948 Eno || {{mp|2000 OM|69}} || {{MoMP|81948|Eno}} || Hulyo 31, 2000 || Cerro Tololo || M. W. Buie || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81948}} |-id=949 bgcolor=#d6d6d6 | 81949 || {{mp|2000 PK|2}} || — || Agosto 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|81949}} |-id=950 bgcolor=#d6d6d6 | 81950 || {{mp|2000 PX|2}} || — || Agosto 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|81950}} |-id=951 bgcolor=#d6d6d6 | 81951 || {{mp|2000 PS|10}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|81951}} |-id=952 bgcolor=#d6d6d6 | 81952 || {{mp|2000 PG|13}} || — || Agosto 1, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|81952}} |-id=953 bgcolor=#d6d6d6 | 81953 || {{mp|2000 PS|15}} || — || Agosto 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|81953}} |-id=954 bgcolor=#d6d6d6 | 81954 || {{mp|2000 PT|17}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|81954}} |-id=955 bgcolor=#d6d6d6 | 81955 || {{mp|2000 PT|18}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81955}} |-id=956 bgcolor=#d6d6d6 | 81956 || {{mp|2000 PL|21}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81956}} |-id=957 bgcolor=#d6d6d6 | 81957 || {{mp|2000 QG|14}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|81957}} |-id=958 bgcolor=#d6d6d6 | 81958 || {{mp|2000 QQ|14}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|81958}} |-id=959 bgcolor=#d6d6d6 | 81959 || {{mp|2000 QQ|17}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|81959}} |-id=960 bgcolor=#d6d6d6 | 81960 || {{mp|2000 QZ|28}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|81960}} |-id=961 bgcolor=#d6d6d6 | 81961 || {{mp|2000 QG|29}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|81961}} |-id=962 bgcolor=#d6d6d6 | 81962 || {{mp|2000 QB|32}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|81962}} |-id=963 bgcolor=#e9e9e9 | 81963 || {{mp|2000 QO|33}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|81963}} |-id=964 bgcolor=#d6d6d6 | 81964 || {{mp|2000 QX|35}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|81964}} |-id=965 bgcolor=#d6d6d6 | 81965 || {{mp|2000 QF|38}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|81965}} |-id=966 bgcolor=#d6d6d6 | 81966 || {{mp|2000 QJ|41}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|81966}} |-id=967 bgcolor=#d6d6d6 | 81967 || {{mp|2000 QL|41}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|81967}} |-id=968 bgcolor=#d6d6d6 | 81968 || {{mp|2000 QQ|49}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|81968}} |-id=969 bgcolor=#d6d6d6 | 81969 || {{mp|2000 QH|55}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|81969}} |-id=970 bgcolor=#d6d6d6 | 81970 || {{mp|2000 QT|55}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81970}} |-id=971 bgcolor=#d6d6d6 | 81971 Turonclavere || {{mp|2000 QX|68}} || {{MoMP|81971|Turonclavere}} || Agosto 22, 2000 || [[Observatoire de Saint-Véran|Saint-Véran]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]], Montanne, J. || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|81971}} |-id=972 bgcolor=#fefefe | 81972 || {{mp|2000 QJ|70}} || — || Agosto 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|81972}} |-id=973 bgcolor=#d6d6d6 | 81973 || {{mp|2000 QM|72}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.1 km || {{M+J|81973}} |-id=974 bgcolor=#d6d6d6 | 81974 || {{mp|2000 QT|77}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|81974}} |-id=975 bgcolor=#d6d6d6 | 81975 || {{mp|2000 QH|78}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|81975}} |-id=976 bgcolor=#d6d6d6 | 81976 || {{mp|2000 QN|84}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|81976}} |-id=977 bgcolor=#d6d6d6 | 81977 || {{mp|2000 QK|85}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.2 km || {{M+J|81977}} |-id=978 bgcolor=#d6d6d6 | 81978 || {{mp|2000 QV|86}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|81978}} |-id=979 bgcolor=#d6d6d6 | 81979 || {{mp|2000 QH|88}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#614|TEL]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|81979}} |-id=980 bgcolor=#d6d6d6 | 81980 || {{mp|2000 QT|96}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|81980}} |-id=981 bgcolor=#d6d6d6 | 81981 || {{mp|2000 QY|112}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81981}} |-id=982 bgcolor=#e9e9e9 | 81982 || {{mp|2000 QO|114}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|81982}} |-id=983 bgcolor=#d6d6d6 | 81983 || {{mp|2000 QA|117}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|81983}} |-id=984 bgcolor=#d6d6d6 | 81984 || {{mp|2000 QV|119}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|81984}} |-id=985 bgcolor=#d6d6d6 | 81985 || {{mp|2000 QV|122}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|81985}} |-id=986 bgcolor=#e9e9e9 | 81986 || {{mp|2000 QQ|123}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#806|TIN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|81986}} |-id=987 bgcolor=#d6d6d6 | 81987 || {{mp|2000 QE|133}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|81987}} |-id=988 bgcolor=#d6d6d6 | 81988 || {{mp|2000 QZ|133}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|81988}} |-id=989 bgcolor=#d6d6d6 | 81989 || {{mp|2000 QC|136}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|81989}} |-id=990 bgcolor=#d6d6d6 | 81990 || {{mp|2000 QC|155}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|81990}} |-id=991 bgcolor=#d6d6d6 | 81991 || {{mp|2000 QN|162}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|81991}} |-id=992 bgcolor=#d6d6d6 | 81992 || {{mp|2000 QX|163}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|81992}} |-id=993 bgcolor=#d6d6d6 | 81993 || {{mp|2000 QG|183}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|81993}} |-id=994 bgcolor=#d6d6d6 | 81994 || {{mp|2000 QT|184}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.9 km || {{M+J|81994}} |-id=995 bgcolor=#d6d6d6 | 81995 || {{mp|2000 QK|185}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|81995}} |-id=996 bgcolor=#d6d6d6 | 81996 || {{mp|2000 QJ|196}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|81996}} |-id=997 bgcolor=#d6d6d6 | 81997 || {{mp|2000 QB|203}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|81997}} |-id=998 bgcolor=#d6d6d6 | 81998 || {{mp|2000 QX|210}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|81998}} |-id=999 bgcolor=#d6d6d6 | 81999 || {{mp|2000 QM|212}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|81999}} |-id=000 bgcolor=#d6d6d6 | 82000 || {{mp|2000 QD|219}} || — || Agosto 20, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|82000}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist|35em}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (80001)–(85000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles) {{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 80001-85000}} [[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|81000]] 7sgex6dqqhftlb52av1ux1agpymsf03 0 340260 2231311 2026-10-04T08:31:19Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375118604|Dignano]]" 2231311 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dignano|official_name=Comune di Dignano|native_name={{native name|fur|Dignan}}|image_size=|image_shield=Dignano-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|5|N|12|56|E|type:city(2,408)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Carpacco, Vidulis, Bonzicco|mayor_party=|mayor=Giambattista Turridano|area_footnotes=|area_total_km2=27.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=110|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.dignano.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Dignano''' ({{Langx|fur|Dignan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} kanluran ng [[Udine]]. Ang Dignano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Coseano]], [[Flaibano]], [[Rive d'Arcano]], [[San Daniele del Friuli]], [[San Giorgio della Richinvelda]], at [[Spilimbergo]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dignano.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bx7y8k0majz9dy36vc2jbg9wxcm8khn 2231361 2231311 2026-10-04T09:46:37Z Ryomaandres 8044 2231361 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dignano|official_name=Comune di Dignano|native_name={{native name|fur|Dignan}}|image_size=|image_shield=Dignano-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|5|N|12|56|E|type:city(2,408)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Carpacco, Vidulis, Bonzicco|mayor_party=|mayor=Giambattista Turridano|area_footnotes=|area_total_km2=27.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=110|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.dignano.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Dignano''' ({{Langx|fur|Dignan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} kanluran ng [[Udine]]. Ang Dignano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Coseano]], [[Flaibano]], [[Rive d'Arcano]], [[San Daniele del Friuli]], [[San Giorgio della Richinvelda]], at [[Spilimbergo]]. == Mga monumento at tanawin == Kabilang sa mga tampok na arkitektura ang: ang [[Simbahan ng San Sebastiano (Dignano)|simbahang parokya ng San Sebastiano]], na itinayo noong ika-18 siglo; ang [[Simbahan ng San Pedro at San Pablo (Dignano)|simbahang parokya]] [[Simbahan ng San Pedro at San Pablo (Dignano)|ng San Pedro at San Pablo]] noong ika-12 siglo, isa sa mga pinakamatanda sa Friul. Ang [[abside]] nito ay nilagyan ng mga kontemporaneong pinta, pati na rin ang apat na [[fresco]] noong ika-18 siglo sa kaliwang [[nabe]]; ang bahay ni Pirona-Bisaro noong ika-16 na siglo, isang pambihirang halimbawa ng isang bahay na Carnic sa gitnang Friul. Nagtatampok ito ng isang kahanga-hangang harapan na may apat na arko ng [[Toba (bato)|toba]] at dalawang malalaking fresco noong ika-18 siglo sa loob; at ang bahay ni Pirona, ang lugar ng kapanganakan ni Jacopo Pirona. == Sport == Ang koponan ng futbol ng lungsod ay Asd Tagliamento, na kasalukuyang naglalaro sa 1 kategorya, at itinatag noong 1970. Ang mga opisyal na kulay ay berde at puti. kampeon ng pangalawang kategorya na pangkat B 23/24 == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dignano.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sqaakqwyz6gekcc8c2bsdku30dkfc13 2231404 2231361 2026-10-04T11:55:31Z Ryomaandres 8044 2231404 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dignano|official_name=Comune di Dignano|native_name={{native name|fur|Dignan}}|image_size=|image_shield=Dignano-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|5|N|12|56|E|type:city(2,408)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Carpacco, Vidulis, Bonzicco|mayor_party=|mayor=Giambattista Turridano|area_footnotes=|area_total_km2=27.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=110|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.dignano.ud.it}}|footnotes=}}Ang '''Dignano''' ({{Langx|fur|Dignan}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|25|km|mi}} kanluran ng [[Udine]]. Ang Dignano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Coseano]], [[Flaibano]], [[Rive d'Arcano]], [[San Daniele del Friuli]], [[San Giorgio della Richinvelda]], at [[Spilimbergo]]. == Mga monumento at tanawin == Kabilang sa mga tampok na arkitektura ang: ang [[Simbahan ng San Sebastiano (Dignano)|simbahang parokya ng San Sebastiano]], na itinayo noong ika-18 siglo; ang [[Simbahan ng San Pedro at San Pablo (Dignano)|simbahang parokya]] [[Simbahan ng San Pedro at San Pablo (Dignano)|ng San Pedro at San Pablo]] noong ika-12 siglo, isa sa mga pinakamatanda sa Friul. Ang [[abside]] nito ay nilagyan ng mga kontemporaneong pinta, pati na rin ang apat na [[fresco]] noong ika-18 siglo sa kaliwang [[nabe]]; ang bahay ni Pirona-Bisaro noong ika-16 na siglo, isang pambihirang halimbawa ng isang bahay na Carnic sa gitnang Friul. Nagtatampok ito ng isang kahanga-hangang harapan na may apat na arko ng [[Toba (bato)|toba]] at dalawang malalaking fresco noong ika-18 siglo sa loob; at ang bahay ni Pirona, ang lugar ng kapanganakan ni Jacopo Pirona. == Sport == Ang koponan ng futbol ng lungsod ay Asd Tagliamento, na kasalukuyang naglalaro sa 1 kategorya, at itinatag noong 1970. Ang mga opisyal na kulay ay berde at puti. kampeon ng pangalawang kategorya na pangkat B 23/24 == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dignano.ud.it Opisyal na website] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4mvpuwog05yv721cc7kznkaqjwe19rg 0 340261 2231312 2026-10-04T08:33:14Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375116263|Coseano]]" 2231312 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Coseano|official_name=Comune di Coseano|native_name={{native name|fur|Cosean}}|image_size=|image_shield=Coseano-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|6|N|13|1|E|type:city(2,237)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Barazzetto, Cisterna, Coseanetto, Maseris, Nogaredo|mayor_party=|mayor=Valerio Del Negro|area_footnotes=|area_total_km2=23.8|population_footnotes=|population_demonym=Coseanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=121|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.coseano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Coseanetto - Chiesa San Bonaventura 2.jpg}}Ang '''Coseano''' ({{Langx|fur|Cosean}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Udine]]. Ang Coseano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Dignano]], [[Flaibano]], [[Mereto di Tomba]], [[Rive d'Arcano]], [[San Vito di Fagagna]], at [[Sedegliano]]. == Sports == Ang ASDGS Coseano ay ang lokal na pribadong koponan ng futbol, ito ay isang pribadong koponan na ang presidente ay ang negosyanteng si Stefano Di Bidino. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Finale Ligure]], Italya == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 81e0vw2tspodcjzhqy37yqhn8ttuwh4 2231364 2231312 2026-10-04T09:49:04Z Ryomaandres 8044 2231364 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Coseano|official_name=Comune di Coseano|native_name={{native name|fur|Cosean}}|image_size=|image_shield=Coseano-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|6|N|13|1|E|type:city(2,237)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Barazzetto, Cisterna, Coseanetto, Maseris, Nogaredo|mayor_party=|mayor=Valerio Del Negro|area_footnotes=|area_total_km2=23.8|population_footnotes=|population_demonym=Coseanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=121|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.coseano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Coseanetto - Chiesa San Bonaventura 2.jpg}}Ang '''Coseano''' ({{Langx|fur|Cosean}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Udine]]. Ang Coseano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Dignano]], [[Flaibano]], [[Mereto di Tomba]], [[Rive d'Arcano]], [[San Vito di Fagagna]], at [[Sedegliano]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng Coseano ay matatagpuan sa hilagang-kanlurang bahagi ng [[Kapatagan ng Friul]], humigit-kumulang 18–25 km sa kanluran ng kabesera ng Friul, [[Udine]], na umaabot pakanluran patungo sa Ilog [[Tagliamento]] at pasilangan lampas sa sapa ng Corno at [[Kanal ng Ledra]]. Ito ay isa sa mga huling [[Kapatagan|patag]] na lugar na malapit sa mga unang [[burol]] sa hilaga ng munisipalidad, na may [[altitud]] na mula 100 metro sa nayon ng Barazzetto hanggang 140 metro sa lugar ng Coseanetto. == Sports == Ang ASDGS Coseano ay ang lokal na pribadong koponan ng futbol, ito ay isang pribadong koponan na ang presidente ay ang negosyanteng si Stefano Di Bidino. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Finale Ligure]], Italya == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b6jxkii3p7zeb841wh0ou9odvuj2xtm 2231405 2231364 2026-10-04T11:55:37Z Ryomaandres 8044 2231405 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Coseano|official_name=Comune di Coseano|native_name={{native name|fur|Cosean}}|image_size=|image_shield=Coseano-Stemma.jpg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|6|N|13|1|E|type:city(2,237)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Barazzetto, Cisterna, Coseanetto, Maseris, Nogaredo|mayor_party=|mayor=Valerio Del Negro|area_footnotes=|area_total_km2=23.8|population_footnotes=|population_demonym=Coseanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=121|saint=|day=|postal_code=33030|area_code=0432|website={{official website|http://www.comune.coseano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Coseanetto - Chiesa San Bonaventura 2.jpg}}Ang '''Coseano''' ({{Langx|fur|Cosean}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Udine]]. Ang Coseano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Dignano]], [[Flaibano]], [[Mereto di Tomba]], [[Rive d'Arcano]], [[San Vito di Fagagna]], at [[Sedegliano]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng Coseano ay matatagpuan sa hilagang-kanlurang bahagi ng [[Kapatagan ng Friul]], humigit-kumulang 18–25 km sa kanluran ng kabesera ng Friul, [[Udine]], na umaabot pakanluran patungo sa Ilog [[Tagliamento]] at pasilangan lampas sa sapa ng Corno at [[Kanal ng Ledra]]. Ito ay isa sa mga huling [[Kapatagan|patag]] na lugar na malapit sa mga unang [[burol]] sa hilaga ng munisipalidad, na may [[altitud]] na mula 100 metro sa nayon ng Barazzetto hanggang 140 metro sa lugar ng Coseanetto. == Sports == Ang ASDGS Coseano ay ang lokal na pribadong koponan ng futbol, ito ay isang pribadong koponan na ang presidente ay ang negosyanteng si Stefano Di Bidino. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Finale Ligure]], Italya == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mxyx0occb109yb8nceovapzi9kvvydl 0 340262 2231320 2026-10-04T08:39:14Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374272481|Codroipo]]" 2231320 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Codroipo|official_name=Città di Codroipo|native_name={{native name|fur|Codroip}}|image_size=|image_shield=Codroipo-Stemma.svg|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|57|45|N|12|58|45|E|region:IT_type:city(15442)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Passariano, Lonca, Rivolto, Biauzzo, Iutizzo, Pozzo, Rividischia, San Pietro, Muscletto, San Martino, Zompicchia, Goricizza, Beano|mayor_party=|mayor=Fabio Marchetti|area_footnotes=|area_total_km2=75.22|population_footnotes=|population_demonym=Codroipesi|elevation_footnotes=|elevation_m=43|istat=030027|saint=[[Birhen Maria|Madonna della Neve]]|day=Agosto 5|postal_code=33033|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.codroipo.ud.it}}|footnotes=|image_caption=[[Villa Manin]] sa Passariano|image_skyline=Codroipo01.jpg}}Ang '''Codroipo''' ({{Langx|fur|Codroip}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Codroipo sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Basiliano]], [[Bertiolo]], [[Camino al Tagliamento]], [[Lestizza]], [[Mereto di Tomba]], [[San Vito al Tagliamento]], [[Sedegliano]], [[Valvasone Arzene]], at [[Varmo]]. Ang nayon ng Rivolto ({{Langx|fur|Rivolt}}) ay naglalaman ng acrobatic flight squadron ng [[Hukbong Panghimpapawid ng Italya]], ang [[Frecce Tricolori]]. == Teritoryo == Ang munisipalidad ng Codroipo ay may lawak na 75 km² sa kabila ng Kapatagang Veneto-Friul, sa silangang pampang ng ilog [[Tagliamento]], kung saan ito matatagpuan mga 6 km ang layo, sa hangganan sa pagitan ng Mataas at Mababang [[Friul]], sa lugar ng muling pagsikat ng Gitnang Friuli, sa kalagitnaan sa pagitan ng mga lungsod ng [[Udine]] at [[Pordenone]], parehong mga 27 km ang layo. Ang lugar ay apektado ng penomeno ng muling pagdami ng tubig, na nakadaragdag sa paglaganap ng mga sapa, daluyan ng irigasyon, at mga kapaligirang pantubig tulad ng mga lawa at lawa-lawaan. Ang patuloy na pagkilos ng tao ngayon ay lubos na nagpabago sa kalikasan nito bilang isang tungkulin ng [[Monokultura|monokulturang]] agrikultura. Gayunpaman, may ilang mga lugar na napreserba: ang Parco delle Risorgive di Codroipo, na matatagpuan sa timog ng bayan, malapit sa sports center, ay nagbibigay ng isang halimbawa kung ano ang kapaligiran noong mga panahong bago ang industriyalisasyon. == Kasaysayan == Bagaman kinikilala bilang isang lugar na may kuta sa burol simula pa noong [[Panahong Bronse|Panahong Tanso]], ang pamayanan ay nagkaroon ng kaugnayan noong [[Sinaunang Roma|panahong Romano]], sa pagitan ng una at ikalawang siglo BK. == Ekonomiya == Tradisyonal na emporyo ng Gitnang Friuli, sa loob ng mahabang panahon ang lokal na ekonomiya ay partikular na aktibo sa mga pamilihan ng butil at baka. == Kakambal na bayan == Ang Codroipo ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|BEL}}[[Braine-le-Comte]], Belhika * {{Flagicon|ITA}} [[Galliera]], Italya * {{Flagicon|SLO}} [[Hrastnik]], Eslobenya * {{Flagicon|AUT}} [[Maria Wörth]], Austria == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|https://www.comune.codroipo.ud.it}} * [https://www.codroipo.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bjcoefjzzk11855jmmv33ppzdy6a85e 2231409 2231320 2026-10-04T11:57:20Z Ryomaandres 8044 2231409 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Codroipo|official_name=Città di Codroipo|native_name={{native name|fur|Codroip}}|image_size=|image_shield=Codroipo-Stemma.svg|shield_size=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|45|57|45|N|12|58|45|E|region:IT_type:city(15442)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Passariano, Lonca, Rivolto, Biauzzo, Iutizzo, Pozzo, Rividischia, San Pietro, Muscletto, San Martino, Zompicchia, Goricizza, Beano|mayor_party=|mayor=Fabio Marchetti|area_footnotes=|area_total_km2=75.22|population_footnotes=|population_demonym=Codroipesi|elevation_footnotes=|elevation_m=43|istat=030027|saint=[[Birhen Maria|Madonna della Neve]]|day=Agosto 5|postal_code=33033|area_code=0432|website={{official website|https://www.comune.codroipo.ud.it}}|footnotes=|image_caption=[[Villa Manin]] sa Passariano|image_skyline=Codroipo01.jpg}}Ang '''Codroipo''' ({{Langx|fur|Codroip}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Udine]]. May hangganan ang Codroipo sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Basiliano]], [[Bertiolo]], [[Camino al Tagliamento]], [[Lestizza]], [[Mereto di Tomba]], [[San Vito al Tagliamento]], [[Sedegliano]], [[Valvasone Arzene]], at [[Varmo]]. Ang nayon ng Rivolto ({{Langx|fur|Rivolt}}) ay naglalaman ng acrobatic flight squadron ng [[Hukbong Panghimpapawid ng Italya]], ang [[Frecce Tricolori]]. == Teritoryo == Ang munisipalidad ng Codroipo ay may lawak na 75 km² sa kabila ng Kapatagang Veneto-Friul, sa silangang pampang ng ilog [[Tagliamento]], kung saan ito matatagpuan mga 6 km ang layo, sa hangganan sa pagitan ng Mataas at Mababang [[Friul]], sa lugar ng muling pagsikat ng Gitnang Friuli, sa kalagitnaan sa pagitan ng mga lungsod ng [[Udine]] at [[Pordenone]], parehong mga 27 km ang layo. Ang lugar ay apektado ng penomeno ng muling pagdami ng tubig, na nakadaragdag sa paglaganap ng mga sapa, daluyan ng irigasyon, at mga kapaligirang pantubig tulad ng mga lawa at lawa-lawaan. Ang patuloy na pagkilos ng tao ngayon ay lubos na nagpabago sa kalikasan nito bilang isang tungkulin ng [[Monokultura|monokulturang]] agrikultura. Gayunpaman, may ilang mga lugar na napreserba: ang Parco delle Risorgive di Codroipo, na matatagpuan sa timog ng bayan, malapit sa sports center, ay nagbibigay ng isang halimbawa kung ano ang kapaligiran noong mga panahong bago ang industriyalisasyon. == Kasaysayan == Bagaman kinikilala bilang isang lugar na may kuta sa burol simula pa noong [[Panahong Bronse|Panahong Tanso]], ang pamayanan ay nagkaroon ng kaugnayan noong [[Sinaunang Roma|panahong Romano]], sa pagitan ng una at ikalawang siglo BK. == Ekonomiya == Tradisyonal na emporyo ng Gitnang Friuli, sa loob ng mahabang panahon ang lokal na ekonomiya ay partikular na aktibo sa mga pamilihan ng butil at baka. == Kakambal na bayan == Ang Codroipo ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|BEL}}[[Braine-le-Comte]], Belhika * {{Flagicon|ITA}} [[Galliera]], Italya * {{Flagicon|SLO}} [[Hrastnik]], Eslobenya * {{Flagicon|AUT}} [[Maria Wörth]], Austria == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|https://www.comune.codroipo.ud.it}} * [https://www.codroipo.it] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] tbnke532brm0abh9ozqxuhakh4fn46w 0 340263 2231324 2026-10-04T08:47:59Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375112350|Chiusaforte]]" 2231324 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiusaforte|official_name=Comune di Chiusaforte|native_name={{native name|sl|Kluže}}<br/>{{native name|fur|Sclûse}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=Map of comune of Chiusaforte (province of Udine, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Location of the municipality of Chiusaforte in the former province of Udine|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|13|19|E|type:city(792)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Costamolino e Sella Nevea|mayor_party=|mayor=Fabrizio Fuccaro|area_footnotes=|area_total_km2=100.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Chiusani|elevation_footnotes=|elevation_m=391|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0433|website=[https://www.comune.chiusaforte.ud.it/ Municipality of Chiusaforte]|footnotes=|image_skyline=Chiusaforte 08092007 25.jpg}}Ang '''Chiusaforte''' ({{Langx|sl|Kluže}} {{Langx|de|Klausen}} {{Langx|fur|Sclûse}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. == Heograpiya == [[File:Montasio_dal_canin.jpg|left|thumb| Ang [[Jôf di Montasio]] mula sa [[Kabundukang Kanin]]]] Ito ay matatagpuan humigit-kumulang {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilaga ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]]. Ang Chiusaforte ay matatagpuan sa lambak ng Canal del Ferro ng Ilog Fella, na tumatakbo sa pagitan ng [[Carnic Alps|Carnic]] at [[Julian Alps|Julian Alpes]] hanggang sa tagpuan nito sa [[Tagliamento]]. Ang Chiusaforte ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Dogna]], [[Malborghetto Valbruna]], [[Moggio Udinese]], [[Bovec]] (Eslobenya), [[Resia Valley|Resia]], [[Resiutta]], [[Tarvisio]]. Ang Lambak ng Fella ang kinaroroonan ng linya ng riles ng Pontebbana mula [[Udine]] hanggang [[Tarvisio]] at ng hangganan ng Austria. Dinadaanan din ito ng parallel na Italyanong [[Autostrada A23 (Italya)|Autostrada A23]] highway mula [[Palmanova]] hanggang Tarvisio. == Kasaysayan == [[File:Chiusaforte_alte_Strassenbruecke.jpg|left|thumb| Mga tulay sa kalsada at riles na tumatawid sa Ilog Fella]] Ang makitid na lambak ay malamang na naging lugar ng isang [[Daang Romano]] mula Italya patungo sa lalawigan ng Noricum . Si Ulric von Eppenstein, [[Patria del Friuli|Patriyarka ng Aquileia]] (1086&#x2013;1121) ay nagpatayo ng isang kuta upang maningil ng mga [[Toll road|toll]] sa mga manlalakbay na tumatawid sa [[Katimugang Kalisang Alpes|Alpes]]. Kinailangang ipagtanggol ng mga Patriyarka ang kanilang teritoryo laban sa mga pag-aangkin ng mga [[Konde ng Gorizia|Konde ng Görz]] at ng mga [[Duke ng Carintia]], hanggang noong 1420 ay nasakop ng [[Republika ng Venecia]] ang Lambak ng Fella hanggang sa [[Pontebba]] at isinama ito sa [[Domini di Terraferma]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}} * [https://www.comune.chiusaforte.ud.it/it/vivere-il-comune-69593/luoghi-69594/il-territorio-di-chiusaforte-71680 Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ej0dxxnzxflf06bha5tugd6apeus6mq 2231411 2231324 2026-10-04T11:57:52Z Ryomaandres 8044 2231411 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Chiusaforte|official_name=Comune di Chiusaforte|native_name={{native name|sl|Kluže}}<br/>{{native name|fur|Sclûse}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=Map of comune of Chiusaforte (province of Udine, region Friuli-Venezia Giulia, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Location of the municipality of Chiusaforte in the former province of Udine|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|24|N|13|19|E|type:city(792)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Costamolino e Sella Nevea|mayor_party=|mayor=Fabrizio Fuccaro|area_footnotes=|area_total_km2=100.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Chiusani|elevation_footnotes=|elevation_m=391|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0433|website=[https://www.comune.chiusaforte.ud.it/ Municipality of Chiusaforte]|footnotes=|image_skyline=Chiusaforte 08092007 25.jpg}}Ang '''Chiusaforte''' ({{Langx|sl|Kluže}} {{Langx|de|Klausen}} {{Langx|fur|Sclûse}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. == Heograpiya == [[File:Montasio_dal_canin.jpg|left|thumb| Ang [[Jôf di Montasio]] mula sa [[Kabundukang Kanin]]]] Ito ay matatagpuan humigit-kumulang {{Convert|90|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilaga ng [[Udine]], sa hangganan ng [[Eslobenya]]. Ang Chiusaforte ay matatagpuan sa lambak ng Canal del Ferro ng Ilog Fella, na tumatakbo sa pagitan ng [[Carnic Alps|Carnic]] at [[Julian Alps|Julian Alpes]] hanggang sa tagpuan nito sa [[Tagliamento]]. Ang Chiusaforte ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Dogna]], [[Malborghetto Valbruna]], [[Moggio Udinese]], [[Bovec]] (Eslobenya), [[Resia Valley|Resia]], [[Resiutta]], [[Tarvisio]]. Ang Lambak ng Fella ang kinaroroonan ng linya ng riles ng Pontebbana mula [[Udine]] hanggang [[Tarvisio]] at ng hangganan ng Austria. Dinadaanan din ito ng parallel na Italyanong [[Autostrada A23 (Italya)|Autostrada A23]] highway mula [[Palmanova]] hanggang Tarvisio. == Kasaysayan == [[File:Chiusaforte_alte_Strassenbruecke.jpg|left|thumb| Mga tulay sa kalsada at riles na tumatawid sa Ilog Fella]] Ang makitid na lambak ay malamang na naging lugar ng isang [[Daang Romano]] mula Italya patungo sa lalawigan ng Noricum . Si Ulric von Eppenstein, [[Patria del Friuli|Patriyarka ng Aquileia]] (1086&#x2013;1121) ay nagpatayo ng isang kuta upang maningil ng mga [[Toll road|toll]] sa mga manlalakbay na tumatawid sa [[Katimugang Kalisang Alpes|Alpes]]. Kinailangang ipagtanggol ng mga Patriyarka ang kanilang teritoryo laban sa mga pag-aangkin ng mga [[Konde ng Gorizia|Konde ng Görz]] at ng mga [[Duke ng Carintia]], hanggang noong 1420 ay nasakop ng [[Republika ng Venecia]] ang Lambak ng Fella hanggang sa [[Pontebba]] at isinama ito sa [[Domini di Terraferma]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}} * [https://www.comune.chiusaforte.ud.it/it/vivere-il-comune-69593/luoghi-69594/il-territorio-di-chiusaforte-71680 Opisyal na website] {{In lang|it}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] roczdb10v4n1jxl2fbuu52nzbe0s7bf 0 340264 2231326 2026-10-04T08:50:27Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375119004|Drenchia]]" 2231326 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Drenchia|official_name=Comune di Drenchia|native_name={{native name|sl|Dreka}}<br>{{native name|fur|Drencje}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|11|N|13|39|E|type:city(173)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Clabuzzaro/Brieg, Crai/Kraj, Cras/Kras (municipal seat), Drenchia inferiore/Dolenja Dreka, Drenchia Superiore/Gorenja Dreka, Lase/Laze, Malinsche/Malinske, Obenetto/Dubenije, Obranche/Obranke, Oznebrida/Ocnebardo, Paciuch/Pačuh, Peternel/Peternel, Prapotnizza/Praponca, San Volfango/Svet Štuoblank, Trinco/Trinko, Trusgne/Trušnje, Zavart/Zavart, Zuodar/Cuoder.|mayor_party=Lista civica|mayor=Mario Zufferli|area_footnotes=<ref name="area">{{cite web|url=https://www.istat.it/it/archivio/156224|title=Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011|language=it|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|area_total_km2=12.01|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Resident population|url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=663|istat=|saint=[[Pag-aakyat ni Maria sa Langit|Pag-aakyat ni Maria]]|day=Agosto 15|postal_code=33040|area_code=0432|website=[http://www.comune.drenchia.ud.it/portale/cms/ Institutional website]|footnotes=|image_skyline=Clabuzzaro in der Provinz Udine, Drenchia, Italien.jpg|image_caption=Clabuzzaro}}Ang '''Drenchia''' ({{Langx|sl|Dreka}} {{Langx|fur|Drencje}}) ay isang nayon at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilaga ng [[Trieste]] at mga {{Convert|35|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], sa hangganan ng Eslobenya. Ito ay may 88 na naninirahan.<ref name="population"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en "Resident population"]. </cite></ref> Ang Drenchia ay matatagpuan sa kanlurang dalisdis ng [[Kabundukang Kolovrat|Kabundukan ng Kolovrat]], na naghahati sa Italya mula sa Eslobenya, at nasa hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Grimacco]], [[Kanal ob Soči]] (Eslobenya), [[Kobarid]] (Eslobenya), at [[Tolmin]] (Eslobenya). == Demograpiko == {{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920-1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Sa taong 2026, ang populasyon ay 88, kung saan 53.4% ay lalaki, at 46.6% ay babae. Ang mga menor de edad ay bumubuo ng 3.4% ng populasyon, at ang mga nakatatanda ay bumubuo ng 52.3%. Ayon sa senso noong 1971, 97% ng populasyon sa Drenchia ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> {{Historical populations|1861|-|1871|1345|1881|1278|1901|1389|1911|1424|1921|1562|1931|1458|1936|1285|1951|1392|1961|1128|1971|599|1981|397|1991|255|2001|197|2011|134|2021|99|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web |title=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|trans-title=Resident population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1991|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112200324/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf |archive-date=2025-11-12|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref name="timeseries">{{cite web |title=Resident population - Time series|url=https://esploradati.istat.it/databrowser/#/en/censpop/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref>}} === Imigrasyon === Noong 2025, ang mga imigrante ay bumubuo ng 15.7% ng kabuuang populasyon. Ang 3 pinakamalaking bansang pinagmulan ay ang [[Pransiya]], [[Rumanya]], at [[Serbiya|Serbia]].<ref name="foreignborn">{{Cite web |title=Resident population by sex, municipality and citizenship |url=https://demo.istat.it/app/?i=RCS&a=&l=en |publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hkzny48n3580whan8vn6j89zc35ruhf 0 340265 2231328 2026-10-04T08:51:48Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375118705|Dogna]]" 2231328 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dogna|official_name=Comune di Dogna|native_name={{native name|sl|Dunja}}<br>{{native name|fur|Dogne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|27|N|13|19|E|type:city(235)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=70.0|population_footnotes=|population_demonym=Dognesi|elevation_footnotes=|elevation_m=430|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0428|website={{official website|http://www.comune.dogna.ud.it/}}|footnotes=}}Ang '''Dogna''' ({{Langx|sl|Dunja}} {{Langx|fur|Dogne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilaga ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 235 at isang lawak na {{Convert|70.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Dogna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusaforte]], [[Malborghetto Valbruna]], [[Moggio Udinese]], at [[Pontebba]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1502|1881|1356|1901|1420|1911|1367|1921|1518|1931|1219|1936|1044|1951|987|1961|764|1971|474|1981|390|1991|299|2001|259|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dogna.ud.it/ www.comune.dogna.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 7iwd7a03ndc31duw7k2wz4s5mdomuk1 2231342 2231328 2026-10-04T09:07:17Z Ryomaandres 8044 2231342 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dogna|official_name=Comune di Dogna|native_name={{native name|sl|Dunja}}<br>{{native name|fur|Dogne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|27|N|13|19|E|type:city(235)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=70.0|population_footnotes=|population_demonym=Dognesi|elevation_footnotes=|elevation_m=430|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0428|website={{official website|http://www.comune.dogna.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Dogna dalla Pontebbana.jpg}}Ang '''Dogna''' ({{Langx|sl|Dunja}} {{Langx|fur|Dogne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilaga ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 235 at isang lawak na {{Convert|70.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Dogna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusaforte]], [[Malborghetto Valbruna]], [[Moggio Udinese]], at [[Pontebba]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimo (na nasa anyong Dogna na) ay unang pinatunayan noong 1338. Malamang na nagmula ito sa pang-uring dolenji, na sa Eslabo ay nangangahulugang "mababang lugar".<ref>{{Cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/204/mode/2up |isbn=88-11-30500-4 |p=251|AA.|VV.|Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|1996|Garzanti|Milano}}</ref> Sa [[Wikang Eslobeno|Eslobeno]], ang [[Eksonimo|eksonimong]] Dunja ay ginagamit pa rin ngayon.<ref>{{Cita web|lingua=sl|url=https://geohub.gov.si/ghapp/giskd/|titolo=Registro dei beni culturali sloveni}}</ref> == Heograpiya == Ang munisipalidad ay binubuo ng maraming maliliit na nayon na nakakalat sa paligid ng pangunahing bayan; marami sa mga nayon na ito ay may pangalang Chiout, na nangangahulugang "sarado, nababakuran, protektadong lugar" (sa Friulian, ang "Cjôt" ay isang kulungan ng baboy). Ang mga nayon na tinitirhan pa rin ay: * Balador * Chioutdipuppe * Chioutmartin * Chioutpupin * Chioutzuquin * Piccolcolle * Plagnis * Porto * Prerit * Prerit di Sopra * Roncheschin * Saletto * Vidali * Visocco Mayroong tatlong iba pang nayon na paminsan-minsang tinitirhan ng mga bakasyunista: * Pleziche * Chiout * Costasacchetto * Chiout Goliz * Coronis == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1502|1881|1356|1901|1420|1911|1367|1921|1518|1931|1219|1936|1044|1951|987|1961|764|1971|474|1981|390|1991|299|2001|259|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dogna.ud.it/ www.comune.dogna.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] boc5b5a3ttdg8lywupju4wnlqs9m25i 2231403 2231342 2026-10-04T11:55:19Z Ryomaandres 8044 2231403 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Dogna|official_name=Comune di Dogna|native_name={{native name|sl|Dunja}}<br>{{native name|fur|Dogne}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|27|N|13|19|E|type:city(235)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=70.0|population_footnotes=|population_demonym=Dognesi|elevation_footnotes=|elevation_m=430|saint=|day=|postal_code=33010|area_code=0428|website={{official website|http://www.comune.dogna.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Dogna dalla Pontebbana.jpg}}Ang '''Dogna''' ({{Langx|sl|Dunja}} {{Langx|fur|Dogne}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]],, na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilaga ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 235 at isang lawak na {{Convert|70.0|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Dogna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Chiusaforte]], [[Malborghetto Valbruna]], [[Moggio Udinese]], at [[Pontebba]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimo (na nasa anyong Dogna na) ay unang pinatunayan noong 1338. Malamang na nagmula ito sa pang-uring dolenji, na sa Eslabo ay nangangahulugang "mababang lugar".<ref>{{Cita libro |url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/204/mode/2up |isbn=88-11-30500-4 |p=251|AA.|VV.|Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|1996|Garzanti|Milano}}</ref> Sa [[Wikang Eslobeno|Eslobeno]], ang [[Eksonimo|eksonimong]] Dunja ay ginagamit pa rin ngayon.<ref>{{Cita web|lingua=sl|url=https://geohub.gov.si/ghapp/giskd/|titolo=Registro dei beni culturali sloveni}}</ref> == Heograpiya == Ang munisipalidad ay binubuo ng maraming maliliit na nayon na nakakalat sa paligid ng pangunahing bayan; marami sa mga nayon na ito ay may pangalang Chiout, na nangangahulugang "sarado, nababakuran, protektadong lugar" (sa Friulian, ang "Cjôt" ay isang kulungan ng baboy). Ang mga nayon na tinitirhan pa rin ay: * Balador * Chioutdipuppe * Chioutmartin * Chioutpupin * Chioutzuquin * Piccolcolle * Plagnis * Porto * Prerit * Prerit di Sopra * Roncheschin * Saletto * Vidali * Visocco Mayroong tatlong iba pang nayon na paminsan-minsang tinitirhan ng mga bakasyunista: * Pleziche * Chiout * Costasacchetto * Chiout Goliz * Coronis == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1502|1881|1356|1901|1420|1911|1367|1921|1518|1931|1219|1936|1044|1951|987|1961|764|1971|474|1981|390|1991|299|2001|259|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.dogna.ud.it/ www.comune.dogna.ud.it/] {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h0ojosjf64psppl2ydqyf41n7m5yia8 0 340266 2231329 2026-10-04T08:52:55Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375115869|Corno di Rosazzo]]" 2231329 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Corno di Rosazzo|official_name=Comune di Corno di Rosazzo|native_name={{native name|fur|Cuar di Rosacis}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|13|27|E|type:city(3,313)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Loris Basso|area_footnotes=|area_total_km2=12.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=}}Ang '''Corno di Rosazzo''' ({{Langx|fur|Cuar di Rosacis}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004 , ito ay may populasyon na 3,313 at isang lawak na {{Convert|12.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Corno di Rosazzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cividale del Friuli]], [[Cormons]], [[Dolegna del Collio]], [[Manzano, Friuli|Manzano]], [[Premariacco]], [[Prepotto]], at [[San Giovanni al Natisone]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1411|1881|1465|1901|1624|1911|1961|1921|1976|1931|2014|1936|1990|1951|2088|1961|2159|1971|2443|1981|2971|1991|3193|2001|3308|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hg2zckho3xpcv05szu086pop4clftet 2231365 2231329 2026-10-04T09:50:48Z Ryomaandres 8044 2231365 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Corno di Rosazzo|official_name=Comune di Corno di Rosazzo|native_name={{native name|fur|Cuar di Rosacis}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|13|27|E|type:city(3,313)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Loris Basso|area_footnotes=|area_total_km2=12.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=|image_skyline=Pannorama27maggio.png|image_caption=Plaza XXVII Maggio}}Ang '''Corno di Rosazzo''' ({{Langx|fur|Cuar di Rosacis}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004 , ito ay may populasyon na 3,313 at isang lawak na {{Convert|12.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Corno di Rosazzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cividale del Friuli]], [[Cormons]], [[Dolegna del Collio]], [[Manzano, Friuli|Manzano]], [[Premariacco]], [[Prepotto]], at [[San Giovanni al Natisone]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang Corno ang pangalan ng batis (mula sa [[Wikang Latin|Latin]] na cornum), kung saan nagmula rin ang pangalang Corno di Rosazzo. Ito ay sumisikat bilang Rio Chiaro sa paanan ng Bundok Plagnava, dumadaloy malapit sa nayon ng Corno di Rosazzo, at dumadaloy patungo sa sapa ng [[Judrio]] malapit sa [[Chiopris-Viscone]]. Isang lugar na tinatawag na Cornium ang nabanggit noong 1211 (in loco qui dicitur Cornium). Noong 2011, ginunita ang ika-800 anibersaryo ng Corno. Ang Rosazzo ay nagmula sa isang pang-uri na nabuo mula sa Latin na rosa na may hulaping -aciu, na nagpapahiwatig ng isang lugar at mga rosas nito. Ang mga rosas at cornucopia sa munisipal na eskudo de armas ay nagpapaalala rin sa etimolohiyang ito. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1411|1881|1465|1901|1624|1911|1961|1921|1976|1931|2014|1936|1990|1951|2088|1961|2159|1971|2443|1981|2971|1991|3193|2001|3308|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 0xvffqp239btljkk04enwzc3x958rlr 2231406 2231365 2026-10-04T11:56:52Z Ryomaandres 8044 2231406 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Corno di Rosazzo|official_name=Comune di Corno di Rosazzo|native_name={{native name|fur|Cuar di Rosacis}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|59|N|13|27|E|type:city(3,313)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Loris Basso|area_footnotes=|area_total_km2=12.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33040|area_code=0432|website=|footnotes=|image_skyline=Pannorama27maggio.png|image_caption=Plaza XXVII Maggio}}Ang '''Corno di Rosazzo''' ({{Langx|fur|Cuar di Rosacis}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004 , ito ay may populasyon na 3,313 at isang lawak na {{Convert|12.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Corno di Rosazzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cividale del Friuli]], [[Cormons]], [[Dolegna del Collio]], [[Manzano, Friuli|Manzano]], [[Premariacco]], [[Prepotto]], at [[San Giovanni al Natisone]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang Corno ang pangalan ng batis (mula sa [[Wikang Latin|Latin]] na cornum), kung saan nagmula rin ang pangalang Corno di Rosazzo. Ito ay sumisikat bilang Rio Chiaro sa paanan ng Bundok Plagnava, dumadaloy malapit sa nayon ng Corno di Rosazzo, at dumadaloy patungo sa sapa ng [[Judrio]] malapit sa [[Chiopris-Viscone]]. Isang lugar na tinatawag na Cornium ang nabanggit noong 1211 (in loco qui dicitur Cornium). Noong 2011, ginunita ang ika-800 anibersaryo ng Corno. Ang Rosazzo ay nagmula sa isang pang-uri na nabuo mula sa Latin na rosa na may hulaping -aciu, na nagpapahiwatig ng isang lugar at mga rosas nito. Ang mga rosas at cornucopia sa munisipal na eskudo de armas ay nagpapaalala rin sa etimolohiyang ito. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1411|1881|1465|1901|1624|1911|1961|1921|1976|1931|2014|1936|1990|1951|2088|1961|2159|1971|2443|1981|2971|1991|3193|2001|3308|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hhkjiyzyoz956nw2eh8woq5vnqktp82 0 340267 2231330 2026-10-04T08:53:47Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375114858|Comeglians]]" 2231330 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Comeglians|official_name=Comune di Comeglians|native_name={{native name|fur|Comelians}}|image_size=300px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|31|N|12|53|E|type:city(615)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=19.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33023|area_code=0433|website=|footnotes=|image_skyline=Comeglians-panorama.jpg}}Ang '''Comeglians''' ({{Langx|fur|Comelians}}; [[Sappada]] {{Langx|bar|Komerion}}<ref>[http://issuu.com/costantino_t/docs/k_s-i_ok Dizionario Sappadino-Italiano:] K.</ref>) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 615 at lawak na {{Convert|19.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> May hangganan ang Comeglians sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ovaro]], [[Paluzza]], [[Prato Carnico]], [[Ravascletto]], at [[Rigolato]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1529|1881|1607|1901|1872|1911|1928|1921|1947|1931|1885|1936|1666|1951|1839|1961|1619|1971|1131|1981|918|1991|738|2001|637|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] oflzjt6m0r6wtfsdusvnjah0ewawip5 2231368 2231330 2026-10-04T10:04:35Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Mga Comegliano]] sa [[Comeglians]] nang walang iniwang redirect 2231330 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Comeglians|official_name=Comune di Comeglians|native_name={{native name|fur|Comelians}}|image_size=300px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|31|N|12|53|E|type:city(615)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=19.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33023|area_code=0433|website=|footnotes=|image_skyline=Comeglians-panorama.jpg}}Ang '''Comeglians''' ({{Langx|fur|Comelians}}; [[Sappada]] {{Langx|bar|Komerion}}<ref>[http://issuu.com/costantino_t/docs/k_s-i_ok Dizionario Sappadino-Italiano:] K.</ref>) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 615 at lawak na {{Convert|19.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> May hangganan ang Comeglians sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ovaro]], [[Paluzza]], [[Prato Carnico]], [[Ravascletto]], at [[Rigolato]]. == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1529|1881|1607|1901|1872|1911|1928|1921|1947|1931|1885|1936|1666|1951|1839|1961|1619|1971|1131|1981|918|1991|738|2001|637|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] oflzjt6m0r6wtfsdusvnjah0ewawip5 2231369 2231368 2026-10-04T10:06:31Z Ryomaandres 8044 2231369 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Comeglians|official_name=Comune di Comeglians|native_name={{native name|fur|Comelians}}|image_size=300px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|31|N|12|53|E|type:city(615)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=19.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33023|area_code=0433|website=|footnotes=|image_skyline=Comeglians-panorama.jpg}}Ang '''Comeglians''' ({{Langx|fur|Comelians}}; [[Sappada]] {{Langx|bar|Komerion}}<ref>[http://issuu.com/costantino_t/docs/k_s-i_ok Dizionario Sappadino-Italiano:] K.</ref>) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 615 at lawak na {{Convert|19.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Sa loob ng maraming taon, dahil sa estratehikong posisyon nito sa tagpuan ng tatlong lambak, ang Comeglians ay isang mahalagang sentro para sa pangongolekta at pamamahagi ng troso, isang aktibidad na lubhang humina pagkatapos ng huling digmaan. May hangganan ang Comeglians sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ovaro]], [[Paluzza]], [[Prato Carnico]], [[Ravascletto]], at [[Rigolato]]. == Kasaysayan == Sa [[wikang Friulano]], ang Comelians ay ang pangmaramihan ng pang-uring comeliàn, na nangangahulugang naninirahan/katutubo ng Comelico. Sa katunayan, ang mga unang naninirahan sa bayan ay malamang na nagmula sa mismong lugar na iyon. == Simbolo == Ang eskudo de armas at banner ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekretong Maharlika ng Hulyo 19, 1941.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?2322|titolo=Comeglians|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=1º aprile 2024}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1529|1881|1607|1901|1872|1911|1928|1921|1947|1931|1885|1936|1666|1951|1839|1961|1619|1971|1131|1981|918|1991|738|2001|637|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9vi1fnqwkemi3iesw21nrzsqwp1nlpd 2231407 2231369 2026-10-04T11:57:03Z Ryomaandres 8044 2231407 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Comeglians|official_name=Comune di Comeglians|native_name={{native name|fur|Comelians}}|image_size=300px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|31|N|12|53|E|type:city(615)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=19.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=33023|area_code=0433|website=|footnotes=|image_skyline=Comeglians-panorama.jpg}}Ang '''Comeglians''' ({{Langx|fur|Comelians}}; [[Sappada]] {{Langx|bar|Komerion}}<ref>[http://issuu.com/costantino_t/docs/k_s-i_ok Dizionario Sappadino-Italiano:] K.</ref>) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 615 at lawak na {{Convert|19.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Sa loob ng maraming taon, dahil sa estratehikong posisyon nito sa tagpuan ng tatlong lambak, ang Comeglians ay isang mahalagang sentro para sa pangongolekta at pamamahagi ng troso, isang aktibidad na lubhang humina pagkatapos ng huling digmaan. May hangganan ang Comeglians sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ovaro]], [[Paluzza]], [[Prato Carnico]], [[Ravascletto]], at [[Rigolato]]. == Kasaysayan == Sa [[wikang Friulano]], ang Comelians ay ang pangmaramihan ng pang-uring comeliàn, na nangangahulugang naninirahan/katutubo ng Comelico. Sa katunayan, ang mga unang naninirahan sa bayan ay malamang na nagmula sa mismong lugar na iyon. == Simbolo == Ang eskudo de armas at banner ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekretong Maharlika ng Hulyo 19, 1941.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?2322|titolo=Comeglians|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=1º aprile 2024}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == {{historical populations|1861|?|1871|1529|1881|1607|1901|1872|1911|1928|1921|1947|1931|1885|1936|1666|1951|1839|1961|1619|1971|1131|1981|918|1991|738|2001|637|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Datos mula sa ISTAT}} == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] g15y3xwk2j6x51sry6w6y37pcji8ad4 0 340268 2231333 2026-10-04T08:57:13Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375540523|Colloredo di Monte Albano]]" 2231333 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Colloredo di Monte Albano|official_name=|native_name={{native name|fur|Colorêt di Montalban}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|13|8|E|type:city(2,160)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=21|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=218|saint=|day=|postal_code=|area_code=|website={{official website|http://www.comune.colloredodimontealbano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=IL CASTELLO - panoramio - iw3rua.jpg}}Ang '''Colloredo di Monte Albano''' ({{Langx|fur|Colorêt di Montalban}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. == Kasaysayan == [[File:OMIMG_20160723_101436.jpg|thumb|300x300px| Romanong villa sa Muris]] Ang Romanong villa sa Muris<ref>MORUZZO (Ud), loc.</ref> ay natuklasan kamakailan sa malapit. Simula noong ika-11 siglo, ito ay isang peyudo ng mga Biskonde ng Mels, na nakatanggap nito mula sa mga [[Konde ng Tirol]]. Noong 1420, sama-samang nasakop ng buong Friuli ang nayon, at nakuha ito ng [[Republika ng Venecia]]. Noong 1976, ang bayan ay malubhang napinsala ng [[Lindol sa Friuli noong 1976|lindol sa Friuli]] . Ang manunulat noong ika-19 na siglo na si [[Ippolito Nievo]] ay nanirahan at sumulat ng kaniyang mga nobela sa kastilyo ng Colloredo (na ngayon ay pag-aari pa rin ng mga konde ng Nievo). == Ang villang Romano == Ang mga kamakailang paghuhukay ay nagbigay ng ilang hindi inaasahang sorpresa.<ref>un giorno d’estate in una villa romana tra viticoltura e allevamento https://www.archeofriuli.it/wp-content/uploads/2019/04/Muris-di-Moruzzo.pdf</ref> Ang pinakakahanga-hangang tuklas ay walang maihahambing sa anumang katulad na napreserba sa mga museo o sa mga koleksiyon ng mga antigo: isang piraso ng tingga na humigit-kumulang 3x6 cm, pinaghiwa-hiwalay at may butas sa gitna, nakaukit ang inskripsiyong COMMODO CERIALIS VITIS SETINA na tumutukoy sa isang etiketa para sa alak o mga baging mula sa [[Sezze|Setia]] at kinikilala ang taon sa pamamagitan ng pangalan ng dalawang konsul na nanungkulan noong 106 AD, sina Lucius Ceionus Commodus at [[Sextus Vettulenus Civica Cerialis]]. Ang mga baging na itinanim sa [[Sezze]] (Setia), isang bayan sa lalawigan ng Latina na matatagpuan sa matataas na lugar na tinatanaw ang [[Latiang Pontina]], ay nagbunga ng isang lubos na pinahahalagahang alak noong unang panahon, na binanggit nina [[Plinio ang Nakatatanda]], [[Estrabon]], Stazio, Silio Italico, Celio Aureliano, [[Juvenal]], ngunit higit sa lahat, si [[Marcia|Marcial]] ang siyang nagpupuri at naaalala sa labintatlong epigramo; mula sa kaniya ay nalaman natin na ito ay isang pulang alak. Noong panahon ni Emperador [[Trajano]], ang [[villa rustica]] ng Moruzzo ay tungkol sa isang masarap na alak, marahil ay inihahatid sa isang bariles na gawa sa kahoy na may pangalan ng mga konsul na nagpapatunay sa taon ng produksiyon, o mas malamang dahil sa pagtanggap ng mga pinagputulan upang itanim sa isang bagong ubasan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} * ''Ermes di Colloredo: Poesie Friulane, l'Opera Completa'' ". LiteraryJoint Press, Philadelphia, PA, 2019. Ang kumpletong akda ni Ermes Earl ng Colloredo, buong teksto.{{ISBN|978-0-359-73730-7|978-0-359-38863-9}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h49nh0csyrybce722pzbc4fgff3by9m 2231408 2231333 2026-10-04T11:57:08Z Ryomaandres 8044 2231408 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Colloredo di Monte Albano|official_name=|native_name={{native name|fur|Colorêt di Montalban}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|10|N|13|8|E|type:city(2,160)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=21|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=218|saint=|day=|postal_code=|area_code=|website={{official website|http://www.comune.colloredodimontealbano.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=IL CASTELLO - panoramio - iw3rua.jpg}}Ang '''Colloredo di Monte Albano''' ({{Langx|fur|Colorêt di Montalban}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|14|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Udine]]. == Kasaysayan == [[File:OMIMG_20160723_101436.jpg|thumb|300x300px| Romanong villa sa Muris]] Ang Romanong villa sa Muris<ref>MORUZZO (Ud), loc.</ref> ay natuklasan kamakailan sa malapit. Simula noong ika-11 siglo, ito ay isang peyudo ng mga Biskonde ng Mels, na nakatanggap nito mula sa mga [[Konde ng Tirol]]. Noong 1420, sama-samang nasakop ng buong Friuli ang nayon, at nakuha ito ng [[Republika ng Venecia]]. Noong 1976, ang bayan ay malubhang napinsala ng [[Lindol sa Friuli noong 1976|lindol sa Friuli]] . Ang manunulat noong ika-19 na siglo na si [[Ippolito Nievo]] ay nanirahan at sumulat ng kaniyang mga nobela sa kastilyo ng Colloredo (na ngayon ay pag-aari pa rin ng mga konde ng Nievo). == Ang villang Romano == Ang mga kamakailang paghuhukay ay nagbigay ng ilang hindi inaasahang sorpresa.<ref>un giorno d’estate in una villa romana tra viticoltura e allevamento https://www.archeofriuli.it/wp-content/uploads/2019/04/Muris-di-Moruzzo.pdf</ref> Ang pinakakahanga-hangang tuklas ay walang maihahambing sa anumang katulad na napreserba sa mga museo o sa mga koleksiyon ng mga antigo: isang piraso ng tingga na humigit-kumulang 3x6 cm, pinaghiwa-hiwalay at may butas sa gitna, nakaukit ang inskripsiyong COMMODO CERIALIS VITIS SETINA na tumutukoy sa isang etiketa para sa alak o mga baging mula sa [[Sezze|Setia]] at kinikilala ang taon sa pamamagitan ng pangalan ng dalawang konsul na nanungkulan noong 106 AD, sina Lucius Ceionus Commodus at [[Sextus Vettulenus Civica Cerialis]]. Ang mga baging na itinanim sa [[Sezze]] (Setia), isang bayan sa lalawigan ng Latina na matatagpuan sa matataas na lugar na tinatanaw ang [[Latiang Pontina]], ay nagbunga ng isang lubos na pinahahalagahang alak noong unang panahon, na binanggit nina [[Plinio ang Nakatatanda]], [[Estrabon]], Stazio, Silio Italico, Celio Aureliano, [[Juvenal]], ngunit higit sa lahat, si [[Marcia|Marcial]] ang siyang nagpupuri at naaalala sa labintatlong epigramo; mula sa kaniya ay nalaman natin na ito ay isang pulang alak. Noong panahon ni Emperador [[Trajano]], ang [[villa rustica]] ng Moruzzo ay tungkol sa isang masarap na alak, marahil ay inihahatid sa isang bariles na gawa sa kahoy na may pangalan ng mga konsul na nagpapatunay sa taon ng produksiyon, o mas malamang dahil sa pagtanggap ng mga pinagputulan upang itanim sa isang bagong ubasan. == Mga sanggunian == {{Reflist}} * ''Ermes di Colloredo: Poesie Friulane, l'Opera Completa'' ". LiteraryJoint Press, Philadelphia, PA, 2019. Ang kumpletong akda ni Ermes Earl ng Colloredo, buong teksto.{{ISBN|978-0-359-73730-7|978-0-359-38863-9}} {{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9c7hw4tnqvjn5d79wu050w73igjq9x5 0 340269 2231335 2026-10-04T09:00:33Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375113365|Cividale del Friuli]]" 2231335 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cividale del Friuli|official_name=|native_name={{native name|fur|Zividât}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|06|N|13|26|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Rualis, Grupignano, Rubignacco, Gagliano, Purgessimo, Sanguarzo, Spessa, Carraria, Fornalis, San Giorgio|mayor_party=UDC, Lega Nord, PDL|mayor=Daniela Bernardi|area_footnotes=|area_total_km2=50|population_footnotes=|population_demonym=Cividalesi|elevation_footnotes=|elevation_m=135|istat=030026|saint=San Donato|day=Agosto 21|postal_code=33043|area_code=0432|website={{Official website|https://www.comune.cividale-del-friuli.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cividale in panoramic.jpg}}Ang '''Cividale del Friuli''' ({{Langx|fur|Cividât}}, lokal na {{Lang|fur|Zividât}} {{Langx|de|Östrich}} {{Langx|sl|Čedad}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang bayan ay nasa layong {{Convert|135|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat sa paanan ng silangang [[Alpes]], {{Convert|15|km|mi|0}} sakay ng tren mula sa lungsod ng [[Udine]] at malapit sa hangganan [[Eslobenya|ng Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa ilog [[Natisone]], na bumubuo ng isang kaakit-akit na bangin dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Dating isang mahalagang kapangyarihang panrehiyon, ngayon ay isa itong tahimik at maliit na bayan na umaakit ng mga turista dahil sa sentro nito noong medyebal na panahon. == Kasaysayan == [[File:Devil's_Bridge_Cividale.jpg|left|thumb|350x350px| ''Ponte del Diavolo'', ang Tulay ng Diyablo]] Ipinakikita ng mga natuklasan sa arkeolohiya na ang lugar ay tinitirhan na noong panahong [[Paleolitiko]] at [[Neolitiko]]. Noong [[Panahong Bakal|Panahong Bakal,]] ang rehiyon ay tinirhan ng mga [[Mga Veneto|Veneto]] at [[Mga Selta|Selta]]. Dahil sa estratehikong posisyon ng lokasyon sa hilagang-silangang hangganan ng [[Romanong Italya]], noong 50 BK, itinatag ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]] doon ang isang ''castrum'', na kalaunan ay ginawang isang ''[[Foro (Romano)|forum]]'' ni [[Julio Cesar]] at ang pangalan nito ay binago sa '''''Forum Iulii''''' ("Pamilihan ni Julius"; ang [[Fréjus]] ay may parehong pangalang Romano).<ref>Joseph Bingham, Origines Ecclesiasticæ vol.</ref><ref>Antoine Godeau, Algemeine Kirchengeschichte (Rieger, 1771 ) p 45.</ref><ref>Robert Knaplock, The Works, Volume 1 (Robert Knaplock, 1726) p387.</ref> Hindi nagtagal, ang ''forum'' ay naging isang ''[[municipium]]'' at ang mga mamamayan nito ay isinama sa tribong Romano na ''Scaptia''.<ref name="Grion2010_">{{Cite book |last=Giusto Grion |title=Guida storica di Cividale e del suo distretto |publisher=Atesa |year=2010 |isbn=978-8870371130}}</ref> Matapos ang pagkawasak ng Aquileia at [[Zuglio|Iulium Carnicum]] (Zuglio) noong 452 AD, ang Forum Iulii ang naging punong bayan ng distrito ng [[Friul]] at ibinigay ang pangalan nito dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Noong 568, ang lungsod ang unang pangunahing sentro na sinakop ng pagsalakay ng mga [[Mga Lombardo|Lombard]] ni [[Alboin]] sa [[Italya]], na noon ay bahagi ng [[Silangang Imperyong Romano|Imperyong Bisantino]]. Ang lungsod ay napili bilang unang kabesera ng bagong tatag na[[Kaharian ng mga Lombardo|K aharian ng mga Lombardo]], na pagkatapos ay ipinagkaloob ni Alboin sa kanyang pamangkin na si [[Gisulfo I ng Friul|Gisulfo]] bilang kabisera ng isang Lombardong [[Dukado ng Friul]]. Matapos matalo ang mga Lombardo sa mga [[Imperyong Carolingia|Franco]], (774), kasunod ng huling paglaban ng mga Lombard sa ilalim ni [[Hrodgaud ng Friul]] (776), binago ng Forum Julii ang pangalan nito sa ''Civitas Austriae'', ang Italyanong "Lungsod ng Silangan" ni Carlomagno. == Iba pang tanawin == Ang bayan ay may ilang maliliit na [[osteria]] na naghahain ng mga natatanging lokal na alak. Ang partikular na tala ay ''Tocai friulano'', ''Verduzzo'', at ''Refosco dal peduncolo rosso'' . == Tingnan din == * [[Slavia Friulana]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * {{EB1911|wstitle=Cividale del Friuli|volume=6|page=402}} * {{Citation |last=Koch |first=Walter |title=Literaturbericht zur mittelalterlichen und neuzeitlichen Epigraphik (1985−1991) |volume=14 |page=213 |year=1994 |series=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Hilfsmittel |place=München |isbn=978-3-88612-114-4}} * {{Citation |last=Lipinsky |first=Angelo |title=La pala argentea del Patriarca Pellegrino nella Collegiata di Cividale e le sue iscrizioni con caratteri mobili |work=Ateneo Veneto |volume=24 |pages=75–80 |year=1986}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> * [https://www.cividale.net Opisyal na website, impormasyong panturista sa Ingles] {{Province of Udine}}{{World Heritage Sites in Italy}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9ibjfhq52cwwrb411n51qz8mfb9dl3n 2231338 2231335 2026-10-04T09:03:27Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231338 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cividale del Friuli|official_name=|native_name={{native name|fur|Zividât}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|06|N|13|26|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Rualis, Grupignano, Rubignacco, Gagliano, Purgessimo, Sanguarzo, Spessa, Carraria, Fornalis, San Giorgio|mayor_party=UDC, Lega Nord, PDL|mayor=Daniela Bernardi|area_footnotes=|area_total_km2=50|population_footnotes=|population_demonym=Cividalesi|elevation_footnotes=|elevation_m=135|istat=030026|saint=San Donato|day=Agosto 21|postal_code=33043|area_code=0432|website={{Official website|https://www.comune.cividale-del-friuli.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cividale in panoramic.jpg}}Ang '''Cividale del Friuli''' ({{Langx|fur|Cividât}}, lokal na {{Lang|fur|Zividât}} {{Langx|de|Östrich}} {{Langx|sl|Čedad}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang bayan ay nasa layong {{Convert|135|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat sa paanan ng silangang [[Alpes]], {{Convert|15|km|mi|0}} sakay ng tren mula sa lungsod ng [[Udine]] at malapit sa hangganan [[Eslobenya|ng Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa ilog [[Natisone]], na bumubuo ng isang kaakit-akit na bangin dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Dating isang mahalagang kapangyarihang panrehiyon, ngayon ay isa itong tahimik at maliit na bayan na umaakit ng mga turista dahil sa sentro nito noong medyebal na panahon. == Kasaysayan == [[File: Cividale del Friuli Teufelsbrücke 4.JPG left|thumb|350x350px| ''Ponte del Diavolo'', ang Tulay ng Diyablo]] Ipinakikita ng mga natuklasan sa arkeolohiya na ang lugar ay tinitirhan na noong panahong [[Paleolitiko]] at [[Neolitiko]]. Noong [[Panahong Bakal|Panahong Bakal,]] ang rehiyon ay tinirhan ng mga [[Mga Veneto|Veneto]] at [[Mga Selta|Selta]]. Dahil sa estratehikong posisyon ng lokasyon sa hilagang-silangang hangganan ng [[Romanong Italya]], noong 50 BK, itinatag ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]] doon ang isang ''castrum'', na kalaunan ay ginawang isang ''[[Foro (Romano)|forum]]'' ni [[Julio Cesar]] at ang pangalan nito ay binago sa '''''Forum Iulii''''' ("Pamilihan ni Julius"; ang [[Fréjus]] ay may parehong pangalang Romano).<ref>Joseph Bingham, Origines Ecclesiasticæ vol.</ref><ref>Antoine Godeau, Algemeine Kirchengeschichte (Rieger, 1771 ) p 45.</ref><ref>Robert Knaplock, The Works, Volume 1 (Robert Knaplock, 1726) p387.</ref> Hindi nagtagal, ang ''forum'' ay naging isang ''[[municipium]]'' at ang mga mamamayan nito ay isinama sa tribong Romano na ''Scaptia''.<ref name="Grion2010_">{{Cite book |last=Giusto Grion |title=Guida storica di Cividale e del suo distretto |publisher=Atesa |year=2010 |isbn=978-8870371130}}</ref> Matapos ang pagkawasak ng Aquileia at [[Zuglio|Iulium Carnicum]] (Zuglio) noong 452 AD, ang Forum Iulii ang naging punong bayan ng distrito ng [[Friul]] at ibinigay ang pangalan nito dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Noong 568, ang lungsod ang unang pangunahing sentro na sinakop ng pagsalakay ng mga [[Mga Lombardo|Lombard]] ni [[Alboin]] sa [[Italya]], na noon ay bahagi ng [[Silangang Imperyong Romano|Imperyong Bisantino]]. Ang lungsod ay napili bilang unang kabesera ng bagong tatag na[[Kaharian ng mga Lombardo|K aharian ng mga Lombardo]], na pagkatapos ay ipinagkaloob ni Alboin sa kanyang pamangkin na si [[Gisulfo I ng Friul|Gisulfo]] bilang kabisera ng isang Lombardong [[Dukado ng Friul]]. Matapos matalo ang mga Lombardo sa mga [[Imperyong Carolingia|Franco]], (774), kasunod ng huling paglaban ng mga Lombard sa ilalim ni [[Hrodgaud ng Friul]] (776), binago ng Forum Julii ang pangalan nito sa ''Civitas Austriae'', ang Italyanong "Lungsod ng Silangan" ni Carlomagno. == Iba pang tanawin == Ang bayan ay may ilang maliliit na [[osteria]] na naghahain ng mga natatanging lokal na alak. Ang partikular na tala ay ''Tocai friulano'', ''Verduzzo'', at ''Refosco dal peduncolo rosso'' . == Tingnan din == * [[Slavia Friulana]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * {{EB1911|wstitle=Cividale del Friuli|volume=6|page=402}} * {{Citation |last=Koch |first=Walter |title=Literaturbericht zur mittelalterlichen und neuzeitlichen Epigraphik (1985−1991) |volume=14 |page=213 |year=1994 |series=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Hilfsmittel |place=München |isbn=978-3-88612-114-4}} * {{Citation |last=Lipinsky |first=Angelo |title=La pala argentea del Patriarca Pellegrino nella Collegiata di Cividale e le sue iscrizioni con caratteri mobili |work=Ateneo Veneto |volume=24 |pages=75–80 |year=1986}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> * [https://www.cividale.net Opisyal na website, impormasyong panturista sa Ingles] {{Province of Udine}}{{World Heritage Sites in Italy}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5kgoup9t7nnqua1zcm2ymdhw7jfwset 2231339 2231338 2026-10-04T09:03:43Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231339 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cividale del Friuli|official_name=|native_name={{native name|fur|Zividât}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|06|N|13|26|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Rualis, Grupignano, Rubignacco, Gagliano, Purgessimo, Sanguarzo, Spessa, Carraria, Fornalis, San Giorgio|mayor_party=UDC, Lega Nord, PDL|mayor=Daniela Bernardi|area_footnotes=|area_total_km2=50|population_footnotes=|population_demonym=Cividalesi|elevation_footnotes=|elevation_m=135|istat=030026|saint=San Donato|day=Agosto 21|postal_code=33043|area_code=0432|website={{Official website|https://www.comune.cividale-del-friuli.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cividale in panoramic.jpg}}Ang '''Cividale del Friuli''' ({{Langx|fur|Cividât}}, lokal na {{Lang|fur|Zividât}} {{Langx|de|Östrich}} {{Langx|sl|Čedad}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang bayan ay nasa layong {{Convert|135|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat sa paanan ng silangang [[Alpes]], {{Convert|15|km|mi|0}} sakay ng tren mula sa lungsod ng [[Udine]] at malapit sa hangganan [[Eslobenya|ng Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa ilog [[Natisone]], na bumubuo ng isang kaakit-akit na bangin dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Dating isang mahalagang kapangyarihang panrehiyon, ngayon ay isa itong tahimik at maliit na bayan na umaakit ng mga turista dahil sa sentro nito noong medyebal na panahon. == Kasaysayan == [[File: Cividale del Friuli Teufelsbrücke 4.JPG |left|thumb|350x350px| ''Ponte del Diavolo'', ang Tulay ng Diyablo]] Ipinakikita ng mga natuklasan sa arkeolohiya na ang lugar ay tinitirhan na noong panahong [[Paleolitiko]] at [[Neolitiko]]. Noong [[Panahong Bakal|Panahong Bakal,]] ang rehiyon ay tinirhan ng mga [[Mga Veneto|Veneto]] at [[Mga Selta|Selta]]. Dahil sa estratehikong posisyon ng lokasyon sa hilagang-silangang hangganan ng [[Romanong Italya]], noong 50 BK, itinatag ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]] doon ang isang ''castrum'', na kalaunan ay ginawang isang ''[[Foro (Romano)|forum]]'' ni [[Julio Cesar]] at ang pangalan nito ay binago sa '''''Forum Iulii''''' ("Pamilihan ni Julius"; ang [[Fréjus]] ay may parehong pangalang Romano).<ref>Joseph Bingham, Origines Ecclesiasticæ vol.</ref><ref>Antoine Godeau, Algemeine Kirchengeschichte (Rieger, 1771 ) p 45.</ref><ref>Robert Knaplock, The Works, Volume 1 (Robert Knaplock, 1726) p387.</ref> Hindi nagtagal, ang ''forum'' ay naging isang ''[[municipium]]'' at ang mga mamamayan nito ay isinama sa tribong Romano na ''Scaptia''.<ref name="Grion2010_">{{Cite book |last=Giusto Grion |title=Guida storica di Cividale e del suo distretto |publisher=Atesa |year=2010 |isbn=978-8870371130}}</ref> Matapos ang pagkawasak ng Aquileia at [[Zuglio|Iulium Carnicum]] (Zuglio) noong 452 AD, ang Forum Iulii ang naging punong bayan ng distrito ng [[Friul]] at ibinigay ang pangalan nito dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Noong 568, ang lungsod ang unang pangunahing sentro na sinakop ng pagsalakay ng mga [[Mga Lombardo|Lombard]] ni [[Alboin]] sa [[Italya]], na noon ay bahagi ng [[Silangang Imperyong Romano|Imperyong Bisantino]]. Ang lungsod ay napili bilang unang kabesera ng bagong tatag na[[Kaharian ng mga Lombardo|K aharian ng mga Lombardo]], na pagkatapos ay ipinagkaloob ni Alboin sa kanyang pamangkin na si [[Gisulfo I ng Friul|Gisulfo]] bilang kabisera ng isang Lombardong [[Dukado ng Friul]]. Matapos matalo ang mga Lombardo sa mga [[Imperyong Carolingia|Franco]], (774), kasunod ng huling paglaban ng mga Lombard sa ilalim ni [[Hrodgaud ng Friul]] (776), binago ng Forum Julii ang pangalan nito sa ''Civitas Austriae'', ang Italyanong "Lungsod ng Silangan" ni Carlomagno. == Iba pang tanawin == Ang bayan ay may ilang maliliit na [[osteria]] na naghahain ng mga natatanging lokal na alak. Ang partikular na tala ay ''Tocai friulano'', ''Verduzzo'', at ''Refosco dal peduncolo rosso'' . == Tingnan din == * [[Slavia Friulana]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * {{EB1911|wstitle=Cividale del Friuli|volume=6|page=402}} * {{Citation |last=Koch |first=Walter |title=Literaturbericht zur mittelalterlichen und neuzeitlichen Epigraphik (1985−1991) |volume=14 |page=213 |year=1994 |series=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Hilfsmittel |place=München |isbn=978-3-88612-114-4}} * {{Citation |last=Lipinsky |first=Angelo |title=La pala argentea del Patriarca Pellegrino nella Collegiata di Cividale e le sue iscrizioni con caratteri mobili |work=Ateneo Veneto |volume=24 |pages=75–80 |year=1986}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> * [https://www.cividale.net Opisyal na website, impormasyong panturista sa Ingles] {{Province of Udine}}{{World Heritage Sites in Italy}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 68np1r0rxxb5jx7ox5hnjlhd37bmmm7 2231340 2231339 2026-10-04T09:04:23Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2231340 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cividale del Friuli|official_name=|native_name={{native name|fur|Zividât}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|06|N|13|26|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Giulia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Rualis, Grupignano, Rubignacco, Gagliano, Purgessimo, Sanguarzo, Spessa, Carraria, Fornalis, San Giorgio|mayor_party=UDC, Lega Nord, PDL|mayor=Daniela Bernardi|area_footnotes=|area_total_km2=50|population_footnotes=|population_demonym=Cividalesi|elevation_footnotes=|elevation_m=135|istat=030026|saint=San Donato|day=Agosto 21|postal_code=33043|area_code=0432|website={{Official website|https://www.comune.cividale-del-friuli.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cividale in panoramic.jpg}}Ang '''Cividale del Friuli''' ({{Langx|fur|Cividât}}, lokal na {{Lang|fur|Zividât}} {{Langx|de|Östrich}} {{Langx|sl|Čedad}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang bayan ay nasa layong {{Convert|135|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat sa paanan ng silangang [[Alpes]], {{Convert|15|km|mi|0}} sakay ng tren mula sa lungsod ng [[Udine]] at malapit sa hangganan [[Eslobenya|ng Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa ilog [[Natisone]], na bumubuo ng isang kaakit-akit na bangin dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Dating isang mahalagang kapangyarihang panrehiyon, ngayon ay isa itong tahimik at maliit na bayan na umaakit ng mga turista dahil sa sentro nito noong medyebal na panahon. == Kasaysayan == [[File: Cividale del Friuli Teufelsbrücke 4.JPG |left|thumb|350x350px| ''Ponte del Diavolo'', ang 'Tulay ng Diyablo']] Ipinakikita ng mga natuklasan sa arkeolohiya na ang lugar ay tinitirhan na noong panahong [[Paleolitiko]] at [[Neolitiko]]. Noong [[Panahong Bakal|Panahong Bakal,]] ang rehiyon ay tinirhan ng mga [[Mga Veneto|Veneto]] at [[Mga Selta|Selta]]. Dahil sa estratehikong posisyon ng lokasyon sa hilagang-silangang hangganan ng [[Romanong Italya]], noong 50 BK, itinatag ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]] doon ang isang ''castrum'', na kalaunan ay ginawang isang ''[[Foro (Romano)|forum]]'' ni [[Julio Cesar]] at ang pangalan nito ay binago sa '''''Forum Iulii''''' ("Pamilihan ni Julius"; ang [[Fréjus]] ay may parehong pangalang Romano).<ref>Joseph Bingham, Origines Ecclesiasticæ vol.</ref><ref>Antoine Godeau, Algemeine Kirchengeschichte (Rieger, 1771 ) p 45.</ref><ref>Robert Knaplock, The Works, Volume 1 (Robert Knaplock, 1726) p387.</ref> Hindi nagtagal, ang ''forum'' ay naging isang ''[[municipium]]'' at ang mga mamamayan nito ay isinama sa tribong Romano na ''Scaptia''.<ref name="Grion2010_">{{Cite book |last=Giusto Grion |title=Guida storica di Cividale e del suo distretto |publisher=Atesa |year=2010 |isbn=978-8870371130}}</ref> Matapos ang pagkawasak ng Aquileia at [[Zuglio|Iulium Carnicum]] (Zuglio) noong 452 AD, ang Forum Iulii ang naging punong bayan ng distrito ng [[Friul]] at ibinigay ang pangalan nito dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Noong 568, ang lungsod ang unang pangunahing sentro na sinakop ng pagsalakay ng mga [[Mga Lombardo|Lombard]] ni [[Alboin]] sa [[Italya]], na noon ay bahagi ng [[Silangang Imperyong Romano|Imperyong Bisantino]]. Ang lungsod ay napili bilang unang kabesera ng bagong tatag na[[Kaharian ng mga Lombardo|K aharian ng mga Lombardo]], na pagkatapos ay ipinagkaloob ni Alboin sa kanyang pamangkin na si [[Gisulfo I ng Friul|Gisulfo]] bilang kabisera ng isang Lombardong [[Dukado ng Friul]]. Matapos matalo ang mga Lombardo sa mga [[Imperyong Carolingia|Franco]], (774), kasunod ng huling paglaban ng mga Lombard sa ilalim ni [[Hrodgaud ng Friul]] (776), binago ng Forum Julii ang pangalan nito sa ''Civitas Austriae'', ang Italyanong "Lungsod ng Silangan" ni Carlomagno. == Iba pang tanawin == Ang bayan ay may ilang maliliit na [[osteria]] na naghahain ng mga natatanging lokal na alak. Ang partikular na tala ay ''Tocai friulano'', ''Verduzzo'', at ''Refosco dal peduncolo rosso'' . == Tingnan din == * [[Slavia Friulana]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * {{EB1911|wstitle=Cividale del Friuli|volume=6|page=402}} * {{Citation |last=Koch |first=Walter |title=Literaturbericht zur mittelalterlichen und neuzeitlichen Epigraphik (1985−1991) |volume=14 |page=213 |year=1994 |series=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Hilfsmittel |place=München |isbn=978-3-88612-114-4}} * {{Citation |last=Lipinsky |first=Angelo |title=La pala argentea del Patriarca Pellegrino nella Collegiata di Cividale e le sue iscrizioni con caratteri mobili |work=Ateneo Veneto |volume=24 |pages=75–80 |year=1986}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> * [https://www.cividale.net Opisyal na website, impormasyong panturista sa Ingles] {{Province of Udine}}{{World Heritage Sites in Italy}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] net0bcz6w0osnp71u13238x2twxbmh2 2231410 2231340 2026-10-04T11:57:41Z Ryomaandres 8044 2231410 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cividale del Friuli|official_name=|native_name={{native name|fur|Zividât}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|46|06|N|13|26|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Rualis, Grupignano, Rubignacco, Gagliano, Purgessimo, Sanguarzo, Spessa, Carraria, Fornalis, San Giorgio|mayor_party=UDC, Lega Nord, PDL|mayor=Daniela Bernardi|area_footnotes=|area_total_km2=50|population_footnotes=|population_demonym=Cividalesi|elevation_footnotes=|elevation_m=135|istat=030026|saint=San Donato|day=Agosto 21|postal_code=33043|area_code=0432|website={{Official website|https://www.comune.cividale-del-friuli.ud.it/}}|footnotes=|image_skyline=Cividale in panoramic.jpg}}Ang '''Cividale del Friuli''' ({{Langx|fur|Cividât}}, lokal na {{Lang|fur|Zividât}} {{Langx|de|Östrich}} {{Langx|sl|Čedad}}) ay isang bayan at [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]]. Ang bayan ay nasa layong {{Convert|135|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat sa paanan ng silangang [[Alpes]], {{Convert|15|km|mi|0}} sakay ng tren mula sa lungsod ng [[Udine]] at malapit sa hangganan [[Eslobenya|ng Eslobenya]]. Ito ay matatagpuan sa ilog [[Natisone]], na bumubuo ng isang kaakit-akit na bangin dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Dating isang mahalagang kapangyarihang panrehiyon, ngayon ay isa itong tahimik at maliit na bayan na umaakit ng mga turista dahil sa sentro nito noong medyebal na panahon. == Kasaysayan == [[File: Cividale del Friuli Teufelsbrücke 4.JPG |left|thumb|350x350px| ''Ponte del Diavolo'', ang 'Tulay ng Diyablo']] Ipinakikita ng mga natuklasan sa arkeolohiya na ang lugar ay tinitirhan na noong panahong [[Paleolitiko]] at [[Neolitiko]]. Noong [[Panahong Bakal|Panahong Bakal,]] ang rehiyon ay tinirhan ng mga [[Mga Veneto|Veneto]] at [[Mga Selta|Selta]]. Dahil sa estratehikong posisyon ng lokasyon sa hilagang-silangang hangganan ng [[Romanong Italya]], noong 50 BK, itinatag ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]] doon ang isang ''castrum'', na kalaunan ay ginawang isang ''[[Foro (Romano)|forum]]'' ni [[Julio Cesar]] at ang pangalan nito ay binago sa '''''Forum Iulii''''' ("Pamilihan ni Julius"; ang [[Fréjus]] ay may parehong pangalang Romano).<ref>Joseph Bingham, Origines Ecclesiasticæ vol.</ref><ref>Antoine Godeau, Algemeine Kirchengeschichte (Rieger, 1771 ) p 45.</ref><ref>Robert Knaplock, The Works, Volume 1 (Robert Knaplock, 1726) p387.</ref> Hindi nagtagal, ang ''forum'' ay naging isang ''[[municipium]]'' at ang mga mamamayan nito ay isinama sa tribong Romano na ''Scaptia''.<ref name="Grion2010_">{{Cite book |last=Giusto Grion |title=Guida storica di Cividale e del suo distretto |publisher=Atesa |year=2010 |isbn=978-8870371130}}</ref> Matapos ang pagkawasak ng Aquileia at [[Zuglio|Iulium Carnicum]] (Zuglio) noong 452 AD, ang Forum Iulii ang naging punong bayan ng distrito ng [[Friul]] at ibinigay ang pangalan nito dito.{{Sfn|Chisholm|1911}} Noong 568, ang lungsod ang unang pangunahing sentro na sinakop ng pagsalakay ng mga [[Mga Lombardo|Lombard]] ni [[Alboin]] sa [[Italya]], na noon ay bahagi ng [[Silangang Imperyong Romano|Imperyong Bisantino]]. Ang lungsod ay napili bilang unang kabesera ng bagong tatag na[[Kaharian ng mga Lombardo|K aharian ng mga Lombardo]], na pagkatapos ay ipinagkaloob ni Alboin sa kanyang pamangkin na si [[Gisulfo I ng Friul|Gisulfo]] bilang kabisera ng isang Lombardong [[Dukado ng Friul]]. Matapos matalo ang mga Lombardo sa mga [[Imperyong Carolingia|Franco]], (774), kasunod ng huling paglaban ng mga Lombard sa ilalim ni [[Hrodgaud ng Friul]] (776), binago ng Forum Julii ang pangalan nito sa ''Civitas Austriae'', ang Italyanong "Lungsod ng Silangan" ni Carlomagno. == Iba pang tanawin == Ang bayan ay may ilang maliliit na [[osteria]] na naghahain ng mga natatanging lokal na alak. Ang partikular na tala ay ''Tocai friulano'', ''Verduzzo'', at ''Refosco dal peduncolo rosso'' . == Tingnan din == * [[Slavia Friulana]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * {{EB1911|wstitle=Cividale del Friuli|volume=6|page=402}} * {{Citation |last=Koch |first=Walter |title=Literaturbericht zur mittelalterlichen und neuzeitlichen Epigraphik (1985−1991) |volume=14 |page=213 |year=1994 |series=[[Monumenta Germaniae Historica]]: Hilfsmittel |place=München |isbn=978-3-88612-114-4}} * {{Citation |last=Lipinsky |first=Angelo |title=La pala argentea del Patriarca Pellegrino nella Collegiata di Cividale e le sue iscrizioni con caratteri mobili |work=Ateneo Veneto |volume=24 |pages=75–80 |year=1986}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> * [https://www.cividale.net Opisyal na website, impormasyong panturista sa Ingles] {{Province of Udine}}{{World Heritage Sites in Italy}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] gwpszu8ue5o4gte1glok2lj2hh7idpk 0 340270 2231344 2026-10-04T09:11:22Z Allyriana000 119761 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1372692427|Pickup Coffee]]" 2231344 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=Pickup Coffee|logo=Pickup Coffee Logo.png|logo_size=200px|logo_caption=|image=<!-- Place image of corporate HQ here -->|image_size=|image_caption=|native_name=|native_name_lang=|type=|traded_as=|ISIN=|industry=[[Kapihan]]|genre=<!-- Only used with media and publishing companies -->|fate=|predecessor=|successor=|founded={{Start date and age|2022|2}}<br />Philippines|founders={{Plainlist| * Jaime Gonzalez * Bien Lee * Diego Lorenzo * Miguel Macaalay }}|hq_location_city=|hq_location_country=|num_locations=|num_locations_year=|area_served=Pilipinas, Mehiko|key_people=|products={{flat list| * Mga inuming kape * Mga inuming tsaa * mga produktong hurno }}|revenue=|operating_income=|income_year=|net_income=|net_income_year=|assets=|assets_year=|equity=|equity_year=|owner=|num_employees=|num_employees_year=|website={{URL|www.pickup-coffee.com}}|footnotes=}} Ang '''Pickup Coffee''' (inistilo bilang '''PICKUP COFFEE''') ay isang kadena ng mga tindahan ng kape sa Pilipinas na itinatag noong 2022 sa [[Taguig]]. == Kasaysayan == [[File:Pickup_Coffee_at_the_Gaisano_Country_Mall_(2024-01-24).jpg|thumb| Isang tindahan ng Pickup Coffee sa Gaisano Country Mall, [[Lungsod ng Cebu]]]] Nagsimula ang Pickup Coffee bilang isang negosyong sa kape na nakasentro sa paghahatid, na itinatag nina Jaime Gonzales, Bien Lee, Diego Lorenzo, at Miguel Macaalay noong Pebrero 2022.<ref name="a1">{{Cite news |last=Ichimura |first=Anri |date=14 Abril 2023 |title=Pickup Coffee Bags P2.2 Billion in Series A1 Funding |language=en |work=Esquire |url=http://www.esquiremag.ph/money/capital/pickup-coffee-series-a1-funding-2-billion-a00304-20230414 |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ilagan |first=Rey |date=13 Pebrero 2023 |title=Here's where to get Anne Curtis' favorite pick-me-up coffee drink |language=en |work=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2023/2/12/heres-where-to-find-anne-curtis-favorite-pick-me-up-coffee-drink |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last= |date=3 Mayo 2023 |title=Why We Partnered with Pickup Coffee: To build Philippines' leading new age coffee brand |language=en |work=DSG Consumer Partners |url=https://www.dsgcp.com/insights/why-we-invested-in-pickup-coffee-to-build-philippines-leading-new-age-coffee-brand |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Binuksan nito ang unang outlet nito noong Hunyo 2022 sa Uptown Mall sa [[Bonifacio Global City]], [[Taguig]].<ref>{{Cite news |last=Quibranza |first=Luis III |date=3 Marso 2023 |title='Proven formula' impacts PH coffee scene, drinkers |language=en |work=SunStar |publisher=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/proven-formula-impacts-ph-coffee-scene-drinkers |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Makakatanggap ang Pickup Coffee ng pondo mula sa Series A1 mula sa iba't-ibang mamumuhunan sa Timog-Silangang Asya. Pagsapit ng Abril 2023, ang halaga ng tatak ay aabot sa {{US$|130 million}} ( {{Philippine Peso|7.18 billion}} ).<ref name="a1" /> Limitado sa [[Kalakhang Maynila]] noong una, lumawak ang Pickup Coffee sa [[Cebu]] noong Marso 2023 at kalaunan ay sa iba pang mga lalawigan sa Pilipinas.<ref>{{Cite news |date=28 Pebrero 2023 |title=PICKUP COFFEE to launch its first five branches in Cebu |language=en |work=Cebu Daily News |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://cebudailynews.inquirer.net/491220/pickup-coffee-to-launch-its-first-five-branches-in-cebu |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Noong Disyembre 2023, lumawak ang Pickup Coffee sa Mehiko at binuksan ang kanilang unang sangay sa naturang bansa.<ref>{{cite web |date=20 Disyembre 2023 |title=Filipino start-up Pickup Coffee competes on price in Mexico |url=https://www.worldcoffeeportal.com/Latest/News/2023/December/Filipino-start-up-Pickup-Coffee-brings-value-offer |access-date=4 Oktubre 2026 |website=World Coffee Portal |language=en}}</ref> Noong kalagitnaan ng 2024, inilunsad ng Pickup Coffee ang sarili nilang nakalaang ''mobile application'' para sa pag-order at paghahatid.<ref>{{Cite news |last=Llamzon |first=Bella Javier |date=25 Abril 2024 |title=This Coffee Chain Has Launched Its Own App |language=en |work=The Business Manual |publisher=One Mega Group, Inc. |url=https://thebusinessmanual-onemega.com/pickup-coffee-has-its-own-app/ |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Noong 2026, binuksan ng Pickup Coffee ang negosyo para sa pagpaprangkisa. Sinimulan din nitong ipakilala ang mga tradisyonal na kapihan kung saan maaaring manatili nang mas matagal ang mga customer, kaiba sa kanilang mga naunang "''grab-and-go''" na tindahan.<ref>{{Cite news |last=Lacap |first=Eliana |date=22 Marso 2026 |title=PICKUP COFFEE turns 4, eyes franchising growth |language=en |work=Daily Tribune |url=https://tribune.net.ph/2026/03/22/pickup-coffee-turns-4-eyes-franchising-growth |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> == Mga produkto == Nag-aalok ang Pickup Coffee ng iba't-ibang inumin sa karaniwang presyong hindi hihigit sa ₱100 simula noong Oktubre 2022. Mayroon itong kape (kasama ang ''cold brew''), gatas, at mga inuming may tsaa sa talaulaman nito, pati na rin ang mga inihurnong pagkain at pastelerya.<ref name="Fifty">{{Cite news |last=Jamora-Garceau |first=Therese |date=13 Oktubre 2022 |title=P50-to-P100 coffee startup launches iced teas |language=en |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/food-and-leisure/2022/10/13/2216180/p50-p100-coffee-startup-launches-iced-teas |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Food chains in the Philippines}} kgtztpkzrup21a67bjz5hq4ms4a5m51 2231370 2231344 2026-10-04T10:10:46Z Ryomaandres 8044 2231370 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=Pickup Coffee|logo=Pickup Coffee Logo.png|logo_size=200px|logo_caption=|image=<!-- Place image of corporate HQ here -->|image_size=|image_caption=|native_name=|native_name_lang=|type=|traded_as=|ISIN=|industry=[[Kapihan]]|genre=<!-- Only used with media and publishing companies -->|fate=|predecessor=|successor=|founded={{Start date and age|2022|2}}<br />Philippines|founders={{Plainlist| * Jaime Gonzalez * Bien Lee * Diego Lorenzo * Miguel Macaalay }}|hq_location_city=|hq_location_country=|num_locations=|num_locations_year=|area_served=Pilipinas, Mehiko|key_people=|products={{flat list| * Mga inuming kape * Mga inuming tsaa * mga produktong hurno }}|revenue=|operating_income=|income_year=|net_income=|net_income_year=|assets=|assets_year=|equity=|equity_year=|owner=|num_employees=|num_employees_year=|website={{URL|www.pickup-coffee.com}}|footnotes=}} Ang '''Pickup Coffee''' (inistilo bilang '''PICKUP COFFEE''') ay isang kapihan na may mga sangay sa Pilipinas na itinatag noong 2022 sa [[Taguig]]. == Kasaysayan == [[File:Pickup_Coffee_at_the_Gaisano_Country_Mall_(2024-01-24).jpg|thumb| Isang tindahan ng Pickup Coffee sa Gaisano Country Mall, [[Lungsod ng Cebu]]]] Nagsimula ang Pickup Coffee bilang isang negosyong sa kape na nakasentro sa paghahatid, na itinatag nina Jaime Gonzales, Bien Lee, Diego Lorenzo, at Miguel Macaalay noong Pebrero 2022.<ref name="a1">{{Cite news |last=Ichimura |first=Anri |date=14 Abril 2023 |title=Pickup Coffee Bags P2.2 Billion in Series A1 Funding |language=en |work=Esquire |url=http://www.esquiremag.ph/money/capital/pickup-coffee-series-a1-funding-2-billion-a00304-20230414 |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ilagan |first=Rey |date=13 Pebrero 2023 |title=Here's where to get Anne Curtis' favorite pick-me-up coffee drink |language=en |work=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2023/2/12/heres-where-to-find-anne-curtis-favorite-pick-me-up-coffee-drink |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last= |date=3 Mayo 2023 |title=Why We Partnered with Pickup Coffee: To build Philippines' leading new age coffee brand |language=en |work=DSG Consumer Partners |url=https://www.dsgcp.com/insights/why-we-invested-in-pickup-coffee-to-build-philippines-leading-new-age-coffee-brand |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Binuksan nito ang unang outlet nito noong Hunyo 2022 sa Uptown Mall sa [[Bonifacio Global City]], [[Taguig]].<ref>{{Cite news |last=Quibranza |first=Luis III |date=3 Marso 2023 |title='Proven formula' impacts PH coffee scene, drinkers |language=en |work=SunStar |publisher=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/proven-formula-impacts-ph-coffee-scene-drinkers |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Makakatanggap ang Pickup Coffee ng pondo mula sa Series A1 mula sa iba't-ibang mamumuhunan sa Timog-Silangang Asya. Pagsapit ng Abril 2023, ang halaga ng tatak ay aabot sa {{US$|130 million}} ( {{Philippine Peso|7.18 billion}} ).<ref name="a1" /> Limitado sa [[Kalakhang Maynila]] noong una, lumawak ang Pickup Coffee sa [[Cebu]] noong Marso 2023 at kalaunan ay sa iba pang mga lalawigan sa Pilipinas.<ref>{{Cite news |date=28 Pebrero 2023 |title=PICKUP COFFEE to launch its first five branches in Cebu |language=en |work=Cebu Daily News |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://cebudailynews.inquirer.net/491220/pickup-coffee-to-launch-its-first-five-branches-in-cebu |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Noong Disyembre 2023, lumawak ang Pickup Coffee sa [[Mehiko]] at binuksan ang kanilang unang sangay sa naturang bansa.<ref>{{cite web |date=20 Disyembre 2023 |title=Filipino start-up Pickup Coffee competes on price in Mexico |url=https://www.worldcoffeeportal.com/Latest/News/2023/December/Filipino-start-up-Pickup-Coffee-brings-value-offer |access-date=4 Oktubre 2026 |website=World Coffee Portal |language=en}}</ref> Noong kalagitnaan ng 2024, inilunsad ng Pickup Coffee ang sarili nilang nakalaang ''mobile application'' para sa pag-order at paghahatid.<ref>{{Cite news |last=Llamzon |first=Bella Javier |date=25 Abril 2024 |title=This Coffee Chain Has Launched Its Own App |language=en |work=The Business Manual |publisher=One Mega Group, Inc. |url=https://thebusinessmanual-onemega.com/pickup-coffee-has-its-own-app/ |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> Noong 2026, binuksan ng Pickup Coffee ang negosyo para sa pagpaprangkisa. Sinimulan din nitong ipakilala ang mga tradisyonal na kapihan kung saan maaaring manatili nang mas matagal ang mga customer, kaiba sa kanilang mga naunang "''grab-and-go''" na tindahan.<ref>{{Cite news |last=Lacap |first=Eliana |date=22 Marso 2026 |title=PICKUP COFFEE turns 4, eyes franchising growth |language=en |work=Daily Tribune |url=https://tribune.net.ph/2026/03/22/pickup-coffee-turns-4-eyes-franchising-growth |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> == Mga produkto == Nag-aalok ang Pickup Coffee ng iba't-ibang inumin sa karaniwang presyong hindi hihigit sa ₱100 simula noong Oktubre 2022. Mayroon itong kape (kasama ang ''cold brew''), gatas, at mga inuming may tsaa sa talaulaman nito, pati na rin ang mga inihurnong pagkain at pastelerya.<ref name="Fifty">{{Cite news |last=Jamora-Garceau |first=Therese |date=13 Oktubre 2022 |title=P50-to-P100 coffee startup launches iced teas |language=en |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/food-and-leisure/2022/10/13/2216180/p50-p100-coffee-startup-launches-iced-teas |access-date=4 Oktubre 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Food chains in the Philippines}} qxbkczowtz9u6ewxfyygneswpp95nct 0 340271 2231374 2026-10-04T10:28:42Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375697855|Science, technology, engineering, and mathematics]]" 2231374 wikitext text/x-wiki [[File:Oppenheimer_&_Neumann.jpg|thumb| Ang pisikong si [[J. Robert Oppenheimer]] (kaliwa) at ang matematikong si [[John von Neumann]] sa harap ng isang [[Makinang IAS|sinaunang elektronikong kompyuter]] na itinayo sa [[Institute for Advanced Study]], Princeton, New Jersey, Estados Unidos (1951)]] Ang '''Siyensiya, Teknolohiya, Inhinyeriya, at Matematika''' (sa Ingles ay ''Science, Technology, Engineering, and Mathematics'' o '''STEM''' ) ay isang [[Iperonimya at iponimya|pangkalahatang termino]] na ginagamit upang pagsamahin ang mga kaugnay na teknikal na disiplina ng [[agham]], [[teknolohiya]], [[Inhenyeriya|inhinyeriya]], at [[matematika]]. Ito ay kumakatawan sa isang malawak at magkakaugnay na hanay ng mga larangan na mahalaga para sa inobasyon at pagsulong ng teknolohiya. Ang mga disiplinang ito ay kadalasang pinagsama-sama dahil mayroon silang parehong diin sa [[kritikal na pag-iisip]], [[Paglulutas ng problema|paglutas ng problema]], at mga[[kasanayang analitiko]].<ref>{{Cite journal |last=Poláková |first=Michaela |last2=Suleimanová |first2=Juliet Horváthová |last3=Madzík |first3=Peter |last4=Copuš |first4=Lukáš |last5=Molnárová |first5=Ivana |last6=Polednová |first6=Jana |date=2023-08-01 |title=Soft skills and their importance in the labour market under the conditions of Industry 5.0 |journal=Heliyon |volume=9 |issue=8 |bibcode=2023Heliy...918670P |doi=10.1016/j.heliyon.2023.e18670 |issn=2405-8440 |pmc=10428053 |pmid=37593611 |doi-access=free}}</ref> Ang terminong ito ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng [[patakaran sa edukasyon]] o mga pagpili ng [[kurikulum]] sa mga paaralan. May mga implikasyon ito para sa pag-unlad ng lakas-paggawa, mga alalahanin sa pambansang seguridad (dahil ang kakulangan ng mga mamamayang nakapag-aral ng STEM ay maaaring makabawas sa bisa sa larangang ito), at patakaran sa imigrasyon, patungkol sa pagtanggap ng mga dayuhang estudyante at mga manggagawa sa teknolohiya.<ref name="fas.org">{{Cite web |title=Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) Education: A Primer |url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009083308/https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |archive-date=2018-10-09 |access-date=2017-08-21 |website=Fas.org}}</ref> Walang pangkalahatang kasunduan kung aling mga disiplina ang kabilang sa STEM; sa partikular, kung kasama ba o hindi sa ''agham'' sa STEM ang mga [[agham panlipunan]], tulad ng [[sikolohiya]], [[sosyolohiya]], [[ekonomika]], at [[agham pampolitika]]. Sa Estados Unidos, ang mga ito ay karaniwang isinasama ng [[National Science Foundation]] (NSF),<ref name="fas.org" /> ang online database ng O*Net ng [[Kagawaran ng Paggawa ng Estados Unidos]] para sa mga naghahanap ng trabaho,<ref>{{Cite web |date=2021-11-16 |title=Research, Development, Design, and Practitioners STEM Occupations |url=https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116092550/https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |archive-date=2021-11-16 |access-date=2021-12-02 |publisher=Onetonline.org}}</ref> at ang [[Kagawaran ng Seguridad ng Inang Bayan ng Estados Unidos]]. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824195105/https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |archive-date=2021-08-24 |access-date=2021-11-16}}</ref> Sa [[Reino Unido]], ang mga agham panlipunan ay ikinakategorya nang hiwalay at sa halip ay pinagsama-sama sa mga [[Araling pantao|humanidades]] at [[sining]] upang bumuo ng isa pang katumbas na acronym na [[Humanidades, sining, at agham panlipunan|HASS]] (humanidades, sining, at agham panlipunan),  binago ang tatak noong 2020 bilang SHAPE (agham panlipunan, humanidades at sining para sa mga tao at ekonomiya).<ref>{{Cite web |last=British Academy |date=2020 |title=SHAPE |url=https://thisisshape.org.uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125132836/https://thisisshape.org.uk/ |archive-date=25 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=SHAPE}} </ref><ref>{{Cite web |last=Black |first=Julia |date=2 November 2020 |title=SHAPE – A Focus on the Human World |url=https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115144742/https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |archive-date=15 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=Social Science Space}}</ref> Ginagamit din ng ilang sanggunian ang HEAL (kalusugan, edukasyon, administrasyon, at literasiya) bilang katumbas ng STEM.  == Ayon sa bansa == [[Kategorya:Araling pang-agham at panteknolohiya]] a53wrf3nelb49w99ylrwxt7rleqp7us 2231376 2231374 2026-10-04T10:33:04Z Ryomaandres 8044 2231376 wikitext text/x-wiki [[File:Oppenheimer_&_Neumann.jpg|thumb| Ang pisikong si [[J. Robert Oppenheimer]] (kaliwa) at ang matematikong si [[John von Neumann]] sa harap ng isang [[Makinang IAS|sinaunang elektronikong kompyuter]] na itinayo sa [[Institute for Advanced Study]], Princeton, New Jersey, Estados Unidos (1951)]] Ang '''Siyensiya, Teknolohiya, Inhinyeriya, at Matematika''' (sa Ingles ay ''Science, Technology, Engineering, and Mathematics'' o '''STEM''' ) ay isang [[Iperonimya at iponimya|pangkalahatang termino]] na ginagamit upang pagsamahin ang mga kaugnay na teknikal na disiplina ng [[agham]], [[teknolohiya]], [[Inhenyeriya|inhinyeriya]], at [[matematika]]. Ito ay kumakatawan sa isang malawak at magkakaugnay na hanay ng mga larangan na mahalaga para sa inobasyon at pagsulong ng teknolohiya. Ang mga disiplinang ito ay kadalasang pinagsama-sama dahil mayroon silang parehong diin sa [[kritikal na pag-iisip]], [[Paglulutas ng problema|paglutas ng problema]], at mga[[kasanayang analitiko]].<ref>{{Cite journal |last=Poláková |first=Michaela |last2=Suleimanová |first2=Juliet Horváthová |last3=Madzík |first3=Peter |last4=Copuš |first4=Lukáš |last5=Molnárová |first5=Ivana |last6=Polednová |first6=Jana |date=2023-08-01 |title=Soft skills and their importance in the labour market under the conditions of Industry 5.0 |journal=Heliyon |volume=9 |issue=8 |bibcode=2023Heliy...918670P |doi=10.1016/j.heliyon.2023.e18670 |issn=2405-8440 |pmc=10428053 |pmid=37593611 |doi-access=free}}</ref> Ang terminong ito ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng [[patakaran sa edukasyon]] o mga pagpili ng [[kurikulum]] sa mga paaralan. May mga implikasyon ito para sa pag-unlad ng lakas-paggawa, mga alalahanin sa pambansang seguridad (dahil ang kakulangan ng mga mamamayang nakapag-aral ng STEM ay maaaring makabawas sa bisa sa larangang ito), at patakaran sa imigrasyon, patungkol sa pagtanggap ng mga dayuhang estudyante at mga manggagawa sa teknolohiya.<ref name="fas.org">{{Cite web |title=Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) Education: A Primer |url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009083308/https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |archive-date=2018-10-09 |access-date=2017-08-21 |website=Fas.org}}</ref> Walang pangkalahatang kasunduan kung aling mga disiplina ang kabilang sa STEM; sa partikular, kung kasama ba o hindi sa ''agham'' sa STEM ang mga [[agham panlipunan]], tulad ng [[sikolohiya]], [[sosyolohiya]], [[ekonomika]], at [[agham pampolitika]]. Sa Estados Unidos, ang mga ito ay karaniwang isinasama ng [[National Science Foundation]] (NSF),<ref name="fas.org" /> ang online database ng O*Net ng [[Kagawaran ng Paggawa ng Estados Unidos]] para sa mga naghahanap ng trabaho,<ref>{{Cite web |date=2021-11-16 |title=Research, Development, Design, and Practitioners STEM Occupations |url=https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116092550/https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |archive-date=2021-11-16 |access-date=2021-12-02 |publisher=Onetonline.org}}</ref> at ang [[Kagawaran ng Seguridad ng Inang Bayan ng Estados Unidos]]. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824195105/https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |archive-date=2021-08-24 |access-date=2021-11-16}}</ref> Sa [[Reino Unido]], ang mga agham panlipunan ay ikinakategorya nang hiwalay at sa halip ay pinagsama-sama sa mga [[Araling pantao|humanidades]] at [[sining]] upang bumuo ng isa pang katumbas na acronym na [[Humanidades, sining, at agham panlipunan|HASS]] (humanidades, sining, at agham panlipunan),  binago ang tatak noong 2020 bilang SHAPE (agham panlipunan, humanidades at sining para sa mga tao at ekonomiya).<ref>{{Cite web |last=British Academy |date=2020 |title=SHAPE |url=https://thisisshape.org.uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125132836/https://thisisshape.org.uk/ |archive-date=25 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=SHAPE}} </ref><ref>{{Cite web |last=Black |first=Julia |date=2 November 2020 |title=SHAPE – A Focus on the Human World |url=https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115144742/https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |archive-date=15 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=Social Science Space}}</ref> Ginagamit din ng ilang sanggunian ang HEAL (kalusugan, edukasyon, administrasyon, at literasiya) bilang katumbas ng STEM.  == Ayon sa bansa == === Canada === Ang Canada ay nasa ika-12 pwesto sa 16 na kapantay na bansa sa porsiyento ng mga nagtapos nito na nag-aral sa mga programang STEM, na may 21.2%, isang bilang na mas mataas kaysa sa Estados Unidos, ngunit mas mababa kaysa sa [[Pransiya]], [[Alemanya]], at [[Austria]]. Ang [[Pinlandiya]], ang bansang may pinakamalaking proporsiyon ng mga nagtapos sa STEM, ay mayroong mahigit 30% ng mga nagtapos sa unibersidad na nagmumula sa mga programa sa agham, matematika, agham pangkompyuter, at inhinyeriya.<ref>{{Cite web |title=Graduates in science, math, computer science, and engineering |url=http://www.conferenceboard.ca/hcp/details/education/graduates-science-math-computer-science-engineerin.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508013804/https://www.conferenceboard.ca/hcp/Details/education/graduates-science-math-computer-science-engineerin.aspx |archive-date=8 May 2019 |access-date=20 August 2017 |website=Conferenceboard.ca}}</ref> [[File:Chemistry-related_rear_blackboard_art_at_a_classroom_of_Beijing_101_Middle_School_(20111201165624).jpg|thumb|Kimika sa paaralang panggitna sa isang pisara sa Beijing, Tsina, 2011]] === Tsina === Upang maisulong ang STEM sa Tsina, naglabas ang gobyerno ng Tsina ng isang alituntunin noong 2016 tungkol sa pambansang estratehiya sa pag-unlad na pinapagana ng inobasyon, "na nagtatagubilin na pagsapit ng 2020, ang Tsina ay dapat maging isang makabagong bansa; pagsapit ng 2030, dapat itong maging nangunguna sa mga makabagong bansa; at pagsapit ng 2050, dapat itong maging isang kapangyarihan sa makabagong teknolohiya."<ref>{{Cite web |last=李齐 |title=Experts say STEM education is the key to nurturing necessary talent |url=https://www.chinadaily.com.cn/a/201901/14/WS5c3bf77aa3106c65c34e43f6.html |access-date=2024-05-28 |website=www.chinadaily.com.cn}}</ref> === Nigeria === Sa Nigeria, ang Samahan ng mga Propesyonal na Inhinyerang Kababaihan (''Association of Professional Women Engineers Of Nigeria'' o APWEN) ay nagsangkot ng mga batang babae na may edad 12 hanggang 19 sa mga kursong nakabatay sa agham upang makapag-aral sila ng mga kursong nakabatay sa agham sa mas mataas na institusyon ng pag-aaral. Ang National Science Foundation (NSF) sa Nigeria ay nagsagawa ng mga malay na pagsisikap upang hikayatin ang mga batang babae na magbago, mag-imbento, at bumuo sa pamamagitan ng programang "invent it, build it" na itinataguyod ng NNPC.<ref>{{Cite web |last=kingsley-omoyibo |first=Queeneth |title=APWEN |url=https://apwen.org.ng/ |access-date=2022-08-18 |website=APWEN}}</ref> === Pilipinas === Sa [[Pilipinas]], ang STEM ay isang dalawang-taong programa at strand na ginagamit para sa [[K–12|Senior High School]] (Baitang 11 at 12), na itinalaga ng [[Kagawaran ng Edukasyon]] o DepEd. Ang STEM strand ay nasa ilalim ng Academic Track, na kinabibilangan din ng iba pang mga strand tulad ng ABM (Accountancy, Business and Management), HUMSS (Humanities and Social Sciences), at GAS (General Academic Strand).<ref>{{Cite web |title=Academic Track {{!}} Department of Education |url=https://www.deped.gov.ph/k-to-12/about/k-to-12-basic-education-curriculum/academic-track/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711142908/https://www.deped.gov.ph/k-to-12/about/k-to-12-basic-education-curriculum/academic-track/ |archive-date=2020-07-11 |access-date=2020-07-09 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-06 |title=A Guide to Choosing the Right Senior High School Strand |url=https://www.teacherph.com/right-senior-high-school-track/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200710061219/https://www.teacherph.com/right-senior-high-school-track/ |archive-date=2020-07-10 |access-date=2020-07-09 |website=TeacherPH |language=en-US}}</ref> Ang layunin ng STEM strand ay turuan ang mga mag-aaral sa larangan ng agham, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika, sa isang interdisiplinaryo at inilapat na pamamaraan, at bigyan ang mga mag-aaral ng mas malalim na kaalaman at aplikasyon sa larangang ito. Pagkatapos makompleto ang programa, ang mga mag-aaral ay makakakuha ng Diploma sa Agham, Teknolohiya, Inhinyeriya, at Matematika. Sa ilang kolehiyo at unibersidad, kinakailangan ng mga estudyanteng nag-aaplay para sa mga digri sa STEM (tulad ng medisina, inhinyeriya, pag-aaral ng kompiyuter, atbp.) na maging isang nagtapos sa STEM. Kung hindi, kakailanganin nilang pumasok sa isang programang bridging. == Mga sanggunian == [[Kategorya:Araling pang-agham at panteknolohiya]] hzsg3w21zpo90c9acqc41ozpke067zg 2231377 2231376 2026-10-04T10:33:18Z Ryomaandres 8044 2231377 wikitext text/x-wiki [[File:Oppenheimer_&_Neumann.jpg|thumb| Ang pisikong si [[J. Robert Oppenheimer]] (kaliwa) at ang matematikong si [[John von Neumann]] sa harap ng isang [[Makinang IAS|sinaunang elektronikong kompyuter]] na itinayo sa [[Institute for Advanced Study]], Princeton, New Jersey, Estados Unidos (1951)]] Ang '''Siyensiya, Teknolohiya, Inhinyeriya, at Matematika''' (sa Ingles ay ''Science, Technology, Engineering, and Mathematics'' o '''STEM''') ay isang [[Iperonimya at iponimya|pangkalahatang termino]] na ginagamit upang pagsamahin ang mga kaugnay na teknikal na disiplina ng [[agham]], [[teknolohiya]], [[Inhenyeriya|inhinyeriya]], at [[matematika]]. Ito ay kumakatawan sa isang malawak at magkakaugnay na hanay ng mga larangan na mahalaga para sa inobasyon at pagsulong ng teknolohiya. Ang mga disiplinang ito ay kadalasang pinagsama-sama dahil mayroon silang parehong diin sa [[kritikal na pag-iisip]], [[Paglulutas ng problema|paglutas ng problema]], at mga[[kasanayang analitiko]].<ref>{{Cite journal |last=Poláková |first=Michaela |last2=Suleimanová |first2=Juliet Horváthová |last3=Madzík |first3=Peter |last4=Copuš |first4=Lukáš |last5=Molnárová |first5=Ivana |last6=Polednová |first6=Jana |date=2023-08-01 |title=Soft skills and their importance in the labour market under the conditions of Industry 5.0 |journal=Heliyon |volume=9 |issue=8 |bibcode=2023Heliy...918670P |doi=10.1016/j.heliyon.2023.e18670 |issn=2405-8440 |pmc=10428053 |pmid=37593611 |doi-access=free}}</ref> Ang terminong ito ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng [[patakaran sa edukasyon]] o mga pagpili ng [[kurikulum]] sa mga paaralan. May mga implikasyon ito para sa pag-unlad ng lakas-paggawa, mga alalahanin sa pambansang seguridad (dahil ang kakulangan ng mga mamamayang nakapag-aral ng STEM ay maaaring makabawas sa bisa sa larangang ito), at patakaran sa imigrasyon, patungkol sa pagtanggap ng mga dayuhang estudyante at mga manggagawa sa teknolohiya.<ref name="fas.org">{{Cite web |title=Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) Education: A Primer |url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009083308/https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf |archive-date=2018-10-09 |access-date=2017-08-21 |website=Fas.org}}</ref> Walang pangkalahatang kasunduan kung aling mga disiplina ang kabilang sa STEM; sa partikular, kung kasama ba o hindi sa ''agham'' sa STEM ang mga [[agham panlipunan]], tulad ng [[sikolohiya]], [[sosyolohiya]], [[ekonomika]], at [[agham pampolitika]]. Sa Estados Unidos, ang mga ito ay karaniwang isinasama ng [[National Science Foundation]] (NSF),<ref name="fas.org" /> ang online database ng O*Net ng [[Kagawaran ng Paggawa ng Estados Unidos]] para sa mga naghahanap ng trabaho,<ref>{{Cite web |date=2021-11-16 |title=Research, Development, Design, and Practitioners STEM Occupations |url=https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116092550/https://www.onetonline.org/find/stem?t=1#f4 |archive-date=2021-11-16 |access-date=2021-12-02 |publisher=Onetonline.org}}</ref> at ang [[Kagawaran ng Seguridad ng Inang Bayan ng Estados Unidos]]. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824195105/https://www.ice.gov/sites/default/files/documents/stem-list.pdf |archive-date=2021-08-24 |access-date=2021-11-16}}</ref> Sa [[Reino Unido]], ang mga agham panlipunan ay ikinakategorya nang hiwalay at sa halip ay pinagsama-sama sa mga [[Araling pantao|humanidades]] at [[sining]] upang bumuo ng isa pang katumbas na acronym na [[Humanidades, sining, at agham panlipunan|HASS]] (humanidades, sining, at agham panlipunan),  binago ang tatak noong 2020 bilang SHAPE (agham panlipunan, humanidades at sining para sa mga tao at ekonomiya).<ref>{{Cite web |last=British Academy |date=2020 |title=SHAPE |url=https://thisisshape.org.uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125132836/https://thisisshape.org.uk/ |archive-date=25 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=SHAPE}} </ref><ref>{{Cite web |last=Black |first=Julia |date=2 November 2020 |title=SHAPE – A Focus on the Human World |url=https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115144742/https://www.socialsciencespace.com/2020/11/shape-a-focus-on-the-human-world/ |archive-date=15 January 2021 |access-date=14 January 2021 |website=Social Science Space}}</ref> Ginagamit din ng ilang sanggunian ang HEAL (kalusugan, edukasyon, administrasyon, at literasiya) bilang katumbas ng STEM.  == Ayon sa bansa == === Canada === Ang Canada ay nasa ika-12 pwesto sa 16 na kapantay na bansa sa porsiyento ng mga nagtapos nito na nag-aral sa mga programang STEM, na may 21.2%, isang bilang na mas mataas kaysa sa Estados Unidos, ngunit mas mababa kaysa sa [[Pransiya]], [[Alemanya]], at [[Austria]]. Ang [[Pinlandiya]], ang bansang may pinakamalaking proporsiyon ng mga nagtapos sa STEM, ay mayroong mahigit 30% ng mga nagtapos sa unibersidad na nagmumula sa mga programa sa agham, matematika, agham pangkompyuter, at inhinyeriya.<ref>{{Cite web |title=Graduates in science, math, computer science, and engineering |url=http://www.conferenceboard.ca/hcp/details/education/graduates-science-math-computer-science-engineerin.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508013804/https://www.conferenceboard.ca/hcp/Details/education/graduates-science-math-computer-science-engineerin.aspx |archive-date=8 May 2019 |access-date=20 August 2017 |website=Conferenceboard.ca}}</ref> [[File:Chemistry-related_rear_blackboard_art_at_a_classroom_of_Beijing_101_Middle_School_(20111201165624).jpg|thumb|Kimika sa paaralang panggitna sa isang pisara sa Beijing, Tsina, 2011]] === Tsina === Upang maisulong ang STEM sa Tsina, naglabas ang gobyerno ng Tsina ng isang alituntunin noong 2016 tungkol sa pambansang estratehiya sa pag-unlad na pinapagana ng inobasyon, "na nagtatagubilin na pagsapit ng 2020, ang Tsina ay dapat maging isang makabagong bansa; pagsapit ng 2030, dapat itong maging nangunguna sa mga makabagong bansa; at pagsapit ng 2050, dapat itong maging isang kapangyarihan sa makabagong teknolohiya."<ref>{{Cite web |last=李齐 |title=Experts say STEM education is the key to nurturing necessary talent |url=https://www.chinadaily.com.cn/a/201901/14/WS5c3bf77aa3106c65c34e43f6.html |access-date=2024-05-28 |website=www.chinadaily.com.cn}}</ref> === Nigeria === Sa Nigeria, ang Samahan ng mga Propesyonal na Inhinyerang Kababaihan (''Association of Professional Women Engineers Of Nigeria'' o APWEN) ay nagsangkot ng mga batang babae na may edad 12 hanggang 19 sa mga kursong nakabatay sa agham upang makapag-aral sila ng mga kursong nakabatay sa agham sa mas mataas na institusyon ng pag-aaral. Ang National Science Foundation (NSF) sa Nigeria ay nagsagawa ng mga malay na pagsisikap upang hikayatin ang mga batang babae na magbago, mag-imbento, at bumuo sa pamamagitan ng programang "invent it, build it" na itinataguyod ng NNPC.<ref>{{Cite web |last=kingsley-omoyibo |first=Queeneth |title=APWEN |url=https://apwen.org.ng/ |access-date=2022-08-18 |website=APWEN}}</ref> === Pilipinas === Sa [[Pilipinas]], ang STEM ay isang dalawang-taong programa at strand na ginagamit para sa [[K–12|Senior High School]] (Baitang 11 at 12), na itinalaga ng [[Kagawaran ng Edukasyon]] o DepEd. Ang STEM strand ay nasa ilalim ng Academic Track, na kinabibilangan din ng iba pang mga strand tulad ng ABM (Accountancy, Business and Management), HUMSS (Humanities and Social Sciences), at GAS (General Academic Strand).<ref>{{Cite web |title=Academic Track {{!}} Department of Education |url=https://www.deped.gov.ph/k-to-12/about/k-to-12-basic-education-curriculum/academic-track/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711142908/https://www.deped.gov.ph/k-to-12/about/k-to-12-basic-education-curriculum/academic-track/ |archive-date=2020-07-11 |access-date=2020-07-09 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-06 |title=A Guide to Choosing the Right Senior High School Strand |url=https://www.teacherph.com/right-senior-high-school-track/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200710061219/https://www.teacherph.com/right-senior-high-school-track/ |archive-date=2020-07-10 |access-date=2020-07-09 |website=TeacherPH |language=en-US}}</ref> Ang layunin ng STEM strand ay turuan ang mga mag-aaral sa larangan ng agham, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika, sa isang interdisiplinaryo at inilapat na pamamaraan, at bigyan ang mga mag-aaral ng mas malalim na kaalaman at aplikasyon sa larangang ito. Pagkatapos makompleto ang programa, ang mga mag-aaral ay makakakuha ng Diploma sa Agham, Teknolohiya, Inhinyeriya, at Matematika. Sa ilang kolehiyo at unibersidad, kinakailangan ng mga estudyanteng nag-aaplay para sa mga digri sa STEM (tulad ng medisina, inhinyeriya, pag-aaral ng kompiyuter, atbp.) na maging isang nagtapos sa STEM. Kung hindi, kakailanganin nilang pumasok sa isang programang bridging. == Mga sanggunian == [[Kategorya:Araling pang-agham at panteknolohiya]] 8lajxcilyq9wxvv75bb8ugzsbwnykp0 0 340272 2231381 2026-10-04T10:41:39Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1377671828|Women in STEM]]" 2231381 wikitext text/x-wiki [[File:Ainhoa_Murua_Ugarte_biokimikaria_laborategian_01.jpg|right|thumb|200x200px| Biokimika na si {{Interlanguage link|Ainhoa Murua Ugarte|es|vertical-align=sup}} sa trabaho sa kaniyang laboratoryo]] Maraming iskolar at tagagawa ng patakaran ang nagsabing ang mga larangan ng [[siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika]] (STEM) ay nanatiling pangunahing kalalakihan na may mababang partisipasyon sa [[Babae|kababaihan]] simula nang itatag ang mga larangang ito noong ika-18 siglo sa [[Panahon ng Kaliwanagan]].<ref>{{Cite journal |last=Kasuga |first=Reichi |date=1970 |title=Enlightement in Our Delusive Life |journal=Journal of Indian and Buddhist Studies (Indogaku Bukkyogaku Kenkyu) |volume=19 |issue=1 |pages=379–383 |doi=10.4259/ibk.19.379 |issn=1884-0051 |doi-access=free}}</ref> Sinusuri ng mga iskolar ang iba't ibang dahilan para sa patuloy na pagkakaroon ng [[disparidad ng kasarian]] sa mga larangan ng STEM. Ang mga taong tumitingin sa pagkakaibang ito bilang resulta ng mga puwersang [[Pagtatangi|diskriminasyon]] ay naghahanap din ng mga paraan upang maitama ang pagkakaibang ito sa loob ng mga larangan ng STEM. Ang mga propesyon sa STEM ay karaniwang binibigyang-kahulugan bilang mga propesyon na may mataas na antas ng suweldo at may pangkalahatang kaakit-akit na karera.<ref>Gürer, Denise and Camp, Tracy (2001). [http://women.acm.org/archives/documents/finalreport.pdf Investigating the Incredible Shrinking Pipeline for Women in Computer Science. Final Report – NSF Project 9812016.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902142849/http://women.acm.org/archives/documents/finalreport.pdf|date=2011-09-02}}</ref><ref name="CeciWilliams2010">{{Cite journal |last=Ceci |first=S.J. |last2=Williams |first2=W.M. |year=2010 |title=Sex Differences in Math-Intensive fields |journal=[[Current Directions in Psychological Science]] |volume=19 |issue=5 |pages=275–279 |doi=10.1177/0963721410383241 |pmc=2997703 |pmid=21152367}}</ref><ref name="CeciWilliams2009">{{Cite journal |last=Ceci |first=S.J. |last2=Williams |first2=W.M. |last3=Barnett |first3=S.M. |year=2009 |title=Women's underrepresentation in science: Sociocultural and biological considerations |journal=[[Psychological Bulletin]] |volume=135 |issue=2 |pages=218–261 |doi=10.1037/a0014412 |pmid=19254079}}</ref><ref name="Diekman2010">{{Cite journal |last=Diekman |first=A.B. |last2=Brown |first2=E.R. |last3=Johnston |first3=A.M. |last4=Clark |first4=E.K. |year=2010 |title=Seeking Congruity Between Goals and Roles |journal=[[Psychological Science]] |volume=21 |issue=8 |pages=1051–1057 |doi=10.1177/0956797610377342 |pmid=20631322}}</ref><ref name="Griffith2010">{{Cite journal |last=Griffith |first=A.L. |year=2010 |title=Persistence of women and minorities in STEM field majors: Is it the school that matters? |journal=Economics of Education Review |volume=29 |issue=6 |pages=911–922 |doi=10.1016/j.econedurev.2010.06.010}}</ref> == Kasaysayan == Limitado ang pakikilahok ng kababaihan sa agham, teknolohiya, at inhinyeriya<ref name="Science_Museum_Women_in_Science">{{Cite web |title=Women in Science |url=https://www.sciencemuseum.org.uk/objects-and-stories/women-science |access-date=30 March 2023 |website=Science Museum (London) |publisher=Science Museum Group |language=en}}</ref><ref name="Mohney1991">{{Cite book |last=Mohney |first=Denise |url=https://core.ac.uk/download/pdf/59207533.pdf |title=The Limitations of Women in Science at Six Midwestern Colleges due to the Adherence to Conceptions of Gender Differences Between the Sexes in the Years of 1880 through 1940 |date=1991 |publisher=Illinois Wesleyan University |access-date=30 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bonhomme |first=Edna |title=Women in science should be the norm, not the exception |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2022/3/8/women-in-science-should-be-the-norm-not-the-exception |access-date=30 March 2023 |website=www.aljazeera.com |language=en}}</ref> at hindi rin gaanong naiuulat sa halos buong kasaysayan.<ref name="lostwomenofscience_mission">{{Cite web |title=Mission |url=https://www.lostwomenofscience.org/mission |access-date=29 March 2023 |website=www.lostwomenofscience.org |publisher=Lost women of science |language=en}}</ref><ref name="Dominus">{{Cite web |last=Dominus |first=Susan |last2=Dominus |first2=Susan |title=Women Scientists Were Written Out of History. It's Margaret Rossiter's Lifelong Mission to Fix That |url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/unheralded-women-scientists-finally-getting-their-due-180973082/ |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Ganito ang nangyari, maliban sa mga eksepsiyon, hanggang sa magsimula ang malawakang mga pagbabago noong bandang dekada '70. Tinalakay ng mga iskolar ang mga posibleng dahilan at mekanismo sa likod ng mga limitasyon tulad ng nakaugat mga [[gampaning pangkasarian]],<ref name="Law">{{Cite journal |last=Law |first=Fidelia |last2=McGuire |first2=Luke |last3=Winterbottom |first3=Mark |last4=Rutland |first4=Adam |date=10 May 2021 |title=Children's Gender Stereotypes in STEM Following a One-Shot Growth Mindset Intervention in a Science Museum |journal=Frontiers in Psychology |volume=12 |doi=10.3389/fpsyg.2021.641695 |pmc=8141795 |pmid=34040559 |doi-access=free}}</ref> [[seksismo]],<ref name="Wiliams_HBR">{{Cite news |last=Williams |first=Joan C. |date=24 March 2015 |title=The 5 Biases Pushing Women Out of STEM |work=Harvard Business Review |url=https://hbr.org/2015/03/the-5-biases-pushing-women-out-of-stem}}</ref><ref name="Korol">{{Cite web |last=Korol |first=Karen J. Morenz |date=22 February 2019 |title=Is it really just sexism? An alternative argument for why women leave STEM |url=https://medium.com/@kjmorenz/is-it-really-just-sexism-an-alternative-argument-for-why-women-leave-stem-cccdf066d8b1 |website=Medium |language=en}}</ref> at mga [[pangkasariang pagkakaiba sa sikolohiya]].<ref name="Coenen_JEP">{{Cite journal |last=Coenen |first=Johan |last2=Borghans |first2=Lex |last3=Diris |first3=Ron |date=1 June 2021 |title=Personality traits, preferences and educational choices: A focus on STEM |url=https://cris.maastrichtuniversity.nl/en/publications/609f8ec9-f39c-48e0-89b0-523304765f51 |journal=Journal of Economic Psychology |volume=84 |doi=10.1016/j.joep.2021.102361 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Russo |first=Daniel |last2=Stol |first2=Klaas-Jan |date=March 2022 |title=Gender Differences in Personality Traits of Software Engineers |url=https://vbn.aau.dk/da/publications/921a3ded-4d2e-4f84-9b07-cf0936b12130 |journal=IEEE Transactions on Software Engineering |volume=48 |issue=3 |pages=819–834 |bibcode=2022ITSEn..48..819R |doi=10.1109/TSE.2020.3003413 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Stewart-Williams |first=Steve |last2=Halsey |first2=Lewis G |date=January 2021 |title=Men, women and STEM: Why the differences and what should be done? |url=https://psyarxiv.com/ms524/ |journal=European Journal of Personality |volume=35 |issue=1 |pages=3–39 |doi=10.1177/0890207020962326 |doi-access=free}}</ref><ref name="Su2015">{{Cite journal |last=Su |first=Rong |last2=Rounds |first2=James |date=25 February 2015 |title=All STEM fields are not created equal: People and things interests explain gender disparities across STEM fields |journal=Frontiers in Psychology |volume=6 |page=189 |doi=10.3389/fpsyg.2015.00189 |pmc=4340183 |pmid=25762964 |doi-access=free}}</ref> Nagkaroon din ng pagsisikap sa mga historyador ng agham na tuklasin ang mga kontribusyon ng kababaihan na hindi gaanong naiuulat.<ref>{{Cite web |last=Tourne |first=Isabelle |title=The women scientists forgotten by history |url=https://phys.org/news/2022-05-women-scientists-forgotten-history.html |website=phys.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mission |url=https://www.lostwomenofscience.org/mission |access-date=29 March 2023 |website=www.lostwomenofscience.org |publisher=Lost women of science |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Magazine |first=Smithsonian |last2=Dominus |first2=Susan |title=Women Scientists Were Written Out of History. It's Margaret Rossiter's Lifelong Mission to Fix That |url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/unheralded-women-scientists-finally-getting-their-due-180973082/ |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Ang "Kababaihang Computer" sa NASA noong dekada '50 at '60 ay isang grupo ng mga kababaihang kilala bilang "mga computer" na nagsagawa ng mahahalagang kalkulasyon para sa pananaliksik sa aeronautika at kalawakan. Nagtrabaho sila bilang mga matematiko, inhinyero, at mapanuri, na naglatag ng pundasyon para sa maagang paggalugad sa kalawakan, kahit na ang kanilang mga kontribusyon ay madalas na hindi napapansin.<ref>The "Computers" Who Helped Launch NASA's Space Program. (2017). Smithsonian Magazine. Smithsonian{{Failed verification|date=November 2025|reason=Searching for various parts of this title yields no useful results in Academic Search Ultimate (EBSCOhost), Gale General OneFile, Access World News (NewsBank), eLibrary (ProQuest), and PressReader, all of which have full-text coverage for 2017. Searching for "Computer Women" finds no results whatsoever. Searching for "Women Computers" finds one result in some of the databases: "Margot Lee Shetterly / SMALL TALK" (ProQuest 1858580448, Gale A478640083), in vol. 47, no. 9 (Jan-Feb 2017), p. 16, and while this article, a short interview, is relevant, it only partially supports these statements.}}</ref> Ang terminong ''STEM'' ay unang ginamit noong 2001,<ref>{{Cite web |last=Halinen |first=Judith |title=STEM, Description, Development, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/STEM-education |access-date=29 March 2023 |website=www.britannica.com |publisher=Britannica |language=en}}</ref> pangunahin na may kaugnayan sa pagpili ng edukasyon at karera. Iba't iba ang kasaysayan ng iba't ibang larangan ng STEM, ngunit ang pakikilahok ng kababaihan, bagama't limitado, ay nasaksihan na sa buong kasaysayan. Ang agham, [[protoagham]], at matematika ay isinasagawa na mula pa noong sinaunang panahon, at sa panahong ito, ang mga kababaihan ay nakapag-ambag sa mga larangan tulad ng [[medisina]], [[botanika]], [[astronomiya]], [[alhebra]], at [[heometriya]]. Noong Gitnang Kapanahunan sa Europa at Gitnang Silangan, ang mga [[monasteryo]] ng mga Kristiyano at mga [[Madrasa|madrasang Muslim]] ay mga lugar kung saan maaaring mag-aral ang kababaihan sa mga asignaturang tulad ng matematika at pag-aaral ng kalikasan.<ref>{{Cite book |title=ISRN Botany |publisher=Hindawi Limited |doi=10.1155/2753 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lee |first=Vicki L. |title=Beyond Behaviorism |date=1988 |publisher=Lawrence Erlbaum Associates |isbn=0-8058-0115-4 |location=Hillsdale, New Jersey |pages=1–7 |chapter=Chapter 1: Psychology as Protoscience |doi=10.4324/9781315630601-1 |lccn=88-320 |oclc=17484384 |chapter-url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/mono/10.4324/9781315630601-1/psychology-protoscience-vicki-lee}}</ref><ref>{{Cite journal |date=2023-01-16 |title=Acknowledgment to the Reviewers of Astronomy in 2022 |journal=Astronomy |volume=2 |issue=1 |page=14 |bibcode=2023Astro...2...14E |doi=10.3390/astronomy2010002 |issn=2674-0346 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |title=Algebra |publisher=Hindawi Limited |doi=10.1155/5708 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |title=Geometry |publisher=Hindawi Limited |doi=10.1155/7958 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |last=Patrick Greene |first=J. |title=Medieval Monasteries |date=1992 |isbn=978-1-4725-9945-2 |chapter=Archaeology and monasteries |doi=10.5040/9781472599452.ch-002}}</ref><ref>{{Citation |last=Borker |first=Hem |title=Madrasas and the Making of Islamic Womanhood |date=2018-08-23 |pages=1–26 |chapter=Introduction |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oso/9780199484225.003.0001 |isbn=978-0-19-948422-5}}</ref> Si [[Ada Lovelace]], isang Ingles na matematiko, ay madalas na kinikilala bilang ang unang computer programmer sa mundo. Noong kalagitnaan ng 1800s, nagtrabaho siya sa iminungkahing mekanikal na kompyuter ni [[Charles Babbage]], ang Makinang Analitiko. Lumikha siya ng isang algotimo na nilayong iproseso ng makina, na siyang dahilan kung bakit siya naging pioneer sa larangan ng agham pangkompiyuter.<ref>Somers, M. (2016). Ada Lovelace: The First Computer Programmer.{{Failed verification|date=November 2025|reason=Is this a book, or what? https://search.worldcat.org/search?q=Somers+%22Ada+Lovelace%22 has no results, and searching Google doesn't seem to find anything useful either.}}</ref> Ang mga unibersidad sa tradisyong Kristiyano ay nagsimula bilang mga lugar ng edukasyon para sa mga propesyonal na [[klero]] na hindi nagpapahintulot ng mga kababaihan, at ang kaugalian ng pagbabawal sa mga kababaihan ay nagpatuloy kahit na lumawak ang mga misyon ng mga unibersidad.<ref>{{Cite web |last=Carlton |first=Genevieve |title=A History of Women in Higher Education {{!}} BestColleges |url=https://www.bestcolleges.com/news/analysis/2021/03/21/history-women-higher-education/ |access-date=14 April 2023 |website=www.bestcolleges.com |publisher=bestcolleges.com}}</ref> Dahil ang mga kababaihan ay karaniwang pinagbabawalan sa pormal na mas mataas na edukasyon hanggang sa huling bahagi ng ika-19 na siglo, napakahirap para sa kanila na pumasok sa mga espesyalisadong disiplina.<ref>{{Cite web |title=Timeline: 100 years of women's history at Oxford - University of Oxford |url=https://www.ox.ac.uk/about/oxford-people/women-at-oxford/centenary-womens-timeline |access-date=29 March 2023 |website=www.ox.ac.uk |publisher=Oxford University}}</ref> Ang pag-unlad ng teknolohiyang industriyal ay pinangungunahan ng mga kalalakihan, at ang mga unang teknikal na tagumpay, tulad ng pag-imbento ng makinang singaw, ay pangunahing dahil sa mga kalalakihan.<ref name="Peterson_livescience">{{Cite web |last=Peterson |first=Elizabeth |date=19 March 2014 |title=Who Invented the Steam Engine? |url=https://www.livescience.com/44186-who-invented-the-steam-engine.html |access-date=30 March 2023 |website=livescience.com |language=en}}</ref> Gayunpaman, maraming halimbawa ng mga [[Kasaysayan ng kababaihan sa inhinyeriya|ambag ng kababaihan sa inhenyeriya]].<ref>{{Cite web |last=Taylor |first=Barilla |title=The Role of Women in the Industrial Revolution Tsongas Industrial History Center UMass Lowell |url=https://www.uml.edu/tsongas/barilla-taylor/women-industrial-revolution.aspx |access-date=30 March 2023 |website=www.uml.edu |publisher=Tsongas Industrial History Center}}</ref> Sa simula, ang isang "kompyuter" ay isang [[Computer (trabaho)|taong nagsasagawa ng mga kalkulasyon]], na kadalasang isang babae.<ref>{{Cite web |last=Wexler |first=Kara |date=25 October 2022 |title=Women Known as 'Computers' |url=https://www.fi.edu/en/blog/women-known-computers |access-date=18 April 2023 |website=The Franklin Institute |language=en}}</ref> Ang pagtatrabaho bilang isang kompyuter ay nangangailangan ng pagiging masigasig, katumpakan, at bilis.<ref name="grier-pioneer">{{Cite journal |last=Grier |first=David Alan |date=March 1, 2001 |title=Human Computers: The First Pioneers of the Information Age |journal=Endeavour |volume=25 |issue=1 |pages=28–32 |doi=10.1016/S0160-9327(00)01338-7 |pmid=11314458}}</ref> Ang ilang kababaihan na sa simula ay nagtrabaho bilang mga computer na tao ay kalaunan ay umunlad mula sa paggawa ng mas simpleng mga kalkulasyon patungo sa mas mataas na antas ng trabaho, kung saan tinukoy nila ang mga gawain at algoritmo at sinuri ang mga resulta.<ref>{{Cite book |last=Grier |first=David Alan |url=http://www.pupress.princeton.edu/titles/7999.html |title=When Computers Were Human |publisher=[[Princeton University Press]] |year=2005 |isbn=978-0-691-09157-0 |access-date=January 24, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060821120909/http://www.pupress.princeton.edu/titles/7999.html |archive-date=August 21, 2006}}</ref> Ang mga antas ng pakikilahok ng kababaihan sa mga larangan ng STEM ay nagsimulang tumaas nang kapansin-pansin noong dekada '70 at '80.<ref>{{Cite web |title=Women Are Nearly Half of U.S. Workforce but Only 27% of STEM Workers |url=https://www.census.gov/library/stories/2021/01/women-making-gains-in-stem-occupations-but-still-underrepresented.html |access-date=14 April 2023 |website=Census.gov |publisher=US Census Bureau}}</ref> Ang ilang larangan, tulad ng bioteknolohiya, ngayon ay may halos 50% na partisipasyon ng kababaihan.<ref>{{Cite journal |date=March 2023 |title=Women build strength in numbers |journal=Nature Biotechnology |volume=41 |issue=3 |page=301 |doi=10.1038/s41587-023-01727-6 |pmid=36890200 |doi-access=free}}</ref> [[Kategorya:Estereotipo sa kababaihan]] 2lf40qkae91c3cfxjb32bwx5fol3ulq 2231382 2231381 2026-10-04T10:41:56Z Ryomaandres 8044 2231382 wikitext text/x-wiki [[File:Ainhoa_Murua_Ugarte_biokimikaria_laborategian_01.jpg|right|thumb|200x200px| Biokimika na si {{Interlanguage link|Ainhoa Murua Ugarte|es|vertical-align=sup}} sa trabaho sa kaniyang laboratoryo]] Maraming iskolar at tagagawa ng patakaran ang nagsabing ang mga larangan ng [[siyensiya, teknolohiya, inhenyeriya, at matematika]] (STEM) ay nanatiling pangunahing kalalakihan na may mababang partisipasyon sa [[Babae|kababaihan]] simula nang itatag ang mga larangang ito noong ika-18 siglo sa [[Panahon ng Kaliwanagan]].<ref>{{Cite journal |last=Kasuga |first=Reichi |date=1970 |title=Enlightement in Our Delusive Life |journal=Journal of Indian and Buddhist Studies (Indogaku Bukkyogaku Kenkyu) |volume=19 |issue=1 |pages=379–383 |doi=10.4259/ibk.19.379 |issn=1884-0051 |doi-access=free}}</ref> Sinusuri ng mga iskolar ang iba't ibang dahilan para sa patuloy na pagkakaroon ng [[disparidad ng kasarian]] sa mga larangan ng STEM. Ang mga taong tumitingin sa pagkakaibang ito bilang resulta ng mga puwersang [[Pagtatangi|diskriminasyon]] ay naghahanap din ng mga paraan upang maitama ang pagkakaibang ito sa loob ng mga larangan ng STEM. Ang mga propesyon sa STEM ay karaniwang binibigyang-kahulugan bilang mga propesyon na may mataas na antas ng suweldo at may pangkalahatang kaakit-akit na karera.<ref>Gürer, Denise and Camp, Tracy (2001). [http://women.acm.org/archives/documents/finalreport.pdf Investigating the Incredible Shrinking Pipeline for Women in Computer Science. Final Report – NSF Project 9812016.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902142849/http://women.acm.org/archives/documents/finalreport.pdf|date=2011-09-02}}</ref><ref name="CeciWilliams2010">{{Cite journal |last=Ceci |first=S.J. |last2=Williams |first2=W.M. |year=2010 |title=Sex Differences in Math-Intensive fields |journal=[[Current Directions in Psychological Science]] |volume=19 |issue=5 |pages=275–279 |doi=10.1177/0963721410383241 |pmc=2997703 |pmid=21152367}}</ref><ref name="CeciWilliams2009">{{Cite journal |last=Ceci |first=S.J. |last2=Williams |first2=W.M. |last3=Barnett |first3=S.M. |year=2009 |title=Women's underrepresentation in science: Sociocultural and biological considerations |journal=[[Psychological Bulletin]] |volume=135 |issue=2 |pages=218–261 |doi=10.1037/a0014412 |pmid=19254079}}</ref><ref name="Diekman2010">{{Cite journal |last=Diekman |first=A.B. |last2=Brown |first2=E.R. |last3=Johnston |first3=A.M. |last4=Clark |first4=E.K. |year=2010 |title=Seeking Congruity Between Goals and Roles |journal=[[Psychological Science]] |volume=21 |issue=8 |pages=1051–1057 |doi=10.1177/0956797610377342 |pmid=20631322}}</ref><ref name="Griffith2010">{{Cite journal |last=Griffith |first=A.L. |year=2010 |title=Persistence of women and minorities in STEM field majors: Is it the school that matters? |journal=Economics of Education Review |volume=29 |issue=6 |pages=911–922 |doi=10.1016/j.econedurev.2010.06.010}}</ref> == Kasaysayan == Limitado ang pakikilahok ng kababaihan sa agham, teknolohiya, at inhinyeriya<ref name="Science_Museum_Women_in_Science">{{Cite web |title=Women in Science |url=https://www.sciencemuseum.org.uk/objects-and-stories/women-science |access-date=30 March 2023 |website=Science Museum (London) |publisher=Science Museum Group |language=en}}</ref><ref name="Mohney1991">{{Cite book |last=Mohney |first=Denise |url=https://core.ac.uk/download/pdf/59207533.pdf |title=The Limitations of Women in Science at Six Midwestern Colleges due to the Adherence to Conceptions of Gender Differences Between the Sexes in the Years of 1880 through 1940 |date=1991 |publisher=Illinois Wesleyan University |access-date=30 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bonhomme |first=Edna |title=Women in science should be the norm, not the exception |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2022/3/8/women-in-science-should-be-the-norm-not-the-exception |access-date=30 March 2023 |website=www.aljazeera.com |language=en}}</ref> at hindi rin gaanong naiuulat sa halos buong kasaysayan.<ref name="lostwomenofscience_mission">{{Cite web |title=Mission |url=https://www.lostwomenofscience.org/mission |access-date=29 March 2023 |website=www.lostwomenofscience.org |publisher=Lost women of science |language=en}}</ref><ref name="Dominus">{{Cite web |last=Dominus |first=Susan |last2=Dominus |first2=Susan |title=Women Scientists Were Written Out of History. It's Margaret Rossiter's Lifelong Mission to Fix That |url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/unheralded-women-scientists-finally-getting-their-due-180973082/ |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Ganito ang nangyari, maliban sa mga eksepsiyon, hanggang sa magsimula ang malawakang mga pagbabago noong bandang dekada '70. Tinalakay ng mga iskolar ang mga posibleng dahilan at mekanismo sa likod ng mga limitasyon tulad ng nakaugat mga [[gampaning pangkasarian]],<ref name="Law">{{Cite journal |last=Law |first=Fidelia |last2=McGuire |first2=Luke |last3=Winterbottom |first3=Mark |last4=Rutland |first4=Adam |date=10 May 2021 |title=Children's Gender Stereotypes in STEM Following a One-Shot Growth Mindset Intervention in a Science Museum |journal=Frontiers in Psychology |volume=12 |doi=10.3389/fpsyg.2021.641695 |pmc=8141795 |pmid=34040559 |doi-access=free}}</ref> [[seksismo]],<ref name="Wiliams_HBR">{{Cite news |last=Williams |first=Joan C. |date=24 March 2015 |title=The 5 Biases Pushing Women Out of STEM |work=Harvard Business Review |url=https://hbr.org/2015/03/the-5-biases-pushing-women-out-of-stem}}</ref><ref name="Korol">{{Cite web |last=Korol |first=Karen J. Morenz |date=22 February 2019 |title=Is it really just sexism? An alternative argument for why women leave STEM |url=https://medium.com/@kjmorenz/is-it-really-just-sexism-an-alternative-argument-for-why-women-leave-stem-cccdf066d8b1 |website=Medium |language=en}}</ref> at mga [[pangkasariang pagkakaiba sa sikolohiya]].<ref name="Coenen_JEP">{{Cite journal |last=Coenen |first=Johan |last2=Borghans |first2=Lex |last3=Diris |first3=Ron |date=1 June 2021 |title=Personality traits, preferences and educational choices: A focus on STEM |url=https://cris.maastrichtuniversity.nl/en/publications/609f8ec9-f39c-48e0-89b0-523304765f51 |journal=Journal of Economic Psychology |volume=84 |doi=10.1016/j.joep.2021.102361 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Russo |first=Daniel |last2=Stol |first2=Klaas-Jan |date=March 2022 |title=Gender Differences in Personality Traits of Software Engineers |url=https://vbn.aau.dk/da/publications/921a3ded-4d2e-4f84-9b07-cf0936b12130 |journal=IEEE Transactions on Software Engineering |volume=48 |issue=3 |pages=819–834 |bibcode=2022ITSEn..48..819R |doi=10.1109/TSE.2020.3003413 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Stewart-Williams |first=Steve |last2=Halsey |first2=Lewis G |date=January 2021 |title=Men, women and STEM: Why the differences and what should be done? |url=https://psyarxiv.com/ms524/ |journal=European Journal of Personality |volume=35 |issue=1 |pages=3–39 |doi=10.1177/0890207020962326 |doi-access=free}}</ref><ref name="Su2015">{{Cite journal |last=Su |first=Rong |last2=Rounds |first2=James |date=25 February 2015 |title=All STEM fields are not created equal: People and things interests explain gender disparities across STEM fields |journal=Frontiers in Psychology |volume=6 |page=189 |doi=10.3389/fpsyg.2015.00189 |pmc=4340183 |pmid=25762964 |doi-access=free}}</ref> Nagkaroon din ng pagsisikap sa mga historyador ng agham na tuklasin ang mga kontribusyon ng kababaihan na hindi gaanong naiuulat.<ref>{{Cite web |last=Tourne |first=Isabelle |title=The women scientists forgotten by history |url=https://phys.org/news/2022-05-women-scientists-forgotten-history.html |website=phys.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mission |url=https://www.lostwomenofscience.org/mission |access-date=29 March 2023 |website=www.lostwomenofscience.org |publisher=Lost women of science |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Magazine |first=Smithsonian |last2=Dominus |first2=Susan |title=Women Scientists Were Written Out of History. It's Margaret Rossiter's Lifelong Mission to Fix That |url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/unheralded-women-scientists-finally-getting-their-due-180973082/ |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Ang "Kababaihang Computer" sa NASA noong dekada '50 at '60 ay isang grupo ng mga kababaihang kilala bilang "mga computer" na nagsagawa ng mahahalagang kalkulasyon para sa pananaliksik sa aeronautika at kalawakan. Nagtrabaho sila bilang mga matematiko, inhinyero, at mapanuri, na naglatag ng pundasyon para sa maagang paggalugad sa kalawakan, kahit na ang kanilang mga kontribusyon ay madalas na hindi napapansin.<ref>The "Computers" Who Helped Launch NASA's Space Program. (2017). Smithsonian Magazine. Smithsonian{{Failed verification|date=November 2025|reason=Searching for various parts of this title yields no useful results in Academic Search Ultimate (EBSCOhost), Gale General OneFile, Access World News (NewsBank), eLibrary (ProQuest), and PressReader, all of which have full-text coverage for 2017. Searching for "Computer Women" finds no results whatsoever. Searching for "Women Computers" finds one result in some of the databases: "Margot Lee Shetterly / SMALL TALK" (ProQuest 1858580448, Gale A478640083), in vol. 47, no. 9 (Jan-Feb 2017), p. 16, and while this article, a short interview, is relevant, it only partially supports these statements.}}</ref> Ang terminong ''STEM'' ay unang ginamit noong 2001,<ref>{{Cite web |last=Halinen |first=Judith |title=STEM, Description, Development, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/STEM-education |access-date=29 March 2023 |website=www.britannica.com |publisher=Britannica |language=en}}</ref> pangunahin na may kaugnayan sa pagpili ng edukasyon at karera. Iba't iba ang kasaysayan ng iba't ibang larangan ng STEM, ngunit ang pakikilahok ng kababaihan, bagama't limitado, ay nasaksihan na sa buong kasaysayan. Ang agham, [[protoagham]], at matematika ay isinasagawa na mula pa noong sinaunang panahon, at sa panahong ito, ang mga kababaihan ay nakapag-ambag sa mga larangan tulad ng [[medisina]], [[botanika]], [[astronomiya]], [[alhebra]], at [[heometriya]]. Noong Gitnang Kapanahunan sa Europa at Gitnang Silangan, ang mga [[monasteryo]] ng mga Kristiyano at mga [[Madrasa|madrasang Muslim]] ay mga lugar kung saan maaaring mag-aral ang kababaihan sa mga asignaturang tulad ng matematika at pag-aaral ng kalikasan.<ref>{{Cite book |title=ISRN Botany |publisher=Hindawi Limited |doi=10.1155/2753 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lee |first=Vicki L. |title=Beyond Behaviorism |date=1988 |publisher=Lawrence Erlbaum Associates |isbn=0-8058-0115-4 |location=Hillsdale, New Jersey |pages=1–7 |chapter=Chapter 1: Psychology as Protoscience |doi=10.4324/9781315630601-1 |lccn=88-320 |oclc=17484384 |chapter-url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/mono/10.4324/9781315630601-1/psychology-protoscience-vicki-lee}}</ref><ref>{{Cite journal |date=2023-01-16 |title=Acknowledgment to the Reviewers of Astronomy in 2022 |journal=Astronomy |volume=2 |issue=1 |page=14 |bibcode=2023Astro...2...14E |doi=10.3390/astronomy2010002 |issn=2674-0346 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |title=Algebra |publisher=Hindawi Limited |doi=10.1155/5708 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |title=Geometry |publisher=Hindawi Limited |doi=10.1155/7958 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book |last=Patrick Greene |first=J. |title=Medieval Monasteries |date=1992 |isbn=978-1-4725-9945-2 |chapter=Archaeology and monasteries |doi=10.5040/9781472599452.ch-002}}</ref><ref>{{Citation |last=Borker |first=Hem |title=Madrasas and the Making of Islamic Womanhood |date=2018-08-23 |pages=1–26 |chapter=Introduction |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oso/9780199484225.003.0001 |isbn=978-0-19-948422-5}}</ref> Si [[Ada Lovelace]], isang Ingles na matematiko, ay madalas na kinikilala bilang ang unang computer programmer sa mundo. Noong kalagitnaan ng 1800s, nagtrabaho siya sa iminungkahing mekanikal na kompyuter ni [[Charles Babbage]], ang Makinang Analitiko. Lumikha siya ng isang algotimo na nilayong iproseso ng makina, na siyang dahilan kung bakit siya naging pioneer sa larangan ng agham pangkompiyuter.<ref>Somers, M. (2016). Ada Lovelace: The First Computer Programmer.{{Failed verification|date=November 2025|reason=Is this a book, or what? https://search.worldcat.org/search?q=Somers+%22Ada+Lovelace%22 has no results, and searching Google doesn't seem to find anything useful either.}}</ref> Ang mga unibersidad sa tradisyong Kristiyano ay nagsimula bilang mga lugar ng edukasyon para sa mga propesyonal na [[klero]] na hindi nagpapahintulot ng mga kababaihan, at ang kaugalian ng pagbabawal sa mga kababaihan ay nagpatuloy kahit na lumawak ang mga misyon ng mga unibersidad.<ref>{{Cite web |last=Carlton |first=Genevieve |title=A History of Women in Higher Education {{!}} BestColleges |url=https://www.bestcolleges.com/news/analysis/2021/03/21/history-women-higher-education/ |access-date=14 April 2023 |website=www.bestcolleges.com |publisher=bestcolleges.com}}</ref> Dahil ang mga kababaihan ay karaniwang pinagbabawalan sa pormal na mas mataas na edukasyon hanggang sa huling bahagi ng ika-19 na siglo, napakahirap para sa kanila na pumasok sa mga espesyalisadong disiplina.<ref>{{Cite web |title=Timeline: 100 years of women's history at Oxford - University of Oxford |url=https://www.ox.ac.uk/about/oxford-people/women-at-oxford/centenary-womens-timeline |access-date=29 March 2023 |website=www.ox.ac.uk |publisher=Oxford University}}</ref> Ang pag-unlad ng teknolohiyang industriyal ay pinangungunahan ng mga kalalakihan, at ang mga unang teknikal na tagumpay, tulad ng pag-imbento ng makinang singaw, ay pangunahing dahil sa mga kalalakihan.<ref name="Peterson_livescience">{{Cite web |last=Peterson |first=Elizabeth |date=19 March 2014 |title=Who Invented the Steam Engine? |url=https://www.livescience.com/44186-who-invented-the-steam-engine.html |access-date=30 March 2023 |website=livescience.com |language=en}}</ref> Gayunpaman, maraming halimbawa ng mga [[Kasaysayan ng kababaihan sa inhinyeriya|ambag ng kababaihan sa inhenyeriya]].<ref>{{Cite web |last=Taylor |first=Barilla |title=The Role of Women in the Industrial Revolution Tsongas Industrial History Center UMass Lowell |url=https://www.uml.edu/tsongas/barilla-taylor/women-industrial-revolution.aspx |access-date=30 March 2023 |website=www.uml.edu |publisher=Tsongas Industrial History Center}}</ref> Sa simula, ang isang "kompyuter" ay isang [[Computer (trabaho)|taong nagsasagawa ng mga kalkulasyon]], na kadalasang isang babae.<ref>{{Cite web |last=Wexler |first=Kara |date=25 October 2022 |title=Women Known as 'Computers' |url=https://www.fi.edu/en/blog/women-known-computers |access-date=18 April 2023 |website=The Franklin Institute |language=en}}</ref> Ang pagtatrabaho bilang isang kompyuter ay nangangailangan ng pagiging masigasig, katumpakan, at bilis.<ref name="grier-pioneer">{{Cite journal |last=Grier |first=David Alan |date=March 1, 2001 |title=Human Computers: The First Pioneers of the Information Age |journal=Endeavour |volume=25 |issue=1 |pages=28–32 |doi=10.1016/S0160-9327(00)01338-7 |pmid=11314458}}</ref> Ang ilang kababaihan na sa simula ay nagtrabaho bilang mga computer na tao ay kalaunan ay umunlad mula sa paggawa ng mas simpleng mga kalkulasyon patungo sa mas mataas na antas ng trabaho, kung saan tinukoy nila ang mga gawain at algoritmo at sinuri ang mga resulta.<ref>{{Cite book |last=Grier |first=David Alan |url=http://www.pupress.princeton.edu/titles/7999.html |title=When Computers Were Human |publisher=[[Princeton University Press]] |year=2005 |isbn=978-0-691-09157-0 |access-date=January 24, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060821120909/http://www.pupress.princeton.edu/titles/7999.html |archive-date=August 21, 2006}}</ref> Ang mga antas ng pakikilahok ng kababaihan sa mga larangan ng STEM ay nagsimulang tumaas nang kapansin-pansin noong dekada '70 at '80.<ref>{{Cite web |title=Women Are Nearly Half of U.S. Workforce but Only 27% of STEM Workers |url=https://www.census.gov/library/stories/2021/01/women-making-gains-in-stem-occupations-but-still-underrepresented.html |access-date=14 April 2023 |website=Census.gov |publisher=US Census Bureau}}</ref> Ang ilang larangan, tulad ng bioteknolohiya, ngayon ay may halos 50% na partisipasyon ng kababaihan.<ref>{{Cite journal |date=March 2023 |title=Women build strength in numbers |journal=Nature Biotechnology |volume=41 |issue=3 |page=301 |doi=10.1038/s41587-023-01727-6 |pmid=36890200 |doi-access=free}}</ref> == Mga sanggunian == [[Kategorya:Estereotipo sa kababaihan]] 1mtt6g4n67v3lsp83ni00l60nlpm2tz 1 340273 2231389 2026-10-04T10:51:18Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 4|2026}} 2231389 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 4|2026}} raj5ak5w6p7e1id1ec1gl1u59l83xiu 1 340274 2231390 2026-10-04T10:51:41Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 4|2026}} 2231390 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 4|2026}} raj5ak5w6p7e1id1ec1gl1u59l83xiu 1 340275 2231391 2026-10-04T10:52:36Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 4|2026}} 2231391 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 4|2026}} raj5ak5w6p7e1id1ec1gl1u59l83xiu